muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/532, Karar No: 2022/46, Tarih: 25.01.2022

CEZANIN BELİRLENMESİ:

Yukarıda anlatıldığı üzere üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olmak suçunun sabit olduğuna karar verilen sanığın, TCK’nun 314/2. maddesi gereğince cezalandırılmasına, HSYK üyesi seçilmesinden önceki yıllarından itibaren örgüt içinde olması, yakalandığı tarihe kadar da yargı alanındaki önemli kurumlardan birisi olan HSYK yapılanması içerisinde Daire başkanı olarak örgüt adına görev yapmış olması, bu nedenle ortaya çıkan tehlikenin ağırlığı, ortaya koyduğu kastının yoğunluğu birlikte değerlendirilerek temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak teşdiden tayin edilmesine, etkin pişmanlık olarak değerlendirilebilecek bir beyan yada hareketi olmadığından TCK’nun 221. maddesinin uygulanmamasına, yargılama sürecindeki davranışları nedeniyle TCK’nun 62. Maddesinin uygulanmasına karar verilmiştir.

'' şeklindeki ifadelerle mahkumiyet kararının gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

V) TEMYİZ:

Sanık temyizinde özetle; kararda suç yerinin Ankara ve suç tarihinin 17.07.2016 olarak gösterildiği, oysa Ankara'daki çalışmasının 10.11.2014'te sona erdiği, bu itibarla suç tarihinin 2010 Ekim-2014 Ekim ayları arasındaki HSYK üyeliği dönemi olduğu, bunun da temadinin 2014 yılında kesildiği ve örgütle bağının olmadığı anlamına geldiği, karardaki örgüt üyeliğinin temadi eden suçlardan olduğuna dair açıklamalar karşısında 2014-2016 yılları arasında İstanbul'da Küçükçekmece hâkimi olarak çalışması nedeniyle İstanbul Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanmasının gerektiği, kararın matbu olarak hazırlandığı, 32. sayfasında "Yargıtay üyesi olan sanığın" ibaresinin kullanıldığı ve Yargıtay Kanunu ile herhangi bir itirazı olmamasına rağmen yargılamanın durmasına ve reddi hâkim taleplerine ilişkin açıklamalar yapıldığı, bütün bunların toptancı bir anlayışla ön yargı ve yanlış algıyla yargılama yapılarak karar verildiğini gösterdiği, tabii hâkim ilkesinin ihlal edildiği, tahliyesi yönünde oy kullanan heyet başkanının değiştirildiği, 2010'dan öncesine ve 2014'ten sonrasına ilişkin herhangi bir suçlamada bulunulmadığı, HSYK üyesi olmasının örgüt üyeliğiyle eş kabul edildiğini, Anayasal seçme ve seçilme hakkının kullanmasının suç olamayacağı, örgütün gizliliğe riayet ettiğinin belirtilmesine rağmen örgüt üyelerinin ismini vererek kendisine oy istediklerinin kabul edilmesinin yerinde olmadığı, zira kendisiyle ilgili örgütün algı yaratmaya çalıştığı, tanık beyanlarına neden itibar edildiğinin yeterince açıklanmadığı, HSYK'daki görevi nedeniyle kendisini sevmeyen birçok meslektaşının olduğu, katıldığı birkaç akşam oturmasının hoşgeldin veya taziye gibi sosyal sebeplerle olduğunu tanık ..

...'nin beyan ettiği, itirafçı olan ve 20 yıl Adalet Bakanlığı bürokrasisinde görev yaparak yargıyı dizayn eden tanıkların şimdi de beyanlarıyla yargılamaları dizayn ettikleri, ByLock indirdiğini ve 2 ay 10 gün sonra sildiğini savunmalarında anlattığı, ID numarası ve içeriklerin olmadığı, sadece program indirmenin söz konusu olduğu, buna rağmen ByLock kullandığının kabul edilmesinin yerinde olmadığı, zira bu husustaki şüphenin lehine değerlendirilmesi gerektiği, yapılan aramalarda ve dijitallerde hiçbir suç unsuruna rastlanmadığı, örgüt üyeliğiyle ilgili eylem olarak kabul edilen bazı HSYK genel kurul kararlarının çıkmasını sağlayan sonuca etkili nitelikteki tek oyun kendi oyu olmadığı, başka üyelerin de benzer oy kullandıkları, HSYK genel kuruluna katılmamasının suç unsuru olarak değerlendirilemeyeceği, zira bu tarihlerde izinli olduğu, kararda birkaç kez kullanılan "parlatmak" ibaresini şiddetle reddettiği, HSYK seçimlerine ilişkin aday listelerinin ve kaç oy alındığının sorulması talebinin reddedildiği, buna rağmen fazla oy aldığı söylenerek örgüt bağlantısının delili olarak kabul edildiği, bu şekilde eksik araştırma yapıldığı, kabule göre, örgüt faaliyetinden bahsedilmekle birlikte faaliyet ve eylemin neler olduğu açıklanmadığından ancak örgüte yardım suçunun oluşabileceği, verilen cezanın yerinde olmadığı,

Sanık müdafileri temyizlerinde özetle; soruşturma işlemlerinin önemli bir bölümünde savcının olmadığı, sanığın gözaltında uyumasına ve dinlenmesine imkan verilmediği, ifadenin beş saat kesintisiz ve dinlenmeden alındığı, Anayasayı ihlal ve örgüt üyesi olma suçlarından tutuklanarak farklı infaz rejimine tabi tutulup tek başına hücreye konulduğu, tutuklandıktan sonra on gün boyunca vekilleri ve yakınlarıyla görüşmesinin engellendiğini, bir buçuk yıl boyunca vekilleriyle kamera önünde ve haftada sadece bir saatle sınırlı olarak görüşebildiği, iki yılı aşkın süre hücrede tek başına tutulduktan sonra iddianame düzenlenip mahkeme huzuruna çıkarıldığı, sanık hakkında hükûmeti ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçundan açılmış dava bulunmadığı hâlde bu suçtan dolayı verilen tutuklama kararının kaldırılmadığı, bu nedenle tutukluluğunun hâlen hücrede sürdürüldüğü, tüm bu nedenlerle yargılamanın durdurulmasına, sanığın tahliyesine ve soruşturma aşamasındaki izin ve diğer eksikliklerin giderilmesi için dosyanın savcılığa iadesine karar verilmesi gerektiği, mahkemenin örgüt üyeliği suçunun geçitli suç olduğu yönündeki kabulünün yerinde olmadığı, bu nedenle sanığın mağduriyetine neden olunduğu, mahkemenin görevli olduğu kabulünün de hatalı olduğu, soruşturmaya başlandığında sanığın Küçükçekmece hâkimi olarak görev yaptığı, suçlamanın 2010-2014 yılları arasındaki HSYK üyeliği ve daire başkanlığı görevine ilişkin olduğu, suçüstü hâlinin mevcut olmadığı, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu kararının uygulanmasının mümkün bulunmadığı, tabii hâkim ilkesinin ihlal edildiği, soruşturma başladıktan sonra yargılamayı yapacak mahkemenin değiştirildiği, yargılamada tanıkları dinleyen ve sanığın tahliyesi yönünde oy kullanan mahkeme başkanının değiştirildiği, karar celsesine yargılamanın önceki aşamalarında bulunmayan üyelerin katıldığı, Anayasal temel temel hak ve özgürlüklerin hükûmet kararnamesiyle ortadan kaldırılmasının hukuka uygun kabul edilemeyeceği, davaların ayrı görülmesinin hukuka aykırı olduğu, sanık hakkında beyanlarda bulunan HSYK üyelerinin de aynı suçtan yargılandıkları, bu beyanların sanık aleyhine delil olarak kabul edildiği, müdafilerin savunmalarına gerekçeli kararda yer verilmediği, kararda sanıkla ve savunmayla ilgisi olmayan hususlar bulunduğu, verilen cezanın fahiş olduğu, hukuka uygun hiçbir gerekçenin ortaya konulmadığı, savunmanın delillerini toplamaktan ve değerlendirmekten imtina edildiği, zira kararda belirtilen HSYK kararlarının tamamı getirtilerek kimin ne oy verdiğinin ve sanığın oyunun belirleyici olup olmadığının belirlenmediği, sanığın savunmasında ismi geçen kişilerin dinlenmediği, sanığın HSYK'nın bazı toplantılarına katılmamasının nedeninin aylar öncesinden aldığı izinden dolayı olduğu, ancak mahkemece izin kayıtlarının getirtilmediği, yapılan aramalarda ve el konulan dijitallerde suç unsurunun bulunmadığına ve örgüt mensuplarıyla bir görüşmesinin olmadığına ilişkin HTS kayıtları ile Bank Asya'ya

kararlarının tamamı getirtilerek kimin ne oy verdiğinin ve sanığın oyunun belirleyici olup olmadığının belirlenmediği, sanığın savunmasında ismi geçen kişilerin dinlenmediği, sanığın HSYK'nın bazı toplantılarına katılmamasının nedeninin aylar öncesinden aldığı izinden dolayı olduğu, ancak mahkemece izin kayıtlarının getirtilmediği, yapılan aramalarda ve el konulan dijitallerde suç unsurunun bulunmadığına ve örgüt mensuplarıyla bir görüşmesinin olmadığına ilişkin HTS kayıtları ile Bank Asya'ya para yatırmadığına ilişkin MASAK raporuna kararda yer verilmediği, gerekçeli karara tanık beyanlarının eksik alındığı, ayrıca sanığın örgüt üyesi olmadığına ilişkin beyanların hatalı ve yanlı yorumlandığı, sanığın örgüt üyesi olduğuna dair hiçbir ifadenin de olmadığı, HSYK'ya seçilme nedeninin kadın olması, mesleki başarısı ve tanınması nedeniyle olduğunu beyan ettikleri, tanıkların karara alınmayan beyanlarında sanığın örgüt adına hiçbir talep ve eyleminin bulunmadığını belirttikleri, HSYK üyesi olmayan tanıkların beyanlarının etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmak için uydurdukları afaki ve genel beyanlar olduğu, atfı cürümde bulunmaları nedeniyle delil kabiliyetinin olmadığı, ayrıca ifadelerde çelişkiler bulunduğu, sanığın kardeşi

...'in yasak yöntemlerle alınmış, insani ve etik olmayan beyanlarını kabulünün hukuki olmadığı, zira tanığın sosyal demokrat bir kişi olduğu ve ablasının dindar bir kişiyle evlenmesine karşı çıktığı, örgütle ilgisi olmayan Mevdudi gibi yazarlara ait kitapları Fetullah Gülen'in diye söylediği, etkin pişmanlık kapsamında ifade verdikten sonra tahliye olduğu ve beraat ettiği, tanığın beyanlarının sanığın HSYK üyeliğinden önceki doksanlı yıllara ilişkin olduğu, sanki bu dönemdeymiş gibi yansıtıldığı, ByLock konusundaki değerlendirmenin maddi tespitlere ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğu, zira sanığın bu program üzerinden hiçbir şekilde mesajlaşmadığının ortaya çıktığı, iki buçuk aylık bir süre için bu programın sanığın telefonunda kalmasının örgüt üyeliği için yeterli olmadığı, User ID ve mesaj içeriklerinin tespit edilemediği, ... ile ... arasında geçen ByLock yazışmasındaki "..." isminin sanığa ait olduğunun kabul edilemeyeceği, zira konuşmanın tamamına göre bu şekilde bir sonucun çıkarılamayacağı, mahkemenin HSYK Genel Kurulunun kararlarına ilişkin yaptığı değerlendirmenin yanıltıcı olduğu, bu kararların sanığın örgüt üyeliğinden mahkum edilmesine gerekçe olamayacağı, zira bu kararlar celbedilerek lehe ve aleyhe oyların üye ismi bazında belirlenmesine, hangi kararda sanığın oyunun belirleyici olduğuna ve sanıkla birlikte hareket ettiği iddia edilen örgüt mensubu üyelerden başka örgüt mensubu olmadığı iddia edilen üyelerin oylarıyla karar alındığının tespit edilmesine ve ayrıca soruşturma izni verilmemesine dair kararlardan hangisi için Bakanlığın soruşturma izni verip vermediğinin araştırılmasına dair talebin kabul edilmeyerek eksik delile göre karar verildiği, nitekim tanık HSYK Üyesi ...'ın beyanında birçok kararda kendisinin veya başka üyelerin demokrasi adına doğru davranış olarak değerlendirmek suretiyle örgüt mensubiyeti olmaksızın olumsuz oy kullandığını ifade ettiği, dolayısıyla yasal görev kapsamındaki oy ve görüşlerin örgüt üyeliğine dayanak olarak gösterilmesinin hatalı olduğu, Adli Kolluk Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik hakkındaki HSYK bildirisi konusunda tanıkların çoğunun sanığın bu bildiriye karşı olduğunu belirttikleri, buna rağmen tartışmaları tam anlamadığı ortaya çıkan tanık ...'ın beyanının esas alınmasının yerinde olmadığı, sanığın bildirinin çoğunluk tarafından kabul edilmesi üzerine muhalefet yazmayı gereksiz bulduğu, Savcı......'ın açıklaması sonrasında Kurulu arayıp bu kararın yayınlanmasının doğru olmadığını bildirdiği, sanığın izinli olup olmadığı araştırılmadan izinde olsa bile HSYK Genel Kurulunun toplanamadığından haberdar olmamasının düşünülemeyeceği şeklindeki görüşün önyargı niteliğinde olduğu, atılı suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı, sanığın etkin pişmanlık talebi hakkındaki kabulün hatalı olduğu, zira ...'nın evi ile Hâkimevindeki toplantıları ve HSYK bildirisini 19.07

......'ın açıklaması sonrasında Kurulu arayıp bu kararın yayınlanmasının doğru olmadığını bildirdiği, sanığın izinli olup olmadığı araştırılmadan izinde olsa bile HSYK Genel Kurulunun toplanamadığından haberdar olmamasının düşünülemeyeceği şeklindeki görüşün önyargı niteliğinde olduğu, atılı suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı, sanığın etkin pişmanlık talebi hakkındaki kabulün hatalı olduğu, zira ...'nın evi ile Hâkimevindeki toplantıları ve HSYK bildirisini 19.07.2016 tarihinde savcılıkta verdiği ifadesinde anlattığını, örgütü çökertmeye yönelik bu önemli bilgilerle örgüt üyesi olan HSYK üyelerinin çözülmesini sağladığı, bu bilgilere göre ifade veren eski HSYK Üyeleri ..., ..., ... ve ...'in etkin pişmanlıktan faydalandıkları, sanığın yargılama boyunca bildiği her şeyi samimiyetle anlattığı, cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak verilmesindeki gerekçenin maddi hataya dayandığı, zira sanığın yakalandığı tarihe kadar HSYK'da Daire Başkanı olarak örgüt adına görev yapmış olduğundan bahsedildiği, ayrıca cezanın haksız ve mağdur edici olduğu, hüküm kurulurken şüphelerin giderilmediği, belirleme ve bireyselleştirme yapılmadığı, delillerin hukuki niteliğinin bulunmadığı, hukuka aykırı şekilde elde edilen şüpheli deliller olduğu, tanık anlatımlarının çelişkili ve tanıklık vasfından uzak anlatımlar olduğu, savunmalar dikkate alınmadan haksız bir şekilde mahkumiyet hükmü kurulduğu, benzer durumda olan ve delil bakımından daha kuvvetli sanıklara beraat kararı verildiği hâlde sanığa mahkumiyetine hükmolunduğu,

Yargıtay Cumhuriyet savcısı temyizinde özetle; 2010 yılındaki HSYK seçimlerinde örgütün stratejisi ve talimatları doğrultusunda organize şekilde hareket edilerek sanıkla birlikte örgüt mensubu olan diğer adayların seçildiği, örgüt mensubu olmayanların ise liste dışında kaldığı, sanığın HSYK 2. Dairesinde başkan olarak görev yaptığı, bu Dairenin görevleri itibarıyla sanığa yapı mensupları üzerinde önemli bir tasarruf alanı sağlandığı, HSYK tetkik hâkimlerinin ve müfettişlerin birçoğu hakkında ihraç kararı verilmesi karşısında sanığın örgüt lehine yapılan tasarruflar açısından odak hâline geldiği, örgütün HSYK'daki çoğunluğu ele geçirmesi sonrasında Ergenekon gibi davaların haklarında örgüt mensubiyetinden dolayı soruşturma ve kovuşturma bulunan ... gibi örgüt mensuplarına bırakıldığı, bu kişiler hakkındaki şikayetlerin gereğine tevessül edilmediği gibi korumacı nitelikte örgütsel bir tavır izlendiği, MGK'nın örgütün paralel bir yapılanma olduğuna dair açıklamalarına rağmen sanığın örgüt mensupları tarafından yapılan soruşturma ve kumpaslara destek vermeye devam ettiği, örgütle bağlantılı oldukları gerekçesiyle unvanlı görevlerde bulunanların değiştirilmelerine yönelik kararlara muhalif kaldığı, HSYK'daki tetkik hâkimi ve müfettişlerin Kuruldan uzaklaştırılmalarını engellemek amacıyla genel kurul toplantılarına katılmadığı ve sonrasında alınan kararlara muhalefet ettiği, kardeşi tanık ...'in beyanına göre örgüt lideri tarafından sanığın ismi yazılı kitap ve eşarp hediye edildiği, HSYK'da çalışan ...'ın beyanına göre örgüt liderinin sanık için "O bizim anamız" dediğinin örgüt mensupları arasında konuşulduğu, böylece sanığın örgütün yargı yapılanması içinde ayrı bir önemde olduğunun anlaşıldığı, sanığın Yargıtay ve Danıştaya üye seçileceklerin belirlenmesine dair ... ve ...'nin evinde yapılan toplantılara katıldığı ve örgüt mensuplarının bir kısmının seçilememesi ihtimali üzerine kızarak toplantıyı terk ettiği, tanık ...'in beyanına göre 17-... Aralık sürecinden sonra Avrupa Konseyinden HSYK'yı ziyarete gelen yabancı heyete ülkeyi şikayet eden beyanlarda bulunduğu, sanığın ByLock kullandığı, 2014 yılında yapılan HSYK seçimlerine örgüt tarafından aday gösterildiği, bu seçimlerde örgütün sivil imamları tarafından yargı mensuplarından sanığa oy vermelerinin istendiği, bu durumların sanığa örgüt içerisinde verilen önemi gösterdiği, bu şekilde sanığın, örgütün stratejisi ve amacınca uygun şekilde hareket ettiği, görev ve sorumluluk alanı itibarıyla emir ve talimat verme noktasındaki yetkileri gözetildiğinde örgütün HSYK içinde özel görevi haiz yönetici konumunda olduğu anlaşıldığından TCK'nın 314/1. maddesi yerine TCK'nın 314/2. maddesi uyarınca cezalandırılarak eksik ceza tayininin usul ve yasaya aykırı olduğu,

Hususlarını beyan etmişlerdir.

VI) USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR:

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ:

a) Genel Olarak:

Hususlarını beyan etmişlerdir.

VI) USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR:

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ:

a) Genel Olarak:

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa'nın 142. maddesinde, mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği öngörülmekle birlikte; yargı kollarında yer alan Yüksek Mahkemeler yönünden kanunilik esasının ötesinde bu mahkemelerin niteliklerine, üyelerin ne şekilde atanacağına ya da seçileceğine, görev ve yetkilerinin neler olduğuna dair konular doğrudan doğruya Anayasa'da hüküm altına alınmıştır.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usulleri öngörülmüştür.

Hâkimlerin suç işlemeleri hâlinde cezai sorumluluklarının bulunduğu, çağdaş hukuk sistemlerinin ortak kabulüdür. Bir hâkimin göreviyle ilgili ya da kişisel bir suç işlemesi mümkün olup bu durumda kişinin hâkim olması nedeniyle işlediği suçun yaptırımsız kalması düşünülemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz içinde hâkimlerin görevleriyle ilgili ya da kişisel nitelikte işledikleri ve suç oluşturan eylemlere ilişkin Anayasa, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak özel soruşturma ve kovuşturma usulleri ve mercileri öngörülmüştür.

Suçun görev sebebiyle işlendiğinin kabulü için, eylemin memuriyet işleriyle ilgili olması, diğer bir anlatımla suçu doğuran fiil ile görev arasında illiyet bağı bulunması, görevle bağlantılı olması ve görevin sağladığı imkânlardan faydalanılarak işlenmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 2004/2-10 Esas 2004/40 Karar sayılı kararında "Görev sebebiyle işlenen suç kavramının, memuriyet görevinden doğan, görev ile bağlantılı ve görevden yararlanılarak işlenebilen suçları ifade eder." şeklinde kabul edilmiştir. Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre kamu görevlilerinin herhangi bir suç örgütüne üye veya yönetici olmaları kişisel suç niteliğindedir.

Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı kavram, suç tarihinden sonra 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesine 680 sayılı KHK ile eklenen ve 7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek kanunlaşan altıncı fıkrada da yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu" ifade ettiği öngörülmüştür.

Belli bir suçun bulunması, failin yakalanmış olması ve failin suçu işlediği an ile yakalandığı an arasında uzun sürenin geçmemiş olması, suçüstü hâlidir.

Öte yandan, suçüstü hâlinin varlığı açısından hukukî düzenlemelerde açıkça bir zaman sınırı öngörülmediği göz önüne alındığında, bir zaman sınırlaması getirmek mümkün değildir. Bir olayın hangi ana kadar "suçüstü" olarak nitelendirilebileceği, o olayın özelliklerine, işlenen suça, türüne, işlenme biçimine, icra ile yer ve zaman bakımından gerçekleşen illiyet bağına göre takdir edilmelidir.

Suçüstü hâli doktrinde, dar anlamda ve geniş anlamda suçüstü olmak üzere ikili ayrıma tabi tutulmuştur (Faruk Erem, Ceza Usulü Hukuku, 5. Bası, Sevinç Matbaaası, Ankara, 1978, s. 692, 693). Konumuza ilişkin olarak, asıl suçüstü ya da dar anlamda suçüstü, CMK'nın 2. maddesinin (j) bendinde yer alan (1) numaralı alt bentteki "işlenmekte olan suç"u ifade etmektedir.

b) Mütemadi Suçlarda Suçüstü Hâli:

Doktrinde genel kabul gören görüş; mütemadi suçlar suçüstü hâlinde işlenebilen suçlardır. Mütemadi suçlarda, temadi devam ettikçe suçüstü hâlinin devam ettiği, icra hareketlerinin tamamlanmasının gerekmediği, mütemadi suçu oluşturan icra hareketlerinin bir kısmında sanığın geniş anlamda yakalanmasının yeterli olduğu, kanuni düzenlemelerde bu konuda bir ayrıma gidilmediği ve suçüstü hâlinde temadinin sona ereceğine ilişkindir.

b) Mütemadi Suçlarda Suçüstü Hâli:

Doktrinde genel kabul gören görüş; mütemadi suçlar suçüstü hâlinde işlenebilen suçlardır. Mütemadi suçlarda, temadi devam ettikçe suçüstü hâlinin devam ettiği, icra hareketlerinin tamamlanmasının gerekmediği, mütemadi suçu oluşturan icra hareketlerinin bir kısmında sanığın geniş anlamda yakalanmasının yeterli olduğu, kanuni düzenlemelerde bu konuda bir ayrıma gidilmediği ve suçüstü hâlinde temadinin sona ereceğine ilişkindir.

Türk Hukukundaki silahlı örgüt suçuna ve usul hukukuna ilişkin düzenlemelere ayrıca değinilecek olmakla birlikte, faile atılı mütemadi suçun niteliği, suçun işlenme şekli ve geniş anlamda yakalama şartlarının her olayda ayrı ayrı değerlendirilmesi koşuluyla, mütemadi suçlarda genel olarak failin o suça ilişkin devam eden icra hareketlerinin, bu hareketlerin meydana getirdiği hukuka aykırılığın devam ettiğinin, böylelikle o suçun işlenmekte olan bir suç olduğunun ve geniş anlamda yakalama sonucunda somut olayda dar anlamda suçüstü hâlinin var olabileceğinin kabulü gerekmektedir.

c) Terör Suçlarında Özel Soruşturma Usulleri:

Kamu görevlilerinin görev nedeniyle işledikleri suçlar bakımından haklarında doğrudan soruşturma yapılabilmesi, fiilin ağır ceza mahkemesinin görevine girmesi ve failin suçüstü hâlinde yakalanması terör suçları bakımından gerekli görülmemiştir.

Demokratik yaşama ciddi tehdit oluşturan terör suçlarının soruşturulması usulüne ilişkin uzun yıllardan beri yürürlükte olan özel düzenlemeler söz konusudur. Nitekim, 16.06.1983 tarih ve 2845 sayılı yasa ile kurulan Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Görev" başlıklı ikinci bölümünün "Devlet güvenlik mahkemelerinin görevleri" başlıklı 9. maddesi;

"Devlet Güvenlik Mahkemeleri aşağıdaki suçlarla ilgili davalara bakmakla görevlidir.

a) Türk Ceza Kanununun 125 ila 139 uncu maddelerinde; 146 ila 157 nci maddelerinde; 161, 168, 169, 171, 172, 174 üncü maddelerinde; 312 nci maddenin 2 nci fıkrasında; (...); 499 uncu maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlar,

Yukarıda belli edilen suçları işleyenler ile bunların suçlarına iştirak edenler, sıfat ve memuriyetleri ne olursa olsun Devlet Güvenlik Mahkemelerinde yargılanırlar.

Ancak, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay'ın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler ile savaş ve sıkıyönetim hali dahil Askeri Mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler saklıdır."

Şeklindedir.

"Soruşturma usulü" başlıklı 10. maddesinde;

"...Bu Kanun kapsamına giren suçlar hakkında, suç görev sırasında veya görevden dolayı işlenmiş olsa bile Cumhuriyet savcılıklarınca doğrudan doğruya takibat yapılır." hükmü yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın 6352 sayılı Kanun'un 105. maddesi ile ilga edilen 250. maddesi;

"(1) Türk Ceza Kanununda yer alan;

...

c) İkinci Kitap Dördüncü Kısmın Dört, Beş, Altı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar (305, 318, 319, 323, 324, 325 ve 332 nci maddeler hariç),