muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1586, Karar No: 2023/5377, Tarih: 27.09.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve 6769 sayılı Kanun'un geçici 1 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, dava konusu uyuşmazlıkta başvurunun ulusal aşamaya girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı, mahkemece davacının anılan Yasanın 107 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hakların yeniden tesis edilmesi talebinin kabul edilmesinin gerektiğine ilişkin gerekçesinin de hukuka uygun bulunduğu, zira EPC'nin 65 inci maddesi uyarınca, başvuru tarihi almaya hak kazanmış bir Avrupa patent başvurusunun, seçilmiş ülkelerde ulusal bir başvuru statüsü kazanmış olacağı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararlarının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Kanun'un 107 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dava, 23.10.2014 başvuru tarihli ve 2017/05971 başvuru numaralı Avrupa Patenti’nin EP 2913508 numaralı B1 yayını, 19.10.2016 tarihinde 2016/42 sayılı Avrupa Patent Bülteni’nde yayımlandığı, 21.04.2017 tarihinde ise Türkiye’de geçerli hale getirilmesi için başvuru yapılmış olduğu, söz konusu Avrupa Patenti yasal süresi içinde Türkiye’ye giriş yapmadığından “ulusal patent” statüsü kazanmadığı, Türkiye’de başından beri geçersiz olduğu, Türkiye’de “ulusal patent” statüsü kazanmamış bir patent için hakların yeniden tesisi talebinde bulunulamayacağı ileri sürülerek, talebin davalı kurum tarafından reddine ilişkin YİDK'nin 2018-P-15 sayılı kararının iptali ve 2017/05971 başvuru numaralı Avrupa Patenti kapsamındaki hakların yeniden tesis edilmesi isteminden ibarettir.

İlk Derece Mahkemesinin gerekçesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporuna yanen yer verilerek Avrupa Patent Sözleşmesinin (EPC) 64(1), 66 ve 67 inci maddelerine atıfta bulunularak Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye’ de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmeliğin (EPC Türkiye Uygulama Yönetmeliği) 12 inci maddesini değerlendirmiştir. Davalı kurum tarafından alınan bilirkişi raporunda EPC Türkiye Uygulama Yönetmeliği’nin 12 inci maddesinin dayanağını oluşturan ve uyuşmazlığın esasına ilişkin konuyu oluşturan EPC’nin 65 inci maddesine hiç değinilmediği hususlarına itiraz edilmiş olmasına rağmen davalı kurumun itirazlarını karşılayan ek rapor alınmadığı gibi gerekçede de davalı itirazları değerlendirmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı kurum tarafından istinaf edilmiş ve istinaf dilekçesinde mahkeme gerekçesinde EPC’nin 65 inci maddesine hiç değinilmediği hususları ileri sürülmüştür. İstinaf mahkemesince mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı vurgulandıktan sonra 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) geçici 1 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, dava konusu uyuşmazlıkta başvurunun ulusal aşamaya girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı, 6769 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hakların yeniden tesis edilmesi talebinin kabul edilmesinin gerektiğine ilişkin gerekçesinin de hukuka uygun bulunduğu, zira EPC'nin 65 inci maddesi uyarınca başvuru tarihi almaya hak kazanmış bir Avrupa patent başvurusunun, seçilmiş ülkelerde ulusal bir başvuru statüsü kazanmış olacağı değerlendirilmiştir.

İstinaf mahkemesince başvurunun “ulusal bir başvuru statüsü kazanmış olacağı” yorumu davalı kurum itirazlarını karşılamamaktadır. Nitekim EPC’nin “Avrupa patentinin Çevirisi” başlıklı 65 inci maddesinde;

(1) Avrupa Patent Ofisi tarafından verilmiş, değiştirilmiş veya kısıtlanmış bir Avrupa Patenti, herhangi bir Taraf Devletin resmi dillerinden birinde hazırlanmamışsa, bu Devlet, patent sahibinden, verilmiş, değiştirilmiş veya kısıtlanmış patentin bir çevirisini, patent sahibinin tercih ettiği Taraf Devletin resmi dillerinden birinde veya o Devlet resmi dillerden özellikle birinin kullanımını belirlemişse o dilde, kendi Merkezi Sınai Mülkiyet Ofisine vermesini isteyebilir. Çevirinin verilmesi için gerekli olan süre, ilgili Devlet daha uzun bir süre belirlememişse, Avrupa patentinin verildiğinin, değiştirilmiş veya kısıtlanmış haliyle devam edeceğinin Avrupa Patent Bülteninde yayımından itibaren üç ay sonra sona erer.

(2) Paragraf 1'e uygun olarak düzenleme yapan herhangi bir Taraf Devlet, patent sahibinden, çevirilerin yayın masraflarının, belirleyeceği bir süre içinde, tamamının veya bir kısmının ödenmesini isteyebilir.

(3) Herhangi bir Taraf Devlet, paragraf 1 ve 2 uyarınca düzenlenen hükümlere uyulmadığını tespit ederse, Avrupa patentinin o devlette, başından beri geçersiz kabul edileceğine dair düzenleme yapabilir. hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan EPC Türkiye Uygulama Yönetmeliği’nin 12 nci maddesinde ise Tarif name, patent istemleri ve varsa teknik resimleri içeren Avrupa patenti fasikülünün Türkçe çevirisi Avrupa patentinin verildiğinin ilan edildiği tarihten itibaren üç ay içinde Avrupa patenti sahibi veya vekili tarafından Enstitüye sunulur.

Türkçe çevirinin, Enstitüye öngörülen süre içerisinde verilmemesi veya ücretinin ödenmemesi halinde, Avrupa patenti Türkiye’de başından beri geçersiz kabul edilir.” hükmü birlikte değerlendirildiğinde EPC’ nin 65 inci ’maddesinin üçüncü fıkrası ile mezkur yönetmeliğin 12 nci maddesinin son fıkrasında sayılan hükümlere uyulmadığının tespiti halinde “Avrupa patentinin o devlette, başından beri geçersiz kabul edileceği” hakkının da taraf devletlere ait olduğu vurgulanmıştır. Bu itibarla EPC’ nin 65 inci madde lafzının istinaf mahkemesi değerlendirmesini içermediği gibi davalı itirazlarını da karşılamamaktadır.

Öte yandan mahkemenin kabulüne göre de, 6769 sayılı Kanun’un geçici 1 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, dava konusu uyuşmazlıkta başvurunun ulusal aşamaya girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri ve “İşlemlerin devam ettirilmesi ve hakların yeniden tesisi” başlıklı 6769 sayılı Kanun’un 107 nci maddesi olduğu değerlendirilmiştir. 6769 sayılı Kanun, 10 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girmiş ve daha önce dört ayrı Kanun Hükmünde Kararnameyle (KHK) korunan marka, patent-faydalı model, tasarım ve coğrafi işaretler 6769 sayılı Kanun kapsamından birleştirilmiştir. 6769 sayılı Kanun’un yürürlüğe girişi ile mülga olan 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (Mülga 551 sayılı KHK) 4 üncü maddesinde ve EPC Türkiye Uygulama Yönetmeliği’nin 5 inci maddesinde EPC ile Kanun Hükmünde Kararname arasında herhangi bir aykırılık olması durumunda EPC hükümlerinin uygulanacağı esas alınmıştır. Böylece Mülga 551 sayılı KHK’de “İşlemlerin devam ettirilmesi ve hakların yeniden tesisi” müessesesine yer verilmemiş olsa da bu müesseseye EPC’nin 122 nci maddesinin “Hakların Yeniden Tesisi” başlığı altında yer verildiğinden anılan KHK’nin 4 üncü maddesi ve EPC Türkiye Uygulama Yönetmeliği’nin 5 inci maddesi kapsamında başvurucuların bu müessesenin uygulanmasını talep edilebileceği açıktır. Dolayısıyla 6769 sayılı Kanun’un yürürlüğe girişi ile hüküm altına alınmış olan 107 nci madde esasen EPC’nin “Hakların Yeniden Tesisi” başlıklı 122 nci maddesi ile uyumlu olarak düzenlenmiştir. Nitekim 6769 sayılı Kanun’un 107 nci maddesi gerekçesinde de bu madde ile özellikle Patent Kanunu Anlaşması ve Avrupa Patent Sözleşmesi hükümleri gözönüne alınarak düzenlendiği açıklayarak yasa koyucu düzenlemenin EPC’nin 122 nci maddesi çerçevesinde hüküm altına alındığını işaret etmiştir. EPC’nin 122 nci maddesinin son fıkrası olan altıncı bendinde ise “Bu maddede belirtilen hiçbir husus, bir Taraf Devletin, bu Sözleşmeyle sağlanan süreler uyarınca hakların yeniden tesis edilmesi ve bu hakların o devletin yetkili makamları tarafından gözden geçirilmesi hakkını kısıtlayamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu itibarla EPC, bu sözleşmeyle sağlanan süreler uyarınca gerek 65 inci maddesi gerekse 122 nci maddesi kapsamında, taraf devletlerin hakların uygulanmasına yönelik düzenleme hakkı hususuna ve o devletin yetkili makamları tarafından bu hakların gözden geçirilmesinin kısıtlanamayacağı hususuna vurgu yapılmıştır

.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu itibarla EPC, bu sözleşmeyle sağlanan süreler uyarınca gerek 65 inci maddesi gerekse 122 nci maddesi kapsamında, taraf devletlerin hakların uygulanmasına yönelik düzenleme hakkı hususuna ve o devletin yetkili makamları tarafından bu hakların gözden geçirilmesinin kısıtlanamayacağı hususuna vurgu yapılmıştır. Başvurunun süresinde yapılmış olması durumunda dahi hakların yeniden tesisi talebi üzerine başvurucunun, Türkiye’nin EPC’nin 65 inci maddesi ve EPC Türkiye Uygulama Yönetmeliği’nin 12 nci maddesinde düzenlenen haklarına uyulmama gerekçesinin davalı kurum tarafından gözden geçirme hakkı kısıtlanamayacağından, başvurucunun Avrupa patentinin verildiğinin ilan edildiği tarihten itibaren üç ay içinde ulusal aşamaya başvurmadığı da değerlendirildiğinde, başvurucunun ulusal aşamaya geç başvurmasının gerekçelerinin gözden geçirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/846, Karar No: 2019/7620, Tarih: 09.04.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/846 E.  ,  2019/7620 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Adli tıp kriterlerine göre yaralanmanın yüzde sabit ize neden olup olmadığının tespit edilebilmesi için muayenenin olaydan en az 6 ay geçtikten sonra yapılması gerektiği, müşteki hakkında yaralanmanın yüzde sabit iz niteliğinde olduğuna dair 15.04.2008 tarihli raporun ise olay tarihinin üzerinden 6 ay geçmeden müştekinin yapılan muayenesi sonucu düzenlendiği anlaşılmakla, muayene süresi yönünden adli tıp kriterlerine uygun olmayan rapor esas alınmak suretiyle eksik inceleme ile hüküm kurulması,

2) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas-2015/85 Karar sayılı kararı ile TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle, hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 09.04.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/17516, Karar No: 2010/19889, Tarih: 06.12.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/17516 E.  ,  2010/19889 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 3.101 TL tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın davalı ... Ecza Deposu Tic.Ltd.Şti. yönünden kabulü, diğer davalılar yönünden ise reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı şirket vekilince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 138.15 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 06.12.2010 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7306, Karar No: 2019/16487, Tarih: 16.10.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/7306 E.  ,  2019/16487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare vekili ile bir kısım davalılar tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 14. Hukuk Dairesince istinaf isteminin davacı yönünden esastan reddine, bir kısım davalılar yönünden ise kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekili ile bir kısım davalılar yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı idare vekili ve bir kısım davalılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince davacı vekilinin sair istinaf başvurularının HMK’nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddi ile bir kısım davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile faiz ve vekalet ücreti yönünden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiş olup, hüküm davacı idare vekili ve bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... köyü, 121 ada 41 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı davacı idarece yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddi ile bir kısım davalıların istinaf talebi yönünden

gerekçeli kararın hüküm fıkrasının faiz ve vekalet ücretine ilişkin bendinin HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak,

1-Dava konusu taşınmazda davacı idarenin de payı olduğu halde tamamı davalıların kabul edilerek fazla bedel depo ettirilmesi,

2- Muris ... mirasçılarından ...ve ... hakkında dava açılmadığı halde bu mirasçılarında payını kapsar şekilde karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

1-Dava konusu taşınmazda davacı idarenin de payı olduğu halde tamamı davalıların kabul edilerek fazla bedel depo ettirilmesi,

2- Muris ... mirasçılarından ...ve ... hakkında dava açılmadığı halde bu mirasçılarında payını kapsar şekilde karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

a-... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi kararının hüküm fıkrasının B paragrafının 1. ve 2. bendinde yer alan (209.129,80) rakamlarının çıkarılmasına yerine (161.204,22) rakamlarının yazılmasına,

b-... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak (Davacı idarece fazla depo edilen 47.925,57 TL bedelin ödenmişse davalılardan alınarak davacı idareye verilmesine, ödenmemişse davacı idareye iadesine) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, bir kısım davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13834, Karar No: 2019/1867, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/13834 E.  ,  2019/1867 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7651, Karar No: 2021/1151, Tarih: 09.02.2021

**5. Hukuk Dairesi         2019/7651 E.  ,  2021/1151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İlk Derece Mahkemesince (... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/217 Esas–2017/128 Karar) davanın reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesince HMK’nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair hükmün duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09/02/2021 günü usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediklerinden taraf vekillerinin yokluklarında incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verilerek, dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

1)Dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin kamulaştırma evrakının taşınmaz maliki/murislerine yapılmış noter tebliği var ise onaylı bir sureti, davalı idare ve ilgili noterlikten araştırılıp, tebligat yapılmış ise onaylı suretleri ilgili noterlikten istenildikten,

2)Dava konusu taşınmaza ilişkin olarak tapu malikinin bir kısım mirasçıları tarafından kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemi ile açılan ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/62 -2017/164 E/K sayılı dosyasının dosya arasına alındıktan,

3)Dava konusu taşınmaza ilişkin olarak davalı idare tarafından tenkisi bedel istemi ile açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1976/420 Esas sayılı dava dosyası mahkemesinden getirtilip dosya içerisine konulduktan, dosya bulunamadığı takdirde mahkeme kararlarının kesinleşme şerhli tasdikli birer örneği karar kartonundan veyahut taraflardan istenildikten,

4)Kamulaştırma bedelinin taşınmaz maliklerine ödenip ödenmediği, davalı idare ve ilgili Banka Bölge Müdürlüğü'nden araştırılıp, ödeme yapılmış ise ödeme belgeleri davalı idare ve ilgili Banka Bölge Müdürlüğü'nden istenildikten,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16921, Karar No: 2019/1669, Tarih: 26.02.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/16921 E.  ,  2019/1669 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, hizmet tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 01/09/1999 - 30/09/2003 ve 01/10/2005 - 31/12/2010 tarihleri arasında, davalı ...'a ait ticari takside şoför olarak çalışmalarının tespitini istemiş, davalı tarafından, kira ilişkisinin bulunduğu yönünde savunma yapılmış, mahkemece; taraflar arasındaki ilişki, hizmet akdi olarak değerlendirilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1) Somut olayda, davacının davalıya ait ticari takside çalıştığı hususu ihtilaflı olmayıp, taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi, ya da, hasılat kirası olup olmadığı hususunun çözümlenmesi gerekmektedir.

Hasılat kirası; Borçlar Kanununun 270-298 maddelerinde düzenlenmiş olup, hasılat veren bir mal veya hakkın semerelerinden yararlanılmak ve işletmek üzere bir bedel karşılığında kiralayan tarafından kiracıya devredilmesinin taahhüt edilmesidir. Bir başka ifadeyle, hasılat kirasında kiralayan hasılat getiren bir malı, ya da, hakkı, kiracının bu malın semeresinden yararlanmasını da içerecek şekilde kiralamaktadır. Hasılat kirasının konusunu, hasılat getiren bir taşınır veya taşınmaz, yahut bir ticari işletme veya hak oluşturabilir. (Doç. Dr. Hüseyin Altaş, Hasılat ve şirket kirası, Yetkin Yayınları 2009, sayfa:73) Hasılat kirasında kiracı, kiralanan şeyi işletmekle yükümlüdür.

Borçlar Kanununda, hasılat kirasının geçerliliği herhangi bir biçim koşuluna bağlanmamış, yine, süresi ile ilgili bir düzenleme yer almamıştır. Ancak, anılan Yasanın 285. maddesine göre, süre konusunda sözleşme veya mahalli adette aksine bir hüküm belirlenmemişse, iki taraftan her biri en aşağı altı aylık bir ihbar sürecine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Bu hükmün mefhumu muhalifinden hasılat kiralarının minimum altı aylık sürelerle yapılabileceğini söylemek yanlış olmaz. Yine, Borçlar Kanununun 287.maddesinde düzenlenen zımni yenilemenin hasılat kirasında bir yıl olması nedeniyle, bu sözleşmelerin bir yıllık sürelere tabi olduğu da söylenebilir. Ancak, günün sosyolojik ve teknolojik gelişimine göre, daha kısa süreli hasılat kiraları da mümkün olabilecektir.

Uyuşmazlığın çözümünde davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun Yasa'nın 86/9. maddesinin irdelenmesinde ve hukuki niteliği ile ispat koşulları üzerinde durulmasında yarar vardır.