muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/145, Karar No: 2022/761, Tarih: 06.12.2022

Hükme konu yukarıda değinilen üç olayla ilgli olarak İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 31.08.2009 tarihli iddianamesiyle sanıklar hakkında İzmir 10 Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, bu davanın İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinde üçüncü olayla ilgili olarak yürütülen kovuşturma ile birleştirildiği ve temyize konu hükümlerin verildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.02.2020 tarihli ve 2017/344 esas, 2020/140 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; iletişimin tespiti veya fiziki takip sırasında şüphelinin uyuşturucu veya uyarıcı madde satışı yaptığı tespit edilmesine rağmen diğer suç ortaklarının ortaya çıkarılması ya da varsa başkaca uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ele geçirilmesi amacıyla kolluk görevlilerince yakalanmayarak beklenmesi safhasında, şüphelinin gerçek uyuşturucu veya uyarıcı madde satışına devam etmesi ve bu eylemlerinin delillendirilmiş olması hâlinde hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerekeceği, somut olayda da; sanıklar hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca (CMK.250 maddesi ile yetkili) örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçların tespiti amacıyla başlatılan soruşturmada, diğer suç ortaklarının ortaya çıkarılması ve varsa başkaca uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ele geçirilmesi amacıyla yukarıda özetlenen üç olayla ilgili olarak tespit edilen delillerin dosyarına sunulmadığı ve her üç olayın da bağımsız olarak yürütülmesine izin verildiği, soruşturmanın bitmesinden sonra itiraza konu üç olayla ilgili olarak tek bir iddianameyle kamu davası açıldığı, sanıkların eylemleri arasında herhangi bir hukuksal kesinti bulunmadığı gibi bir suç işleme kararlarının bozulduğunu gösteren delil de bulunmamaktadır. Bu nedenle, zincirleme suç hükümleri gereğince, sanıklar hakkında daha ağır sonuç doğuran suç esas alınarak bir cezaya hükmolunması ve diğer suç veya suçlar nedeniyle ise TCK'nın 43. maddesi uyarınca cezalarının artırılması gerekirken, her suçtan ayrı ayrı mahkûmiyet hükmü kurulması yasaya aykırıdır.

Açıklanan gerekçelerle, ... sanıklar hakkında TCK'nın 43/1. maddesinin uygulanması yerine her bir eylemden dolayı ayrı cezalara hükmedilmesi nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Ceza Dairesince 29.04.2021 tarih ve 16087-10822 sayı ile;

"...UYAP sistemi üzerinden MERNİS'ten alınarak dosyasına konulan nüfus kayıtlarında sanık ...'in 05.09.2017 tarihinde, sanık ...'in 12.01.2017 tarihinde öldüklerinin belirtildiği anlaşılmıştır.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Ceza Dairesince 29.04.2021 tarih ve 16087-10822 sayı ile;

"...UYAP sistemi üzerinden MERNİS'ten alınarak dosyasına konulan nüfus kayıtlarında sanık ...'in 05.09.2017 tarihinde, sanık ...'in 12.01.2017 tarihinde öldüklerinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Sanık ... hakkında İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.09.2012 tarih, 2009/55 esas ve 2012/178 sayılı kararı ile verilen mahkûmiyet hükümlerinin, Dairemizin 16.04.2015 tarih, 2014/4056 esas ve 2015/31053 sayılı kararı ile bozulması üzerine Bakırköy 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/01/2016 tarih, 2015/271 esas ve 2016/27 sayılı kararı ile bozma ilamı doğrultusunda karar verildiği ve bu kararın Dairemizin 30.10.2018 tarih, 2015/271 esas ve 2016/27 sayılı kararı ile onanmasına karar verilerek sanık hakkındaki hükümlerin kesinleştiği ancak sanık hakkındaki itirazın Dairemizin 16.04.2015 tarih, 2014/4056 esas ve 2015/31053 sayılı kararına yönelik olduğu, Dairemizin 30.10.2018 tarih, 2015/271 esas ve 2016/27 sayılı kararına yönelik herhangi bir itirazın olmadığı anlaşılmıştır.

Dairemizin, itiraza konu olan sanıklar ... ve ... hakkındaki kararlarının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 12.08.2015 tarihinde teslim alındığı, itirazın kapsamına bakıldığında sanıklar hakkında tek eylem nedeniyle verilen mahkûmiyet hükümlerinin onandığı ve sanıklar hakkında TCK'nın 43. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğine dair yapılan itirazın sanıklar aleyhine sonuç doğuracak nitelikte olduğu ve 02.11.2020 tarihli itirazın CMK'nın 308. maddesinde öngörülen 30 günlük süreden sonra yapıldığı anlaşıldığından reddine ve itirazın incelenmesi için dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine karar vermek gerekmektedir.

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden; Dairemizinin itiraza konu olan kararının, itiraz yazısında ileri sürülen tüm nedenler tartışılıp değerlendirilerek verildiği ve kararda bir yanlışlık bulunmadığı anlaşıldığından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görülmemiştir.

V. KARAR: Açıklanan nedenlerle;

A. Sanıklar ... ve ...'ın uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından mahkûmiyetlerine ilişkin hükümler hakkındaki Dairemizin kararına yönelik yapılan itirazın incelenmesinde;

1- Sanık ... ve ... yönünden yerinde görülmeyen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazlarının süresinden sonra yapılmış olması nedeniyle REDDİNE,

B. Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından mahkûmiyetlerine ilişkin hükümler hakkındaki Dairemizin kararına yönelik yapılan itirazın incelenmesinde;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görülmediğinden REDDİNE, oy birliğiyle..." karar verilmek suretiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görülmediğinden REDDİNE, oy birliğiyle..." karar verilmek suretiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma/yönetme, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümleri Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan verilen beraat hükümleri temyiz edilmeksizin ve uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüte üye olma suçundan verilen beraat ve uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüte üye olma suçundan verilen beraat hükmü temyiz edilmeksizin, uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan beraat hükmü Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanıklar ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüte üye olma suçundan verilen beraat hükümleri temyiz edilmeksizin, uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüte üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü temyiz edilmeksizin, uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen beraat hükmü Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüte üye olma ve uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından verilen beraat hükümleri Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüte üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet ve uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen beraat hükümleri Özel Dairece onanmak suretiyle; inceleme dışı sanıklar ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüte üye olma suçundan verilen beraat hükümleri Özel Dairece (vekalet ücreti yönünden) düzeltilerek onanmak suretiyle kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme; sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık;

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık;

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma/yönetme ve suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçlarından haklarında kurulan mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına karar verilen sanıkların, örgüt faaliyeti çerçevesinde farklı tarihlerde gerçekleştirdikleri uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarının ayrı suçları mı yoksa zincirleme şeklinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkin olup;

a) Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sisteminden alınan güncel nüfus kayıtlarında, sanık ...'ın 05.09.2017, sanık ...'ün ise 12.01.2017 tarihinde öldükleri bilgisine yer verilmesi karşısında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.11.2020 tarihli itirazından önce öldükleri anlaşılan adı geçen sanıklar hakkında Ceza Genel Kurulunca bir inceleme yapılıp yapılamayacağının,

b) Özel Dairece; sanık ...'ın 23.12.2008, sanık ...'ın ise 12.02.2008 tarihinde işlediği örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına, sanık ...'ın 12.02.2008, sanık ...'ın ise 23.12.2008 tarihin işledikleri örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçları yönünden ise açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden mahkûmiyetlerine karar verilmesi nedeniyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, bu hâli ile tek bir eylem nedeniyle mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına karar verilen sanıklar hakkında TCK'nın 43. maddesinin uygulanması gerektiğine ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının aleyhe olup olmadığının, aleyhe olduğunun kabulü hâlinde ise süresinde olup olmadığının,

c) Özel Dairece; 16.04.2015 tarih ve 4056-31053 sayılı ilam ile sanık ...'ın 09.04.2008 ve 23.12.2008 tarihlerinde işlediği örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, sanık hakkında hükmolunan cezalardan TCK'nın 39. maddeyi uyarınca indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına, UYAP sisteminden yapılan incelemede bozmaya uyan Yerel Mahkemece 28.01.2016 tarih ve 271-27 sayı ile sanığın 09.04.2008 ve 23.12.2008 tarihli eylemleri nedeniyle ayrı ayrı mahkûmiyetine karar verildiği ve temyiz edilen bu hükümlerin ise Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.11.2020 tarihli itirazından önce Özel Dairece 30.10.2018 tarih ve 4545-7455 sayı ile onanmasına karar verildiği anlaşılmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz tarihi de gözetildiğinde, sanık hakkındaki mahkûmiyet hükümlerinin bozulmasına ilişkin Özel Dairenin 16.04.2015 tarih ve 4056-31053 sayılı ilamına karşı itiraz kanun yoluna başvurmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığının,

Ayrıca, bir kısım Ceza Genel Kurulu Üyelerince; sanık ...'ın 23.12.2008 tarihli eyleminin sabit olup olmadığının da tartışılması gerektiğinin ileri sürülmesi üzerine, Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle bu hususların değerlendirilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusuna geçmeden önce tespit olunan ön sorunların değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

1- Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sisteminden alınan güncel nüfus kayıtlarında, sanık ...'ın 05.09.2017, sanık ...'ün ise 12.01.2017 tarihinde öldükleri bilgisine yer verilmesi karşısında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.11.2020 tarihli itirazından önce öldükleri anlaşılan adı geçen sanıklar hakkında Ceza Genel Kurulunca inceleme yapılıp yapılamayacağının değerlendirilmesinde:

Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sisteminden alınan güncel nüfus kaydına göre sanık ...’ın 05.09.2017, sanık ...’ün ise 12.01.2017 tarihinde, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.11.2020 tarihli itirazından önce vefat ettikleri anlaşılmaktadır.

Ön sorun bakımından isabetli bir çözüme ulaşılabilmesi için karar tarihinden sonra sanık veya hükümlünün ölmüş olmasına bağlanan hukuki sonuçlarla ilgili yasal düzenlemeler üzerinde durulmasında fayda bulunmaktadır.

TCK’nın "Sanığın veya hükümlünün ölümü" başlıklı 64. maddesi;

"Sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir.

(2) Hükümlünün ölümü, hapis ve henüz infaz edilmemiş adlî para cezalarını ortadan kaldırır. Ancak, müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hüküm, infaz olunur." şeklinde düzenlenmiştir.

Görüldüğü gibi, TCK’nın 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği; hükümlünün ölümü hâlinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Görüldüğü gibi, TCK’nın 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği; hükümlünün ölümü hâlinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Buna göre, kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi hâlinde kovuşturma imkânının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi hâlinde ise mahkemece düşme kararı verilecektir. Ölüm, ceza ilişkisini sadece ölen kişi bakımından sona erdirdiğinden iştirak hâlinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecek, sanığın ölümü niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmayacaktır. Sanığın ölümü ceza ve infaz ilişkisini düşürürken, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan hükümlünün ölümü sadece hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının infaz ilişkisini ortadan kaldıracaktır. Buna bağlı olarak ölümden önce tahsil edilmiş bulunan para cezaları mirasçılarına iade edilmeyecek, buna karşın tahsil edilmemiş bulunan para cezaları da mirasçılardan istenmeyecek, bunun yanında müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin hükümler ölümden önce kesinleşmiş olmak kaydıyla infaz olunacaktır.

Suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, bu fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından, düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak, fakat ortada suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararlarında da açıklandığı üzere, temyiz aşamasında sanığın öldüğüne ilişkin bir iddianın ortaya çıkması ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi vasıtasıyla alınan nüfus kaydında öldüğü bilgisinin yer alması veya sanık adına tebliğnamenin tebliğ edilmesi için çıkarılan evrakın öldüğünden bahisle iade edilmesi gibi durumlarda, ölümün kamu davasının düşmesini gerektiren bir neden olduğu göz önüne alınarak, ölüm nedeniyle düşme kararının temyiz mercisince dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında verilmesi yerine, ölüm bilgisi nedeniyle diğer yönleri incelenmeyen hükmün bozulmasına karar verilerek, Yerel Mahkemelerce mahallinde yapılan araştırma sonucunda sanığın öldüğünün kesin olarak saptanmasından sonra düşme kararı verilmesinin sağlanması gerekmektedir.

Öte yandan, 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu’nun "Adlî sicil bilgilerinin silinmesi" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında ilgilinin ölümü üzerine adli sicil bilgilerinin, aynı Kanun'un "Adlî sicil ve arşiv bilgilerinin silinmesi" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise ilgilinin ölümü üzerine adli sicil ve arşiv bilgilerinin tamamen silineceği hüküm altına alınmıştır.

Gelinen aşamada itiraz olağanüstü kanun yoluna başvurulmasına ilişkin esaslar ve başvuru amaçları ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz tarihinden önce hükümlünün ölmesi durumunda nasıl bir karar verilmesi gerektiği üzerinde de durulmalıdır.

Ön sorunun çözümü bakımından "Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi" ile ilgili düzenlemeleri üzerinde kısaca durulmasında fayda bulunmaktadır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı kurumu, 1412 sayılı CMUK'da temyize ilişkin hükümler içerisinde düzenlenmişken, 5271 sayılı CMK'da olağanüstü kanun yolları kısmında yer almıştır. 1412 sayılı CMUK’nın 322/4. maddesi; "Ceza dairelerinden birinin kararına karşı Cumhuriyet Başmüddeiumumisi, ilamın kendisine verildiği tarihten otuz gün içinde Ceza Umumi Heyetine itiraz edebilir." biçiminde iken, 5271 sayılı CMK’nın 308. maddesi; "Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz." şeklinde düzenlenmiştir. 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun'un 99. maddesiyle de, 5271 sayılı CMK’nın 308. maddesine;

"2- İtiraz üzerine dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir.

3- Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir." şeklindeki (2) ve (3) numaralı fıkralar eklenmek suretiyle madde son şeklini almıştır.

Temyiz incelemesi sonucu Yargıtay ilgili Ceza Dairesince hükme ilişkin karar verilmesiyle olağan kanun yolları sona ermektedir. Bu aşamadan sonra ancak 5271 sayılı CMK’nın 308. maddesi uyarınca olağanüstü kanun yolu olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı gündeme gelebilecektir.

İtiraz, daire kararında gerek maddî ve gerek usul hukukuna aykırı olduğu saptanan hususlara yönelik olabilir. İtiraz başvurusunda itiraz nedenlerinin açık ve gerekçesiyle birlikte yazılı olarak bildirilmesi gerekir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, itiraz üzerine incelemeyi dosya üzerinden yapar ve düşme sebebi varsa davanın düşmesine karar verir. İtiraz nedenlerini yerinde görmezse itirazı reddeder, yerinde görürse, kararı ıslah eder. İtirazın reddedilmesi hâlinde Ceza Dairesinin kararı konusunda bir karar vermesi gerekmez (Nur Centel, Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Basım Yayım Dağıtım, 19. Bası, İstanbul 2020, s. 956).

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, itiraz üzerine incelemeyi dosya üzerinden yapar ve düşme sebebi varsa davanın düşmesine karar verir. İtiraz nedenlerini yerinde görmezse itirazı reddeder, yerinde görürse, kararı ıslah eder. İtirazın reddedilmesi hâlinde Ceza Dairesinin kararı konusunda bir karar vermesi gerekmez (Nur Centel, Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Basım Yayım Dağıtım, 19. Bası, İstanbul 2020, s. 956).

5271 sayılı CMK’nın olağanüstü yasa yolları bölümünde yer alıp 308. maddesinde düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı itirazının, Özel Ceza Daire kararlarındaki hukuka aykırılıkların, Ceza Genel Kurulu tarafından giderilmesini isteme ve bu yolla içtihat birliğini sağlama işlevi de bulunmaktadır. Kanun yollarının ortak amacı, temyiz edilen kararların hukuka ve maddi gerçeğe uygunluğunun denetlenmesi olup Yargıtay Ceza Dairelerinin temyiz incelemesi sonucunda verdikleri kararların da, temyiz incelemesinin kapsamı gözetilerek gerek maddi gerekse muhakeme hukukuna aykırı olduğu gerekçesiyle itiraz kanun yoluna başvurulabileceğinde bir tereddüt bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, kanun yolu davası açabilmek için korunan hukuki yararın ihlâl edilmiş olması gerekir. Kanun yolu başvurusunun temel şartlarından biri karardan zarar görme şartıdır (Feridun Yenisey, Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayıncılık, 9. Baskı, Ankara, 2021, s. 894-899). Olağanüstü kanun yollarının genel amacı, kesin hükmün otoritesinin ancak çok ciddi boyutta hukuka aykırılıkların bulunması hâlinde hukuk düzenince kabul görmeyerek ortadan kaldırılmasıdır. Yargısal kararın güvenirliği ve hukuki kesinlik ilkeleri de dikkate alındığında, ancak hukuki yararın bulunması kaydıyla olağanüstü kanun yollarına başvurulabileceği kabul edilmelidir.

Bu açıklamalar ışığında ön sorun değerlendirildiğinde;

Sanık ...’ın 12.02.2008, 09.04.2008 ve 23.12.2008; sanık ...’ün ise 09.04.2008 ve 23.12.2008 tarihli eylemlerinin ayrı ayrı örgüt faaliyeti kapsamında uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarını oluşturduğu kabul edilerek mahkûmiyetlerine ilişkin Yerel Mahkemece verilen ve temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Özel Dairece onanmasına karar verilmek suretiyle mahkûmiyet hükümleri kesinleşen sanıkların, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sisteminden alınan güncel nüfus kaydına göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazından önce vefat ettikleri anlaşılmakla;

Olağanüstü bir kanun yolu olup hangi hâllerde bu yola başvurulacağı kanunda açıklanmamakla beraber, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itiraz yetkisine ilişkin düzenlemenin amacının, hükümlerin hukuka uygunluğunun denetlenmesi ve bu yolla içtihat birliğinin sağlanması olup gerek yerleşmiş yargı kararlarında, gerekse öğretide yargısal kararın güvenirliği ve hukuki kesinlik ilkeleri de gözetilerek ancak bir hukuki yararın bulunması kaydıyla sınırlı hâllerde bu yola başvurulabileceği, bu bağlamda sanıklar ... ve ... hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının, Özel Dairece hükümlerin onanmasına karar verilmek suretiyle kesinleşmesi sonrasında ve fakat itiraz tarihinden önce sanıkların ölmeleri nedeniyle onama kararlarının isabetsiz olduğunun yapılacak itiraz incelemesi sonucunda belirlenmesi durumunda dahi dosyayı yeniden ele alan Yerel Mahkemece sanıklar hakkındaki kamu davalarının ölümler sebebiyle düşürüleceği dikkate alındığında, sadece sanıklar açısından sonuç doğuracak olan hükümlerin, maddi ceza hukuku veya muhakeme hukukuna uygun olup olmadığının denetlenmesinde de hukuki bir yarar kalmadığı, Özel Dairece hükümlerin onanmasına karar verilmek suretiyle kesinleşmesi sonrasında ancak itiraz tarihinden önce ölen sanıklar hakkında Ceza Genel Kurulunca da inceleme yapılamayacağının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının, sanıklar ... ve ... bakımından ön sorun yönünden reddine karar verilmelidir.

2- Özel Dairece; sanık ...'ın 23.12.2008, sanık ...'ın ise 12.02.2008 tarihinde işlediği örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına, sanık ...'ın 12.02.2008, sanık ...'ın ise 23.12.2008 tarihin işledikleri örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçları yönünden ise açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden mahkûmiyetlerine karar verilmesi nedeniyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, bu hâli ile tek bir eylem nedeniyle mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına karar verilen sanıklar hakkında TCK'nın 43. maddesinin uygulanması gerektiğine ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının aleyhe olup olmadığının, aleyhe olduğunun kabulü hâlinde ise süresinde olup olmadığının değerlendirilmesi: