muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/4789, Karar No: 2008/7747, Tarih: 15.04.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/4789 E.  ,  2008/7747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 03/08/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 03.12.2007 tarih, 20574-22697 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davalı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Düzeltilmesi istenen Yargıtay ilamıyla bunda atıf yapılan mahkeme kararında yazılı gerekçeler ve dosyada mevcut belgeler karşısında karar düzeltme isteği yerinde görülmediği gibi HUMK. nun 440. maddesinde yazılı dört halden hiç birine de uymadığından İİK.nun 366. ve HUMK.nun 442. maddeleri uyarınca (REDDİNE), takdiren 170,00 YTL para cezası karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir yazılmasına, 28,90 YTL ilam harcı tam yatırıldığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına 15.04.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9808, Karar No: 2009/11000, Tarih: 13.07.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/9808 E.  ,  2009/11000 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, Boğaziçi Ecza Deposu Ltd.Şti. Ile davalı Anadolu Şafak A.Ş. aralarındaki istihkak davası hakkında Kocaeli 1.İcra Hukuk Mahkemesinden verilen 12.02.2009 gün ve 93/47 sayılı hüküm incelendi, gereği konuşulup düşünüldü

K A R A R

Yargıtay 21.ci Hukuk Dairesinin İş Bölümü alanı, özel Kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı taktirde, "Yargıtay Kanunu" nun 14'ncü maddesiyle sınırlıdır. Anılan madde hükmünde ise, Dairemizin hasren 506 ve 1479 sayılı Yasalardan doğan uyuşmazlıklara ilişkin olarak İş Mahkemelerinden verilen hüküm ve kararları inceleyeceği öngörülmüştür. Yargıtay Başkanlar Kurulunun 26.01.2009 tarih ve 1 sayılı kararı ile temyiz incelemesi 21.Hukuk Dairesi tarafından yapılmakta olan İcra Mahkemeleri tarafından genel hükümler çerçevesinde verilen istihkak davasına ilişkin kararların temyiz incelemesinin 02.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere 17.Hukuk Dairesince yapılmasına karar verilmiştir.

İnceleme konusu karar, istihkak davasına ilişkin olup Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin işbölümü alanı içine girmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü dava dosyasının Yargıtay 17.Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 13.07.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19549, Karar No: 2017/3520, Tarih: 27.03.2017

**17. Ceza Dairesi         2016/19549 E.  ,  2017/3520 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Başka suçtan Tekirdağ Cezaevi'nde hükümlü olan ve duruşmalardan vareste tutulmaya dair bir talebi de bulunmayan sanığın, kısa kararın okunduğu oturuma getirtilmeyerek savunma hakkının kısıtlanması suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 196. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 27.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/26398, Karar No: 2025/10322, Tarih: 07.04.2025

**3. Ceza Dairesi         2022/26398 E.  ,  2025/10322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1695 E., 2020/1112 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 8. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/229 E., 2019/201 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve

isteyerek yardım etme

HÜKÜM : TCK’nın 314/3 ve 220/7. maddeleri delaletiyle TCK’nın 314/2, 220/7,

3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca

İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf

Başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Bursa 8. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7652, Karar No: 2008/14342, Tarih: 04.11.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/7652 E.  ,  2008/14342 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, ... Mahallesi 273 ada 16, 17, 18 parsel sayılı sırasıyla 4196.36 m2, 3471.44 m2 ve 24250.49 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak fındık bahçesi niteliğinde davalılar adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın eylemli durumda ve resmi belgelere göre orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Dava, ... tarafından bu yerlerde kendisinin de miras payı bulunduğu iddiası ile açılan dava dosyası ile birleştirilmiştir. Mahkemece, davacı ...’in davasının reddine, Hazinenin davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 16, 17, 18 parsel sayılı taşınmazların ... bilirkişi krokisinde (A) harfi ile işaretli sırasıyla 621.50 m2, 785.82 m2 ve 1897.69 m2'lik bölümlerinin orman niteliği ile Hazine adına, (B) ile işaretli sırasıyla 3574.86 m2, 2685.62 m2 ve 22352.80 m2'lik bölümlerinin tespit gibi davalılar adlarına tesciline karar verilmiş, bu karar davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz davası niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1975 yılında seri bazında ilk orman kadastrosu yapılarak kesinleşmiştir. Daha sonra 1985 yılında evvelce sınırlaması yapılmış ormanlarda 2896 Sayılı Yasa ile değişik 2/B uygulaması ile evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların kadastrosu ile 2/B uygulamaları yapılmış, bu çalışma da 10/11/1987 tarihinde ilan edilerek kesinleşmiştir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve ... fotoğrafları, memleket haritası ile desteklenen orman kadastro haritası ile taşınmazın eylemli durumu nazara alınarak yazılı olduğu üzere hüküm kurulmasında isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 04/11/2008 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13503, Karar No: 2013/13038, Tarih: 07.10.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/13503 E.  ,  2013/13038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekli tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin değerlendirilmesinde bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama toptan satış fiyatları esas alınır. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı ve genel idare giderleri dahil edilmemelidir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda resmi veri listesindeki üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan bilinmeyen masraflar ve masrafların faiz karşılığı düşülmeden üretim gideri buğdayda 193,95 TL iken 216 TL, karpuzda 1.305,00 TL iken 1.540,00 TL alınarak değerlendirme yapılmış olması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenden dolayı davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile 6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6529, Karar No: 2017/378, Tarih: 24.01.2017

**19. Hukuk Dairesi         2016/6529 E.  ,  2017/378 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; müvekkilinin kendisine ait güzellik merkezini davalı ...'ya devrettiğini, aralarında yapılan sözleşmeye göre medikal cihazın bakımda olduğunu, bakımdan sonra teslim şartı ile bakiye 12.000,00 TL alacak miktarı için bono verildiğini, sözleşmedeki şartlar gerçekleştiğinde bononun geçerlilik kazanacağı konusunda anlaştıklarını, bu hususun senedin arkasına da yazıldığını, müvekkilinin her iki şartı da yerine getirdiğini, hem cihazın teslim edildiği hem de alacak listesinin teslim edildiğini buna rağmen borcun ödenmemesi üzerine takip yapıldığını, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını ve davalının kötüniyetli olduğundan %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; müvekkillerinin davacıdan güzellik merkezini devraldıklarını ,aralarında yapılan sözleşmeye göre lazer cihazının hediye olarak verileceği ve davacının 15.000,00 TL tutarında müşterilerden gelecek alacak listesini ve diğer listelerin müvekkillerine teslim edileceğini, devirden dolayı 12.000,00 TL değerinde bono düzenlendiğini, sözleşmede vaad edilen yükümlülükler yerine getirilmediği taktirde verilen bononun geçersiz olacağının kararlaştırıldığını, davacı tarafından teslim edilen 205 kalemden oluşan listenin sadece müşteri listesi olup alacak listesi olmadığını, davanın reddini ve davacının % 20‘den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, her ne kadar davacı taraf kendisine verilen listenin müşteri listesi olduğunu, alacak listesi olmadığını beyan etse de, ihtirazi kayıt ileri sürülmeden müşteri listesinin kabul edilmiş olması ve lazer cihazının da teslim edilmiş olması hangi müşteriye ne tür lazer uygulaması yapılacağının da bildirilmesinin de ayrıca kararlaştırılmamış olması sebebiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 24 /01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5729, Karar No: 2006/7480, Tarih: 07.07.2006

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/5729 E.  ,  2006/7480 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ....İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde dava dışı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, sıra cetvelinin düzeltilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm dava dışı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sıra cetveline itiraz davaları dava sonucunda hukuki durumları etkilenebilecek diğer alacaklılar aleyhine açılmalıdır. Düzeltilmesi istenen sıra cetvelinde dava dışı ...'a pay ayrılmış bulunması ve dava sonunda adı geçene isabet eden payın davacıya ödenmesine karar verilmesi karşısında, kendisine husumet yöneltilmesi ve savunma haklarına riayet edilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yargılamanın sürdürülüp sonuçlandırılması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 7.7.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2312, Karar No: 2010/5029, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/2312 E.  ,  2010/5029 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).