muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/13465, Karar No: 2014/14888, Tarih: 30.09.2014

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işletme devri protokolüne dayalı alacak islemine ilişkindir.

Davacının ortağı ve yetkilisi olduğu şirkete ait yerel radyo frekansının davalının ortağı ve yetkilisi bulunduğu şirkete devri konusunda noter huzurunda sözleşme imzalandığı, bu sözleşmenin RTÜK tarafından kabul edilerek davalının ortağı ve yetkilisi bulunduğu şirket adına kaydının yapıldığı, başka bir ifadeyle frekans devrinin gerçekleştiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Çekişme, bu devrin temelini oluşturan bir protokol olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı, kendisinin, davalının ve dava dışı devreden şirket ortağı iki ayrı kişinin imzasını taşıyan protokol uyarınca devrin yapıldığını, anılan protokol uyarınca davalının, devir eden şirkete ait bir kısım borcu ödemeyi üstlendiğini, devrin gerçekleşmesine rağmen davalının devreden şirketin takibe konulan bu borcunu ödemediğini, kendisinin ödemek zorunda kaldığını ileri sürmüştür. Davalı ise, davacı dayanağı protokolün doğru olduğunu, bu protokol imzalandıktan sonra dava dışı devir eden şirketin başka borçlarının çıkması sonrasında anılan protokolün yırtılarak imha edildiğini, yeniden protokol düzenlenerek devrin gerçekleştiğini, bir borcunun olmadığını, davacının dayandığı protokolde açıklanan borçtan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını savunmuştur. Mahkemenin de kabul ettiği üzere, taraflar arasında radyo frekansı devrine ilişkin hukuki bir ilişkinin olduğu, bu ilişkiye bağlı olarak RTÜK nezdinde devir işlemi yapılması için, tarafların ortağı bulunduğu şirketler arasında noter devir protokolü düzenlendiği tartışmasızdır. Davacı, taraflar arasında devre ilişkin olarak ibraz ettiği protokolün imzalandığı, davalının bir kısım edimini ifa etmediği iddiasındadır. Dayandığı protokolün aslını sunamamış, fotokopisini ibraz etmiştir. Ancak, davalı bu protokolün varlığını kabul etmiş, değişen şartlar nedeniyle imha edildiğini, yeni protokol çerçevesinde devrin yapıldığını, önceki protokolün hükmünün kalmadığını savunmuştur. O halde, her ne kadar davacı dayandığı protokolün aslını sunamamış ise de taraflar arasında hukuki ilişkinin mevcudiyeti, devrin şirketler arasında gerçekleştiği ve bu protokolün varlığı davalı tarafça kabul edildiğine göre, davacının dayandığı protokolün imha edilerek sona erdirildiği ve yeni protokol uyarınca devrin sağlandığı hususunun davalı tarafından ispat edilmesi gerekir.

Bu durum karşısında, dava konusu olayda ispat yükünün davalıya ait olduğu kabul edilip, tarafların kanıtlarının buna göre değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3278, Karar No: 2007/8927, Tarih: 18.10.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/3278 E.  ,  2007/8927 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz davasıdır.

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dinlenen tanık beyanlarına göre, davalı yanın takip dayanağı alacağının gerçek sebebini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı alacağının sıra cetvelinden çıkartılmasına karar verilmiş; hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı yanın temyiz itirazına gelince; muvazaa nedeniyle sıra cetveline itiraz davalarının kabulü halinde sıra cetvelinin iptaline veya davalının sıra cetvelinden çıkartılmasına değil, davalıya ayrılan paydan öncelikle (yargılama giderleri de dahil olmak üzere) davacı alacağının ödenmesine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 sayılı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 sayılı bentte açıklanan nedenle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 18.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4189, Karar No: 2013/5212, Tarih: 09.09.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4189 E.  ,  2013/5212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan Maliye ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, Maliye Bakanlığının itirazı üzerine ... .... ... Hukuk Mahkemesinin 2012/847-867 sayılı ilamı ile ... .... ... Müdürlüğü 2009/2387 Esas sayılı takip dosyasında düzenlenen sıra cetvelinin iptaline karar verildiğini, müvekkilince kararın temyiz edildiğini ve fakat ... aşamasında olduğunu, sıra cetvelinin iptaline dair kararın henüz kesinleşmemesi nedeni ile yeni bir sıra cetvelinin düzenlenmesinin yasaya aykırı olmasına rağmen ....01.2013 tarihli sıra cetvelinin tanzim edildiğini ileri sürerek, ....01.2013 tarihli sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan Maliye ... vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Şikayet olunan ... vekili, evap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; ... .... ... Mahkemesi'nin 2012/847 Esas, 2012/867 Karar sayılı ilamının temyizi üzerine henüz ... aşamasında olduğu ve kesinleşmediği, aynı konuda düzenlenen ........2012 tarihli sıra cetvelinin iptaline dair verilen kararın kesinleşmesi beklenmeden yeni bir sıra cetveli yapılmaması gerektiği, ....01.2013 tarihli sıra cetvelinin iptaline karar vermek gerektiği gerekçesiyle, şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan Maliye ... vekili temyiz etmiştir.

...) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayet olunan Maliye ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

...) Şikayet, sıra cetvelindeki sıraya ilişkindir. HMK' nın 297/.... maddesi uyarınca "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." Mahkemece, isabetle varılan sonuç çerçevesinde hüküm kısmına iptal edilen sıra cetvelinin ayırıcı özellikleri, düzenleyen ... müdürlüğü ve düzenleme tarihi ile belirtilmesi gerekirken, anılan Yasa hükmüne aykırı olarak, infazı mümkün olmayacak şekilde "davanın kabulüne" ibaresiyle yetinilerek, hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamaya gereksinim göstermediğinden, HUMK'nın 438/.... maddesi uyarınca hükmün, aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) sayılı bentte açıklanan nedenle, şikayet olunan Maliye ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (...) sayılı bentte açıklanan nedenle, kararın (HÜKÜM) bölümünün .... bendine "Davanın kabulüne" ibaresinden sonra "... .... ... Müdürlüğü'nün 2009/2387 Esas sayılı takip dosyasında düzenlenen ....01.2013 tarihli sıra cetvelinin iptaline" cümlesinin eklenmesine ve hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3819, Karar No: 2016/4473, Tarih: 13.04.2016

**20. Hukuk Dairesi         2015/3819 E.  ,  2016/4473 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Davacı gerçek kişinin dayandığı Temmuz 1957 tarih 14 sıra nolu tapu kaydının ilk oluştuğu günden itibaren sıra izler biçimde tüm geldi ve gittileri ile birlikte (Tapu defteri fotokopisi değil, elle yazılmak suretiyle) ve varsa krokileri ile revizyon görmüş ise revizyon kayıtları ve revizyon gördüğü taşınmazların tutanak örneklerinin, revizyon görmemişse nedeninin sorularak alınacak cevabî yazının, dayanak tapu kaydının varsa dayanak tescil dosya aslının, tescil dosyasının bulunamaması halinde tapu müdürlüğünde bulunan evrakı müsbitesinin içindeki tescil ilâmı ile varsa tescil krokisinin tapu müdürlüğünden sorularak alınacak cevabî yazının (eski yazıyla olan kayıt olduğu takdirde tercüme ettirilmesi ve yerel tapu müdürlüğünde bulunamayan kayıtların Tapu Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından sorulması), dayanak tapu kaydı uygulanmak suretiyle tesbit gören dava dışı başka taşınmazlar var ise Hazine tarafından bu taşınmazlara yönelik dava açılıp açılmadığı Hazine ve mahkeme yazı işleri müdürlüklerinden sorularak açılmış dava var ise dava dosyalarının,

2) Dava konusu taşınmazlara komşu parsellere ilişkin kadastro tutanakları, davalı iseler dava dosyaları, kesinleşip tapuya kayedilmiş iseler tapu kayıtları ve tesbitlerine dayanak alınan eski tapu kayıtları var ise bu kayıtlar getirtilerek,

bu dosya arasına konulması; ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 13/04/2016 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5648, Karar No: 2011/15742, Tarih: 10.10.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/5648 E.  ,  2011/15742 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tesbit ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili ile davalılardan ... tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Pendik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1994/237 ve 1994/421 esas sayılı dosyalarının mahkemesinden getirtildikten,

2-Çekişmesiz bedel ile arttırılmasına karar verilen bedelin davalı ...'e ödenip ödenmediğinin ilgili idareden sorularak varsa belgesi eklendikten,

3-Dava konusu taşınmazda mülkiyet iddiasında bulunan kişiler ile tapu malikleri arasındaki hukuki ilişkiyi gösterir veraset ilamı veya sair belgeler taraflardan istendikten,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/996, Karar No: 2024/949, Tarih: 12.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2024/996 E.  ,  2024/949 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2051 Esas, 2023/2047 Karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/79 E., 2023/112 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun (2797 sayılı Kanun) 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 ... maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve temyizin kapsamının, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı menfi tespit davasına ilişkin olduğu ancak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında (hastane, eczane, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davaların Dairemizin görev alanında olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 18.01.2024 tarihli ve 2024/1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay 3. Hukuk Dairesine ait olduğundan, 2797 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli inceleme yapılmak üzere dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Dosyanın YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

12.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8438, Karar No: 2015/4716, Tarih: 10.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/8438 E.  ,  2015/4716 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/03/2000-09/10/2002 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 01/03/2000-09/10/2002 tarihleri, arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait işyerinde 09/10/2002-15/10/2003 tarihleri arasında geçen çalışmasının davalı Kuruma bildirildiği, davalıya ait 1041077 sicil sayılı bahçe işletmesi ve bekçilik işyerinin 09/10/2002 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, Maliye Bakanlığı ... Vergi Dairesi Yoklama Memurluğu'nun 22/02/2001 tarihli yoklama fişinde bahçenin davalı tarafında 10 yıllığına kiraya tutulduğu, işe başlama tarihinin 22/02/2001 olarak görüldüğü ve İyilik ve Yardım Vakfı'na ait 270 dönüm bahçenin davalıya 22/01/2001 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiği, İyilik ve Yardım Vakfı Başkanı ile davalı tarafından tutulan 22/01/2001 tarihli teslim tutanağında her ne kadar 27/03/2000 günlü kira sözleşmesi ile kiralanmış ise de , taşınmazın kiracıya 22/02/2001 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiği, dinlenen tanık beyanlarının çelişkili ve yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, nizalı dönemdeki çevre sakinleri, civar yerleşim yerlerinde uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle muhtarı veya azaları re'sen tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurmak, davalının 22/01/2001 tarihinden önce de dava konusu bahçeyi fillen kullanıp kullanmadığını ve davacının fiili çalışmalarının varlığı, başlangıç ve bitiş tarihlerini hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/49853, Karar No: 2010/5184, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/49853 E.  ,  2010/5184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, yazılı bir fesih bildirimi yapılmadığı, işçilerin son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş