muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5043, Karar No: 2023/9042, Tarih: 29.11.2023

**11. Ceza Dairesi         2023/5043 E.  ,  2023/9042 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/21 E., 2023/557 K.

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Düşme

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Bozma üzerine sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Bozma üzerine ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.07.2023 tarihli ve 2020/21 Esas, 2023/557 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan açılan kam davasının, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca olağanüstü zamanaşımının dolduğundan bahisle düşmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz istemi; sanığın eyleminin nitelikli resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturduğundan olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesiyle bozulması talebine ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Sanığın yargılama konusu eylemleri için, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 204 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. Dosya kapsamına göre suç tarihinin en aleyhe kabulle 30.03.2011 olduğu ve bu tarihten hüküm tarihine kadar, 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu anlaşıldığından, düşme kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.07.2023 tarihli ve 2020/21 Esas, 2023/557 Karar sayılı kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8083, Karar No: 2013/11701, Tarih: 18.11.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2013/8083 E.  ,  2013/11701 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; çocuğun basit cinsel istismarı ve diğer atılı suçtan mahkûmiyetine dair İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 23.05.2013 gün ve 2012/221 Esas, 2013/167 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında çocuğun basit cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 29.03.2012 tarih ve 410 sayılı raporunda, mağdurede travma sonrası stres bozukluğu tespit edildiği, ruh sağlığının bozulduğunun bildirildiği, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 31.12.2012 gün ve 2012/117 sayılı raporunda mağdurenin 6 yıldır aralıklarla amcası tarafından da istismara maruz kaldığından bahsedilerek “çocuğun hali hazırda ruh sağlığının bozuk olduğu, travma sonrası stres bozukluğu, major depresyon geliştiği, saptanan bu ruh sağlığı bozukluğunun maruz kaldığı cinsel istismar olaylarının her ikisi ile de ilişkilendirilebilecek nitelikte“ olduğunun belirtilmesi karşısında mağdurenin ruh sağlığında meydana geldiği bildirilen bozulmanın sanığın gerçekleştirdiği olaydan mı, muayene kaydında anlattığı amcası tarafından gerçekleştirildiği iddia olunan olaydan mı yoksa her iki olayın birleşmesinden mi kaynaklandığı konusunda bir açıklık bulunmadığı anlaşıldığından, belirtilen hususun açıklığa kavuşturulması için Adli Tıp Kurumundan rapor alınarak sanığın hukuki durumunun tayininin gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5390, Karar No: 2023/4180, Tarih: 12.06.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/5390 E.  ,  2023/4180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/486 E., 2015/175 K.

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Bilecik Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/925 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, üçüncü fıkrası uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. Bilecik Asliye Ceza Mahkemesi'nin 20.02.2015 tarihli, 2014/486 Esas, 2015/175 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında müsnet suçtan 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katlan Mağdure Vekilinin Temyiz İsteği

Sanık ile husumeti bulunmayan mağdurenin yalan söylemesini gerektiren bir durumun olmaması, bu hususun sanık tarafından da ileri sürülmemesi nedeniyle kararın bozulması istemine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Katılan mağdurenin olay tarihinde Bilecik İlköğretim okulunda öğrenci olduğu, sanığında aynı okulda sınıf öğretmeni olduğu, bir başka soruşturmada iletişimin tespiti doğrultusunda dinlenen telefonlarda konuşan iki öğrenci arasında ... öğretmenin mağdure Büşra'yı öptüğüne yönelik okulda olayların olduğunu anlatır şekilde tesadüfen elde edilen bilgi üzerine katılan mağdurenin alınan beyanında, 23 Nisan kutlaması için okulda hazırlıkların başladığını, ... öğretmeninin öğrencilerini kutlamalara hazırladığını, öğrencilerine bir video göstereceğini beyan ederek yardımcı olması için öğretmenler odasına kendisini çağırdığını, burada video seyrederken dudağından öptüğünü, kendisini geri çekerek odadan çıktığını, o akşam olayı ablasına, ablasının annesine anlattığını, olayı bir iki gün sonra ailesi ile müdür yardımcısı tanıklar E.A. ve S.P.'a anlattığını, ilk olay olduğunda arkadaşı tanık Ç.A.'a durumu anlattığı iddia edilmiştir.

2. Mahkemece yürütülen yargılamada, sanığın suçlamaları kabul etmediği, katılanın olaydan bilgisi olduğunu söylediği tanık Ç.A.'nın katılanın beyanlarını doğrulamadığı, katılanın olaydan sonra herhangi bir şikayetinin bulunmadığı, olaya ilişkin soruşturmanın başka bir olay nedeni ile yürütülen soruşturma kapsamında telefon iletişim kayıtlarındaki görüşmeler üzerine başladığı, katılanın olayın gerçekleştiğini söylediği saatte tanık F.A.'nın sınıfında doğum günü kutlaması yapıldığı ve sanığın da burada bulunduğu, buna ilişkin sanık savunmasının tanık F.A. tarafından da doğrulandığı, katılanın iddialarının sanık aleyhine şüphe oluşturduğu, mevcut delillerin sanığın mahkumiyetine yeterli olmadığı belirtilerek sanık hakkında beraat kararı verildiği görülmüştür.

IV. GEREKÇE

Katılan mağdurenin aşamalardaki istikrarlı beyanlarının soruşturmanın başlamasından hemen sonra alınan tanıklar Ç.A., B.O.'nun ve katılan ...'in anlatımları ile uyumlu olması, mağdurenin olaydan hemen sonra ablası ve annesi katılana olayı anlatması üzerine eylem kendisine canım/cicimli konuşma şeklinde kısmen anlatılan mağdurenin dedesi tanık Y.Ö.'nün olayın gerçekleştiği okula gelerek müdür yardımcısı tanık E.A. ve müdür R.A. ile görüşmesi ve bu hususun anılan tanıklarca da doğrulanması, sanık lehine tanık olarak dinlenen F.A.'nın sanığın eşi olması da dikkate alındığında, sanığın aynı okulda öğrenci olan mağdureye yönelik video gösterme bahanesi ile yanına çağırdığı katılan mağdurenin dudağından öpme şeklinde gerçekleşen eyleminin kısa süreli, ani ve kesintili gerçekleşmesi nedeniyle sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturduğu ve bu suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bilecik Asliye Ceza Mahkemesi'nin 20.02.2015 tarihli, 2014/486 Esas, 2015/175 Karar sayılı kararına yönelik katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,12.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/942, Karar No: 2022/2157, Tarih: 21.03.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/942 E.  ,  2022/2157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi TARİHİ :11/05/2017

SUÇ :Kasten öldürme

HÜKÜMLER :1) Elazığ 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 30/11/2016 tarih ve 2016/200 Esas, 2016/328 sayılı kararı ile; sanık hakkında maktule yönelik kasten öldürme suçundan TCK’nin 27/2. maddesi delaletiyle CMK’nin 223/3-c maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına dair karar

2)Hükmün CMK’nin 280/2. maddesi uyarınca kaldırılarak; sanık hakkında maktule yönelik kasten öldürme suçundan TCK’nin 81/1, 29, 62, 53. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 11/05/2017 tarih ve 2017/93 Esas, 2017/742 sayılı karar.

İTİRAZ EDEN :Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Dairemizin 08/12/2021 tarih, 2021/10343 Esas ve 2021/14776 Karar sayılı temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına ilişkin ilamına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 24/01/2022 tarih, KD-2017/38414 sayılı itiraznamesi ile;

Sanık ... hakkında maktul ...’a yönelik kasten öldürme suçundan TCK’nin 27/2. maddesi delaletiyle CMK’nin 223/3-c maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına dair Elazığ 2. Ağır Ceza Mahkemesince kurulan hükme karşı Cumhuriyet savcısı tarafından istinaf Esas No : 2022/942 başvurusunda bulunulması üzerine, istinaf başvurusunun kabulü ile duruşma açılarak yeniden kurulan hükümle, sanık ... hakkında maktul ...’a yönelik kasten öldürme suçundan TCK’nin 81/1, 29, 62, 53. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 11/05/2017 tarih ve 2017/93 Esas, 2017/742 sayılı kararının, sanık müdafi tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 08/12/2021 tarih, 2021/10343 Esas ve 2021/14776 Karar sayılı ilamı ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına oy çokluğu ile karar verildiği,

Dairemizin onama yönündeki kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 24/01/2022 tarihinde;

Dairemizin onama yönündeki kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 24/01/2022 tarihinde;

“Dosya kapsamına göre; ölen ...’un 25/04/2009 ile 04/03/2013 tarihleri arasında sanığın aynı zamanda yöneticisi olduğu aile şirketi olan Denson Madencilik unvanlı şirkette işçi olarak aralıklarla çalıştıktan sonra uyumsuzluğu ve disiplinsizliği nedeniyle işten çıkarıldığı. ...’un başka firmalarda ve işlerde zaman zaman çalışsa da düzenli bir işi olmadığı, alkol ve uyuşturucu kullanması nedeniyle psikolojik ve ekonomik sorunlar yaşadığının anlaşıldığı, bu süreçte eski patronu sanık ... ile telefonla irtibata geçerek değişik zamanlarda tehditle para istemeye başladığı, son dönemde ise “cezaevinden çıktığını, parayı hazırlamasını aksi takdirde öldüreceğini” söylediği, sanığın kendisini tanımakla beraber özel bir yakınlıkları bulunmayan Mehmet’in tehdit ve para taleplerini ciddiye almadığı, olay öncesinde telefonla haraç taleplerine ilişkin aramaların arttığı, ...in sanığı 16/11/2015 günü tekrar arayarak “ben azrailin Mehmet, ya 5.000 TL vereceksin ya da canını alacağım” diyerek tehdit ettiği, aynı gün sanığın Elazığ’da kaldığı dönemlerde ev olarak da kullandığı ofis merkezinde istirahat ettiği sırada gece yarısı arayarak geleceğini söylediği, sanığın da bu duruma ihtimal vermeyerek “geleceksen gel” diyerek cevap verdiği, iki katlı villanın bahçesinde bekçi ... ile sohbet ettikleri sırada saat 00.58’de Mehmet’in bir ticari taksiden inerek bahçe kapısından içeriye girdiği, sanığın kendisini karşıladığı ve bir süre konuşursa ikna edebileceği düşüncesiyle birlikte bina içine girerek ofis katına çıktıkları, burada Mehmet’in hakaret ve tehditlerini sürdürdüğü ve giderek daha da saldırganlaştığı, yaklaşık bir saat kadar sonra ayağa kalkarak yanında getirdiği anlaşılan tabancayı sağ eli ile belinin sol tarafından çekip doğrultmaya çalıştığı sırada sanığın kendisini korumak amacıyla ...’in silah tutan eline sarıldığı, önceden atışa hazır hale getirilmiş olan silahın bu mücadele sırasında iki el ateş aldığı, bu atışlar sırasında sanığın hizasında ve arkasında olan kapının da isabet aldığı, sanığın tabancayı eline geçirip o anki korkuyla ve kendini kurtarma kaygısıyla atışlarına devam ettiği, Mehmet yere düşüp tümüyle etkisiz hale geldikten sonra sanığın gecikmeksizin polis ve sağlık görevlilerini arayarak durumdan haberdar etttiği ve olay yerine ambulans istediği, kısa süre sonra olay yerine güvenlik ve sağlık görevlilerinin geldiği, hastaneye kaldırılan ...in hayatını kaybettiği olayda;

Olay yeri incelemesi, otopsi, kriminal ve diğer adli raporlara göre, olay yerinde 10 adet boş kovan bulunması nedeniyle suçta kullanılan tabancadan toplam 10 adet atış yapıldığının anlaşıldığı, bu atışlardan 9 adedinin isabet ettiği maktul ...’in 147 promil alkollü olduğu ve kanında 785 ng anfetamin maddesi tespit edildiği, ofiste bulunan kendisine ve yakınlarına ait diğer silahları kullanma girişiminde bulunmayan sanığın maktulden güçlükle alabildiği tabancayla geç kalması halinde kendisinin öleceği korkusuyla peşpeşe ateş ederek maktûlün ölümüne neden olmasında meşru savunma koşulları oluşmamış ise de, ilk derece mahkemesinin değerlendirmesine uygun olarak TCK’nın 27/2. maddesinde düzenlenen “korku, kaygı ve heyecanla meşru savunmada sınırın aşıldığının kabulünde ve sanığa ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde zorunluluk bulunduğu” dikkate alınarak hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekirken onanması yasa ve hukuka aykırı olduğu” gerekçe gösterilmek suretiyle itiraz yoluna başvurulduğu anlaşılmakla,

05/07/2012 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun'un 99. maddesiyle 5271 sayılı CMK'nin 308. maddesine eklenen 2 ve 3. bentler ile aynı Kanun'un 101. maddesi gereğince dosyanın itirazen incelenmek üzere Dairemize gönderilmesi üzerine yapılan incelemede;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dairemizce verilen temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına ilişkin kararı usul ve yasaya uygun olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz gerekçeleri yerinde görülmediğinden, sanığın eyleminin TCK 27/2. maddesinde belirtilen ''meşru savunmada sınırın aşılması'' olduğu kanaatiyle itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiğine yönelik Daire Başkanı ... ve Üye ...'ın karşı oyları ve oy çokluğu ile İTİRAZIN REDDİNE, dosyanın itiraz konusunda karar verilmek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi amacıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21/03/2022 gününde karar verildi.

KARŞI OY :

Yargıtay 1. Ceza Dairemizin 2021/10343 Esas ve 2021/14776 Karar sayılı çoğunluk görüşüne, sanık ...’ın eyleminin TCK'nin 27/2. maddesinde belirtilen "meşru savunmada sınırın aşılması maruz görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilemez’’ şeklinde olduğundan CMK'nin 223/3-c maddesi gereği sanığa "ceza verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi gerektiğinden bahisle katılmamaktayız.

I-) Önce konu ilgili Hukuki açıklamada bulunursak;

CGK’nin 06.05.2014 tarih, 2012/1-1557 Esas ve 2014/233 sayılı kararı ve CGK’nin 01.03.2016 tarih, 2015/1-1039 Esas ve 2016/96 sayılı kararlarında belirtildiği üzere; meşru müdafaa (yasal savunma) ile meşru müdafaada sınırın aşılması için aranan şartlar şu şekilde belirlenmiştir.

I-) Önce konu ilgili Hukuki açıklamada bulunursak;

CGK’nin 06.05.2014 tarih, 2012/1-1557 Esas ve 2014/233 sayılı kararı ve CGK’nin 01.03.2016 tarih, 2015/1-1039 Esas ve 2016/96 sayılı kararlarında belirtildiği üzere; meşru müdafaa (yasal savunma) ile meşru müdafaada sınırın aşılması için aranan şartlar şu şekilde belirlenmiştir.

1-Sanığın eylemini meşru müdafaa şartları altında gerçekleştirip gerçekleştirmediği; Meşru savunma, gerek 765 sayılı Kanun'un 49/2. maddesinde, gerekse 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 25. maddesinde bir "hukuka uygunluk nedeni" olarak düzenlenmiştir. Meşru savunmanın şartlarına ilişkin olarak 765 ve 5237 sayılı Kanunlar arasındaki en önemli fark, "meşru savunma yoluyla korunan hakkın niteliğine" ilişkindir. Bunun dışındaki şartlar açısından her iki düzenleme ile yerleşik uygulamalar arasında ciddi bir fark bulunmamaktadır.

765 sayılı TCK'nin 49/2. maddesindeki düzenleme; "Gerek kendisinin, gerek başkasının nefsine veya ırzına vuku bulan haksız bir taarruzu filhal def’i zaruretinin bâis olduğu mecburiyetle işlenilen fiillerden dolayı faile ceza verilmez" şeklinde olup, anılan düzenleme ile meşru savunmanın, kişinin kendisinin veya başkasının sadece nefsine veya ırzına yönelik saldırılarda söz konusu olabileceği hüküm altına alınmıştır. Uygulamada en geniş yorumla maddenin "diğer kişilik haklarına yönelik saldırılarda" dahi uygulanabileceği kabuledilmişise de, mal varlığına yönelik saldırıları önlemek maksadıyla işlenen fiiller bu kapsamda değerlendirilmemiştir.

Buna karşılık, 5237 sayılı TCK'nin 25/1. maddesinde;"Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı, o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez" şeklinde daha geniş bir hükme yer verilmiştir. Anılan düzenlemeye göre, meşru müdafaanın kabulü için saldırının "korunmaya değer nitelikteki herhangi bir hakka yönelmiş olması" yeterli görülmüştür.

Gerek öğretide, gerekse yerleşmiş yargısal kararlarda vurgulandığı üzere; 765 sayılı TCK’nin 49/2 ve 5237 sayılı TCK’nin 25/1. maddelerinde düzenlenen ve hukuka uygunluk nedenlerinden birini oluşturan meşru savunma,hukuka aykırılığı ortadan kaldırmakta ve bu nedenle de eylemi suç olmaktan çıkarmaktadır. Bir olayda meşru savunmanın oluştuğunun kabul edilebilmesi için saldırıya ve savunmaya ilişkin şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1. Saldırıya ilişkin şartlar:

a) Bir saldırı bulunmalıdır.

b) Bu saldırı haksız olmalıdır.

c) Saldırı meşru savunma ile korunabilecek bir hakka yönelik olmalıdır. Bu hakkın, kişinin kendisine veya bir başkasına ait olması arasında fark yoktur.

d) Saldırı ile savunma eşzamanlı bulunmalıdır.

2. Savunmaya ilişkin şartlar:

a)Savunma zorunlu olmalıdır. Zorunluluk ile kastedilen husus, failin kendisine veya başkasına ait bir hakkı koruyabilmesi için savunmadan başka imkânının bulunmamasıdır.

1. Saldırıya ilişkin şartlar:

a) Bir saldırı bulunmalıdır.

b) Bu saldırı haksız olmalıdır.

c) Saldırı meşru savunma ile korunabilecek bir hakka yönelik olmalıdır. Bu hakkın, kişinin kendisine veya bir başkasına ait olması arasında fark yoktur.

d) Saldırı ile savunma eşzamanlı bulunmalıdır.

2. Savunmaya ilişkin şartlar:

a)Savunma zorunlu olmalıdır. Zorunluluk ile kastedilen husus, failin kendisine veya başkasına ait bir hakkı koruyabilmesi için savunmadan başka imkânının bulunmamasıdır.

b)Savunma saldırana karşı olmalıdır.

c)Saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.

Savunmanın, meşru savunma şartlarının bulunduğu sırada başladığı, ancak orantılılık ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle meşru savunmanın gerçekleştiğinin kabul edilmediği durumlarda, "sınırın aşılması" söz konusu olabilmektedir.

2-Meşru müdafaada sınırın aşılıp aşılmadığı;

Sınırın aşılmasını 765 sayılı TCK’ye göre oldukça farklı şekilde düzenleyen 5237 sayılı TCK’nin 27. maddesinde;

1)Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması halinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yer alan cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hükmolunur.

2) Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmez" denilmektedir.

Kanun maddesi ve gerekçedeki anlatımın aksine öğretide kabul edilen görüşe göre, "Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması" ibaresini "Hukuka uygunluk hallerinde sınırın aşılması" olarak anlamak gerekir. (..., Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 9. bası, ..., 2013, s. 413-425; Mahmut Koca, Yeni TCK’nda Hukuka Uygunluk Nedenleri, Ceza Hukuku Dergisi, S.1, Ekim 2006, s.111 vd.; ... Bakıcı, Ceza Hukuku Genel Hükümleri, 2. bası, s.615 vd.; Haydar Metiner-Ahsen Koç, TCK Genel Hükümleri, ..., 2008, C.1, s. 692 vd.) Nitekim 5271 sayılı CMK’nun hüküm çeşitlerini düzenleyen 223. maddesinin sistematiği de bu anlayışı desteklemektedir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununda dört hukuka uygunluk nedeni düzenlenmiş olup, bunlar; meşru savunma, hakkın kullanılması, kanunun emrini ifa ve ilgilinin rızasıdır. Hukuka uygunluk nedeninin bulunması, eylemin suç olmasını engelleyeceğinden, fail hakkında 5271 sayılı CMK’nin 223. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendi uyarınca beraat kararı verilecektir. Buna karşın, "sınırın aşılması" bir hukuka uygunluk nedeni olmayıp, TCK’nin 27. maddenin1. fıkrasındaki durum itibarıyla kusurluluğu azaltan, 27. maddenin 2. fıkrasındaki durum itibarıyla da kusurluluğu ortadan kaldıran nedenlerden bir tanesidir. Başka bir deyişle, hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması halinde "beraat" kararı değil, anılan maddenin 1. fıkrasına göre indirimli ceza veya 2. fıkrasına göre CMK’nin 223. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi gözetilerek "ceza verilmesine yer olmadığı" kararı verilecektir.