muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2105, Karar No: 2014/9233, Tarih: 09.07.2014

Taraflar arasında 13.11.2002 Başlangıç tarihli kira sözleşmesine ilişkin uyuşmazlık yoktur. Kira sözleşmemesinde kira parasının her ayın 1 ila 3 arasında ödeneceği, 2/2 maddesinde ise aylık kira bedelinin belirtilen süreler içerisinde ödenmemesi halinde ilk haftalık gecikme için aylık kira bedeline %10, ikinci ve sonraki haftalık gecikmeler için ilave %15 gecikme faizi uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Uyuşmazlık davalının davaya konu 2009 Yılı Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin ödemelerinin dava tarihinde yürürlükte bulunan B.K'nun 84 maddesi gereğince geçmiş dönem ödenmemiş gecikme faizlerine mahsup edilip edilmeyeceği ve sözleşmede kararlaştırılan gecikilen ilk hafta için %10 ikinci ve devam eden haftalarda %15 gecikme faizinin talep edilemeyeceği ve alacak kalemlerinin ne şekilde hesap edileceğine ilişkindir.

Öncelikle taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesinde kira parasının her ayın 1 ile 3 arasında ödeneceği kararlaştırılmış olup davacı kiraya veren kira parasının her ayın 3. günün den sonra ödenmesi halinde temerrüt faizi talep edebileceği gibi, BK.nun 84/1 maddesi (TBK'nun 100) maddesi gereğince borçlunun borcunu ifada gecikmesi halinde yapılan ödemeleri alacaklı öncelikle faiz ve ferilere mahsup edebilir. Ne var ki BK.nun 85/1 maddesi gereğince Birden fazla borçları bulunan borçlu, borçları ödemek zamanında bu borçlardan hangisini tediye etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkını haizdir. Bu takdirde alacaklı yapılan kısmi ödemeyi BK'nun 84 maddesi gereğince ancak davalının ödediği aya ilişkin kira parasının faiz ve fer'ilerine mahsup edebilir. Başka bir borca mahsup edemez.

Somut olayda davacı tarafından davalının ay olarak belirterek yaptığı ödemeleri öncelikle davalının 2008 Yılından kalan gecikme faizi faturalarına sonrasında ise 2009 Yılı Ocak ayı gecikme faizi ve kirasına mahsup etmiştir. Öte yandan bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada ödemeler cari hesaba yapılan ödemeler gibi değerlendirilerek alacak dökümünden ödemeler düşülerek hesaplama yapılarak kira alacağı miktarı hesap edilmiştir. Taraflar arasında cari hesap sözleşmesi olmamasına ve ödemelerinde davalının sunduğu dekontlara göre bankaya hangi aya ilişkin ödeme yapıldığı belirtilerek yatırılmasına göre bilirkişi raporundaki bu şekilde yapılan hesaplama BK'nun 84 ve 85 maddesine uygun olmadığı gibi, yapılan hesaplamada, davacının hesaplamalarda nazara aldığı 2009 yılı Ocak ayı kirası gecikme faizinin nazara alınmaması ve kira bedellerine ilişkin faiz hesaplamasının ilk hafta gecikilen süre için %10 ikinci hafta gecikilen süre için %15 ile sınırlı tutularak hesaplama yapılmak suretiyle gecikme süresi 2 haftadan uzun olmasına rağmen 2 hafta ile sınırlı tutulması nedeniyle de, bilirkişi raporu karar vermeye elverişli değildir.

Öte yandan, kira sözleşmesi 2/2 maddesinde “aylık kira bedelinin belirtilen süreler içerisinde ödenmemesi halinde ilk haftalık gecikme için aylık kira bedeline %10, ikinci ve sonraki haftalık gecikmeler için ilave %15 gecikme faizi uygulanır” hükmüne yer verilmiş, davacı ilgili hüküm çerçevesinde gecikme faizi talep mahsup işlemlerini de ilgili hüküm çerçevesinde yapıldığını iddia etmiştir. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 120.maddesinde "Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz." hükmüne yer verilmiştir. 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un Geçmişe Etkili Olma başlıklı 2.maddesinde “Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kuralları gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, yine Görülmekte Olan Davalara İlişkin Uygulama başlıklı 7.maddesinde de “Türk Borçlar Kanunu'nun; kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76. faize ilişkin 88., temerrüt faizine ilişkin 120., aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138.maddesinin, görülmekte olan davalarda da uygulanacağı” öngörülmüştür. Bilirkişi raporunda ilgili yasal düzenleme değerlendirilmediği gibi mahkemece de nazara alınmamıştır. bilirkişi raporu bu yönden de karar vermeye elverişli değildir.

Bu nedenle Mahkemece yeni bir bilirkişi heyetinden yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda tarafların ve Yargıtay'ın denetimine elverişli bilirkişi raporu alınarak, hükmün sadece davacı tarafından temyiz edilmesi nedeniyle davacının usulü kazanılmış hakları da gözetilerek karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 09.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3072, Karar No: 2015/9055, Tarih: 14.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/3072 E.  ,  2015/9055 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işyerinde kadrosunun üretim işçisi olduğunu, işyerinde uygulanan TİS hükümleri gereği IV. sınıf olarak ücret aldığını, ancak fiilen yazıcı olarak çalıştığını bu nedenle VI. sınıf olduğunun kabul edilerek aradaki ücret, ikramiye ve yasal ilave tediye farkının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının üretim işçisi olduğunu, fiilen yazıcı olarak çalışmakta ise de sınav açamadıkları için değişiklik yapılamayacağını, bulunduğu sınıf üzerinden tüm haklarının ödendiğini, hiçbir alacağı olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile VI. sınıf ücretleri üzerinden fark alacakların tahsiline karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu, davacının üyesi olduğu sendika ile davalı arasında bağıtlanan TİS’de gösterilen işlerde belirlenen IV. sınıf ve VI. sınıf kadrolarından davacının yaptığı işe göre VI. sınıf kadrosu yerine IV. sınıf kadrosunda çalıştırılıp çalıştırılmadığı ve bu nedenle ücret ve ücrete bağlı ikramiye ve yasal ilave tediye ücretinde fark alacağının doğup doğmadığı noktasında toplanmaktadır

Somut olayda, davacı davalı işyerine 23.08.1993 tarihinde girdiğini, 01.09.2007 tarihinden itibaren yazıcı olarak çalıştığını iddia etmiştir. Dosyada delil olarak sadece tanık beyanları bulunmakta olup bilirkişi tarafından bu beyanlara itibarla düzenlenen rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur. Mahkemece, işyeri kayıtları hiç incelenmeksizin sadece tanık beyanlarına dayalı olarak sonuca gidilmiştir.

Yapılacak iş; davacının fiilen yazıcılık yaptığını iddia ettiği döneme ilişkin olarak İzmir Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü işyerinde uzman bilirkişiye iş yeri kayıtları üzerinde inceleme yetkisi vererek inceleme yaptırmalı; davacının fiilen yaptığı iş ve bu işi hangi tarihten itibaren yaptığı tespit edilmeli, yaptığı işin karşılığı TİS'deki düzenlemeler uyarınca sınıfı belirlenmeli buna göre varsa fark istekler hüküm altına alınmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 14.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5694, Karar No: 2010/11271, Tarih: 14.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/5694 E.  ,  2010/11271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara, resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı da düşülerek, ağaca ise maktuen değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 50 olarak hesaplanması gerekirken, enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 18 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 14.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/26291, Karar No: 2010/6327, Tarih: 13.05.2010

**6. Ceza Dairesi         2008/26291 E.  ,  2010/6327 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık suçundan sanık ...'ün, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/1-b, 53. maddeleri gereğince 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına dair PENDİK 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/03/2008 tarihli ve 2006/553 esas, 2008/143 sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığının 28/10/2008 gün ve 54114 sayılı kanun yararına bozma istemine dayalı Yargıtay C.Başsavcılığının 26/11/2008 gün ve 238220 sayılı ihbar yazısı ile infaz dosyası 15/12/2008 tarihinde Dairemize gönderilmekle incelendi:

Anılan Yazıda;

Dosya kapsamına göre, sanığın müştekinin çalıştığı işyerine gelerek müşteki ile konuştuğu sırada müştekinin masasının yanında bulunan pantolonunun cebinden cep telefonunu alarak ayrıldığı şeklinde kabul edilerek hırsızlık suçu olarak belirlenen eyleminin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 141/1. maddesine uyduğu gözetilmeden, anılan Kanun'un 142/1-b maddesi gereğince yazılı şekilde sanığa fazla ceza tayin edilmesi suretiyle karar verilmesinde isabet görülmemiş olduğundan bahisle 5271 sayılı CMK’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması Dairemizden istenilmiş ise de;

TÜ R K M İ L L E T İ A D I N A

5271 sayılı CYY’nın 309 ve 310. maddelerinde düzenlenmiş bulunan ve olağan üstü bir yasa yolu olan, yasa yararına bozma kurumu hâkim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddî hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılıkların giderilmesini sağlayan istisnai bir yasa yoludur. Bu olağanüstü yasa yoluna başvurulabilmesinin ilk koşulu verilen hüküm veya kararın temyiz veya istinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş olmasıdır. Karar veya hükümlere karşı başvurulacak olağan yasa yolunun bulunması halinde bu yola başvurulamaz.

Ayrıntıları Ceza Genel Kurulunun 18.03.2008 günlü 2008/9-7-56, 13.05.2008 günlü 2008/10-101-113 ve 16.06.2009 günlü 2009/57-168 sayılı kararlarında açıklandığı üzere, “Anayasanın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” hükmüne yer verilmiş, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “adil yargılanma hakkını” düzenleyen 6. maddesinin 3. fıkrasının b ve c bentlerinde ise; “her sanığın en azından,

a) Savunmasını hazırlamak için gerekli zamana ve kolaylıklara sahip olmak;

b) Kendi kendini savunmak veya kendi seçeceği bir avukatın yardımından yararlanmak ve eğer avukat tutmak için mali olanaklardan yoksunsa ve adaletin selameti gerektiriyorsa mahkemece görevlendirilecek bir avukatın para ödemeksizin yardımından yararlanabilmek…” hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Buradan çıkarılması gereken sonuç; savunma hakkının, temel insan hakları arasında yer alan hak arama özgürlüğünün bir gereği olduğu ve avukat tutma hakkının da savunma hakkından ayrı düşünülemeyeceği gerçeğidir.

Mevzuatımızda zorunlu müdafiilik sistemini öngören yasanın amacı, kendisini savunmak için yeterli maddi olanağı bulunmayanların bu hakkı kullanamamalarından kaynaklanabilecek olası hak kayıplarının önlenmesi, dolayısıyla da savunma hakkının etkin kullanılabilmesinin sağlanması suretiyle adil yargılanmanın gerçekleştirilmesidir. Bunun doğal sonucu olarak, maddi olanakları elverişli olan sanık nasıl ki vekâletname vermek suretiyle dilediği avukatı serbestçe tayin edebiliyorsa, parası olmayan sanığın da aynı şekilde müdafiiliğini üstlenecek avukatını serbestçe belirleyebilmesi, en azından kendisine tayin edilen avukatı beğenmediğinde değiştirme hakkının bulunması, daha da ötesi, görülmeye başlayacak davada kendisine müdafii olarak bir avukat atanacağının sanığa bildirilmesi gereklidir. Kendisine müdafii atandığını dahi bilmeyen ya da kendisine müdafii atanmakla birlikte beğenmediği takdirde bu avukatın değiştirilmesini isteme hakkına sahip bulunmayan bir sanığın, atandığını dahi bilmediği veya beğenmediği halde muhatap olmak zorunda kaldığı müdafiin tüm tasarruflarından sorumlu tutulması gerektiğini veya bu müdafiin yaptığı tüm işlemleri peşinen kabul etmiş sayılacağını söylemek nasıl mümkün değilse, böyle bir durumda savunma hakkının tam anlamıyla kullanılabileceğini düşünmek te olası değildir.

Kendisine zorunlu bir müdafii görevlendirileceğinin sanığa bildirilmediği ve sanığın bu konudaki iradesine değer verilmediği ya da başka bir ifadeyle sanığın bu konudaki iradesinin dosya kapsamından anlaşılamadığı durumlarda hükmün müdafii yanında sanığın kendisine de tebliğinin adil yargılanma hakkının bir gereği olduğu kabul edilmelidir. Bu nedenle Kendisine zorunlu savunman atandığından sanığın haberdar edilmediği durumlarda, zorunlu savunmana yapılan tefhim veya tebliğ kendisine bağlanan hukuki sonuçları doğurmaz.

Bununla birlikte, kendisine zorunlu müdafii atanacağının sanığa bildirildiği ve sanığın da buna herhangi bir itirazının bulunmadığı durumlarda; zorunlu müdafie yapılan tefhim veya tebliğ işlemlerinin aynen vekâletnameli müdafiide olduğu gibi geçerli olacağı ve gerek tefhime, gerekse tebliğe bağlı olan sürelerin işlemeye başlayacağı açıktır. Dolayısıyla, böyle durumlarda Tebligat Yasasının 11. maddesi uyarınca işlem yapılması gerekeceğinden, tebligat asile değil vekile (müdafie) yapılmalıdır.

Bununla birlikte, kendisine zorunlu müdafii atanacağının sanığa bildirildiği ve sanığın da buna herhangi bir itirazının bulunmadığı durumlarda; zorunlu müdafie yapılan tefhim veya tebliğ işlemlerinin aynen vekâletnameli müdafiide olduğu gibi geçerli olacağı ve gerek tefhime, gerekse tebliğe bağlı olan sürelerin işlemeye başlayacağı açıktır. Dolayısıyla, böyle durumlarda Tebligat Yasasının 11. maddesi uyarınca işlem yapılması gerekeceğinden, tebligat asile değil vekile (müdafie) yapılmalıdır.

Pendik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.03.2008 tarih ve 2006/553-2008/143 sayılı kararının sanık ... savunmanın yüzüne karşı tefhim edildiği ve sanık savunmanınca 01.04.2008 tarihinde temyiz Yasa yoluna başvurulduğu, Mahkemenin 01.04.2008 tarihli Ek Kararı ile temyiz isteminin süresi içerisinde yapılmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği, bu kararında savunmana 26.04.2008 tarihinde tebliğ edildiği halde temyiz yasa yoluna başvurulmadığı, ancak anılan Ek Kararın son bölümünde hükme karşı başvurulacak kanun yolları açıklanırken “Dosya ve dilekçe üzerinde yapılan inceleme sonunda talebe uygun olarak temyizi kabil olmak üzere…” dendiği, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 40/2, 5271 sayılı CMK.nun 34/2, 40/2, 231/2 ve 232/6. maddelerine göre; mahkeme kararlarında ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını, sürelerini ve şeklini kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi gerektiğinin açık ve buyurucu şekilde belirtildiği, ancak Pendik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin anılan Ek kararında hükme karşı başvurulacak kanun yolları, süresi mercii ve şekli ve yöntemi açıkça belirtilmediği gibi, kanun yollarına başvuru süresinin ne şekilde başlayacağının yöntemine uygun ve kuşku oluşturmayacak şekilde açıklanmadığı için sanığın iradesinin yanıltıldığı gibi kararın bu açıklamaları içerir biçimde savunmana yeniden tebliğ edilmediği görüldüğünden, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 23.12.2008 gün ve 2008/6-258-240 sayılı ve benzer kararlarında da ayrıntıları açıklandığı üzere kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; sanık ... hakkında açılan kamu davası üzerine yapılan yargılama sırasında adı geçen sanığa 5271 sayılı CMK’nun 150/3. maddesi uyarınca Mahkemenin istemi üzerine Baro tarafından savunman atandığı, ancak atanan bu savunmandan sanığın haberdar edilmediği, bu nedenle mahkemenin istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen zorunlu müdafiinin yüzüne karşı yapılmış olan tefhim, kendisine zorunlu müdafii atandığından haberdar edilmeyen adı geçen sanık açısından hukuksal sonuç ifade etmediği gibi, kanun yararına bozma konusu edilen kararın sanığa tebliğine ilişkin belgeye de dosya içerisinde rastlanamadığından anılan kararın kesinleşmediği, kanun yararına bozmanın hakim ve mahkemelerce gerekli işlemler veya yargılama yapılarak verilen ve Yargıtay’dan geçmeksizin kesinleşen karar ve hükümlere karşı istenebileceğinin anlaşılması karşısında;

1-) Pendik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.03.2008 günlü, 2006/553- 2008/143 sayılı kararı kesinleşmediğinden kanun yararına bozma isteminin bu aşamada REDDİNE,

2-) Pendik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.03.2008 günlü, 2006/553- 2008/143 sayılı kararının sanık ...’e; aynı Mahkemenin 01.04.2008 günlü Ek Kararı da sanık savunmanı Av. ...’a yasa yollarına başvuru süresini, merciini, yöntemi ve şeklini gösterir biçimde açıklamalı olarak tebliğ edilip, buna ilişkin belge ile sunarlarsa temyiz dilekçesi de eklendikten ve esas hakkında görüş içeren tebliğname düzenlendikten sonra incelenmek üzere Dairemize gönderilmesinin sağlanması için dosyanın Yargıtay C.Başsavcılığına İADESİNE, 13.05.2010 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13764, Karar No: 2013/15991, Tarih: 12.09.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/13764 E.  ,  2013/15991 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hukuk Genel Kurulu'nun 14.11.2007 tarih ve 2007/13-848 E. 2007/840 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi (davanın mesmu, yani dinlenebilir olabilmesi ) bazı şartların tahakkukuna bağlı olup, bunlara dava şartları denir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu ( varlığı mutlaka gerekli ); diğer bir kısmı da, olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli ) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetmelidir. Olumlu dava şartlarından biri de, davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğundan dolayı reddedilmelidir.

Yapılan incelemede, davaya konu 12.08.2010 gün ve 12513795 numaralı ... ve ... sayılı takip dosyalarından 2010/23335 numaralı dosyaya ait ödeme emrinin ikinci sayfasının başlık kısmına, davacının ad ve soyadının el yazısı ile eklendiği, yine birinci sayfasında davacının ad ve soyadı yer almadığı gibi, her iki sayfasında dava dışı ... Konut Yapı Kooperatifi'nin adresinin gösterildiği, anılan diğer takip dosyalarına ait ödeme emirlerinin başlık kısmında ise takip borçlusunun, dava dışı "..." olduğunun yazılı olduğu; kooperatif başkanı olan davacının, dava dışı Kooperatifin 2003 yılı ve sonrasında herhangi bir faaliyeti bulunmadığından 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesi gereğince 06.06.2001 tarihi itibariyle dağılmış sayılacağını ve 2003 yılından sonra görevinin sona erdiğini belirterek, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkin iş bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu ödeme emirlerinin davacı adına düzenlenmediğinin ve davacı adına yapılan herhangi bir takip olmadığının, esasen takibin dava dışı kooperatif hakkında başlatıldığının anlaşılması karşısında; yukarıda açıklanan prensipler ışığında, davacının bu yöndeki talebinde hukuki yararının

bulunmadığı gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemece, yanılgılı değerlendirme sonucunda, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin, bu yönlerini amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.