muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/8903, Karar No: 2015/1635, Tarih: 29.01.2015

III- Açıklık bulunmaması halinde, teselsüllü hesabın varlığı kabul edilir. Bir başka anlatımla, müşterek hesap açılırken bankaya aksine bir anlaşma sunulmamışsa, bankadaki müşterek hesabın, aktif teselsüllü müşterek hesap olduğu bilimsel öğretide oybirliği ile kabul edilmektedir (T... sh.329;Kaplan, sh.235,236 ve orada anılan Yargıtay Kararları).

Hesap sahiplerinin her biri müteselsil alacaklı sıfatına sahiptir. Zira, ortak hesap sahiplerinin banka karşısındaki yetkileri müteselsil alacaklılığın söz konusu olduğunu ortaya koymaktadır. Çünkü ortak hesapta BK.mad.148/1’deki hükme uygun olarak, her bir hesap sahibi banka nezdindeki tutarın tamamı üzerinde bağımsız şekilde tasarruf edebilmektedir. Bilimsel öğretideki baskın görüş, ortak hesap halinde alacaklılar arası teselsülün olduğu yönündedir (Bkz. Acar, sh.172 ve dip,not: 98’de anılan yerli ve yabancı yazarlar ile İsviçre Federal Mahkemesinin kararlarına).

IV- Müşterek hesaptaki paylar, aksi iddia edilip kanıtlanmadıkça birbirine eşittir. Zira, para müşterek hesaba yatırıldığına ve pay bakımından bir anlaşma bulunmadığına göre, mülkiyetin yarı yarıya olmak üzere hak sahiplerine ait olması gerekir (11.HD.21.3.2002;1579/2539;Acar, sh. 336,337).

V- Mevduat hesabı birden fazla kişiye ait ise, mudilerden birinin ölümü halinde, -aksine sözleşme yoksa- hesaptaki paralar eşit paylara bölünecek ve hayatta kalan mudiye kendi payı ödenebilecektir (R...., S.. : Bankalar Kanunu Şerhi, Ank.2002, sh.390). Zira, taraflardan her biri hesaptan para çekerken payına göre kendi adına, payından fazlası için diğer hesap sahibinin vekili olarak hareket etmekte olup, payından fazla çektiği miktarda diğer hesap sahibine göre borçlu durumuna girer (2.HD. 29.1.1987, 495/11191; HGK. 11.2.1998, 40/75).

Öte yandan Zamanaşımı, bir hakkın belli bir sürede kullanılmaması nedeniyle dava edilebilme niteliğinden yoksunluk durumu olup, burada hak sona ermemekte, sadece dava edilebilme niteliği ortadan kalkmaktadır.Hakkın ileri sürülebilmesine engel olduğundan zamanaşımı itirazının öncelikle çözümlenmesi gerekir.

Yine sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre borçludan faiz talep edilebilmesi için zenginleşenin iyi niyetli ya da kötü niyetli olduğuna bakılmadan temerrüde düşürülmesi gerekir. İade talebinde bulunulmadan temerrüt faizi işleyeme başlamaz.

Somut olayda yasal süresi içerisinde yapılan zamanaşımı itirazına rağmen mahkemece zamanaşımı hususunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden işin esası hakkında hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan gerekçeler ışığında, davalı tarafın zamanaşımı savunması karşısında zamanaşımı hususunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi, zamanaşımı itirazı reddedilirse müşterek hesaptaki ilkelere göre davalı tarafın temerrüde düşürülüp düşürülmediği araştırılarak önceden davalının temerrüde düşürüldüğü kanıtlanamadığı takdirde dava tarihinden itibaren faize hükmetmektir.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan gerekçeler ışığında, davalı tarafın zamanaşımı savunması karşısında zamanaşımı hususunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi, zamanaşımı itirazı reddedilirse müşterek hesaptaki ilkelere göre davalı tarafın temerrüde düşürülüp düşürülmediği araştırılarak önceden davalının temerrüde düşürüldüğü kanıtlanamadığı takdirde dava tarihinden itibaren faize hükmetmektir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4537, Karar No: 2020/2174, Tarih: 14.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2019/4537 E.  ,  2020/2174 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11681, Karar No: 2023/11060, Tarih: 14.11.2023

**5. Ceza Dairesi         2021/11681 E.  ,  2023/11060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/478 Esas, 2021/212 Karar

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.04.2021 tarihli ve 2020/478 Esas, 2021/212 sayılı Kararının, O yer Cumhuriyet savcısı ile suçtan zarar gören vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.11.2016 tarihli yazısı üzerine davadan haberdar edilen ve katılma talebinde bulunmayan Hazinenin katılan sıfatını kazanmadığı ve gerekmediği halde gerekçeli kararın tebliğ edilmesinin hükmü temyiz hakkı vermeyeceği anlaşıldığından, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği Hazinenin sanık hakkında verilen hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir nitelikte olduğu, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca O yer Cumhuriyet savcısının hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi uyarınca O yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.04.2014 tarihli ve 2014/222 Esas, 2013/2205 Soruşturma, 2014/25 numaralı İddianamesiyle sanık hakkında zimmet suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 247 nci maddesinin birinci fıkrası ve 248 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca cezalandırılması, aynı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

B. Bitlis Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.12.2014 tarihli ve 2014/193 Esas, 2014/466 sayılı Kararı ile sanık hakkında zimmet suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 247 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

B. Bitlis Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.12.2014 tarihli ve 2014/193 Esas, 2014/466 sayılı Kararı ile sanık hakkında zimmet suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 247 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

C. Bahse konu kararın sanık müdafii tarafından temyizi üzerine Dairemizin 01.10.2020 tarihli ve 2017/816 Esas, 2020/12493 sayılı Kararı ile eksik inceleme ile hüküm kurulması, kabule göre de; sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 249 uncu maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, sanığın tutanak tarihinden sonra malzeme alımı için harcamalar yapması ve etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilen 750 TL'lik ödemede bulunması ile dosyada bilirkişi raporu olmaması karşısında, geriye kalan 24,45 TL'yi ödeme hususunda imkan sağlanmadan, kısmi ödeme yapıldığı gerekçesiyle 5237 sayılı Kanun'un 248 inci maddesinin ikinci fıkrasının uygulanmaması, sanık hakkında gerekçesiz bir şekilde 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal Kararının Resmi Gazete'nin 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe girmiş olması nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesiyle ilgili yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin beşinci fıkrasının uygulanmaması nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

Ç. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.04.2021 tarihli ve 2020/478 Esas, 2021/212 sayılı Kararı ile sanığın zimmet suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi gereğince beraatine hükmedilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. O yer Cumhuriyet savcısının temyiz istemi; Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının 27.11.2013 tarihli görgü tespit tutanağı, tanık beyanları, sanık savunması, ibraz edilen faturalar birlikte değerlendirildiğinde, sanığın zimmet suçunu işlediği sabit olduğundan mahkumiyeti yerine beraatine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

B. Suçtan zarar gören vekilinin temyiz istemi; toplanan delillerin suçun sübutuna yeterli olduğu gözetilmeden delillerin takdirinde hataya düşülerek beraat hükmü kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna yöneliktir.

III. OLAY VE OLGULAR

B. Suçtan zarar gören vekilinin temyiz istemi; toplanan delillerin suçun sübutuna yeterli olduğu gözetilmeden delillerin takdirinde hataya düşülerek beraat hükmü kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna yöneliktir.

III. OLAY VE OLGULAR

Suç tarihinde Bitlis E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu müdürü olan sanığın, Bitlis Valiliği ile Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığı arasında yapılan protokol gereği tutuklu ve hükümlülerin imal ettikleri eşyaların satımından kalan 1.510,00 TL'nin 170.00 TL ve 65,50'TL lik kısımlarıyla malzeme aldığı, 750,00 TL'yi soruşturma aşamasında ödeyerek etkin pişmanlıkta bulunduğu, bakiye 545,00 TL'nin akıbetinin bilinmediği, sanığın kendisine görevi nedeniyle teslim edilen kurum parasını bu şekilde zimmetine geçirdiği iddiasıyla açılan kamu davasında, Mahkemece; sanığın protokol uyarınca herhangi bir görevlendirmesinin ve toplanan paralar üzerinde gözetim ve denetim yetkisinin bulunmadığı ve üzerine atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil bulunmadığından beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığı ile Bitlis Valiliği arasında ortaklaşa hazırlanan ve Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığı koordinatörlüğünde yürütülen hükümlü ve tutukluların rehabilitasyonu projesi kapsamında Bitlis E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunca proje kapsamında malzeme alınarak bakır ve resim kurslarının düzenlendiği, kurs neticesinde elde edilen el işi ürünlerinin yapılacak sergi ile satılarak elde edilen gelirin bir kısmının hükümlü ve tutukluların hesabına yatırılması, bir kısmı ile de tekrar malzeme alınarak kursların devamlılığının sağlanmasının kararlaştırıldığı, bu kapsamda 3-4-5-6 Ekim 2013 tarihlerinde Bitlis E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunca sergi açıldığı, sergi neticesinde 6.570,00 TL gelir elde edildiği, elde edilen gelirin 4.450,00 TL'sinin talimat doğrultusunda hükümlü ve tutuklu hesabına yatırıldığı, 1.860,00 TL'sinin sanığa elden teslim edildiği, yine bakır atölyesi şefi Murat tarafından 150,00 TL'nin sanığa teslim edildiği, teslim edilen paranın 500,00 TL'sinin proje ofisine harcandığı, geri kalan paranın akıbetinin birçok kez sanığa sorulmasına rağmen fatura ibraz etmediği, ibraz ettiği faturaların sergi tarihinden önce alınmış malzemeler olduğu, bir kısmının da kendisi tarafından alınmamış malzemeler olduğunun tespit edildiği, kalan 1.510,00 TL paranın 170.00 TL ve 65,50'TL lik kısmı ile sanık tarafından malzeme alındığı, 27.11.2013 tarihli Cezaevinden sorumlu Cumhuriyet savcısının düzenlediği tutanağa göre sanığın uhdesinde 1.274,50 TL kaldığı, sanığın tutanak tarihinden sonra malzeme alımı için harcamalar yaptığı ve etkin pişmanlık kapsamında soruşturma aşamasında 750 TL'lik ödemede bulunduğu, geriye kalan 24,45 TL'yi de bozma sonrası ödediği, Bitlis E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun 13.01.2021 tarihli ve Bitlis Valiliğinin 14.01.2021 tarihli yazıları nazara alındığında sanığın protokol uyarınca toplanan paralar üzerinde koruma ve gözetim yükümlülüğünün bulunmadığı gibi yasal tevdi unsurunun da gerçekleşmediğinin anlaşılması karşısında, sanığın dosya kapsamına göre sabit olan bu eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 155 inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturacağı gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde zimmet suçundan beraatine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

A. Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle suçtan zarar gören vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddesi uyarınca, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.04.2021 tarihli ve 2020/478 Esas, 2021/212 sayılı Kararına yönelik O yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

B. Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bitlis 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.04.2021 tarihli ve 2020/478 Esas, 2021/212 sayılı Kararına yönelik O yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9210, Karar No: 2018/7981, Tarih: 15.10.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/9210 E.  ,  2018/7981 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davada, meslek hastalığı nedeniyle 01.01.2011 tarihi itibariyle sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle oluşan Kurum zararının tahsili istenmiş olup, davacının hastalığının meydana gelmesinde sigortalının %10, davalı işverenin %90 kusurlu olduğu belirtilen 27.01.2014 havale tarihli kusur raporu dayanak alınarak karar verildiği görülmektedir.

İşveren ve üçüncü kişilerin, meydana gelen iş kazası nedeniyle sigortalı ya da hak sahiplerine sosyal sigorta yardımları yapmakla görevli olan Kuruma karşı 5510 sayılı kanunun 21. maddesi uyarınca sorumluluğu, kusur sorumluluğu ile sınırlı bulunmaktadır. Anılan kusur sorumluluğu; ancak işverenin kastı, suç sayılır eylemi, işçilerin sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı eyleminin, üçüncü kişilerin kasıt ve kusuru ve bunlarla meydana gelen iş kazası arasında illiyet bağının bulunması halinde oluşmaktadır. Buna göre; işverenin/üçüncü kişilerin iş kazası/meslek hastalığındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, işçi ve işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir. Kaçınılmazlıktan ise, işveren tarafından tüm önlemler alındığı ve kazalı da bu önlemlere uyduğu halde kaza/hastalık meydana gelmişse söz edilebilecektir. “Kaçınılmazlık sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…”(Prof.Dr. A. Can Tuncay, Kurumun işverene Rücuu-Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup; bu halin kabulünün şartı, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.” (Prof.Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139)

Anayasanın “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında; herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra “yaşama hakkı” güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde, iş ve sosyal güvenlik mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir. Kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık koşullarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak önlemleri, aynı şekilde işyerinde iş kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan, yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir. Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının belirlenmesi işidir. Bu konuda yapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak önlemlerin neler olduğunun saptanmasıdır. Mevzuat hükümlerince öngörülmemesine karşın, alınması gerekli başka bir tedbir varsa, bunların da tespiti zorunluluğu açıktır. Anılan önlemlerin işverence tam olarak alınıp alınmadığı (işverenin koruma tedbiri alma ödevi), alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin önlemlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı belirlenecektir. Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve kanunda belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir.

Bilindiği üzere, işçilerin beden ve ruh sağlığının korunmasında önemli olan yön, iş güvenliği tedbirlerinin alınmasının hakkaniyet ölçüleri içinde işverenlerden istenip istenemeyeceği değil, aklın, ilmin, fen ve tekniğin, tedbirlerin alınmasını gerekli görüp görmediği hususlarıdır. Bu itibarla işverenler, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçilerin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi düşünceler ile almaktan çekinemeyeceklerdir. Çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı da, işverenlerin önlem alma ödevini etkilemez. İşverenler, çalıştırdığı sigortalıların beden ve ruh bütünlüğünü korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlüdürler.

İşçi sağlığı, iş güvenliği ve yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin eğitimi, bir kısım mevzuat hükümlerini içerir belgelerin kendilerine verilmesini değil, eylemli olarak, bu bilgilerin aktarımı ve öneminin kavratılması ile sağlanabilir. Eğitimden sonraki aşama ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili önlemlerin alındığının ve uygulandığının denetlenmesidir. İşverenlerce, iş güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip bulunan araç ve gereçlerin sigortalılar tarafından kullanılması sağlandığında, kazalanma/hastalanma ihtimalinin tamamen ortadan kaldırılabileceği de yadsınamaz bir gerçektir.

Değinilen yasal mevzuat ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; davalı şirkete ait işyerinde kum kalıplarının hazırlanması bölümünde çalıştığı anlaşılan sigortalının, periyodik kontrollerinde limit dışı değerler tespit edilmesi üzerine sevk edildiği ... Meslek Hastalıkları Hastanesince “pnömokonyoz” teşhisi konularak meslek hastalığına yakalandığının anlaşılması üzerine, sigortalının yaptığı işin özellikleri, yakalandığı meslek hastalığına yol açan etkenler, hastalığın önlenebilmesi için alınması gereken önlemler ile bunların gerçekleştirilme ve önlemlere uyum durumları ile kaçınılmazlık faktörü de değerlendirilmek suretiyle, bir miktar kaçınılmazlık faktörünün de etkisi olduğu göz önünde bulundurularak, davaya konu alanda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulundan; işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına uygun, yargısal denetime elverişli, ayrıntılı irdeleme içeren ve verilen kusur oran ve aidiyetlerinin yanında kusur gerekçelerini de gösteren rapor alınıp, dosyadaki deliller ışığında yapılacak değerlendirmeyle bir sonuca varılması gereğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan sigortalı 01.01.1966 doğumlu olup davalı işyerinde işe başladığı 1995 yılında 29 yaşındadır. Sigortalının 29 yaşına kadar benzer işkollarında çalışıp çalışmadığının ve meslek hastalığına yakalanmasında önceki işyerlerindeki faktörlerin de etkili olup olmadığı irdelenmelidir. Bu sebeple mahkemece kurum kayıtlarından sigortalının çalışmış olduğu önceki işyerleri tespit edilmeli, meslek hastalığına yakalanmasında etkili olduğu anlaşılan başka işyerleri varsa buna göre kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 15.10.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.