muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/247, Karar No: 2024/996, Tarih: 08.02.2024

Yapılan yargılama sonunda, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Kurum işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı asil, 25.09.2010 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalı olduğunu ve primlerini düzenli olarak ödediğini, 2019 yılının Haziran ayında prim ödeyememesi üzerine Kurum'a yaptığı başvuru sonrasında esnaf muafiyet belgesinin olmaması nedeni ile eksik kalan primlerinin borca dönüştürüldüğünü ve adına borç tahakkuk ettirildiğini, ilgili evrakı temin edip Kurum'a dilekçe ile verdiğini, Kurum tarafından cevap verilmemesi üzerine CİMER'e başvuru yaptığını, 27.07.2012 tarihinden itibaren Kurumun 3 yılda bir vergi muafiyet belgesi istemeye başladığını, 7 yıl sonra eksik olan belge nedeni ile işlem yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulduğunu, sigortalılığa başladığı tarihte 3 yılda bir esnaf muafiyet belgesi getirme zorunluluğunun olmadığını, sorumlu olmadığı belge nedeniyle kendisine borç tahakkuk ettirildiğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; davacının, 25.10.2010 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalı iken 17.05.2012 tarihinden itibaren muafiyet belgesi kapsamında isteğe bağlı (ev kadını) sigorta kolundan girişinin yapıldığı ve bu sigorta kolundan 30.06.2019 tarihine kadar kaydının devam ettiği, bu kapsamda davacının da 17.05.2012 tarihinden 30.06.2019 tarihine kadar primlerini düzenli olarak ödediği, 2019 yılı içerisinde Kurum tarafından, davacıdan vergiden muaf olduğuna ilişkin belgenin dosyasında bulunmadığı belirtilerek muafiyet belgesinin talep edildiği, davacı tarafından ilgili Vergi Dairesinden vergiden muaf olduğuna ilişkin belgeyi alarak Kuruma ibraz ettiği, Davacı hakkında düzenlenen esnaf vergi muafiyet belgesinin geçerlilik tarihinin 20.06.2022 olarak belirtildiği ve belgenin 20.06.2019 tarih 231432 numara ile Kurum kayıtlarına intikal ettiği, ancak, Kurum tarafından, muafiyet belgesinin 2012 yılından itibaren verilmesi gerekirken verilmemiş olması nedeniyle davacının söz konusu sigortasının isteğe bağlı sigortaya çevrileceğinin ve fark primleri ödemesi gerektiğinin, aksi taktirde sigorta haklarından yararlanmayacağının sözlü olarak bildirilmesi üzerine davacıdan 20.06.2019 tarihli ''isteğe bağlı günlerimin güncellenmesini istiyorum'' talepli dilekçe alındığı, yine davacıdan, 17.09.2019 tarihli '' vergiden muaf belgemin olmadığı sürelerdeki hizmetlerimin isteğe bağlı olarak değerlendirilerek çıkan fark borcumu ödemek istiyorum'' talepli dilekçe alındığı, bunun üzerine davacıya fark prim borcu tahakkuk ettirildiği ve davacının 23.09.2019 tarihinde 9.250 TL'yi ödediği, akabinde, 03.10.2019 tarihli '' isteğe bağlı sigortalılığımı son ödeme tarihim itibariyle kapatmak (durdurmak) istiyorum'' talepli dilekçe alındığı, davacıdan ''isteğe bağlı günlerimin güncellenmesini istiyorum'' içerikli alınan dilekçe sonrasında davacı tarafından 27.08.2019 tarihli dilekçe ile posta yoluyla Kuruma başvuruda bulunularak 17.05.2012 tarihinde 5510 sayılı Kanun'un geçici 16 ncı maddesinde belirtilen vergiden muaf işleri yapanlardan, evde el işi ve örgü yapan ev kadını olarak isteğe bağlı sigortalılar için öngörülen prim ödeme gün sayısından faydalanmak isteği ile Kuruma başvuru yaptığını, bu tarihte kendisinden vergi muafiyet belgesi istenmediğini, 27.07.2012 tarih ve 28366 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 283 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği gereğince Kurumun mükelleflerinden 3 yılda bir muafiyet belgesi istemeye başladığını sonradan öğrendiğini, aradan geçen 7 yıllık süreçte kendisinden böyle bir belge istenmediğini, zamanında bu belgenin istenmesi halinde eksikliği giderebileceğini, ancak şu aşamada geriye dönük bu şekilde evrak istenmesinin hukuki olmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep ettiği görülmektedir.

5510 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesinin son fıkrasında; ''(Ek fıkra 15/05/2008 - 5763/25 md.) 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen işler, hizmet akdiyle herhangi bir işverene tâbi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte yaptıkları Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirlenen usul ve esaslara göre tespit edilen kadın isteğe bağlı sigortalılar; bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının onbeş katı üzerinden başlanılarak, takip eden her yıl için bir puan arttırılmak suretiyle otuz katını geçmmek üzere malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi öder.'' düzenlemesine,

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun ''Vergiden muaf'' başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında ise; '' (Değişik: 24/12/1980-2361/4 md.)

(Değişik birinci cümle: 22/7/1998-4369/26 md.) Ticaret ve sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar gelir vergisinden muaftır.

...

6. (Değişik: 28.03.2007-5615/1 md.) Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri maline ve aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntı deriden üretilen mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri iş yeri açmaksızın veya yıl içinde gerçekleştirilen satış tutarı, ilgili yıl için geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarından fazla olmamak üzere, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satanlar. Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir. '' düzenlemesine yer verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi 07.11.2019 tarihli ve 2016/7192 başvuru numaralı kararında "...Kamu makamlarınca başvurucunun mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyle gerçekleştirmek istenen amaç ile bu amacı gerçekleştirmek için kullanılan araçlar arasında makul bir ölçülülük ilişkisinin olup olmadığı değerlendirilmelidir. Ölçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır... Orantılılık ilkesi gereği kişilerin mülkiyet hakkının sınırlandırılması hâlinde elde edilmek istenen kamu yararı ile bireyin hakları arasında adil bir dengenin kurulması gerekmektedir. Bu adil denge, başvurucunun şahsi olarak aşırı bir yüke katlandığının tespit edilmesi durumunda bozulmuş olacaktır. Müdahalenin orantılılığını değerlendirirken Anayasa Mahkemesi bir taraftan ulaşılmak istenen meşru amacın önemini, diğer taraftan da müdahalenin niteliğini, başvurucunun ve kamu otoritelerinin davranışlarını gözönünde bulundurarak başvurucuya yüklenen külfeti dikkate alacaktır...Orantılılık ilkesi değerlendirilirken dikkate alınması gereken hususlardan biri de kamu makamlarının tutum ve davranışlarıdır. Bu bağlamda idarenin iyi yönetim ilkesine uygun hareket etme yükümlülüğü bulunmaktadır. İyi yönetim ilkesi, kamu yararı kapsamında bir mevzu söz konusu olduğunda kamu makamlarının uygun zamanda, uygun yöntemle ve her şeyden önce tutarlı olarak hareket etmelerini gerektirir. Bu bağlamda idarelerin kendi hatalarının sonuçlarını gidermeleri ve bireylere yüklememeleri gerekir... İdarenin hatalı işleminden kaynaklanan mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin ölçülü olup olmadığının tespitinde idarenin hatalı işlemi karşısındaki tutumunun yanında işlemin fark edilmesinde geçen süre, hatalı işlem nedeniyle ödenen paranın tahsil edilmesindeki yöntem, alacağa kanuni faiz gibi yaptırımların öngörülüp öngörülmediği önem arz etmektedir..." şeklinde açıklama yaparak ölçülülük ilkesini açıklamıştır.

Somut olayda, davacının, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 16/son maddesi kapsamında 17.05.2012 - 30.06.2019 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı iken Kurum tarafından geçmişe dönük muafiyet belgesi verilmediğinden bahisle davacının sigortalılığının bu kapsamdan çıkarılarak davacıya borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır. Ancak 20.06.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden belgede esnaf muafiyet kayıtlarının devam ettiği anlaşılan davacıdan 7 yıllık bir süre boyunca Kurum tarafından bu kapsamda prim tahsilatı yapan ve davacıdan 7 yıllık süreç boyunca muafiyet belgesi istemeyen Kurumun daha sonradan muafiyet belgesi vermediğinden bahisle geçmişe dönük işlem tesis ederek davacıdan fazladan prim tesis etmesi yukarıda açıklandığı üzere idarenin iyi yönetim ilkesine uygun hareket etme yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla, Dairemiz kanaatine göre, davacının eldeki davada haklı olup, Kurum işlemi yerinde olmadığından davanın reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin kararı usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Bu itibarla, davacı asilin istinaf nedenleri kabul edilmiş ve davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 355 inci maddesinde, “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” 353 üncü maddesinde, “ (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; ... b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1)..., 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, ... duruşma yapılmadan karar verilir.” düzenlemelerini içermektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, davacı asilin istinaf başvurusunun kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı" gerekçesiyle;

" A) 1- İzmir 14. İş Mahkemesince verilen 01.04.2021 tarih, 2020/152 Esas ve 2021/145 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

2- Davanın kabulüne,

-Davacının 5510 sayılı Kanunu'nun Geçici 16/son maddesi kapsamında 17.05.2012 - 30.06.2019 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığının muafiyet belgesi sunulmadığı gerekçesiyle Kurum tarafından güncellenerek davacı hakkında tahakkuk ettirilen 9.250,00 TL prim borcuna yönelik Kurum işlemlerinin iptaline,

- Davacıdan yersiz olarak tahsil edilen 9.250,00 TL'nin ödeme tarihi olan 23.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

- Davacıdan yersiz olarak tahsil edilen 9.250,00 TL'nin ödeme tarihi olan 23.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Kurum işleminin iptali ve tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

14.09.1971 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinde, en az 2 tam yıl bu Kanuna göre sigortalı bulunanların, kendilerine, daha önce malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmamış olmak şartiyle, 24 üncü maddede belirtilen sigortalılık niteliğini kaybettiklerinde, Kuruma yazılı olarak istekte bulunmak suretiyle, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına isteğe bağlı olarak devam edebilecekleri hüküm altına alınmış iken 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile 24 üncü madde kapsamına girmeyenlerin aynı maddenin a, b, c fıkralarında sayılanlar dışındakiler ile ev kadınları ve Türkiye’de ikamet eden Türk asıllı yabancı uyrukluların, Kuruma yazılı olarak başvurmak suretiyle isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri belirtilmiş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, bu kez isteğe bağlı sigortalılığın, sigortalının tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı, terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlama ile sona ereceği, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemede de  bu Kanun'un 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanların, ev kadınları ve Türkiye'de ikamet eden yabancı uyrukluların talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri, isteğe bağlı sigortalılığın, sigortalılık tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı ve terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tâbi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona ereceği hüküm altına alınmıştır.

Öngörülen istisnaları dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinde isteğe bağlı sigortalılık şartları düzenlendikten sonra 51 inci maddede isteğe bağlı sigortalılığın, isteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, primi ödenmiş son günü takip eden günden, aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden veya ölen sigortalının ölüm tarihinden itibaren sona ereceği hüküm altına alınmış, 52 nci maddenin 3 üncü fıkrasında da “Ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde 89 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte primi ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

01.10.2008 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un isteğe bağlı sigorta ve şartlarını düzenleyen 50 nci maddesi “İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan sigortadır. İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk Vatandaşlarından; a) Bu Kanuna tâbi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak, b) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak, c) 18 yaşını doldurmuş bulunmak, d) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak şartları aranır.” hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

Eldeki davada, davacı 25.09.2010 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un 50 nci maddesi kapsamında isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı iken 17.05.2012 tarihinde verdiği dilekçe ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 16 ncı maddesinde belirtilen vergiden muaf işleri yapanlardan, evde el işi ve örgü yapan ev kadını olarak isteğe bağlı sigortalılar için öngörülen prim ödeme gün sayısından faydalanmak istediğini belirtmiş ve Kurumun 17.05.2012-30.06.2019 tarihleri arasında muafiyet belgesi olan isteğe bağlı ev kadını şeklinde sigortalılık halini değiştirerek söz konusu dönemde esnaf muafiyet belgesi olmaması nedeniyle borç çıkarttığı, bunun üzerine davacının 20.06.2019 tarihli esnaf vergi muafiyeti belgesini edindiği, çıkartılan borç kaydı üzerine davacının ödemek zorunda bırakıldığı 9.250,00 TL borcun iptali ile ödediği tutarın Kurumca hesaplanarak yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, 20.06.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden belgede esnaf muafiyet kayıtlarının devam ettiği anlaşılan davacıdan 7 yıllık bir süre boyunca Kurum tarafından bu kapsamda prim tahsilatı yapan ve davacıdan 7 yıllık süreç boyunca muafiyet belgesi istemeyen Kurumun daha sonradan muafiyet belgesi vermediğinden bahisle geçmişe dönük işlem tesis ederek davacıdan fazladan prim tesis etmesinin idarenin iyi yönetim ilkesine uygun hareket etme yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacının 17.05.2012-30.06.2019 dönemi içindeki 5510 sayılı Kanun'un 50 vd. hükümleri kapsamında isteğe bağlı sigortalılık primlerini ödediği ancak davacının bu dönemde evinde üretim yaptığı ve vergi kaydının bulunduğunun Kurum tarafından tespit edilmesi üzerine 5510 sayılı Kanun'un geçici 16 ncı maddesi gereğince farklı bir prim oranına tabi olduğu gerekçesiyle borç çıkartıldığı, anılan maddede vergiden muaf işleri yapanların bu kapsamda tutulduğu, bu nedenle davacının bu dönemde muafiyet belgesinin de bulunması gerektiğinin açık olması karşısında aradaki fark prim alacağından sorumlu olacağı dikkate alınmaksızın karar verilmesi hatalı olup Kurum işlemi yerinde olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği halde yazılı şekilde kabul kararı verilmesi hatalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2.Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3794, Karar No: 2019/10147, Tarih: 13.05.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/3794 E.  ,  2019/10147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması sureti ile mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Mağdurun yaralanmasına ilişkin kati rapor aldırılmadığı ve suç vasfında değişiklik olma ihtimali bulunduğundan tebliğnamenin bozma istemli görüşüne iştirak edilmemiştir.

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Mağdurun yaralanmasına ilişkin .. Devlet Hastanesince düzenlenen 7991 nolu raporda "Üst dudakta kesici delici aletle meydana gelmiş 0,5 cm boyunda cilt kesisi, ağız etrafı ile çevrede tırnak izleri saptandığı, yüzde sabit eser yönünden altı ay sonra tekrar değerlendirmesinin uygun olacağı" bildirildiği halde, mağdurda meydana gelen yaralanmanın yüzde sabit ize neden olup olmadığı hususunda kati rapor aldırılmadan, suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tespit edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi gereğince suça sürüklenen çocuğun kazanılmış hakları saklı kaydı ile 13.05.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28887, Karar No: 2013/22199, Tarih: 24.10.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/28887 E.  ,  2013/22199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi vekili, müvekkili işçinin iş sözleşmesinin davalı işverence geçerli ve haklı bir sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini, buna bağlı işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren vekili, davacı işçinin, yapılan koçluk çalışmalarına, hazırlanan gelişim planlarına ve birçok yazılı ihtara rağmen, hedeflenen doktor ve eczane ziyaret sayılarını gerçekleştirmede başarılı olmadığını, görevinde yetersiz kaldığı bu sebeple iş sözleşmesinin geçerli nedenle sona erdirildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının feshe giden süreçte yöneticisi ile birlikte birçok kez koçluk çalışması yapıldığı, işin yürütülmesine ilişkin aksaklıkların yaşandığı ve işyerinde olumsuzlukların ortaya çıktığı, taraflar arasındaki iş ilişkisinin bozulduğu ve davalı işverenden iş ilişkisinin devam ettirmesi beklenemeyeceğinden feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

Yetersizlikten kaynaklanan sebepler; işçinin ortalama benzer işi görenlere göre daha az verimli çalışması, gösterdiği niteliklerden beklenenden daha düşük performansa sahip olması, işe yoğunlaşmasının giderek azalması, işe yatkın olmaması, öğrenme ve kendisini .geliştirme konusunda yetersiz kalması, sık sık hastalanması, çalışamaz duruma getirmemekle birlikte işini gerektiği şekilde yapmasını devamlı olarak etkileyen hastalığa yakalanması ve uyum yeterliliğinin azalması gibi işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen sebeplerdir.