muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/52, Karar No: 2020/359, Tarih: 09.07.2020

Mahkemede önceki ifadesine ek olarak; yayladaki evlerinde oturmadıklarını ancak burayı önceki yıla kadar depo olarak kullandıklarını, arpa ve buğday koyduklarını, kapısını kilitlediklerini, bu yaylayı 12 yıl önce terk ettiklerini, maktule ateş ettiğinde aralarında 4-5 metre mesafe olduğunu, olay yerinde sadece maktulle kendisinin bulunduğunu, yalnız olduklarını, olaydan önce maktulün eşleriyle aralarında herhangi bir tartışma yaşanmadığını, tabancada mermi sürülü olmadığını, nasıl ateş ettiğini hatırlamadığını, traktörü babası sanık ...’in kullandığını,

İfade etmişlerdir.

Kollukta susma hakkını kullanan sanık ... Savcılıkta ve sorguda benzer şekilde; olay günü saat 08.00 sıralarında Yunak ilçesindeki evinden arabayla Kıllar köyüne gittiğini, yanında kardeşi tanık ...’ın olduğunu, oğlu olan inceleme dışı sanık... ...’ın da traktöre binerek kendilerini takip ettiğini, saat 14.00’e kadar köyde işlerini hâllettiklerini, oğluyla birlikte tarlaya gübre attıklarını, kardeşi...’nin bu sırada köyde ara sıra kullandıkları evde tek başına durduğunu, burada işleri bittikten sonra traktöre binip Hayamlar Yaylası’ndaki tarlalarına gittiklerini, kardeşi...’yle birlikte arabayla yaylaya geldiklerini, yol bozuk olduğu için yaylaya 1-2 km kala arabayı orada bıraktıklarını, üçü birlikte traktöre binip yayladaki tarlalarına gidip tarlaya gübre attıklarını, bu sırada yayladaki evlerinin kapısının kırılmış olduğunu daha doğrusu götürülmüş olduğunu gördüklerini, tarladaki işleri bittikten sonra tarlalarının yakınında evi bulunan amcasının oğlu maktul ...'ın evinin yanında kadınların saman balyalarını topladıklarını gördüklerini, onların yanına gidip “Kapıyı kim kırdı, söktü” diye sorduğunu, onların da “Biz görmedik, bilmiyoruz” dediklerini, bunun üzerine oğlu...'yü maktul ...'in yanına gönderdiğini, “İsmail amcanı bi çağır, bi de ona soralım” dediğini, ...’nün yanlarından ayrılıp eve yöneldiğini, kendilerinin de orada kadınlarla konuştuklarını, ... ayrıldıktan 3-5 dakika sonra silah sesleri geldiğini, kaç el silah sesi geldiğini hatırlamadığını ancak 3-5 silah sesi geldiğini, silah seslerinin maktul ...'in evinin oradan geldiğini, bunun üzerne 100-150 metre kadar uzaktaki eve doğru koştuklarını, vardıklarında maktul ...’in eve yaklaşık 10 metre uzaklıkta yerde yattığını gördüğünü, sanık ...'in yarım metre yanında sağ tarafında bir adet siyah renkli tabanca olduğunu, ...’nün elinde bu sırada tabanca olmadığını, ...’nün tabanca taşımadığını, birkaç kez gördüğünü, o zamanlarda da kızdığını, kendisinden korktuğu için bildiği kadarıyla silah taşımadığını, ...’ye “Oğlum sen ne yaptın, ben seni ne için gönderdim, sen benim hayatımı kararttın” diyerek kızdığını, 3-5 tane de tokat attığını, ...’nün olayın şokuyla hiç tepki vermediğini, maktulün eşlerinin olayın verdiği telaşla maktule bakıp üzerine kapandıklarını, üzerini açıp yaralarına bakmaya çalıştıklarını, maktul ...’in yerde hareketsiz yattığını, öldüğünü düşündüğünü, bir an evvel olay yerinden uzaklaşmaları gerektiğini anladığını, oğlu ve ablasıyla birlikte traktöre bindiklerini, arabayı bıraktıkları yere geldiklerini, burada traktörü oğlu...'ye verdiğini, ablası... ile birlikte arabayla oradan uzaklaştıklarını, meydana gelen olayla bir ilgisinin bulunmadığını, maktul ...’le herhangi bir husumetinin bulunmadığını ancak aralarında bir küslük olduğunu, ...’nün daha sonra maktul ..

...’in yerde hareketsiz yattığını, öldüğünü düşündüğünü, bir an evvel olay yerinden uzaklaşmaları gerektiğini anladığını, oğlu ve ablasıyla birlikte traktöre bindiklerini, arabayı bıraktıkları yere geldiklerini, burada traktörü oğlu...'ye verdiğini, ablası... ile birlikte arabayla oradan uzaklaştıklarını, meydana gelen olayla bir ilgisinin bulunmadığını, maktul ...’le herhangi bir husumetinin bulunmadığını ancak aralarında bir küslük olduğunu, ...’nün daha sonra maktul ...'in kendisine küfrettiğini ve kendisini vurmaya çalıştığını, bu nedenle de ondan önce davranıp onu vurduğunu söylediğini, maktulün amcasının oğlu olduğunu, neden böyle bir olay yaşandığını anlayamadığını, olaydan dolayı son derece üzgün olduğunu, mahkemede önceki ifadelerine ek olarak; yayla evine verilen zararın 700-800 TL olduğunu, amacının sadece eve kimin zarar verdiğini öğrenmek olduğunu, bu nedenle maktule sormak istediğini, aralarında herhangi bir husumet olmadığı için evin kapı ve penceresini maktulün kırıp kırmadığını bilmediğini, olay anında oğlu...’ye “Vur, gebert” diye bir şey söylemediğini savunmuştur.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözümlenebilmesi için "faillik" ve "şeriklik" kavramları üzerinde de durulması gerekmektedir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılı Kanun'daki “asli iştirak-feri iştirak” ayrımı terk edilerek suça iştirakte, faillik ve şeriklik ayrımı öngörülmüş, azmettirme ve yardım etme şeriklik kavramı içinde değerlendirilmiştir.

Kanun’un 37. maddesinde;

"(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.

(2) Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır" şeklindeki hüküm ile maddenin birinci fıkrasında müşterek faillik, ikinci fıkrasında ise dolaylı faillik düzenlenmiştir.

Kanun’da suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla suç ortağı tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK’nın 37/1. maddesinde düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Öğretideki görüşler de dikkate alındığında müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:

1- Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.

2- Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır.

Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı “fail” konumundadır. Fiil üzerinde ortak hâkimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır.

"Yardım etme" ise 5237 sayılı TCK'nın 39. maddesinde;

"(1) Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.

(2) Aşağıdaki hâllerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur:

a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.

b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.

c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak" şeklinde,

"Bağlılık kuralı"da aynı Kanun’un 40. maddesinde;

"(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

"Bağlılık kuralı"da aynı Kanun’un 40. maddesinde;

"(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde,

Düzenlenmiştir.

Ancak belli sıfata sahip olan kişilerce işlenebilen suçlara özgü suç denmektedir. Örneğin, zimmet ve rüşvet gibi suçlar ancak kamu görevlisi sıfatına haiz kişilerce işlenebileceğinden özgü suç niteliğindedir.

Suçun icrasına iştirak etmekle birlikte, işlenişine bulunduğu katkının niteliği gereği kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen diğer suç ortaklarına “şerik” denilmekte olup 5237 sayılı TCK’da şeriklik, azmettirme ve yardım etme olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen veya özel faillik vasfını taşımadığı için fail olamayan bir suç ortağı, gerçekleşen fiilden 5237 sayılı Kanun’un 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı uyarınca sorumlu olabilecektir.

“Azmettirme” 5237 sayılı TCK'nın 38. maddesinde;

"(1) Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır.

(2) Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılmak suretiyle suça azmettirme hâlinde, azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır. Çocukların suça azmettirilmesi hâlinde, bu fıkra hükmüne göre cezanın artırılabilmesi için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz.

(3) Azmettirenin belli olmaması hâlinde, kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilir. Diğer hâllerde verilecek cezada, üçte bir oranında indirim yapılabilir" şeklinde düzenlenmiştir.

Azmettirme, belli bir suç işleme hususunda henüz bir düşüncesi olmayan kişide, bir başkası tarafından suç işleme kararının oluşmasının sağlanmasıdır. Eğer kişi daha önceden suçu işlemeye karar vermiş ise bu takdirde azmettirme değil, artık aynı Kanun'un 39/2. maddesi kapsamında manevi yardım söz konusu olacaktır. Azmettiren konumundaki kişinin kasten hareket etmesi gerekir. Bu kastın, failde belli bir suçu işleme konusunda karar oluşturmayı, suçun bu kişi tarafından işlenmesi hususunu ve azmettirilen suçun kanuni tanımındaki unsurlarını kapsaması gerekli olmasına karşın, eylemin yer ve zamanı ile işleniş tarzına ilişkin ayrıntıların belirlenmesine gerek yoktur.

TCK’nın 39/2. maddesindeki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır.

TCK’nın 39/2. maddesindeki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır.

1- Bir suçun işlenmesine maddi yardımda bulunma çok çeşitli şekillerde ortaya çıkmakla birlikte anılan maddede maddi yardım;

a) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek,

b) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak,

Olarak sayılmış,

2- Manevi yardım ise;

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaad etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek,

Şeklinde belirtilmiştir.

Kişinin eyleminin, bir suça katılma aşamasına ulaşıp ulaşmadığı, ulaşmışsa da suça katılma düzeyinin belirlenmesi için, eylemin bir aşamasındaki durumun değil, eylemin yapılması için verilen kararın, bu kararın icra ediliş biçiminin, olay öncesi, sırası ve sonraki davranışların da dikkate alınıp, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Maktul ... (Salim oğlu) ...’ın, resmî nikâhlı eşi katılan ... ve gayriresmî eşi tanık ...’le Yunak ilçesine bağlı, Kuzören Mahallesi, Hayamlar Yaylası’nda ikamet ettikleri, tarım ve hayvancılıkla uğraştıkları, maktul ...’in amcasının oğlu olan sanık ... (Abdil oğlu) ...’ın ise suç tarihinden yaklaşık 12 yıl önce ailesiyle birlikte aynı yayladan Yunak ilçe merkezine göç ettikleri, yaz aylarında zaman zaman tarlaları için yaylaya geldikleri ancak yayladaki evlerinde kalmadıkları, sanık ... ile maktul ...’in yayladaki ev, ahır ve eklentilerinin birbirine çok yakın olduğu, sanık ile maktul arasında husumet bulunmamakla birlikte aralarının iyi olmadığı ve birbirlerine küs oldukları, 26.03.2015 tarihinde sanık ... ile oğlu inceleme dışı sanık... ...’ın tarlalarına gübre atmak amacıyla Hayamlar Yaylası’na traktörle geldikleri, saat 16.00 sıralarında sanık ... ile inceleme dışı sanık...’nün tarladan dönerlerken, eskiden kullandıkları ev, ahır ve eklentilerindeki kapı ve pencereleri göremeyince traktörü durdurarak bu durumu sormak ve kimin yaptığını öğrenmek üzere maktul ...’in evine doğru gittikleri, o esnada katılan ... ile tanık Sultan’ın bahçede yerde kalan saman kırıntılarını toplamakta oldukları, sanık ...’in katılan ...’ye “... benim evimin kapı ve penceresinin camını neden kırdınız” diye sorduğu, katılan ...’nin kendilerinin kırmadığını söylediği, araya inceleme dışı sanık...’nün girdiği katılan ...’ye “Eşin nerede” diye sorduğu, katılan ...’nin eşi maktul ...’in evde olduğunu söylediği, bunun üzerine sanık ... ile inceleme dışı sanık...’nün birlikte maktul ...’in bulunduğu eve yöneldikleri, inceleme dışı sanık...’nün önden sanık ...’in de arkasından gittiği, o sırada maktul ...’in ise evin avlusunda ayakta beklemekte olduğu, maktulle sanıklar arasında hiçbir konuşma geçmeden sanık ...’in, oğlu olan inceleme dışı sanık...’ye üç dört kez “Vur şu anasını avradını sinkaf ettiğimin çocuğunu, gebert” dediği, bunun üzerine inceleme dışı sanık...’nün belinde bulunan tabancayı çıkartarak arka arkaya ateş ettiği, maktul ...’in aldığı isabetler sonucu yere yığıldığı, sanık ...’in tekrar “Vur, vur gebert anasını avradını sinkaf ettiğimin çocuğunu” dediği, inceleme dışı sanık...’nün de yerde yatan maktule tekrar ateş ettiği, sanık ... ile inceleme dışı sanık...’nün birlikte traktörle kaçtıkları, suçta kullanılan tabancanın ele geçirilemediği, maktulün vücuduna toplam 8 adet mermi çekirdeği isabet ettiği ve maktulün ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasına bağlı kaburga, humerus ve radius kemik kırıkları ile karakterize akciğer, karaciğer, kalp, böbrek, bağırsak harabiyeti ve buradan gelişen iç ve dış kanama sonucu öldüğü olayda; inceleme dışı sanık...’nün belinde tabanca bulunmasına rağmen babası olan sanık ...’in maktulü kastederek “Vur şu anasını avradını sinkaf ettiğimin çocuğunu, gebert” sözüne kadar tabancasını çıkartmaması ve maktule yönelik herhangi bir şey söylememesi veya davranışta bulunmaması, maktul yere düştükten sonra yine sanık ..

...’nün belinde tabanca bulunmasına rağmen babası olan sanık ...’in maktulü kastederek “Vur şu anasını avradını sinkaf ettiğimin çocuğunu, gebert” sözüne kadar tabancasını çıkartmaması ve maktule yönelik herhangi bir şey söylememesi veya davranışta bulunmaması, maktul yere düştükten sonra yine sanık ...’in maktulü vurmasını istemesi üzerine yere yığılan maktule ateş etmesi karşısında, inceleme dışı sanık...’nün tabancasını belinden çıkardığı ana kadar maktulü öldürme hususunda henüz bir düşüncesi olmadığı; sanık ...’in de oğlu...’ye maktulü kastederek ısrarlı bir şekilde ve yüksek sesle 3-4 dört defa vurmasını söylemesi ve ilk isabeti alıp yere düşen maktule yerdeyken de ateş etmesini istemesi karşısında, aralarında küslük bulunan maktulü öldürme hususunda aldığı kararla, üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuzunu kullanılmak suretiyle oğlu...’yü maktulü vurması için azmettirdiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün, sanığın eyleminin kasten öldürme suçuna azmettirmeyi oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanık ...'in eyleminin, kasten öldürme suçuna müşterek fail olarak iştirak niteliğinde olduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

3- Sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşulları bakımından eksik araştırmayla hüküm kurulup kurulmadığı;

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık ...’ın, cezaevinden göndermiş olduğu 01.07.2015 tarihli şikâyet dilekçesiyle; maktul ..., maktulün resmî nikâhlı eşi katılan ... ve nikâhsız eşi ..., maktulün kız kardeşi ... ile ...’in eşi ... hakkında, yayladaki evi ile ahırını kullanıp içini kirleterek kullanılamaz hâle getirdikleri iddiasıyla mala zarar verme suçundan şikâyette bulunduğu,

Yunak Cumhuriyet Başsavcılığınca 21.07.2015 tarih ve 483-377 sayı ile; “Tüm dosya kapsamından müştekinin iddialarının soyut beyanlardan ibaret olduğu, evin zaten uzun yıllardan beri kullanılmadığı, harap vaziyette olduğunun tutanak altına alındığı, müştekinin ceza almış olduğu dosyadan ceza indirimi sağlamak maksadıyla şikâyette bulunduğunun değerlendirildiği, bunun ise yargılamayı yapan Mahkemenin görev ve takdirinde olduğu” gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği,

Sanık tarafından yapılan itirazın Akşehir Sulh Ceza Hâkimliğince 27.08.2015 tarihli ve 2015/726 değişik iş sayılı kararla reddine karar verildiği,

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 21.05.2019 tarihli yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 28.05.2019 tarih ve 56515 sayı ile; Akşehir Sulh Ceza Hâkimliğinin 27.08.2015 tarihli ve 2015/726 değişik iş sayılı itirazın reddine ilişkin kararının kanun yararına bozulması talebinde bulunulduğu,

Anlaşılmaktadır.

Sanık tarafından yapılan itirazın Akşehir Sulh Ceza Hâkimliğince 27.08.2015 tarihli ve 2015/726 değişik iş sayılı kararla reddine karar verildiği,

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 21.05.2019 tarihli yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 28.05.2019 tarih ve 56515 sayı ile; Akşehir Sulh Ceza Hâkimliğinin 27.08.2015 tarihli ve 2015/726 değişik iş sayılı itirazın reddine ilişkin kararının kanun yararına bozulması talebinde bulunulduğu,

Anlaşılmaktadır.

Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sistemi üzerinden yapılan incelemede, söz konusu kanun yararına bozma talebiyle ilgili olarak, Yargıtay 13. Ceza Dairesince 18.06.2020 tarih ve 4344-5832 sayı ile; “Öncelikle müştekinin Savcılık huzurunda müşteki sıfatıyla dinlenilmesi ile dilekçesinde adı geçen şüphelilerin savunmalarının alınması, dilekçede belirtilen Kenan Kadir, Paşa ... ve Ayten Kök’ün tanık olarak dinlenerek olaya ilişkin bilgilerinin alınması, Akşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/91 Esas sayılı dosyası kapsamında tutulan bahse konu tutanak ile olayın aydınlatılmasına yarar ilgili belgelerin suretlerinin anılan Mahkeme dosyasından getirtilmesinden sonra gerekirse olay yerinde keşif de yapılarak bilirkişi raporu aldırılması, tüm bu husus tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, suç bulgusunun olmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi karşısında, yasanın öngördüğü şekilde soruşturma yapılmasının sağlanması için itiraz mercisince itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği” gerekçesiyle Akşehir Sulh Ceza Hâkimliğinin 27.08.2015 tarihli ve 2015/726 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/3. maddesi uyarınca bozulmasına karar verildiği görülmektedir.

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir (Devrim Aydın, Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.).

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir (M. Muhtar Çağlayan, Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, Adalet Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.).

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;

"Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sadır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılı Kanun'da yer alan "ağır – hafif tahrik" ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.