muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5484, Karar No: 2023/12776, Tarih: 28.11.2023

2.Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının elinde geçici veya kesin haciz belgesinin bulunmadığını, dava şartlarının oluşmadığını, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir alım satım ilişkisinin mevcut olmadığını, iptale konu bir tasarrufun da söz konusu olamayacağını, davalı Mertler Tekstil'in 62 balya miktarındaki ham kumaşı aracılar vasıtası ile satışa sunduğunu ve aracıların müvekkiline teklifte bulunduğunu, müvekkilinin de malı görmesi için İpsan A.Ş ye gönderdiğini, malların müvekkilinin istediği vasıflarda olmaması nedeni ile almaktan vazgeçtiğini ve malı aracı olan Mete Megrel firmasına iade ettiğini , bu nedenle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

3.Davalı Mertler Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti'ne usulüne uygun olarak tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.12.2010 tarihli ve 2007/69 E- 2010/705 K. sayılı kararı ile dava konusu tasarrufun davalı 4. kişi İpsan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. tarafından işlemsiz alındığının kanıtlandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 13.03.2012 tarihli, 2011/7636 E- 2012/3066 K sayılı ilamı ile "Dava konusu malların kayıtlara göre İpsan Tekstil San. ve Tic. A.Ş.ye giriş kaydının bulunduğu ve çıkış kaydının bulunmadığ, bu durumda bahsi geçen malların adı geçen davalı uhdesinde kaldığı, malların bu davalı tarafından dava dışı Mete Megrel Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’ye teslim edildiği ve bu şirket tarafından da yine dava dışı Mert-Mak Deri ve Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’ye teslim edildiğine dair 14.04.2005 tarihli alındı belgesi de dosyaya girmiş bulunduğu, dava konusu malların kimde kaldığı hususu açıklığa kavuşturulmuş olmadığı gibi davacının bu konuya yönelik olarak tanıklarının dinlenmediği, alındı belgesinde adı geçen şirketlerin dava içindeki konumlarının belirlenmediği, gerektiğinde ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle borçlu şirket ve davalı ... ve İpsan Tekstil San. ve Tic. A.Ş arasında bağlantı bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmadığı, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığı" gerekçesi ile de davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde 20.04.2015 gün, 2012/288 E, 2015/282 K sayılı ilamı ile; "dava konusu kumaşların davalıların uhdesinde kaldığının kesin olarak ispat edilemediği, Bursa 1 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/694 D.İş sayılı dosyası ile yapılan keşif sırasında söz konusu malların davalı İpsan Tekstil San. Ve Tic. A.Ş'ye giriş kaydının olduğu belirlenmiş ise de; dosyaya ibraz edilen 14.04.2005 tarihli alındı belgesine göre; ürünlerin aracı şirket olan Megrel Tekstil San. Ve Tic. Ltd Şti tarafından dava dışı Mert-Mak Deri ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti 'ne teslim edildiği, ayrıca davalı ... tanığı'un İpsan Tekstil San ve Tic. AŞ de bulunan malları Megrel Tekstil'e götürdüğü yönünde beyanda bulunduğu, yine davalı tanığı Hasan Mete Megrel'in (aracı firma Megrel Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti yetkilisi) dava konusu ürünleri dava dışı Mert-Mak Deri ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti'ne teslim edildiğine ilişkin beyanda bulunduğu, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabına göre davalı Mert Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti ile malların en son teslim edildiği bildirilen dava dışı Mert- Mak Deri ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti'nin yetkilisinin aynı kişi olduğu dolayısıyla dinlenen davalı tanık beyanları ve ibraz edilen 14/04/2005 tarihli teslim belgesine göre dava konusu ürünlerin davalı İpsan A.Ş'den alınarak dava dışı Mert-Mak Deri ve Tekstil Sanayi Tic.Ltd.Şirketine teslim edildiğinin kabulünde zorunluluk bulunduğu, dava konusu malların satış bedelleri arasında farkta bulunmadığı, davalılar İpsan A.Ş ve ...'un diğer davalı Mertler Tekstil'in içinde bulunduğu mali durumunu ve davacıya zarar verme kastını bilmelerinin beklenemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. Söz konusu karar aleyhine davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı İpsan Tekstil vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

4. Söz konusu karar aleyhine davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı İpsan Tekstil vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

5.Yargıtay (Kapatılan) 17. HD 04.12.2018 gün, 2015/15476 E- 2018/11645 K sayılı ilamı ile "Bozmadan sonra yapılan yargılama sırasında, dinlenen tanık anlatımları, tarafların ticari defterleri üzerinde yaptıralan bilirkişi incelemesi sonucu alınan raporlara göre, dava konusu kumaşlar davacı tarafından borçlu şirkete satıldıktan sonra dava dışı Megrel Tekstil .... Ltd. Şti. aracılığı ile davalı ...'a satılmak istendiği, onunda kumaşların kontrolu için davalı İpsan Tekstil San Ve Ticaret A.Ş. gönderdiği ancak kumaşların istedikleri gibi olmadığından satın alınmadan yine Megrel Tekstil ..... Ltd. Şti. aracılığı ile yine dava dışı Mert Mak Deri ve Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. teslim edildiği anlaşılmaktadır. Dosyadaki ticaret sicil kayıtlarından Mert Mak Deri ve Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ile borçlu şirketin ortakları arasında organik bağ içinde olduğu sabittir. Bu halde anılan şirketin üçüncü kişi sıfatı ile davaya dahili sağlanarak, bu şirketin savunması alınıp delilleri toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. " gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 23.03.2022 tarih, 2020/653 E, 2022/247 K sayılı kararı ile yargılama neticesinde; bozma ilamına uyularak taraf teşkili sağlandıktan sonra yapılan yargılama neticesinde; tasarrufların danışıklı, mal kaçırmaya ve davacıyı zarara uğratmaya yönelik olduğu anlaşılmış, davanın kabulü ile, dava konusu 62 balya, 40.928 metre, 6712 kg geniş pamuk poplin likra ham kumaşların satışına ilişkin olarak davalılar arasındaki tasarrufların davacı yönünden iptaline, dava konusu kumaşların davacıya iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde Bakırköy 7. İcra Müdürlüğünün 2005/4446 E sayılı dosyasına konu güncel kapak hesabı miktarının davalılar İpsan Tekstil San ve Tic AŞ, ... ve Mert Mak Deri ve Tekstil San ve Tic AŞ’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı İpsan Tekstil San ve Tic. AŞ vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili ve davalı İpsan Tekstil San ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçelerinde ; söz konusu kumaşları satın almadıklarını, iade ettiklerini, bedel farkı olacak kadar değerli ürünlerde olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki tasarrufun iptali isteğinden kaynaklanmaktadır.

2.İlgili Hukuk

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili ve davalı İpsan Tekstil San ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçelerinde ; söz konusu kumaşları satın almadıklarını, iade ettiklerini, bedel farkı olacak kadar değerli ürünlerde olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki tasarrufun iptali isteğinden kaynaklanmaktadır.

2.İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3/2 maddesi gereğince uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 inci vd maddeleri.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 04.12.2018 tarih ,2015/15476 Esas -2018/11645 Karar sayılı ilamında, dinlenen tanık anlatımları, tarafların ticari defterleri üzerinde yaptıralan bilirkişi incelemesi sonucu alınan raporlara göre, dava konusu kumaşların davacı tarafından borçlu şirkete satıldıktan sonra dava dışı Megrel Tekstil .... Ltd. Şti. aracılığı ile davalı ...'a satılmak istendiği, onunda kumaşların kontrolu için davalı İpsan Tekstil San ve Ticaret A.Ş. gönderdiği ancak kumaşların istedikleri gibi olmadığından satın alınmadan yine Megrel Tekstil ... Ltd. Şti. aracılığı ile yine dava dışı Mert Mak. Deri ve Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. teslim edildiği anlaşıldığı, Mak Deri ve Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ile borçlu şirketin ortakları arasında organik bağ içinde olduğu, anılan şirketin üçüncü kişi sıfatı ile davaya dahili sağlanarak, bu şirketin savunması alınıp delilleri toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, mahkemece bozma ilamına uyma kararı verilmiştir.

Bozma ilamında davalılardan ... ve İpsan Tekstil San. ve Ticaret A.Ş şirketinin dava konusu kumaşları satın almadıkları gibi zilyet olmadıkları net olarak ortaya konmuştur. Bu halde anılan şirketler hakkındaki davanın reddi ile bedelden sorumlu tutulmamaları gerekirken, bozma ilamına uyulmakla bu davalılar lehine oluşan kazanılmış hak ilkesi bertaraf edilecek şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle ... vekilinin ve davalı İpsan Tekstil San ve Tic. A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılar ... ve İpsan Tekstil San ve Tic. A.Ş'ye verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılar ... ve İpsan Tekstil San. ve Tic. A.Ş'ye iadesine,

28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14592, Karar No: 2017/25167, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/14592 E.  ,  2017/25167 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16658, Karar No: 2015/18603, Tarih: 20.10.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/16658 E.  ,  2015/18603 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/32631

MAHKEMESİ : Tekirdağ Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/12/2012

NUMARASI : 2012/228 (E) ve 2012/423 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk Emre hakkında kurulan hükmün incelenmesinde:

Açık alana direksiyon kilidi ile kilitlenerek park edilmiş motosikletin çalınması biçimindeki eylemin TCK'nın 142/1-e maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanun'un 141/1. maddesinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

Suça sürüklenen çocuk Ceyhun hakkında kurulan hükmün incelenmesine gelince:

Suça sürüklenen çocuk Ceyhun'un aşamalarda alınan tüm savunmalarında atılı suçu işlemediğini savunması ve suça sürüklenen çocuk Emre'nin de bu savunmayı doğrulaması karşısında; suça sürüklenen çocuğun yüklenen suçu işlediğine dair, cezalandırılmasına yeterli, her türlü kuşkudan uzak, hukuka uygun, kesin ve inandırıcı kanıt bulunmadığı gözetilmeden, hükümlülüğüne karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 20.10.2015 gününde oybirliğiyle (eleştiri yönünden oyçokluğuyla) karar verildi.

Karşı Görüş:

Aşağıda sunduğum nedenlerle sayın çoğunluğun suçun nitelendirilmesine ilişkin eleştirisine katılmıyorum.

Somut olayda özetle; suça sürüklenen çocuğun, direksiyon kilidiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alarak park edilmiş suça konu motosikleti çalması biçimindeki eylemi, suç tarihinde yürürlükte olan TCK.nın 142/1-b maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun, eylemin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin düşüncesine katılmıyorum.

Somut olayda özetle; suça sürüklenen çocuğun, direksiyon kilidiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alarak park edilmiş suça konu motosikleti çalması biçimindeki eylemi, suç tarihinde yürürlükte olan TCK.nın 142/1-b maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun, eylemin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin düşüncesine katılmıyorum.

Öncelikle 765 sayılı Yasa ile 5237 sayılı Yasa'daki düzenlemeleri birlikte değerlendirecek olursak; konumuzla ilgili olarak 765 sayılı TCK.nın 491/2. maddesinde hırsızlık suçunun, “Adet muktezası olarak yahut tahsis ve istimalleri itibariyle umumun tekafülü altında bulunan eşya hakkında işlenirse” biçiminde düzenlemeye yer verilmiş, motorlu araçlar ve motosikletlere yönelik hırsızlık eylemleri, aynı Yasa'nın daha ağır nitelikteki olan 493/1 ve 2. maddesinde öngörülen unsurların oluşmaması hallerinde, anılan 491/2. maddesi kapsamında nitelikli hırsızlık olarak kabul edilmekteydi. Ancak 5237 sayılı Yasa'da, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesi yerine, 142/1-e maddesindeki hırsızlık suçunun, “Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,” işlenmesini nitelikli hal olarak düzenlemenin yanında, motorlu araçlarla ilgili olarak TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenlemeye yer vermek suretiyle, motorlu araçları, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesinin karşılığı olan, 5237 sayılı Yasa'nın 142/1-e maddesi kapsamından çıkartmış, daha özel bir düzenleme yapmıştır. Bu nedenle 765 sayılı TCK.nın 491/2. maddesindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK.nın 142/1-e maddesindeki düzenleme karşılaştırılıp, buna bağlı yorumla doğru bir sonuca ulaşmak olanaklı değildir.

Ancak 765 salıyı Yasa'da motorlu araçlar, iş makineleri, motosikletler nasıl ki aynı nitelikte eşya kabul edilip, diğer koşulların varlığı halinde anılan Yasa'nın 491/2. maddesi kapsamında değerlendirilerek suçun nitelendirilmesi yapılmakta idi ise, 5237 sayılı Yasa'da da motosiklet, motorlu araçlara ilişkin özele düzenleme öngören 142/1-b (1.cümle) maddesi kapsamında motorlu araçlarla birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu düşüncemizin aksini öngören yasal düzenleme olmadığı gibi, 5237 sayılı TCK.nın yürürlüğe girmesiyle motosikletlerin yapısında, kullanılımında, sokak veya caddelerde kilitli veye kilitsiz bırakılmalarında da bir değişiklik olmamıştır.

Özet olarak; her bir madde, düzenlendiği yasadaki aynı konuya ilişkin diğer maddelerden ayrı olarak ele alınıp tek başına yorumlanması olanaklı değildir. Çünkü çoğu zaman bir konuya ilişkin düzenleme tek bir maddeyle çözüme kavuşturulmamıştır. 765 sayılı Yasa'da, 5237 sayılı Yasa'daki 142/1-b (1.cümle) maddesinin karşılığı olmadığı gibi, 5237 sayılı Yasa'da da, 765 sayılı Yasa'da yer alan 493/1. maddenin karşılığı bir düzenleme yoktur. Bu nedenle bu konuda fazla bir şey söylemeye gerek olmadığı kanaatindeyiz.

Motosikletlere yönelik hırsızlık eylemlerini, motorlu araçlarla birlikte ele alıp TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesindeki suçun unsuları yönünden değerlendirecek olursak; öncelikle TCK.nın 142/1-b maddesinin 1. cümlesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenleme gözetildiğinde; suça konu eşyanın kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olmasını suçun nitelikli hali olarak düzenleyen bir yasa maddesi karşısında, bu madde görmemezlikten gelinerek, suçun konusunu oluşturan eşya (motosiklet), ister kilitli olsun ister ise kilitsiz olsun, aynı nitelikte kabul edilerek, başka bir maddeye (TCK.nın 142/1-e maddesi) göre aynı cezayı yaptırımı doğuracak şekilde nitelikli hal kabul edilmesi, adil olmadığı gibi kendi içerisinde çelişki de oluşturmaktadır. Şöyle ki, hiçbir tedbir alınmadan veya kontak anahtarı üzerinde sokağa bırakılmış bir motosikletin çalınması eylemi ile kontağı kilitlenmiş veya tekerleği gövdesine bağlanarak kısmende olsa koruma altına alınmış bir motosikletin çalınması eyleminin aynı nitelikte kabul edilmesi yasaya ve hakkaniyete uygun düşmediği kanaatindeyiz.

Bu genel tespitlerden sonra tartışılacak en önemli sorun, kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin gövdeye bağlanması suretiyle kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş motosikletin, TCK.nın 142/1. maddesinin b bendinin 1. cümlesi kapsamında, “kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya” niteliğinde olup olmadığıdır.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.

Burada yasal anlamda eşyanın muhafaza altına alınmış olmasının iki yönü söz konusudur. Birincisi suçun mağduruna bakan yönü itibariyle; mağdurun eşyasını korumak için normal sorumlu bir kişi gibi davranıp davranmadığıdır. Kişi değerli bir eşyasını sorumsuzca ve ihmalkar tutumuyla korunaksız bırakıyorsa, yasa koyucunun kişinin sorumsuzca tutumunu korumak veya gözeterek bu yönde suçun nitelikli halinin düzenlemesi söz konusu olamaz. Hırsızlık suçuna ilişkin yasa maddeleri incelendiğinde bu husus açıkça anlaşılabileceği gibi yerleşik uygulama da aynı yöndedir. İkinci yönü ise; eşyanın kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmasıyla hırsızlık eylemlerine karşı engelleyici, caydırıcı olması veya suçun faili için risk oluşturmasıdır. Yoksa kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmış olmakla, eşya (motosikle) hiç bir şekilde çalınamaz veya çalınamaz demek değildir. Bu nedenle direksiyon kilidi olmayan veya tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilitle muhafazası sağlanmamış ya da kontak anahtarı üzerinde bırakılmış olması nedeniyle kolaylıkla çalıştırılıp taşınabilen bir motosiklete göre, basit bir direksiyon vaya kontak kilidi ya da tekerleğin dönmesini engelleyen bir kilit yasal anlamda koruma sağladığında tereddüt bulunmamaktadır.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamaları gözetilerek, yasal anlamda kilidin hangi nitelikte olması gerektiği ve bu bağlamda motosikletlerin kontak veya direksiyon kilitleri ile tekerleğin dönmesini engelleyen kilit sistemlerinin TCK.nın 142/1-b (1. cümlesi) kapsamında kilit olup olmadığını irdeleyecek olursak.

Yasal anlamda bir kilitten bahsedebilmemiz için, kilidin bozuk olmaması ve elle çekildiğinde kolaylıkla açılacak kadar basit olmaması gerekli ve yeterlidir. Bunun yanında kilidin muhkem veya dayanıklı olmasına gerek olmadığı gibi çay kaşığıyla veya metal saç tokasıyla açılması veya aynı marka araç anahtarlarının birbirini açıyor olması, bu kilitlerin yasal anlamda kilit sayılmalarına engel teşkil etmemektedir. Bu nedenle motosikletlerin kontak ve direksiyon kilitleri ile tekerleğinin dönmesinin engellemek için kullanılan kilitler yukarıdaki ifade ettiğimiz nitelikleri taşıması halinde yasal anlamda kilit olduğundan kuşku yoktur.

Tartışılması gereken konulardan biride; motosikletin kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitlenmesi halinde; kilide bir müdahale yapılmadan veya kilit sistemi devre dışı bırakılmadan, motosikletin sürüklenerek veya birkaç kişi tarafından kucaklanarak veya çekiciyle taşınarak çalınması durumda da eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) kapsamında nitelikli hırsızlık olacak mı dır?