muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/290, Karar No: 2023/433, Tarih: 14.09.2023

... Daha önce aynı düşünceleri paylaştığımızı düşündüğümüz Askeri Yargıtay'da ..... AYİM'de ... ..., ... ile zamanla irtibatlarımız koptu. Bu arkadaşlar daha önce siyasi iktidara sonuna kadar destek verdiklerini söylüyorlardı. Fakat siyasi iktidarın uygulama, tavır ve söylemlerinde bir değişiklik olmamasına rağmen 180 derece değişerek hakarete varan söylemlerde bulunuyorlardı. Bu durup dururken bana manidar geliyordu. Ben bunu örgütsel bir tavır olarak görüyordum. Çünkü; bu arkadaşlar nerede bir araya geliyorlar, nerede görüşüyorlar bilmiyordum ama aynı söylemlerde bulunuyorlardı. Mesela hepsi bir ağızdan MİT Müsteşarına, ülke ismide vererek, başka bir ülkenin adamı diyorlardı. Ben de kendilerine Türkiye'yi sevmediğini açıkça belli eden yabancı ülkelerde bunu söylüyor diyordum. Bunların hepsi benim yaşadığım, tanıdığım kadarıyla dindar, inançlı insanlar olarak geçiniyorlardı. Ancak hemen hemen hepsi cuma namazına gitmezlerdi, namaz kılmazlardı. Sadece ..... içki içmezdi, cuma namazına da giderdi. İçlerinde de doğru olarak değerlendirdiğim kişi buydu. ... Bu arkadaşlar çok ketumdu. Onlarda kendi aralarında toplanıp beraber geziyorlardı. Fetöcüler hiç bir örgütün yapamayacağı takiyeyi (kendini gizlemek) yapabiliyorlardı. Bana göre 28 Şubat'ta bunlardan fazla atılan olmadı. Anında ortama uyum sağlıyorlardı. ...

...2013 yılı Aralık ayında Uyuşmazlık Mahkemesi seçimleri oldu, AYİM'de Uyuşmazlık Mahkemesi için yapmayan kıdemliden başlanmak üzere seçim yapılırdı. Bu ciddi anlamda bir teamüldü ve o güne kadar da uyulduğunu biliyorum. Kendisinin resmi bir başvurusu olmadıysa da sıra ...'da idi. Bunu herkes biliyordu. Çok rahat seçileceğini düşünüyordum. Seçim başladı, ... 12 oy alıyor 13 alamıyordu. Karşı tarafta da seçileli 2 yıl olmuş olan ve kıdemsiz ... ... 7-8 oy alıyordu. ...'e kendisi ..... ve Kurmay üyeler oy veriyordu. ... ile Yaşar FYO mezunuydu. Kurmaylar harp okuldu mezunuydu ve çoğu geleli 3-4 ay olmuştu. Bu kadar sürede ve birlikte ...'e teamüllere aykırı şekilde oy verecek kadar birbirlerini nasıl tanıdıkları enterasandı ve başkan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin önemsiz olmasını söylemesine rağmen bu ısrar devam etti. ... Burada Fetöcülerin ne kadar tehlikeli olduğunu gördüm. İki kişiyle ve kurmayları da yanlarına alarak ortalığı ne kadar karıştırabileceklerini gördüm. ... harp okulu mezunu olduğu halde ...'a değil FYO mezunu 3-4 aydır birlikte çalıştıkları ve aynı dairede olmadıkları ...'e oy verdiler. ...

...2014 de iki kişilik üye seçimi yapıldı. ....da adaydı. .... için de tavırları sebebiyle Fetöcü olduğunu düşünüyordum. .... 8 yıl AYİM'de tetkik hakimliği yapmıştı. Stajı beraber yaptık, o zamandan beri tanırım. Gözlemlerimden, söylemlerinden onun da Fetöcü olduğunu değerlendiriyordum. Zira bunlar, Fetöcüler asla hiç bir zaman hiç bir yerde açıkça Fetöcü olduklarını söylememişlerdir. TSK'nin ortamı kendilerince buna müsait görülmüyordu. Biz seçimde ...'a oy vermemeye karar verdik. Kendimize yakın gördüğümüz kimselere de bunu söyledik. Seçimde ... 9 oyu geçemedi. Seçim 103 tur sürdü diye hatırlıyorum. ...'a kendi dairesinde görev yapan üyeler ve ... ile Yaşar ısrarla oy verdi. Kendi dairesindeki üyeler onun çalışmasından memnundu. Bizim söylediklerimize de inanmıyorlardı. Fetöcü olamaz diyorlardı. Sonunda ... seçilemedi. Biz 16 kişi oy verdiğimiz için kimin kime oy verdiği rahatlıkla bu kadar tur sonucunda anlaşılıyordu.

...Yukarıda belirtiğim seçimlerde ... ile Yaşar'ın listesinde Fetö davasında yargılanan tutuklu .... da vardı. Israrla ....ye oy veriyorlardı. 103 tur sürdüğü için kimin kime oy verdiği rahatlıkla anlaşılıyordu. Oy verdikleri bu 4 kişi de Fetöden tutuklu ve yargılanmaktalar.

...... ile 10 yıllık arkadaştım. Bu seçimden sonra yanına gittiğimde "benim seninle hukukum bitti" dedi. Sebebini sorduğumda seçim zamanı telefonuna çıkmadığımı söyledi. Ben de "....'a oy vermediğimi söylüyorsan ben onunla senden daha fazla samimiyim, sana ne oluyor" dedim. Ama yine kendisiyle arkadaşlık hukukumuzu koruyabileceğimizi söyledim, buna rağmen benimle ilişiği kesti.

...Ben AYİM 2. Dairesi'nde çalışıyordum. Benim dairemde hakim üyelerden ... vardı. ... ... ile devamlı birlikte hareket ediyordu. Askeri Yargıtay'daki ve Genelkurmay'daki, MSB'de ki şu an yargılanan şüpheli ya da sanık olarak yargılanan Fetöcülerle de oldukça samimiydi. Hem oylamalarda hem çeşitli toplantılarda. Ayrıca disiplinsizlikle ilgili öğrenci dosyaları geldiğinde acımasız davranıyordu. Ancak Fetöden güvenlik soruşturması nedeniyle atılan öğrencilerde farklı tavır sergiliyordu. Fetönün evlerinde kalmış olduğu söylenen, askeri okula girmek için orada ders verildiği söylenen öğrenciler için bile iptal yönünde oy kullanıyordu. Yukarıda da söylediğim gibi üye seçimlerinde de ısrarla onların adaylarına oy verdi.

...... ...'i Ankara'ya geldikten sonra yani 2003 yılından sonra tanıdım. AYİM'e gelinceye kadar fazla bir irtibatımız yoktu. Kendisi hakkında Fetöcü olduğu yönünde söylentiler dolaşıyordu (o döndemde Fetöcü olduğu söylenenler şu anda Fetö soruşturmalarında yargılanmaktadırlar.) Üye olmadan önce Yaşar ile aynı yerde görev yaptıkları için ....'a ".... ... için Fetöcü diyorlar ne diyorsun dedim". "Ben bilmiyorum" dedi. ... ...'in, AYİM'e üye seçildikten sonraki toplantılardaki oylamalarda ve seçimlerde ki davranışları Fetöcüler lehine olacak şekildeydi. Dosyalarda ne şekilde karar verdiğini duyumlar dışında tam olarak bilmiyorum, ...

...Kurmaylara gelince benim dairemde ... ve ..... vardı.

..., AYİM'de 4 yıl gibi olağanın dışında ve uygulamalara aykırı şekilde çalıştı. Normalde o gelinceye kadar kurmaylar, atılma sebebi olarak, güvenlik soruşturmasının G'sini (güvenlik gerekçesi ne olursa olsun) gördüklerinde ret kararı verirlerdi. Fakat ....diğer güvenlik soruşturmalarını ret kararı verirken Fetöcü olduğu iddia edilen öğrencilerle ilgili iptal ve yürütmeyi durdurma (yd) yönünde oy kullanıyordu. Astsubay adayı, uzman çavuş için bile bu yönde oy kullanıyordu. Biz de kendi aramızda adam kurmay albay, bir astsubay, bir uzman çavuş için kendisini riske atıyor diye konuşuyorduk. Bu derece fütursuz hareket ediyordu. Yukarıda da söylediğim gibi uyuşmazlık mahkemesi seçimlerinde de ...'e oy veren grup içerisindeydi ve diğer kurmayları arayarak bu yönde oy verme telkininde bulunan kişinin kendisi olduğu söyleniyordu. Bizim dairedeki diğer kurmay üyeye bile bakışlarıyla kararını değiştirttiriyordu. Ben bunu bizzat gözlemledim. Hatta hatırladığım kadarıyla "sen ne karışıyorsun" dediğimiz bile oldu. Zaten kararlar incelendiğinde çok açıklıkla hangi yönde oy kullandığı görülecektir. Diğer dosyalarda en ufak bir disiplinsizlik de öğrencilerde ve memurlarda atılma yönünde oy kullanıyordu. ...

...Kurmaylardan ..... da aynı yönde hareket ediyordu. .....ile 1 yıl çalıştım. Normalde Kurmaylar güvenlik soruşturmasının G'sini (güvenlik gerekçesi ne olursa olsun) gördüklerinde ret kararı verirlerdi. .... de güvenlik soruşturmalarında Fetöcü olduğu yönünde istihbarat gelen öğrenciler için iptal yönünde oy kullanıyordu. Diğer dosyalarda en ufak bir disiplinsizlik de öğrencilerde ve memurlarda atılma yönünde oy kullanıyordu. Normal de bir kurmayın güvenlik soruşturmasında iptal yönünde oy vermesini görmedim. Başkası bunu duyduğunda hayretler içinde kalıyordu.

...İfademde bir hususa değinmenin yararlı olduğunu düşünüyorum. Bizim dairemizde görev yapan hakim üye ... ile diğer dairedeki ... ..., ... ile çok samimiydiler. Bunlar üye olmadan önce ..., AYİM'de yapılan seçimde 3. Olarak listeye girdi. Fakat o sıralar .....'nin Jandarma Genel Komutanlığı Savcılığı'na tayin olma durumu vardı. Bu sebeple Cumhurbaşkanlığı'nda devreye girerek kendisini seçtirmediler. Bu arada yapılacak tayinler .....'ın İstanbul'a gönderilmek istenmesi sebebiyle Başbakanlık'tan 2-3 defa döndü ve bu tayinler iptal oldu. Muharrem'de Jandarma'ya gidemedi. Tayinler iptal edilmeden önce AYİM seçimi sonuçlanmıştı. AYİM'e seçilemedi. Daha sonra Jandarma Adli Müşavirliği'nde görev yaparken Yargıtay'da yapılan seçimle üye seçildi. 9 ay kadar görev yaptı. Fetöcüler herkesi korkuyla sindirmeyle yerlerinden ettikleri için Genel Kurmay Adli Müşavirliği boşalmıştı. Buraya hemen istekli ve aday oldu. Yarbay rütbesinde oraya atandı. Halbuki Askeri Yargıtay'dan veya AYİM'den Generallik dışında ayrılan duymadım. Ama bunlar için neresi önemliyse ve abileri nasıl talimat veriyorsa onu yapmak görevdi. Zaten 15 Temmuz'dan önce son 3-4 yıl Genel Kurmay Askeri Savcılığı, Askeri Mahkemesi, Adli Müşavirliği ve Adalet İşleri Başkanlığı tamamen bu yapının kontrolündeydi...." (Kls: 5, ek: 7/234-243)

Tanık, eski Askeri Yargıtay Üyesi .... 26.08.2016 tarihli beyanında;

“…Askeri Yargı içesinde ki bir yapının birlikte hareket ettiği ve özellikle Hava Kuvvetleri Komutanlığını tasfiye etmeye çalıştıkları neticesine vardığını, yüzlerce personelin ihraç edildiğini, ihraç işlemine karşı AYİM e iptal davası açtıklarını ve neredeyse davaların tamamının AYİM’de ve özellikle ... ... in bulunduğu heyet de reddedildiğini kişi yada olay bazında Fetullahçı yapılanma konusunda verebileceği somut bir bilgi olmadığını ancak genelin hal ve davranışı ve mahkeme kararlarından yasadışı bir yapılanma olduğu kanaatini edindiği…” (Kls: 5, ek: 7/265-266)

Emekli, Astsubay Başçavuş ......ihbarı ve 31.10.2016 tarihli beyanında;

Emekli, Astsubay Başçavuş ......ihbarı ve 31.10.2016 tarihli beyanında;

“…baskı altında avukat ve mahkeme kararı olmadan ifadesinin alındığını ve resen emekli edildiğini emekli ikramiyesi alamadığını ve derece kademe ilerlemesi yapamadığını, 2012 yılında AYİM e dava açtığını dava da 5 üye içerisinden şuan meslekten ihraç edilen ve tutuklu bulunan Hakim Albay ... ..., adli kontrol kararı bulunan ve meslekten uzaklaştırıldığını duyduğu Kurmay Albay .... ve Kurmay Albay ...’ün vermiş oldukları ret oyları ile avukat olmadan ve baskı altında verdiği ifadesini kabul etmediğini belirtmesine rağmen yeniden ifadesi alınmayarak davayı kaybettiğini, dava sürecinde Mahkeme Hava Kuvvetleri’nden hakkındaki delilleri istemesine rağmen Hava Kuvvetlerinin delillerin imha edildiğini bildirdiğini bu tür davalarda bu üçlünün hepsine ret cevabı verdiğini belli bir yapıya hizmet ettikleri belli bir yerden emir aldıkları, FETÖ/PDY örgüt mensubu oldukları kendi illegal yapılarına uygun olmayan görüşteki görevlileri sistem dışına itmeye çalıştıkları sebebiyle bu şekilde karar verdiklerini düşündüğünü…” (Kls: 5, ek: 7/221-223)

Tanık, eski AYİM 1. Dairesi Üyesi .....14.10.2016 tarihli beyanında;

"...AYİM ... görev yaptığım süre içerisinde ... ...'in, ..... .. İle birlikte hareket ederek beş kişilik heyette üç kişilik çoğunluğu sağlamak sureti ile davaların ret edilmesini sağlıyorlardı. Özellikle Havva Kuvvetlerinde yaklaşık üç bin küsur davada sürekli muhalefet gerekçesi yazmak zorunda kalıyordum. Gelen dosyalarda açıkça hukuka aykırılık söz konusu olsa bile ismini belirttiğim bu üyeler tarafından dosyalar reddediliyordu. ... Nitekim muhalefet gerekçesi yazdığım bu dosyaların yüzde doksan Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali olduğu gerekçesi ile karara bağlandı. ...

...Ayın 1. Dairesi meslekten ihraç, terfi gibi önemli konulara bakmaktaydı. Burada verilen kararlar da özellikle havacı subay ve astsubayların ihraç edilmesi konusunda gelen dava dosyalarında hemen hemen hepsine hukuk dışı delillere dayandırılması nedeni ile muhalif kalıp iptali yönünde oy kullanmıştım. Bu tutumun ve muhalefet gerekçesinde yazdığım konular gerek genel kurmayı, gerekse AYİM başkanlığını rahatsız ediyordu. Hatta bir döneme 9 yıldır AYİM 1. Dairesinde görev yapmama rağmen benim dairemin değiştirileceği dedikodusu yapılıyordu. ..." (Kls: 6, ek: 7/862-864)

Tanık, emekli Albay ... 19.07.2017 tarihli beyanında; "...Ben FETÖ/PDY terör örgütünün balyoz kumpasında mağdur ettiği subaylardanım, ben Kara Harp Okulunu birinci bitirdiğim halde, Harp Akademisinide dereceyle bitireceğim sırada FETÖ/PDY mensubu subayları benim önüme almak için Kara Kuvvetlerinde Yüzbaşı olduğum sırada benim ermeni olduğuma dair isimsiz ihbar mektupları gönderdiler, daha sonra ben Belçika NATO'ya atandığımda tekrar PKK'lı olduğuma ilişkin ihbar mektubu gönderdiler, bunun üzerine Belçika'dan beni geri çektiler, hakkımda güvenlik incelemesi başlattılar, kıta görevi verilmedi, daha sonrada balyoz davasınada sanık olarak 2 yıl Hasdal, 1 yıl da Ankara Mamak Cezaevlerinde tutuklu kaldım, 2015 yılında beraat ettim ve Albaylığa yükselerek hemen emekli oldum dedi.

Ben emekli olduktan sonra avukatlığa başladım, o sırada ŞEHİT YARBAY ...'un kumpasa uğradığı davaları Avukat..... ile birlikte takip ettim, Şehit ... şehit olmadan önce Binbaşı olduğu sırada isimsiz bir ihbar mektubu ile içinde bulunan 1 adet CD ile şikayet edilmişti, bunun üzerine Jandarma Genel Komutanlığı Başkanı ... Eker CD içeriğini zorla yanında Jandarma Adli Müşaviri ... ... Albay olduğu halde dinletmeye çalıştı ve emekli olmaya zorladı, ... Binbaşıda emekli olmadı, bu CD'nin kendi ses örneğiyle mukayese edilmesini ve inceleme yapılmasını talep etti ancak talebi kabul edilmedi, hakkında isimsiz mektup ve CD ile disiplin soruşturması başlatıldı, ... AYİM'e açılan davada da 2 kurmay üye ..... ve ... Şehit ... aleyhine oy kullandılar, göreve dönme talebine muhalefet şerhi koydular, ... ve .....'nun FETÖ/PDY üyesi olup olmadığını bilmiyorum ancak onlarla ilişkileri iyiydi ve ... ve .....FETÖ/PDY ile birlikte hareket etmekteydiler, ayrıca çok hızlı terfi ile yükselmişlerdir, ... ayrıca FETÖ/PDY üyesi AYİM mensubu ...'in samimi arkadaşıydı...", (Kls: 5, ek: 7/164-165)

Tanık, eski AYİM Genel Sekreteri Yüksel DOĞAN 28.07.2016 tarihli beyanında;

“…... ile ilgili ...objektif olmamasından dolayı şikayet gelirdi...

...AYİM 1. Daire Başkanı...ile yaptığım sohbetlerde kararların hukukiliği anlamında sıkıntılar olduğunu söylüyordu. Özelikle Jandarma ile ilgili atamalarda teamüllerin dışında kararlar verildiği, bunun da ... ...'in yönlendirmesi ve etkisi ile olabileceğini söyledi…

....Uyuşmazlık Mahkemesine üye seçme olayıydı. .. albayım adaydı, ....onun seçilmesi öngörülüyordu. ....... ... ve ...a oy çıktı...oyların gizli olması sebebi ile seçimi kimlerin kilitlediğini bilmiyorum. Ama ...albayın söylediğine göre kurmay albayların blok şekilde hareket ettiği idi. Bu kurmay albayların FETÖ/PDY'li oldukları o dönem konuşulmuyordu. Bu süreçte şimdi onların bunu yaptıklarını düşünüyorum. ...” (Kls: 5, ek: 7/37-39)

....Uyuşmazlık Mahkemesine üye seçme olayıydı. .. albayım adaydı, ....onun seçilmesi öngörülüyordu. ....... ... ve ...a oy çıktı...oyların gizli olması sebebi ile seçimi kimlerin kilitlediğini bilmiyorum. Ama ...albayın söylediğine göre kurmay albayların blok şekilde hareket ettiği idi. Bu kurmay albayların FETÖ/PDY'li oldukları o dönem konuşulmuyordu. Bu süreçte şimdi onların bunu yaptıklarını düşünüyorum. ...” (Kls: 5, ek: 7/37-39)

Şeklindeki beyanları ile AYM'nin 04.08.2016 tarih ve 2016/6-12 (Değişik İşler) sayılı kararı, ''Yurtta Sulh Konseyi'' tarafından yayımlanan ''Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesi ve bu listeye ilişkin bilirkişi raporları, görevlendirme listesiyle ilgili tanık beyanları, şüpheli ...'ün ''Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesindeki atanma durumu birlikte değerlendirildiğinde;

Şüpheli ...'ün, örgütün amaçları doğrultusunda hareket ettiği ve FETÖ/PDY üyesi olduğu sonucuna varılmıştır.

4.2.3.3.Şüphelinin, FETÖ/PDY veya diğer suç örgütüleri ile ilişkili/ irtibatlı/iltisaklı olduğu belirtilen kişiler hakkında verdiği kararlarda, aynı usulü izleyip izlemediği, benzer davalarda farklı gerekçelerle farklı kararlar verip vermediği yönünde yapılan bilirkişi incelemesinde;

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmalar sonucunda tesis edilen ayırma işlemleri yönünde yapılan incelemede;

İncelenen 38 kararda, kullanılan oylar yönünde yapılan değerlendirmede,... ... ...'in 17 oyda 9 Red 8 işlemin iptali, ...'ün 38 oyda 36 Red 2 işlemin iptali, ...'nun 38 oyda 36 Red 2 işlemin iptali yönünde oy kullandığı,

... ve ...’nun kullandıkları oyların tamamına yakınında davanın reddine karar verilmesi yönünde, Sıkıyönetim direktifinde MSB emrine alınarak tasfiye edilmesi düşünülen üyeler ...Alb. ..., ..........ve ...Alb....’in ise kullandığı oyların tamamına yakınında işlemin iptali yönünde oy kullandıkları, söz konusu davanın FETÖ kumpası olduğu, amacın bu kişilerin tasfiyesine yönelik olduğu ve sıkıyönetim direktifi ekindeki atama listesiyle kullanılan oyların uyumlu olduğu, (Kls: 8, ek: 8/886-887)

Hava Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Daire Başkanlığı’nca tesis edilen ayırma işlemleri dosyalarında;

... ...’in, 44 oydan 43, ...’ün 48 oydan 48, ...’nun 53 oyda 53 Red oyu kullandığı, ...’nun oylarının dikkat çekici olduğu, red kararı verilen 36 kararın 23’ün de ... ... ve subay üyelerin oyları ile reddedildiği, alınan bu kararların FETÖ’nün amaçlarını destekler mahiyette olduğu Sıkıyönetim direktifi ekinde yapılan atamalar ile uyumlu olduğu; ... ile ... kullandığı oylarda istikrarlı şekilde, ... ile ....’ın ise çoğunlukla işlemin iptali yönünde oy kullandıkları bu kişilerin sıkıyönetim direktifinde MSB emrine alınarak görevden uzaklaştırıldıkları, (Kls: 8, ek: 8/885-886)

Albay ..., (...'un beyanında belirtilen; İstanbul Alay Komutanı ... hakkında Silivri Ceza Mahkemesi tarafından hürriyeti tahdit suçundan verilen cezaya ilişkin dosya Yargıtay'a gelmeden önce bu suçlara bakan daire önce değiştirilerek cemaatin etkin olduğu 14. Ceza Dairesine bu yetki verildi. 14. Ceza Dairesi önce bu kararı onadı, daha sonra Yargıtay Savcılığının itirazı ve kamuoyunun tepkisi üzerine daire bu kararı bozdu),(Kls: 5, ek: 7/298) Em.S.G.Bnb....., Res.Em.Öğ. Yzb.... .... hakkında Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1. Dairesinde verilen karlar ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığında, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1’inci Daire Üyesi .......... ile ilgili işlem yapılmasına yer olmadığına dair kararın verildiği toplantıda kullanılan oyları ve toplantı tutanakları gözetildiğinde; Sıkıyönetim direktifi ekindeki listede göreve devam etmesi öngörülen ... ... ve subay üyeler ... ve ...’nun bu kararda kullandığı oylar yönünden FETÖ ile irtibatlı ve Sıkıyönetim direktifi ile yapılan görevlendirm ile de uyumlu olduğu; (Kls: 8, ek: 8/875-884)

Şeklindeki, tespit ve düşünceler ile ''Yurtta Sulh Konseyi'' tarafından yayımlanan ''Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesi ve bu listeye ilişkin bilirkişi raporları, görevlendirme listesiyle ilgili tanık beyanları, şüpheli ...'ün ''Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesindeki atanma durumu birlikte değerlendirildiğine;

Şüpheli ...'ün örgütün amaçları doğrultusunda hareket ettiği ve FETÖ/PDY üyesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4.3. Şüphelinin Eylemleri ve Eylemlerinin Hukuki Nitelendirilmesi:

Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve işleyişine egemen olan, "Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olması ve bunu Millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiç bir kişi ve kuruluşun, Anayasa'da gösterilen özgürlükçü demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukukun dışına çıkamayacağı, hiç bir faaliyetin Türk millî menfaatlerinin, Türk varlığının, Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esası karşısında korunma göremeyeceği" şeklindeki ilkeleri içeren kurallar bütünü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzenini teşkil etmektedir.

15 Temmuz darbe kalkışmasında kullanılan silahlar ve gerçekleştirilen bir kısım silahlı faaliyetler dikkate alındığında, eylemlerde cebir ve tehdidin açıkça var olduğu, bu cebir ve tehdidin Anayasal düzeni değiştirmeye elverişli olduğu konusunda herhangi bir sorun yoktur.

Sorun dosya şüphelisinin eyleminin TCY'nin 309. maddesinde tarif edilen ve darbeye kalkışanlarca fiilen gerçekleştirilen Anayasayı ihlal eylemine katılma mı yoksa yoksa TCY'nin 314. maddesinde tarif edilen suç/suçlar mı olduğundadır.

Sorun dosya şüphelisinin eyleminin TCY'nin 309. maddesinde tarif edilen ve darbeye kalkışanlarca fiilen gerçekleştirilen Anayasayı ihlal eylemine katılma mı yoksa yoksa TCY'nin 314. maddesinde tarif edilen suç/suçlar mı olduğundadır.

Uygulamada ve teoride kabul edildiği üzere, TCY'nin 309/1 maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu, bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi mümkün bir suç olmasına rağmen, bu durum suçun unsuru değildir. Madde de düzenlenen amaçları gerçekleştirmeye yönelik araç fiilin, icrai veya ihmali suç niteliğinde olması da mümkündür. İhmali fiillerle bu suçun işlenebilmesi için failin gerçekleştirilmekte olan icrai fiilleri, görevi gereği önleme yükümlülüğünün bulunması gerekmektedir. Teşebbüs suçu olmasına rağmen, suç oluşturan fiilin hazırlık hareketleri aşamasından geçip, icra aşamasına ulaşması gerekir. Araç fiilin işlenmesine yönelik icra hareketinin, hem araç suçun, hem de amaç suçun fiil unsurunu oluşturması gerekir. Terör örgütlerinin ''cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırma veya bu düzen yerine başka bir düzen getirme veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önleme'' şeklindeki nihai amacının, örgütün her kademesindeki mensuplarca biliniyor olması, hiçbir ayrım yapmadan tüm üyelerinin bu suçtan cezalandırılmaları için yeterli olmayacak ve bu durum üyelerin suça iştirak ettikleri anlamına gelmeyecektir. Üyelik ve yöneticilik fiilleri bağımsız suçlar olarak TCY'nin 314. maddesinde düzenlenerek yaptırıma bağlanmıştır. Fiilin işleneceği konusundaki bilgi, iştirak bakımından önem taşımamaktadır. İştirak için icrai yada ihmali bir davranışla suçun işlenmesine katkıda bulunmak gerekmektedir.

Her ne kadar şüpheli hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma sonrasında, TCY'nin 309/1, 314/2 maddelerinde düzenlenen Anayasayı ihlal ve silahlı terör örgütü üyesi olma suçlarını işlediği değerlendirilerek fezleke düzenlenmiş ise de yukarıdaki açıklamalar, tanık beyanları, şüphelinin darbeye kalkıştığına veya darbeye kalkışanların eylemlerine katıldığına dair delil elde edilememiş olması ve dosya kapsamı dikkate alındığında, şüphelinin eyleminin TCY'nin 309 değil 314. maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

TCY'nin 314. maddesinin birinci fıkrasında örgüt kurma ve yönetme, 2. fıkrasında ise örgüt üyeliği suçu düzenlenmiştir. Şüphelinin eylemlerinin bu madde kapsamındaki hangi suçu oluşturduğu sorununa gelince;

Örgütün kuruluş amacının gerçekleştirilmesi ile doğrudan nedensellik bağı bulunan ve örgütün varlığı ve devamlılığı bakımından önemli olan bir görev üstlenen kimselerin, özel bir görev yüklendiği de şüphesizdir.

Ancak eylemin nitelendirilmesi yapılırken, delil durumuna göre, şüphelinin silahlı örgüt içinde bir görevinin olup olmadığı, örgüt içindeki konumu, örgütsel faaliyetler ve şüphelinin bu faaliyetler üzerindeki etkinliğinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.