muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/11, Karar No: 2021/15, Tarih: 02.02.2021

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün, sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşmadığının gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Sanık ...’ın tanık ...’ın işlettiği bir kafeteryada çalıştığı ve orada kaldığı, kimliği tespit edilemeyen bir kadınla da ilişkisinin olduğu, ancak bu kadının başkasıyla da ilişkisinin olduğu yönünde şüphe duyduğu, hatta buna ilişkin olarak ilişki sırasında kadının çıkardığı seslerin sanığa dinletildiği, sanığın sevgilisi ile ilişkisi olduğu konusunda zaman zaman kafeteryaya gelen ve bu nedenle tanıdığı maktul ...’dan kuşkulandığı, olay tarihinde kadına ulaşamaması üzerine, kadının maktul ... ve yeğeni tarafından evden alınıp götürüldüğü ve bir yere kapatıldığı yönünde de kuşkuya kapıldığı, bu nedenle maktul ...’u telefonla aradığı, görüşme sırasında aralarında tartışma geçtiği, sanık savunmasında maktulün sürekli kendisini küçük görerek aşağıladığı, telefon görüşmesinde de kendisiyle dalga geçtiğini ifade ettiği, telefondaki tartışma sonrasında maktulün kafeteryanın önüne geldiği, sanık ile tekrar tartıştıkları, bu sırada sanığın maktul ...’un belden aşağısına 4 el ateş ettiği, baldırlarına isabet eden mermilerden birinin ...’un ölümüne neden olduğu,

Sanığın, maktulün kendisini küçük görerek sürekli aşağıladığı yönündeki anlatımı, sevgilisi olan kadınla ilişkiye girdiği yönündeki şüphesi, olay günü de telefonda tartıştığı ve maktulün kendisiyle dalga geçtiği yönündeki beyanı dikkate alındığında 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesi gereğince sanık hakkında TCK'nın 29. maddesi gereğince, haksız tahrik nedeniyle cezasından indirim yapılması gerektiği" düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- İstanbul Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.10.2017 tarihli ve 241-324 sayılı direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün; sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşmadığının gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 02.02.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/246, Karar No: 2013/5261, Tarih: 12.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/246 E.  ,  2013/5261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Davacı, ücret ile ikramiye alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde duruşmalı olarak davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi. gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece hüküm altına alınan ücret ve ikramiye farkı istekleri yönünden hakkın doğum tarihinden itibaren faize karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili faiz yönünden de temyiz etmiştir.

Dosya içinde yer alan XX. dönem ve XXI. dönem toplu iş sözleşmelerinde ücret ödenmesi için açık bir tarih öngörülmemiş, 36. maddede sadece önceki sözleşmelerle öngörüldüğü ve mutad olan usullere göre ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Dosya içinde önceki toplu iş sözleşmeleri bulunmamaktadır.

Mahkemece işyerinde uygulanmış olan tüm toplu iş sözleşmeleri getirtilmeli, davaya konu isteklerle ilgili açık bir ödeme tarihi kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı belirlenmelidir. Açık ödeme tarihinin toplu iş sözleşmelerinde kararlaştırıldığı belirlendiği taktirde, hesaplamaya konu toplu iş sözleşmelerinde önceki sözleşmelere atıflar yapılmış olmakla daha önce saptanan ödeme tarihlerinin istek konusu dönemde de geçerli olduğu kabul edilmelidir. Ancak bu taktirde hükmün infazında tereddüt olmaması için gerekirse bilirkişiden ek hesap raporu alınmalı ve her bir alacak kaleminin ödenmesi gereken tarih belirlenmek suretiyle mahkeme ilamında açıkça ödenmesi gereken tarihler gösterilerek karar verilmelidir.

İşyerinde uygulanmış olan XX. dönem öncesi toplu iş sözleşmelerinde de açık bir ödeme tarihi belirtilmemişse davaya konu istekler bakımından temyize konu ek dava tarihinden itibaren faize karar verilmelidir. Konuyla ilgili olarak eksik incelemeyle karar verilmesi hatalıdır.

Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8806, Karar No: 2010/13976, Tarih: 20.12.2010

**6. Hukuk Dairesi         2010/8806 E.  ,  2010/13976 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava.bir adet taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, kısa kararın 7.bendinde davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince verilmesi gereken 750.00.-TL'nin taraflardan hisseleri oranında alınarak davacıya verilmesine karar verildiği halde, gerekçeli kararda 6.bentten sonra kısa kararda yazılı 7.bent yazılmamak suretiyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır.

10.4.1992 gün, 1991/7-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması bozma nedeni oluşturur. Bu durumda mahkemece yapılacak iş önceki kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydı ile yeni bir karar vermekten ibarettir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlanının kabulü ile H.U.M.K.nun 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 20.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12829, Karar No: 2012/17003, Tarih: 05.07.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/12829 E.  ,  2012/17003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 8.000,00 TL (ıslahen 14.650,48 TL) ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili; müvekkilinin 28/06/2005 tarihinde satın alarak adına tescil yaptırdığı 1162 ada, 12 parselde kain gayrimenkulün üzerinde bulunan konutu rızası olmaksızın ve herhangi bir hukuki hakka dayanmaksızın izinsiz olarak davalının kullanmakta olduğunu belirterek, satın alındığı tarihten dava tarihine kadar fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 8.000-TL ecrimisil bedelinin ve sebepsiz zenginleşme tazminatının kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili; imar uygulaması sonucu oluşan ve davacının bundan sonra satın aldığı taşınmazın imar uygulamasının İdare Mahkemesince iptal edildiğini, dolayısıyla davacının dayandığı parsele sahip olmaması itibariyle aktif husumet ehliyeti olmadığını, davalı müvekkilinin dava edilen parsele kendi adına değil babasının mülkiyet hakkına istinaden işgal etmekte olduğunu, bu sebeple davalıya husumet tevcihinin hatalı olduğunu, babası ... tarafından ilk malik ... aleyhine satış vaadi alıcısı olarak TMK.'nun 716. Maddesine göre iptal ve tescil davası açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.Mahkemece, davanın kabulü ile 14.650,48.-TL ecrimisilin kademeli yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi cihetine gidilmiş, hüküm, süresinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.HUMK'nun 275. maddesi "Mahkeme, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. " hükmünü getirmiştir.

Bilirkişi raporunu hazırlarken raporun dayanakları olan özel ve somut nedenleri belirtmek zorundadır. Ayrıca raporun denetime elverişli olması da gerekir.Somut olayda; ...Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu bölgede imar uygulaması ve şuyulandırma yapılmadan önce davalının babası ... ‘ın ana taşınmazdan 200/3412 hisseyi ...2. Noterliğinin 11/06/1990 tarih 39966 yevmiye ile düzenleme şeklindeki temlik sözleşmesi ile tapu malikinden temlik aldığı ve üzerine bina yaptığı, Belediyenin 28.10.2004 tarihinde encümen kararı ile bölgede imar uygulaması ve şuyulandırma işlemi yaptığı, bu işlem sonucu oluşan 1162 ada, 12 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazın 28/06/2005 tarihinde satın alma nedeniyle davacı adına kayıt edildiği, ancak dava dışı ... Oto Yedek Parça Toplu İşleri Yapı Kooperatifi ‘nin ... Belediye Başkanlığı aleyhine açmış olduğu ...3. İdare Mahkemesinin 2005/1496 sayılı şuyulandırma işleminin iptal davası sonucunda uygulamanın iptal edildiği, bu kararın Danıştay tarafından onanmakla kesinleştiği anlaşılmaktadır.Dairemizce getirtilen idare Mahkemesi dosyası ve davacıya ait tapu kaydının geldiği önceki kayıtlar incelendiğinde, davacıya ait 12 parsel sayılı taşınmazın geldisinin ... Belediye Başkanlığı tarafından imar uygulaması ve şüyulandırma yapılmadan önceki 5837 parsel olduğu ve idare mahkemesinin imar uygulamasını iptal ettiği taşınmazlardan birinin de bu taşınmaz olduğu anlaşılmaktadır.Ancak, keşifte dinlenen fen bilirkişisi bu imar uygulamasının iptali işleminin sonuçları üzerinde durmamış, raporunda bu hususu irdelememiştir.O halde, bilirkişiden dava konusu taşınmazın imar uygulamasının iptali işleminin hukuki sonucunun dava konusu taşınmaza etkisi sorularak, sonucunun nazara alınması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya uygun görülmemiştir.Ayrıca, davalının babası tarafından satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak tapu iptali ve tescil davası açılan taşınmazın dava konusu 12 parsel sayılı taşınmaz olması halinde, davalının kullanımının iyiniyetli olup olmadığı inceleneceğinden, o davanın bilirkişi raporu bu dosya içine alınarak aynı yer olup olmadığı bilirkişiden sorularak saptanmadan, davacının soyut beyanı ile farklı yer kabul edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9267, Karar No: 2009/17915, Tarih: 05.10.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/9267 E.  ,  2009/17915 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/02/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 15.60. TL onama harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 05/10/2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/25757, Karar No: 2022/1703, Tarih: 07.02.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/25757 E.  ,  2022/1703 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili ile davalı vekili tarafından talep edilmiş, davalı vekilince duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 19.01.2022 Salı günü davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan tarafların vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Genel Başkanı ...'nun 9 Eylül 2018 tarihinde ... İl Başkanları toplantısında yapmış olduğu konuşmada, müvekkili Cumhurbaşkanı’nın kişilik haklarını ihlal eder nitelikte ifadeler kullandığını, özellikle; "15 Temmuz hain darbe girişiminden sonra Türkiye'de 20 Temmuz’da bir sivil darbe yapıldı, pek çok insanın hakları ellerinden alındı. OHAL ilan edildi.... Şimdi tek adam rejimindeyiz. Öyle sistem mistem hikaye tek adam rejimi ... Bakın size çok çarpıcı bir olay anlatayım, ... olayı. Ben Grup Başkanvekiliyken bu ...'nin 1 milyon dolarlık işi, malı nasıl götürdüğünü belgesiyle ortaya koymuştum. Tık bile çıkaramadılar, ... bir süre sonra istifa etti, ben siyaseti bırakır diyordum. Şimdi sarayın adamı, tam adamını bulmuşlar. Malı götüren daha büyük malı götürenle yan yana. Çok açık ve gayet net söylüyorum sevgili Erdoğan, sen dolar baronlarının adamısın, tazminat davası mı açacaksın, açmazsan namertsin. Açarsa ispat edeceğim, dolar baronlarının adamı olduğunu, belli konularda korkuyor, dava açmıyor. Uyduruk konularda açıyor onların hepsini de kazanıyorum. Man Adası’ndan 15 milyon dolar para getir, 1 kuruş vergi ödemiyorsun. Allah rızası için 1 kuruş vergi ödemiyorsun. Man Adası’nda kimin parası var? Fakir fukaranın mı parası var, milyon dolarları Man Adası’nda mı? Yok. Kimin parası var? Ankara'daki beylerin parası var. Hem vergisiz, kemiksiz geliyor paralar. Vatandaşa dönüp “Efendim doları Türk Lirasına çevirin..." Beyefendi sen niye çevirmiyorsun? 15 milyon doların hesabını verdin mi? 1 kuruş vergi ödedin mi? ... Aklıma saraya bakınca Ebuzer

geliyor. Muaviye kendisine çok lüks bir saray yapıyor, Ebuzer “Gidip gördüm -ki sahabedir Ebuzer- Ey Muaviye diyor bu sarayı kendi paranla yaptıysan israftır, halkın parasıyla yaptıysan haramdır” diyor. Bunlar haram yiyorlar, haramla besleniyorlar, kul hakkı yiyorlar. Defalarca söyledim, “biz yemiyoruz” diyemiyorlar. Vatandaşa diyorlar ki tasarruf yap, ya vatandaşta para kalmadı ki zaten! Vatandaş perişan ekmek derdinde ekmek. Borç batağında önünü göremiyor. İşsizlik pahalılıktan yakınıyor. Tek adam sarayda badem sütüyle, ejder bilmem nesiyle besleniyor. Ya bunu Allah kabul eder mi? Ya sizde dine iman var mı ya. Sizde ahlak var mı ya….” şeklindeki ifadelerde davalının, davacıyı “sivil darbe yapmakla, tek adam rejimini getirmekle, diktatör olmakla, malı götürmekle, haram yemekle, Man Adasından para getirmekle, vergi kaçırmakla, dolar baronlarının adamı olmakla, din, iman ve ahlaktan yoksun olmakla” itham ettiğini, davalının sözlerinin eleştiriden öte hakaret ve iftira içerdiğini ve davacının kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirterek, 250.000,00TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça, davalı genel başkanın konuşmasının başkalaştırılmaya ve bütünlüğünden kopartılarak, seçilen bazı bölümlerin dava konusu yapıldığını, davalının açıklamalarının bütünlüğünün bilinçli bir şekilde bozulduğunu ve hakaret kapsamlı gösterilmeye çalışıldığını, oysa konuşmada ekonomide yaşanan sorunlar, artan faiz oranları ve Türk parasının dolar karşısındaki değerini yitirmesi gerçekliği gözetilerek, eleştiri yapıldığını, konuşmadaki tüm iddiaların ispat hakkı kapsamında ispatlanacağını, özel kişilerden farklı olarak siyasetçiler ve kamuoyunun önündeki yakınlarının kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih ederek halkın ve aynı zamanda diğer siyasilerin yakın denetimine kendilerini açık kıldıklarını, bundan ötürüdür ki rahatsız edici olsa da en ağır eleştiriye dahi katlanmak yükümlülüğü altında bulunduklarını, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının da bu yönde olduğunu, dava konusu edilen bu açıklamaların ve yorumların kaynağı, yapılma nedeni, davalı ve davacının toplumdaki konumları, kamu yararı, tüm söylenen ve yazılanların içeriği dikkate alındığında davalının toplumu bilgilendirme ile eleştiride bulunma hak ve görevinin varlığı gözetildiğinde, kamuyu bilgilendirmeye matuf, delillerle destekli, tamamen gerçeklere dayalı, güncel konulara ilişkin eleştirilerin görünür gerçeklik kapsamında kaldığını, bahsi geçen bu açıklamaların davacıya hakaret, iftira, onur ve saygınlığını rencide etme kastını taşımadığını, belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince; davalının davacıyı "sivil darbe yapmakla, diktatör olmakla, malı götürmekle, haram yemekle, Man Adası’ndan para getirmekle ve vergisini kaçırmakla, dolar baronlarının adamı olmakla, din, iman, ve ahlaktan yoksun olmakla " itham ettiği, ana muhalefet partisi genel başkanlığı gibi önemli bir siyasi makamı işgal eden davalının, sözlerinin ulaşacağı kitleyi de düşünerek neyi kastettiğinin yanında, nasıl anlaşılacağını da düşünmesinin gerekli olduğu, sarf edilen sözler itibariyle eleştiri sınırlarının aşıldığı, davacıyı toplum önünde küçük düşürecek ve kişilik haklarına saldırı teşkil edecek nitelikte sözler olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı taraf vekilleri istinaf kanun yoluna başvurmuş; bölge adliye mahkemesince dava konusu konuşmanın ulusal, yazılı ve görsel medya organlarında yayınlanmış olması nedeniyle ulaştığı kitlenin genişliği, davacının Cumhurbaşkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil etmesi, davalının davacıya yönelik değer yargısı olarak kabul edilemeyecek isnatlarında bulunması nedeniyle davacının kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu ve kabul

edilen manevi tazminat miktarının tazminatın amacına uygun olduğu gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ... Genel Başkanı ...'nun 9 Eylül 2018 tarihinde ... İl Başkanları toplantısında yapmış olduğu konuşmada, davacı Cumhurbaşkanı ... hakkında sarfettiği sözlerin ifade özgürlüğü kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi ve ulaşılacak sonuca göre manevi tazminatla sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ... Genel Başkanı ...'nun 9 Eylül 2018 tarihinde ... İl Başkanları toplantısında yapmış olduğu konuşmada, davacı Cumhurbaşkanı ... hakkında sarfettiği sözlerin ifade özgürlüğü kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi ve ulaşılacak sonuca göre manevi tazminatla sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu, tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan, acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar manevi tazminat verilebilecek bazı olguları özel olarak düzenlemiştir. Bunlar kişilik değerlerinin zedelenmesi [Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 24], isme saldırı (TMK m. 26), nişan bozulması (TMK m. 121), evlenmenin butlanı (TMK m. 158/2), boşanma (TMK m. 174/2) bedensel zarar ve ölüme neden olma [818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) m. 47, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 56] durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesi (818 sayılı BK m. 49, 6098 sayılı TBK m. 58) olarak sıralanabilir. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ile Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi diğer yasal düzenlemelere nazaran daha kapsamlıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde; “Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hakimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.” düzenlemesi mevcuttur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesinde ise; “Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir.” hükmü yer almaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddelerinde belirlenen kişisel haklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Görüldüğü üzere TBK'nın 58. maddesi gereğince kişilik hakları zarara uğrayanların manevi tazminat isteme hakları vardır.

Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddelerinde belirlenen kişisel haklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Görüldüğü üzere TBK'nın 58. maddesi gereğince kişilik hakları zarara uğrayanların manevi tazminat isteme hakları vardır.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 90. maddesinin son fıkrası; “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.” hükmünü içermektedir. Bu durumda, mahkemelerce önlerine gelen uyuşmazlıklarda usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar ile iç hukukun birlikte yorumlanması ve uygulanması gerekmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “İfade özgürlüğü” başlıklı 10. maddesi; “Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Bu hak, kamu makamlarının müdahalesi olmaksızın ve ülke sınırları gözetilmeksizin, kanaat özgürlüğünü ve haber ve görüş alma ve de verme özgürlüğünü de kapsar… Görev ve sorumluluklar da yükleyen bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir.” hükmünü içermektedir.

İfade özgürlüğü geniş bir şekilde yorumlanmakta ise de, sınırsız olmadığı da Sözleşmenin 10. maddesinin 2. fıkrasında belirtilmiştir. Burada çözülmesi gereken temel sorun ifade özgürlüğü ile kişilik haklarına yönelik saldırı arasındaki sınırın hangi ölçütlere göre saptanacağıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne gelen uyuşmazlıklarda yapılan müdahalenin ifade özgürlüğünü ihlal edip etmediğini tespit etmek üzere uygulamaları ile bir takım kriterler belirlemiştir. Bu kriterler:

1. Müdahalelerin yasayla öngörülmesi: