muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/10407, Karar No: 2010/13392, Tarih: 01.11.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/10407 E.  ,  2010/13392 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki mera kaydının iptali davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... Yönetimi, mera vasfıyla özel siciline kayıtlı bulunan dava dilekçesine ekli krokisinde (A) işaretli taşınmazların kesinleşmemiş orman kadastrosu sınırları içinde kaldığını ve öncesinin orman olduğunu iddia ederek özel sicil kayıtlarının silinmesini ve orman vasfı ile Hazine adına tescilini istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 4342 Sayılı Yasanın 21/2. maddesi gereğince 5 yıl içinde açılan mera kaydının iptali davasıdır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 2004 yılında yapılıp dava tarihinde ilan edilmediği için kesinleşmeyen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması bulunmaktadır. Çekişmeli taşınmaz 18/10/2004-20/11/2004 tarihleri arasında ilan edilerek kesinleşen ... ile Umuma ait otlak ve çayırların tespit ve tahdit çalışmalarında mera parseli vasfıyla özel siciline kaydedilmiştir.

Dosya arasındaki orman işletme müdürlüğü yazısından ....Köyünde yapılan orman kadastrosunun sonuçlarının 06.02.2008-06.08.2008 tarihleri arasında ilan edildiği anlaşılmaktadır. Temyize konu davanın devamı sırasında yapılan bir orman kadastrosu söz konusu olup, dava orman tahditine itiraz davasına dönüşmüştür. Orman kadastrosuna itiraz davalarına bakma görevi, 6831 Sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca kadastro mahkemesine aittir. Görev kamu düzenine ilişkin olup mahkeme tarafından resen gözetilmelidir.

Bu durumda, mahkemece yapılacak ...: orman tahditine itiraz yönünden görevsizlik, tescil istemi yönünden ise ayırma kararı verilerek orman tahditine itiraz davasının bekletici sorun sayıp sonucunu beklemek ve orman tahditine itiraz davasının sonucuna göre tescil istemi hakkında olumlu olumsuz bir hüküm kurmaktan ibarettir.

Değinilen yön gözardı edilerek, kurulan hüküm usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 01.11.2010 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/8797, Karar No: 2011/24774, Tarih: 01.12.2011

**5. Ceza Dairesi         2007/8797 E.  ,  2011/24774 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli zimmet ve 237 sayılı Taşıt Kanunu'na aykırılık suçlarından sanık ...'in yapılan yargılanması sonunda; nitelikli zimmet suçundan beraetine, atılı diğer suçtan mahkümiyetine dair, ... Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 14/02/2007 gün ve 2001/191 Esas, 2007/35 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi katılan vekili ile sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında 237 sayılı Taşıt Kanunu'na aykırılık suçundan kurulan mahkümiyet hükmünün incelenmesinde;

Sanığa isnat olunan suçun tabi olduğu 237 sayılı Yasanın 16. maddesinde öngörülen cezanın tür ve tutarına göre 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımına tabi olduğu, suç tarihi olan 18/04/2000'den inceleme gününe kadar bu sürenin gerçekleştiği, bu arada zamanaşımını kesen veya durduran bir nedenin bulunmadığı da gözetilerek davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmesi gerektiğinden ve sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5237 sayılı TCK.nun 7/2 ile 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle hükmün CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı sebebiyle DÜŞMESİNE,

Sanık hakkında nitelikli zimmet suçundan kurulan beraet hükmünün incelenmesinde ise;

Sanık hakkında nitelikli zimmet suçundan kurulan beraet hükmünün incelenmesinde ise;

Sümer Halı A.Ş. ... Bölge şefliğinde 15/08/1991 ile 21/06/2000 tarihleri arasında bölge şefi olarak görev yapan sanığın Kağızman ilçesi Kötek beldesinde faaliyet gösteren bölge şefliğine ait atölyenin kira parası olan 100.000.000 lirayı (100,00 TL.) sorumluluğundaki kasadan aldığı, mülk sahibinin imzasını taklit ederek gider pusulası düzenlemek suretiyle ödenmiş gibi gösterdiği halde bu paranın 40.000.000 lirasını (40,00 TL.) mülk sahibine ödediği, 60.000.000 lirasını (60,00 TL.) ödemeyip 2 ay 19 gün kullanmak suretiyle zimmetine geçirdiğinin ve ... Bölge şefliğine bağlı olarak faaliyet gösteren Bayrampaşa atölyesinin aylık net kira bedelini Aralık 1999-Temmuz 2000 tarihleri arasındaki 8 aylık faaliyet döneminde net 26.700.000 lira (26,70 TL.) ödenmiş gibi düzenleyerek zimmetine geçirdiğinin iddia edilmesi, sanığın ... Ağır Ceza Mahkemesinde alınan 28/02/2002 günlü ifadesinde idari soruşturma sırasında verdiği beyanının doğru ve kendisine ait olduğunu söyleyip, müfettiş Şahin Uysal'a verdiği 20/04/2001 günlü ifadesinde "Kağızman kazası Kötek atölyesi kirasını ödemek için net 100 milyon lira tutarında mülk sahibi Mustafa Ulu adına gider pusulasını tanzim ettim. İmzayı da taklit ederek attım, 100 milyon TL.yi kasadan aldım, mülk sahibi Mustafa Ulu adına ve adresine banka havalesi ile 60 milyon parayı Ziraat Bankası ... şubesine yatırdım." "Bayrampaşa atölyesini kayıtlara Bülbül atölyesi olarak geçtiğimiz için gider pusulalarını Bülbül atölyesi adına tanzim ettim. Bayrampaşa atölyesini aylık net olarak 30 milyon liraya kiraladık, kira sözleşmesi yapmadık, başka atölyeler için de kira sözleşmesi yapmadık, Mehtap Uygurlu'ya atölye kirası olarak her ay 15 milyon lira öde diye bir şey söylemedim, Bülbül atölyesi adına düzenlenen gider pusulalarını ben düzenledim ve imzayı da taklit ederek attım, kasadan parayı ben aldım, kira bedeli olarak mülk sahibine her ay 30 milyon lira ödedim, vergileri de kendi cebimden ödedim, mülk sahibi Alihan Ayazlı'dır." şeklindeki beyanları, Sümer Halı A.Ş. ... Bölge şefliği muhasebecisi Nevzat Şimşekliel, usta öğretici Mehtap Uygurlu ile Bayrampaşa atölyesinin mülk sahibi Alihan Ayazlı'nın dosya içerisinde mevcut ifadeleri, gider pusulaları, banka dekontu ve tüm dosya kapsamı karşısında; sanık ...'in gider pusulası düzenleme ile kasadan para çekme ve ilgilisine ödeme yapma yetkisinin bulunup bulunmadığı ilgili kurumdan araştırılıp, söz konusu gider pusulalarındaki yazı ve/veya imzaların sanığa ait olup olmadığı hususu kesin olarak belirlendikten ve sahtecilik suçunun unsurlarının da bulunup bulunmadığı tespit edildikten sonra iddia, savunma ve tüm delillerin birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi yerine sadece kovuşturma aşamasında aldırılan bilirkişi raporu ile bağlı kalınarak eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

Karar yerinde, sanık hakkında beraet hükmü verilirken uygulanan kanun ve maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK.nun 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 01/12/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/810, Karar No: 2015/11549, Tarih: 03.06.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/810 E.  ,  2015/11549 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/245116

MAHKEMESİ : Erbaa Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/06/2012

NUMARASI : 2011/144 (E) ve 2012/371 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-) Sanık İ.. A.. hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Hükümlü hakkında 07.06.2012 tarih ve 2011/144 esas ve 2012/371 sayılı hükümle hırsızlık suçundan yakınanlar V.. Ç.., Ö.. A.. ve N.. D..'e yönelik hırsızlık suçundan verilen hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nın 50/1-f maddesi uyarınca “kamu yararına bir işte çalıştırılması" seçenek yaptırımına çevrilmesine karar verildiği ve kararın temyiz edilmeden kesinleştiği, sanığa yapılan tebligata rağmen Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezi Şube Müdürlüğü'ne başvurmadığından bahisle infaz dosyasının mahkemesine gönderilmesi üzerine duruşma açılarak sanık hakkında hırsızlık suçundan verilen hapis cezasının, 5237 sayılı TCK'nın 50/6 maddesi uyarınca tamamen infazına verilerek hüküm kurulduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Hükümlü hakkında verilen kararın infaza ilişkin olması nedeniyle temyiz kabiliyeti bulunmayıp 5275 sayılı CGİK'nın 98. maddesi uyarınca çektirilecek cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilmesi ile ilgili mahkemece verilecek kararlar aynı Kanun'un 101/3. maddeleri gereğince itiraza tabi olduğundan, 5271 sayılı CMK'nın 264. maddesine göre de kanun yolunun ve merciin belirlenmesinde yanılma başvuranın hakkını ortadan kaldırmayacağından, hükümlünün 09.07.2013 tarihli dilekçesinin itiraz niteliğinde kabul edilerek itirazının merciince incelenerek esastan karar verilmek üzere dosyanın incelenmeksizin mahalline istem gibi İADESİNE,

II-) Suça sürüklenen çocuklar H.. T.. ve R.. Y.. hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde

Etkin pişmanlık yönünden, dosya içeriğine uygun olan mahkemenin kabul ve değerlendirmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bozma düşüncesi benimsenmemiştir.

Dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-) Suça konu motosikletlerin park edildikleri sokak ve caddelerden çalındığının anlaşılması karşısında hırsızlık eylemlerinin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanun'un 141/1 maddesi uyarınca ceza tayini,

2-) Oluşa ve dosya içeriğine göre suça sürüklenen çocukların mağdur Ö.. A..'a yönelik hırsızlık suçuna önceden verdikleri karar uyarınca gözcülük yapmak suretiyle doğrudan katıldıkları gözetilerek 5237 sayılı TCK'nın 37/1.maddesi uyarınca hüküm kurulması gerekirken aynı Kanun'un 39/2.maddesi ile uygulama yapılması,

2-) Oluşa ve dosya içeriğine göre suça sürüklenen çocukların mağdur Ö.. A..'a yönelik hırsızlık suçuna önceden verdikleri karar uyarınca gözcülük yapmak suretiyle doğrudan katıldıkları gözetilerek 5237 sayılı TCK'nın 37/1.maddesi uyarınca hüküm kurulması gerekirken aynı Kanun'un 39/2.maddesi ile uygulama yapılması,

3-) Suça sürüklenen çocuk R.. Y..'ın ve sanık İ.. A..'nin aşamalarda alınan savunmalarında mağdur V.Ç.'un motosikletini saat 18:00 ile 18:30 sularında çaldığını ikrar ettikleri, gece vaktinin, suç tarihinde saat 18:19 da başladığının anlaşılması karşısında hırsızlık suçunun gece vakti işlendiğine dair delillerin nelerden ibaret olduğu karar yerinde denetime olanak verecek şekilde tartışılmadan suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 143. maddesinin uygulanması,

4-) Suça sürüklenen çocuk R.. Y.. hakkında yakınan V.. Ç..'a yönelik hırsızlık suçundan hüküm kurulurken 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b, 143/1, maddeleri uyarınca belirlenen 1 yıl 1 ay hapis cezasından aynı Kanunun 31/3. maddesi ile 1/3 oranında indirim yapılarak "8 ay 20 gün" hapis cezası yerine, hesap hatası sonucunda "6 ay 20 gün"hapis cezasına ve aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak "7 ay 6 gün" hapis cezası yerine "5 ay 17 gün" hapis cezasına hükmedilerek eksik ceza tayini,

5-) Suç tarihi itibariyle suça sürüklenen çocukların sabıkasız olduğu; çalınan motosikletlerin mağdurlara iade ve tazmin edilmiş olması nedeniyle hırsızlık suçundan dolayı mağdurların maddi bir zararının bulunmadığı gözetildiğinde “sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işleyip işlemeyeceği” hususu irdelenip CMK'nın 231/5. maddesinin uygulanıp uygulanmamasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

6-) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 50/1-f maddesinde, gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte ücret ödenmeksizin çalıştırılmaya karar verilebileceği belirtilmesine rağmen suça sürüklenen çocukların gönüllü olup olmadığı sorulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

6-) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 50/1-f maddesinde, gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte ücret ödenmeksizin çalıştırılmaya karar verilebileceği belirtilmesine rağmen suça sürüklenen çocukların gönüllü olup olmadığı sorulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

7-) 5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesinde daha önce hapis cezası ile mahkum olmayan 18 yaşını doldurmamış çocukların mahkum edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezalarının aynı maddenin birinci fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrileceği belirtilmiş, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106/4. maddesinde “çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez, bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Her ne kadar 5237 sayılı TCK'nın 50/6. maddesinde seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde tedbire çevrilen kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verileceği belirtilmiş ise de, yukarıda açıklanan düzenlemeler karşısında 5237 sayılı TCK'nın 50/6. maddesinin çocuklar yönünden uygulanamayacağı, hükmolunan seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde, diğer seçenek tedbirlerden birine veya adli para cezasına karar verilebileceği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla kısa süreli hapis cezasından çevrilen seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde hapis cezasının tamamen veya kısmen infaz edileceği ihtarı yapılamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8/1.maddesinin yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 326/son. maddesi uyarınca yeni hüküm kurulurken bozma öncesi hükmolunan yaptırımın (cezanın) ve sonuçlarının ağırlaştırılamayacağı kuralının gözetilmesine, 03.06.2015 tarihinde (hırsızlık suçunun nitelendirilmesine ilişkin bir numaralı bozma nedeniyle oyçokluğuyla) diğer bozma nedenleri yönünde oybirliğiyle karar verildi.

KARŞI OY :

Aşağıda sunduğum nedenlerle sayın çoğunluğun hırsızlık suçlarının nitelendirilmesine ilişkin bir numaralı bozma görüşüne katılmıyorum.

Somut olaylarda özetle; bir şekilde kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş motosikletlerin çalması biçimindeki eyleminin, suç tarihinde yürürlükte olan TCK.nın 142/1-b maddesinde tanımlanan suçu, kilitlenmeden veya kontak anahtarı

üzerinde olduğu halde sokağa park edilmiş motosikletlerin çalınması biçimindeki eylemlerin ise TCK.nın 141/1. maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun, bütün eylemlerin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin bozma düşüncesine katılmıyorum.

üzerinde olduğu halde sokağa park edilmiş motosikletlerin çalınması biçimindeki eylemlerin ise TCK.nın 141/1. maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun, bütün eylemlerin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin bozma düşüncesine katılmıyorum.

Öncelikle 765 sayılı Yasa ile 5237 sayılı Yasa'daki düzenlemeleri birlikte değerlendirecek olursak; konumuzla ilgili olarak 765 sayılı TCK.nın 491/2. maddesinde hırsızlık suçunun, “Adet muktezası olarak yahut tahsis ve istimalleri itibariyle umumun tekafülü altında bulunan eşya hakkında işlenirse” biçiminde düzenlemeye yer verilmiş, motorlu araçlar ve motosikletlere yönelik hırsızlık eylemleri, aynı Yasa'nın daha ağır nitelikteki olan 493/1 ve 2. maddesinde öngörülen unsurların oluşmaması hallerinde, anılan 491/2. maddesi kapsamında nitelikli hırsızlık olarak kabul edilmekteydi. Ancak 5237 sayılı Yasa'da, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesi yerine, 142/1-e maddesindeki hırsızlık suçunun, “Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,” işlenmesini nitelikli hal olarak düzenlemenin yanında, motorlu araçlarla ilgili olarak TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenlemeye yer vermek suretiyle, motorlu araçları, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesinin karşılığı olan, 5237 sayılı Yasa'nın 142/1-e maddesi kapsamından çıkartmış, daha özel bir düzenleme yapmıştır. Bu nedenle 765 sayılı TCK.nın 491/2. maddesindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK.nın 142/1-e maddesindeki düzenleme karşılaştırılıp, buna bağlı yorumla doğru bir sonuca ulaşmak olanaklı değildir.

Ancak 765 salıyı Yasa'da motorlu araçlar, iş makineleri, motosikletler nasıl ki aynı nitelikte eşya kabul edilip, diğer koşulların varlığı halinde anılan Yasa'nın 491/2. maddesi kapsamında değerlendirilerek suçun nitelendirilmesi yapılmakta idi ise, 5237 sayılı Yasa'da da motosiklet, motorlu araçlara ilişkin özele düzenleme öngören 142/1-b (1.cümle) maddesi kapsamında motorlu araçlarla birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu düşüncemizin aksini öngören yasal düzenleme olmadığı gibi, 5237 sayılı TCK.nın yürürlüğe girmesiyle motosikletlerin yapısında, kullanılımında, sokak veya caddelerde kilitli veye kilitsiz bırakılmalarında da bir değişiklik olmamıştır.

Özet olarak; her bir madde, düzenlendiği yasadaki aynı konuya ilişkin diğer maddelerden ayrı olarak ele alınıp tek başına yorumlanması olanaklı değildir. Çünkü çoğu zaman bir konuya ilişkin düzenleme tek bir maddeyle çözüme kavuşturulmamıştır. 765 sayılı Yasa'da, 5237 sayılı Yasa'daki 142/1-b (1.cümle) maddesinin karşılığı olmadığı gibi, 5237 sayılı Yasa'da da, 765 sayılı Yasa'da yer alan 493/1. maddenin karşılığı bir düzenleme yoktur. Bu nedenle bu konuda fazla bir şey söylemeye gerek olmadığı kanaatindeyiz.

Motosikletlere yönelik hırsızlık eylemlerinin, motorlu araçlarla birlikte ele alıp ve TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesindeki suçun unsularını birlikte değerlendirecek olursak; öncelikle TCK.nın 142/1-b maddesinin 1. cümlesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenleme gözetildiğinde; suça konu eşyanın kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olmasını suçun nitelikli hali olarak düzenleyen bir yasa maddesi karşısında, bu madde görmemezlikten gelinerek, suçun konusunu oluşturan eşya (motosiklet), ister kilitli olsun ister ise kilitsiz olsun, aynı nitelikte kabul edilerek, başka bir maddeye (TCK.nın 142/1-e maddesi) göre aynı cezayı yaptırımı doğuracak şekilde nitelikli hal kabul edilmesi, adil olmadığı gibi kendi içerisinde çelişki de oluşturmaktadır. Şöyle ki, hiçbir tedbir alınmadan veya kontak anahtarı üzerinde sokağa bırakılmış bir motosikletin çalınması eylemi ile kontağı kilitlenmiş veya tekerleği gövdesine bağlanarak kısmende olsa koruma altına alınmış bir motosikletin çalınması eyleminin aynı nitelikte kabul edilmesi yasaya ve hakkaniyete uygun düşmediği kanaatindeyiz.

Bu genel tespitlerden sonra tartışılacak en önemli sorun, kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin gövdeye bağlanması suretiyle kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş motosikletin, TCK.nın 142/1. maddesinin b bendinin 1. cümlesi kapsamında, “kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya” niteliğinde olup olmadığıdır.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.

Burada yasal anlamda eşyanın muhafaza altına alınmış olmasının iki yönü söz konusudur. Birincisi suçun mağduruna bakan yönü itibariyle; mağdurun eşyasını korumak için normal sorumlu bir kişi gibi davranıp davranmadığıdır. Kişi değerli bir eşyasını sorumsuzca ve ihmalkar tutumuyla korunaksız bırakıyorsa, yasa koyucunun kişinin sorumsuzca tutumunu korumak veya gözeterek bu yönde suçun nitelikli halinin düzenlemesi söz konusu olamaz. Hırsızlık suçuna ilişkin yasa maddeleri incelendiğinde bu husus açıkça anlaşılabileceği gibi yerleşik uygulama da aynı yöndedir. İkinci yönü ise; eşyanın kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmasıyla hırsızlık eylemlerine karşı engelleyici, caydırıcı olması veya suçun faili için risk oluşturmasıdır. Yoksa kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmış olmakla, eşya (motosikle) hiç bir şekilde çalınamaz veya çalınamaz demek değildir. Bu nedenle direksiyon kilidi olmayan veya tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilitle muhafazası sağlanmamış ya da kontak anahtarı üzerinde bırakılmış olması nedeniyle kolaylıkla çalıştırılıp taşınabilen bir motosiklete göre, basit bir direksiyon vaya kontak kilidi ya da tekerleğin dönmesini engelleyen bir kilit yasal anlamda koruma sağladığında tereddüt bulunmamaktadır.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamaları gözetilerek, yasal anlamda kilidin hangi nitelikte olması gerektiği ve bu bağlamda motosikletlerin kontak veya direksiyon kilitleri ile tekerleğin dönmesini engelleyen kilit sistemlerinin TCK.nın 142/1-b (1. cümlesi) kapsamında kilit olup olmadığını irdeleyecek olursak.

Yasal anlamda bir kilitten bahsedebilmemiz için, kilidin bozuk olmaması ve elle çekildiğinde kolaylıkla açılacak kadar basit olmaması gerekli ve yeterlidir. Bunun yanında kilidin muhkem veya dayanıklı olmasına gerek olmadığı gibi çay kaşığıyla veya metal saç tokasıyla açılması veya aynı marka araç anahtarlarının birbirini açıyor olması, bu kilitlerin yasal anlamda kilit sayılmalarına engel teşkil etmemektedir. Bu nedenle motosikletlerin kontak ve direksiyon kilitleri ile tekerleğinin dönmesinin engellemek için kullanılan kilitler yukarıdaki ifade ettiğimiz nitelikleri taşıması halinde yasal anlamda kilit olduğundan kuşku yoktur.

Tartışılması gereken konulardan biride; motosikletin kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitlenmesi halinde; kilide bir müdahale yapılmadan veya kilit sistemi devre dışı bırakılmadan, motosikletin sürüklenerek veya birkaç kişi tarafından kucaklanarak veya çekiciyle taşınarak çalınması durumda da eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) kapsamında nitelikli hırsızlık olacak mı dır?