muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4041, Karar No: 2015/2840, Tarih: 22.04.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/4041 E.  ,  2015/2840 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında 30.06.2007 tarihinde imzalanan "Sistem Kullanım Anlaşması"nın 30.06.2010 tarihinde revize edildiğini, bunun yanında 23.06.2008 tarihli "Bağlantı Anlaşması"da bulunduğunu, davalı şirketin müvekkiline 29.04.2013 tarihli faturaya konu 2009 Aralık dönemi sistem kullanım cezası açıklaması ile 13.780,26 TL bedelli ceza faturası gönderdiğini, davalıya ihtarname ile fatura bedelinin kabul edilmediği bildirilerek fatura aslının iade edildiğini, davalının da cevabi ihtarname ile fatura aslını müvekkiline iade ettiğini, 2009 yılına ait bir cezanın 2013 tarihli faturaya konu edilmesi nedeniyle zamanaşımına uğradığını, fatura ve muhteviyat çizelgesinde belirtilen ihlâlin aylık periyotlar dikkate alındığında gerçekleşmediğini, ihlâlin ne şekilde tespit edildiğinin belirsiz olduğunu ve bu konuda kendilerine bir belge tebliğ edilmediğini, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca herhangi bir ihlâl sebebiyle cezai şart uygulanabilmesi için kullanıcıya yazılı bir uyarıda bulunulması ve bu uyarıda ihlâlin ortadan kaldırılması için kullanıcıya makul bir süre tanınmasının zorunlu olduğunu, bu hususun yerine getirilmemesi nedeniyle ceza faturasının esas ve usule aykırı olduğunu, bunun yanında ceza miktarının da fahiş olduğunu ileri sürerek, davaya konu faturadan dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, borçlu olduğu kanaatine varılır ise fahiş ceza faturasının tenkisini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre oluşan ihlâl nedeniyle yapılan hesaplamanın mevzuata uygun olduğunu, Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesinde düzenlenen bazı ihlâllerin süreklilik arzeden ve dolayısıyla düzeltilebilecek ihlâller olmadığını, gerçekleştiği anda sona eren ihlâller olduğundan somut olay yönünden önceden uyarı yapılmasının sonuca etkili olmadığını, sözleşme nedeniyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin gerçekleşmediğini, sayaç okumaları için herhangi bir “sayaç okuma tutanağı” düzenlenmesine mevzuat ve uygulamalar dikkate alındığından gerek olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı şirket tarafından sözleşmede düzenlenen ihlâlin gerçekleştiği saptanmış ise de; gerek enerji mevzuatında yapılan değişiklikler gözetilerek davacıya işletmesinde gerekli teknik değişiklikleri yapması için uygulama öncesi bir süre verilmesinin teknik bir gereklilik olması, gerekse de akdedilen Bağlantı Anlaşması'nın 16. maddesi ve Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesi uyarınca ihlâl halinde ceza uygulanabilmesi için davalı tarafça uyarı yapılması ve ihlâlin ortadan kaldırılması için süre verilmesinin ön şart olduğu, ancak davalının davacıya herhangi bir uyarıda bulunmadığı ve süre vermediği, dolayısıyla ceza faturası düzenlenmesi için gerekli ön şartın yerine getirilmediği, bu nedenle davalının dava konusu fatura nedeni ile herhangi bir borcunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davaya konu faturadan dolayı davacının davalıya borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.

.../...

S.2

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki sistem kullanım anlaşmasının cezai şartlar kısmını düzenleyen 10. maddesi, "Kullanıcının ilgili mevzuat, taraflar arasında imzalanan Bağlantı Anlaşması ve bu Anlaşma hükümlerinin herhangi birini ihlâl etmesi, söz konusu ihlâli n uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sona erdirmemesi durumunda TEİAŞ, aşağıda belirlenen cezai şartları uygulayacaktır. TEİAŞ'ın uğradığı zararlar ayrıca tazmin edilecektir." hükmünü içermektedir. Hangi ihlâlin hangi cezayı gerektireceği ve hesap şekli, bu 10. madde hükmü sonrasında tablo halinde sıralanmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu ihlâl, bu tabloda, "İletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişilerin İletim Sisteminin her bir ölçüm noktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması" olarak tanımlanmış olup, tabloda bu ihlâlin karşısında, " kullanıcının o ayki sistem kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin %50'si oranında ceza uygulanır. Ceza 00.00-24.00 saatleri arasında bir defadan fazla uygulanmayacaktır. " şeklinde ceza yaptırımına yer verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırıldığı üzere, kullanıcı davacı tarafından iletim sisteminin her bir ölçüm noktasında çekeceği endüktif reaktif enerjinin/vereceği kapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması durumunda, davalı TEİAŞ tarafından uyarıda bulunulması, uyarıya verilen süreye rağmen ihlâlin sona erdirilmemesi durumunda ikinci bir uyarı yapılmasına ve süre verilmesine gerek kalmaksızın cezai şartın uygulanması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı TEİAŞ tarafından ilk ihlâlin gerçekleşmesi durumunda, sözleşmeye uygun bir uyarının yapıldığı yönünde herhangi bir savunma ileri sürülmemiştir.

Somut olayda, davalı TEİAŞ tarafından ilk ihlâlin gerçekleşmesi durumunda, sözleşmeye uygun bir uyarının yapıldığı yönünde herhangi bir savunma ileri sürülmemiştir.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/346, Karar No: 2020/527, Tarih: 17.12.2020

**Ceza Genel Kurulu         2020/346 E.  ,  2020/527 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 1. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Sayısı : 202-684

Tasarlayarak öldürme suçundan sanık ...'in beraatine ilişkin Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 08.11.2016 tarihli ve 175-218 sayılı hükme yönelik, Cumhuriyet savcısı ve katılan ... (müteveffa) vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesince duruşma açılarak yapılan yargılama sonucunda 03.05.2017 tarih ve 236-1085 sayı ile, Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen beraat hükmünün CMK'nın 280/2. maddesi uyarınca kaldırılmasına, sanığın tasarlayarak öldürme suçundan TCK'nın 82/1-a, 53/1 ve 63. maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba karar verilmiştir.

Bu hükmün de sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 21.01.2019 tarih ve 1111-36 sayı ile temyiz itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 07.03.2019 tarih ve 49290 sayı ile, "...Sanık ...'in maktulü tasarlayarak öldürdüğüne dair mahkûmiyetine yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı anlaşılmakla, hakkında beraat kararı verilmesi gerektiği," görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurması üzerine CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesince 01.04.2019 tarih ve 877-1924 sayı ile, itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosyayı inceleyen Ceza Genel Kurulunca 10.10.2019 tarih, 205-588 sayı ve oy çokluğuyla;

"...Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Dairenin temyiz itirazlarının esastan reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince verilen mahkûmiyet hükmünün, sanığın atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği gözetilmeden istinaf başvurusunun esastan reddi yerine sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiş,

Ceza Genel Kurulu Üyeleri ..., ..., ... ise; "Sanığın üzerine atılı tasarlayarak öldürme suçunun sabit olduğu" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi ise 04.03.2020 tarih ve 202-684 sayı ile;

"1- Öncelikle Yargıtay ilgili Ceza Dairesince verilen esastan ret kararına yönelik, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine dosyanın gönderildiği Yargıtay Ceza Genel Kurulunca itirazın kabulüyle, hükmün bozulması hâlinde bu karara karşı, ilk derece mahkemesince ya da Bölge Adliye Mahkemesince direnme kararı verilip verilemeyeceği hususunun tartışılması gerekmektedir.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi ise 04.03.2020 tarih ve 202-684 sayı ile;

"1- Öncelikle Yargıtay ilgili Ceza Dairesince verilen esastan ret kararına yönelik, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine dosyanın gönderildiği Yargıtay Ceza Genel Kurulunca itirazın kabulüyle, hükmün bozulması hâlinde bu karara karşı, ilk derece mahkemesince ya da Bölge Adliye Mahkemesince direnme kararı verilip verilemeyeceği hususunun tartışılması gerekmektedir.

CMK'nın 307/3. maddesi gereğince; Yargıtay Ceza Dairesi tarafından verilen bozma ilamına karşı Bölge Adliye Mahkemesince verilen direnme kararı üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına karşı direnilemeyeceğinin açık olduğu, ancak somut olayda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine verilen bir bozma kararının olduğu, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun itiraz üzerine verilen kararlarına karşı direnilemeyeceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, kaldı ki düzenlemenin bozma üzerine verilen ilk derece veya Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının bozulması hâlinde, direnme kararı verilemeyeceğinin açık bir şekilde belirtildiği, itiraz üzerine Ceza Genel Kurulu tarafından verilen bozma kararlarına karşı hükümde serbestlik kuralının geçerli olduğu, Dairemizce Ceza Genel Kurulu kararına karşı ilk hükümde direnilmesi yönünde karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, buna ilişkin sanık müdafisinin isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2- İlk derece mahkemesi veya Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın temyiz edilmesi üzerine, ilgili Yargıtay Dairesi veya Ceza Genel Kurulunun maddi olgu denetimi yapıp yapamayacağı hususunun tartışılması gerekmektedir.

CMK'nın 288. maddesinde, temyiz nedenlerinin ne olacağı düzenlenmiştir.

Bu maddede, temyizin hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanabileceği belirtilmiş, hukuka aykırılık olarak da bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hususları işaret edilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, kararında maddi olgu denetimi yapması usul ve yasaya aykırıdır. Ancak, Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararında, delillerden bir kısmına dayanılıp, diğer bir kısmının gözardı edildiği, gerekçenin yetersiz olduğu belirtilmişse de Dairemiz kararı gerekçesinde, eylemin sanık dışında başka biri tarafından gerçekleştirilemeyeceği sonucuna varıldığı, bu sonuca varılırken somut delillerin ortaya konulduğu, delillerin duruşmada tartışılan deliller olduğu, gerekçenin akla uygun olduğu, somut delillerle şüphenin yenildiği anlaşılmıştır.

3- Bozma gerekçeleri yerinde değildir. Şöyle ki;

3- Bozma gerekçeleri yerinde değildir. Şöyle ki;

Maktulün oturduğu apartmanda maktulden başka kimsenin oturmadığı, apartmanın giriş kapısının kilitli olduğu ve kapının anahtarının 10-15 gün önce sanık tarafından alındığının sabit olduğu, her ne kadar apartmana oto yıkamacıdan girilebilen başka bir kapı olduğundan bahsedilmişse de, bu kapının kilitli olup apartmanın iç kısmında, kapının arkasında eşyaların bulunduğu, 28.03.2012 tarihli tutanaklarda, apartmana başka bir yerden giriş yapıldığına, eşyanın dağıtıldığına ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı, tanık ...'nın da olay tarihinde bu kapının açık olduğundan bahsetmediği görülmüştür.

Genel Kurul Kararı gerekçesinde ayrıca, olaydan önceki 26.03.2012 ve 27.03.2012 tarihlerinde, gece vakti apartmanın demir dış kapısının açık olduğunun tespit edildiği belirtilmiş ise de, maktulün ölü olarak bulunduğu tarih itibarıyla apartmana çilingir vasıtası ile girilebildiği, daha önceden apartmanın giriş kapısının zaman zaman açık olmasının, sanık lehinde şüphe doğurmayacağı, bu yöndeki bozma gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Burcu kod adlı gizli tanığın beyanında; olay tarihinden önce sanığın kaynanasını öldürmekten bahsettiğini belirttiği, burada sanığın birkaç arkadaşının yanında, onlara güvenmesi nedeniyle bu şekilde söz sarf etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olmadığı, kaldı ki sanığın, tanık ...'nin yanında da kaynanası için 'Ölse de kurtulsak' şeklindeki beyanıyla gizli tanığın beyanlarının desteklendiği, bu nedenle gizli tanığın beyanlarının hükme esas alınmasının yerinde olduğu anlaşıldığından, bozma ilamındaki gerekçenin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Olay öncesinde, maktulün öldürüldüğü apartmanı gören güvenlik kameralarının bağlı olduğu bilgisayarın arıza gerekçesiyle sökülüp kayıt edilmesinin engellenmesi, olayın hemen sonrasında yerine takılması, tanıklar ... ve...'nın olay sonrasında aralarındaki konuşmalarda 'Patladı mı?' şeklinde üstü kapalı konuşmalarının, sanığın maktulü öldürdüğüne ilişkin diğer kesin delilleri destekler mahiyette olduğu anlaşılmıştır.

Maktulün öldürülmesinde kullanılan odun parçasının tekrar odunların arasına konulmuş olması hususu değerlendirildiğinde; söz konusu eylemin maktulü tanıyan birisi tarafından gerçekleştirildiği ve düşme sonucu ölüm süsü verilmek istendiğini gösterdiği, maktulün herhangi bir düşmanının bulunmadığı, yine maktulün öldürülme sebebinin evden herhangi bir değerli eşyayı almaya yönelik olmadığı, maktulün ölümünden menfaati olan kişinin sanık olduğu, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin sabit olduğu, bu nedenle Yargıtay Ceza Genel Kurulunun bozma ilamına karşı direnme kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır." şeklindeki gerekçeyle bozmaya direnerek önceki hüküm gibi sanığın mahkûmiyetine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükmün de sanık müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.09.2020 tarihli ve 66991 sayılı "bozma" istekli tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

1- Tebliğnamede ileri sürülmüş olması nedeniyle; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine Ceza Genel Kurulunca verilen bozma kararına karşı, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince direnme kararı verilmesinin mümkün olup olmadığının,

2- Direnme kararı verilmesinin mümkün olduğu sonucuna ulaşılırsa; sanığa atılı tasarlayarak öldürme suçunun sabit olup olmadığının,

Belirlenmesine ilişkindir.

1- Tebliğnamede ileri sürülmüş olması nedeniyle; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine Ceza Genel Kurulunca verilen bozma kararına karşı, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince direnme kararı verilmesinin mümkün olup olmadığı;

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi için “direnme hakkı” ile “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi” kavramlarıyla aralarındaki farklara değinilmesinde fayda bulunmaktadır.

5271 sayılı CMK’nın “Davaya yeniden bakacak mahkemenin işlemleri” başlıklı 307. maddesinin 3. fıkrasının birinci cümlesi;

“Yargıtaydan verilen bozma kararına bölge adliye veya ilk derece mahkemesinin direnme hakkı vardır.” şeklinde düzenlenmiş,

02.12.2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 36. maddesiyle, anılan fıkranın ikinci cümlesi değiştirilerek belirtilen fıkraya;

"Direnme kararları, kararına direnilen daireye gönderilir. Daire, mümkün olan en kısa sürede direnme kararını inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. Direnme üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara karşı direnilemez." cümleleri eklenmiştir.

"Direnme kararları, kararına direnilen daireye gönderilir. Daire, mümkün olan en kısa sürede direnme kararını inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. Direnme üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara karşı direnilemez." cümleleri eklenmiştir.

6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 36. maddesinin gerekçesi ise; "5271 sayılı Kanunun 307 nci maddesinde değişiklik yapılmak suretiyle Yargıtay ceza daireleri tarafından verilen bozma kararlarına karşı bölge adliye veya ilk derece mahkemelerince direnilmesi halinde dosyanın doğrudan Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi yerine kararı veren daireye gönderilmesi öngörülmektedir. Mevcut düzenlemede temyiz üzerine Yargıtay ilgili dairesince verilen bozma kararına direnilmesi durumunda dosya ilgili daireye gelmeksizin doğrudan Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gitmektedir. Yapılan değişikle direnme kararlarının önce ilgili ceza dairesine gelmesi sağlanmak suretiyle ilgili dairenin kararını düzeltebilmesi imkânı getirilmektedir. Böylelikle dosyaların daha kısa sürede kesinleşmesi ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun iş yükünün azaltılması amaçlanmaktadır." şeklinde ifade edilmiştir.

Buna göre, yerel mahkemece direnme kararı verilmesi üzerine dosya, kararına direnilen daireye gönderilecek, dairece mümkün olan en kısa sürede direnmenin yerinde olup olmadığı konusunda inceleme yapılacak ve direnmenin yerinde olduğu kabul edilirse karar düzeltilecektir.

Dairece direnmenin yerinde olmadığına karar verilmesi durumunda değerlendirme yapılmak üzere dosya Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilecek, Ceza Genel Kurulunca verilen karara karşı direnilemeyecektir.

Bölge Adliye Mahkemeleri ile kanunda açık hüküm bulunması durumunda ilk derece mahkemeleri kararlarının temyizi sonucu Yargıtay ilgili Ceza Dairesince incelenmesi ile olağan kanun yolları sona ermektedir. Bu aşamadan sonra CMK’nın 308. maddesi uyarınca olağanüstü kanun yolu olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı gündeme gelebilecektir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı, 1412 sayılı CMUK’nın temyize ilişkin hükümler içindeki 322/4. maddesinde; "Ceza dairelerinden birinin kararına karşı Cumhuriyet Başmüddeiumumisi, ilamın kendisine verildiği tarihten otuz gün içinde Ceza Umumi Heyetine itiraz edebilir." biçiminde yer verilmiş, 5271 sayılı CMK’nın olağanüstü kanun yolları arasındaki 308/1. maddesinde ise; “Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re’sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz” şeklinde düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere, 5271 sayılı CMK’nın 308. maddesinde yer alan "lehe itirazda süre aranmayacağına" ilişkin cümle dışında madde metinleri benzerlik arz etmektedir.

05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun’un 99. maddesiyle, CMK’nın 308. maddesine;

"(2) İtiraz üzerine dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir.

(3) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir" şeklindeki (2) ve (3) numaralı fıkralar eklenmek suretiyle madde son şeklini almıştır.

5271 sayılı CMK’nın olağanüstü yasa yolları bölümünde yer alıp 308. maddesinde düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının, Özel Ceza Daire kararlarındaki hukuka aykırılıkların, Ceza Genel Kurulu tarafından giderilmesini isteme ve bu yolla içtihat birliğini sağlama işlevinin yanı sıra kamuoyunun tatminini amaçlayan diğer bir yönü de bulunmaktadır.

Görüldüğü gibi bu yol, Yargıtay Ceza Daireleri kararlarına karşı başvurulan olağanüstü bir kanun yolu olup, bu yetki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının olağanüstü kanun yollarından birisi olan itiraz kanun yoluna başvurabilmesi için ön koşul; Yargıtay ceza daireleri tarafından temyiz incelemesi yapılarak bir karar verilmesidir. Hakkında temyiz incelemesi yapılarak hüküm kurulmayan sanık hakkında itiraz kanun yoluna başvurulması mümkün değildir.

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairelerinin direnme kararı ile, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının prosedür, dayanak ve hukuki dokuları birbirinden farklıdır. Konuya açıklık getirmek bakımından iki müessese arasındaki farklılıkları belirlemekte yarar vardır.

1- Temyiz incelemesine konu olan hukuki sorun hakkında, Yargıtay özel daire kararı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının görüşü arasında farklılık olduğu için, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca itiraz kanun yoluna başvurulur. Direnme kararı verilmek suretiyle Ceza Genel Kurulu önüne getirilen meselede ise, bölge adliye mahkemesi ceza dairesi veya ilk derece mahkemesi ile Yargıtay özel dairesinin kararları arasında, başka bir deyişle iki karar arasında uyuşmazlık vardır.

2- İtiraz kanun yolu üzerine verilen karar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı görüşünün kabulü veya reddi iken; direnme hâlinde, Yargıtay özel dairesi ile bölge adliye mahkemesi ceza dairesi ya da ilk derece mahkemesi kararlarından birinin hukuka uygunluğu konusunda onama veya bozma kararı verilmek suretiyle iki karar arasındaki uyuşmazlık çözümlenmektedir.

3- Ceza Genel Kurulu, itiraznamede ileri sürülen sebeplerle bağlı olmamakla birlikte, itiraz kanun yolunda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca gösterilen itiraz sebepleri; direnmede ise bölge adliye mahkemesi ceza dairesi veya ilk derece mahkemesi kararındaki gerekçe ve gösterdiği dayanaklar, hukuki değerlendirmenin esasını oluşturmaktadır.

3- Ceza Genel Kurulu, itiraznamede ileri sürülen sebeplerle bağlı olmamakla birlikte, itiraz kanun yolunda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca gösterilen itiraz sebepleri; direnmede ise bölge adliye mahkemesi ceza dairesi veya ilk derece mahkemesi kararındaki gerekçe ve gösterdiği dayanaklar, hukuki değerlendirmenin esasını oluşturmaktadır.

4- İtiraz kanun yolu üzerine Ceza Genel Kurulunca yapılan inceleme, tarafların iradesi dışında ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının başvurması üzerine yapıldığı hâlde; direnme hâlinde dava dosyası kendiliğinden Ceza Genel Kuruluna gönderilmemekle, bölge adliye mahkemesi ceza dairesi veya ilk derece mahkemesince verilen direnme kararı üzerine yeniden kurulan hükmün taraflarca temyiz edilmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle, ancak yeni bir temyiz davası açılırsa Ceza Genel Kurulu işi ele alabilmektedir. Direnme kararı temyiz edilmezse o hâliyle kesinleşmektedir.

5- Ceza Genel Kurulu, itiraz kanun yolunda itiraz mercisi olup itirazı kabul ettiği durumlarda özel dairenin yerine geçerek bir karar vermekte iken, direnmede ise, taraflar veya Cumhuriyet savcısınca açılan bir temyiz davası üzerine inceleme yapmaktadır.

Her iki müessese arasındaki farklılıklar bu şekilde belirlendikten sonra, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine Ceza Genel Kurulunca verilen bozma kararına karşı, bölge adliye mahkemesi ceza daireleri veya ilk derece mahkemelerince direnme kararı verilmesinin mümkün olup olmadığı hususunda doktrindeki görüşlere de yer verilmesinde fayda bulunmaktadır.