muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1259, Karar No: 2020/405, Tarih: 08.10.2020

Katılan şirketin muhasebe müdürü olan tanık ...'in 2012 yılı Şubat ayı faaliyet dosyası için 21.03.2012 tarihinde bilgisayardan aldığı mizanda borç ve alacağın birbirini tutmadığını görmesi üzerine yapılan araştırmada, herhangi bir fatura olmadan sanık ... adına ve hesabına 700.555,79 TL alacak kaydı oluşturulduğunun ve bankadan paranın çekildiğinin tespit edildiği olayda;

Sanık ...'nın katılan şirketin bilgisayar sisteminde daha önceden kayıtlı olan bir firmanın unvanını değiştirip hesap numarası olarak da, kardeşi olan sanık ...'in kendisine ilettiği sanık ...'in 07.02.2012 tarihinde Adana'da açmış olduğu hesap numarasını kaydetmesi ve sanık ... adına gerçek olmayan toplam 700.555,72 TL alacak oluşturması, değiştirdiği unvan bilgisini bilgisayar sistemine yazarak alacak tutarının toplu ödeme günü olan 08.02.2012 Çarşamba günü yapılacak ödeme listesine dahil edilmesini sağlaması, ardından paranın sanık ...'in hesabına havale edilmesi için banka talimat yazısı hazırlaması, talimata ekli listede alacaklı adı kısmına müdahale edip sadece sanık ...'in ad ve soyadına yer vermesi, talimat yazısını muhasebe müdürü ile genel müdüre imzalatması ve ardından bankaya göndermesi, miktar itibarıyla havale işlemi yapılamaması üzerine ikinci bir liste hazırlayıp parayı dört adet 150.000 TL ve bir adet de 100.555,72 TL'lik tutarlara bölmesi, banka görevlisinin hesabın bir gün önce açıldığı ve tutarın da yüksek olduğu uyarısına rağmen gerekli kontrollerin yapıldığını söylemesi,

Sanık ...'in atılı suçlamayı kabul etmemesine rağmen sanık ... ile irtibatı sanık ...'den başka diğer sanıkların sağlamalarının ve sanık ...'in banka hesap numarasını sanık ...'ya iletmelerinin dosyada mevcut deliller ve ifadeler kapsamında imkânsız olması, sanık ...'in güvenilir bir kişinin hesap numarası bulmasını sanık ...'dan istemesi üzerine, sanık ...'ın akrabası olan sanık ...'nin arkadaşı sanık ...'in kendi adına açacağı hesap numarasının kullanılmasını kabul etmesi neticesinde hesabın hangi ilde açılacağına karar vermesi, sanıklar ...'e talimat verip ... ve...'i Adana'ya götürmesini istemesi ve 300 TL yol parası vermesi, sanık ... aracılığı ile öğrendiği banka hesap numarasını sanık ...'ya ilettikten sonra paranın hesaba havale edileceği günü de sanık ...'dan öğrenip Adana'dan dönen diğer sanıkları İstanbul'a yönlendirmesi, sanık ... ile birlikte peşlerinden İstanbul'a gitmesi ve 08.02.2012 tarihinde çekilen 5.000 TL ile 09.02.2012 tarihinde çekilen 694.500 TL'yi de teslim alması, diğer sanıklara otelde kalmaları için harçlık vermesi, telefon görüşmelerine ilişkin kayıtlara göre 04.02.2012 ve 11-12-14.02.2012 tarihlerinde sanık ... ile mesajlaştığının ve görüşmeler yaptığının tespit edilmesi,

Sanık ...'ın aşamalarda sanık ...'den olan alacağını alabilmek için sanık ...'in daha önce galericilik yaptığı dönemden kalma bir alacağını tahsil edebilmesi için yardımcı olduğunu, olayda menfaati bulunmadığını savunmasına rağmen sanık ...'in hesabın Adana ilinde açılmasını istemesi üzerine Adana'ya gidecek olan sanıklar ... ve...'i götürmesi için kendisine ait aracı kardeşi olan sanık ...'e vermesi, olay tarihlerinde sanık ...'in yanında bulunan sanık ... ile sürekli irtibat hâlinde olması, nitekim 01.02.2012 ve 15.02.2012 tarihleri arasında kendi adına kayıtlı 0532...ve 0532 ... numaralı GSM hatları ile toplam 148 defa görüşme kaydının bulunması, sanık ...'den aldığı bilgileri sanık ...'e aktarması, sanık ... ile birlikte parayı çekmek üzere İstanbul'a hareket eden diğer sanıkların peşlerinden gitmesi, sanık ... ile birlikte parayı teslim alması, Ankara'ya gelip iş yerine gittiğinde tanık ...'ya içinde para olduğunu söylediği bavulu odaya koyup kapıyı kilitlemesini istemesi, İstanbul'dan döndükten hemen sonra daha önce ödenmeyen işçi ücretlerini ödemesi,

Sanık ...'in, ağabeyi olan sanık ...'ın sanık ...'den olan alacağını alabilmesi için yardımda bulunduğunu savunmasına rağmen sanık ...'in verdiği talimat üzerine, akrabası olan sanık ...'nin arkadaşı sanık ... adına hesap açılmasının sağlanması için Adana iline adı geçen sanıkları götürmeyi kabul etmesi, Ankara'ya döndüklerinde sanık ...'in hesaba yatacak paranın miktarının çok olduğunu ve Ankara'da çekilemeyeceğini, İstanbul'a gidilmesi gerektiğini söylemesi üzerine sanıklar ... ve...'i İstanbul'a götürmesi, sanıklar ... ile...'ın başka bir araçla arkalarından İstanbul'a geldiklerini bilmesi, paranın bankadan iki günde çekilmesi sırasında bankanın dışında beklemesi, arkalarından İstanbul'a gelen sanıklar ... ile...'ın sanık ... ile Ankara ve İstanbul'da karşı karşıya gelmemelerini sağlaması, adı geçen sanıkların bankaya yakın başka sokakta kendilerini beklediklerini bilmesi ve bu sanıklarla irtibatı sanık ...'nin sağladığını ifade etmesi,

Sanık ...'nin sanık ...'ın kendisini arayıp Ziraat Bankası hesabına para yatırılacak güvenilir bir tanıdığı olup olmadığını sorması üzerine, arkadaşı olan sanık ...'e durumu anlatması, sanık ...'in kabul etmesi üzerine birlikte Adana'ya gitmesi, açılan hesap numarasını sanık ...'a iletmesi ve 01.02.2012 ve 15.02.2012 tarihleri arasında kendi adına kayıtlı 0531...numaralı GSM hattı ile toplam 148 defa görüşme gerçekleştirdiği sanık ... ile sürekli irtibat hâlinde olması, sanık ... ile birlikte Ziraat Bankası Ümraniye Şubesine gittiklerinde banka görevlisinin hesap sahibi olan sanık ...'e sorduğu sorulara cevap vererek kendisini "..." olarak tanıtması, babasının isminin de "..." olduğunu ve babasına ait şirketinin alacağı bulunduğunu, sanık ...'in şirkete ortak olduğunu ve para işleri ile ilgilendiğini ancak bu konulardan fazla anlamadığını söylemesi, irtibat için kendi numarasını vermesi, çekilen parayı çantaya koyarken bir destesini cebine atıp bankadan çıkarken sanık ...'e 2.000 TL vermesi,

Sanık ...'in, sanık ...'nin teklifi üzerine Adana'ya gidip kendi adına bir hesap açmayı ve paranın bu hesaba yatırılmasını kabul etmesinden başka Ümraniye Şubesinden parayı bizzat çekmesi, para çekmek isterken hesabın bulunduğu Adana Şubesi görevlisi ile görüşmesinde katılan şirkete ... adına diş dolgu malzemesi satışı yapıldığını, ...'ın oğlu ...'ın arkadaşı olduğunu, banka hesaplarında problem olduğu için kendi hesabının kullanıldığını söylemesi, Ümraniye Şubesi görevlisinin kendisine sorduğu sorulara sanık ...'nin verdiği gerçek dışı cevaplara itiraz etmemesi, sanık ...'nin parayı çantaya koyarken bir veya iki para destesini cebine koyarken gördüğünü, aşağı inerken de kendisine cebindeki desteden 2.000 TL verip "Bu senin hakkın" dediğini ifade etmesi, sanık ...'nin sürekli sanık ... ile irtibat hâlinde olduğunu ve ona bilgi aktardığını bilmesi, katılan şirket muhasebe müdürü tanık ...'in kendisini cep telefonundan arayıp bankadan para çekip çekmediğini sorması üzerine kimliğini kaybettiğini söylemesi,

Nihayet Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 07.02.2013 tarihli ve 5659-319 sayılı iddianamesinde sanıkların eylemlerinin "bilişim sistemlerini ve bankayı aracı kılmak suretiyle nitelikli dolandırıcılık" olarak nitelendirilmesi ve Ankara 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.06.2013 tarihli ve 83-226 sayılı kararında sanıkların eylemlerinin "bankanın araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık" değil, "iştirak halinde bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık" olarak kabul edilip sanıkların mahkûmiyetlerine karar verilmesi,

Hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanıkların katılan şirket zararına menfaat elde ederken banka hesabı kullandıklarının sabit olduğu, ancak dolandırıcılık suçunun oluşumu bakımından gerekli hilenin bankanın herhangi bir maddi varlığı kullanılarak gerçekleştirilmediği, elde edilen menfaate konu paranın sanık ...'in hesabına havale edilmesi amacıyla sanık ...'nın hazırladığı listenin katılan şirkete ait bilgisayar muhasebe sisteminde kendisi tarafından oluşturulan gerçek olmayan firma unvanı ile alacak kayıtlarına dayandığı, bu şekilde oluşturulan listenin ekli olduğu banka talimat yazısının katılan şirket yetkililerince onaylanmasının ardından bankaya gönderildiği ve bu nedenle sanıkların eylemlerinin TCK'nın 157. maddesinde düzenlenen "basit dolandırıcılık" veya TCK'nın 158. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde düzenlenen "bankanın araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık" suçunu değil, aynı bentte düzenlenen "bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık" suçunu oluşturduğu,

TCK'nın 158. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunun suç ve karar tarihinde alt sınırının üç yıl üst sınırının ise yedi yıl hapis cezası olarak düzenlendiği, aynı maddenin son fıkrasında adli para cezasının suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamayacağının öngörüldüğü, somut olayda sanık ...'nın 13 yıldır çalıştığı katılan kurumun işleyişini bildiği ve sanık ...'e bu konuda bilgi aktardığı, sanıklar ... ile...'ın diğer sanıkların yapmaları gereken eylemleri belirledikleri ve bütün sanıkların birbirlerinden haberdar bir şekilde birlikte hareket ettikleri, sanıkların hazırladıkları plan doğrultusunda üstlendikleri görevler itibarıyla eylemlerinin katılan şirket hesabından paranın çekilmesini sağlamaya yönelik olduğu ve her bir sanığın suçun oluşumuna doğrudan katkıda bulunduğu, dolandırıcılık suçunun oluşumu bakımından hileli davranışları gerçekleştiren ile haksız menfaati temin edenin aynı kişi olması gerekli olmadığı gibi sanıkların gerçekleştirdikleri eylem ile katılan şirket zararına elde ettikleri 700.000 TL menfaati kendi aralarında değişik miktarlarda paylaşmalarının suçun oluşumuna etkisinin bulunmadığı, Yerel Mahkemenin 13.06.2013 tarihli kararının hüküm kısmında; suçun konusunun önem ve değeri, meydana gelen zararın ağırlığı, sanıkların kastının yoğunluğu, güttükleri amaç ve saikleri dikkate alınarak temel cezanın takdiren ve teşdiden alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle tayin edildiğinin belirtildiği ve aleyhe temyiz de bulunmadığı hususları göz önüne alındığında; Yerel Mahkemenin alt sınırdan bir miktar uzaklaşarak her bir sanık yönünden temel hapis cezasını dört yıl, adli para cezasını ise alt sınırdan uzaklaşmadan suçtan elde edilen menfaatin iki katı olarak belirlemesinin dosya kapsamına uygun ve isabetli olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkeme hükmü ile bu hükmü onayan Özel Daire kararı isabetli olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

Ulaşılan bu sonuç karşısında, Özel Daire onama kararından sonra yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca "uzlaştırma" işlemi yapılması gerekip gerekmediğine ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirilmemiştir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 08.09.2020 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1512, Karar No: 2025/5737, Tarih: 14.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/1512 E.  ,  2025/5737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/331 E., 2024/2451 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/145 E., 2022/232 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre; Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla ... öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve ... önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından sağlık uygulama tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir ... gelmesi için talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, ... öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar Faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 Faz'dan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta guruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.

4-Faz 3 çalışmaları tamamlandıktan sonra ürünün ilaç olarak kullanılabilmesi için onay alınması gereklidir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Avrupa Birliğinde EMEA, ABD’de FDA'ya başvurularak ruhsat alınmaktadır. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu yazı cevabından dava konusu ilaca ilişkin 19.04.2017 tarihinde ruhsat verildiği, Avrupa Birliğinde EMEA, ABD’de FDA onayının olduğu anlaşılmaktadır.

5-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış, aynı Kanun'un 72. maddesinde Kurumca ödenecek bedelleri belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkili olduğu, bu yetkinin sınırları (...sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla ... öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle...) belirtilmiştir. Bu bağlamda, bu ruhsat başvurusu kabul edilen ilaçların ödeme kapsamına alınması için ilacın üretici firması, ilacı kullanan hasta vs. kişiler tarafından yapılan başvurular, davalı Kurum tarafından belirlenmek suretiyle SUT (Sağlık Uygulama Tebliğ) alınmaktadır.

6-Sağlık yardımına müstahak olan sigortalı hastaların kendileri ve bakmakla yükümlü olduğu hastaların modern tıbbın sağladığı ilaçlardan yararlanması gerekmekle birlikte bu talebin yaşam hakkı ve sosyal devlet ilkeleri gözetilerek hiç bir sınırlama olmaksızın ilaç bedelinin ödenmesi, kamu kaynaklarının sınırlılığı gözetildiğinde asgari düzeyde sağlık hizmeti sunmakla yükümlü olan Kurumun tüm hastalara eşit olarak sunması gereken sağlık hizmetinin finansmanın sağlanması ve sağlık hizmetlerinin finansmanın sürdürülmesi olanağını ortadan kaldıracağı açıktır.