muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/17391, Karar No: 2015/22826, Tarih: 13.10.2015

Suç işleyenlerin bulunup cezalandırılması devletin görevi ise de, yargılama faaliyeti icra edilirken hukuk içinde kalınarak, kişilerin temel hak ve özgürlükleri korunarak, hakların özüne dokunulmaksızın ve yasaya uygun bir biçimde elde edilen delillerin kullanılması suretiyle gerçeğe ulaşılması amaçlanmalıdır. Hakim, hak ettiği taktirde sanığı en şedit biçimde cezalandırabileceği gibi onun temel hak ve özgürlüklerinin de koruyucusu ve teminatı olmak durumundadır.

O halde; Ceyhan Sulh Ceza Mahkemesinin önleme aramasına ilişkin olarak verdiği karar, hukuka aykırı olup, bu karara istinaden durdurulup aranan kargo aracında ele geçen ve asıl delil niteliğini taşıyan çaylara dayanılamaz. Anayasa'nın 38/6, 5271 sayılı Yasa'nm 206/2-a, 217/2, 230/1. madde ve fıkralarına nazaran hukuka aykırı olarak elde edilen bu delil hükme esas alınamaz. Bütün bu açıklamalardan sonra;

Sanığın mahkumiyetini gerektiren delil mevcut değildir. Savunmasında suçlamayı kabullenmemiştir. Ayrıca dosya kapsamı itibariyle ele geçen çayların ticari miktarda olduğuna dair delil de yoktur.

Hukuka aykırı bir arama kararına dayanılarak ele geçirilen çaylara dayanarak hüküm kurulması yukarıda açıklanan yasa hükümlerine aykırı olacağı açıktır.

Sonuç olarak; dava konusu çayların kaçak olduğu yukarıda belirtilen nedenlerle ispatlanamadığından, sanığın bilerek kaçak çay naklettiği konusunda yasal delil bulunmadığından beraati için bu ek gerekçeyle kararın bozulması düşüncesindeyim.

KARŞI OY

Ceza Genel Kurulu'nun, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında sanığın etkin rol oynayarak uğranılan kamu zararını ödeme yükümlülüğünün bulunması kabulü karşısında savunmasının alınması için hakkında yakalama emri çıkarılıp yakalanan sanığın ifadesinin alınması sırasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumundan istifade etmek istediğini belirtmesi, aradan 4 duruşma, yaklaşık 1 yıl geçmesine rağmen kamu zararını ödeme yönünde iradesinin bulunmayışı gözetildiğinde samimi olmadığından mahkemece sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamama gerekçesi yerinde olmakla sayın çoğunluğun CMK 231. maddesinin uygulanmamasına dair bozma kararına iştirak etmiyoruz.

Muhalif Üye Muhalif Üye
Yargıtay — Esas No: 2015/2298, Karar No: 2016/909, Tarih: 16.02.2016

**6. Ceza Dairesi         2015/2298 E.  ,  2016/909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Silahla tehdit, 6136 sayılı Ysaya muhalefet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; Yargıtay 17.Ceza Dairesinin16/04/2015 tarihli görevsizlik kararı ile Dairemize gönderilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-) 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar TCK'nın 53/1-a-b-c-d-e maddesinde yazılı hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına ancak, TCK'nın 53/3.maddesi uyarınca koşullu salıverildiği takdirde, kendi altsoyu üzerinde TCK'nın 53/1-c bendinde sayılan hakları kullanmaktan yoksunluğunun sona erdirilmesine karar verilmiş ise de; 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53/1-b maddesinde yazılı, "seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan" ibaresinin iptal edilmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından TCK'nın 53. maddenin uygulanmasına ilişkin bölümler çıkarılarak yerlerine, "Sanığın, kasten işlemiş olduğu suç için hapis cezasıyla mahkumiyetinin yasal sonucu olarak, TCK'nın 53/1. maddesinin uygulanması yönünden, (a, c, d ve e) bentleri ile (b) bendinde yazılı seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına; aynı Kanunun 53/2. maddesinin uygulanması açısından, 53/1.maddesinin (a, c, d ve e) bentleri ile (b) bendinde yazılı seçme ve diğer siyasi hakları ve aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca, (c) bendinde yazılı kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerini mahkum olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar kullanamamasına" cümlesinin yazılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-) Silahla tehdit suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

II-) Silahla tehdit suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-) Oluş ve dosya kapsamına göre; müştekinin aşamalarda tutarlılık arz eden anlatımlarında sanığın işyerine geldiğini, dilenci yada yardım isteyen bir hali olmadığını, sert bir şekilde kendisine “bana şurdan para ver lan” diyerek para talebinde bulunduğunu, müştekinin para vermeyip dışarıya çıkmasını isteyince, sanığın kendisine bıçak tevcih ederek "bana burayı dağıttırma, burayı yıkarım, parçalarım " şeklinde sözler sarfettiğini, müştekinin dışarıdan geçen ekip otosunu fark edip bundan cesaret almasıyla sanığın üzerine yürüdüğü ve sanığın işyerinden kaçarak uzaklaşması şeklinde gelişen olayda, sanığın eyleminin TCK'nın 149/1-a-d, 35. maddelerinde düzenlenen yağmaya teşebbüs suçunu oluşturduğu halde, suçun vasıflandırılmasında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-) Kabule göre de, sanığın hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar TCK'nın 53/1-a-b-c-d-e maddesinde yazılı hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına ancak, TCK'nın 53/3. maddesi uyarınca koşullu salıverildiği takdirde, kendi altsoyu üzerinde TCK'nın 53/1-c bendinde sayılan hakları kullanmaktan yoksunluğunun sona erdirilmesine karar verilmiş ise de; 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53/1-b maddesinde yazılı, "seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan" ibaresinin iptal edilmiş olması nedeniyle bu hususun karar yerinde yeniden değerlendirilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 16.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1685, Karar No: 2015/6096, Tarih: 01.12.2015

**15. Hukuk Dairesi         2015/1685 E.  ,  2015/6096 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İdil Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :20.11.2014

Numarası :2009/274-2014/475

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalılar vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesi ilişkisi ve fazla imalâttan kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece ıslahla arttırılan miktar da dikkate alınarak davanın kabulüne dair verilen karar davalı yüklenici A.. İ.. A.Ş. ile S.. Ş.. vekillerince temyiz edilmiştir.

1-S.. Ş.. tarafından yerel mahkeme kararı temyiz edilmiş ise de; adı geçen şirket davalı olmayıp ihbar edilen olduğu, davanın ihbarı üzerine davaya asli ya da fer'i müdahil olarak katılmadığı ve ihbar edilenin temyiz hakkı bulunmadığından adı geçen şirketin temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle ihbar edilen olmasına rağmen S.. Ş..'nin karar başlığında davalı olarak gösterilmiş ve davalı A.. İ..'ın karar başlığında ticaret ünvanının eksik olarak yazılmış bulunması maddi hataya dayalı olup, mahallinde her zaman düzeltilmesinin mümkün bulunmasına göre davalı A.. İ.. A.Ş.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

3-Davalı A.. İ.. A.Ş., dava dışı Ş.. İl Özel İdaresi ile yapılan 12.09.2007 tarihli sözleşme gereğince Ş.. ili İ.. ilçesi 5. yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı İşi'nin yüklenicisidir. Davacı, yüklenicinin 18.09.2007 tarihli taşeron sözleşmesi ile taşeronu olan dava dışı S.. Ş.. ile yaptığı tarihsiz iş akdî (sözleşme) başlıklı belgeye göre bu sözleşmede belirtilen işleri yapmak üzere S.. Ş..'nin alt taşeronu olmuştur. Davacının iddiası, dosya kapsamı, yazılı sözleşme bulunmamakla birlikte davalının davacıya bilirkişi raporuna göre 285.995,00 TL, davacının dava dilekçesindeki kabulüne göre 291.000,00 TL ödeme yapmış olması karşısında davalının dava dışı S.. Ş.. ile akdî ilişkisini sona erdirip geri kalan işlerini sözlü eser sözleşmesi ile davacıya yaptırdığı anlaşılmaktadır.

Davacı ile davalı yüklenici arasında, davalının S.. Ş.. ile olan sözleşmesi sona erdirildikten sonra davacı ile kalan işlerin yapımı konusunda sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu yazılı sözleşme olmadığı ve taraflar bedelde anlaşamadıklarından davacının sözleşme kapsamında hakettiği iş bedelinin dava dışı Som

P.. Turizm Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nin işi bırakmasından sonra davacının hangi işleri yaptığının saptanması ve gerçekleştirdiği imalâtların işin yapıldığı ileri sürülen 2008 yılında yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 366. maddesi hükmünce yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile hesaplanması gerekir.

P.. Turizm Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nin işi bırakmasından sonra davacının hangi işleri yaptığının saptanması ve gerçekleştirdiği imalâtların işin yapıldığı ileri sürülen 2008 yılında yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 366. maddesi hükmünce yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile hesaplanması gerekir.

Sözleşme dışı iş ise yazılı ya da sözlü eser sözleşmesi dışında iş sahibi ya da yetkilisinin talimatı ile veya talimat olmaksızın işin gereği olarak yüklenici tarafından kendiliğinden yapılan işler olup iş sahibinin yararına olması koşuluyla 818 sayılı BK'nın 413. maddesindeki vekâletsiz iş sürme hükümleri uyarınca yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre bedeli istenebilir. Davacı, dava dilekçesinde davalı şirket yetkilisi Adil Özışık'ın talimatı ile bir kısım imalâtlar yaptığını ve bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, bunların bedelini de talep etmiştir.

Bu durumda mahkemece dava dışı ihbar edilen S.. Ş..'nin üstlenip sözleşmesi sonlandırıldıktan sonra davacıya yaptırılan taşeron sözleşmesindeki işlerin nelerden ibaret olduğu, S.. Ş..'den sonra davacının hangi iş ve imalâtları gerçekleştirdiği gerekirse dava dışı idareden getirtilecek belgeler de incelenerek tespit edildikten sonra davacının gerçekleştirdiği imalâtların yapıldığı ileri sürülen 2008 mahalli piyasa rayiçleriyle bedeli ile davacının dava dilekçesinin 2. sayfasında belirttiği 11 kalem halinde sözleşme dışı işleri yapıp yapmadığı, bu işlerin davacı tarafından yapılmış ise davalı yararına olup olmadığı araştırılıp, yapılmış ve davalı yararına ise bunların bedelinin de yapıldığı ileri sürülen 2008 yılı mahalli piyasa rayiçleri ile hükme esas raporu veren teknik bilirkişiden alınacak ek rapor ile hesaplattırılarak davacının kabul ettiği 291.000,00 TL ödeme mahsup edildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle S.. Ş..'nin temyiz dilekçesinin reddine, 2. bent uyarınca davalı A.. İ.. A.Ş.'nin diğer temyiz itirazlarının reddine, 3. bende göre kabulü ile hükmün davalı A.. İ.. A.Ş. yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin ve Yargıtay başvurma harçlarının istek halinde ihbar olunan S.. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti.'ye geri verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı A.. İnş. Taah. Tic. San. Nak. İth. İhr. A.Ş.'ye geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 01.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1588, Karar No: 2020/1253, Tarih: 05.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/1588 E.  ,  2020/1253 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17373, Karar No: 2019/1440, Tarih: 13.02.2019

**11. Ceza Dairesi         2017/17373 E.  ,  2019/1440 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Açığa imzanın kötüye kullanılması

HÜKÜM : Mahkumiyet

1-Sanığın, katılana aracını kiraya verdiği ve bu sırada katılana boş senet imzalattığı; katılanın yeğeninin araçla kaza yapması üzerine sanığın, suça konu senedi amacından farklı bir şekilde doldurarak takibe koyduğu iddiasıyla, açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçundan açılan kamu davasında; katılanın süresinde şikayette bulunup bulunmadığının tespiti için suça konu senedin takibe konduğu Hayrabolu İcra Dairesinin 2013/535 Esas sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi ve suçun işlendiğini öğrendiği tarihe göre şikayetin süresinde olup olmadığının belirlenmesi,

2-Şikayet süresinde ise; açığa imzalanmış bir senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunun ancak yazılı belge ile ispat edilebileceği dikkate alınarak; ... plakalı aracın kiralanmasına ilişkin sözleşme veya belgelerin getirtilerek incelenmesi, suç konusu senedin nasıl doldurulacağına ilişkin bir anlaşma olup olmadığının tespit edilmesi,

Sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

3-Kabule göre; hükmün gerekçe bölümünde sanığın fiilinin TCK’nin 209/1 maddesine uyduğu belirtildiği halde, hüküm fıkrasında uygulama maddesi olarak aynı Kanun’un 209/2. maddesi gösterilmek suretiyle, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz talebi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.02.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9891, Karar No: 2015/16973, Tarih: 11.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/9891 E.  ,  2015/16973 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA: Davacı, 27/28/30.10.2009-82 (EG); 127 (TÖ) nolu inceleme raporundaki alt işverenlik ve muvazaa iddiaları ile aleyhe olan tüm iddiaların iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı TKİ Geli Müdürlüğü vekili dava dilekçesinde özetle; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri tarafından davacıya ait iş yerlerinde 12-16.10.2009 tarihleri arasında yapılan inceleme sonunda16.10.2009 tarihli tutanak düzenlendiğini, her ne kadar ihale ile iş yapan firmaların bir kısmının alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu tespit edilmişse de, tüm işlemlerin iş mevzuatı ve kamu ihale mevzuatına uygun olarak gerçekleştirildiğini, kurumun ihale makamı olup, işveren sıfatı olmadığını, raporda belirtilen sözleşmelerde hiç bir şekilde muvazaa alt işveren, üst işveren ilişkisinin söz konusu olmadığını belirterek, raporda yer alan muvazaa ve alt işverenlik iddiaları ile aleyhlerine olan diğer iddiaların iptaline karar verilmesini istemiştir.

Birleştirilen 2010/45 esas sayılı dosya davacısı ... dava dilekçesinde özetle; TKİ Genel Müdürlüğünün Geli Müessese Müdürlüğüne bağlı Yeniköy Linyitleri İşletme Müdürlüğü Hüssamlar Ocağı B,C panolarından ve Belentepe kömür sahasından arakesme dekapajı, kömür kazı, yükleme, nakliye ve kömürün ... teslim edilmesi işinin ihale ile alındığını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aydın Bölge Müdürlüğü raporunda asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayandığı görüşüyle şirket aleyhine 10.000,00 TL idari para cezasının Aydın Bölge Müdürlüğü tarafından uygulanması gerektiği belirtilmiş ise de müfettiş raporuna itirazlarının kabulü ile uygulanması öngörülen para cezasının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Birleştirilen 2010/44 Sayılı dosyanın davacısı ... vekili dava dilekçesinde özetle; şirketin TKİ Genel Müdürlüğünün Geli Müessese Müdürlüğünden ihale ile Dekapaj işi aldığını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aydın Bölge Müdürlüğü raporunda asıl işveren - alt işveren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayandığı görüşü ile şirket aleyhine idari para cezası uygulanması yönündeki müfettiş raporuna itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Bölge Çalışma Müdürlüğü vekili; davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili yanıt dilekçesinde; davacı tarafın muvazaa olgusunun şartlarının oluşmadığı yönündeki itirazın yerinde olmadığını bildirerek haksız davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Bölge Çalışma Müdürlüğü vekili; davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili yanıt dilekçesinde; davacı tarafın muvazaa olgusunun şartlarının oluşmadığı yönündeki itirazın yerinde olmadığını bildirerek haksız davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Kömür üretiminin zorunlu aşamalarının yani TKİ'nin ve somut olayda GELİ Müessese Müdürlüğünün asıl işlerini önceden kendisi yaparken sonradan hizmet alımı suretiyle söz konusu işlerin alt işverenlere yaptırılması, teknolojik bir zorunluluğun neticesi olmayıp iş hukukunun öngördüğü kamusal yükümlülüklerden kaçınmayı, personel giderlerini azaltarak karlılığı artırmayı amaçlayan TKİ'nin genel işletme politikasının bir sonucudur. İşçiler görünüşte taşerona ihale edilmiş bir işte çalışıyormuş gibi gösterilmiş ise de; işçilerin esasen TKİ.'nin işçisi olduğu, kısa sürelerle taşeron olarak görünen kişi değiştiği halde işçinin işini aynen ve aralıksız olarak sürdürdüğü, taşeron işçisi gibi gösterilmesi hususunun muvazaalı olduğu; Bu noktada tarafların aralarındaki sözleşmeyi "taşeronluk sözleşmesi" olarak isimlendirmelerine karşın, Kanun'un tanımladığı anlamda bir alt işverenlik ilişkisi yaratmayı amaçlamadıkları, gerçekte, TKİ.'nin işyerinde geçerli toplu iş sözleşmesi sebebiyle üretim maliyetini artırmakta olan işçilik (ücret-tazminat) kalemini bu yolla, mevzuatın belirlediği asgari düzeye indirmeyi amaçladığı, bu sebeplerle davacıların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aydın Bölge Müdürlüğünün 27/28/30.10.2009-82 (E.G) 127 (T.Ö) nolu inceleme raporunun iptali istemiyle açmış oldukları davaların reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

İnceleme konusu olan dava, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş İzmir Grup Başkanlığı tarafından 12-16/10/2009 tarihinde davacı müessesenin Milas Yeniköyde'ki iş yerinde 27.09.2008 tarih ve 27010 sayılı resmi gazetede yayımlanan alt işverenlik yönetmeliğinin 12. maddesi uyarınca yapılan muvazaa incelemesi sonucunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aydın Bölge Müdürlüğünün 27/28/30.10.2009-82 (EG); 127 (TÖ) nolu inceleme raporundaki alt işverenlik ve muvazaa iddiaları ile aleyhe olan tüm iddiaların iptali istemiyle açılan tespit davasıdır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” düzenlemesi mevcuttur.

Söz konusu inceleme raporunda özetle, Özdoğanlar şirketine verilen işler ile ....'ye verilen üst örtü dekapaj işinin asıl işin bir bölümü niteliğinde bulunduğu, bu işlerin alt işverenlere ihale edilmesinde işin ve işletmenin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektirmediği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine aykırılık oluşturduğu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayandığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Mahkemece muvazaanın tespitine ilişkin olarak uzman bilirkişiler aracılığıyla heyet rapor aldırılmıştır. Heyet içindeki bilirkişilerin muvazaanın tespitine yönelik olarak farklı değerlendirmede bulundukları anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacı alt işverenlere ihale edilen işlerin açık kömür işletmeciliğinin zorunlu aşamaları olduğu konusunda heyette bulunan bilirkişilerin raporlarında çelişki yok ise de, sonuç itibariyle her iki rapor arasında çelişki bulunduğu ve bu çelişkinin giderilmeden davanın karara bağlandığı anlaşılmıştır. Sağlıklı bir değerlendirme için öncelikle alt işverenlere ihale edilen işlerin işin ve işletmenin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektirip gerektirmediği ve teknolojik bir üstünlüğe dayanıp dayanmadığı tespit edilmeli, TKİ ile davacı alt işverenlerin kullandığı ekipman, araç ve gereçlerin neler olduğu ve iş makinelerinin mülkiyetinin kime ait olduğuna ilişkin kayıt ve belgeler getirtilmeli, ihale edilen işin asıl işin bir bölümü şeklinde değilde bir bütün halinde ve anahtar teslimi iş niteliğinde ihale edilip edilmediği tespit edilmeli, bundan sonra işin teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirip gerektirmediğinin tespiti yönünden; Üniversitelerin Maden Mühendisliği Fakültesinden seçilecek üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla iş yerinde yeniden keşif yapılarak ve gerekirse bilirkişilere davacıların iş yeri kayıtlarını inceleme yetkisi de verilerek rapor alınıp mevcut rapordaki çelişkilerin giderilmesinin sağlanması, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozma sebebidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.