muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/553, Karar No: 2023/330, Tarih: 07.06.2023

Örgütün dış çemberinde örgüt yöneticilerinin daha çok suçta kullandıkları ve halk dilinde tetikçi olarak tabir edilen üyeler bulunmaktadır. Bu kişiler maddi anlamda zayıf, eğitimsiz ve çoğu zaman uyuşturucu ya da alkol bağımlısı kişilerdir. Suç dünyasına bireysel suçlarla girmiş bu kişilerin yaşları genç, örgüt içerisinde geçirdikleri süre kısadır. Örgütün suçtan sağladığı maddi kazanımlardan daha az pay alan bu üyeler örgütün karar mekanizmalarından dışlanmış durumdadır. Örgüt yöneticileri için günlük yaşamda bir arada oldukları ve sırlarına vakıf iç çember üyeleri daha önemli kişilerken, dış çemberde yer alan bu üyeler ise çoğu kez yerlerine yenileri ikame edilebilir yani harcanabilir konumdadır.

Bu özellikleri taşıyan bir suç örgütünde iç çemberin merkezinde yer alan yöneticinin mutlak hakimiyeti mevcut olup işlenmesi amaçlanan suçların otomatik olarak gerçekleşmesi garanti altına alınmış bulunmaktadır. Örgüt yöneticileri bir mülk gibi gördükleri örgütün sahibi konumunda olup işlenmesinde doğrudan dahli olmadıkları suçlardan dahi çıkar sağlayabilmekte, kendi kendine işleyen bir aygıt olarak örgüt, yöneticisine düzenli maddi çıkar sağlamaktadır. TCK'nın 220/5. madde ve fıkrası yorumlanırken belli bir büyüklüğe ve karmaşıklığa ulaşmış örgütlerin bu özellikleri dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte açıklanan büyüklük ve karmaşıklığa sahip olmayan örgütlerde ve terör örgütlerinde yönetici konumunda yer alan kişilerin TCK'nın 220/5. madde ve fıkraları çerçevesinde sorumlulukları tayin edilirken madde gerekçesinde yer alan dolaylı faillik kavramından yola çıkılarak yöneticinin sorumlu bulunduğu alan ve zaman dilimi gibi hususlara dayalı sınırlamalar gündeme gelebilecektir.

Ülkemizde haksız ekonomik çıkar sağlamak amaçlı kurulan suç örgütlerinin yaygın karşılaşılan bir türü alacak ve çek senet tahsilatı yapma amacıyla kasten yaralama, kasten öldürme, tehdit ve yağma suçlarını işlemek için amaca uygun şekilde silahlı olarak kurulan, zamanla ana faaliyet alanı yanında elde ettikleri güç ve imkânlarla değişik faaliyet alanlarına da yayılan örgüt türüdür.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.02.2012 tarihli ve 22-34 sayılı kararında sanık H.. Ö..'le ilgili yapılan değerlendirmede;

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.02.2012 tarihli ve 22-34 sayılı kararında sanık H.. Ö..'le ilgili yapılan değerlendirmede;

''.....mahkememizce itibar edilen itirafçı sanıkların ayrıntılı beyanları ve suç örgütü lideri Ü.. Ö..’in, örgüt yöneticisi H.. Ö..’in isminin öne çıkarılmayıp gizli tutulması yönündeki emir ve talimatlarına, H.. Ö..’in de genel olarak telefonla konuşmayı tercih etmemesine rağmen, yukarıda sayfa 323 de E.. E.., Turan Sayın ile özellikle sayfa 331 de ...ile 'Telefonda konuşulacak konular değıil bunlar yani…' şeklindeki, yukarıda belirlenen tutum ve davranışını doğrulayan bir konuşma olması bakımından dikkat çekici bulunmuş, Yine aynı sanığın sayfa 333,334,335 de Mehmet Kayalıbey Kayalıoğlu ile, sayfa 335,336 da... ve...adlı şahısla, sayfa 350 ve 351 de...ile yaptığı telefon konuşma içeriklerinden anlaşıldığı gibi bu şahıs ile birlikte, yine aynı şekilde dosyada çok fazla sayıda telefon görüşmesi olan sanık M.. B..’ın da dosyadaki tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi yapıldığında örgüt yöneticisi oldukları, mahkememizce değerlendirilmiş ve kabul edilmiştir. İtirafçı sanıkların daha sonraki aşamalarda bu itiraflarından dönmeleri, suç örgütünün yargılama sırasında dahi korkutucu gücünün halen devam ettiğini göstermektedir. Her ne kadar sanık H.. Ö.. bazı olayların gerçekleştiği tarihlerde cezaevinde ise de, suç örgütünde yönetici olarak gücünün devam ettiği, ziyaretine gelen örgüt mensupları aracılığı ile emir ve talimatlar vererek örgütsel faaliyetlerini sürdürdüğü dosyadaki tüm deliller ile anlaşılmıştır'' şeklinde açıklanan gerekçeyle sanığın örgüt yöneticisi olma suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Sanık hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itiraza ilişkin vurgulanması gereken bir husus, itirazda suç örgütü yöneticisi olmadığı belirtilen sanık H.. Ö..'in eyleminin suç örgütü üyeliği olarak da nitelenmemiş olmasıdır, bu durumda itiraza göre sanık H.. Ö..'in örgütün faaliyetleriyle bir ilişkisi bulunmamaktadır.

Sanık hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itiraza ilişkin vurgulanması gereken bir husus, itirazda suç örgütü yöneticisi olmadığı belirtilen sanık H.. Ö..'in eyleminin suç örgütü üyeliği olarak da nitelenmemiş olmasıdır, bu durumda itiraza göre sanık H.. Ö..'in örgütün faaliyetleriyle bir ilişkisi bulunmamaktadır.

Sanık H.. Ö.. örgütle ilgili soruşturmanın ilk aşamasında düzenlenen raporda tehdit, kasten öldürme, kasten yaralama, yağma ve 6136 sayılı yasaya aykırılık suçlarını doğrudan işleyen ve işleten kardeşi inceleme dışı sanık Ü.. Ö..’in aksine doğrudan bu suçlara karışmayan, daha çok örgütün üst düzey ilişkilerini yürüten ve örgütün finans ayağını idare eden yönetici olarak tanımlanmaktadır. Rapora göre uyuşturucu kaçakçılığı suçundan sabıkalı ... ile birlikte Denizli Finans isimli şirketin ortağıdır. (... bu dosyada örgüt yöneticiliğinden yargılanmış ama beraat etmiştir.) Bununla birlikte yine rapora göre kardeşi inceleme dışı sanık Ü.. Ö..'in hapiste kaldığı dönemde bizzat suç teşkil eden bazı eylemlerde bulunmuş, bunu aile ismiyle adeta markalaşan örgütü bir arada ve ayakta tutmak amacıyla yapmıştır. Örgüte yönelik soruşturma Ocak 2007’den Ekim 2007’ye kadar sürmüş ise de 2004 yılına kadar uzanan bazı olaylar dosya kapsamında düzenlenen iddianamenin anlatım bölümünde yer almıştır.

Sanık H.. Ö..'in dosyada mevcut iletişim tespit tutanakları içinde suç örgütü yöneticisi olan kardeşi Ü.. Ö.. ile hiçbir konuşması olmayıp, örgütün diğer yöneticisi olan inceleme dışı sanık M.. B.. ile az sayıda konuşması bulunmaktadır. Bir bölümü gerekçeli karara alınan bu konuşmalarda herhangi bir cebir, tehdit ya da şiddet eylemi gerçekleştirdiğine ya da bu yönde bir emir verdiğine ilişkin bir ifade yer almamakta, bazı sanıkların örgütle ilgili genel anlatımlara yer verdiği bölümler hariç, diğer örgüt yönetici ve üyelerince suç örgütünün faaliyetlerine katıldığına ya da bunları yönettiğine ilişkin herhangi bir anlatım bulunmamaktadır. Bununla birlikte bozma kararından sonra yapılan yargılamada dinlenen ve suç tarihinde Denizli ilinde görev yapmış olan bazı kolluk görevlileri sanık H.. Ö..'in kendi dönemlerinde herhangi bir suç işlemediğine, görünüş, yaşam tarzı ve kişisel özellikleriyle bir suç örgütü liderine benzemediğine ilişkin anlatımlarda bulunmuştur. Suç örgütlerinin hareket tarzı gereğince özellikle örgüt yöneticileri aleyhine delillere ulaşmak güç olsa da bu durumun sanıkların aleyhine değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu hususlara karşın örgütün niteliği, yapısı ve eylem tarzı yakından incelendiğinde sanığın dosyaya yansıyan eylemlerinin uyuşmazlık konusunun çözülebilmesini sağlayacak niteliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.

"Öterler" suç örgütü, haksız ekonomik çıkar sağlamak amaçlı kurulan suç örgütlerinin yaygın karşılaşılan bir türüne dahil olarak, alacak ve çek senet tahsilatı yapma amacıyla kasten yaralama, kasten öldürme, tehdit ve yağma suçlarını işlemek için silahlı olarak kurulmuş, zamanla ana faaliyet alanı yanında elde ettikleri güçle değişik faaliyet alanlarına da yayılan, ilke olarak yalnızca Denizli ili sınırlarında faaliyet gösteren, dahil olduğu alacak uyuşmazlıklarında taleplerinin karşılanmaması hâlinde hiç duraksamadan kasten yaralama, öldürme ve yağma suçlarını yaygın ve sistematik şekilde bireysel ya da iştirak hâlinde suçlulukta nadir görülecek bir profesyonellik ve özenle işleyen, olayların faili meçhul kalmasının devlet nezdinde yaratacağı baskının aleyhine olacağı düşüncesiyle suçta kullandığı kişilerin adli makamlara teslim olmasını sağlayarak delillerin örgüt yöneticilerine ulaşmasını engelleyecek tedbirleri alan ve yargılama süreçlerine müdahale eden, ildeki pek çok kamu görevlisiyle bağlantısı bulunan, güç kazanmak amacıyla diğer organize suç örgütleriyle çok sayıda kişinin ölümüne ve yaralanmasına yol açabilecek çatışmalara giren, eylemlerinin gerçekleşmesini sağlayacak şekilde yoğun olarak silahlanan, kamuoyuna yönelik söylemlerini sözde siyasi gündemlerle donatan ve benzeri ülkemizde çokça görünen çıkar amaçlı bir suç örgütüdür.

Örgütün işleyiş sürecinde dahil olunacak alacak ilişkileri doğrudan örgüt yöneticileri tarafından belirlenmekte olup örgüt üyelerince örgüt yöneticisinden gizli şekilde bir alacak ilişkisinde örgütün yani kendi markalaşmış isimlerinin kullanılması örgüt yöneticilerince kendilerine karşı işlenmiş bir suç olarak görülecektir. Örgüt yöneticileri bu yetkileri konusunda oldukça hassas oldukları gibi suçtan elde edilen kazancın paylaştırılması da tamamen kendi uhdelerindedir. Bu aşamadan sonra uyuşmazlığın büyüklüğüne göre gerekirse örgüt liderinin dahil olduğu bir süreçle örgütün seçtiği tarafa göre alacaklı ya da borçlu tehdit edilmektedir. Dosya içerisine yansıyan delillere göre bu süreçte sanık H.. Ö.., diğer örgüt yöneticileri olan inceleme dışı sanıklar Ü.. Ö.. ve M.. B..'ın dahi yer yer önündedir. Esasen yasal bir finans kurumu işleten sanık H.. Ö.., muhatapların ekonomik durumları hakkında bilgi elde etme imkânına sahip olduğundan eylemlerin özellikle kilit önem taşıyan bu aşamasında yer almaktadır. Dosyaya yansıyan, G.. K.., Tevfik Çetin, B.. O.., İ.. M.. ve Ali Gülden gibi şahıslara yönelik eylemlerle ilgili toplanan delillerde bu husus açıkça görülmektedir.

Bu aşamadan sonra olumsuz cevap veren muhataba karşı girişilen eylemler inceleme dışı sanıklar Ü.. Ö.. ve M.. B.. tarafından gerçekleştirilmekte ve/veya yönetilmektedir. Örgüt yöneticileri arasında yapılan iş bölümü çerçevesinde bu aşamada özellikle Ü.. Ö.. hapisten çıktıktan sonraki süreçte sanık H.. Ö.. bulunmamaktadır. Bu iş bölümünde sanık H.. Ö.. yasal faaliyetler yürüten bir iş adamı olarak hareket etmektedir. Kardeşler arasındaki iş bölümü ihtiyaca göre değiştirilebilmekte olup bu durumun sorumluluklarının tayininde bir önemi bulunmamaktadır. Örgüt tarafından sadece bir yılda işlenen kasten öldürme, yaralama ve yağma suçlarının sayısı örgütün ne derece yaygın ve sistematik şekilde suç işlediğini açıkca göstermekte olup sanık H.. Ö..'in bir bölümünde kendisinin de yer aldığı bunca suçtan bilgisinin olmaması, örgütün dahil olduğu ve ilk harekete geçiren olarak kendisinin başlattığı uyuşmazlık sonrasında gelişecek sürece göre kasten öldürme, yaralama ve maddi çıkarından faydalanabileceği yağma gibi suçların işleneceğini bilmemesi dosya içerisindeki deliller yanında hayatın olağan akışına da uymamaktadır. Bu tespitler, TCK'nın 220/5. maddesinin ceza hukukunun suç ve cezaların şahsiliği şeklinde ifade edilen temel prensibinin ve kanunun gerekçesinde yer alan dolaylı faillik kavramının yorumlanmasında ayrıca önemlidir. TCK'nın 220/5. madde ve fıkrasının aynı Kanun'un 38. maddesinde düzenlenen azmettirme kurumundan farkı belirli büyüklük ve karmaşıklığa ulaşmış, yöneticisinin mutlak hakimiyeti altında kendi kendine işleyen ve yöneticisine menfaat sağlayan aygıt olarak örgüt kavramına dayanmasındadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde;

Öterler suç örgütünün yönetiminin iki parçalı bir yapıya sahip olduğu, ilk ayakta finans alanında sanık H.. Ö..'in yer aldığı, diğer ayağı oluşturan silahlı eylemlerle ilgili olarak ise inceleme dışı sanıklar Ü.. Ö.. ve M.. B..'ın sorumlu olduğu söylenebilecektir. Örgütü adeta bir mülk gibi sahiplenen bu üç yönetici; E.. V.., E.. E.., M.. M.., M.. S.. ve Ş.. K..'ın dahil olduğu örgüt yöneticisi konumunda bulunmasa da alınan kararlarda söz sahibi olan, maddi anlamda güçlü, günlük yaşam içerisinde örgüt yöneticilerinin yakınında yer alan ve birlikte görüntü vermekten çekinilmeyen bir iç çember oluşturmuştur. Örgüt iç çemberinde bulunan bu kişiler; kasten öldürme, yaralama ve yağma eylemlerinde kullanılacak ve gerektiğinde işledikleri suçlara sahte sebepler üreterek adli makamlara teslim edilecek olan kişileri işledikleri suçlar sırasında örgüt yöneticileri adına sevk ve idare etmekten sorumludurlar. Böylesine bir büyüklüğe ve karmaşıklığa ulaşmış örgüt yapılanmasının iç çemberinin merkezinde sanık H.. Ö..'in, kardeşi inceleme dışı sanık Ü.. Ö..'le birlikte bulunduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, sanık H.. Ö..'in suç örgütü yöneticisi olma suçundan mahkûmiyetine ve TCK'nın 220/5. maddesi çerçevesinde örgütün işlediği diğer suçlardan sorumluluğuna hükmeden, G.. K.. ve B.. O..'la ilgili mevcut delil durumuna göre de kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik bulunmayan Yerel Mahkeme kararının onanmasına dair Özel Daire kararına yönelik Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

2- Sanıklar M.. M.. ve E.. V.. hakkındaki uyuşmazlık konusu yönünden;

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Müşterek faillik 5237 sayılı TCK'nın 37. maddesinin 1. fıkrasında "Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur." şeklinde düzenlenmiştir. Müşterek faillikte birlikte suç işleme kararının yanı sıra, fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı fail statüsündedir. Müşterek faillik, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesidir. Madde gerekçesinde "...Asli iştirak feri iştirak ayrımının en önemli sakıncası, kişinin suçun işlenişine katkısının gerçekleştirilen suçun bütünlüğü içerisinde değil, ondan bağımsız olarak ele alınmasıdır. Örneğin bir iş yerinde işlenen silahlı yağma suçunda, dışarıda gözcülük yapan kişinin fiilinin yağma suçunun bütününden bağımsız olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle gözcülük yapan uygulamada bazen asli fail bazen de fer'i fail olarak sorumlu tutulmaktadır. Bu sistemde suçun işlenişine iştirak eden kişilerin çoğu zaman asli fail olarak mı, yoksa fer'i fail olarak mı sorumluluğu gerektiği duraksamaya yer vermeyecek bir biçimde saptanamamaktadır. Halbuki örnek olayda gözcülük yapma fiilinin diğer kişilerle birlikte işlenen yağma suçunun gerçekleşmesine olan etkisi bir bütün olarak değerlendirildiğinde diğer suç ortaklarıyla suçun işlenişi üzerinde ortak hakimiyet kurulduğu sonucuna ulaşılırsa fail olarak sorumlu tutulması gereklidir...

Hükûmet Tasarısında da benimsenen “asli iştirak”, “fer’i iştirak” ayırımının adil ve eşit olmayan bir cezalandırmayı sonuçlaması ve uygulamada zorluk ve duraksamalara neden olması dolayısıyla, bu ayrımı esas alan düzenleme tasarıdan çıkarılmıştır. Yeni yapılan düzenlemeyle, iştirak şekilleri, fiilin işlenişi üzerinde kurulan hakimiyet ölçü alınarak belirlenecektir. Bu sistemde birer sorumluk statüsü olarak öngörülen iştirak şekilleri ise, faillik, azmettirme ve yardım etmeden ibarettir.

Yeniden düzenlenen maddenin birinci fıkrasına göre suçun kanuni tanımında öngörülen fiili gerçekleştirilen kişi fail olup; suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda, bu kişilerin her biri müşterek fail olarak sorumlu tutulacaklardır.

Yeniden düzenlenen maddenin birinci fıkrasına göre suçun kanuni tanımında öngörülen fiili gerçekleştirilen kişi fail olup; suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda, bu kişilerin her biri müşterek fail olarak sorumlu tutulacaklardır.

Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra, fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için, her bir suç ortağı fail statüsündedir. Ortak hakimiyetin kurulup kurulmadığının saptanmasında suç ortaklarının suçun icrasındaki rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulur. Bu durumda, fiilin icrası veya sonuçsuz kalması ortak faillerden her birinin elinde bulunmaktadır. Örneğin suç ortaklarından birinin cebir veya tehdit kullanarak mağduru etkisiz hâle getirdiği, diğerinin de üzerindeki para ve sair kıymetli eşyayı aldığı yağma suçunda her iki suç ortağının suçun işlenişine yaptıkları katkı, suçun icrası açısından birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Dolayısıyla, her iki suç ortağı, suçun işlenişi üzerinde ortak bir hakimiyet kurmaktadır.

Suç ortaklarının iştirak katkılarının karşılıklı olarak birbirlerini tamamlamadığı durumlarda da müşterek faillik mümkündür. Bazı hallerde failler, her biri suçun kanuni tanımındaki bütün unsurları tek başına gerçekleştirmek üzere, bir anlaşmaya varabilir. Örneğin bir kişiyi öldürmek için aralarında anlaşmış olan beş kişi, amacın gerçekleşme ihtimalini daha da yükseltmek için, aynı anda mağdurun üzerine ateş ederler. Ateşlenen mermilerden bir kısmı mağdura isabet eder, bir kısmı ise etmez. Bu örnek olayda bütün suç ortakları ortak bir suç işleme kararına dayanarak birlikte hareket etmektedirler. Bu beş suç ortağının ateşlediği mermilerden sadece bir tanesinin mağdura isabet edip ölümüne neden olması halinde dahi, tamamlanmış kasten adam öldürme suçundan dolayı bu kişilerden her biri müşterek fail olarak sorumlu tutulacaktır.

Müşterek faillik bakımından zorunlu diğer bir koşul, failler arasında birlikte suç işleme kararının varlığıdır. Belli bir hareketin icrasına ve neticenin meydana gelmesine ilişkin olan birlikte suç işleme kararı, kast kapsamında düşünülmelidir. Suç ortaklarının suçun işlenişine ilişkin kastlarının doğrudan veya olası kast gibi farklılık göstermesinin, müşterek fail olarak sorumlulukları üzerinde bir etkisi yoktur." şeklinde failliğin temel unsurları belirlenmiştir.

Suça iştirak bakımından uygulama ve öğretideki görüşler incelendiğinde;

Birlikte suç işleme kararına bağlı olarak, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesi ve dolayısıyla, haksızlık teşkil eden fiilin icrası üzerinde müşterek hakimiyet kurulması halinde söz konusu olan iştirak şekline müşterek faillik demekteyiz. Müşterek faillikte birlikte suç işleme kararının yanı sıra, fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğu için, her bir suç ortağı fail statüsündedir. (Özgenç, TCK Gazi Şerhi, Genel Hükümler, 3. Baskı, s. 489).

Birlikte suç işleme kararına bağlı olarak, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesi ve dolayısıyla, haksızlık teşkil eden fiilin icrası üzerinde müşterek hakimiyet kurulması halinde söz konusu olan iştirak şekline müşterek faillik demekteyiz. Müşterek faillikte birlikte suç işleme kararının yanı sıra, fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğu için, her bir suç ortağı fail statüsündedir. (Özgenç, TCK Gazi Şerhi, Genel Hükümler, 3. Baskı, s. 489).

Müşterek hakimiyetin kurulup kurulmadığının tayininde suç ortaklarının suçun icrasındaki rol dağılımları ve suçun işlenişine bulunulan katkının arz ettiği önem, zaruret göz önünde bulundurulacaktır. Öyle ki fiilin icrası veya akim kalması müşterek faillerden her birinin elinde bulunmaktadır. (Maurach/Gössel/Zıpf II, syf.294/295; Roxın, Taterschaft, 280, atfen Özgenç, age, s. 491)

Müşterek failin suçun icrasındaki bulunduğu katkının bu zaruret nedeniyle; burada fonksiyonel, müessir fiil hakimiyeti bir başka ifadeyle icrai faaliyette bulunmayı gerekli kılan fiil hakimiyeti kavramı kullanılmaktadır. (Kavramı ilk ihdas eden Roxin olmuştur. Ancak, bilahare doktrinde büyük ölçüde kabul görmüştür: Jescheck, Lb, 616; Stratenwerth, Allgemeiner Teil, kn. 823; Samson, sk(4), 25, kn. 43; Rudolphı, Bockelmann-F, 374; Bloy, 376; fonksiyonel fiil hakimiyeti kavramını eleştirmekle birlikte, muhtevada hemfikir olan, Herzberg, Taterschaft, 61.)

Böylece, belli bir neticenin oluşumuna illi etkide bulunan herkes değil ancak kanunda tarif edilen muayyen haksızlığı gerçekleştiren suç ortağı, ortaklığı fail olabilecektir. Kanunda tarif edilen haksızlık birden fazla suç ortağı tarafından müştereken gerçekleştiriliyorsa, müşterek faillik bahis konusudur. Müşterek faillik için iki koşul zorunludur. Bunlar, birlikte suç işleme kararının bulunması ve fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulmasıdır. Böyle bir durumda her bir suç ortağı fail statüsündedir. Müşterek faillik, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesini ifade etmektedir. Birlikte suç işleme kararına bağlı olarak suçun icrasına iş bölümü çerçevesinde gerçekleştirmeye müşterek hakimiyeti gerekli kılmaktadır. Her müşterek fail suçun icrasına ilişkin müessir, fonksiyonel katkıda bulunmaktadır. Öyle ki; bu katkı suç planının başarıya ulaşması açısından önem arz etmektedir. Bu itibarla fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulmasının esasını teşkil etmektedir. Fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulup kurulmadığının tayininde suç ortaklarının suçun icrasındaki rol dağılımlarının ve suçun işlenişine bulunulan katkının arz ettiği önem ve zaruret göz önünde bulundurulacaktır. Öyle ki fiilin icrası veya akim kalması müşterek faillerden her birinin elinde bulunmaktadır. (Maurach/Gössel/zıpf II, sh. 294/295; Roxın, Taterschaft, 280)

Müşterek failin suçun icrasına bulunduğu katkının arz ettiği bu zaruret nedeniyle burada fonksiyonel müessir bir hakimiyeti, bir başka ifadeyle icrai faaliyette bulunmayı gerekli kılan fiili hakimiyet kavramı kullanılmaktadır.

Müşterek failin suçun icrasına bulunduğu katkının arz ettiği bu zaruret nedeniyle burada fonksiyonel müessir bir hakimiyeti, bir başka ifadeyle icrai faaliyette bulunmayı gerekli kılan fiili hakimiyet kavramı kullanılmaktadır.

Buna göre suçun icrasına bulunulan katkı suçun başarıyla işlenmesi açısından zorunluluk arz ediyorsa bu suç ortağı müşterek faildir. Öyle ki suçun işlenişine bulunulan her bir müşterek katkı fiilin başarıyla tamamlanması açısından gereklilik arz ettiği gibi, bu müşterek katkılardan herhangi birinden vazgeçilmesi fiili gerçekleştirme ve fiili gerçekleştirmeme, akim kalma tehlikesine maruz bırakır. (CGK 26.04.1982 tarih 6-114 Esas, 171 Karar)

Suçun icrası açısından müstakil bir fonksiyonu olmayan bir katkıda bulunulması hâlinde müşterek hakimiyetten bahsedilemez. Müşterek faillik için suçun icrası aşamasında bulunulsa bile bir iştirak katkısı suçun işlenişi açısından bir önemi haiz olmalıdır; başka bir ifadeyle suç ortakları arasında iş bölümü gereğince suçun icrası üzerinde müessir fonksiyonel bir hakimiyet kurulmasını sağlayacak bir ağırlıkta olmalıdır. Bu itibarla örneğin sahte evrak tanzim eden kişiye mürekkep tedarik etmek bu suçun işlenişinde müşterek fail olmayı gerektirmez. (Roxin, Taterschaft, 284; aynı yazar, LK(10), 25, kn 108, 131, 132; jescheck, Lb, 616; Stratenwerth, allgemeiner Teil, kn. 824; Samson, sk(4), 25, kn. 47; Bloy, 369/370; Herzberg, Taterschaft, 69).

Müşterek failler, suçun işlenişine bulundukları iştirak katkılarıyla suçun kanuni tarifinde yer alan objektif, maddi unsurların hepsini yalnız başına gerçekleştirmek zorunda değildirler; fakat aralarındaki iş bölümü gereğince, bu maddi unsurlardan bir kısmı gerçekleştirilmekle de fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurabilirler. Mesela bir banka soygunu sırasında suç ortaklarından biri silahıyla bankadakileri etkisiz hâle getirirken, diğerleri kasadaki paraları alır. Bu gibi olayda her iki suç ortağının suçun işlenişine bulundukları katkılar, söz konusu suçun icrası açısından birbirlerini tamamlayıcı niteliktedir. Dolayısıyla her iki suç ortağı, suçun icrası üzerinde müşterek bir hakimiyet kurmaktadır. (Roxın , Taterschaft, 278; aynı yazar, LK (10), 25, kn. 108,)