muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1595, Karar No: 2015/1799, Tarih: 21.05.2015

Yukarıda değinildiği üzere Anayasa'nın ve Orman Kanunu'nun açık ve amir hükümlerine göre ormanlar gerek yerleriyle olsun gereksede üzerindeki ağaç ve ağaççıklar topluluğuyla birlikte mülkiyeti devlet hazinesine ait olduğundan Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunmaktadır. Halen yürürlükte bulunan 6831 sayılı Orman Kanunu 113/1.

maddesinde "Bu Kanunla yasaklanan fiilin dikiliden ağaç kesilmesine taalluku halinde ağaç müsadere edilmiş olsa dahi talep halinde hükmolunacak tazminat mahalli rayice göre hesaplanır'' hükmü Ceza Mahkemelerinde bir güvenlik tedbiri olan müsaderenin Orman Kanununda sayılan suçlar yönünden daha geniş kapsamlı olarak yani emvaller, suç aletleri nakil vasıtaları, tesislerin müsaderesi şeklinde düzenlendiğini göstermektedir. 6831 sayılı Orman Kanunundaki müsaderenin diğer suçlardaki müsadereden ayıran en bariz özelliği yerin ve bu yer üzerindeki emvalin mülkiyetinin devlete ait olması nedeniyle işlenen suçun sonucunda ormandaki değer kaybınında karşılanması, diğer bir anlatımla hem müsadereye hem de tazminata hükmolunması ve bunların toplamı üzerinden de nisbi ücreti vekaletin takdir ve tayinidir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 08.06.1949 tarih ve 10/9 sayılı kararında "ceza davası zımnında ittihaz olunan ( sebebi ile verilen ) hükümde, aynı zamanda, tazminat ve müsadere gibi herhangi bir suretle takvimi kabil mali bir netice düşünülmesi gereken hallerde, maktu avukatlık ücreti ile birlikte ayrıca tazminatın miktarı veya müsadere olunan malların değeri üzerinden nispi avukatlık ücreti tayin edilir" denilmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 31.10.1977 tarih ve 330/387 sayılı kararında "müsaderesine karar verilen emvalin, 10.06.1968 gün ve 1/12 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararına göre, tesbit ettirilmesi ve değeri üzerinden, nisbi vekalet ücretine hükmedilmemesi yasaya aykırıdır" (oybirliğiyle) şeklinde karar vermiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 25.06.1973 tarih ve 3/231 esas ve 506 sayılı kararında ise, "Orman suçlarında maktu vekalet ücretiyle tazminat ve/veya müsaderesine karar verilen emval, araç gereç ve tesislerin değeri üzerinden hesaplanacak nisbi vekalet ücretine hükmolunur" denilmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 30.09.1991 gün ve 1991/3-215 esas, 91/237 sayılı kararında "zoralımına hükmedilen çay bitkilerinin değeri 75.000 TL olarak tesbit edilmiş bu miktar 452.886 TL tazminat ile 41.580 TL ağaçlandırılma giderine eklendikten sonra bulunan 569.466 TL üzerinden 52.357 TL nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi" yasaya uygun bulunduğundan yerel mahkeme kararı oybirliğiyle onanarak kesinleşmiştir. Yine Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 25.03.2003 tarihli ve 2003/3-38 esas, 2003/53 sayılı kararında ise " bozmadan sonra yapılan yargılamada orman idaresi davaya katılma talebinde bulunmuş, fakat, zoralımına karar verilen baltanın değeri ile idare adına irat kaydına karar verilen nakil vasıtası bedeli üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmemesi" yasaya aykırı olmakla birlikte, hüküm yanlızca sanık tarafından temyiz edilmiş olması nazara alınarak, aleyhe temyiz bulunmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

6831 sayılı Orman Kanununa Muhalefet suçlarında 70 yıla yakın bakan Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 23.01.2008 tarih ve 5728 sayılı Kanunla Orman Kanununda çok büyük değişiklikler yapılmadan önce ve sonrasında yerleşmiş tüm içtihatlarında müsaderesine karar verilen hallerde müsadereye konu; suç aletleri, nakil vasıtaları, kaçak emval ve tesislerin değerleri üzerinden avukat vasıtasıyla davaya katılan orman idaresi lehine nisbi vekalet üçretine hükmolunacağına dair sayısız içtihatları bulunmaktadır. Müsaderenin yanında orman idaresinin davaya katılıp kendisi avukatla temsil ettirmesi halinde Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği Ceza Mahkemesince hem maktu ücreti vekalete hem de Avukatlık Kanununun 164/3 maddesi gereğince "... değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla...müddeabihin değerinin yüzde onuyla yüzde yirmisi arasındaki bir miktar Avukatlık Ücreti olarak belirlenir " hükmü uyarınca nisbi vekalet ücretine hükmolunması, sanıktan alınarak katılana verilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Burada dikkat edilecek husus, 6831 sayılı Orman Kanunundaki müsadere edilecek suç eşyalarının TCK'nun 54/4. maddesi uyarınca üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan silah, uyuşturucu ve benzeri şeylerden ayıran en önemli farkın silah ve uyuşturucu maddeleri münhasıran suç oluşturup, devletin tüzel kişiliğine ait bulunmamasıdır. Orman Kanunu ise sui generis ( kendine özgü nevi şahsına münhasır) bir kanun olup müsadere edilecek eşyanın bir kısmının devlete ait olması, suçun işlenmesi nedeniyle devletin zarar görüp müsaderenin bir nevi şahsi alacağa dönüşmesi, zararın müsadere ile karşılanmaya çalışılması, idarenin emvali geri istemesi nedeniyle olayın hukuki niteliğinin bulunması ve bu itibarla müsadere edilen eşya üzerinden de vekalet ücretine hükmolunması gerekmektedir. Dolayısıyla devlet adına Orman Genel Müdürlüğü vekili aracılığıyla takip edilen ceza davalarında müsadere kararı verildiğinde Orman Kanununun 113. maddesi her halukarda tesbit edilen değeri üzerinden Ceza Mahkemesince orman ideresi lehine hem maktu hem de nisbi ücreti vekaleti tayini gerektiği, Yargıtay İctihadı Birleştirme Büyük Genel Kurul Kararları, Ceza Genel Kurul Kararları, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin yerleşmiş ictihatları ile kabul edildiği cihetle vekalet ücretinin tayininde müsadere edilen eşya değeri üzerinden nisbi vekalet ücreti alınmayacağına ilişkin çoğunluk görüşüne iştirak etmem mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla mahkemenin nisbi vekalet ücretinin tayini usül ve yasaya uygun bulunmaktadır.
Yargıtay — Esas No: 2013/34842, Karar No: 2013/28840, Tarih: 10.12.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/34842 E.  ,  2013/28840 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Mahkeme kararı, davalı İçişleri Bakanlığı vekili ve dava dışı Sahil Güvenlik Komutanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 659 karar sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 6/1. maddesinde, "İdareler, kendi iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılacak adli ve idari davalar ile tahkim yargılaması ve icra işlemlerinde taraf sıfatını haizdir." hükmü kabul edilmiştir. Aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 2/1. maddesinin (ç) bendinde ise, düzenleme kapsamındaki idarelerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirtilen kamu idareleri olduğu belirtilmiştir.

Anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin "dosyaların devri" başlıklı, geçici 1. maddesinde, idareler arasındaki dosya devirlerine ilişkin esaslar düzenlenmiş, maddenin ikinci fıkrasında "Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki derdest dosyalar ile özel takip yetkileri çerçevesinde devredilecek derdest dosyaların devirleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanır. Dosya devirleri yapılıncaya kadar bu dosyaların takibiyle ilgili olarak devir öncesi dosyayı takip eden idarece yapılan işlemler, ilgili idaresince yapılmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan Kanun Hükmünde Kararnamenin 6. ve geçici 1. maddesi, Anayasa Mahkemesi'nin 06.06.2013 tarih, 2011/145 esas ve 2013/70 karar sayılı kararıyla iptal edilmiş; iptal hükmünün, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. İptal kararı, 23.11.2013 tarih ve 28830 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Eldeki davada, davacı işçinin Sahil Güvenlik Komutanlığı'na bağlı işyerinde çalıştığı anlaşılmakta olup, Sahil Güvenlik Komutanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I) sayılı cetvelde yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde lüzumuna binaen;

Davalı İçişleri Bakanlığı'ndan ve dava dışı Sahil Güvenlik Komutanlığı'ndan, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin halen yürürlükte bulunan geçici 1. maddesi uyarınca dosya devirlerinin yapılıp yapılmadığının sorularak, alınacak cevabi yazıların dosyaya eklendikten sonra gönderilmesi için, dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.12.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/17845, Karar No: 2021/1477, Tarih: 19.01.2021

**(Kapatılan)3. Ceza Dairesi         2020/17845 E.  ,  2021/1477 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 25.04.2017 gün, 2015/1167 Esas ve 2017/247 sayılı kararında belirtildiği üzere, sanığa ek savunma hakkı tanınmadan, iddianamede gösterilmeyen 5237 sayılı TCK'nin 87/1-son maddesinin uygulanması suretiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (Pelissier ve Sassi/Fransa, No: 25444/94, P. 67, Sadak ve diğerleri/Türkiye No: 29900/96, 29901/96, 29902/96, 29903/96, 17.07.2001) kararlarında belirtildiği üzere, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6. maddesine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesine ve CMK’nin 226. maddesine muhalefet edilerek savunma hakkının kısıtlanması,

2) Katılanın hem yüzünde sabit ize hem de vücudunda kemik kırığına neden olacak nitelikte yaralandığı olayda, birden fazla nitelikli hal ihlaline neden olan sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 86/1. maddesi gereğince temel cezaya hükmedilirken TCK'nin 61. maddesindeki ölçütler ve TCK'nin 3. maddesindeki cezada orantılılık ilkesi gözetilerek sonuç cezaya etkili olacak şekilde alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin gözetilememesi,

3) Katılanın hem yüzünde sabit ize hem de vücudunda kemik kırığına neden olacak nitelikte yaralandığı olayda, birden fazla nitelikli hal ihlaline neden olan sanık hakkında yanlızca daha ağır netice olan yüzde sabit ize neden olacak nitelikte yaralamadan dolayı ceza tayini gerekirken, yaralanma sırasında kemik kırığı da meydana geldiğinden ayrıca TCK'nin 87/3. maddesi uyarınca cezanın artırılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un

321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakkının dikkate alınmasına, 19.01.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3632, Karar No: 2014/8617, Tarih: 30.12.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/3632 E.  ,  2014/8617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 15/01/2014

NUMARASI : 2012/208-2014/8

Taraflar arasındaki kooperatif davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av. M.. Ç.. ile davalı vekili Av. H.. C..'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin kooperatifin kurulduğu 1993 yılından itibaren ortak ve yönetim kurulu üyeliği yaptığını, genel kurul hazirun cetvellerine göre müvekkilinin 2000 yılında 4, 2001yılında 3, 2002 yılında 3, 2003 yılında 2, 2004 yılında, 2005 ve 2006 yılında biri 201 nolu üyelik olmak üzere 2 adet ve 2007-2008-2009-2010 yıllarında ise 201 nolu pay olmak üzere 1 payının bulunduğunu, müvekkilinin hastalığı nedeniyle 2011 yılında kısıtlandığını, paylarının görev yaptığı dönemde imzası taklit edilerek diğer yöneticilerce devir edilmiş olabileceğini ileri sürerek, kooperatifin kuruluş tarihten itibaren davacının sahip olduğu payların tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının da aralarında bulunduğu önceki yönetim kurulu üyelerinin kooperatif belgelerini yeni yönetime teslim etmemeleri nedeniyle pay sahiplerinin belirlenemediğini, önceki yöneticilerin fazladan pay ihdas ettiklerini, ileri sürülen usulsüzlüklerin davacının da bulunduğu yönetim kurulunca yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; hazirun cetvellerinde davacının ortaklık paylarının bulunduğunun belirlenmesine karşılık, davacının ortaklığı ile ilgili olarak aidat ödemelerinin tespit edilemediği, aidat yükümü bulunan kooperatif ortaklığında aidat ödemeden sadece hazirun cetvelinde adının yazılı olmasının ortaklık tespiti için yeterli olmadığı, davacının isteminin açık olmadığı, daha önce devredilen paylarla ilgili belirsiz şekilde pay tespiti isteminde hukuki yarar da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı vekili, kuruluş aşamasından bu yana kooperatifin ortağı ve eski yönetim kurulu üyesi olan müvekkilinin, genel kurul hazirun cetvellerine göre değişik sayıda payının bulunduğunu ileri sürerek kaç pay için ortaklığının bulunduğunun tespitini istemiştir. Dava dilekçesinin neleri içereceği HUMK'nın 179. maddesinde (6100 sayılı HMK'nın 119. maddesi) gösterilmiştir. Bu madde hükmüne göre, davadaki istem dava dilekçesinde açıkça gösterilmelidir. Zira, davacının dava dilekçesinde kaç pay için ortaklığın tespitini talep ettiği açık değildir. HUMK'nın 75/2. maddesi (6100 sayılı HMK'nın md.31). Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir, hükmünü amirdir. O halde, öncelikle mahkemece; davacı vekilinden, isteminin açıklanması istenmeli, kaç pay yönünden ortaklık tespiti istediği belirlenerek, birden fazla paya yönelik ortaklık tespiti iddiası bulunduğu takdirde buna uygun delilleri sorularak toplanmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Diğer yandan, davacının kooperatifin kuruluşundan 2008 yılına kadar yönetim kurulu üyeliği yaptığı iddiası bulunmaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 55. maddesi uyarınca yönetim kurulu üyesi olabilmek için kooperatif ortaklığının bulunması gerekir. Diğer yandan, dosyadaki gerek 2008 yılı öncesi ve gerekse de davacının yönetimden ayrıldığı bu yıldan sonraki genel kurul hazirun cetvellerinden, davacının değişik sayıda paylarının bulunduğu, 18.05.2011 tarihli 2010 yılı genel kurul hazirun cetvelinde ise bir pay için ortak olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Esasen Kooperatif ortaklığı da en az bir pay için ortak olmayı gerektirir. Diğer yandan, aidat ödemesi ile ortaklığın varlığı arasında doğrudan bir ilişki bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla, ortak sıfatı bulunan bir kişinin aidat borcunu ödememiş olması ortaklığı sona erdirmez. Kooperatife aidat borcu bulunan ortağa uygulanacak yaptırımlar ile mahrum kalacağı paya bağlı kazanılar yasa ve anasözleşmede düzenlenmiştir. Bu durumda, davacının açıklamalarından sonra delilleri toplanarak kaç pay için ortak olduğu ve ortaklık paylarını devir edip etmediği ve ne şekilde kime devir ettiği belirlenmeli, aksi halde en az bir pay için ortak olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı yorumla yazılı şekilde, uyuşmazlığı çözümsüz bırakacak şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22112, Karar No: 2013/22534, Tarih: 28.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/22112 E.  ,  2013/22534 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı işverene ait işyerinde gerçekleşen iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan zararın rücuan alınmasına ilişkin davada verilen ilk karar Dairemizce “... 08.03.2009 tarihinde gerçekleşen iş kazası yönünden davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 günü yürürlüğe giren “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlıklı 21. maddesinde, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği belirtilmiştir. Şu durumda, 01.10.2008 tarihinden itibaren gerçekleşen iş kazalarında uygulanması gereken anılan düzenleme karşısında, açılacak rücu davalarında sigortalının/hak sahiplerinin geçek zararları (dış tavan tutarları) yöntemince hesaplanmalı, bağlanan gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile karşılaştırılmalı ve düşük olan miktar/miktarlar rücu alacağına esas alınmalıdır. ...” görüş ve düşüncesiyle bozulmuş olup mahkemece yapılan yargılamada 14.03.2013 gün ve 2012/7525 Esas - 2013/4732 Karar sayılı bozma

ilamına uyulmasına karşın uzman bilirkişiden rapor alınmak suretiyle sigortalının gerçek zararı belirlenmeksizin, yalnızca, bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri göz önünde bulundurularak karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davalıya geri verilmesine, 28.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13669, Karar No: 2019/2483, Tarih: 18.03.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/13669 E.  ,  2019/2483 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına, Başkan ...'in muhalefetine karşı, Üyeler ..., ..., ... ve ...'ün oylarıyla ve oyçokluğuyla 18/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

KARŞI OY

Davacı taraf, Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan kısa vadeli sigorta prim tarifesi uyarınca Kurumca yanlış dönüştürülen kod nedeniyle fazladan ödediği kısa vadeli sigorta primlerinin tahsilini talep etmiştir.

Daire çoğunluğu ile aramızdaki ihtilaf, Bakanlar Kurulu kararı sonucu Kurumca yapılan işlemin hukuki niteliğinin ne olduğu ve olaya 5510 sayılı Kanun'un 83. maddesinin ve buradaki sürelerin uygulanıp uygulanamayacağı hususudur.

Davacı şirket 506 sayılı Kanun döneminde kurulmuş ve havayolu yolcu taşımacılığı yapan şirkettir. O dönemde yürürlükte olan 1981 tarihli Prim tarifesine göre, Hava Nakliyatı ana başlığı altında 7172 kod ile “Uçaklarda Yapılan Bütün İşler (Havacılık Kulüpleri Dâhil) tarifesinden %6,5 prim oranı üzerinden kayıt yapılmıştır. 5510 sayılı Kanun 83. maddede, hangi iş kollarının hangi tehlike sınıfına girdiği, tehlike sınıf ve derecesine ait prim oranlarını ve tehlike derecelerinin belirlenmesinde uygulanacak esaslar Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak bir tarife ile tespit edilir hükmü uyarınca, Bakanlar kurulunca önceki tarife yürürlükten kaldırılarak 22.09.2008 tarih ve 2008/14173 sayılı kararı ile “Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi” yürürlüğe konulmuştur.

Yeni tarifede, Havayolu Taşımacılığı başlığı altında 5110 kod ile Havayolu ile Yolcu Taşımacığı iş kolu olarak %2 prim oranı, Taşımacılık İçin Depolama ve Destekleyici Faaliyetler başlığı altında 5211 kod ile, Uçaklarda Yapılan Bütün İşler (Havacılık Kulüpleri Dahil) iş kolunda %6.5 prim oranı öngörülmüştür.

22.09.2008 Tarihli Bakanlar Kurulu Kararı Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesinin Geçici madde/2 ve 3. fıkraları,

“(2) 506 sayılı Kanun'a göre tescil edilen işyerlerinin mevcut işkolu kodları, işverenlerin elektronik veya kâğıt ortamında yapacakları beyana istinaden, Kurumca gerek görülen haller hariç olmak üzere, ayrıca tebligat yapılmaksızın bu tarifedeki uygun işkolu kodlarına dönüştürülür.

22.09.2008 Tarihli Bakanlar Kurulu Kararı Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesinin Geçici madde/2 ve 3. fıkraları,

“(2) 506 sayılı Kanun'a göre tescil edilen işyerlerinin mevcut işkolu kodları, işverenlerin elektronik veya kâğıt ortamında yapacakları beyana istinaden, Kurumca gerek görülen haller hariç olmak üzere, ayrıca tebligat yapılmaksızın bu tarifedeki uygun işkolu kodlarına dönüştürülür.

(3) 506 sayılı Kanun'a göre tescil edilen işyerlerinin bu Tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki işkolu kodlarından yapılmış olan prim ödeme gün sayıları, yeni işkolu kodundan yapılmış bildirim olarak kabul edilerek dereceleme hesaplamalarında dikkate alınır.”

Anılan maddeye göre, mevcut tescilli işyerleri, ya işyerlerinin beyanı üzerine ya da Kurumca re’sen yeni tarifeye göre dönüştürülecektir. Eski koddan bildirim yapılmışsa, artık bu kodlar mevcut bulunmadığından yeni koddaki karşılığı dikkate alınacaktır.

Davacı şirketin kısa vadeli kollarından yeni kodu, Bakanlar Kurulunun yeni tarifesine göre Kurumca re’sen dönüştürülmüş ve davacıya da herhangi bir tebligat yapılmamıştır.

5510 sayılı Kanun mülga 83. maddesine göre hangi iş kollarının hangi tehlike sınıfına girdiği, tehlike sınıf ve derecesine ait prim oranlarının ve tehlike derecelerinin belirlenmesinde uygulanacak esaslar, Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulacak bir tarife ile tespit edilir. Belirlenen tehlike sınıf ve derecesi ile prim oranı Kurumca işverene tebliğ edilir. Yine 83. maddeye göre, Kurum, işyerinin tespit edilmiş bulunan tehlike sınıf ve derecesini yaptıracağı incelemelere dayanarak kendiliğinden veya işverenin isteği üzerine değiştirebilir. İşverenler de tehlike sınıf ve derecesi ile prim oranı hakkında Kurumca yapılacak yazılı bildirimi aldıktan sonra bir ay içinde Kuruma itiraz edebilir. Bu durumlarda değişiklik müteakip yılbaşından geçerli olmak üzere uygulanır.