muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/299, Karar No: 2012/156, Tarih: 17.04.2012

. Yani kanun ihlal edilmiş olduğu içindir ki, hüküm bu suretle verilmiştir. Eğer kanun ihlal edilmemiş olsaydı, hüküm verildiği gibi verilmeyecek idi. Diğer bir tabirle, hükmün bozulması için, hüküm ile kanunun ihlali arasında bir rabıtanın mevcut olması icap eder” (Baha Kantar, Ceza Muhakemesi Usulü, 4. Bası, s. 365), “Hükmün sonucunun başka türlü olabileceği, yani hükmün değişebileceği kabul edilmeyen durumlarda usule aykırılık bozma nedeni sayılmamaktadır. Kendisine aykırı davranılan kural, ister mahkemece kendiliğinden göz önünde tutulması gereken, ister iddia yahut itiraz üzerine uygulanması gereken bir kural olsun hükmün sonucunu değiştirecek nitelikte olmadıkça bozma sebebi değildir” (Recai Seçkin, Yargıtay Tarihçesi ve İşleyişi, s. 82), “Her hukuka aykırılık, temyiz nedeni, dolayısıyla bozma nedeni sayılmaz. Sadece hükme esas teşkil eden hukuka aykırılıklar temyiz nedeni olarak ileri sürülebilir. Başka bir değişle, bir hukuka aykırılığın temyiz nedeni sayılabilmesi için, hukuka aykırılık ile hüküm arasında sebep sonuç ilişkisi bulunması gerekir. Bu tür hukuka aykırılıklar, bir muhakemede hükmü etkilerken, başka bir muhakemede hükmü etkilemeyebilir. Bu nedenle her somut olayda hukuka aykırılıkların hükmü etkileme ihtimali ayrıca araştırılmalıdır. Şu halde, mutlak temyiz nedenleri dışında kalan ve son karara etkisi olmayan hukuka aykırılıklar temyiz nedeni sayılamazlar” (Nur Centel–Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, 6. Bası, s. 707), “Bir hukuka aykırılık halinde hükmün bozulabilmesi için, bu hukuka aykırılığın hükmü etkileyip etkilemediği araştırılır. Hükmü etkilememiş hukuka aykırılıklar dolayısıyla hüküm bozulmaz” (Yener Ünver–Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Bası, s. 864), “Şayet bir hukuka aykırılık hali sanığın lehine bir şekilde hükme etki ediyor veya lehte ya da aleyhte herhangi bir etkide bulunmuyorsa, bu halde ortada bir temyiz sebebinin olduğundan bahsedilemez” (Özbek–Kanbur–Doğan–Bacaksız–Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara 2011, 2. Bası, s. 719) şeklinde görüşler ileri sürülmek suretiyle, hükmün esasına etkisi bulunmayan ve hukuka kesin aykırılık hallerinden sayılmayan aykırılıkların bozma nedeni sayılmaması gerektiği düşüncesi benimsenmiştir.

Somut olay bu açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde;

Sanık savunmaları ile mağdur ve tanık beyanlarının alındığı 04.06.2008 günlü oturumda düzenlenen tutanağın tüm sayfaları ile takip eden ve sanığın hazır bulunmadığı 11.06.2008 tarihli duruşma tutanağı, oturuma katıldığı anlaşılan zabıt kâtibi tarafından imzasız bırakılmış ise de; her iki duruşmaya ait tutanaklar mahkeme hâkimi tarafından imzalanmış, duruşma tutanaklarının başlığında da yasanın aradığı şekilde hâkim ve zabıt kâtibinin isimlerine yer verilmiş, hükmün tefhim olunduğu 17.12.2008 tarihli duruşmaya ait tutanak ile gerekçeli karar da hâkim ve zabıt kâtibi tarafından imzalanmış ve gerekçeli karar sanık ile mağdurlara tebliğ edilmiştir. Hükmü temyize hakkı bulunan sanık bu yetkisini kullanmazken, Cumhuriyet savcısı da anılan duruşma tutanaklarının sahte ya da gerçeğe aykırı olarak düzenlendiği veya mahkemenin yasanın aradığı şekilde teşekkül etmediği yönünde bir iddia ileri sürmemiştir.

Bu durumda, 5271 sayılı Ceza Yargılaması Yasasının 222. maddesi uyarınca tutanaklarda sahtecilik yapıldığına veya tutanakların gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğine ya da 1412 sayılı Ceza Yargılaması Usulü Yasasının 308. maddesinde belirtilen, mahkemenin kanun dairesinde teşekkül etmediğine ilişkin bir iddianın bulunmaması karşısında, anılan Yasa maddesi uyarınca mutlak hukuka aykırılık oluşturmayan ve mahallinde de giderilebilecek eksiklik niteliğinde olan bu husus, hükmün esasına etkili bulunmaması nedeniyle bozma nedeni yapılmamalıdır.

Bu nedenle, mahallinde giderilebilecek nitelikteki bu eksikliğin, duruşma tutanaklarının içeriklerinin güvenilirliği yönünde bir duraksamaya yol açmadığı anlaşılmakla, Özel Dairece esasına girilerek incelenen hükmün, yalnızca “sanığın bıçakla kasten yaralama suçundan mahkûmiyeti yerine beraatına karar verilmesi” isabetsizliğinden bozulması gerekirken, hükmün esasına ilişkin bu bozma nedeninin yanında, duruşma tutanağında zabıt kâtibi imzasının bulunmaması nedeniyle de bozulmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Ceza Genel Kurulunca ulaşılan bu sonuç gözönüne alındığında, usul eksikliği tespit edilen bir hükmün esasının incelenmesinin olanaklı olup olmadığına ilişkin diğer uyuşmazlık konusunun değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının değişik gerekçeyle kabulüne, Özel Daire bozma kararının (a) bendinin ilamdan çıkarılmasına, bu bendin yerine; “04.06.2008 ve 11.06.2008 tarihli duruşma tutanaklarının zabıt kâtibi tarafından imzalanmaması mahallinde giderilebilir eksiklik olarak kabul edilmiştir” açıklamasının yazılmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Üyeleri; “Duruşma tutanağındaki imza eksikliğinin mutlak bozma nedeni yapılması gerektiği” görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle KABULÜNE,

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Üyeleri; “Duruşma tutanağındaki imza eksikliğinin mutlak bozma nedeni yapılması gerektiği” görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle KABULÜNE,

2- Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 27.06.2011 gün ve 17052–13734 sayılı bozma kararının (a) bendinin İLAMDAN ÇIKARILMASINA,

Anılan bendin yerine; “04.06.2008 ve 11.06.2008 tarihli duruşma tutanaklarının zabıt kâtibi tarafından imzalanmaması mahallinde giderilebilir eksiklik olarak kabul edilmiştir” ibaresinin yazılmasına,

3- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.04.2012 günü yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1153, Karar No: 2008/4471, Tarih: 07.03.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/1153 E.  ,  2008/4471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik İcra Mahkemesi

TARİHİ : 16/11/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), peşin alınan 13,10 YTL onama harcının mahsubuna bakiye 0,90 YTL harcın temyiz edenden alınmasına, 07.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7453, Karar No: 2010/15638, Tarih: 23.09.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/7453 E.  ,  2010/15638 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara, resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 40 olarak hesaplanması gerekirken, enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 12 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 23.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10638, Karar No: 2010/14389, Tarih: 23.11.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/10638 E.  ,  2010/14389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında . Köyü 227 ada 1 parsel sayılı taşınmaz, tapuya tescil edilmiş orman olması nedeniyle tespit tutanağı düzenlenmeksizin ada ve parsel numarası verilerek 3402 Sayılı Yasanın 22/son maddesi gereğince tapu kütüğüne aktarılmıştır. Davacı ... Yönetimi, taşınmazın keskinleşmiş orman tahdidi içinde kaldığı iddiasıyla kadastro mahkemesine dava açmış, kadastro mahkemesince taşınmazla ilgili kadastro tutanağı düzenlenmediğinden görevsizlik kararı verilerek dava dosyası Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Mahkemece, kadastro çalışmaları sırasında da taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verildiğinden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, orman kadastrosuna itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 1943 yılında yapılmış ve kesinleşmiştir. 1979 yılında aplikasyon çalışması ve 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. maddesi uygulaması yapılmıştır. 1987 yılında 2896 Sayılı Yasa ile değişik 2/B madde uygulaması ve aplikasyon yapılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda ... onama harcının temyiz edene yükletilmesine 23/11/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/632, Karar No: 2020/212, Tarih: 21.05.2020

**Ceza Genel Kurulu         2019/632 E.  ,  2020/212 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : 13. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Sayısı : 125-528

Hırsızlık suçundan sanık ...'ın TCK'nın 142/1-e, 31/3, 168/2, 62, 50, 52/2-4 ve 63. maddeleri uyarınca 6000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye ve mahsuba ilişkin Isparta 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 13.07.2015 tarihli ve 125-528 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 13. Ceza Dairesince 17.10.2019 tarih ve 9474-14747 sayı ile;

"Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Mağdurun sokağa park ettiği elektrikli bisikletin direksiyon kilidinin kırılarak çalınması eylemi TCK'nın 142/2-h bendindeki suçu oluşturduğu hâlde, suça sürüklenen çocuk hakkında aynı Kanun'un 142/1-e maddesi ile hüküm kurulması,

2- Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 40/3-4. maddesi, Birleşmiş Milletler Çocuk Ceza Adaleti Sisteminin Uygulanması Hakkında Asgarî Standart Kuralları'nın 16. maddesi, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi, Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesindeki hükümler birlikte değerlendirildiğinde, sosyal inceleme raporu giderinin zorunlu kamu masrafı niteliğinde olması sebebiyle söz konusu 150 TL'nin yargılama gideri olarak suça sürüklenen çocuğa yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi," isabetsizliklerinden, ceza süresi bakımından sanığın kazanılmış hakkının korunması kaydıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 08.11.2019 tarih ve 368681 sayı ile;

"...Mağdurun sokağa park ettiği elektrikli bisikleti direksiyon kilidini kırarak çalan sanığın eyleminin TCK'nın 142/1-e maddesinde yazılı bulunan suçu oluşturduğu" düşüncesiyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece, 05.12.2019 tarih ve 12626-17836 sayı ile itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

İnceleme dışı sanıklar ... ve ... hakkında atılı suçtan hükmolunan ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sabit bir yere bağlı olmaksızın, kendi direksiyon kilidi ile kilitlenerek cadde üzerindeki açık alana park edilen elektrikli bisikleti düz kontak yapmak suretiyle çalan sanığın eyleminin TCK'nın 142/1-e maddesi mi, yoksa aynı Kanun'un 142/2-h maddesi kapsamında mı olduğunun belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sabit bir yere bağlı olmaksızın, kendi direksiyon kilidi ile kilitlenerek cadde üzerindeki açık alana park edilen elektrikli bisikleti düz kontak yapmak suretiyle çalan sanığın eyleminin TCK'nın 142/1-e maddesi mi, yoksa aynı Kanun'un 142/2-h maddesi kapsamında mı olduğunun belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Mağdur ...'ın, ikametinin önünde park hâlinde bulunan elektrikli bisikletinin çalındığı yönünde müracaatta bulunması üzerine soruşturmaya başlanıldığı,

Yakalama ve teslim tutanaklarına göre; olayla ilgili tahkikat devam ederken suça konu elektrikli bisikletin 15.02.2015 tarihinde boş bir arazide terk edilmiş ve arka tekerleği sökülmüş hâlde ele geçirildiği, çevrede yapılan araştırma sonucunda tekerleğin inceleme dışı sanık ...'ye ait motosiklete takılı olduğunun görülmesi üzerine yakalanan ...'nin tekerleği görevlilere teslim ederek atılı suçu ... ve ... ile birlikte işlediklerini söylediği, bu şekilde hırsızlık olayının aydınlatılarak ele geçirilen elektrikli bisikletin mağdura teslim edildiği,

Olay yeri inceleme raporunda, elektrikli bisiklet üzerinde yapılan incelemede, direksiyon altında bulunan kablonun kesilmiş ve arka tekerleğin sökülmüş olduğunun bildirildiği,

Anlaşılmıştır.

Mağdur; 14.02.2015 tarihinde saat 14.00 sıralarında Yuki marka elektrikli bisikletini ikametinin önündeki cadde üzerine, herhangi sabit bir yere bağlamaksızın kendi direksiyon kilidi ile kilitleyerek park ettiğini, yaklaşık bir saat sonra kontrol ettiğinde yerinde olmadığını fark ederek müracaatta bulunduğunu, ertesi gün güvenlik görevlilerince elektrikli bisikletinin terk edilmiş hâlde ele geçirildiğini, yaptığı incelemede, elektrikli bisikletin direksiyon kilidinin kırık olduğunu ve arka tekerleğinin yerinde olmadığını tespit ettiğini, 1500 TL civarında zararının bulunduğunu, sonradan sanık ve inceleme dışı sanıklar tarafından suç nedeniyle oluşan zararının tazmin edilmesi nedeniyle şikâyetinden vazgeçtiğini,

İnceleme dışı sanıklar ... ve ... aynı yöndeki savunmalarında; mağdurun elektrikli bisikletini direksiyon kilidini kırmak suretiyle çaldıklarını, arka tekerleğini ve jantını söktükleri elektrikli bisikleti boş bir arazide bıraktıklarını,

Beyan etmişlerdir.

Sanık; atılı suçlamayı kabul ettiğini, inceleme dışı sanıklar ile birlikte sokak üzerinde park hâlinde bulunan elektrikli bisikletin direksiyon kilidini kırarak çaldıklarını, boş bir arazide tekerleği söküp inceleme dışı sanık ...'nin bisikletine taktıklarını, daha sonra yakalandıklarını savunmuştur.

Beyan etmişlerdir.

Sanık; atılı suçlamayı kabul ettiğini, inceleme dışı sanıklar ile birlikte sokak üzerinde park hâlinde bulunan elektrikli bisikletin direksiyon kilidini kırarak çaldıklarını, boş bir arazide tekerleği söküp inceleme dışı sanık ...'nin bisikletine taktıklarını, daha sonra yakalandıklarını savunmuştur.

TCK'nın 141. maddesinde yer alan "Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir." şeklindeki düzenleme ile hırsızlık suçunun basit hâli hüküm altına alınmış, aynı Kanun'un 142. maddesinde ise suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri sayılmıştır. Hırsızlık suçunun basit hâlinin oluşması için, başkasına ait taşınabilir eşyanın suçun nitelikli hâllerinde belirtilen şekiller dışında çalınması gerekmektedir.

Suç ve karar tarihi itibarıyla uyuşmazlık konusuyla ilgili TCK'nın 142. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi;

"(1) Hırsızlık suçunun;

...

e) Âdet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,

İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur...",

Aynı Kanun'un 142. maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendi ise;

“Suçun, herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.",

Şeklinde düzenlenmiştir.

Uyuşmazlık konusunda isabetli bir çözüme ulaşılması bakımından TCK'nın 142. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ile ikinci fıkrasının (h) bendinin uygulanma şartları üzerinde durulması gerekmektedir.

TCK'nın 142. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki suçun oluşabilmesi için, hırsızlık fiilinin âdet veya tahsis ya da kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenmesi gerekmekte olup bu bölüme ilişkin madde gerekçesinde de; "Fıkranın (e) bendinde, âdet veya tahsis ve kullanım gereği açığa bırakılmış olan eşya hakkında hırsızlık suçunun işlenmesi, bir nitelikli unsur olarak kabul edilmiştir. Tarlalarda bırakılan tarım araçları, inşaat yerine yığılan malzeme, bu kapsama giren eşyaya örnek olarak gösterilebilir. Bunların çalınmalarında kolaylık bulunması, bu nitelikli hâlin kabulünde etken olmuştur." şeklinde açıklamalara yer verilmiş, böylece maliklerince her türlü denetim, gözetim ve önlemden yoksun olan, sahiplerince sürekli biçimde korunmalarındaki zorluk nedeniyle açık alanda bulunan eşyanın başkaları tarafından alınabilmesinin kolaylığını dikkate alan bir düzenleme yapılmıştır.

Suçun konusunu oluşturan "açıkta bırakılmış eşya" ifadesinden özel alanlar dışında kalan caddeler, sokaklar, parklar, bahçeler, tarlalar, sahil kenarları ve bunun gibi yerlerde bırakılmış eşya akla gelmelidir. Bununla birlikte maddedeki nitelikli hâlin oluşması için, eşyanın açıkta bırakılması yeterli olmayıp hangi nedenle açıkta bırakıldığının araştırılması ve âdet veya tahsis ya da kullanımları gereği açıkta bırakılma şartlarının da aranması gerekecektir.

5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde yer alan nitelikli hırsızlığın karşılığı 765 sayılı TCK’nın 491/2. maddesinde; “âdet muktezası olarak yahut tahsis ve istimalleri itibarıyla umumun tekafülü altında bulunan eşya hakkında hırsızlık” olarak düzenlenmiştir. İki madde birbiriyle paralel hükümler içermekte ise de, umumun tekafülü ya da kamunun güvencesine bırakılma şeklinde ifade edilen unsur 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde bulunmadığından, açıkta bırakmanın âdet, tahsis ya da kullanım gereği nedenlerine dayandığının tespiti yeterli kabul edilmiş ve böylece nitelikli hâlin uygulama alanı 765 sayılı TCK'ya göre genişletilmiştir.

Öğretideki görüşlere göre âdet; "toplumda süreklilik kazanan, alışkanlık oluşturan ve genellik karakterini taşıyan, kamu düzenine, kanunlara ve ahlaka aykırı olmayan, uygunlukları nedeniyle kanunlarca korunabilir nitelikteki yaygın davranış biçimi" olarak tanımlanmış olup zamana, yere ve bölgeye göre değişebileceği, ancak kişisel alışkanlıkları kapsamadığı kabul edilmektedir.

"Tahsis" kelimesi, eşyanın bir iş için özgülenmesi, ayrılması, belirlenmesi ve hasredilmesi anlamına gelmektedir ki, parka gelenlerin oturmasına tahsis edilmiş durumda olan banklar bu kapsamda değerlendirilmelidir.

"Kullanım gereği" ibaresi ile, eşyanın kullanılması için açıkta bırakılmasının zorunlu olduğu durumlar kastedilmekte olup söz konusu eşyanın amacına uygun kullanılabilmesi ve kendisinden beklenen fonksiyonu yerine getirebilmesi için açıkta durmasının gerekli olduğu durumlarda bu nitelikli hâl uygulanacaktır. Örneğin, apartmanın önünde bulunan kapı zilleri kullanımları gereği açıkta bırakılan eşya niteliğinde kabul edilebilir. Yine arı kovanları kullanımları gereği açıkta bırakılmaktadır. Kurutulmak amacıyla tarlaya serilen üzümler de bu bent kapsamı içerisinde değerlendirilmelidir.

Doktrindeki yaygın görüşe göre, suça konu eşyanın genel ve kamuya açık bir yerde bulunmayıp herkesin rahatlıkla girip çıkamayacağı bir yere bırakılması, açıkta bırakılmasının âdet veya tahsis ya da kullanımları gereği zorunlu bulunmaması, sahibi veya zilyedi ya da onlar adına başkasının gözetimi altında olması, ebat ve ağırlığı gereği çalınmasının normalin üstünde bir güç ve teknik gerektirmesi durumlarında söz konusu nitelikli hâlin uygulanmayacağı kabul edilmekte, elektrik ve telefon direkleri, çeşmeler, elektrik lambaları, demir yollarındaki raylar, tarlalardaki tarım araçları ve toplandıktan sonra bırakılan mahsuller, deniz kıyısında bırakılan kayıklar ve ağlar, trafik işaret ve lambaları, inşaata bırakılan inşaat malzemeleri ve demirler, anıtlara bırakılan çelenkler, yol kenarlarına yığılan taş ve çakıllar, gemilerdeki can yelekleri ve filikalar, binalar üzerindeki paratonerler, sel ve baskınların önlenmesi için yapılmış duvar taşları ve kapaklar, deprem anında acil müdahale için gerekli malzemelerin bulunduğu deprem konteynerleri bu nitelikli hâl kapsamında bulunan eşyaya örnek olarak gösterilmektedir (Sulhi Dönmezer, Mala Karşı Cürümler, Beta Yayınevi, 2001, s.388; Osman Yaşar, Hasan Tahsin Gökcan, Mustafa Artuç, Türk Ceza Kanunu, Adalet Yayınevi, 2010, s. 1410; İsmail Malkoç, Yeni Türk Ceza Kanunu, Malkoç Kitapevi, 2005, s.938; Kubilay Taşdemir, Ramazan Özkepir, Sahtecilik ve Mala Karşı Cürümler, Adil Yayınevi, 1999, s.332).

Uyuşmazlık konusu olan, sabit bir noktaya bağlı olmaksızın açık alanda park hâlinde bırakılan motosiklet, mobilet veya elektrikli bisikletlerin bir iş için özgülendiği söylenemeyeceğinden, tahsis gereği açıkta bırakılan eşya olarak kabul edilemeyeceği konusunda tereddüt bulunmamaktadır.

Değişen sosyal ve ekonomik şartlar göz önüne alındığında, motosiklet kullanımının özellikle sıcak iklimli ve dağlık olmayan bölgelerde kullanım kolaylığı nedeniyle yaygınlaştığı, hemen her evde en az bir adet motosikletin bulunduğu, sayılarının gün geçtikçe çoğaldığı ve gündüz kullanımlarında geçici işler nedeniyle motosikletlerin sabit bir noktaya bağlanmaksızın cadde kenarlarına park edilmek suretiyle açıkta bırakılmasının bir kısım bölgelerde genel bir alışkanlık hâline geldiği bilinmekle birlikte, âdet gereği açıkta bırakıldığının söylenebilmesi için, âdetlerin zaman ve yere göre de değişebileceği de göz önüne alındığında suçun işlendiği yörenin sosyal yapısının da ayrıntılı olarak bilinmesi gerektiği gözden uzak tutulmamalıdır.