muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3922, Karar No: 2023/3913, Tarih: 10.04.2023

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu davada; 07.06.2007 tarihinde geçirdiği iş kazasında yaralanan sigortalıya ödenen peşin sermaye değerli gelir, geçici iş göremezlik ödeneği ile tedavi giderlerinin tahsili talep edilmektedir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak alınan 12.06.2022 tarihli kusur raporunda davalılara kaza olayında bir kusur atfedilemeyeceği yönünde görüş belirtilmiş, kusur raporu da esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargitay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama "usuli kazanılmış hak" olarak adlandırılır. Bu hukuki müessese Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar ve istenilenler kapsamında işlem yapmak ve hüküm kurma zorunluluğunu getirir.

Somut olay davalı Yazıcı Demir Çelik San. ve Tur. Tic. A.Ş. tarafından yapılmakta olan otel inşaatında sıva işçisi olarak 06.06.2007 tarihinde işe giren sigortalının 07.06.2007 tarihinde sabah şantiye sosyal tesislerinde banyo yaparken düşerek sıcak suya maruz kalması şeklinde meydana gelmiş olup, işyeri hekimleri Dr. ... ve Dr. ... tarafından işe başlamadan önce sağlık muayenesi yapılmış, ağır ve tehlikeli işlerde çalışabileceklere dair sağlık raporu düzenlenmiş, söz konusu raporda sigortalının epilepsi hastası olduğu, ilaçlarını düzenli kullanması halinde inşaat işinde çalışabileceği belirtilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden kazalı sigortalının işe girerken epilepsi hastası olduğunun tespit edilmiş olduğu, işverenin bu şartlarla sigortalıyı işe kabul etmesi karşısında; işverenin sigortalıyı çalışabileceği uygun işlerde istihdam etmek, hastalığının getireceği riskli durumları düşünerek gerekli tedbirleri almak gibi yükümlülüklerinin bulunmaktadır. Bu nedenle kazanın meydana gelmesinde epilepsi hastalığının etkisinin olup olmadığını, işverenin bu anlamda gerekli önlemleri alıp almadığını tespit edecek şekilde, içerisinde konusunda uzman hekim de bulunan, iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmalı, raporda işverenin ve işyeri hekimlerinin kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Diğer yandan, bozma ilamına uyulduğu halde, davanın kabulüne ilişkin önceki kararı temyiz etmeyen davalılar Mustafa Serdar Demirci ve ... yönünden davacı Kurum lehine usulü kazanılmış hakkın oluştuğunun gözetilmemesi yerinde değildir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,10.04.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1451, Karar No: 2021/1136, Tarih: 30.09.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1451 E.  ,  2021/1136 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar, davalılar vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan Star Medya Yay. A.Ş’nin Star Gazetesinin sahibi, diğer davalı ...’ın ise dava konusu yazının yazarı olduğunu, Star Gazetesinin 06.08.2008 tarihli nüshasında yayınlanan "33 Şehidin Azmettiricisi" başlıklı haberin müvekkilinin kişilik haklarına ağır saldırı teşkil ettiğini, kamuoyunda Ergenekon Soruşturması olarak bilinen ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2008/623 sayılı iddianamesine dayanılarak yapılan haber ile müvekkiline iftira atıldığını, müvekkili ile PKK arasında herhangi bir bağlantının söz konusu olmadığını, müvekkiline karşı tahrik edici, kamuoyunda husumet ve kuşku yaratıcı, güven zedeleyici bir üslup kullanıldığını ileri sürerek 50.000TL manevi tazminatın yayın tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5.1 Davalı ... Yayıncılık A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu haberin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının hazırladığı iddianameye dayanılarak yayınlandığını, yayınlanan haberde kamu yararının bulunduğu gibi özle biçim arasındaki dengenin de aşılmadığını, haberin objektif, görünür gerçeğe ve hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

5.2 Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının hangi davalıdan ne kadar tazminat istediğine ilişkin talep sonucunun belli olmadığını, müvekkilinin haberi farklı başlık ve içerikle hazırladığını, dava konusu haberin yayınlanış biçimi ile hukuka uygun ve gerçek olduğunu, kamu yararı, toplumsal ilgi, güncellik ve konu ile ifade arasında düşünsel bağlılık içerdiğini, haberde davacıyı doğrudan hedef alan bir ifade bulunmadığını, davacının siyasetçi olmasından dolayı hakkındaki eleştirilere katlanması gerektiğini, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemenin Birinci Kararı:

Mahkemenin Birinci Kararı:

6. İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.03.2010 tarihli ve 2009/207 E., 2010/67 K. sayılı kararı ile; davalı tarafça Star Gazetesinde yayınlanan "33 Şehidin Azmettiricisi" başlıklı yazının içeriğinde davacının PKK ile bağlantısının haber yapıldığı, haberin doğruluğuna ilişkin delil olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2007/1536 sayılı iddianamesinin dosyaya ibraz edildiği, iddianamede davacının PKK ile olan bağlantısı hakkında bilgiler bulunduğu, ancak davacının "33 şehidin azmettirilmesi’" olayı ile ilgili bağlantısının olduğuna dair bir iddia bulunmadığı, bu iddia iddianamede bulunsa bile haberin veriliş şeklinin özle biçim arasındaki ölçülülük unsurunu taşıması gerektiği, Ülke için çok vahim bir olay olarak değerlendirilen 33 askerin şehit edilmesi olayında davacının azmettirici olduğunun ilk sayfadan büyük başlıklarla verilmesinin hukuka ve hakka uygun olarak kabul edilemeyeceği, davacının kişilik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve 8.000TL manevi tazminatın 06.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Özel Dairenin Birinci Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 4. Hukuk Dairesince 26.10.2011 tarihli ve 2010/8809 E., 2011/11138 K.sayılı kararı ile;

“...Dosya kapsamından, haberin iddianame ve eklerinde ifadesi yer alan itirafçı S.D’nin beyanları esas alınarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu hususta İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine yazı yazılarak S.D. kısaltması ile belirtilen kişinin ifade örneği istenmiş ve anılan mahkemece verilen cevapta böyle bir kişinin kalemce yapılan aramada tespit edilemediği, dava dilekçesi gönderildiği takdirde yazıya cevap verileceği bildirilmiştir. Şu halde, dava dilekçesi de eklenmek suretiyle böyle bir kişinin ve ifadesinin bulunup bulunmadığı yeniden mahkemesinden sorularak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı kararın bozulması gerekmiştir.…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemenin İkinci Kararı:

9. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda 20.10.2012 tarihli ve 2012/259 E., 2012/445 K. sayılı kararı ile; İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesince verilen cevapta ceza dosyasında gizli tanık S.D isminde tanık bulunmadığı, bu şekilde yazıya konu edilen ihbara ilişkin haberin veriliş şeklinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 6.000TL manevi tazminatın 06.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Özel Dairenin İkinci Bozma Kararı:

10. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

11. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.10.2013 tarihli ve 2013/13607 E., 2013/15528 K. sayılı kararı ile;

Özel Dairenin İkinci Bozma Kararı:

10. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

11. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.10.2013 tarihli ve 2013/13607 E., 2013/15528 K. sayılı kararı ile;

‘‘…Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş ve ceza mahkemesinden "S.D" kısaltmasıyla belirtilen kişinin Cumhuriyet Başsavcılığı veya Mahkemece alınmış ifadesinin bulunup bulunmadığı, bu kişi tarafından dosyaya sunulmuş bir dilekçenin olup olmadığı sorulmuştur. Bu yazıya verilen cevapta anılan isimde bir gizli tanığın ve dosyaya sunulmuş bir dilekçesinin olmadığı belirtilerek bazı tape kayıtları gönderilmiştir.

Mahkemece, davalılar tarafından dosyaya gönderilen ihbar mektubunun olduğunun belirtildiği, ancak tanık olarak dinlenmeyen, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından değerlendirmeye dahi alınmayan bir ihbar mektubunun dava konusu yazıya konu edilmesi ve yine veriliş biçiminin dahi hukuka aykırılık oluşturacağı şeklindeki gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davalıların dava konusu habere kaynak olarak gösterdikleri itirafçı S.D kısaltmasıyla belirttikleri kişiye ait ihbar mektubunun fotokopisini dosyaya sundukları anlaşılmaktadır. Şu halde, sunulan mektubun ve dava dilekçesinin bir suretinin ceza mahkemesine yazılacak yazıya eklenerek davalılar tarafından belirtilen 165. delil klasöründe bulunup bulunmadığı sorulmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemenin Üçüncü Kararı:

12. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda 17.07.2014 tarihli ve 2014/33 E., 2014/287 K. sayılı kararı ile; Ceza Mahkemesince ceza dosyasına ekli ihbar mektubunun dosyaya gönderildiği, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen "Bir Devlet Operasyonu" isimli, Mart 1999 basım tarihli kitabın içerisinde de aynı ihbar mektubunun yer aldığı, bu şekilde tanık olarak dinlenmeyen ve Cumhuriyet Savcılığı tarafından değerlendirmeye bile alınmayan 1999 yılından önce basında tartışılan ihbar mektubunun yazıya konu edilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 6.000TL manevi tazminatın 06.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Özel Dairenin Üçüncü Bozma Kararı:

13. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

14. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 14.01.2015 tarihli ve 2014/16771 E., 2015/148 K. sayılı kararı ile;

‘‘…Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıya dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Özel Dairenin Üçüncü Bozma Kararı:

13. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

14. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 14.01.2015 tarihli ve 2014/16771 E., 2015/148 K. sayılı kararı ile;

‘‘…Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıya dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, Star Gazetesi'nin 06/08/2008 tarihli nüshasında "33 şehidin azmettiricisi" başlığıyla yazılan yazıda kişilik haklarına ağır saldırıda bulunduğunu, davalıların kamuoyunda Ergenekon soruşturması olarak adlandırılan ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2008/623 numaralı iddianamesine dayanılarak yapılan haber ile kişilik haklarının ihlal edildiğini beyan ederek manevi zararının tazminini istemiştir.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, "...ihbar mektubunun bu şekilde yazıya konu edilmesi tamamen iddiaya dayanan ihbara ilişkin haberin veriliş şekli bile hukuka aykırılık unsurunu oluşturur. Ülke için çok vahim bir olay olarak değerlendirilen 33 askerin şehit edilmesi olayında davacının azmettirici olduğunun ilk sayfadan büyük başlıklarla verilmesi hukuka ve hakka uygun olarak kabul edilemez. Basın haberin doğruluğunu araştırmak zorunda değil ise de, kitaba konu olmuş mektup için bu konuda bir savunma bile yoktur. Basın yasası ile ilgili hiçbir düzenleme bunun haber olduğunun kabulünü sağlamaz. Bu şekilde dayanaksız sadece ihbara dayalı bilginin yayına konu edilmesi dolayısı ile davacının kişilik hakları ihlal edildiğinden ..." şeklindeki gerekçe ile istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasa’nın 28. maddesinde ve 5187 sayılı Basın Yasası’nın 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemede basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin nedeni; toplumun sağlıklı, mutlu ve güven içinde yaşayabilmesi içindir. Bunun için de kişinin, dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması gerekmektedir. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma, yönlendirme yetki ve sorumluluğuna sahiptir. Bu nedenle basının yayın yaparken, yaptığı yayından dolayı hukuka aykırılık teşkil edecek olan eylemi, genel olaylardaki hukuka aykırı olan eylemden farklılıklar taşır. Yapılan yayının hukuka aykırılık veya uygunluğu bu farklılıklar gözetilerek belirlenmelidir. Bu nedenle basının ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Basının bu ayrıcalık taşıyan konumu ve özgürlüğü, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız değildir. Bundan dolayıdır ki, yayınlarında kişilik haklarına saygı göstermesi gerek Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümünde yer alan gerekse TMK.nın 24 ve 25. maddelerinde ve özel yasalarda güvence altına alınmış bulunan bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerekecektir.

Açıklanan bu yasal düzenlemelerden ve yargısal uygulamalardan da anlaşılacağı gibi, basının özgürlüğü ile kişilerin, kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda somut olaydaki olgular itibariyle koruma altına alınmış bulunan bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerekecektir.

Bunun için temel ölçüt, kamu yararıdır. Yayın, salt toplumun yararı gözetilerek yapılmış olmalıdır. Toplumun çıkarı dışında hiçbir kişisel çıkar, gerçeklerin yanlış olarak sunulmasına neden olmamalıdır. Haber olduğu biçimi ile verilmeli ve kişisel katkı yer almamalıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basının bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, yayında kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli ve haber verilirken özle biçim arasındaki denge de korunmalıdır. Bu ilke ve kurallar gözetilmeden yapılan yayın hukuka aykırılığı oluşturur ve böylece kişilik hakları saldırıya uğramış olur. Anılan ilke ve kurallara uyulması durumunda ise, yayının Anayasa, Basın Yasası ve basının genel işlevi karşısında hukuka uygun olduğu, kişilik değerlerine saldırı teşkil etmediği kabul edilmelidir.

Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. Olay veya konu ile ilgili olan, görünen bilinen her şeyi araştırmalı, incelemeli ve olayları olduğu biçimi ile yayınlamalıdır. Bu işlevi ile gerek yazılı ve gerekse görsel basın, somut gerçeği değil, o anda belirlenen var olan ve orta düzeydeki kişilerce de yayının yapıldığı biçimi ile kabul edilen olguları yayınlamalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan, gerçek olmadığı anlaşılan olayların ve olguların yayınından basın sorumlu tutulmamalıdır.

Dosya kapsamından dava konusu habere dayanak yapılan ihbar mektubunun kamuoyunda Ergenekon davası olarak bilinen davada 165. delil klasöründe bulunduğu, haberde "iddia" olduğunun açık bir şekilde belirtildiği anlaşılmaktadır. Şu durumda, yayın görünür gerçeğe uygun olduğuna göre, kişilik haklarının saldırıya uğradığından söz edilemeyeceği ve davalıların da manevi tazminat ile sorumlu tutulamayacağı benimsenmelidir. Mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle davalıların sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.’’ gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

15. İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.07.2015 tarihli ve 2015/119 E., 2015/247 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

Direnme Kararı:

15. İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.07.2015 tarihli ve 2015/119 E., 2015/247 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

16. Direnme kararı süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

17. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; Star Gazetesinin 06.08.2008 tarihli sayısında "33 Şehidin Azmettiricisi" başlığı altında yayınlanan haberin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturup oluşturmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalıların manevi tazminatla sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

18. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

19. Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu, tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan, acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar manevi tazminat verilebilecek bazı olguları özel olarak düzenlemiştir.

20. Bunlar kişilik değerlerinin zedelenmesi [Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 24], isme saldırı (TMK m. 26), nişan bozulması (TMK m. 121), evlenmenin butlanı (TMK m. 158/2), boşanma (TMK m. 174/2) bedensel zarar ve ölüme neden olma [818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) m. 47, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 56] durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesi (818 sayılı BK m. 49, 6098 sayılı TBK m. 58) olarak sıralanabilir.

21. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ile Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi diğer yasal düzenlemelere nazaran daha kapsamlıdır.

22. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde;

“Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hakimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.

Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.” düzenlemesi mevcuttur.

23. Dava konusu yayının yapıldığı ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan ve somut olaya uygulanması gereken 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 49. maddesinde ise;

“Şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namıyla bir miktar para ödenmesini dava edebilir.

Hâkim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken, tarafların sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate alır.

Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir tazmin sureti ikame veya ilave edebileceği gibi tecavüzü kınayan bir karar vermekle yetinebilir ve bu kararın basın yolu ile ilanına da hükmedebilir.” hükmü yer almaktadır.

Hâkim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken, tarafların sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate alır.

Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir tazmin sureti ikame veya ilave edebileceği gibi tecavüzü kınayan bir karar vermekle yetinebilir ve bu kararın basın yolu ile ilanına da hükmedebilir.” hükmü yer almaktadır.

24. Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve Borçlar Kanunu’nun 49. maddelerinde belirlenen kişisel haklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir.

25. Görüldüğü üzere BK'nın 49. maddesi gereğince kişilik hakları zarara uğrayanların manevi tazminat isteme hakları vardır.

26. Bu genel açıklamalardan sonra uluslararası metinlerde ifade özgürlüğünün nasıl yer aldığının da incelenmesinde yarar bulunmaktadır:

27. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 90. maddesinin son fıkrası; “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.” hükmünü içermektedir. Bu durumda, mahkemelerce önlerine gelen uyuşmazlıklarda usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar ile iç hukukun birlikte yorumlanması ve uygulanması gerekmektedir.

28. Hâl böyle olunca, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS/Sözleşme) konunun nasıl düzenlendiğinin ve Sözleşmenin uygulanmasını sağlayan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM/Mahkeme) kararlarının incelenmesi yerinde olacaktır.

29. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “İfade özgürlüğü” başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrası; “Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Bu hak, kamu makamlarının müdahalesi olmaksızın ve ülke sınırları gözetilmeksizin, kanaat özgürlüğünü ve haber ve görüş alma ve de verme özgürlüğünü de kapsar. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine tabi tutmalarına engel değildir.” hükmünü içermekte olup hangi hâllerde ifade özgürlüğünün sınırlandırılabileceği de aynı maddenin 2. fıkrasında düzenlenmiştir.