muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6545, Karar No: 2024/4762, Tarih: 03.06.2024

**8. Ceza Dairesi         2022/6545 E.  ,  2024/4762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/427 E., 2022/1158 K.

SUÇLAR : Kişi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, 27.10.2017 tarihli iddianamesi ile sanığın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (f) bendi, beşinci fıkrası, aynı Kanun' un 35 inci maddesi uyarınca (6 kez) kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya teşebbüs suçundan, aynı Kanun' un 105 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince çocuğa karşı cinsel taciz suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. Gaziantep 22. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.10.2019 tarih ve 2017/749 Esas, 2019/708 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında, mağdur ... ve mağdur ...'a yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5237 sayılı Kanun' un 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (f) bendi, beşinci fıkrası, aynı Kanun' un 35 inci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesi, 63 üncü maddesi, 58 inci maddesi uyarınca 6 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, sanık hakkında, mağdur ...'na yönelik cinsel taciz suçundan 5237 sayılı Kanun' un 105 inci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 53 üncü maddesi, 63 ve 58 inci maddesi uyarınca 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine; sanık hakkında, mağdur..., ... ve ...'na yönelik kişi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5271 sayılı Kanun' un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraatine karar verilmiştir.

3. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 31.03.2022 tarih ve 2022/427 Esas, 2022/1158 Karar sayılı kararı ile "sanık hakkında, İlk Derece Mahkemesince kurulan mağdurlar... ve ... hakkında verilen hükme yönelik mağdur vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 279 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca usulden reddine; mağdurlar..., ... ve ... hakkında verilen hükme yönelik Cumhuriyet Savcısının istinaf başvurusu ilk derece mahkemesince verilen hükümde delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükümlerinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine; mağdur ... hakkında verilen kişi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen hükme yönelik mağdur vekili ve sanığın istinaf başvurusunun düzeltilerek ayrı ayrı esastan reddine; sanık hakkında mağdur ... 'e yönelik kişi hürriyetinden yoksun kılma ve mağdur ...'na yönelik cinsel taciz suçundan verilen kararlara sanığın istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine" karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Sanık müdafinin temyiz sebepleri;

Atılı suçlar yönünden mahkumiyete yeterli delil bulunmadığına, suçun sanık tarafından işlenmediğine, delillerin takdirinde yanılgıya düşüldüğüne, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği beraat kararı verilmesi gerektiğine, müştekinin şikayetçi olmadığına, şikayet yokluğu nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiğine, sonuç cezanın doğru hesaplanmadığına, iddaname, mütalaa ve hükmün birbiriyle uyumlu olmadığına, uzlaşma hükümlerinin uygulanması gerektiğine, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi ve ertelenmesi gerektiğine, hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi gerektiğine, tekerrür hükmünün uygulanma şartlarının gerçekleşmediğine, sanık hakkında koşulları oluştuğu halde takdiri indirim uygulanmadığına, tutukluluk süresinin hapis cezasından mahsup edilmesi gerektiğine, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi gerektiğine, 5271 sayılı Kanun' un 191/3 maddesine aykırı davranılarak sanığın savunma hakkının kısıtlandığına, 5271 sayılı Kanun' un 54, 177, 204, 206, 217, 219/1, 225, 230, 232, 234/1 inci maddelerine aykırı olarak yargılama yapıldığına, sanığın mağdurlara yönelik suç işleme kastının olmadığı gerekçesiyle mahkumiyet kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğuna, sair sebeplerle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

2. Katılan ... Vekilinin Temyiz Sebepleri;

Sanık hakkında verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanık hakkında üst hadden ceza verilmesi gerektiğine, yeterli inceleme yapılmadan gerekçesiz hüküm kurulduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

2. Katılan ... Vekilinin Temyiz Sebepleri;

Sanık hakkında verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanık hakkında üst hadden ceza verilmesi gerektiğine, yeterli inceleme yapılmadan gerekçesiz hüküm kurulduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay; emlakçılık yaptığını ifade eden ve siyah passat marka... ... plakalı aracı olan sanığın, farklı zamanlarda aynı ilçe sınırları içinde yaşları 7-17 aralığında olan farklı mağdurlara karşı mağdurların bulunduğu okul yolu, park ve ev çevrelerinde mağdurlarla diyalog kurmak/geliştirmek, mevcut fiziki mesafeyi azaltmak amacıyla sorduğu soru cümlesi olan "onkoloji nerede" şeklinde ki adres sorusuyla iletişim kurmaya çalışması akabinde mağdurlara aracına binme teklifinde bulunması binmeyen bazı mağdurlara karşı zor kullanarak araca bindirmeye çalışmak suretiyle kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlediği iddiasına ilişkindir.

2. Olayla ilgili aşamalı alınan ve birbirini destekleyen mağdur beyanları şu şekildedir; Mağdur ... "...14.30 sıralarında okuldan çıktım yaya olarak eve giderken karşı yönden siyah renkli... ... plakalı siyah renkli passat marka oto yanıma durdu, arabanın içerisinde 50-55 yaşlarında, beyaz tenli, hafif kilolu, siyah deri montlu, siyah kazak bulunan, kır saçlı erkek sürücü bana, baban seni bekliyor okulan alacaktı ben geldim beni baban gönderdi dedi ben de kendisine, babam olsa okuldan kendisi beni alırdı dedim, O da arabadan inerek sana yalan mı söyleyeceğim dedi, kolumu tuttu, gel gidiyoruz diyerek beni arabaya doğru çekiştirdi ..." diğer mağdur ...'ün beyanı da "...siyah renkli... ... plakalı passat marka oto önümde durdu... Arabayı süren gözlüklü, 50-55 yaşlarında , beyaz tenli, hafif kilolu, kır saçlı şahıs arabadan indi ve yanıma geldi bu şahıs bana hadi gidiyoruz diyerek, bir eliyle iki elimi birleştirerek tuttu, diğer eliyle de ağzımı kapattı, ben de bu kişinin bacağına tekme atmaya başladım, elini ısırdım, sonra kendisi beni bıraktı... " şeklinde olup diğer mağdur beyanları da yaşanan olayı destekler niteliktedir.

3. Şahinbey İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğünce düzenlenen 13.04.2017 tarihli tutanak "...yapılan incelemede; kamera kaydının 20.03.2017 tarihi saat 16.30 dakikasında mahalle içerisine giren siyah renkli plakası net olmayan ancak rengi ve markası biçimde görülebilir bir aracın mahalle içerisinde okuldan evlerine yaya olarak yürümekte olan kamera görüntüsünden seçildiği kadarıyla bir kız iki erkek öğrenciyi takip ettiği kamera kadrajına girdiği ve bir süre sonra çıktığı tespit edilmiştir..." şeklindedir.

4. Sanık, 22.10.2019 tarihli ve 31.01.2019 tarihli Gaziantep 22. Asliye Ceza Mahkemesinde gerçekleşen duruşmalarda da "...bahsi geçen yerlere arazi bakmaya gidiyordum., arazilerin yerlerini bilmediğim için arazinin de onkoloji hastanesine yakın olduğunu bildiğim için çocuklara hastanenin yerini sormuş olabilirim. Çocukları alıkoymaya yönelik herhangi bir davranışım ve kastım yoktur..." şeklinde kaçamaklı savunmalarda bulunmuştur.

A. İlk Derece Mahkemesinin kabulü;

Sanığın sübut bulan cebir, tehdit veya hile kullanarak cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya teşebbüs suçundan cezalandırılmasına karar vermiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin kabulü;

Mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu, cezaların kanuni bağlamda uygulandığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Katılan ... vekilinin temyiz istemi yönünden;

Mahkemenin kabul ve uygulamasında isabetsizlik bulunmadığı, sanık hakkında temel ceza tayin edilirken teşdit uygulandığı anlaşılmakla katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

B. Sanık müdafiiinin temyiz istemi yönünden;

IV. GEREKÇE

A. Katılan ... vekilinin temyiz istemi yönünden;

Mahkemenin kabul ve uygulamasında isabetsizlik bulunmadığı, sanık hakkında temel ceza tayin edilirken teşdit uygulandığı anlaşılmakla katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

B. Sanık müdafiiinin temyiz istemi yönünden;

1. Dava dosyası içeriği, olayın kolluğa intikal şekli, sanık, üzerine atılı suçlamaları kabul etmemiş ise de; sanığın aşamalarda alınan ifade ve beyanlarında görüntülerde tespit edilen siyah renkli passat marka aracın içerisinde olan ve mağdur çocuklara adres soran kişinin kendisi olduğuna ilişkin kaçamaklı savunması, mağdurların yargılamanın tüm aşamalarında değişmeyen ve birbirleriyle uyumlu anlatımları, hazırlık soruşturması esnasında tutulan 14.04.2017 tarihli tutanak içeriğinden anlaşılacağı üzere sanığı teşhis ettikleri, sanığın yıllardır emlakçılık işi yaptığı bu sebeple onkoloji hastanesinin yerini bilmeme durumunun hayatın olağan akışına uygun olmayacağı, sanığın savunmalarında onkoloji hastanesinin yerini sorduğunu kaçamaklı şekilde ikrar ettiği, CD üzerinde düzenlenen bilirkişi raporuna yönelik kaydın duruşma esnasında izlendiğinde CD tutanağında yer alan aracın kendisine ait olduğuna ait ikrarı, olaylar ve olgular bölümünde belirtilen hususlar ile dava dosyası kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, atılı suçun sanık tarafından işlendiğine yönelik Mahkemenin suçun sübutu ve kabulünde isabetsizlik görülmemiş olup, sanık müdafiinin, atılı suçlar yönünden mahkumiyete yeterli delil bulunmadığına, suçun sanık tarafından işlenmediğine, delillerin takdirinde yanılgıya düşüldüğüne, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği beraat kararı verilmesi gerektiğine, sonuç cezanın doğru hesaplanmadığına, iddaname, mütalaa ve hükmün birbiriyle uyumlu olmadığına, uzlaşma hükümlerinin uygulanması gerektiğine, tekerrür hükmünün uygulanma şartlarının gerçekleşmediğine, tutukluluk süresinin hapis cezasından mahsup edilmesi gerektiğine, 5271 sayılı Kanun' un 54, 177, 204, 206, 217, 219/1, 225, 232, 234/1 inci maddelerine aykırı olarak yargılama yapıldığına, sanığın mağdurlara yönelik suç işleme kastının olmadığı gerekçesiyle mahkumiyet kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğuna yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

2. Sanık müdafiinin şikayet yokluğu nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiğine yönelik temyiz istemi yönünden; dosyada şikayet olmamasının suçun sübutuna etki etmeyeceği zira atılı suçun şikayete bağlı olmadığı anlaşılmakla karar da hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Ceza miktarı itibariyle yasal şartları oluşmadığından 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinin uygulanmamasında, 1 yıldan fazla hapis cezasına mahkum edilmiş olması nedeniyle de cezasının 5237 sayılı Kanun'un 50 nci maddesindeki seçenek yaptırımlara çevrilmemesinde hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin, bu hususa ilişkin temyiz sebepleri reddedilmiştir.

3. Ceza miktarı itibariyle yasal şartları oluşmadığından 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinin uygulanmamasında, 1 yıldan fazla hapis cezasına mahkum edilmiş olması nedeniyle de cezasının 5237 sayılı Kanun'un 50 nci maddesindeki seçenek yaptırımlara çevrilmemesinde hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin, bu hususa ilişkin temyiz sebepleri reddedilmiştir.

4. Sanık hakkında, atılı suçtan hüküm kurulurken ilk derece mahkemesince belirlenen cezada 5237 sayılı Kanun'un 62/1 inci maddesinin uygulanmamasında sanığın geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları dikkate alınarak takdiri indirim uygulanmamasında isabetsizlik görülmemiştir.

5. Sanık müdafii, 5271 sayılı Kanun'un 191/3 üncü maddesinde yer alan savunma hakkının ihlal edildiğine dair temyiz itirazları yönünden; sanığa duruşmada vekil tayin edebileceğine ilişkin haklarının bildirilmesi ancak sanığın vekil tayin etmek istemediğini belirtmesi, olaylara ilişkin mağdur ifadelerinden sonra sanığa söz hakkının verilmesi ve son gerçekleşen duruşmada da son sözün sanığa verilmesi gerekçeleriyle savunma hakkının ihlal edildiğine ilişkin temyiz sebepleri reddedilmiştir.

6. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin, yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 31.03.2022 tarihli ve 2022/427 Esas, 2022/1158 Karar sayılı kararında sanık müdafii ve katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Gaziantep 22. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/39766, Karar No: 2010/3839, Tarih: 15.02.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/39766 E.  ,  2010/3839 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

I-Sanığın temyiz isteminin incelenmesinde;

Sanığın haberdar olduğu zorunlu olarak atanan sanık müdafiinin yüzüne karşı verilen hükmün gerekmediği halde sanığa tebliği üzerine sanığın 1412 sayılı CMUK.nun 310/1.maddesinde öngörülen bir haftalık süre içerisinde hükmü temyiz ettiği anlaşılmakta ise de, sanığa yapılan usulsüz tebligatın temyiz hakkı veremeyeceği anlaşıldığından sanık müdafiinin yüzüne karşı 26.9.2006 tarihinde verilen hükmü 1412 sayılı CMUK.nun 310/1 maddesinde öngörülen 1 haftalık yasal süre geçtikten sonra 26.10.2006 tarihinde temyiz eden sanığın temyiz isteminin aynı Kanunun 317.maddesi gereğince REDDİNE,

II-Sanık müdafiinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasa’nın 562.maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231.maddesi uyarınca; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA,

15.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/287, Karar No: 2021/3719, Tarih: 06.04.2021

**3. Hukuk Dairesi         2021/287 E.  ,  2021/3719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde birleştirilerek görülen alacak davalarından; asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında, bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine yönelik olarak verilen karar, süresi içinde taraf vekillerince duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 06/04/2021 tarihinde davacı/birleşen davada davalı vekili Av.... ile davalı/birleşen davada davacı vekili Av.... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; akaryakıt istasyonları ve dinlenme tesisleriyle ilgili hizmet sektöründe faaliyette bulunduğunu, ... Kurumu’nun verdiği lisans ve ... A.Ş.’nin verdiği tahsis hakkı uyarınca, davaya konu Büyük ... Otogarı Kuzey ve Güney Akaryakıt İstasyonlarının işletme hakkına sahip olduğunu, davalı şirket ile akdettiği 24/12/2008 tarihli işletme sözleşmesi uyarınca, bahse konu iki adet akaryakıt istasyonunun alt işletmecilik hakkını davalıya devrettiğini; işbu sözleşmenin 3.1.2 maddesinde kararlaştırıldığı üzere işletmede kullanılacak tüm yazar kasaları, akaryakıt takibi için gerekli kontrol sistemlerini ve POS cihazlarını temin ettiğini, yine dava dışı ... A.Ş. ile imzalamış olduğu “istasyon bayilik sözleşmesi” gereği istasyonlarda satılan akaryakıtların alış bedellerinin de kendisi tarafından karşılandığını, davalının sözleşmeden kaynaklı yükümlülüğünün istasyonların işletilmesiyle sınırlı olduğunu, aralarındaki anlaşma gereği satış üzerinden elde edilecek karın yarı yarıya bölüşüleceği ve kuzey istasyonu için aylık 40.000 TL, güney istasyonu için ise aylık 20.000 TL kira bedelinin davalı tarafından kendisine ödeneceğinin sabit olduğunu, buna rağmen davalının yaklaşık 7 aydır kira bedelini ödemediği gibi nakit satışlardan elde ettiği karın % 50'sini de uhdesinde tuttuğunu, kar payı alacağının defalarca talep edilmesine rağmen ödenmediğini, bunun üzerine davalıya noterden

gönderdiği 28/05/2013 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin, sözleşmeye konu mecurun tesliminin ve 685.177,14 TL tutarındaki alacağının ödenmesinin bildirildiğini, ihtarnameye rağmen davalının halen akaryakıt istasyonlarının işletmeye devam ettiğini, ... A.Ş.’den bedeli ödenerek alınan akaryakıta da davalı tarafından el konulduğunu, tüm bu sebeplerle zarara uğradıklarını ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere, şimdilik 685.177,14 TL‘nin 31/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı; davacı ile 22/12/2008, 24/12/2008 ve 12/03/2010 tarihli sözleşmeleri akdettiğini, en son akdedilen 12/03/2010 tarihli işletme sözleşmesiyle yeni hak ve sorumlulukların belirlendiğini, davaya konu taşınmazı dava dışı Büyük ... Otobüs İşletmeleri A.Ş. ve Uluslararası ... Otobüsçüler Derneğinden kiraladığını, kira bedellerini de bahse konu şirketlere ödediğini, işbu kira sözleşmesi uyarınca halen taşınmazda faaliyette bulunduğunu, davaya konu akaryakıt istasyonlarını 22/12/2008 tarihinden sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini öğrendiği 28/05/2013 tarihine kadar aralıksız olarak 12/03/2010 tarihli sözleşme uyarınca işlettiğini, sözleşmenin feshi tarihi itibariyle davacıya borcunun bulunmadığını, aksine davacıdan alacaklı olduğunu savunarak; asıl davanın reddini istemiş, birleşen davada ise; 12/03/2010 tarihli sözleşmenin 10. maddesine göre, tesislerde yapılacak satışlara ilişkin doğacak KDV ve diğer tüm vergi, resim ve harçların davacı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bugüne kadar davacının bir ödemede bulunmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davacı şirketten olan 2.191,627,61 TL tutarında cari hesap alacağı ile şimdilik 2.034.51,96 TL sözleşmeden kaynaklı vergi alacağından ibaret toplam 4.226.140,57 TL alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, sözleşmenin davacı tarafından haksız feshedilmiş olması nedeniyle şimdilik 1.000.000 TL kar kaybının ise sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 07/06/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile kar kaybına yönelik alacağını 22.831.820,09 TL’ye yükseltmiştir.

İlk derece mahkemesince; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 24/12/2008 tarihli sözleşmeyle başladığı, diğer sözleşmelerin devam sözleşmesi niteliğinde olduğu, irdelenmesi gereken 24/12/2008 tarihli sözleşmede her ne kadar kira bedelinden bahsedilmekte ise de; asıl olanın istasyonların fiilen davalı/birleşen davada davacı tarafından işletilerek gelirin paylaşılmasına ilişkin olduğu, sözleşmede özellikle nakit satış gelirlerinin paylaşım oranlarınında düzenlendiği ve ayrıca davacı/birleşen davada davalı firması tarafından keşide edilen 24/07/2013 tarihli ihtarnamedeki ortaklığa ilişkin beyanı da nazara alındığında, taraflar arasında istasyonun işletilmesine ilişkin olarak adi ortaklık sözleşmesi kurulduğu, tasfiye kurulundan alınan rapor ile tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlendiği gerekçesiyle; asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 2.033.751,83 TL cari hesap alacağı, 2.034.512,96 TL vergi alacağı ve 2.321.880 TL kar mahrumiyeti alacağının 26/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte birleşen dosya davalısından tahsiline karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, tarafların göreve ve diğer hususlara ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-HMK'nın 33. maddesine göre; hakim, Türk hukukunu re'sen uygular. Diğer bir anlatımla, bir davada ileri sürülen maddi olayların ve sözleşmelerin hukuki nitelendirmesini yapmak, uygulanacak hukuk kaidelerini bulmak ve uygulamak hakimin doğrudan görevidir.

Uyuşmazlığın çözümü, davada dayanılan ve taraflarca akdedilen sözleşmelerin hukuki tanım ve yorumunda toplanmaktadır.

Bir sözleşmenin niteliğini, yazılışı ve taşıdığı hükümler tayin eder. Yorum, bir irade beyanının manasının tesbitidir. Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır(TBK md 19/1).

Bu aşamada, adi ortaklık ve ürün (hasılat) kirası sözleşmelerinin hukuki niteliğinin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

Adi ortaklık; iki yada daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir(TBK md 620/1). Diğer bir anlatımla, adi ortaklık; birbirini tanıyan, birbirlerinin kabiliyet ve şahsiyetlerine güvenen, eşit ve aynı durumda olan gerçek veya tüzelkişilerin, müşterek amacın gerçekleştirilmesini sağlayacak vasıtaları (katılım paylarını) ortaklığa getirme konusunda karşılıklı ve uygun irade beyanlarının birbirine ulaşmasıyla teşkil eden bir kişi topluluğudur.