muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/55129, Karar No: 2013/41, Tarih: 05.02.2013

Tanık E. E. Özcan'ın; olaydan iki hafta önce maktûlün ara verilmesini isteyen  sanığı sınıftan dışarı çıkarttığını, olay günü de yoklama sırasında sanığa "ben sana benim dersime girme demedim mi, çık dışarı" deyip tekrar dersten attığını, öldürmenin bu olaydan sonra gerçekleştiğini,

Tanık S. Kubur'un; daha önce imza için çizelge dolaştırılması şeklinde yoklama yapılırken olay günü maktûlün bizzat isim okuyarak yoklama aldığını, sıra sanığa geldiğinde "sen sınıfa nasıl girilip çıkılması gerektiğini öğren, öyle gel" diyerek sınıftan dışarı çıkardığını, sanığın 15-20 dakika sonra geri dönerek eylemi gerçekleştirdiğini,

Tanıklar S. Özer, S. Parmaksız, M.  Kalpaklıoğlu, Ş. Kaya ve O. Sedef'in; iki hafta önceki derste maktûlün uzun süreli ders işlemesi nedeniyle öğrencilerin mola talebinde bulunduklarını, maktûlün "ben ara vereceğim zamanı biliyorum" diye bağırdığını, sanığın maktûle "neden bağırıyorsunuz" diye sorduktan sonra kapıyı çarparak gittiğini, olay günü  maktûlün yoklama alırken sanığa eşyalarını toplayıp çıkmasını ve derse nasıl girilip çıkılacağını öğrenip öyle gelmesini söylediğini, dışarı çıkan sanığın 15-20 dakika sonra geri döndüğünü ve bıçaklama eylemini gerçekleştirdiğini ifade ettikleri,

Sanığın savunmalarında; zaman zaman maktûlün kendisini arkadaşları önünde küçük düşürdüğünü, iki hafta önceki derste ara verilmesine yönelik talaplerini reddederek kendisine "kes sesini, izin vermiyorum" şeklinde bağırdığını, olay günü de yoklama alırken "İ. Dabakoğlu sen misin" diye sorduğunda, "evet" cevabını alınca "sen eşyalarını, pılını, pırtını topla, sınıfı terket" dediğini, "hocam ne oldu" diye sorduğunda "sen önce sınıfa nasıl girilmesi gerektiğini, giriş adabını öğren öyle gel, git sana edep adap öğretsinler, oturmayı kalkmayı öğretsinler" diyerek sınıftan dışarı attığını, herşeyin bir anda gerçekleştiğini, olayın etkisi altında ve moral bozukluğu ile eylemini bir kaza sonucu gerçekleştirdiğini beyan ettiği,

Anlaşılmaktadır.

5237 sayılı TCK’nun "Haksız Tahrik" başlıklı 29. maddesinde yer alan; “Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir” şeklindeki düzenleme ile kişiye haksız fiilin etkisi altında işlediği suçtan ötürü verilecek cezadan belli bir oranda indirim yapılması öngörülmüştür.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, failin haksız bir tahrikin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket ederek bir suç işlemesini ifade eder. Bu halde fail, haksız tahrikin doğurduğu öfke veya elemin etkisi altında, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeksizin, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısında yarattığı karışıklığın sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, failin haksız bir tahrikin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket ederek bir suç işlemesini ifade eder. Bu halde fail, haksız tahrikin doğurduğu öfke veya elemin etkisi altında, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeksizin, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısında yarattığı karışıklığın sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir.

Öğretide yer alan görüşlere göre de; kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddetin etkisi altında bir suç işlemesi halinde kusur yeteneğindeki azalmayı ifade eden haksız tahrik, bu yönüyle, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan menfi bir nedendir. Başka bir deyişle, bu halde failin iradesi üzerinde bir zayıflama meydana gelmekte ve böylece, haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddetin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği, önemli ölçüde zayıflamış bulunmaktadır.

Haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil olmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhi durumun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden fiil, mağdurdan sadır olmalıdır.

Yerleşmiş yargısal kararlarda kabul edildiği üzere, gerek fail, gerekse mağdurun karşılıklı haksız davranışlarda bulunması halinde, tahrik uygulamasında kural olarak, haksız bir eylem ile mağduru tahrik eden fail, karşılaştığı tepkiden dolayı tahrik altında kaldığını ileri süremez. Ancak maruz kaldığı tepki, kendi gerçekleştirdiği eylemle karşılaştırıldığında aşırı bir hal almışsa, başka bir deyişle tepkide açık bir oransızlık varsa, bu tepkinin artık başlı başına haksız bir nitelik alması nedeniyle fail bakımından haksız tahrik oluşturduğu kabul edilmelidir.

Karşılıklı tahrik oluşturan eylemlerin varlığı halinde, fail ve mağdurun yekdiğeri yönünden tahrik oluşturan bu haksız davranışları birbirlerine oranla değerlendirilmeli, öncelik-sonralık durumları ile birbirlerine etki-tepki biçiminde gelişip gelişmediği göz önünde tutulmalı, ulaştıkları boyutlar, vahamet düzeyleri, etkileri ve dereceleri gibi hususlar dikkate alınmalı, buna göre; etki-tepki arasında denge bulunup bulunmadığı gözetilerek, failin başlangıçtaki haksız davranışına gösterilen tepkide aşırılık ve açık bir oransızlık saptanması halinde, failin haksız tahrik hükümlerinden yararlandırılması yoluna gidilmelidir.

Bu açıklamaların ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamaların ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Taraflar arasındaki karşılıklı tutum ve davranışlar zinciri dikkate alındığında, olaydan iki hafta önce maktûlün iki saatlik ders sürelerini birleştirmek suretiyle derse devam etmek istemesine sanığın da içinde bulunduğu bir grup öğrencinin itiraz etmeleri, buna rağmen maktûlün derse ara vermeden devam edeceğini sert bir üslupla söylemesi ve sanığın izin almadan kapıyı çarparak sınıfı terk etmesinden sonra, olay günü maktûlün isim listesinin dolaştırılması şeklindeki yoklama uygulamasından vazgeçerek öğrenci adlarını okumak suretiyle tek tek yoklama yapması,  adını okuduğunda "buradayım" diye cevap veren, arkadaşları ile aynı ortamda derste bulunan ve derse katılmasına engel herhangi bir nedeni bulunmayan sanığa önce "sen sınıfa nasıl girilip çıkılması gerektiğini öğren öyle gel", daha sonra da “eşyalarını, kitaplarını da al, öyle çık” diyerek sınıftan dışarı çıkarması üzerine olayın gerçekleştiği göz önüne alındığında, sanıktan bir yaş büyük olan

öğretim görevlisi maktülün; yüksekokul öğrencisi olan sanığın arkadaşları önünde küçük düştüğünü hissetmesine ve onurunun rencide olmasına neden olacak şekilde gerçekleştirdiği haksız davranışının yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suçun işlendiğinin, diğer bir ifadeyle sanık hakkında TCK'nun 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükmünün uygulanma şartlarının bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, maktûlün haksız hareketi nedeniyle sanık lehine TCK'nun 29. maddesi uygulanarak cezasından asgari miktarda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle fazla ceza tayini isabetli olmadığından, yerel mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan sekiz Genel Kurul Üyesi; "sanık hakkında TCK'nun 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükmünün uygulanma şartlarının bulunmadığı" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Aydın 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.11.2011 gün ve 340-362 sayılı direnme hükmünün, sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nun 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükmünün uygulanarak cezasından asgari miktarda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.02.2013 günü yapılan müzakerede tebliğnamedeki talebe uygun olarak oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25022, Karar No: 2013/21408, Tarih: 11.11.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/25022 E.  ,  2013/21408 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

7201 sayılı yasanın 35/1.maddesinde "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır." hükmü öngörülmüş olup, sanık ...'ın yokluğunda verilen karar 7201 sayılı yasanın 35. maddesine göre tebliğ edilmiş ise de, bu adresin daha önce usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olan bir adres olmadığı anlaşıldığından, kararın adı geçen sanığa 6099 sayılı yasa ile değişik 7201 sayılı yasa hükümlerine göre usulüne uygun olarak tebliği ile temyiz edilmesi halinde temyiz dilekçesi eklendikten ve bu temyize ilişkin ek tebliğname de düzenlendikten sonra iadesi için dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4150, Karar No: 2024/14733, Tarih: 07.11.2024

**3. Ceza Dairesi         2021/4150 E.  ,  2024/14733 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1742 E., 2020/312 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2018/326 E, 2019/257 K.

SUÇ : Anayasayı ihlal, Silahlı terör örgütüne üye olma, Suçluyu Kayırma,

HÜKÜM :A) Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan;

1-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında; CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraat,

2-Sanıklar ..., ... ve ... hakkında; CMK'nın 223/2-b maddesi uyarınca beraat,

3-Sanık ... hakkında TCK'nin 30 ve CMK'nın 223/3-d maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına,

4-Sanık ... hakkında; TCK'nın 309/1, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

B) Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan;

1-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında

CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraat,

2-Sanık ... hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına,

3-Sanıklar ... ve ... hakkında; TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 58/9, 53, 63 üncü maddeleri uyarınca mahkumiyet

4-Sanıklar ..., ... ve ... hakkında; TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63 üncü maddeleri uyarınca mahkumiyet,

5-Sanıklar ... ve ... hakkında; TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63 üncü maddeleri uyarınca mahkumiyet,

C) Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu yönünden;

1-Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında CMK'nin 223/2-e maddesi uyarınca beraat,

2-Sanık ... hakkında CMK'nin 223/3-d maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına,

D) Birleşen davalar bakımından ..., ..., ... ve ... ile ilgili olarak CMK'nın 223/7 maddesi uyarınca davaların reddi,

E) Sanık ... hakkında; TCK'nın 283/1, 62, 53, 63, CMK'nın 231/5 inci maddeleri uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması,Kararlarına yönelik istinaf başvurularının esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İade, Ret, Onama, Bozma

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvurularının süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanıklar müdafiilerinin duruşmalı inceleme isteminin 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunu'n 94 üncü maddesi ile değişik CMK’nın 299/1 inci maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

Sanık ... hakkında suçluyu kayırma suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı temyiz yasa yoluna tabi olmadığından incelenmeksizin İADESİNE,

Temyiz edenlerin sıfatı, başvurularının süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanıklar müdafiilerinin duruşmalı inceleme isteminin 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunu'n 94 üncü maddesi ile değişik CMK’nın 299/1 inci maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

Sanık ... hakkında suçluyu kayırma suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı temyiz yasa yoluna tabi olmadığından incelenmeksizin İADESİNE,

Silahlı terör örgütüne üye olma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından davaya katılma hakkı bulunmayan katılan Cumhurbaşkanlığı vekilinin; anayasayı ihlal, silahlı terör örgütüne üye olma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan davaya katılma hakkı bulunmayan Milli Savunma Bakanlığı vekilinin; dosyada herhangi bir suçtan katılma hakkı bulunmayan Ösym Başkanlığı vekilinin ilgili hükümleri temyiz yetkisi bulunmadığından CMK'nın 296 ncı maddesi uyarınca temyiz taleplerinin REDDİNE;

İlk Derece Mahkemesince sanık ... hakkında anayasayı ihlal ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından "ceza verilmesine yer olmadığına" dair kararlarına yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararları CMK'nın 286/2-h maddesi gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan, temyiz taleplerinin 5271 sayılı CMK’nın 298 inci maddesi uyarınca REDDİNE,

Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, anayasayı ihlal suçundan katılan sıfatına haiz Cumhurbaşkanlığı vekilinin, sanıklar müdafiileri ile sanık ..., ..., ..., ..., ...'nin temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

... dışındaki sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen beraat kararlarına yönelik bir temyiz talebi bulunmadığı anlaşıldığından bu sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen beraat kararları temyiz kapsamı dışında bırakılmıştır.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları, Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesi'nin 22.03.2019 tarih ve 2018/7103 Esas 2019/1953 sayılı Kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 309 uncu maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de bu husus suçun unsuru değildir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309 uncu maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000'in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74'ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000'e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik merkez bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait bu uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4'ü asker, 63'ü polis ve 183'ü sivil olmak üzere toplam 250'den fazla kişi şehit edilmiş, 23'ü asker, 154'ü polis ve 2.558'i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309 uncu maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37 nci maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde (faillerle birlikte) fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.

TCK'nın 309 uncu maddesinde düzenlenen suç bir somut tehlike suçu olduğundan suçun oluşması için ayrıca bir neticenin gerçekleşmesi aranmamaktadır. Bu itibarla, sanığın amaca matuf eylemi ve/veya işlediği elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekli ve yeterlidir. Suça teşebbüsün kabulü için aranan elverişli vasıtalarla cebri eylemlere başlanıp başlanmadığı araştırılırken ve vasıtanın elverişliliği takdir edilirken tek tek yapılan eylemlerle amaçlanan hedefler arasında doğrudan doğruya bağ kurmak yoluna gidilemez. Ancak her halükarda ülke genelinde gerçekleştirilmek istenen amaca matuf cebri/icrai fiilin, sanığın bulunduğu mahalde/sorumluluk sahasında da doğrudan doğruya ya da araç suçlar yönünden icrasına başlanması aranmalıdır. Sanığın bu icrai fiile yine icrai bir hareketle katılması mümkün olduğu gibi garantörlük yükümlülüğünü ihmal etmek suretiyle de iştirak edebileceği görülmektedir.

Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde, yerine getiren ile emri veren sorumlu olur (1982 Anayasası'nın 137/2 nci maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 24/3 üncü maddesi). Askeri hizmete müteallik hususlarda verilen emir bir suç teşkil ederse bu suçun işlenmesinden emri veren mesuldür. Ancak, amirin emrinin adli ve askeri bir suç maksadını ihtiva eden bir fiile müteallik olduğu kendisince malum ise, maduna da faili müşterek cezası verilir (1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 41/3-B).

Bölge Adliye ve İlk Derece Mahkemelerince sübutu kabul edilen somut olayda;

Bölge Adliye ve İlk Derece Mahkemelerince sübutu kabul edilen somut olayda;

Gölcük Donanma Üssünde Meydana Gelen Olaylar:

Gölcük Donanma Üssünde Meydana Gelen Olaylar:

Gölcük Donanma Üssünde darbe teşebbüsüne yönelik faaliyetlerin başlangıcını Ankara Akıncı Üssünde bulunan ...’ın saat 20:29 itibariyle Donanma Üs Komutanı ...’i araması ve darbe teşebbüsü için gece 03:00 itibariyle belirlenen harekete geçme saatinin öne alındığını bildirmesiyle başladığı anlaşılmıştır. Telefonla tâlimat alan ... darbe teşebbüsünün amaçları doğrultusunda Donanma Üssünün kontrolünü ele almak ve önceden yapılan plan doğrultusunda Harp Filo Komutanı ile Donanma Kurmay Başkanını usulsüz derdest etmek amacıyla ekibini toplamaya başlamıştır. Ardından harekete geçerek Güvenlik Tabur Komutanlığı nöbetçi astsubayını dâhili hattan telefonla aramış ve “benim hâricimde Donanma Komutanı ve Donanma Kurmay Başkanı dâhil Kara Hazır Kıtasını kim isterse emrini dinlemeyeceksin” diyerek telefonu kapatmıştır. Donanma Karargah binasına giderek nöbetçi âmirine “Donanma Komutanı bölge dışında, emir-komuta bende, ben Donanma Komutanıyım, hiç kimse Donanma Komutanı ve Donanma Kurmay Başkanı dahil Karargah’a kimse girmeyecek, giriş-çıkış yapılmayacak, kontrol altına al ve emniyeti sağla, Karargah askerlerinden 20 tane teçhizatlı asker ile Karargah binasını koru ve kontrol altında tut” demiştir. Önce Donanma Kurmay Başkanının bulunduğu Tepe Lojmanlarına giderek müşteki Yalçın Payal’i isteği dışında araca bindirip Merkez Komutanlığına götürerek önceden hazırlanan nezarethaneye kapatmış, sonra olumsuz birtakım gelişmeleri duyup Harp Filo Karargahına gelmiş olan Harp Filo Komutanı ...’ı bulunduğu Karargah binasından zorla Merkez Komutanlığına getirerek hürriyetini kısıtlamıştır. Gözaltına alınan müşteki amirallerin bir an önce İstanbul Maltepe Askeri Cezaevine gönderilmesi yönündeki tâlimat uyarınca ... bu sevk işlemi için yeteri kadar askerle birlikte araç hazırlanması ve askerlerin silahlandırılmasını istemiştir. Bu sevk işlemi için ... plakalı ... marka Askeri Cezaevi Tutuklu Sevk Aracı ile bu araca eskortluk yapacak olan ... plaka sayılı ... marka Jeep model araç hazırlanmış, tutuklu sevk aracını kullanacak şoför bulunamaması nedeniyle bu aracı kullanmaya ehliyetli tek şoför durumunda bulunan uzman Çavuş sanık ... evine telefon edilerek çağrılmıştır. Sanık ... birliğe geldiğinde garajdan çıkartılan sevk aracı Merkez Komutanlığı arka kapısına getirtilmiş durumdadır. Gerekli hazırlıkların tamamlandığını gören ...’in talimatıyla müşteki amiraller yine istekleri dışında Merkez Komutanlığından çıkartılarak cezaevi nakil aracına bindirilmişler ve önünde bir eskort araç ile birlikte saat 00:42 itibariyle Maltepe Askeri Cezaevine gitmek üzere Donanma Üssünden gönderilmişlerdir. Araçlar seyir hâlinde iken Gebze İlçesi D-100 Karayolu İstanbul istikameti ... önü mevkiine gelindiğinde Gebze İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlileri ile toplanan vatandaşlar tarafından yolun kapatılması üzerine, saat 02.00 sıralarında usulsüz sevk işlemi yapan araçlar durdurularak müştekiler kurtarılmıştır.