muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/338, Karar No: 2023/586, Tarih: 14.03.2023

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 20.02.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu hükme esas alınarak, davaya konu reçetelerin Kuruma fatura edildiği tarihte yürürlükte bulunan 2003 yılı Eczane Protokolünün ilgili maddesindeki düzenlemeye göre, reçetelerin ilaçları teslim alan kişi tarafından imzalanmasının yeterli olacağı, hasta veya yakını tarafından imzalanması şartının aranmadığı, kaldı ki müfettiş soruşturmasında reçete sahibi hastaların ilaçları teslim aldıkları yönünde beyanda bulundukları, yine sahte ilaç kupürlerinin ve reçetelerin Kuruma fatura edilmesinde davacı eczacının veya çalışanlarının kastının bulunduğuna ilişkin bir tespitin de olmadığı, sahte kupürlü ilaçların depolar aracılığıyla eczanelere verilebileceği, tüm bu nedenlerle davalı Kurum işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğu, öte yandan davalının usuli kazanılmış hakkının gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, davalı Kurum işlemi ile davacı hakkında uygulanan toplam 238.547,33 TL tutarındaki cezai şartın iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairenin 12.10.2022 tarihli ve 2022/5672 E., 2022/7681 K. sayılı ilamıyla; (1) numaralı bentle davacının tüm, davalının sair temyiz itirazları reddedildikten sonra (2) numaralı bentle; "2-...mahkemece 23/12/2014 tarihli kararda davalı aleyhine 1.500 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmiş ve davacı tarafından bu hükme yönelik temyiz talebinde bulunulmamış olması nedeniyle davalı lehine usuli kazanılmış hak doğmuştur. Hal böyle olunca bozma nedenleri de dikkate alındığında, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin karar tarihinde yürürlükte olan maktu vekalet ücreti olması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır..." gerekçesiyle, kararın davalı aleyhine hükmedilen vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı vekili; bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, rapora karşı itirazlarının karşılanmadığını, davaya konu sahte ilaç kupürlerinin ve reçetelerin Kuruma fatura edilmesinde davacının dahilinin olduğunu, lehe protokol maddelerinin somut olaya uygulanmasına dair davacının yazılı talebi olmadığından dikkate alınamayacağını, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Taraflar arasında imzalanan 2003 yılı Eczane Protokolünün " Uygulanacak Esaslar " başlıklı 17 nci maddesinde; " Reçetelerin arkasına, kaç kalem ilaç alındığı yazılarak, ilacı alan kişinin adı ve soyadı yazılıp, imzası alınacaktır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

2. Aynı protokolün ''Sözleşmenin Feshini Gerektiren Hususlar" başlığı altında düzenlenen 1 inci maddesinin (j) alt bendine göre ; " Sahte olarak bastırılmış ilaç fiyat kupürlerinin tanzimi ve kullanılması, sahte reçete tanzimi ve kullanılması" halinde sözleşme 7 (yedi) yıl süreyle feshedilecektir.

3. 2009 yılı "Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacılar Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol" ün (6.13.) maddesinde ise; “Bu protokolün yürürlük tarihinden önceki protokol hükümlerine Kuruma fatura edilen ve kontrolleri Kurum tarafından bu protokolün yürürlük tarihinden sonra yapılan reçeteler için, ya da reçete kontrolleri yapılmış olmakla birlikte fesih ile ilgili işlemleri henüz tamamlanmadığı durumlarda tespit edilen fiil/fiiller için, Kurumca bu protokolün (5) ve (6) numaralı maddelerinde yer alan hükümler uygulanır. Ancak eczacının tespiti yapılan aynı fiil için reçetenin veriliş tarihinde geçerli olan protokol hükümlerinin uygulanması Kurumdan yazılı olarak talep edilirse reçetenin veriliş tarihinde yürürlükte olan protokol hükümleri uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

3. Değerlendirme

1.Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 ıncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut uyuşmazlıkta; davalı Kurum tarafından 2009 yılı Eczane Protokolünün (6.3.3.) ve (6.3.19.) maddeleri dayanak gösterilerek, 2003 ve 2004 yıllarında Kuruma fatura edilen reçetelerden bir kısmında imzaların hasta veya yakınına ait olmadığı, bir kısmının ise sahte olup Kuruma kasıtlı olarak fatura edildiğinden bahisle davacı hakkında cezai şart uygulanmış olup, Kurum işleminin iptali istemiyle açılan eldeki davada; tüm dosya kapsamı dikkate alındığında davacının, davaya konu reçetelerin Kuruma fatura edildiği tarihte yürürlükte bulunan 2003 yılı Eczane Protokolünün somut olaya uygulanması yönünde talebinin bulunduğu anlaşılmıştır.

3. 2003 yılı Eczane Protokolünün ilgili maddelerinde ise; sahte reçetelerin Kuruma fatura edilmesi halinde uygulanacak yaptırımın "sözleşmenin feshi" olarak düzenlendiği, yine reçete muhteviyatı ilaçların teslimi halinde imzanın hasta veya yakınına ait olma koşulunun aranmadığı, reçetenin ilacı teslim alan kişi tarafından imzalanmasının yeterli görüldüğü sabittir. Bu durumda Mahkemece, davalının usuli kazanılmış hakkı da gözetilerek, bahse konu eylemler nedeniyle cezai şart tesisine yönelik Kurum işleminin kısmen iptaline karar verilmiş olması hukuka uygun olup, davalı vekilinin karar düzeltme dilekçesinde bildirdiği sebeplerin Dairece verilen onama kararının düzeltilmesini gerektirecek nitelikte bulunmadığı anlaşılmıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;Karar düzeltme talebinin REDDİNE,Aşağıda yazılı para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine,14.03.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5418, Karar No: 2012/7735, Tarih: 09.10.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/5418 E.  ,  2012/7735 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden M....vekili Av. ... ..., ... vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen ... vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... vekili 24.12.2007 tarihli dava dilekçesi ile ... Beldesi sınırları içinde kalan yol niteliğinde tapuda kayıtlı olmayan 113 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 17.08.2005 tarihli ve (10) sayılı Belediye encümen kararı ile imar uygulamasına alınarak önce ... adına, sonra muvazaalı satış yoluyla ... adına tescil edildiği, yapılan imar uygulaması sonucunda oluşan 146 ada 5, 150 ada 1 ve 150 ada 5 parsel sayılı taşınmazların ... adına, 150 ada 3 parsel sayılı taşınmazın ... ile ... ve ... adına tescil edildiğini bildirerek, muvazaalı tecil işlemlerinin iptali ile ... adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile ... adına tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili, davalılar ... ve ... vekili ile davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların başlangıçta tespit harici yerlerden olması nedeniyle özel mülkiyete konu olamayacakları, davalı ... tarafından yapılan imar uygulaması sonucunda davalılara yapılan devirlerin yolsuz tescil niteliğinde olduğu kabul edilerek karar verilmiş ise de mahkemenin kabul ve değerlendirmesi dosya içeriğine uygun bulunmamaktadır. Genel kadastro sırasında çekişmeli taşınmazların bulunduğu bölgenin taşlık ve kayalık olarak tespit dışı bırakıldığı ... Mal Müdürlüğünün 17.02.1997 tarih 215 sayılı istemi üzerine ihdasen 1047 ila 1055 parseller olarak ... adına tapu kayıtlarının oluştuğu, ... Belediye Başkanlığının 13.08.1998 tarih ve 193 sayılı kararı ile imar uygulaması yapıldığı, imar yolu olarak bırakılan taşınmaz bölümünün, ... Belediye Encümenin 10.03.2004 tarih 17 sayılı kararı ile 113 ada 5 parsel olarak ... Belediyesi adına tescil edildiği ve 11.08.2004 tarih 36 sayılı encümen kararı ile niteliğinin "arsa" olarak değiştirildikten sonra davalı ...'a satıldığı; 17.08.2005 tarih 10 sayılı encümen kararı ile bölgede yeniden imar uygulaması yapılarak 113 ada 5 parsel sayılı taşınmaza ait hissenin yeni oluşan 146 ada 5, 150 ada 1, 3 ve 5 parsel sayılı imar parsellerine gittiği anlaşılmaktadır. ... tarafından 24.12.2007 tarihli dilekçe ile dava açılmıştır. 113 ada 5 parsel sayılı taşınmazın ihdasen 20.07.2004 tarihinde ... adına, 02.11.2004 tarihinde satış nedeniyle ... adına tescil edildiği anlaşıldığına göre davacı Hazinenin, dava tarihi itibariyle çekişmeli taşınmaz ve hisseler üzerinde mülkiyet ilişkisi kalmamış bulunmaktadır. Hal böyle olunca, çekişmeli taşınmazların ihdasen nitelik değişikliği satış ve imar uygulaması ile davalılar adına tesciline esas idari işlemler iptal edilmeden; yani Hazinenin çekişmeli taşınmazlarla mülkiyet ilişkisi sağlanmadan, son imar uygulaması sonucu oluşmuş tapu kayıtlarının iptali istenemez. Bu nedenlerle davacı ... tarafından açılmış davanın reddine karar vermek gerekirken, yukarıda yazılan gerekçelerle kabulüne karar verilmesi isabetsizdir. Temyiz itirazları yakında açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden, kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 900.00 TL vekalet ücretinin davacı Hazineden alınarak duruşmada kendisini vekille temsil ettiren davalı tarafa verilmesine, 09.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13961, Karar No: 2015/26357, Tarih: 28.09.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/13961 E.  ,  2015/26357 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde duruşmalı olarak davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde kaynak ustası olarak çalışırken iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının kdndi isteği ile işten ayrıldığını, tazminat ve alacak istemlerinin haksız olduğunu, zamanaşımı süresinin de dikkate alınması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı işverenin iş aktini haklı nedenle feshettiğine dair yeterli delil sunmadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı gibi yıllık izin ücreti alacaklısı da olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Davacının taleplerini brüt rakamlara göre yapmasına rağmen Mahkemece net miktarlara hükmedilmesi davacı temyizi olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Davacı, davalı işyerinde çalışırken 20/12/2003 tarihinde iş sözleşmesinin haksız şekilde feshedildiğini ileri sürmüş, davalı ise davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını savunmuştur.

Mahkemece davalı işverenin iş aktini haklı nedenle feshettiğine dair yeterli delil sunmadığı gerekçesi ile davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı kabul edilmiştir.

Davalı işveren delil olarak devamsızlık tutanakları sunmuş ve tutanak tanıklarından ikisini Mahkemede dinletmiş ve tanıklar davacının kendi iş yerinde çalışacağını söyleyip ayrıldığını dile getirmişlerdir.

Davacı tanıklarından biri davacıyı işverinin çıkardığını söylerken diğer tanık feshe dair bilgisi olmadığını. duyumuna göre işten çıkarıldığını beyan etmiştir.

Dosyada bulunan Vergi Dairesi yazısından davacının düğün salonu işletmesinden dolayı 01/10/2002 tarihinden itibaren mükellefiyet tescilinin yapıldığı belirtilmiştir.

Açıklanan mevcut bu delil duruma göre davalı devamsızlığı ispatlamış olup, davacının kendi isteği ile ayrıldığının kabulü gerekir. Yazılı gerekçe ile kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesi hatalıdır.

Dosyada bulunan Vergi Dairesi yazısından davacının düğün salonu işletmesinden dolayı 01/10/2002 tarihinden itibaren mükellefiyet tescilinin yapıldığı belirtilmiştir.

Açıklanan mevcut bu delil duruma göre davalı devamsızlığı ispatlamış olup, davacının kendi isteği ile ayrıldığının kabulü gerekir. Yazılı gerekçe ile kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesi hatalıdır.

4- Kabule göre ise, ihbar tazminatında bilirkişice hesaplanan ve davacı tarafça brütü talep edilen net 1205,32 TL yerine nasıl hesaplandığı anlaşılamayan ve talep aşımı sonucu doğuran net 1405,32 TL ye hükmedilmesi isabetsizdir.

5- Taraflar arasında, işçilik alacaklarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanundan daha önce yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasada ücret alacaklarıyla ilgili olarak özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediği halde, 4857 sayılı İş Kanunun 32/8 maddesinde, işçi ücretinin beş yıllık özel bir zamanaşımı süresine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. Ancak bu Kanundan önce tazminat niteliğinde olmayan, ücret niteliği ağır basan işçilik alacakları ise 818 sayılı Borçlar Kanununun 126/1 maddesi uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. 01.06.2012 tarihinden sonra yürürlüğe giren 6098 Sayılı TBK.’un 147. Maddesi ise ücret gibi dönemsel nitelikte ödenen alacakların beş yıllık zamanaşımına tabi olacağını belirtmiştir.

Kanundaki zamanaşımı süreleri, 6098 Sayılı TBK 148. Maddesi gereğince tarafların iradeleri ile değiştirilemez.

İş sözleşmesi devam ederken kullanılması gereken ve iş sözleşmesinin feshi ile alacak niteliği doğan yıllık izin ücreti alacağının zamanaşımı süresinin fesih tarihinden başlatılması gerekir (HGK. 05.07.2000 gün ve 2000/9-1079 E, 2000/1103 K).

Sözleşmeden doğan alacaklarda, zamanaşımı alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. (TBK. m. 149(818.BK.128). Türk Borçlar Kanununun 117 inci maddesi uyarınca, borcun muaccel olması, ifa zamanının gelmiş olmasını ifade eder. Borcun ifası henüz istenemiyorsa muaccel bir borçtan da söz edilemez.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 151 inci maddesinde zamanaşımının nasıl hesaplanacağı belirtilmiştir. Bu maddenin birinci fıkrası, zamanaşımının alacağın muaccel olduğu anda başlayacağı kuralını getirmiştir(818 sayılı BK.128). Aynı yönde düzenleme 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 151 inci maddesinde yer almaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 152. maddesi gereğince, asıl alacak zaman aşımına uğradığında faiz ve diğer ek haklar da zamanaşımına, uğrar. Diğer bir deyişle faiz alacağı asıl alacağın tabi olduğu zamanaşımına tabi olur(818 sayılı BK.131).

Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesi (818 Sayılı BK 133/2) uyarınca, alacaklının dava açmasıyla zamanaşımı kesilir. Ancak zaman aşımının kesilmesi sadece dava konusu alacak için söz konusudur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 152. maddesi gereğince, asıl alacak zaman aşımına uğradığında faiz ve diğer ek haklar da zamanaşımına, uğrar. Diğer bir deyişle faiz alacağı asıl alacağın tabi olduğu zamanaşımına tabi olur(818 sayılı BK.131).

Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesi (818 Sayılı BK 133/2) uyarınca, alacaklının dava açmasıyla zamanaşımı kesilir. Ancak zaman aşımının kesilmesi sadece dava konusu alacak için söz konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesinde, iş mahkemelerinde sözlü yargılama usulü uygulanır. Ancak 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447 inci maddesi ile sözlü yargılama usulü kaldırılmış, aynı yasanın 316 ve devamı maddeleri gereğince iş davaları için basit yargılama usulü benimsenmiştir.

Sözlü yargılama usulünün uygulandığı dönemde zamanaşımı def'i ilk oturuma kadar ve en geç ilk oturumda yapılabilir. Ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönemde 319 uncu madde hükmü uyarınca savunmanın değiştirilmesi yasağı cevap dilekçesinin verilmesiyle başlayacağından, zamanaşımı defi cevap dilekçesi ile ileri sürülmelidir. 01.10.2011 tarihinden sonraki dönemde ilk oturuma kadar zamanaşımı definin iler sürülmesi ve hatta ilk oturumda sözlü olarak bildirilmesi mümkün değildir.

Dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması durumunda, 1086 sayılı HUMK hükümlerinin uygulandığı dönemde, ıslah dilekçesinin tebliğini izleyen ilk oturuma kadar ya da ilk oturumda yapılan zamanaşımı defi de ıslaha konu alacaklar yönünden hüküm ifade eder. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamada, 317/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği üzerine iki haftalık süre içinde ıslaha konu kısımlar için zamanaşımı definde bulunulabileceği kabul edilmelidir.

Cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir.

1086 sayılı HUMK yürürlükte iken süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı define davacı taraf süre yönünden hemen ve açıkça karşı çıkmamışsa (suskun kalınmışsa) zamanaşımı defi geçerli sayılmakta iken, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uygulandığı dönemde süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı definin geçerli sayılabilmesi için davacının açıkça muvafakat etmesi gerekir. Başka bir anlatımla 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamalar bakımından süre geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı define davacı taraf muvafakat etmez ise zamanaşımı defi dikkate alınmaz.

Somut olayda, davacı taraf cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunmuş olup yıllık izin ücreti alacağı bakımından bu def'i değerlendirilmeden sonuca gidilmesi de ayrı bi bozma nedenidir.

F) Sonuç:

Somut olayda, davacı taraf cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunmuş olup yıllık izin ücreti alacağı bakımından bu def'i değerlendirilmeden sonuca gidilmesi de ayrı bi bozma nedenidir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 28/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14974, Karar No: 2014/17950, Tarih: 18.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/14974 E.  ,  2014/17950 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalının 14.11.2007-17.02.2012 tarihleri arasında teknisyen olarak çalıştığını, 15.02.2012 tarihinde kendi iradesi ile ihbar süresine uymadan ve geçerli sebep bulunmaksızın işten ayrıldığını, işten ayrılır ayrılmaz 21.02.2012 tarihinde aynı sektörde rakip şirkette işe başladığını, davalının müvekkili şirkette edindiği tüm ticari bilgi ve sırları rakip firmada kullanmak suretiyle müvekkili şirketin mağduriyetine neden olduğunu, rekabet yasağından kaynaklanan cezai şart alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, geçerli bir rekabet yasağının bulunmadığını, davalı müvekkilinin davacının bütün sırlarını öğrenme ve davacıya önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunmadığını, tek taraflı cezai şartın geçersiz olduğunu, davacı şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını, davalı müvekkilinin üretimde doğrudan bilgi sahibi olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davacıya ait işyerinde renk teknisyeni konumunda çalışan davalının yaptığı iş itibariyle işverenin müşteri çevresi ve sırlarına nüfuz olanağı bulunmadığı, buradan elde etmiş olduğu mesleki bilgi ve deneyimi ile sektörde faaliyet gösteren pek çok firmada az çok bulunabilecek bilgilerin, benzer üretim tekniklerinin rekabet yasağıyla korunacak iş sırlarından olmadığı, belirlenen kapsamdaki bilgilerle işvereni zarara uğratma olasılığı bulunmadığı ve kanıt yükümlülüğü altındaki işveren tarafından önemli bir zarara uğrama olasılığının somutlaştırılıp ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şart tahsili istemine ilişkin olup, öncelikle dikkate alınması gereken husus uyuşmazlığın 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şart tahsili istemine ilişkin olup, öncelikle dikkate alınması gereken husus uyuşmazlığın 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi, İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesidir. Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 348. maddesi “İş sahibinin müşterilerini tanımak veya işlerinin esrarına nüfuz etmek hususlarında işçiye müsait olan bir hizmet sözleşmesinde her iki taraf, sözleşmesinin hitamından sonra, işçinin kendi namına iş sahibi ile rekabet edecek bir iş yapamamasını ve rakip bir müessesede çalışamamasını ve böyle bir müessesede şerik veya sair sıfatla alakadar olamamasını şart edebilirler. Rekabet memnuiyetine dair olan şart, ancak işçinin müşterileri tanımasından ve esrara nüfuzundan istifade ederek iş sahibine hissolunacak derecede bir zarar husulüne sebebiyet verebilecek ise caizdir. İşçi, sözleşmesinin yapıldığı zamanda reşit değil ise rekabet memnuiyetine dair olan şart batıldır.” hükmünü haiz olup, madde metninden de anlaşılacağı üzere bu madde sözü edilen sırlara vakıf işçinin sözleşme yapmak şartıyla işten ayrılması halinde aynı işi kendi adına yapmamasını, rakip bir müessesede çalışmamasını ve böyle bir müessesede şerik veya sair sıfatla alakadar olmamasını düzenlemektedir. Düzenleme, iş sözleşmesi içinde yer almakla birlikte iş sözleşmesi süresi içinde yapılmaması gereken bir hususta değil, iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra yapılmaması gereken bir hususta düzenleme getirmektedir.

İş sözleşmesinin devamı sırasında rekabet yasağının ihlali şeklindeki sadakatsizlik iş mahkemesinde görülecek bir davanın konusunu oluşturur. Bu rekabet yasağının sözleşmeden veya kanundan kaynaklanmasının hukuki sonuçları aynıdır.