muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1423, Karar No: 2019/11167, Tarih: 15.05.2019

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Uyuşmazlık işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranıp davranmadığı ve bunun sonuçları noktasında toplanmaktadır.

Eşit davranma ilkesi tüm hukuk alanında geçerli olup, iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklemektedir. Bu bakımdan işverenin yönetim hakkı sınırlandırılmış durumdadır. Başka bir ifadeyle işverenin ayrım yapma yasağı işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasaklamaktadır. Bununla birlikte eşit davranma borcu tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmeyip, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edinmiştir.

“Eşitlik İlkesi” en temel anlamda T.C. Anayasasının 10 uncu ve 55 inci maddelerinde ifade edilmiş, 10 uncu maddede “Herkes, dil, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” kuralına yer verilmiştir. 55 inci maddenin kenar başlığı ise “Ücrette Adalet Sağlanması” şeklindedir.

Bundan başka eşit davranma ilkesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa Ekonomik Topluluğu Andlaşması, Uluslararası Çalışma Örgütünün Sözleşme ve Tavsiye Kararlarında da çeşitli biçimlerde ele alınmıştır.

İstihdam ve Meslek Konularında Kadın ve Erkeğe Eşit Muamele ve Fırsat Eşitliği İlkesinin Uygulanmasına Dair 5 Temmuz 2006 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2006/54/EC Sayılı Direktifinin “Analık (Doğum) İzninden Dönüş” başlıklı 15 inci maddesinde, “doğum iznindeki bir kadının, doğum izninin bitiminden sonra işine veya eşdeğer bir pozisyona kendisi için daha dezavantajlı olmayan koşul ve şartlarda geri dönmeye ve çalışma koşullarında yokluğu sırasında yararlanmış olacağı her türlü iyileştirmeden yararlanmaya hakkı vardır” şeklinde kurala yer verilerek, doğum iznini kullanan kadın işçi yönünden işverenin eşit davranma borcuna vurgu yapılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu sistematiğinde, eşit davranma borcu, işverenin genel anlamda borçları arasında yerini almıştır. Buna karşın eşitlik ilkesini düzenleyen 5 inci maddede, her durumda mutlak bir eşit davranma borcu düzenlenmiş değildir. Belli bazı durumlarda işverenin eşit davranma borcunun varlığından söz edilmiştir. Dairemiz kararlarında “ esaslı nedenler olmadıkça” ve “biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça” bu yükümlülüğün bulunmadığı vurgulanmıştır (Yargıtay 9.HD. 25.7.2008 gün 2008/ 27310 E, 2008/ 22095 K.).

İşverence, işçiler arasında farklı uygulamaya gidilmesi yönünden nesnel nedenlerin varlığı halinde eşit işlem borcuna aykırılıktan söz edilemez( Yargıtay 9.HD. 2.12.2009 gün, 2009/33837 E, 2009/ 32939 K).

4857 sayılı Yasanın 5 inci maddesinin ilk fıkrasında, dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı ayrım yasağı getirilmiştir. Belirtilen bu hususların tamamının mutlak ayrım yasağı kapsamında ele alınması gerekir. Eşit davranma ilkesinin uygulanabilmesi için aynı işyerinin işçileri olma, işyerinde topluluk bulunması, kolektif uygulamanın varlığı, zamanda birlik ve iş sözleşmesiyle çalışmak koşulları gerekmektedir.

Yasanın 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında tam süreli - kısmî süreli işçi ile belirli süreli - belirsiz süreli işçi arasında farklı işlem yapma yasağı öngörülmüş, üçüncü fıkrada ise cinsiyet ve gebelik sebebiyle ayrım yasağı düzenlenmiş ve bu durumda olan işçiler bakımından iş sözleşmesinin sona ermesinde de işverenin eşit davranma borcu vurgulanmıştır. Bununla birlikte, işverenin işin niteliği ile biyolojik nedenlerle faklı davranabileceği bahsi geçen hükümde açıklanmıştır.

Yine değinilen maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında, işverenin ücret ödeme borcunun ifası sırasında ayrım yapamayacağından söz edilmektedir. Burada sözü edilen ücretin genel anlamda ücret olduğu ve ücretin dışında kalan ikramiye, pirim v.b. ödemleri de kapsadığı açıktır.

Bundan başka 4857 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen sendikal nedenlere dayalı ayrım yasağı da mutlak ayrım yasağı kapsamında değerlendirilmelidir. Yasanın 5 inci maddesiyle 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan haller sınırlayıcı olarak düzenlenmiş değildir. İşçinin işyerinde olumsuzluklara yol açmayan cinsel tercihi sebebiyle ayrım yasağı da buna eklenebilir. Yine siyasî sebepler ve dünya görüşü gibi unsurları esas alan bir ayrımcılık da korunmamalıdır.

İşverenin eşit davranma borcuna aykırı davranmasının yaptırımı değinilen Yasanın 5 inci maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenmiştir. Anılan hükme göre işçinin dört aya kadar ücreti tutarında bir ücretten başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep imkânı bulunmaktadır. Söz konusu fıkra metni emredici nitelikte olduğundan, anılan hükme aykırı olan sözleşme kuralları geçersizdir. Geçersizlik nedeniyle ortaya çıkan kural boşluğu eşit davranma ilkesinin gereklerine uygun olarak doldurulmalıdır.

Eşit davranma borcuna aykırılığı ispat yükü işçide olmakla birlikte, anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işçi ihlalin varlığını güçlü biçimde gösteren bir delil ileri sürdüğünde aksi işveren tarafından ispatlanmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta; dava dilekçesinde davacının işten haksız olarak çıkarıldığı, feshin gerçek nedeninin davacının hamileliği olduğu ve bu nedenle ayrımcılığa uğradığı iddia edilerek 4857 sayılı Yasanın 5. maddesinde belirtilen eşitlik ilkesine aykırılık tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; dava dilekçesinde davacının işten haksız olarak çıkarıldığı, feshin gerçek nedeninin davacının hamileliği olduğu ve bu nedenle ayrımcılığa uğradığı iddia edilerek 4857 sayılı Yasanın 5. maddesinde belirtilen eşitlik ilkesine aykırılık tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.

Dosya içeriği ve mail yazışmalarına göre, davacı işçinin işyerinde olumsuzluklara neden olan bir çalışmasının bulunmadığı, aksine yaptığı çalışmaların yöneticisi tarafından takdir edildiği, davacının 04.07.2014 tarihli hastane yazısı ile hamileliğini davalı işverenliğe bildirdiği, ardından davacının yöneticisi tarafından işyeri insan kaynakları müdürlüğüne yazılan 05.07.2014 tarihli yazıda, davacıdan verim alınamadığı gerekçesiyle kendisiyle çalışmak istenmediğinin bildirildiği, bunun üzerine işverence iş sözleşmesinin 07.07.2014 tarihinde feshedildiği anlaşılmaktadır.

Dosyadaki mevcut delil durumuna göre davacının hamileliği nedeniyle ayrımcılık yapılarak iş sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmakta olup, ayrımcılık tazminatının koşulları oluşmuştur. Davalı işveren ise 4857 sayılı Yasanın 5. maddesinin son fıkrasına göre bir ihlalin mevcut olmadığını kanıtlayamamıştır. Mahkemece davacının çalışma süresi de dikkate alınarak, anlan yasanın 5. maddesi kapsamında ayrımcılık tazminatına hükmedilmesi gerekirken tazminat talebinin reddine karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.05.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4741, Karar No: 2011/8082, Tarih: 01.07.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/4741 E.  ,  2011/8082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Beyoğlu 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25.11.2008 gün ve 2007/254 - 2009/374 sayılı kararı bozan Daire’nin 09.12.2010 gün ve 2010/12631 - 2010/12716 sayılı kararı aleyhinde davalılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan...ve ...’ye Çorlu’da kurulu olan Bağır Deri Ltd.Şti. fabrikasını sattığını, bu satış karşılığında senet düzenlendiğini fakat bu senetlerin ödenmediğini, davalıların almış oldukları fabrikanın ismini Retaş Deri San.ve Tic.Ltd.Şti. olarak değiştirdiklerini, davalıların bu satış sonrasında düzenlenen senetleri ödemedikleri için müvekkilinin icra takibine geçtiğini, daha sonra müvekkili ile davalı gerçek kişilerin anlaşarak borcu yenilediklerini ve yeniden senetler düzenleyerek Retaş Deri Fabrikası’nı da borca ortak ettiklerini, ancak davalıların söz konusu senetleri ödemediklerini, ödeme vaadiyle oyalamak borçlarını zamanaşımına uğrattıklarını ileri sürerek, 100.000,00 YTL alacağın davalılardan faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacı alacağının zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dava tarihi itibariyle bonolarda uygulanan zamanaşımı sürelerinin geçtiği, bu nedenle alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilen karar Dairemizin 09.12.2010 tarihli kararında yazılı gerekçeyle davacı yararına bozulmuştur.

Bu kez davalılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulması halinde davacı tarafından iddia edilen temil ilişkinin varlığına dair kanıtların değerlendirilecek olmasına göre, davalılar vekilinin HUMK'nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 38,20 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 185,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 01.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/24935, Karar No: 2024/10634, Tarih: 07.11.2024

**4. Hukuk Dairesi         2021/24935 E.  ,  2024/10634 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/784 E., 2021/1869 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/363 Esas 2018/172 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve TÜRKSAT yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığını, 25.10.2015 tarihinde davalı ...'in yönetim kurulu başkanı, davalı Yenigün Haber Ajansı Basın Yayın A.Ş.'nin sahibi olduğu ...'nde yayınlanan haber nedeniyle müvekkilinin kişilik haklarının saldırıya uğradığını, haberde geçen söz ve ifadelerin basın ve ifade özgürlüğü sınırları içerisinde değerlendirilemeyeceğini belirterek 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kararın yayınlanması isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu haberin basın ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, davacının kendi ifadelerinin haber yapıldığını, davacı tarafından müvekkili gazete hakkında kullanılan "paçavra" ifadesinin haberleştirilmesinin olağan olduğunu, haberin görünür gerçeğe uygun olduğunu, gazetecinin maddi gerçeği araştırmak yükümlüğünün olmadığını, haberin kamuoyunu yakından ilgilendirdiğini, verilmesinde kamu yararı bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu haberde eleştiri sınırlarının aşıldığı, davacının hedef alınarak kamuoyunda küçük düşürülmeye çalışıldığı, basın ve ifade özgürlüğü sınırları içerisinde değerlendirilemeyeceği, davacının kişilik haklarının saldırıya uğradığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın yayın tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hüküm özetinin gazetede yayınlanması talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu haberde kullanılan söz ve ifadelerin sert eleştiri niteliğinde olduğu, ifade ve basın özgürlüğü sınırlarının aşılmadığı, kişilik haklarına saldırı olmadığı gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu haberle basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşıldığını, davanın ispatlandığını, haberde tahkir edici ifadeler kullanıldığını, kamu yararına katkı sağlamayan nitelendirmeler ve yorumlarla beraber özle biçim arasındaki dengenin bozulduğunu, hukuka aykırı kaydedilmiş ses kaydının haber yapıldığını, müvekkili hakkında algı operasyonu yürütüldüğünü, hedef haline getirildiğini, davanın reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; 25.10.2015 tarihinde ...'nde yayınlanan haber nedeniyle davacının kişilik haklarının saldırıya uğradığı iddiası ile manevi tazminat ve kararın yayınlanması istemine ilişkindir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; haberde ifade özgürlüğü ve eleştiri sınırlarının aşılmadığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 22 Nisan 2013 tarihli ve 48876/08 başvuru numaralı kararında “İfade özgürlüğünün, demokratik bir toplumun vazgeçilmez esasını ve bu toplumun gelişiminin ve her bireyin kendini gerçekleştirmesinin temel koşulunu oluşturduğunu, 10. maddenin 2. fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla ifade özgürlüğünün sadece kabul edilen, zararsız ya da farklı olan “bilgi” ya da “düşünceler” için değil ama ayrıca hoşa gitmeyen, sarsıcı ya da rahatsız edici olanlar için de geçerli olduğunu, bunların, “demokratik toplumun” onlarsız olamayacağı çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gereği olduğunu, 10. maddede açıklandığı gibi bu özgürlüğe yapılan sınırlamaların her halde dar yorumlanması gerektiğini ve herhangi bir sınırlama gereksiniminin ikna edici bir biçimde ortaya koyulması gerektiğinin...” ifade edildiğinin, tüm bu açıklamalar ışığında haberde geçen söz ve ifadelerin, davacının kişilik haklarına saldırı oluşturmayacağının, özle biçim arasındaki dengenin bozulmadığının, siyasetçilerin konumu itibarı ile yapılan sert eleştirilere katlanması gerektiğinin anlaşılmasına göre temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,07.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5589, Karar No: 2011/22049, Tarih: 15.11.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/5589 E.  ,  2011/22049 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/11/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 18,40 TL onama harcı temyiz edenden alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 15/11/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31271, Karar No: 2014/32744, Tarih: 20.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/31271 E.  ,  2014/32744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 26/06/2014

NUMARASI : 2013/1452-2014/871

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait Eskişehir 3. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı tesislerinde mühendis olarak çalıştığını, Türk Harb-İş Sendikasına üye olarak işyerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmesinin 40. maddesi gereği yüksek mühendis, yüksek mimar ve bunlardan doktora yapanlara yüzde otuz zamlı ücret ödeneceği, yine Toplu İş Sözleşmesinin 60/c. maddesinde de çalışanın yüzde onbeş verimlilik teşvik prim hakkı bulunduğu, ancak toplu iş sözleşmesi gereği zamlı ücret temel ücret olarak esas alınmadığından verimliği teşvik primi alacağının noksan ödendiğini belirterek alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesinin 40. maddesi gereğince kendi ihtisas dallarında çalışmaları kaydı ile mühendislerin ücretlerinin zamlı olarak ödendiğini, bu zamlı kısmın iddia edildiği gibi idarecilik primi ile verimliliği teşvik primi hesabında dikkate alınamayacağı aynı sözleşmenin 60. maddesinden açıkça anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı verimliliği teşvik primi, yüksek mühendis ve mimarlar için öngörülen zamlı kısmın da temel ücrete eklenerek hesap yapılması gerektiğini ancak bu husus dikkate alınmadan ödeme yapıldığını belirterek fark alacağın tahsilini istemiştir. İşyerinde uygulanmakta olan 22. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesinin 60. maddesinin öngörülen farklı (zamlı) ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ve akdi tatil ücretleri ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının verimliliği teşvik primi alacağının eksik ödenip ödenmediğine ilişkindir. İstek konusu dönem içinde işyerinde uygulanmış olan Toplu İş Sözleşmesinin 40. maddesinde "39. madde esaslarına göre işe alınan dört yıl ve daha fazla teknik öğrenim gören saat ücretli işçilerden Makina, İnşaat, Elektrik, Elektronik, Harita, Fizik, Jeofizik, Kimya, Gemi, Uçak, Metalürji, Endüstri, Tekstil, Bilgisayar, İşletme, Uzay, Havacılık, Matematik, Mühendisleri ve Mimarlar kendi dalında çalışmaları kaydıyla ücretleri yüzde yirmibeş Yüksek Mühendis ve Yüksek Mimarlar ile bunlardan doktora yapanların ücretleri yüzde otuz zamlı olarak ödenir. Bu maddede öngörülen zamlı ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, akdi tatil, ücretli izin ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde de dikkate alınır." düzenlemesi yer almakta olup, zamlı ücretin hangi alacakların hesabında esas alınacağı açıkça belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri uyarınca verimliliği teşvik primi hesabında zamlı ücretin dikkate alınamayacağı açıktır. Bu düzenlemeler gözetilmeksizin davacının isteklerinin hüküm altına alınması da bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 20.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5348, Karar No: 2009/6206, Tarih: 01.06.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/5348 E.  ,  2009/6206 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GELENDOST ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/10/2008

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, 6574 parsel sayılı taşınmazı davalıdan satın aldığını, davalının kısa zaman içerisinde tahliye edeceğini bildirmesine rağmen tahliye etmediğini ileri sürerek, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteminde bulunmuştur.

Davalı,  davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, müdahalenin sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne   karar verilmiştir.

Karar,  davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik  Hakimi   raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK' nun 376.maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388.maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389.maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Nevarki, uygulamada söz konusu yasanın 381.maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekle, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK' nun 389.maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur.Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını  değiştirmesine yasal olanak yoktur.Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın 141.maddesi ile HUMK.' nun  yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine aykırı bir durum yaratır.Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir.Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ilede bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri gazardı edilerek; gerekçeli kararda ecrimisil yönünden hüküm kurulduğu halde, kısa kararda bu yönde hüküm tesis edilmeyerek kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün 10.4.1992 gün, 1992/7 Esas, 1992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,   1.6.2009  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.