muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/8563, Karar No: 2013/13259, Tarih: 24.09.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/8563 E.  ,  2013/13259 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

KARAR

Dairemizin 29.3.2013 tarihli kararı ile “.... ........ Müdürlüğü'nün 03.11.2009 tarih 205/1401 sayılı karşılık yazılarında 128 ........e bitişik ve ........ paftası üzerinde 129 ........ numarası yazılı taşınmazın ........ çalışmaları sırasında ne sebeple tapulama harici bırakıldığının bilinmediğinin bildirildiği ancak pafta üzerinde yazılı 129 sayılı ........ hakkında herhangi bir bilgi verilmediğinden; Teknik Bilirkişinin rapor ve krokisi ile dosya arasında bulunan ........ paftanın onaylı ........si eklenmek suretiyle 128, 131, 130 ve 113 sayılı ........ler arasında kalan doğu tarafı da ormanlık alan olarak görülen, üzerinde 129 ........ numarası yazılı taşınmazın ........ çalışmaları sırasında hangi tarihte ve ne sebeple tespit dışı bırakıldığının ........ evrakları üzerinde inceleme yapılarak kesin ve inandırıcı bir bilginin verilmesi için ........ Müdürlüğüne yazı yazılması, 129 ........ ile ilgili herhangi bir ........ tutanağının bulunup bulunmadığı böyle bir ........ tutanağı yok ise hangi sebeple pafta üzerinde 129 sayılı ........ numarasının gösterildiği buna yönelik gerekçenin ........ Müdürlüğü'nden sorulması, ayrıca .... ........ Köyü 129 ........ numarası ile oluşan bir tapu kaydının bulunup bulunmadığı var ise tapu kaydının ilk oluşturulduğu günden itibaren çıkartılarak gönderilmesi için ........ Müdürlüğü'ne yazı yazılması” istenmiş olup .... ........ Müdürlüğü'nün 25.4.2013 tarihli cevabında “yapılan araştırma sonunda söz konusu ........in (129 ........) tapulama çalışmaları sonunda 129 ........ olarak ........ tesbit tutanağının tanzim edildiği, ancak söz konusu ........e itiraz edildiğinden ........ komisyonunca itirazın reddedildiği, bu taşınmaza ilişkin tapulama tutanağının .... Tapu Müdürlüğü'ne gönderildiği, 129 ........e ilişkin tapulama tutanağının .... Tapu Müdürlüğü'nden istenmesi” gerektiği bildirilmiştir. Ancak .... ........ Müdürlüğü'nün 16.4.2013 tarihli yazı cevabında “........ Köyü 129 ........in kayıtlarında bulunmadığı” belirtilmiştir.

Açıklanan yazı cevapları dikkate alınarak .... ........ Müdürlüğü'nün 25.4.2013 tarihli yazısı ve ekindeki 17.7.1985 tarih 1985/343 numaralı ... ........ Müdürlüğü Komisyon Kararı da eklenmek suretiyle .... ........ Müdürlüğü'ne yeniden yazılacak yazı ile, .... ........ Köyü 129 ........e ait tapulama tutanağı, tesbite itiraz sonunda oluşan tapu kaydı ve varsa tüm tedavüllerinin gerektiğinde aynı komisyon kararı ile itirazların reddedildiği anlaşılan aynı köy 56, 57, 58, 105, 118, 122 ........lere ait tutanak ve belgelerden de faydalanılarak çıkartılması, 129 ........ numaralı taşınmazın bulunduğu resmi yazı ile belirlendiğinden bu hususta titizlikle araştırma yapılması, dosya arasına gönderilecek belgelerin bizzat mahkeme hakimi tarafından incelenerek ve denetimi yapılarak eksiklik bütünü ile tamamlandıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri çevrilmesi için dosyanın Yerel Mahkeme'ye İADESİNE, 24.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12142, Karar No: 2016/9448, Tarih: 08.11.2016

**23. Ceza Dairesi         2016/12142 E.  ,  2016/9448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK'nın 157/1, 168/2, 52, 53, 58. maddeleri uyarınca 6 ay hapis ve 40,00 TL adli para cezası

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mağdurun kasiyer olarak çalıştığı markete giden sanığın, bir adet çikolata alarak mağdura 100 TL'lik bir banknot uzattığı, daha sonra bozuk vereceğini söyleyerek parayı geri alıp önce 2 TL daha sonra da 10 kr çıkardığı, bu arada mağdurdan 100 TL'yi bozmasını istemesi üzerine mağdurun sanığa 100 TL bozuk para verdiği, sanığın bu kez paraların içerisinden 10 TL'yi uzatarak iki beşlik yapmasını istediği, bu şekilde mağdurun dikkatini dağıtıp kafasını karıştırarak 100 TL'yi de ödemeden 100 TL bozuk parayı almak suretiyle haksız menfaat temin ettiği anlaşıldığından; dolandırıcılık suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

TCK'nın 53/1. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarının, Anayasa Mahkemesi'nin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E, 2015/85 sayılı iptal kararı doğrultusunda uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 08/11/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5559, Karar No: 2022/1095, Tarih: 27.01.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/5559 E.  ,  2022/1095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nce istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol davacı idare adına tesciline istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun davacı idare yönünden esastan reddine, davalı yönünden ise kabulü ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş; hüküm, davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki Bursa İli, Osmangazi İlçesi, Alaşar Mahallesi 4460 ada 16 parsel sayılı taşınmaz zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak , üzerinde bulunan ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesine ve dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı davalı vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile objektif değer artış oranının yeniden belirlenmek suretiyle taşınmazın bedelinin tespitine ilişkin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

İlk derece mahkemesinde bloke edilen fark bedele faiz yürütülmesine karar verildiği halde; bloke edilen 9.500,22 TL faiz bedelinin davacı idareye iadesi yönünde hüküm kurulması,

Doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2019/1220 E-2021/430 K sayılı gerekçeli kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak (Davacı idarece bloke edilen 9.500,22 TL faiz bedeli davalı tarafa ödendi ise davalı taraftan alınarak, ödenmedi ise ilgili bankaca davacı idareye iadesine ) cümlesinin yazılmasına,

Doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2019/1220 E-2021/430 K sayılı gerekçeli kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak (Davacı idarece bloke edilen 9.500,22 TL faiz bedeli davalı tarafa ödendi ise davalı taraftan alınarak, ödenmedi ise ilgili bankaca davacı idareye iadesine ) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 27/01/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8632, Karar No: 2019/9273, Tarih: 02.05.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/8632 E.  ,  2019/9273 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Katılan tarafından hazırlık aşamasında suça sürüklenen çocuğun fotoğraf üzerinden teşhisine dair belgelerin denetime imkan verecek şekilde dosya arasına konulması, aksi halde suça sürüklenen çocuğa ait teşhise elverişli fotoğraflar katılana gösterilmek suretiyle teşhis işlemi yaptırılarak sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tespit ve tayini gerektiğinin gözardı edilmesi,

2) Katılanda meydana gelen yaralanmaya ilişkin olarak Adli Tıp Kurumu İstanbul Şube Müdürlüğünce tanzim olunan 07/11/2013 tarihli raporda, katılanın sağ el serçe parmağında periferik sinir kesisi bulunduğu, basit tıbbi müdahale ile giderilemez nitelikte olduğunun ifade edildiği ancak söz konusu yaralanmanın katılanın duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına veya kaybına neden olup olmadığı hususunun belirtilmediği; katılanın talimat yoluyla tespit olunan 15/09/2014 tarihli beyanında sağ el serçe parmağını şu anda tam kullanamadığını, olay sebebiyle ameliyat olduğunu ve tedavisinin 7 ay boyunca sürdüğünü beyan etmesi karşısında, katılana ait tüm tedavi evraklarının, film ve grafileri ile geçici ve kesin raporlarının temini ile en yakın adli tıp kurumu ilgili şube müdürlüğünden bu hususta rapor aldırılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabule göre de;

3) Suça sürüklenen çocuğun eylemi neticesinde katılanda meydana gelen yaralanmanın niteliğinin 5237 sayılı TCK’nin 86/1. maddesi kapsamında kalması, neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama eyleminin bulunmaması, suça sürüklenen çocuğun, hakkında işlem yapmak isteyen polis memuru katılana yönelik

eyleminin, görevi yaptırmamak için direnme suçunun cebir unsurunu oluşturması nedeniyle eylemin bir bütün halinde görevi yaptırmamak için direnme suçunu oluşturması karşısında, yaralama suçundan hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 02.05.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/31684, Karar No: 2014/17267, Tarih: 05.05.2014

**3. Ceza Dairesi         2013/31684 E.  ,  2014/17267 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/190463

MAHKEMESİ : Bakırköy 8. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/03/2012

NUMARASI : 2011/521 (E) ve 2012/148 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

CMK'nin 196/2. maddesine göre, alt sınırı 5 yıldan az olmayan cezayı gerektiren suçtan yargılanan sanığın istinabe yolu ile dinlenemeyeceği, mutlaka duruşmaya çağrılıp dinlenmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde istinabe yolu ile elde edilen savunması ile yetinilip hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeksizin hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 05.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2321, Karar No: 2010/5038, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/2321 E.  ,  2010/5038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İşe İade İstemli

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş sözleşmesinin “…Bilindiği üzere 5747 sayılı yasa ile Seyhan İlçesine ait bir kısım mahalleler ayrılmak suretiyle Çukurova adı altında yeni bir ilçe kurulmuş 29.3.2009 Genel Mahalli seçimleri de faaliyetlerine başlamıştır. İhale işini yürüttüğümüz Seyhan Belediyesinin yetki sınırları içerisinde tarafımızdan temizliği yapılan ve çöpleri toplanan alanların büyük bir kısmı Çukurova ilçesine geçmiştir. Ancak yukarıda açıklamış olduğumuz üzere Seyhan Belediyesinin bölünmesi nedeniyle temizlik hizmeti ve çöp toplama hizmeti vereceği alanların küçülmesi nedeniyle Seyhan Belediyesince yapılan yeniden yapılan ve organizasyon çerçevesinde Seyhan Belediyesi yetki sınırları içerisindeki faaliyetlerimizin 31.7.2009 tarihinde feshedileceği 11.5.2009 tarih ve 016/327 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Yine aynı yazıda Seyhan Belediyesinin yetki sınırları Genel Mahalli İdareler seçimi sonrası bölündüğü ancak 5747 sayılı yasa gereği Çukurova Belediyesi temizlik hizmeti alt yapısını oluşturuncaya kadar bedeli Çukurova Belediyesince ödenmek üzere temizlik hizmetlerinin Seyhan Belediyesince yerine getirileceği yönünde Çukurova Belediyesi ile Seyhan Belediyesi arasında protokol imzalandığı, imzalanan protokol gereği 31.7.2009 tarihine kadar Çukurova Belediyesi sınırları içerisinde kalan cadde ve sokakların temizliği ile ilgili çöplerin toplanması işi Seyhan Belediyesi ile firmamız arasında halen geçerli olan ihale gereğince firmamız tarafından yapılacaktır. Firmamızın Seyhan Belediyesinden almış olduğu ihale 31.7.2009 tarihinde sona erecektir” gerekçesi ile 31.7.2009 tarihi itibariyle feshedileceği bildirilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, her ihale sözleşmesi kendi dönemi ve şartlarında değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bu nedenle önceki ihale sözleşmelerinin kanuna uygun kurulmamış olması veya muvazaalı olması, sonrakilerin de aynı şekilde kanuna uygun kurulmadığını ya da muvazaaya dayandığını göstermez. Daha sonra yapılan sözleşmenin ayrıca kanuna uygunluk ve muvazaa yönünden değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Somut olay bakımından daha önceki ihalelerde araç ve gereçler belediyeye ait iken dava konusu ihale sözleşmesine ait şartnamede iş için gerekli araç ve gereçlerin yükleniciye ait olacağı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle davalı ... tarafından yapılan önceki sözleşmelerin kanuna uygun olmadığına ya da muvazaalı olduğuna ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının bu dava yönünden bağlayıcılığından söz edilemez. Kaldı ki, dava konusu ihale sözleşmesinin muvazaaya dayanmadığı Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 gün ve 2008/704–730 Dairemizin 2008/28734-–2009/14096 sayılı kararları ile belirlenmiş bulunmaktadır. Öte yandan, belediyelerin asli işi olan temizlik, çöplerin toplanması ve nakline ilişkin hizmetlerin 5393 sayılı Kanunun 67.maddesi uyarınca başkasından satın alınması mümkündür. Buna göre davalılar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunun 2.maddesine uygun olduğu kabul edilmelidir.

Kanuna uygun olarak kurulduğu anlaşılan asıl işveren- alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı da uyuşmazlık konusudur. Hizmet alım sözleşmesinde, İdari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin eleman seçiminde ve değişikliğinde idarenin uygun görüşünü alacağı, görev yerlerinin yüklenicinin bilgisi olmadan değiştirilmemesi, yıllık izin kullanma sürelerinin belirlenmesi konusunda idarenin bilgisi ve isteği doğrultusunda hareket edilmesi gibi düzenlemeler yer almakta ise de asıl işverenin denetim

yetkisi, işyeri güvenliği ve işçilik alacaklarına karşı müteselsil sorumluluğu nedeniyle bu tür düzenlemelere yer verilmesi olağan karşılanmalıdır. Bu nedenle sözü edilen hükümler alt işverenlik sözleşmesinin muvazaaya dayandığını göstermez. Keza, alt işverenlerin değişmesine rağmen işçinin ara vermeden yine alt işverene bağlı olarak çalışmış olması da alt işverenlik uygulamasının muvazaalı olduğunu kabule yeterli değildir. Mevcut olgulara göre geçerli ve muvazaaya dayanmayan bir asıl işveren-alt işverenlik sözleşmesi bulunmaktadır. Mahkemece asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak davacının davalı belediyeye ait işyerine iadesi doğru olmamıştır.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.