muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/214, Karar No: 2023/466, Tarih: 20.09.2023

57. 'Laik güçler, yarın veya öbür gün dağdaki işleri bitip ya da bir sulh ile dağdan kışlalarına, şehirlerine döndüğünden gözlerine inanamayacaklar. Bölünmemesi için uğrunda can verdikleri Laik Cumhuriyetin sessiz sedasız ve kansız bir şekilde, Feto’nun tarikatçıları tarafında ele geçirilerek...' ve 'Laik güçler dağlara verdiği enerjisini Şehirlere çekerek. Tarikat ve cemaat tehlikesini görmeli' şeklindeki ifadelerinde de açıkça dile getirdiği gibi başvurucu, köşe yazısında bir bütün olarak güvenlik güçlerinin PKK terör örgütüne yönelik operasyonel faaliyetlerini eleştirmemekte; güvenlik güçlerinin esaslı amaçları doğrultusunda rejim için büyük tehlike oluşturan FETÖ/PDY'ye karşı mücadele etmesini de istemektedir.

58. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesinin başvurucunun, PKK terör örgütünü tanımlarken 'Apo'nun Yurtseverleri' ve 'Kürt Özgürlük Hareketi' ifadelerini kullanarak terör örgütünü masum ve zararsız göstermeyi amaçladığı ve böylece PKK/KONGRA-GEL terör örgütünü ve liderini övdüğü şeklindeki değerlendirmeye katılması mümkün olmamıştır. Böyle bir değerlendirme, kelimelere başvurucunun verdiği anlamın ötesinde anlamlar vermek olur ve hiçbir düşünce açıklaması sahibinin kastettiğinden farklı şekilde yorumlanarak cezalandırma konusu yapılmamalıdır (benzer değerlendirmeler içeren birçok karar arasından bkz. Ergün Poyraz (2) [GK], B. No: 2013/8503, 27/10/2015, § 72; Tansel Çölaşan, § 69; Emin Aydın (2), B. No: 2013/3178, 25/6/2015, § 50). İlk olarak başvurucunun kullandığı ifadeler yazısı boyunca benimsediği görece tarafsız tutumu yansıtmaktadır.

59. Toplumun terör konusundaki hassasiyeti dikkate alındığında kamunun vicdanını rahatsız edecek mahiyette bulunsa bile başvurucunun kavramsallaştırması ne ... Öcalan ve PKK tarafından gerçekleştirilen terör eylemlerinin desteklendiğini ne de tasvip edildiğini göstermektedir. Gerek derece mahkemesinin gerekse Yargıtayın gerekçesinden başvuru konusu müdahaleyi haklı gösterecek nitelikte açık ve yakın bir tehlikenin mevcut olduğu anlaşılamamaktadır.

60. Bu doğrultuda Mahkemelerin başvurucunun sözlerini bağlamından kopartmaksızın ve olayın bütünselliği içinde değerlendirdiği de söylenemez. Sonuç olarak yukarıdaki hususlar dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin ve Yargıtayın gerekçelerinin somut olayda başvurucunun ifade özgürlüğüne müdahale edilmesini haklı göstermek için tek başına yeterli olmadığı kabul edilmiştir.

61. Yukarıdaki hususlar dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin gerekçesi, başvurucunun ifade ve basın özgürlüklerine yapılan müdahale için ilgili ve yeterli sayılamaz. Bu nedenle verilen kararda, ilgili çıkarlar arasında adil bir denge kurulduğu söylenemez." olarak açıklandığı,

Anlaşılmıştır.

61. Yukarıdaki hususlar dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin gerekçesi, başvurucunun ifade ve basın özgürlüklerine yapılan müdahale için ilgili ve yeterli sayılamaz. Bu nedenle verilen kararda, ilgili çıkarlar arasında adil bir denge kurulduğu söylenemez." olarak açıklandığı,

Anlaşılmıştır.

Sanık aşamalarda benzer şekilde; Gerger Fırat isimli yerel gazetenin sahibi olduğunu, yaklaşık kırk yıldır gazetecilik yaptığını, suça konu yazının kendisine ait olduğunu, yaşamı boyunca demokrasi ve hukuk mücadelesi verdiğini, bu doğrultuda düşüncelerini özgürce açıkladığını, yazısında kullandığı; "Feto'nun tarikatçıları", "Apo'nun yurtseverleri" ve "Türkiye Cumhuriyetinin laik bekçileri" ifadelerinin kendisinin tarafsız olduğunu gösterdiğini, "Apo'nun yurtseverleri" ifadesinin örgüt tarafından kullanıldığını, onların kullandığı bu ifadeye yazısında yer verdiğini, terör örgütünün propogandasını yapmadığını, ... Öcalan'ı ya da terör örgütünü övme gibi bir kastının da olmadığını, yazının şiddet içermediğini, ifade ve basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, yazı içerisinde yer alan "FETO" kelimesini ilk kullanan kişinin kendisi olduğunu, bu yazısında Fetullah ... cemaatinin bir terör örgütü olduğuna ve devleti ele geçirmeye çalıştığına yönelik birtakım uyarılarda bulunduğunu savunmuştur.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konularına İlişkin Görüşler

Doğal haklardan kabul edilen ifade hürriyeti, çoğulcu demokrasilerde, vazgeçilemez ve devredilemez bir niteliğe sahiptir. Öğretide değişik tanımlara rastlanmakla birlikte, genel bir kabulle ifade/düşünce hürriyeti, insanın özgürce fikirler edinebilme, edindiği fikir ve kanaatlerinden dolayı kınanmama, bunları meşru yöntemlerle dışa vurabilme imkân ve özgürlüğüdür. Demokrasinin olmazsa olmaz şartı olan ifade hürriyeti, birçok hak ve özgürlüğün temeli, kişisel ve toplumsal gelişmenin de kaynağıdır. İşte bu özelliğinden dolayı ifade hürriyeti, temel hak ve hürriyetler kapsamında değerlendirilerek, birçok uluslararası belgeye konu olmuş, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda da ayrıntılı düzenlemelere tabi tutulmuştur.

Bu bağlamda;

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 19. maddesinde; "Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve herhangi bir yoldan ve hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir.",

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 10. maddesinin birinci fıkrasında; "Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içerir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine bağlı tutmalarına engel değildir." Hükümlerine yer verilmiştir.

Anayasamıza bakıldığında;

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 10. maddesinin birinci fıkrasında; "Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içerir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine bağlı tutmalarına engel değildir." Hükümlerine yer verilmiştir.

Anayasamıza bakıldığında;

25. maddesinde "Düşünce ve kanaat hürriyeti" başlığı altında; "Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Her ne amaçla olursa olsun kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz. Düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz.",

26. maddesinde, AİHS’nin 10. maddesinin birinci fıkrasındaki düzenlemeye benzer şekilde; "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir." hükümleri yer almıştır.

Görüldüğü gibi Sözleşme'nin 10. maddesinin birinci fıkrası ile Anayasa’nın 25 ve 26. maddelerinde ifade (düşünce) hürriyeti en geniş anlamıyla güvence altına alınmıştır.

Günümüz özgürlükçü demokrasilerinde, istisnalar dışında, geniş bir yelpazeyle düşünceyi açıklama korunmakta ve ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilmek suretiyle özgürlüğün sağladığı haklardan en geniş şekilde yararlandırılmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi konuya ilişkin olarak; "İfade özgürlüğü, toplumun ilerlemesi ve her insanın gelişmesi için esaslı koşullardan biri olan demokratik toplumun ana temellerinden birini oluşturur. İfade özgürlüğü, 10. maddenin sınırları içinde, sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenmeye değmez görülen 'haber' ve 'düşünceler' için değil, ama ayrıca Devletin veya nüfusun bir bölümünün aleyhinde olan, onlara çarpıcı gelen, onları rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir; bunlar olmaksızın demokratik toplum olmaz. Bu demektir ki, başka şeyler bir yana, bu alanda getirilen her 'formalite', 'koşul', 'yasak' ve 'ceza', izlenen meşru amaçla orantılı olmalıdır." şeklinde görüş belirtmiştir (Handyside/ Birleşik Krallık, B. No: 5493/72, 07.12.1976).

Öte yandan Anayasa'nın "Basın hürriyeti" başlıklı 28. maddesi;

"Basın hürdür, sansür edilemez. Basımevi kurmak izin alma ve mali teminat yatırma şartına bağlanamaz.

Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır.

Basın hürriyetinin sınırlanmasında, Anayasanın 26 ve 27 nci maddeleri hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlenmiş,

Maddenin atıf yaptığı, Anayasa'nın "Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti" başlıklı 26. maddesinin ikinci ve devamı fıkraları ise;

Öte yandan Anayasa'nın "Basın hürriyeti" başlıklı 28. maddesi;

"Basın hürdür, sansür edilemez. Basımevi kurmak izin alma ve mali teminat yatırma şartına bağlanamaz.

Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır.

Basın hürriyetinin sınırlanmasında, Anayasanın 26 ve 27 nci maddeleri hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlenmiş,

Maddenin atıf yaptığı, Anayasa'nın "Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti" başlıklı 26. maddesinin ikinci ve devamı fıkraları ise;

"Bu hürriyetlerin kullanılması, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, suçların önlenmesi, suçluların cezalandırılması, Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.

Haber ve düşünceleri yayma araçlarının kullanılmasına ilişkin düzenleyici hükümler, bunların yayımını engellememek kaydıyla, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin sınırlanması sayılmaz.

Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir." biçiminde hüküm altına alınmıştır.

AİHS’nin 10. maddesinin ikinci fıkrasında da; "Görev ve sorumluluklar da yükleyen bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

5187 sayılı Basın Kanunu’nun 3. maddesi, "Basın Özgürlüğü" başlığı altında;

"Basın özgürdür. Bu özgürlük; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir.

Basın özgürlüğünün kullanılması ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; başkalarının şöhret ve haklarının, toplum sağlığının ve ahlâkının, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ve toprak bütünlüğünün korunması, Devlet sırlarının açıklanmasının veya suç işlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla sınırlanabilir." şeklinde düzenlemiş ve basın özgürlüğünün sınırları belirlenmiştir.

Basın özgürlüğünün kullanılması ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; başkalarının şöhret ve haklarının, toplum sağlığının ve ahlâkının, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ve toprak bütünlüğünün korunması, Devlet sırlarının açıklanmasının veya suç işlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla sınırlanabilir." şeklinde düzenlemiş ve basın özgürlüğünün sınırları belirlenmiştir.

Ceza Genel Kurulunun 20.03.2007 tarihli ve 65-70 sayılı kararında da belirtildiği gibi; geneli ilgilendiren ya da ilgilendirmesi gereken tüm olaylar hakkında, halkı objektif ve gerçekleri yansıtacak biçimde aydınlatmak, çeşitli sorunlar üzerinde kamuoyunu düşünmeye çağıracak tarzda tartışmalar açmak, onu toplumsal ve siyasal oluşumlar üzerinde doğru ve gerçeğe uygun bilgilerle donatmak, yöneticileri eleştirmek, uyarmak ve bu yöntemlerle denetlemek, ayrıca içinde yaşadığı toplumun ve tüm insanlığın sorunları konusunda bireyi bilinçlendirmek durumunda olan basına, bu ödevlerini yerine getirirken ihtiyaç duyacağı bir kısım haklar da tanınmıştır. Bunlar; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser ortaya koyma haklarıdır.

Temelini AİHS'nin 10. maddesi ile Anayasa'nın 28. ve devamı maddelerinden alan ve 5187 sayılı Kanun'un 3. maddesinde düzenlenen basın özgürlüğü ve bu kapsamda bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser ortaya koyma hakkı, TCK'nın 26. maddesinin birinci fıkrasında; "Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez." düzenlemesi kapsamında bir hukuka uygunluk nedenidir. Ancak habere ulaşma, haberi yorumlama ve eleştirme ile haberi kamuya ulaştırmayı kapsayan bu hakkın hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilebilmesi için; haberin gerçek ve güncel olması, haberin kamuyu ilgilendirmesi yani kamuoyunun haberi öğrenmekte menfaatinin bulunması ve haber ile haberin veriliş şeklinin uyumlu olması gereklidir (Hamide Zafer, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Beta Yayınevi, İstanbul, 2013, 3. Bası, s. 323; Nur Centel-Hamide Zafer-Özlem Çakmut, Türk Ceza Hukukuna Giriş, Beta Yayınevi, İstanbul, 2010, 6. Bası, s. 336-338; Hakan Hakeri, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2011, 12. Bası, s. 279-282).

Bu aşamada TCK'nın 215. maddesinde düzenlenen "Suçu ve suçluyu övme" suçuna uyuşmazlıkla ilgili olduğu ölçüde değinilmesinde yarar bulunmaktadır.

Anılan madde; "İşlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kimse, iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

" şeklinde düzenlenmiş iken 30.04.2013 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile bahse konu maddede yer alan "kimse" ibaresinden sonra gelmek üzere “bu nedenle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde,” ibaresi eklenerek son şeklini almıştır.

Anılan madde; "İşlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kimse, iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

" şeklinde düzenlenmiş iken 30.04.2013 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile bahse konu maddede yer alan "kimse" ibaresinden sonra gelmek üzere “bu nedenle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde,” ibaresi eklenerek son şeklini almıştır.

İşlenmiş olan bir suçun ya da işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişinin alenen övülmesi bu suçun hareket unsurunu oluşturmaktadır. Seçimlik hareketli olarak düzenlenen bu suç da ya işlenen bir suçun övülmesi ya da işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişinin övülmesi söz konusudur. Bu anlamda suçu ve suçluyu övme suçunun oluşması için öncelikle ortada işlenmiş bir suç veya suç işlemiş bir kimsenin bulunması gerekir. İşlenmiş bir suçtan veya bir kişinin suç işlediğinden söz edilebilmesi için ise bu durumun mahkeme kararıyla tespit edilmesi ve bu kararın da kesinleşmesi gerekmektedir.

Suçu ve suçluyu övme suçunun unsurlarından biri olan övmek fiili Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğü'nde; "Birinin veya bir şeyin iyiliklerini, üstünlüklerini söyleyerek değerini yüceltmek, sena etmek; methetmek, yermek karşıtı" şeklinde tanımlanmıştır. Anılan suç bakımından övme fiiline ilişkin olarak öğretide; "Yurtcan’a göre; övme fiili içeriğinde duyguyu da barındırır. İçeriğinde duygunun olması, övme fiilini, örneğin haber vermek gibi, diğer fiillerden ayırır. Erem övme fiilini; başkalarını övülen suçu işlemeye teşvik edici veya başkalarını o suçu işlemekten alıkoyan manevi engelleri ortadan kaldırıcı sözler söylemek olarak tanımlamaktadır. Cihan’a göre övme fiili, ilgili konuya yönelmiş pozitif bir yargının açıklanması durumudur. Önder ise, övme ile hukuka aykırı bir fiilin doğruluğu, meşruluğu ve haklılığı konusunda kişilerde bilinç yaratmak ve böylece suçun meydana getirilmesini kolaylaştırmak istendiğini belirtmektedir. Bayraktar; övmenin basit bir yüceltme olarak anlaşılmaması gerektiğini, övmenin aynı zamanda suç işlemeye de tahrik edici hareketler bütünü olduğunu ileri sürmektedir. Toroslu da; cezalandırılabilir bir övme fiilinden söz edebilmek için bunun yalnızca pozitif bir düşünce açıklamasından ibaret olmaması gerektiğini, ayrıca övülen suçu işleme konusunda etkin bir teşvik özelliğine sahip olması gerektiğini belirtmektedir." açıklamalarına yer verilmiştir (Prof. Dr. İbrahim Dülger-Arş. Gör. Selami Cin, Suçu ve Suçluyu Övme Suçu (TCK md. 215), D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan, C. 21, Özel S, 2019, s. 2874-2875). Ancak suçlunun övülmesi seçimlik hareketine ilişkin suç oluşturan eylem suç işlemiş olan kişinin herhangi bir şekilde övülmesi değil işlemiş olduğu suçtan dolayı övülmesidir. Örneğin suç işlemiş bir kişinin iyi bir şair olduğunun alenen övülmesi durumunda anılan suç unsurları itibarıyla oluşmayacaktır.

Bu suçun oluşması için övmek fiilinin alenen yapılması, diğer bir ifade ile fiilin, gerçekleştiği koşullar itibarıyla belirli olmayan ve birden fazla kişiler tarafından algılanabilir olması gerekmektedir. Övme fiilinin belirsiz sayıdaki kişiler tarafından işitilebilecek, görülebilecek ve algılanabilecek bir ortamda veya çok sayıda kişinin öğrenmesini sağlayacak herhangi bir araçla işlenmesi hâlinde, aleniyet vardır. Aleniyetin varlığı için, çok sayıda insanın öğrenmesinin olanaklı olması yeterlidir; söylenenlerin fiilen duyulması şart değildir. Ayrıca TCK'nın "Ortak hüküm" başlıklı 218. maddesinde suçu ve suçluyu övme suçunun basın ve yayın yolu ile işlenmesi hâli ağırlaştırıcı sebep olarak düzenlemiştir.

Öte yandan, insan haklarına saygı ve bu konuda ortaya çıkan aksaklıkları iç hukukumuzda çözüme bağlama ilkelerinin gereğinin yerine getirilebilmesi ve ülkemizin AİHM önündeki davalar açısından görünümünün daha iyi bir noktaya taşınabilmesi amacıyla, AİHS tarafından koruma altına alınan hakların ihlaline sebebiyet verebilen çeşitli kanunlarda yer alan ilgili hükümlerde değişiklik yapılması ve söz konusu olabilecek ihlal durumlarının ortadan kaldırılması için hazırlanan ve 30.04.2013 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. maddesi ile TCK'nın 215. maddesine "bu nedenle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde," ibaresi eklenmiş ve bu şekilde söz konusu suç soyut tehlike suçu olmaktan çıkarılıp somut tehlike suçu hâline getirilmiştir. Diğer bir ifade ile bu suçun cezalandırılabilmesi için failin işlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen övmesi yeterli olmayıp ayrıca failin bu eylemi sonucunda devletin ve toplumun güvenlik, düzenlilik ve sükûn içinde bulunması, kamu hizmetlerinin aksamadan görülmesi anlamına gelen kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin de ortaya çıkması gerekmektedir. Açıklık, tehlikenin kuşkuya meydan vermeyecek şekilde ortaya çıkmasını; yakınlık ise düşünce açıklamasında kullanılan kelimelerin somut tehlike yani zarar yaratma olasılığına yakın olmasını ifade etmektedir. Değişiklikle birlikte artık övme fiilinin suçun konusu üzerinde doğrudan bir tehlike yarattığı kabulü ortadan kaldırılmış, böyle bir tehlikenin gerçekte doğup doğmadığına ilişkin ayrı bir araştırma yapılması gerekliliği hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle failin cezalandırılabilmesi için yargılama sırasında hâkimin somut tehlikenin varlığını araştırması zorunludur. Ayrıca bu somut tehlike suçun kurucu unsuru değil objektif cezalandırılma şartıdır. Bu nedenle anılan eylem gerçekleştirildikten sonra kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlike ortaya çıkmadığında fail teşebbüsten cezalandırılamayacaktır (Hasan Tahsin Gökcan-Mustafa Artuç, Yorumlu-Uygulamalı Türk Ceza Kanunu Şerhi, Birinci Baskı, 5. Cilt, Adalet Yayınevi, Ankara, 2021, s. 7272-7273).

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Yerel Mahkemece, Adıyaman ili, Gerger ilçesinde yayımlanmakta olan Gerger Fırat isimli yerel gazetenin sahibi, sorumlu yazı işleri müdürü ve köşe yazarı olan sanığın kendi köşesinde kaleme aldığı 04.01.2008 tarihli ve "FETO ile APO" başlıklı yazısında; "Apo'nun Yurtseverleri", "Kürt Özgürlük Hareketi" gibi terimler kullanarak, PKK terör örgütünün sözde lider ve üyelerini yüceltip eylemlerinden övgüyle bahsetmesi ve güvenlik güçlerinin terör örgütüne karşı mücadelesini eleştirmesi karşısında; ülkemizin yıllardır süregelen ve hâlen mevcudiyetini koruyan terör tehdidi altında bulunduğu da göz önüne alındığında, sanık tarafından kullanılan bu ifadelerin kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlike doğurabilecek nitelikte olduğu ve bu şekilde sanığa yüklenen suçu ve suçluyu övme suçunun unsurları itibarıyla oluştuğu kabul edilen olayda;

Suça konu yazıda sanığın PKK terör örgütü için; "...’ın Yurtseverleri" ve "Kürt Özgürlük Hareketi" şeklinde toplumun önemli bir bölümü için rahatsız edici nitelikte olan ifadeler kullandığı anlaşılmakta ise de yazı içeriği bir bütün olarak değerlendirildiğinde; PKK tarafından gerçekleştirilen terör eylemlerini destekleme, tasvip etme veya terör suçlarını işlemeye teşvik etme anlamına gelebilecek herhangi bir anlatımın bulunmaması, bu anlamda işlenmiş olan bir suçun veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişinin övülmesinin söz konusu olmaması, anılan yazının yayımlanması nedeniyle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıktığının dosyaya yansımaması, yazının esas itibarıyla, güvenlik güçlerince PKK terör örgütüne yönelik olarak yapılan operasyonların eleştirilmesi için değil sanık tarafından o tarihte "FETO" olarak adlandırılan, örgüt olduğu ve rejim için tehlike oluşturduğu vurgulanan FETÖ/PDY örgütü ile mücadele edilmesinin sağlanması amacıyla eleştirel bir dille kaleme alınmış olması hususları ile suça konu yazıya ilişkin olarak sanığa verilen hapis cezası nedeniyle ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine yönelik Anayasa Mahkemesinin 19.10.2022 tarihli ve 2020/3630 sayılı kararı göz önüne alındığında sanığa atılı suçun unsurları itibarıyla oluşmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 24.10.2019 tarihli ve 12874-13016 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.03.2019 tarihli ve 619-137 sayılı hükmünün, sanığa atılı suçun unsurları itibarıyla oluşmadığının gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.09.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9502, Karar No: 2009/17116, Tarih: 06.10.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/9502 E.  ,  2009/17116 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/02/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 15,60 TL onama harcı temyiz edenden alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 06.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.