muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/813, Karar No: 2018/285, Tarih: 12.06.2018

Tanık ... Adalet Müfettişliğinde; avukat ...'ın yanında çalıştığını, aynı zamanda kendi işlerini de takip ettiğini, ... ile akraba olduklarını, Fuat'ın tutuklanmasından sonra birkaç kez tutukluluğa itiraz ettiklerini, ikinci itiraz üzerine evrakın 11. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiğini ve itirazın reddedildiğini öğrendiklerini, davanın da İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesine açıldığını, mahkeme başkanı ...'in adli tatilde olması nedeniyle yerine sanık ...'ın başkanlık yaptığını, dinlenmeyen tanıkların bu oturumda dinlenip hastane ve bilirkişi raporlarının da gelmesi ve ...'un tali kusurlu olması da göz önünde tutularak salıverilmesine karar verildiğini, ... vekâlet ücreti ödeyecek durumda olmadığı için akrabalarından ... ile yaptığı telefon konuşmalarında bu şahsın vekâlet ücretini vereceğini söylediğini ancak vermediğini, avukat ...’ın bürosunu kullandığı için yaptıkları anlaşma gereğince, aldığı vekâlet ücretinin yüzde altmışının kendisine, yüzde kırkının ise avukat ...'a kaldığını, bu nedenle ...’un akrabaları adına ...’na hem kendi adına alacağı parayı kurtarmak hem de ...'a ödeme yapabilmek için "bizim için değil ha dört istiyor dört istiyor" dediğini, Fuat'ın akrabalarının Bingöl'den sürekli arayıp rahatsız etmeleri nedeniyle, onları geçiştirmek için "dosya iyi yolda, müdahale etme imkânı olabilir" gibi hukuki anlamda yardımcı olacağına dair sözler söylediğini, 500 TL'yi başlangıçta aldıklarını, dolayısıyla bu olayda hâkimlere verilmek üzere istenen bir para olduğunu, bu davada istenen miktarın da 3.500 TL olduğunu,

Kovuşturmada ise önceki beyanlarından kısmen farklı olarak; suç tarihinde avukat ...'ın yanında sigortalı avukat olarak çalıştığını, sanık ...'ı tanımadığını, Adalet müfettişine verdiği ifadeyi kısmen kabul etmediğini, ifadeyi okumadan imzaladığını, ifadesinde kendisinin kastetmediği cümlelerin eklenip çıkarıldığını, önceki ifadesinde “hâkimlere verilmek üzere istenen paradır” şeklinde bir cümle yazılmışsa da bu sözün sehven tutanağa geçtiğini, kesinlikle böyle bir söz söylemediğini, olayda avukatlık ücreti olarak 4.000 TL'ye anlaştıklarını, 500 TL'ye aldıklarını, telefon görüşmelerinin kalan 3.500 TL için yapıldığını,

Tanık ...; İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olduğunu, sanık ...'ın o tarihlerde mahkemelerinde yargılanmakta olan başka bir kişinin aslında suçsuz olduğu hususunda kendisine bir şeyler söylediği için onu uyardığını, mahkemelerinde görülen 2008/236 Esas sayılı davada tutuklu olan ...'un 25.08.2008 tarihli oturumda salıverildiğini adli tatil sonrasında öğrendiğini, kanaatine göre salıverme kararının hatalı olduğunu, üye hâkim ...’ın karşı oyunu ve öncesinde de başka bir dosyada sanık ...'ın kendisine gereksiz yere bilgi vermesini birlikte düşündüğünde durumdan şüphelendiğini, ama bu konuda somut bir delilinin olmadığını,

Tanık ...; İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesi üyesi olduğunu, 2008 yılı adli tatil döneminde sanık ...'ın mahkemede geçici başkanlık yaptığını, ...'un yargılandığı davada tutukluluğun devamı gerektiğini düşünüp bu yönde oy kullandığını, ancak salıverme kararında hukuka aykırı ve anormal bir durum gözlemlemediğini, herkesin vicdanî kanaatleri yönünde oy kullanıldığını düşündüğünü,

İfade etmişlerdir.

Sanık ...; avukat ...’yi tanımadığını ve kendisiyle görüşmediğini, ...’un tutuklanması kararına yönelik itirazı mahkeme başkanı olarak inceleyip itirazın reddine karar verdiğini, geçici yetkili mahkeme başkanı olarak katıldığı duruşmada da ...’un tutukluluk süresi ve tali kusurlu olduğuna dair bilirkişi raporuna istinaden salıverilmesi yönünde oy kullandığını, bu kararın hukuka uygun olduğunu, bu konuda kimseden para almadığını savunmuştur.

Uyuşmazlık konularının isabetli bir şekilde çözümlenebilmesi için öncelikle sanık ...’a atılı irtikap ve sanık ...’a atılı rüşvet suçları üzerinde durulmalıdır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının “Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler” başlığını taşıyan Dördüncü Kısmının, “Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar” başlıklı Birinci Bölümünde yer alan "İrtikap" başlıklı 250. maddesi suç tarihlerinde;

"(1) Görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanmak suretiyle kendisine veya başkasına yarar sağlanmasına veya bu yolda vaatte bulunulmasına bir kimseyi icbar eden kamu görevlisi, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Görevinin sağladığı güveni kötüye kullanmak suretiyle gerçekleştirdiği hileli davranışlarla, kendisine veya başkasına yarar sağlanmasına veya bu yolda vaatte bulunulmasına bir kimseyi ikna eden kamu görevlisi, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) İkinci fıkrada tanımlanan suçun kişinin hatasından yararlanarak işlenmiş olması hâlinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur" şeklinde iken, 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun ile maddede değişiklik yapılarak, birinci fıkrasına “Kamu görevlisinin haksız tutum ve davranışları karşısında, kişinin haklı bir işinin gereği gibi, hiç veya en azından vaktinde görülmeyeceği endişesiyle, kendini mecbur hissederek, kamu görevlisine veya yönlendireceği kişiye menfaat temin etmiş olması halinde, icbarın varlığı kabul edilir” şeklindeki cümle eklenmiş, ayrıca maddeye “İrtikap edilen menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu göz önünde bulundurularak, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir” şeklinde dördüncü fıkra ilave edilmiştir.

İrtikap suçu, kamu görevlisinin, kamu görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak, kendisine veya başkasına yarar sağlamaya veya vaatte bulunmaya bir kimseyi icbar ya da ikna etmesi veya kanunen kabul etmemesi gereken yararı, muhatabının hatasından yararlanarak alması ile oluşmakta olup uyuşmazlık konusu ile ilgisi bakımından icbar suretiyle irtikap (cebri irtikap) suçunun incelenmesi gerekmektedir.

İcbar sözcüğünün anlamı Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde, “zor, zorlayış, bir işi yaptırmak için zora başvurmak” şeklinde açıklanmıştır. Ceza Genel Kurulunun 30.03.2010 gün ve 167-70 sayılı kararı ile yerleşmiş önceki kararlarında da vurgulandığı üzere, icbar kelimesi manevi cebir anlamında olup cebir unsuru manevi tazyikle gerçekleşecektir. Mağdurda meydana getirilen korkunun etkisi altında suçun işlenmesi hâlinde icbar gerçekleşmiş sayılacak, maddi cebir kullanılması hâlinde ise, eylem yağma suçunu oluşturacaktır. Nitekim, gerek 765 sayılı TCK’nun 209. maddesinin, gerekse 5237 sayılı TCK’nun 250. maddesinin madde gerekçelerinde de bu husus açıkça belirtilmiştir. Yine Ceza Genel Kurulunun ve Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında belirtildiği üzere, manevi cebrin, belli bir şiddete ulaşması, ciddi olması, mağdurun baskının etkisinden kolaylıkla kurtulma imkânının bulunmaması gerekir. Mağdurun iradesini baskı altında tutmaya elverişli olmak şartıyla, doğrudan doğruya veya dolaylı biçimde yapılan her türlü zorlayıcı hareket de icbar kavramına dahildir. Yapılan hareketlerin mağdurun iradesini manevi baskı altında tutmaya uygun ve elverişli olması, vaat edilmesi veya sağlanması istenilen menfaatin hukuka aykırı olduğunun mağdurca bilinmesi icbar için yeterlidir. Bu nedenle de icbarın manevi baskı oluşturmaya elverişli olup olmadığı, somut olayın özellikleri ve nesnel şartlar nazara alınarak, hâkim tarafından takdir edilmelidir.

İcbar suretiyle irtikap suçunun düzenlendiği TCK'nun 250. maddesinin birinci fıkrasında 6352 sayılı Kanun ile yapılan değişikliği, aynı Kanunla TCK'nun 257. maddesinin üçüncü fıkrasının yürürlükten kaldırılmasıyla birlikte değerlendirmek gerekmektedir. Öğretide söz konusu düzenlemenin, kamu görevlisinin görevi gereği yerine getirmesi gereken bir işi yerine getirmesi için yarar sağlamış olmasının uygulamada genellikle görevi kötüye kullanma suçu çerçevesinde ele alınmasının ortaya çıkardığı sakıncaları giderme amacını güttüğü belirtilmektedir (Durmuş Tezcan, Mustafa Ruhan Erdem, ... Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Adalet Yayınevi, 9. Baskı, Şubat 2013, s. 862). Bu değişiklikten sonra kamu görevlisinin görevi nedeniyle bir yarar sağlaması durumunda oluşan suç, ya rüşvet ya da irtikap olabilecektir. Eğer kamu görevlisi, haksız tutum ve davranışlara başvurarak karşı tarafın, kendisine ya da yönlendireceği kişilere yarar sağlaması konusunda kendini mecbur hissetmesine yol açmış ise, eylemi icbar suretiyle irtikap suçunu oluşturabilecektir. İrtikap suçundan söz edebilmek için mağdurun iradesinin baskı altına alınması gerektiği göz önünde tutulacak, icbar boyutuna varan bir baskı söz konusu olmayıp görevlinin yalnızca telkin, öneri ve teşvik niteliğindeki davranışlarına dayanarak yarar sağlanması durumunda da rüşvet suçu gündeme gelecektir.

Öte yandan, icbar suretiyle irtikap suçunun gerçekleşmesi kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanmasını gerektirmektedir. Nüfuz, kamu görevlisinin görevinin vermiş olduğu yetki ve imkânlar nedeniyle sahip olduğu güç ve etkinlik; bunun kötüye kullanılması ise yetki ve imkânların sağladığı ayrıcalıklı üstün konumdan yararlanarak görevlinin kendisi ya da başkasına yarar sağlaması olup, bu suçta kamu görevlisi görevi gereği sahip olduğu gücü haksız yarar elde etme amacıyla kullanmaktadır.

Bununla birlikte, 5237 sayılı TCK'nun "Rüşvet" başlıklı 252. maddesinin suç tarihlerinde yürürlükte bulunan üçüncü fıkrasında rüşvet suçu; “bir kamu görevlisinin, görevinin gereklerine aykırı olarak bir işi yapması veya yapmaması için kişiyle vardığı anlaşma çerçevesinde bir yarar sağlamasıdır” şeklinde tanımlanmışken, 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanunla madde tamamen değiştirilmiş ve on fıkradan oluşan maddenin ilk dört fıkrasında;

"Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, bir kamu görevlisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kişi, dört yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, kendisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kamu görevlisi de birinci fıkrada belirtilen ceza ile cezalandırılır.

Rüşvet konusunda anlaşmaya varılması halinde, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.

Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, kendisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kamu görevlisi de birinci fıkrada belirtilen ceza ile cezalandırılır.

Rüşvet konusunda anlaşmaya varılması halinde, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.

Kamu görevlisinin rüşvet talebinde bulunması ve fakat bunun kişi tarafından kabul edilmemesi ya da kişinin kamu görevlisine menfaat temini konusunda teklif veya vaatte bulunması ve fakat bunun kamu görevlisi tarafından kabul edilmemesi hâllerinde fail hakkında, birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında indirilir..." hükümleri getirilmiştir.

Rüşvet suçu, öğretide de açıkça vurgulandığı üzere iki taraflı bir suçtur. Bir karşılaşma suçu olduğu için, zorunlu olarak suçun işlenişine katılanlar, aynı amacın gerçekleşmesini hedeflemekte, fakat farklı yönlerden hareket etmektedirler. Bu suç ile yasaklanan eylemler, rüşvet alan kamu görevlisi bakımından rüşvet alma, rüşveti veren fail bakımından ise, rüşvet vermedir. Bu nedenle de yararı sağlayan veya bu yolda anlaşmaya varan (vaatte bulunan) kişi ile kamu görevlisi arasında, serbest iradeye dayalı bir “rüşvet anlaşması” bulunmaktadır (... Emin Artuk–Ahmet Gökcen–A. Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 7. Bası, s. 699 vd.; Durmuş Tezcan–Mustafa Ruhan Erdem–... Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 6. Bası. s. 810 vd.; İzzet Özgenç, İrtikap ve Rüşvet Suçları, 1. Bası, s. 78 vd.).

Gerek Ceza Genel Kurulunun ve Özel Dairenin yerleşmiş kararlarında, gerekse öğretide ağırlıklı bir görüş olarak kabul gördüğü üzere, kamu görevlisinin, görev alanına giren bir işin yapılması veya yapılmaması karşılığında, fertler arasında, haksız yararın sağlanması hususunda rızalarının tam olarak uyuşması ile rüşvet anlaşması gerçekleşmiş olur. Teklif veya önerinin fert veya kamu görevlisinden gelmesinin önemi bulunmamakla birlikte, rüşvet veren ve alanın aynı amacın gerçekleştirilmesine yönelik olarak, kamu görevlisi tarafından ferde veya fert tarafından kamu görevlisine doğrudan veya örtülü bir istek veya önerinin yapılması ve bunun da karşı tarafça kabul edilmesi gerekir. Böyle bir anlaşmanın varlığının kabulü için, anlaşmaya ilişkin rızalar özgür irade ürünü olmalı, başka deyişle, cebir, tehdit, hile ve sair nedenlerle fesada uğratılmamış bulunmalıdır.

Diğer taraftan, ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delillerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Gerek 1412 sayılı CMUK, gerekse 5271 sayılı CMK, adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Bu nedenle ulaşılma imkânı bulunan bütün delillerin ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin toplanması ve tartışılması zorunludur.

Bu açıklamalar doğrultusunda ön sorun değerlendirildiğinde;

İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2008/236 Esas sayılı davanın soruşturma aşamasında, davanın tutuklu sanığı ... hakkında verilen tutukluluk hâlinin devamına ilişkin karara itiraz edildiği ve bu itirazın sanık ...'ın itiraz tarihinde başkanı olduğu İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesince incelendiği iddia edilmiş ise de, ... hakkındaki salıverme talepli dilekçenin, tutukluluk hâlinin devamı kararına yönelik itiraz dilekçesinin, tutukluluk hâlinin devamına ilişkin kararın ve bu karara yönelik İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesince itiraz makamı olarak verildiği belirtilen kararın dosya arasında bulunmadığı,

Bununla birlikte, sanık ...'un başkanı olduğu İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2006/128 Esas sayılı davada, sanık ...'a sağladıkları haksız menfaat karşılığında salıverildikleri iddia edilen şikâyetçilerden ... ve ... hakkında UYAP sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda, bu kişiler hakkındaki yargılamaya konu eylemlerin devamı niteliğinde işledikleri iddia edilen başka suçlar nedeniyle yürütülen soruşturmada 08.12.2006 tarihinde tutuklanmalarından sonra haklarında aynı mahkemenin 2007/180 Esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığının tespit edildiği, bu davanın aynı mahkemede görülen 2006/128 Esas sayılı dava ile birleştirilmesine dair UYAP sisteminde kayıtlı 16.10.2008 gün ve 180-180 sayılı gerekçeli kararın başlığında, şikâyetçilerden ...'un 01.08.2007, ...'un da 02.08.2007 tarihinde salıverildiklerinin belirtildiği hâlde, şikâyetçilerin salıverildikleri ve sanık ...'un da karara katıldığı iddia edilen oturuma dair tutanakların UYAP sisteminde kayıtlı olmadığı gibi fiziken dosya arasında da bulunmadığı,

Öte yandan, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda aralarında suç tarihlerinde sanıklar ... ve ...'ın başkanlığını yaptıkları mahkemelerin de olduğu bazı mahkemelerde görülen davalarda, tutuklu sanıklar ya da yakınları ile irtibat kurup davaya bakan hâkimlerle bağlantılı olduklarından bahisle haklarında salıverme veya beraat kararı verdirebileceklerini belirterek haksız menfaat temin ettikleri iddiasıyla avukatlar ve onların eylemlerine iştirak ettikleri belirtilen diğer kişiler hakkında açılan ve İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2009/65 Esas sayılı davanın derdest olduğu, sanıklar ... ve ... hakkında Özel Dairece görülen davaya konu tüm eylemlerin de yerel mahkemede yargılanan diğer sanıklar hakkında görülen davadaki eylemler arasında yer aldığı, dolayısıyla aşamalarda tanık sıfatıyla ifadeleri alınan bazı avukat ve diğer kişilerin; yerel mahkemede görülen davaya konu eylemlerin bir kısmında, sanıklar ... ve ... ile fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ederek bu sanıkların Özel Dairece yapılan yargılamaya konu eylemlerine iştirak ettikleri iddiasıyla yargılandıkları, ayrıca yerel mahkemede görülen bu davadaki sanıklardan biri olan avukat ... hakkında da suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte yardım etme ve sanık ... tarafından hukuka aykırı şekilde elde edildiği belirtilen gelirin kendisi tarafından değerlendirildiği ve Manisa ili sınırlarında tahmini değeri 2.000.000 TL olan toplam sekiz adet gayrimenkul satın aldığı iddiasıyla suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından kamu davası açıldığı, ancak söz konusu dava dosyasının Özel Dairece yürütülen yargılama sırasında getirtilip incelenmediği ve delil niteliği bulunan belgelerin dosya arasına konulmadığı,

Dolayısıyla sanıklar ... ve ... hakkındaki soruşturma ve kovuşturmada elde edilemeyen deliller yerel mahkemede görülen 2009/65 Esas sayılı davada elde edilmiş olabileceği gibi, örneğin avukatlık mesleği nedeniyle tanıklıktan çekinme hakkını kullanan tanıkların yerel mahkemede görülen davada aynı olaya ilişkin sanık sıfatıyla verdikleri ifadenin hükme esas alınabileceği, bununla birlikte, tesadüfen elde edilip atılı suçun ilgili koruma tedbirinde sayılan katalog suçlardan olmaması sebebiyle değerlendirilemeyen bir delilin de, her iki davada elde edilen diğer deliller birlikte ele alınıp bu kez sanığın eyleminin CMK'nun 138/2 ve 140/4. maddelerinde belirtilen katalog suçlardan birini oluşturduğunun kabulü hâlinde hükme esas alınabileceği de gözetilerek ve açıklanan bu nedenlerle, öncelikle İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2008/236 Esas ve birleştirilerek İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2006/128 Esas sayılı davalarda düzenlendiği hâlde UYAP sisteminde ve fiziken dosyada da bulunmayan söz konusu dilekçe, karar ve duruşma tutanaklarının denetime elverişli asılları ya da onaylı örneklerinin getirtilerek dosya arasına konulması, ayrıca bir kısmı sanıklar ... ve ...'ın eylemlerine iştirak ettikleri iddiasıyla yargılanan avukat ve diğer kişiler hakkında İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2009/65 Esas sayılı dava dosyasının getirtilerek incelenmesi ve dosyada mevcut mağdur, tanık ve sanıkların aşamalardaki beyanları ve duruşma tutanakları ile varsa beyanlarda belirtilen olguların araştırılması açısından kolluk tarafından yapılan araştırmalara dair tüm tutanakların, o davadaki sanıkların temin ettikleri ya da etmeye çalıştıkları iddia edilen haksız menfaatlere konu olağan dışı para hareketlerinin ya da taşınır - taşınmaz mal devirlerinin incelenmesine dair bilirkişi raporlarının denetime elverişli onaylı örnekleri de dosya arasına konulduktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek, sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

Bu itibarla, Özel Daire kararının sanık ... hakkında beş ayrı irtikap ve sanık ... hakkında rüşvet suçları yönünden eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 24.09.2014 gün ve 8-7 sayılı kararına ilişkin olarak;

a) Katılan Maliye Bakanlığı vekilinin, sanık ... hakkında yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama (nüfuz ticareti) suçundan kurulan beraat hükmünü temyiz etme hak ve yetkisi bulunmadığından bu hükme yönelik temyiz isteminin REDDİNE,

b) Sanıklar ... hakkında beş ayrı irtikap ve sanık ... hakkında rüşvet suçlarından kurulan beraat hükümlerinin, sanıklar hakkında eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.06.2018 tarihinde yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4038, Karar No: 2015/5267, Tarih: 15.04.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/4038 E.  ,  2015/5267 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/07/1999 tarih ve 1998/1215-1999/454 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı asiller, davalı şirketin hissedarı iken ... 8. Noterliği'nin 19.6.1998 tarih ve 20013, 20014 ve 20015 yevmiye numaralı limited şirket hisse devir sözleşmesi ile hisselerini diğer davalı gerçek kişilere devrettiklerini, davalılar tarafından devir keyfiyetinin şirket pay defterine kaydedilip, tescil ve ilanının yapılmadığını, devrin tescil ve ilan edilmemesinin şirketle ilgili her türlü işlemde sorumluluklarının doğmasına neden olacağını ileri sürerek, devir tarihinden itibaren davalı şirketin tüm işlemlerinden yeni şeriklerin muhatap olduğunun, herhangi bir yükümlülüklerinin kalmadığının tespiti ile hisse devrinin davalılar adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece iddia, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacılardan ...'in hisselerinin tümünü davalı ...'ya ... 8. Noterliği'nin 9.6.1998 tarih, 20013 yevmiye numaralı Limited Şirket Hisse Devir Sözleşmesi ile aktif ve pasifiyle birlikte devrettiği, davacı ...'nin de 30 hisseye tekabül eden 750.000.000 TL'lik hissesini 24 paya tekabül eden 600.000.000 TL bedel mukabilinde aktif ve pasifiyle birlikte aynı tarihli protokolle davalı ...'ya devrettiği ve tarafların birbirlerini bu devirle ilgili olarak ibra ettikleri gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile tarafların ortağı oldukları... San. Ltd. Şti.'nde mevcut davacı hisselerinin satış yoluyla davalı gerçek kişilere geçtiğinin tespitine ancak, bunların ortaklık pay defterine yazılmasının, tescil ve ilan edilmesinin münhasıran ortaklara ait bir yetki olması ve mahkemece bu konuda yapılacak bir işlem bulunmaması nedeniyle bu istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1- Davacılar, davalı şirketin hissedarı iken limited şirket hisse devir sözleşmesi ile hisselerini diğer davalı şahıslara devretmeleri nedeniyle devir tarihinden itibaren davalı

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1- Davacılar, davalı şirketin hissedarı iken limited şirket hisse devir sözleşmesi ile hisselerini diğer davalı şahıslara devretmeleri nedeniyle devir tarihinden itibaren davalı

şirketle ilgili herhangi bir yükümlülüklerinin kalmadığının tespiti ile hisse devrinin davalılar adına tescili istemiyle işbu davayı açmışlar, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, dava dilekçesi mümeyyiz davalı tarafa tebliğ edilmediğinden davada usulüne uygun bir şekilde taraf teşkili sağlanmamış ve davalıya kendini savunma hakkı tanınmamıştır. Oysa, Anayasa'nın 36, 1086 sayılı HUMK'nun 73 ve 6100 sayılı HMK'nun 27. maddelerinde taraflar dinlenmeden ve iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden karar verilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu durumda, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, taraf teşkili yapılmadan, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, mümeyyiz davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, mümeyyiz davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ...'a iadesine, 15/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.