muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/6499, Karar No: 2024/7928, Tarih: 29.11.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/6499 E.  ,  2024/7928 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/1851 değişik iş

İNCELEME KONUSU KARAR: İtirazın reddine

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Şantaj suçundan Bakırköy 29. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.11.2022 tarihli ve 2021/164 Esas, 2022/556 Karar sayılı kararı ile 10 ay hapis cezasına hükümlü ...'na, işbu cezasının Marmara Açık Ceza İnfaz Kurumunda infazı sırasında, hükümlünün 10.07.2023 tarihinden itibaren Covid-19 hastalık iznine ayrılmasının ardından, 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi uyarınca hükümlünün cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına dair Bakırköy 4. İnfaz Hâkimliğinin 17.07.2023 tarihli ve 2023/5965 Esas, 2023/5997 Karar sayılı kararını müteakip, 15 gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurulmaması nedeniyle açık ceza infaz kurumuna iade edilmesine ilişkin İstanbul 3. İnfaz Hâkimliğinin 05.10.2023 tarihli ve 2023/7787 Esas, 2023/8816 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.10.2023 tarihli ve 2023/1851 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.09.2024 tarihli ve 94660652-105-34-5918-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.10.2024 tarihli ve 2024/96299 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.10.2024 tarihli ve 2024/96299 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Bakırköy 4. İnfaz Hakimliğinin 17.07.2023 tarihli kararı ile, hükümlünün Covid-19 izninde iken 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un Geçici 10/1. maddesi uyarınca verilen süre kapsamında 16.08.2023 tarihine kadar infazının devam ettiği kuruma dönmediğinden bahisle açık ceza infaz kurumuna iadesine karar verilmiş ise de,

Dosya kapsamına göre, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 10.07.2023 tarihli ve 2023/2-35744 sayılı müddetnameye göre, Bakırköy 29. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.11.2022 tarihli kararına konu 10 ay hapis cezasının infazı amacıyla hükümlünün 10.07.2023 tarihinde cezaevine alındığı, koşullu salıverilme tarihinin 26.01.2024, bihakkın tahliye tarihinin ise 05.05.2024 tarihi olduğu, 10.07.2023 tarihinden itibaren ise Covid-19 iznine ayrıldığı,

Dosya kapsamına göre, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 10.07.2023 tarihli ve 2023/2-35744 sayılı müddetnameye göre, Bakırköy 29. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.11.2022 tarihli kararına konu 10 ay hapis cezasının infazı amacıyla hükümlünün 10.07.2023 tarihinde cezaevine alındığı, koşullu salıverilme tarihinin 26.01.2024, bihakkın tahliye tarihinin ise 05.05.2024 tarihi olduğu, 10.07.2023 tarihinden itibaren ise Covid-19 iznine ayrıldığı,

Hükümlü hakkında Bakırköy 4. İnfaz Hâkimliğinin 17.07.2023 tarihli kararı ile, karar tarihi itibarıyla Covid-19 izninde bulunan hükümlünün, 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi uyarınca kalan cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, izin süresinin bitiş tarihi olan 31.07.2023 tarihinden itibaren 5 gün içerisinde denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat etmemesi halinde açık ceza infaz kurumuna gönderileceğine karar verilmesini müteakip, 15.07.2023 tarihinde 7456 sayılı Kanun'un Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği ve anılan Kanun'un 15. maddesiyle 5275 sayılı Kanun'a eklenen geçici 10/4. maddesinde "105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezası infaz edilip geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle 31.07.2023 tarihi itibarıyla izinde bulunan hükümlüler, koşullu salıverilme tarihine kadar olan süreleri 105/A maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere tabi olmadan geçirirler." şeklinde yer alan düzenlemeden, hakkında düzenleme öncesi 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi uyarınca denetimli serbestlik tedbiri kararı verilmiş ve Covid-19 izninde bulunan inceleme konusu hükümlünün de yararlanacağı,

Ancak Bakırköy 4. İnfaz Hakimliğinin 17.07.2023 tarihli, hükümlü hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın hükümlünün yokluğunda verildiği gibi hükümlüye usulüne uygun olarak tebliğ edildiğine dair bir tebligatın da dosya içerisinde bulunmadığı, bu haliyle denetimli serbestlik kararından haberdar olmayan hükümlünün yasal süresi içerisinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmadığından bahisle açık ceza infaz kurumuna iadesine karar verilemeyeceği anlaşılmakla, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;

(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. 7242 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesi ile 5275 sayılı Kanun’a eklenen geçici 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası;

(5) Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle, açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar ile kapalı ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler, 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının infazına karar verilen hükümlüler ve 106 ncı madde veya diğer kanunlar uyarınca denetimli serbestlik tedbirinden yararlanan hükümlüler, 31/5/2020 tarihine kadar izinli sayılır. Salgının devam etmesi hâlinde bu süre, Sağlık Bakanlığının önerisi üzerine Adalet Bakanlığı tarafından her defasında iki ayı geçmemek üzere ondokuz kez uzatılabilir. Bu fıkra uyarınca izinli sayılanlar hakkında 95 ve 97 nci madde hükümleri uygulanır.

3. 7456 sayılı Kanun’un 15 inci maddesi ile 5275 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10 uncu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları;

(1) 31/7/2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan hükümlüler, izin bitimini takip eden onbeş gün içinde infaz işlemlerinin devam ettiği kurumlara dönmek zorundadır.

(2) 31/7/2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan ve ilgili mevzuat uyarınca cezalarının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına beş yıl ve daha az süre kalan hükümlülerin talebi aranmaksızın, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına infaz hakimi tarafından karar verilebilir.

(3) Yukarıdaki fıkralar uyarınca, izinden dönecek hükümlüler ile hakkında denetimli serbestlik kararı verilecek hükümlülere ilişkin hususlar, Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulur.

Şeklinde düzenlenmiştir.

(3) Yukarıdaki fıkralar uyarınca, izinden dönecek hükümlüler ile hakkında denetimli serbestlik kararı verilecek hükümlülere ilişkin hususlar, Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulur.

Şeklinde düzenlenmiştir.

4. Hükümlünün, şantaj suçundan almış olduğu 10 ay hapis cezasının infazı amacıyla Cumhuriyet Savcılığınca düzenlenen 10.07.2023 tarihli ve 2023/2-35744 sayılı müddetnameye göre, hükümlünün 10.07.2023 tarihinde cezasını infaz etmek üzere açık ceza infaz kurumuna alındığı ve aynı gün 5275 sayılı Kanun'un Geçici 9 uncu maddesi gereğince Covid-19 iznine çıkarıldığı, şartla tahliye tarihi 26.01.2024 olan hükümlü hakkında izinde bulunduğu sırada İnfaz Hakimliğinin 17.07.2023 tarihli ve 2023/5965 Dosya, 2023/5997 Karar sayılı kararı ile 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi uyarınca şartla

tahliye tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik uygulanarak infazına karar verildiği anlaşılmaktadır.

5. İnfaz Hakimliğince şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilmesine karar verilen hükümlünün, 5275 sayılı Kanunu'nun geçici 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca izin bitimini takip eden onbeş gün içinde infaz işlemlerinin devam ettiği açık ceza infaz kurumuna dönme zorunluluğu olduğunu ve dönmediği kabul edilerek hakkında verilen denetimli serbestlik kararının kaldırılarak açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilmiş ise de, hükümlünün yokluğunda şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına dair İnfaz Hakimliğince 17.07.2023 tarihinde karar verildiği anlaşılmaktadır.

6. Dosya içerisinde, Marmara Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından düzenlenen ve hükümlüye tebliğ edilmesi gereken, bila tarihli,2023/11232 sayılı, hükümlünün 10.07.2023 tarihinde saat 14.00 de izne ayrıldığına ve 31.07.2023 tarihinde saat 14.00 de izinden dönmesi gerektiğine ilişkin izin belgesi olduğu ancak belgenin imzasız olduğu anlaşılmakla, hükümlünün hukuki durumunun değerlendirilebilmesi açısından, görevliler ve hükümlü tarafından imzalanan izin belgenin aslı yada onaylı suretinin ve izin belgesinin hükümlüye verildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin dosya içerisine alınması ve hükümlünün yokluğunda denetimli serbestlik kararı verilmiş olması ve denetimli serbestlik kararının kendisine tebliğ edilmemiş olma ihtimaline binaen Açık Ceza İnfaz Kurumuna müracaat edip etmediğinin ve müracaat etti ise ne gibi işlem yapıldığının araştırılmasında zorunluluk bulunmaktadır.

7. Ayrıca denetimli serbestlikten yararlanmayı istediğini bildirip, açık adresini ve cep telefonu numarasını denetimli serbestlik kararından kısa bir süre önce 10.07.2023 tarihinde görevlilere veren hükümlünün, yokluğunda verilen denetimli serbestlik kararının kendisine tebliğ edilmesi amacıyla işlem yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise ne gibi işlem yapıldığı, Marmara Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından düzenlenen ve hükümlünün 31.07.2023 tarihine kadar İstanbul Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne müracaat etmesi gerektiğine dair “18.07.2023 tarihli ve 2023/11449 sayılı Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne Nakil ve Tebliğ Tebellüğ Belgesinin” hükümlüye usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, edildi ise hangi tarihte tebliğ edildiği, hükümlünün UYAP sisteminde kayıtlı GSM numarasına cezasının infaz durumu ile ilgili SMS gönderilip gönderilmediği, gönderildi ise hangi tarihte gönderildiği araştırılmaksızın, eksik inceleme sonucu verilen karar hukuka aykırı olup, bu karara karşı yapılan bu nedenle kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi açıklanan bu sebeple yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 26.10.2023 tarihli ve 2023/1851 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.11.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15938, Karar No: 2017/4640, Tarih: 11.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/15938 E.  ,  2017/4640 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23984, Karar No: 2016/5287, Tarih: 16.03.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/23984 E.  ,  2016/5287 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerinden enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerinden enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Fındıklık niteliğindeki taşınmaza net geliri esas alınarak zeminine, resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek üzerindeki yapıya değer biçilmesinde, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15977, Karar No: 2015/19069, Tarih: 26.10.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/15977 E.  ,  2015/19069 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/79405

MAHKEMESİ : Tekirdağ Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/02/2013

NUMARASI : 2012/321 (E) ve 2013/27 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 26.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/28814, Karar No: 2014/30484, Tarih: 05.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/28814 E.  ,  2014/30484 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 11. İş Mahkemesi

TARİHİ : 25/04/2014

NUMARASI : 2013/439-2014/469

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait Eskişehir 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı tesislerinde mühendis olarak çalıştığını, Türk Harb-İş Sendikasına üye olarak işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi gereği yüksek mühendis, yüksek mimar ve bunlardan doktora yapanlara yüzde otuz zamlı ücret ödeneceği, yine toplu iş sözleşmesinin 60/c. maddesinde de çalışanın yüzde onbeş verimlilik teşvik prim hakkı bulunduğu, ancak toplu iş sözleşmesi gereği zamlı ücret temel ücret olarak esas alınmadığından verimliği teşvik primi alacağının noksan ödendiğini belirterek alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi gereğince kendi ihtisas dallarında çalışmaları kaydı ile mühendislerin ücretlerinin zamlı olarak ödendiğini, bu zamlı kısmın iddia edildiği gibi idarecilik primi ile verimliliği teşvik primi hesabında dikkate alınamayacağı aynı sözleşmenin 60. maddesinden açıkça anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı verimliliği teşvik primi, yüksek mühendis ve mimarlar için öngörülen zamlı kısmın da temel ücrete eklenerek hesap yapılması gerektiğini ancak bu husus dikkate alınmadan ödeme yapıldığını belirterek fark alacağın tahsilini istemiştir. İşyerinde uygulanmakta olan 22. dönem işletme toplu iş sözleşmesinin 60. maddesinin öngörülen farklı (zamlı) ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ve akdi tatil ücretleri ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının verimliliği teşvik primi alacağının eksik ödenip ödenmediğine ilişkindir. İstek konusu dönem içinde işyerinde uygulanmış olan toplu iş sözleşmesinin 40. maddesinde "39. madde esaslarına göre işe alınan dört yıl ve daha fazla teknik öğrenim gören saat ücretli işçilerden Makina, İnşaat, Elektrik, Elektronik, Harita, Fizik, Jeofizik, Kimya, Gemi, Uçak, Metalürji, Endüstri, Tekstil, Bilgisayar, İşletme, Uzay, Havacılık, Matematik, Mühendisleri ve Mimarlar kendi dalında çalışmaları kaydıyla ücretleri yüzde yirmibeş Yüksek Mühendis ve Yüksek Mimarlar ile bunlardan doktora yapanların ücretleri yüzde otuz zamlı olarak ödenir. Bu maddede öngörülen zamlı ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, akdi tatil, ücretli izin ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde de dikkate alınır." düzenlemesi yer almakta olup, zamlı ücretin hangi alacakların hesabında esas alınacağı açıkça belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri uyarınca verimliliği teşvik primi hesabında zamlı ücretin dikkate alınamayacağı açıktır. Bu düzenlemeler gözetilmeksizin davacının isteklerinin hüküm altına alınması da bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 05.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5362, Karar No: 2024/8144, Tarih: 20.11.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/5362 E.  ,  2024/8144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1511 Esas, 2023/1047 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/234 E., 2021/126 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Asıl davada davacı- karşı davada davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türkiye’de yerleşik tanınmış ve sektöründe öncü bir kozmetik firması olduğunu, ... markası ile Türkiye’de 40 yıldır tanındığını, bu marka ile mağazalar açarak tüketici ile buluştuğunu, ... Mağazalarına ilişkin mağaza konseptlerini ve kullanılan standları Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde çoklu tasarımlar olarak tescil ettirdiklerini, davalı yan, kendisine ait “şehit Muhtar Mah. İstiklal Cad. No:22, ...” adresinde bulunan ... Mağazası’nda müvekkillerine ait tasarımların iltibas yaratacak benzerlerini kullandığını, bu benzerliğin İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/69 D. İş sayılı delil tespiti dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davacı yana ait mağazada kullanılan mağaza konsepti ve mağaza içerisindeki stantların kullanımı ile gerçekleştirilen müvekkillerinin tasarım haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini ve giderilmesini arz ve talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP