muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3973, Karar No: 2024/6793, Tarih: 25.09.2024

**11. Hukuk Dairesi         2024/3973 E.  ,  2024/6793 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1726 Esas, 2023/1820 Karar HÜKÜM : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ve birleştirilerek görülen hisse devir sözleşmesi ve ortakları kurulu kararının hükümsüzlüğü ile hisse devir sözleşmesinin iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, Hukuk Genel Kurulu'nun direnmeyi bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleşen dava kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

ASIL DAVADA

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin babaannesi olan muris ...’ın 14.07.2014 tarihinde vefat ettiğini, müvekkilinin muristen önce vefat eden oğlunun çocuğu olarak muris ...’ın varisi olduğunu, murisin Topkapı Petrol Ltd. Şti.nin ortağı olduğunu ve ½ oranındaki hissesinin 13.03.2013 ve 20.03.2013 tarihli sözleşmeler ile davalı ...'a devredildiğini, anılan hisse devri onayının verildiği 20.03.2013 tarihli ortaklar kurulu toplantısında muris adına düzenlenen vekâletname ile davalı ...'ın bir takım işlemler yaptığını, ancak murisin anılan işlemlerin yapıldığı tarihlerde 87 yaşında olduğunu, 2001 yılında geçirdiği beyin kanaması sebebiyle konuşma ve yürüme yetisini kaybettiğini, vefatından bir yıl öncesinde fiil ehliyetini kaybetmiş olmasına rağmen adına düzenlenen vekâletname ile devir sözleşmelerinin hukuka aykırı olduğunu, varislere malî hakların intikalini önleme amacıyla bu işlemlerin yapıldığını, ayırt etme gücünden yoksunluktan kaynaklı olarak ehliyetsizlik nedeniyle hisse devir sözleşmesi ile 20.03.2013 tarihli ortaklar kurulu kararında yapılan işlemlerin batıl olduğunu ileri sürerek davalı ...'a yapılan hisse devir sözleşmeleri ve 20.03.2013 tarihli ortaklar kurulu kararının da hükümsüzlüğünün tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin hisse devir sözleşmesinin ve ortaklar kurulu kararının hükümsüzlüğü talepleri bakımından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, muristen vekâletnameler alınırken alınan hastane raporlarında murisin fiil ehliyeti bulunduğunun tespit edildiğini, murisin ayırt etme gücünün bulunduğunu, muris hisse oranının %17 olduğunu, Topkapı Petrol Ltd. Şti.nin zarar eden bir şirket olduğunu, bu sebeple davalı ... ile yapılan hisse devrinin şirketi kâra geçirme amaçlı olduğunu, bu kapsamda şirketin ruhsat sahibi olduğu akaryakıt işletmesinin çalışması için OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile on yıllık kira sözleşmesi akdedildiğini, bu sayede ailenin gelir sahibi olduğunu, ayrıca davalı ... ile imzalanan başka bir sözleşme ile de on yıllık kira sözleşmesinin sona erdiği tarihte hisseler ile işyerinin iade edileceği hususunda anlaşma sağlandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu hisselerin akaryakıt istasyonu işletilmek üzere devralındığını, müvekkili açısından hisse devir sözleşmelerinin geçersiz olduğu iddiasının dayanaksız olduğunu, ortaklar kurulu kararının hükümsüzlüğü talebi bakımından ise müvekkilinin husumet ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

III.DAVA

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl davadaki iddialara ek olarak hisse devir sözleşmesi ve kira sözleşmesi ile mirasçılardan mal kaçırma amacının mevcut olduğunu, davalı varis ...’ın şirket tüzel kişiliğini tek başına ele geçirme amacında olduğunu, müvekkilinin mirastan kaynaklanan haklarının ihlâl edildiğini, hisse satışının görünürdeki işlem olarak geçerli olmayıp asıl amacın kiralama sözleşmesi olduğunu, davalı ...’ın aynı zamanda muristen alınan vekâlet görevini kötüye kullandığını, muris muvazaasının söz konusu olduğunu ileri sürerek muris ...’ın hisselerinin asıl davada davalı ...’e devir için yapılan sözleşmelerin muvazaalı olması nedeniyle iptallerine, müvekkilinin miras payı olan 1/8 oranındaki hissenin müvekkili adına tespit ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

IV.CEVAP

Birleşen davada davalı şirket vekili; husumet itirazında bulunarak sözleşmenin bağlayıcı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dâhili davalı mirasçı ... vekili; müvekkili lehine bir hak doğması durumunda bu haklar saklı tutularak birleşen dava bakımından mirasçı olarak kayda dair ara karardan vazgeçilmesini talep etmiştir.

Dâhili davalı mirasçı ... beyanında; tanık olarak alınan beyanlarını tekrar ettiğini belirtmiştir.

V. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

IV.CEVAP

Birleşen davada davalı şirket vekili; husumet itirazında bulunarak sözleşmenin bağlayıcı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dâhili davalı mirasçı ... vekili; müvekkili lehine bir hak doğması durumunda bu haklar saklı tutularak birleşen dava bakımından mirasçı olarak kayda dair ara karardan vazgeçilmesini talep etmiştir.

Dâhili davalı mirasçı ... beyanında; tanık olarak alınan beyanlarını tekrar ettiğini belirtmiştir.

V. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, Hukuk Genel Kurulu'nun 31.05.2023 tarihli ve 2021/11-322 E., 2023/548 K. sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, birleşen dava hakkında daha önce verilen karar kesinliştiğinden, birleşen dava hakkında yeniden hüküm verilmesine yer olmadığına, asıl dava yönünden ise taleplerden ortaklar kurulu kararının hükümsüzlüğünün tespiti talebinin ortaklara karşı ileri sürülmesi mümkün olmayıp, bu talebin şirkete yöneltilmesi gerektiği, şirket asıl davada taraf olmadığından, bu talep bakımından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair ilk derece mahkemesi kararının isabetli olduğu, asıl davadaki ikinci talebin; hisse devir sözleşmesinin hükümsüzlüğünün tespiti talebi olup bu davanın, hisse devralan davalı ...'a yöneltilmesi gerektiği, murisin vekili sıfatıyla hareket eden davalı ...'ın bu talep bakımından davalı sıfatı bulunmadığı, dolayısıyla bu talep bakımından davalı ... aleyhindeki davanın pasif husumet yönünden reddine dair ilk derece mahkemesi kararının isabetli olduğu, hisse devrinin hükümsüzlüğünün tespitine yönelik ikinci talep bakımından gerçek hasım olan davalı ... yönünden; gerek vekaletname tarihinde gerek hisse devir sözleşmesinin yapıldığı tarihte gerekse de ortaklar kurulu kararının alındığı tarihte murisin akıl sağlığının ve temyiz kudretinin yerinde olduğu yani murisin bu işlem tarihleri itibariyle fiil ehliyetini haiz olduğu kanaatine varıldığından, davalı ... aleyhindeki davanın reddine dair ilk derece mahkemesi kararının isabetli olduğu gerekçesiyle birleşen Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/39 E. sayılı davası yönünden Dairemizin 2018/754 E., 2019/335 K. sayılı, 07.03.2019 tarihli kararı Yargıtay bozma ilamları dışında kalıp kesinleştiğinden, birleşen dava hakkında yeniden hüküm verilmesine yer olmadığına, asıl dava yönünden ise; hisse devrinin onaylanmasına dair 20.03.2013 tarihli ortaklar kurulu kararın hükümsüz olduğunun tespitine dair talebin her iki davalı bakımından pasif husumet yönünden reddine, hisse devrinin hükümsüzlüğünün tespiti talebi bakımından davalı ... aleyhindeki davanın pasif husumet yönünden reddine, hisse devrinin hükümsüzlüğünün tespiti talebi bakımından davalı ... aleyhindeki davanın esas bakımından reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

VI. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava; limited şirket hisse devir sözleşmelerinin, devri yapan murisin hukuki ehliyetinin yokluğu nedeniyle hükümsüzlüğünün tespiti ile hisse devirlerinin onaylanmasına ilişkin ortaklar kurulu kararının hükümsüzlüğünün tespiti istemine ilişkindir. Birleşen dava ise, şirket hisse devir sözleşmelerinin muvazaa nedeniyle iptali ile davacının muristen intikal eden miras payı oranındaki hissesinin davacı adına tespit ve tescili istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

25.09.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12518, Karar No: 2024/3097, Tarih: 15.04.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/12518 E.  ,  2024/3097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/3195 E., 2023/384 K.

SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak

HÜKÜM : Düşme (ilk derece hükmü kaldırılarak)

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığının 18.11.2020 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 191 inci maddesinin birinci fıkrası ve altıncı fıkrası ile 53 üncü maddesi uyarınca kamu davası açılmıştır.

B. Tekirdağ 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.10.2021 tarihli kararı ile 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 53 üncü maddesi ve 58 inci maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezasına, hak yoksunluklarına ve mükererliğe karar verilmiştir.

C. Kararın sanık tarafından istinaf edilmesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesinin 21.02.2022 tarihli, kararı ile ilk derece hükmü kaldırılarak kamu davasının düşmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri özetle; lehe olan hükümlerin uygulanması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu, sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediği ihbarı ile sanığın evinde yapılan aramada uyuşturucu madde ele geçirilmesine ve yapılan tahlilinde uyuşturucu madde kullandığının tespitine ilişkindir.

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü; uyuşturucu madde ticareti yapma suçuyla ilgili suç tarihinde sanık ve temyiz dışı sanık ...'ın evlerinde yapılan aramada; sanık ...'nun evinde yeşil renkli bitki parçalarının ele geçtiği, sanığın alınan kan ve idrar örneklerinde uyuşturucu maddeler bulunduğunun belirlendiği, sanık hakkında daha önce KDAEK verildiği,bu kararları ihlal etmeleri nedeniyle haklarında davaların açıldığı,bu sebeple yeniden KDAEK verilemeyeceği, bu kapsamda sanıklara ait tüm UYAP kayıtları incelediği ve hukuki kesintiye neden olacak dosyaların incelenmesinde; sanığın ikrarı, uzmanlık raporu ve ATK raporu ile eylem sabit olduğundan sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü; Sanık hakkında Tekirdağ 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 28.02.2020 tarih, 2018/402 Esas, 2020/131 Karar sayılı dosyasından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı sonrasında ihlal niteliğindeki yargılama konusu eylemi gerçekleştirmiş olması nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfına ve sübutuna ilişkin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz." hükmü gereğince temyiz konusu eylemlere ilişkin soruşturma ve kovuşturma yapılamayacağı anlaşılmakla, sanığın temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usûl ve yasaya uygun bulunarak, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesinin 21.02.2023 tarihli, 2021/3195 Esas, 2023/384 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Tekirdağ 7. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2721, Karar No: 2019/2476, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2017/2721 E.  ,  2019/2476 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2718, Karar No: 2012/10497, Tarih: 14.06.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/2718 E.  ,  2012/10497 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat .... tarafından, davalı ... aleyhine 21/02/2008 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 10/06/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyanın incelenmesinde; dava konusu işlemi yapan ve dava kendisine ihbar edilen icra müdür yardımcısı ... hakkında soruşturma yapılıp dava açıldığı anlaşılmaktadır. ....r edilen ... hakkında ceza soruşturması ve ceza davası bulunup bulunmadığı araştırılarak var ise savcılık soruşturma dosyası ya da ceza davası dosyasının eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine 14/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4121, Karar No: 2020/4643, Tarih: 03.06.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/4121 E.  ,  2020/4643 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece sanık hakkında muhafaza görevini kötüye kullanma suçundan verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yediemin sanığın, çalıştığı iş yeri sahibine ait hacizli malları muhafaza etme ve iade ile yükümlü kılındığı, tekrar haciz için iş yerine gidildiğinde adresin boş olduğu ve mahcuzlu malların yerinde olmadığının tespit edildiği, haczin yapıldığı tarihte işyerinde işçi olarak çalıştığını, hacizden 2 gün sonra iş yeri sahibinin kendisini çıkardığını savunan sanığın; hacizli mallar üzerinde gerekli muhafaza görevini yerine getiremeyeceğini İcra Müdürlüğü'ne bildirmeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmak suretiyle mahcuzun kaybolmasına neden olmasının TCK'nun 289/3. maddesindeki suçu oluşturacağı ve ön ödemeye tabi olan bu suçtan usulünce sanığa ön ödeme önerisinde bulunularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yasal olmayan gerekçe ile hakkında beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ...Ş. vekili’nin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 03.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18679, Karar No: 2012/31068, Tarih: 20.12.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/18679 E.  ,  2012/31068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Yargılama sırasında, davalı ...'ye...... Adresinde tebligat yapılmış olmasına rağmen mahkemece karar tebligatına ilişkin evrak davalının kapanmış olan eski adresine gönderilmiş, tebligat cevabının bila ikmal dönmesi üzerine de doğrudan davalının nüfustaki adres kayıt sisteminde bulunan adrese tebligat yapılmıştır. Davalıya bilinen adresinde tebligat yapılması imkanı bulunduğu sürece mernis kayıtlarındaki adrese tebligat yapılamaz (TK md. 10). Açıklanan nedenlerle davalı ...'ye yapılan mahkeme kararının tebliğine ilişkin tebligat geçersizdir. Tebligat Yasasına uygun olarak davalı ...'ye mahkeme kararının tebligatının yapılması ve temyiz süresi beklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 20.12.2012 (Per.)
Yargıtay — Esas No: 2016/12047, Karar No: 2016/17209, Tarih: 07.11.2016

**18. Ceza Dairesi         2016/12047 E.  ,  2016/17209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı ... Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.