muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9597, Karar No: 2017/355, Tarih: 17.01.2017

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarda gösterilen sebeplerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 17.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1312, Karar No: 2017/5073, Tarih: 02.05.2017

**17. Ceza Dairesi         2017/1312 E.  ,  2017/5073 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Ceza Yargılama Yasası'nda mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin "ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek" hâllerle sınırlı olarak uygulanabileceği, bu hâller dışında, mutlaka sanığın sorgusunun yapılmasının gerektiği gözetilmeyip, sanığın savunması yöntemince saptanmadan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ...Ş. vekilinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 02.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7375, Karar No: 2012/4990, Tarih: 26.06.2012

**7. Hukuk Dairesi         2011/7375 E.  ,  2012/4990 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 133 ada 3 parsel sayılı 18990,82 m2 yüzölçümündeki taşınmaz mera niteliği sınırlandırılmıştır. Davacılar ..., ... ve ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilmek suretiyle ve özetle “davada usulüne uygun taraf koşulunan oluşturulması“ gereğine değinen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacıların davasının kabulüne, uzman bilirkişiler ... ... ve ... ... tarafından düzenlenen 30.12.2008 havale tarihli rapor ve haritada (A) harfi ile gösterilen 2632,08 m2 ve (E) harfi ile gösterilen 1553,75 m2 yüzölçümündeki bölümlerin davacı ... adına tapuya tesciline, (E) harfi ile gösterilen taşınmaz üzerinde yer alan muhdesat niteliğindeki samanlığın davacı ... tarafından yapıldığının beyanlar hanesinde gösterilmesine, aynı tarihli rapor ve haritada (B) harfi ile gösterilen 2585,35 m2 ve (D) harfi ile gösterilen 511,43 m2 yüzölçümündeki bölümlerin davacı ... adına, (C) harfi ile gösterilen 2075,98 m2 yüzölçümündeki bölümün ise davacı ... adına tapuya tesciline, aynı tarihli rapor ve haritada (F) harfi ile gösterilen 5100,12 m2, (G) harfi ile gösterilen 1280,35 m2, (H) harfi ile gösterilen 2775,51 m2 ve (K) harfi ile gösterilen 448,05 m2 yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin ise mera niteliği ile sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmesine, (H) harfi ile gösterilen mera vasıflı taşınmaz üzerinde yer alan ve aynı krokide (B) ve (D) harfleri ile gösterilen iki adet ahşap samanlığın ... ..., (C) harfi ile gösterilen samanlığın ise Şükrü Çiftçi tarafından inşa edilmiş olduğunun belirtilmesine, aynı tarihli rapor ve haritada (Y) harfi ile gösterilen 26,18 m2 yüzölçümündeki bölümün ise paftasında yol olarak gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava ve temyize konu 133 ada 3 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişiler tarafından düzenlenen 30.12.2008 havale günlü rapor ve haritasında (A, E, B, D, ve C) harfi ile gösterilen bölümlerinin kamu malı niteliğinde mera olmadığı, dava ve temyize konu taşınmaz bölümleri üzerinde tespit tarihinde zilyet davacılar ..., ... ve ... yararına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de yerel mahkemenin vardığı sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

Gerçekten kadastro tespitine bir kayıt ve belge esas alınmamış yargılama sırasında taraflar bir kayıt ve belgeye de dayanmamışlardır. Dava ve temyize konu taşınmaz kesimlerinin sınırlarını 133 ada 3 parsel sayılı taşınmazın dava ve temyize konu olmayan bölümleri ile yolun oluşturduğu, dava ve temyize konu olmayan ve mera olarak sınırlandırılmasına karar verilen taşınmaz bölümlerinin kişiler adına tescile karar verilen taşınmaz bölümünü çevrelediği, aynı zamanda dava konusu taşınmaza komşu 133 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas alınan ve tescil ilamı ile oluşan 08.05.1959 tarih 21 ve 22 sayılı tapu kayıtlarından 21 sayılı tapu kaydının dava konusu taşınmaz yönünü kayalık ve mera olarak, 22 sayılı tapu kaydının ise dava konusu taşınmaz yönünü mera olarak okuduğu, dava konusu taşınmazın 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesi hükmü uyarınca mera niteliği ile sınırlandırılmak suretiyle tespit edildiği belirlenmiştir.

Hal böyle olunca dava ve temyize konu taşınmaz bölümlerinin sınırlarını oluşturan 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesi hükmü uyarınca mera niteliği ile sınırlandırılmak suretiyle tespit edilen, dava ve temyize konu olmayan kesimine el atılarak kazanıldığının ve onun bir bölümünü oluşturduğunun kabulü gerekir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre bu nitelikteki taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetlik süresi ne olursa olsun hukukça değer taşımaz.

Öte yandan kural olarak objektif nitelikteki eylemli duruma aykırı düşen subjektif nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık sözlerine de değer verilmesi olanaksızdır. Hal böyle olunca hükme dayanak yapılan uzman ziraatçi bilirkişinin dava ve temyize konu taşınmaz bölümlerinin harman yeri niteliğinde olup üzerindeki tesisler nedeni ile köy içi arsa vasfını kazandığı yolundaki raporunun da yasal bir dayanağı bulunmadığının kabulü gerekir.

Mahkemece bu olgular dikkate alınarak davanın tümden reddine, dava ve temyize konu (A, E, B, D ve C) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin de 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesi hükmü uyarınca mera niteliği ile sınırlandırılmasına karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi mahkemece beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilen muhdesatların üzerinde bulunduğu taşınmazın mera olduğu, Mera Kanunu ile bu tür taşınmazların işgalinin suç sayıldığı gözetildiğinde meralar üzerindeki muhdesatlara yasallık sağlayacak şekilde tespit kararı verilemeyeceği gözetilmeksizin mahkemece taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatlarında beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmesi dahi isabetsiz, davalı Hazine'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 26.06.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4242, Karar No: 2022/6412, Tarih: 28.09.2022

**11. Hukuk Dairesi         2019/4242 E.  ,  2022/6412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Eskişehir Tüketici Mahkemesince verilen 16/11/2017 tarih ve 2016/2771 E.- 2017/2345 K. sayılı kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nce verilen 15/05/2019 tarih ve 2018/674 E.- 2019/627 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 27/09/2022 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. .... ile davalı Ing Bank A.Ş. vekili Av. Emre Işıkyıldız ile ihbar olunan TMSF vekili Av...... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin 17/12/1999 ila 21/12/1999 tarihleri arasında Yurt Ticaret ve Kredi Bankası A.Ş.’ye toplamda 53.544,28 TL yatırdığını, bu paralarını alabilmek için bir çok yola başvurduklarını, en son Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/630 Esas- 2014/244 Karar sayılı ilamına istinaden icra dairesi kanalıyla 24/12/2015 tarihinde haklarına kavuştuklarını, işletilen temerrüt faizinin 283.960,78 TL olduğunu, ancak enflasyon sebebiyle zararlarının oluştuğunu, alacaklının temerrüt faizini aşan bir zarara uğraması halinde borçlunun hiçbir kusuru bulunmadığını ispatlamadıkça bu zarara gidermekle yükümlü tutulduğunu, davacıların dolandırıcılık suretiyle birikimlerinin gaspedilmesinin zararın ispatına yettiğini, TÜİK verilerine göre davacıların 53.544,28 TL’sinin tahsil tarihindeki değerinin 498.604.- TL’yi bulduğunu, bu itibarla davacıların en az 150.000.- TL civarı zararlarının doğduğunu, ancak tek bir endekse bakılamayacağını, enflasyon karşısında tüm endekslerin değerlerinin hesaplanıp ortalamasının alınarak munzam zararın ortaya çıkarılacağını ileri sürerek şimdilik 3.000.- TL’nin 24/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıların miras payı oranında bölüştürülmesini, 3.000.-TL’nin 24/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...’ya, 3.000.- TL’nin 24/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...’ya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı süresi ile hak düşürücü sürenin geçtiğini, hisse devir sözleşmesi gereği borçların muhatap ve sorumlusunun mali ve hukuki sorumluluğu üstlenen TMSF olduğunu, re'sen taraf değişikliği gerektiğini, munzam zarar hususunda somut delil gösterilmediğini, hiç kayıp riski taşımadan sürekli kâr edileceği varsayımına dayalı talebin gerçekçi olmadığını, davacının kendi iradesi ile kıyı bankacılığını tercih ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan TMSF vekili, temerrüdün oluşmadığını, iddia edilen zararın ve miktarının kanıtlanamadığını, muhtemel kâr ya da farzedilen gelirin munzam zarar olarak kabul edilemeyeceğini, enflasyonun, döviz kurlarındaki ve banka faiz oranlarındaki artışın munzam zararın gerçekleştiği anlamına gelmeyeceği gibi karine de teşkil etmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan OYAK vekili, davanın TMSF’ye tevcihini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, munzam zararın mahrum kalınan olası bir kâr veya gelir değil, daha önce gerçekleşmiş bir somut zararın, temerrüt faiziyle karşılanamayan kısmı olduğu, munzam zarar talep edilebilmesi için, en önemli koşulun, temerrüt faizi ile karşılanamayan zararın oluşması ve bu zararın davacı tarafından ikna edici bir biçimde kanıtlanması gerektiği, davacıların bankaya faiz kazancı için hesap açtırdığı, söz konusu haksız fiil banka çalışanları tarafından işlenmemiş olması durumunda talep edebilecekleri tutarın, belirlenen faiz oranı üzerinden hesaplanan anaparaya işleyen faiz miktarı kadar olacağından dava konusu olayda munzam zarar koşullarının gerçekleşmediği, davanın bu hali ile hem maddi hem yasal unsurları taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 6502 sayılı Yasa'nın 73/2 maddesi gereğince tüketici mahkemelerinde tüketici tarafından açılan davalar harçtan muaf olduğundan davacılardan harç alınmasına yer olmadığına, 28/09/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava; BK 122. maddesine dayalı munzam zarar istemine ilişkindir. Mahkemece; davacının alacağının faizi ile birlikte tahsil ettiği, faizi aşan zararını ispatlayamadığı gerekçesiyle dava ve davacının istinaf başvurusuda Bölge Adliye Mahkemesince reddedilmiştir.

Kural olarak borçlu borcunu zamanında ödeseydi ödenen parayı davacı alacaklının somut bir yatırıma dönüştüreceği ileri sürüldüğü takdirde bu yatırımın yapılanmaması nedeniyle zararın oluştuğu iddiasını ispat yükü üzerinde olan davacı; somutlaştırdığı zararı ispatlamakla yükümlüdür. Ancak bu şekilde bir somutlaştırma yapılıp ispat edilmemesine rağmen davacının faizi aşan bir zararının bulunmadığını kabul etmek özellikle yüksek enflasyon ortamında paranın değer kaybı gerçeği karşısında hakkaniyete uygun bir çözüm yöntemi olmaz. Çoğun içinde az da vardır ilkesi gereğince yüksek enflasyona bağlı olarak paranın alım gücünün düşmesi nedeniyle oluşan bir zararın varlığının da ayrıca kanıtlanması gerekmez.

Anayasa Mahkemesi'nin 2014/2267 başvuru numaralı 21/12/2017 sayılı kararında da yerel mahkemenin munzam zararının somutlaştırılıp kanıtlanamadığı yönündeki kararını onayan Yargıtay Özel Dairesinin kararı; AİHM kararları da emsal gösterilerek yüksek enflasyonun alacağın değer kaybına uğradamadan ödenmesinde dikkate alınması gerektiğine işaret etmiştir.

Nitekim HMK 187/2 maddesinde herkesçe bilinen vakıaların ve ikrar edilmiş vakıaların ispatının gerekmediği belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin 2014/2267 başvuru numaralı 21/12/2017 sayılı kararında da yerel mahkemenin munzam zararının somutlaştırılıp kanıtlanamadığı yönündeki kararını onayan Yargıtay Özel Dairesinin kararı; AİHM kararları da emsal gösterilerek yüksek enflasyonun alacağın değer kaybına uğradamadan ödenmesinde dikkate alınması gerektiğine işaret etmiştir.

Nitekim HMK 187/2 maddesinde herkesçe bilinen vakıaların ve ikrar edilmiş vakıaların ispatının gerekmediği belirtilmiştir.

İspat zorluğunun bulunduğu durumlarda dahi TBK 50.maddesi gereğince zararın hakim tarafından takdir edilmesi gerekmektedir. Hakim takdir hakkını kullanırken elbette dosyaya sunulu TCMB'nin değişik yatırım argümanlarına ilişkin verilerden yararlanması ve gerektiğinde bilirkişi raporu alması gerekmektedir. O halde mahkemece davalının temerrüdü nedeniyle alacağın geç tahsilinde kusurlu olduğunun kabulü ile yukarıda açıklanan hususlar gözetilerek zararın tayini gerekir iken davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp, Daire çoğunluğunun aksi yöndeki onama kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2013/841, Karar No: 2013/19528, Tarih: 10.12.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/841 E.  ,  2013/19528 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Pendik ....AHM)

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 24/.../2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 06/.../2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine .../.../2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/733, Karar No: 2020/3513, Tarih: 16.06.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/733 E.  ,  2020/3513 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar ... (...’a velayeten) ve ... vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili;davacı çocuklar ile ...’ın yolcu olarak bulunduğu zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bulunmayan aracın tek taraflı trafik kazası yapması neticesinde davacıların yaralandığını maluliyetlerinin oluştuğunu belirterek zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... için 3.200,00 TL, ... için 9.600,00 TL, ... için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 32.800,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsilin talpe etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini ... için 8.201,00 TL, ... için 60.672,00 TL, ... için 80.216,00 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama,iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile Davacı ... açısından 22.739,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı ... ve ... açısından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... (...’a velayeten) ve ... vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde,dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kesinleşen yönlere ilişkin inceleme yapılmamasına göre davacılar ... (...’a velayeten) ve ... vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) nolu bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, davalı vekilinin aşağıdaki (2) nolu bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesi yaptırılmaması nedeniyle Güvence Hesabından maddi tazminat istemine ilişkindir.

Ferdi kaza Sigortaları, can sigortası türlerinden olup, meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir. Uyuşmazlık halinde bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

25.03.2004 tarihli Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2 maddesinde "Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir." şeklinde düzenlenilmiştir. Maluliyetlerin sayıldığı fıkranın sonrasında yer alan fıkrada ise "Yukarıdaki tabloda zikredilmemiş bulunan maluliyetlerin oranı, daha az vahim olsalar bile, bunların önem derecelerine göre ve tabloda yazılı oranlara kıyasen tayin olunur." denilmiştir. Buna göre; mahkemece, doktor bilirkişiden rapor alınarak, yolcu olan davacılar ..., ... ve ...‘ın maluliyetlerinin poliçe şartlarında ve klozlarında düzenlenmiş olan maluliyet cetvelinden hangisi kapsamında kaldığı belirlenmeli, değilse bunların önem derecelerine göre ve cetvelde yazılı oranlara göre kıyasen belirlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesince kaza nedeniyle yaralanarak maluliyeti oluştuğu iddia edilen davacı ... ile ilgili tedavi evraklarının mahkemece temin

edilmesi istenilmiş, mahkemece eksik inceleme ile ...’ın tedavi evrakları dosyaya kazandırılmamıştır. Bu durumda mahkemece, davacı ...’ın kaza tarihindeki tedavi evraklarının celbi ile Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden sigorta poliçesi eki genel şartlardaki maluliyet cetvellerine göre maluliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin rapor alınarak, yolcu olan davacılar ..., ... ve ...‘ın tespit edilen sakatlık oranı ve göre ödenmesi gereken meblağın, bilirkişi varifetiyle tespit ettirilerek davalının sorumluluğuna karar vermek gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile hüküm verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3-Kabule göre, T.C. Anayasası'nın 36/1. maddesinde "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" düzenlemesine; 6100 Sayılı HMK'nun 27. maddesinde "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup, hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür.