muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3908, Karar No: 2023/3514, Tarih: 25.05.2023

**9. Ceza Dairesi         2023/3908 E.  ,  2023/3514 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/1785 E., 2023/32 K.

SUÇ : Sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının 03.12.2021 tarihli ve 2021/308 sayılı iddianamesiyle sanık hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan kamu davası açılmıştır.

2. Nevşehir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.09.2022 tarihli ve 2022/182 Esas, 2022/243 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 102 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

3.Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 05.01.2023 tarihli ve 2022/1785 Esas, 2023/32 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

4.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 11.03.2023 tarihli ve 9-2023/21816 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz İstemi,

Mağdurenin beyanlarının çelişkili olduğuna, sanığın mağdurenin yaşını on yedi olarak bildiğine, eylemin birden fazla gerçekleştiğine dair delil olmadığına, takdiri indirim uygulanmama gerekçesinin yerinde olmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz İstemi,

Mağdurenin beyanlarının çelişkili olduğuna, sanığın mağdurenin yaşını on yedi olarak bildiğine, eylemin birden fazla gerçekleştiğine dair delil olmadığına, takdiri indirim uygulanmama gerekçesinin yerinde olmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre; 24.11.2021 tarihli tutanağa göre 28.08.2007 doğumlu mağdure ...'nın sonuncusu 19.11.2021 tarihinde olmak üzere yaklaşık iki yıl boyunca öz ağabeyi olan sanık ...'ın cinsel istismarına uğradığı iddiasıyla yargılamaya dair sürecin başladığı, 29.11.2021 tarihli adli görüşme değerlendirme uzman raporuna göre "mağdurenin kendisini açık ve net ifadelerle anlatabildiği, sorulan soruları içinde bulunduğu yaş grubuna uygun istendik tepkilerle cevaplandırdığı, işbirliği içerisinde olduğu, kendisine yöneltilen soruları gelişim düzeyine uygun bir şekilde cevaplandırdığı" tespit edildiği, tanık ...'in kollukta ve kovuşturma evresinde mağdurenin sanığın cinsel istismarına uğradığına dair mağdureden olan duyumuna yönelik anlatımda bulunması, şikayetçi Yeter'in 24.11.2021 tarihinden yaklaşık iki-üç ay öncesinde sanıkla mağdurenin evde yalnız oldukları bir gün sanığın mağdurenin ağzını zorla kapatarak istemediği halde göğüslerine dokunduğunu ve mağdurenin de sanığa kızıp kendisini evden dışarı atarak kurtulduğunu mağdurenin kendisine anlattığını beyan etmesi, sanığın kolluk, savcılık ve sulh ceza sorgusunda yaklaşık dört-beş ay öncesinde kendisinin isteği üzerine mağdurenin pantolonunu ve iç çamaşırını çıkardığı ve kendisinin de kıyafetleri üzerinde iken mağdurenin göğsüne dokunduğunu söylemek suretiyle ikrarda bulunması, sanıkla Yağmur isimli kişi arasında instagram adlı sosyal medya platformu üzerinden yapılan ve sanık tarafından da kendisinin yaptığı kabul edilen konuşmaya ilişkin inceleme raporunun 41 inci sayfasında sanığın mağdureyi kastederek "ona sadece elledim, bide yaladım o kadar" şeklindeki mesajlarının dosya kapsamında mevcut olması nazara alınarak mağdurenin aşamalarda istikrar gösteren beyanlarında sanığın yaklaşık iki yıl boyunca kendisinin göğüslerine ve kalçasına dokunmak suretiyle cinsel istismarda bulunduğuna dair anlatımlarına itibar edilerek sanığın olay tarihlerinde oniki- onbeş yaş aralığında olan öz kardeşi olan mağdureye karşı 5237 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde düzenlenen sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı suçunu işlediği kanaatine varılarak mahkumiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.

IV. GEREKÇE

1.5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında takdiri indirim nedeni uygulanmasına karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirildiği ve "Sanığın, suça meyilli kişiliği nazarında lehine takdiri indirim nedeni olarak kabul edilebilecek bir hal gözlemlenmediğinden, mahkememizde bu konuda kanaat hasıl olmadığından ve TCK'nın 62. maddesi bir atıfet maddesi olmadığı.." şeklindeki yerinde, yeterli ve kanunî gerekçeye istinaden sanık hakkında takdiri indirim nedeni uygulanmamasına karar verildiği anlaşılmakla, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Mağdurenin aşamalardaki anlatımları, savunma ve tüm dosya içeriği nazara alındığında, sanığın farklı tarihlerde ani, kesik hareketlerle ve kısa süreli sayılamayacak biçimde mağdurenin göğüslerine ve kalçasına dokunma şeklindeki eylemlerinin belli bir yoğunluğa ulaştığı ve cinsel istismarın temel şeklini oluşturduğu halde eylemlerin sarkıntılık düzeyinde kaldığı kabul edilerek eksik ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

3.Sanık hakkında sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı suçundan belirlenen temel ceza üzerinden artırım yapılmasına ilişkin uygulama maddesinin 5237 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi yerine 102 inci maddesini üçüncü fıkrasının (c) bendi olarak gösterilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

4.Sanık hakkında kurulan hükümde, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, hükümde eleştiri nedenleri dışında bir hukuka aykırılık bulunmamıştır.

5. Yukarıda açıklanan bozma nedenine göre Tebliğnamede onama isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (3) numaralı bentte açıklanan nedenle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 05.01.2023 tarihli ve 2022/1785 Esas, 2023/32 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi gereği hüküm fıkrasında yer alan ''102/3-c'' ibaresinin çıkartılarak yerine ''103/3-c'' ibaresinin eklenmesi suretiyle, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Nevşehir 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2002/15064, Karar No: 2003/917, Tarih: 23.01.2003

2. Hukuk Dairesi 2002/15064 E., 2003/917 K.

**2. Hukuk Dairesi 2002/15064 E., 2003/917 K.**

**- 4721 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNUNUN UYGULANMASI

- AKIL HASTALIĞI

- MUTLAK BUTLAN SEBEBİ**- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 89 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 112 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 145 ]

- 4722 S. TÜRK MEDENİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜĞÜ VE UYGULAMA ŞEK... [ Madde 9 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 145. maddesinde; yürürlükten kaldırılan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinden (TMK. m. 112/2, 89) farklı olarak "eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması" mutlak butlanla sakatlık sebebi olarak kabul edilmiştir.

Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki 4722 sayılı Kanunun 9/3. maddesine göre "..eski hukuka göre geçerli olmayan evlenmenin iptali, Türk Medeni Kanunu hükümlerine tabidir.." Bu hükme göre davada, 4721 sayılı Türk medeni Kanunu hükümlerinin uygulanacağı açık ve tartışmasızdır.

Olayda, evlenme 3.4.1996 tarihinde gerçekleşmiştir. Mahkemece hükme esas alınan E.... Numune Hastanesinin 8.8.1996 tarihindeki muayene sonucu verdiği Sağlık Kurulu raporunda, evlenenlerden kadında tesbit edilen kronik psikoz hastalığının, evlenmeye engel olacak nitelik ve derecede olup olmadığı belirtilmediği gibi, hastalığın evlenme tarihinde, var olup olmadığına ilişkin de bir açıklama bulunmamaktadır. Rapor eksik ve hükme esas alınacak yeterlikte değildir. O halde mahkemece yapılacak iş, davalı Yosma'nın Eğitim ve Araştırma Hastanesine şevkinin sağlanarak, hastanece gerekli görüldüğü takdirde müşahede altına da alınmak suretiyle muayenesinin, yapılması ve evlenme tarihinde evlenmeye engel olacak derecede bir akıl hastalığının bulunup bulunmadığının resmi sağlık kurulu raporu ile saptanması ve hasıl olacak sonucu uyarınca karar verilmesinden ibarettir. Eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda gösterilen sebeple (BOZULMASINA), temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine 23.1.2003 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5083, Karar No: 2016/7148, Tarih: 13.06.2016

**17. Hukuk Dairesi         2016/5083 E.  ,  2016/7148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin verilen hüküm, davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın, kırmızı ışıkta beklemekte olan davacı aracına arkadan çarparak hasara neden olduğunu, davalı tarafa ait araç sürücüsünün işi olduğu gerekçesiyle kaza tespit tutanağı düzenlenmesini beklemeden olay yerinden ayrıldığını, davacı aracındaki hasarın Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/91 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuyla 7.250,00 TL. olarak saptandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.250,00 TL. maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili, olaya ilişkin kaza tespit tutanağı olmadığını, sadece davacıya ait araç sürücüsünün beyanı bulunduğunu, kazayı yapanın sigortaladıkları araç olduğunun ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davalıya ait aracın kaza tarihinde, öncesinde veya sonrasında kaza mahalli olarak bildirilen Avrupa Yakası'na hiç geçmediğini, davalı aracının kaza yapmadığını, bu nedenle davalının zarardan sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davalı tarafa ait aracın davacıya ait araca çarparak zarar verdiği hususunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 492 Sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına 13/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/25203, Karar No: 2012/39547, Tarih: 20.06.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/25203 E.  ,  2012/39547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kararın katılanın yüzüne karşı verildiği, bilahare sanık ...'ın yokluğunda verilen kararı temyiz etmesi üzerine, temyiz dilekçesinin 02.02.2009 tarihinde katılana tebliği üzerine katılanın 12.02.2009 havale tarihli "temyize itiraz" başlıklı dilekçesinde, sanık ...'ın cezasının artırılmasını talep ettiği görülmekle,... bu dilekçede temyiz dilekçesi mahiyetinde kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanığın 04.12.2008 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilen hükme yönelik temyiz dilekçesinin, (idari tatillerde de süreler işleyeceğinden) 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 310/1. maddesinde belirlenen bir haftalık yasal süresi geçtikten sonra 15.12.2008 tarihinde temyiz ettiği, yine katılanın da yüzüne karşı verilen kararı yasal süresi geçtikten sonra 12.02.2009 tarihinde temyiz ettiği anlaşılmakla,temyiz istemlerinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 Sayılı CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 20.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20006, Karar No: 2017/24733, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/20006 E.  ,  2017/24733 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5723, Karar No: 2013/3681, Tarih: 18.03.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/5723 E.  ,  2013/3681 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kurumun çeşitli kamplarında sondaj işçisi olarak çalıştığını, arazi üzerinde çalışan davacının asıl görevinin bulunduğu ilin bölgesinin davalı Kurum'ca açıklanmadığı, Harcırah Kanunu’nun 50. maddesine göre, davacının asıl görevli bulunduğu ilin davalı kurum genel müdürlüğünün bulunduğu Ankara olması halinde arazide çalıştığı günler için davacıya harcırah ödemesi yapılması, asıl görevli olduğu yerin davacının çalıştığı kamp ve şeflikler olması halinde ise davacıya gündelik tazminat ödemesi gerektiğini, kendisiyle aynı durumda olan birçok kişiye harcırah ödemesi yapıldığını, eşitliğe aykırı davranıldığını, davalının her iki şekilde de davacıya ödeme yapmadığını beyan ederek harcırah alacağının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, 662 sayılı Yasa ile EİEİ Genel Müdürlüğünde, işçi statüsünde çalışanların sözleşmelerinin 31.12.2011 tarihi itibariyle DSİ'ye devredildiğini, bu sebeple husumet itirazında bulunduğunu, davacının görev mahalli dışındaki tüm görevlendirmeler için Harcırah Kanunu ve TİS hükümleri gereği harcırah gündeliği ve nakil harcırahlarının ödendiğini beyan ederek açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

.../..

2013/5723-3681 S.2

Bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu usul hukuku değil, dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk meselesidir. Bir davanın tarafları o davada gerçekten taraf sıfatına sahip değilse, mahkeme dava konusu hakkın esasına girip karar veremez. Davayı sıfat yokluğundan reddetmesi gerekir. Davacı olma sıfatı dava konusu hakkın sahibine davalı sıfatı ise subjektif hak kendisinden istenebilecek kişiye aittir. Kuşkusuz bu hak sözleşmeden, haksız fiilden, sebepsiz iktisaptan veya kanundan doğabilir.

Bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın gerçek borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın gerçek borçlusundan başka bir kişiye karşı açılırsa, dava konusu alacağın mevcut olmadığından dolayı değil, davalının davalı sıfatına sahip olmadığından dolayı reddedilir. (Hukuk Muhakemeleri Usulü, Prof. Dr. Baki Kuru, I. Cilt, s. 1159)

Taraf sıfatı dava şartı değildir. Ancak taraf sıfatı itiraz niteliğinde olduğundan hakim diğer itirazlar gibi dosyadan anlaşılabildiği sürece resen dikkate alır. (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, I. Cilt, s. 1195; Prof. Dr.Hakan Pekcanıtez - Prof.Dr.Oğuz Atalay - Prof.Dr.Muhammet Özekes Medeni Usul Hukuku Temel Bilgiler , s. 214)

Taraf sıfatı dava şartı değildir. Ancak taraf sıfatı itiraz niteliğinde olduğundan hakim diğer itirazlar gibi dosyadan anlaşılabildiği sürece resen dikkate alır. (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, I. Cilt, s. 1195; Prof. Dr.Hakan Pekcanıtez - Prof.Dr.Oğuz Atalay - Prof.Dr.Muhammet Özekes Medeni Usul Hukuku Temel Bilgiler , s. 214)

Somut olayda, davacı davasını Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına karşı açmıştır. Davacının devir tarihi öncesi çalıştığı Elektrik İşleri Etüt İdaresi 02.11.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 662 Sayılı KHK ile DSİ'ye devredilmiş ve devir işlemlerinin davalı idare ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından yürütüleceği ve devrin 6 aylık sürede tamamlanacağı düzenlenmiştir. Aynı gün incelemesi yapılan seri dosyalarda bir kısım davacıların sigorta hizmet dökümünden ve aylık prim belgelerinden 31.12.2011'de önceki işyeri sigorta kayıtlarının kapatıldığı ve sonrasında işyerinin davalı savunmasında geçtiği üzere 54854 işyeri sicil numaralı DSİ olarak devam ettiği görülmüştür. Elektrik İşleri Etüt İdaresi kapandığından davacının hangi işverene bağlı olarak çalıştığının tespiti gerekmektedir. Devir için 6 aylık süre öngörüldüğünden HMK'nun 124. maddesine göre dava bu süre içerisinde açıldığından 662 Sayılı KHK'nin 56. madde ve geçici 10. madde gereği davanın DSİ'ye tevcih edilerek davaya devam edilmesi gerekirken, mahkemece husumet yönünden davalı itirazları konusunda değerlendirme yapılmadan, devir işlemleri araştırılmadan, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. .../..

2013/5723-3681 S.3

Mahkemenin kabul şekli bakımından da; dava kısmen kabul edilmiş ise de denetlemeye esas Toplu İş Sözleşmeleri dosyaya getirilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, 18.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.