muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4528, Karar No: 2014/4256, Tarih: 24.03.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/4528 E.  ,  2014/4256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sinanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2012

NUMARASI : 2007/263-2012/258

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı Y... K. Otobüs İşl.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, davacı M.. A..'in sürücüsü olduğu, davalı S.. A..'in ise yolcu olarak bulunduğu kamyonun, davalıların maliki, işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araçla çarpışması sonucu araçlarının hasarlandığını, davacıların yaralandığını, uzun süre iş yapamadıklarını, tedavi giderleri yapmak zorunda kaldıklarını belirterek davacı S.. A.. için kazanç kaybı 1.000,00 TL, hasar bedeli 10.000,00 TL, tedavi gideri 2.065 TL olmak üzere toplam 13.065 TL maddi tazminatın, davacı M.. A.. için 1.000,00 TL kazanç kaybı tazminatının tüm davalılardan, davacı Süleyman için 2.000,00 TL, davacı M. A. için 4.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, davacı S.. A.. lehine 10.000,00 TL maddi zararın Davalı İ.. A.., M.. A.., Y.K.Otobüs İşletmeleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti'nden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber, davalı A.. S.. A.Ş.(poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere) bakımından ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsil edilerek davacı S.. A..'e verilmesine, davacı S.. A.. lehine 930,00 TL tedavi gideri için Davalı İ.. A.., M.. A.., Y. K.Otobüs İşletmeleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., A.. S.. A.Ş.'nin (poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere) sorumlu tutulmasına ve tedavi giderinin tedavi gününden itibaren (19/10/2011) yasal faiziyle tahsil edilerek davacı S.. A..'e verilmesine, davacı S.. A.. ve Davacı M.. A.. lehine taleple bağlı kalınarak kazanç kaybı zararına yönelik takdiren hükmedilen 1000,00'er TL'nin Davalı İ.. A.., M.. A.. ve Yeni K. Otobüs İşletmeleri Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsil edilerek davacılara verilmesine, davacı S.. A.. lehine takdiren 1000,00 TL ve davacı M.. A.. lehine takdiren 1000,00 TL manevi tazminatın Davalı İ.. A.., M.. A.., Y. K. Otobüs İşletmeleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti'nden olay tarihi itibarı ile işleyecek yasal faiziyle tahsil edilerek davacılara verilmesine, (manevi tazminat için ödendiği kabul edilen ve dosyamıza ibraz edilen 1.450,00 TL'nin davacılara hükmedilen manevi tazminat miktarından mahsup edilmesine), fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Y. K. Otobüs İşl.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranlarının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar ve araç hasarı nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

HUMK'nun 275. ve devamı (HMK'nın 266. ve devamı) maddeleri gereğince, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınması gerektiği hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazalarında araçta meydana gelen hasar bedelinin hesaplanması teknik bilgi ve uzmanlığı gerektiren konulardandır. Mahkemece, sigortalı araçta oluşan hasarın tespiti için trafik hasar konusunda uzman bilirkişiden alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hukukçu bilirkişiden alınan rapor hükme esas alınarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davacılar vekili, müvekkillerinin yaralanma nedeniyle işlerini yapamadıklarını, bu nedenle kazanç kayıplarının olduğunu belirterek zararın tazminini talep etmiştir. Bu durumda mahkemece, davacıların iyileşme sürelerinin tespiti bakımından doktor bilirkişiden rapor alınarak, bu rapor doğrultusunda davacıların kazanç kayıplarının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı Y.K. Otobüs İşl.Tic.Ltd.Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı Y.K. Otobüs İşl.Tic.Ltd.Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı Y. K. Otobüs İşl.Tic.Ltd.Şti'ne geri verilmesine 24.3.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/107, Karar No: 2004/136, Tarih: 15.06.2004

Ceza Genel Kurulu 2004/10-107 E., 2004/136 K.

**Ceza Genel Kurulu 2004/10-107 E., 2004/136 K.**

**- SUÇUN HUKUKİ NİTELİĞİ**- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 403 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 404 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 405 ]

**"İçtihat Metni"**

Satmak için esrar bulundurmak suçundan sanık Cumhur G......'in beraatine ilişkin İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 27.11.2000 gün ve 406-409 sayılı hüküm C.Savcısı tarafından temyiz edilmekle dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Ceza Dairesince 20.05.2002 gün ve 188821-19114 sayı ile;

"Narkotik şube görevlilerince esrar içtiği ve külliyetli miktarda kenevir bitkisi ektiği öğrenilen sanığın yakalandığında bu bilgiyi doğrulayarak Gaziemir otoban yolu altında dere yatağında ekip yetiştirdiği ve bir kısmı kurumuş, bir kısmı kurutulmaya bırakılmış, işlenmemiş halde toplam daralı 90 kilogram (işlendiği takdirde net 26.670 kilogram esrar elde edilebilecek nitelikteki) uyuşturucu maddenin yerini gösterip ele geçmesini sağladığı anlaşılan olayda, edi-nilen istihbari bilginin mahiyetine ve ele geçen suç konusu maddenin kişisel kullanım miktarının üzerinde olmasına göre sanığın eyleminin satmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak olarak değerlendirilip TCK.nın 403/5, 405/2. maddeleri ile cezalandırılması yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi" isabetsizliğinden bozulmuştur.

Yerel Mahkeme 01.10.2003 gün ve 349-435 sayı ile;

"Sanık soruşturmanın başından beri gerek emniyette, sulh ceza hakimliğinde ve mah-kememizdeki ifadesinde esrar satışı yapmadığını, içici olduğunu ve içmek amacıyla yakalanan hint kenevirini ektiğini söylemiş olup, soruşturmanın tüm aşamalarında ifadelerinde hiçbir sapma yapmamıştır.

Yüksek Yargıtay 10. Ceza Dairesi bozma ilamını iki gerekçeye dayandırmıştır. Bunlar;

a- Edinilen istihbari bilginin mahiyeti,

b- Ele geçen suç konusu maddenin miktarının kişisel kullanım miktarının üzerinde bulunması,

Her ne kadar Yüksek Yargıtay yukarıda (A) kısmında belirtilen elde edilen istihbari bilginin mahiyeti nedeni ile kararın bozulmasına karar vermiş ise de dosyada bulunan istihbari bilginin düzenlendiği 09.08.2000 tarihli olay tespit, yakalama ve zapt etme tutanağının tetkikinden de anlaşılacağı üzere sanığın esrar içtiği ve külliyetli miktarda kenevir bitkisi ektiği bilgileri alınmış ve bu istihbari bilgi ışığında sanık takibe alınmıştır. Tutanak mümzileri komiser Numan Demirel, polis memuru Hüseyin Tütüncü mahkememizde tanık sıfatı ile dinlenmiş olup, bu tanıklar da sanığın esrar içtiği ve kenevir bitkisi ektiği yolunda duyumlar aldıklarını söyleyerek düzenlenen tespit tutanağının doğru olduğunu belirtmişlerdir. Bu itibarla sanık hakkında alınan istihbari bilgilerde sanığın esrar sattığı veya satmak için kenevir bitkisi ektiği yolunda hiçbir bilgi yoktur.

Yüksek Yargıtayın yukarıda (B) bölümünde belirttiği ve suç konusu maddenin miktarı itibariyle kişisel kullanım miktarının üzerinde bulunması gerekçesine gelince; yukarıda da izah edildiği üzere sanık yakalandığında içmek maksadı ile hint keneviri ektiğini güvenlik güçlerine söylemiş ve güvenlik güçleri de sanığın gösterdiği yerde kenevir bitkisini elde etmiştir. Ekspertiz raporuna göre bu kenevir bitkisinden 26 kilo 670 gram net esrar elde edilebileceği anlaşıl-maktadır.

Sanığın esrar sattığı veya satmak için bu kenevir bitkisini ektiğine dair savunmasının aksine hiçbir kanıt yoktur. Sırf miktara bakılarak bu esrar maddesinin satılmak için bulun-durduğu sonucuna varılması, miktar dışında sanığın sattığına veya satmak için kenevir ektiğine dair başkaca bu iddiayı doğrulayan kanıtlar elde edilemediğinden miktara bakılarak bunu içmek için değil, satmak için bulundurduğu sonucuna varılmasının doğru olmadığı kanaatine varıl-mıştır. Sanık esrar içicisi olduğuna göre uzun bir süre ihtiyacını karşılayacak kadar ekmiş ola-bileceğini düşünmek gerekir." gerekçesiyle önceki hükümde direnmiştir.

Bu hükmün de C.Savcısı tarafından süresi içinde temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay C.Başsavcılığının "bozma" istekli 7.5.2004 gün ve 60140 sayılı tebliğnamesi ile Birinci Baş-kanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

CEZA GENEL KURULU KARARI

İnceleme Konusu olayda;

Kolluk tarafından düzenlenen yakalama, yer gösterme, arama ve zaptetme tutanaklarında;

Kaçakçılık ve İstihbarat Şube Müdürlüğü görevlilerince yapılan istihbari çalışma sonucunda B........'da lastik tamirciliği yapan Cumhur isimli kişinin esrar içtiği ve külliyetli miktarda kenevir bitkisi ektiği bilgisinin edinilmesi üzerine takibe alınan bu kişinin 9.8.2000 günü yakalandığı, üzerinde yapılan aramada suç unsuruna rastlanmadığı, konu kendisine açıklan-dığında doğrulayarak esrar içicisi olduğunu, halen Gaziemir Otoban yolu altında dere yatağına kenevir ektiğini, yeri göstereceğini açıklaması üzerine tarif ettiği yere gidildiği, dere yatağında bir kısmı kesilerek kurumuş halde, bir kısmı da yeni kesilerek kurutulmaya bırakılmış toplam daralı ağırlığı 90 kg kadar gelen kenevir bitkisi uç kısımlarının elde edilerek zaptedildiği, bu kişiyle yapılan görüşmede, esrar içicisi olduğunu, pahalı olduğu için almaya gücünün yet-mediğini, bundan dolayı ekmek zorunda kaldığını, kimseye vermediğini söylediği, evinde ya-pılan aramada suç unsuruna rastlanmadığı belirtilmiştir.

İzmir Polis Kriminal Laboratuvarınca düzenlenen 9.8.2000 gün ve 619 sayılı raporda; incelenmek üzere gönderilen toplam net 88 kilogram 900 gram ağırlığındaki maddenin esrar ihtiva eden ve esrar elde etmede kullanılabilen taze durumdaki hint keneviri bitkisinin gövde ve uç kısımları olduğu, kurutulduktan sonra eleme usulü ile yapılan miktarsal çalışmalar sonucu, bu miktardan %30 oranında olmak üzere net 26 kilogram 670 gram esrar elde edilebileceği be-lirtilmiştir.

İzmir Polis Kriminal Laboratuvarınca düzenlenen 9.8.2000 gün ve 619 sayılı raporda; incelenmek üzere gönderilen toplam net 88 kilogram 900 gram ağırlığındaki maddenin esrar ihtiva eden ve esrar elde etmede kullanılabilen taze durumdaki hint keneviri bitkisinin gövde ve uç kısımları olduğu, kurutulduktan sonra eleme usulü ile yapılan miktarsal çalışmalar sonucu, bu miktardan %30 oranında olmak üzere net 26 kilogram 670 gram esrar elde edilebileceği be-lirtilmiştir.

Sanık tüm aşamalarda benzer biçimde; esrar içtiğini, pahalı olduğundan almaya gücünün yetmediğini, bu nedenle içmek amacıyla kenevir bitkisi ektiğini, ekim yaptığı yeri polislere gös-terdiğini, esasen dışarıdan görünmediği için esrar ektiği yeri çitlerle kapatmaya gerek duy-madığını, zaman zaman buraya gidip kendisi için kesip kurutarak esrar içtiğini, kimseye sat-madığını, dere yatağı sulak olduğu için kenevirlerin çok büyüdüğünü, bundan dolayı fazla mik-tarda yakalattığını savunmuştur.

Kolluk görevlisi tanıklar Numan Demirel ile Hüseyin Tütüncü ise tutanak içeriğindeki bilgileri tekrarlayarak doğrulamışlardır.

TCY'nın 403. maddesinin 5. fıkrası, uyuşturucu maddeyi "yanında veya başka bir yerde" bulunduranların cezalandırılmalarını öngörmektedir. Öte yandan, 404. maddenin 2. fıkrası kul-lanma maksadıyla uyuşturucu madde bulundurma eylemini ayrıca suç olarak düzenlemiş ve çok daha az bir yaptırımla karşılamıştır.

Görüleceği üzere, uyuşturucu madde bulundurma eyleminin nitelendirilmesinde belirgin rol oynayan husus, bulundurmanın gayesidir. Kullanma amacıyla uyuşturucu madde bulun-durma eylemi 404. maddenin 2. fıkrasında yazılı suçu oluşturacaktır. 403. maddenin 5. fıkrasında yazılı bulundurma eylemi ise, kullanma maksadının dışında kalan bulundurma fiillerine münhasırdır.

Uyuşturucu madde bulundurmanın kullanma maksadına matuf olduğunun belirlenme-sinde dikkate alınması gereken ve öğreti ile uygulamada da kabul görmüş olan bazı kriterler bulunmaktadır.

Bunlardan ilki; failin bulundurduğu uyuşturucu maddeyi başkasına satma, devir veya tedarik etmek hususunda herhangi bir davranış içine girdiğinin tespit edilememesidir.

Çİkinci kriter, bulundurulan yer ve bulunduruluş biçimidir; kişisel kullanım için uyuşturucu madde bulunduran kimse, bunu her zaman kolaylıkla erişebileceği bir yerde, örneğin genellikle evinde veya işyerinde bulundurur, yine uyuşturucunun çok sayıda küçük paketçikler halinde olması, kullanım dışında bir amaçla bulundurulduğu hususunda önemli bir belirtidir.

Çİkinci kriter, bulundurulan yer ve bulunduruluş biçimidir; kişisel kullanım için uyuşturucu madde bulunduran kimse, bunu her zaman kolaylıkla erişebileceği bir yerde, örneğin genellikle evinde veya işyerinde bulundurur, yine uyuşturucunun çok sayıda küçük paketçikler halinde olması, kullanım dışında bir amaçla bulundurulduğu hususunda önemli bir belirtidir.

Üçüncü kriter de, bulundurulan miktardır. Özellikle uyuşturucu maddelerden esrarın elde edilmesinde kullanılan kenevir bitkisi ülkemizin kimi yörelerinde yılda birkaç kez ekilmesine karşın bazı bölgelerde yılda bir kez ekilmektedir. Öte yandan gerek esrarın temin edilmesinde, gerekse özelliğini yitirmeden çok uzun süre muhafaza edilmesinde çeşitli güçlükler bulun-maktadır. Yine Adli Tıp Kurumunun mütalaalarında esrar kullananların her defasında 1-1,5 gram olmak üzere günde üç kez esrar tüketebildikleri bildirilmektedir. Esrar kullanma alışkanlığı olanların bunları gözönüne alarak, bir yıllık ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda esrar maddesini ihtiyaten yanlarında veya ulaşabilecekleri bir yerde bulundurabildikleri de bilinen bir husustur. Buna göre, esrar kullanan faillerin, yukarıda nedenleri açıklanan ve olağan sayılan bu süre içinde kişisel olarak kullanıp tüketebilecekleri miktarın üzerinde esrar maddesi bulundurmaları halinde, bulundurmanın kişisel kullanım amacına yönelik olmadığı kabul edilmelidir.

Somut olayda, zaman zaman esrar kullandığı ve geçmişte evinde saksı içinde kenevir bitkisi ekerek kişisel kullanımı için esrar elde ettiği bilinen sanığın, bu kez şehir dışında, otoban köprüsünün altındaki dere yatağında kenevir bitkisi yetiştirdiği ve bir kısmını keserek kurutmaya bıraktığı, yakalanan bitki gövde ve uç kısımlarından toplam net 26 kilogram 670 gram esrar maddesi elde edilebileceği anlaşılmaktadır. Sanığın külliyetli miktarda kenevir bitkisi ektiği yolundaki ihbar nedeniyle yakalanması, uyuşturucu maddenin elde edildiği yer ve bulundurulan miktarın sanığın kişisel olarak tüketebileceği miktarın çok üzerinde olması karşısında, bulundurmanın kullanma amacına yönelik olmadığı belirlenmiş olup, sanığın saptanan bu eylemi TCY'nın 403. maddesinin 5. fıkrasında düzenlenen uyuşturucu madde bulundurmak suçunu oluşturmaktadır. Bu itibarla, sanığın uyuşturucu madde bulundurmak eyleminin kullanma amacına yönelik olduğuna ilişen Yerel Mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:Açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkeme direnme hükmünün BOZULMASINA, dosyanın yerine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 15.06.2004 günü tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/15483, Karar No: 2009/13976, Tarih: 02.11.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/15483 E.  ,  2009/13976 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 1.3.1989- 31.10.1993 tarihleri arası eksik bildirilen çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalılara ait işyerinde 01.03.1989-31.10.1993 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığını ileri sürerek eksik bildirilen çalışma süresinin tesbitini istemiştir.

Mahkemece Dairemizin bozma kararına uyulmasına rağmen bozma kararı gereği yerine getirilmemiş deliller yeterince toplanmadan ve değerlendirilmeden davanın reddine karar verilmiştir.

Gerçekten, davacının, işyerindeki çalışmaları, aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. Öte yandan bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Bu gibi durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında; resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması, salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordroları, tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Davacının Sigortalı Hesap Cetveline göre 1989/3-1993/2 dönemi arasında genellikle her dönem kısmi olarak ...240763 sicil numaralı davalı Durmaz İnş....Ltd Şti işyerinden bildirimlerin yapıldığı, Ek-2 işçi çıkış bildirim listesine göre 31.10.1993 tarihinde işten çıktığı, bir kısım dönemlerde imzalı ücret bordrosunun bulunduğu, tanıkların dinlendiği, işçilik alacak dosyasında tesbite konu dönemde sürekli çalıştığı kabul edilerek hüküm kurulduğu açıktır. Kısmi bildirimin yapılması ve bildirilmeyen dönemlerde başka işyerlerinden bildirilmiş çalışmaların bulunmaması halinde 5 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözetilmeden hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle davanın reddinen karar verilmesi doğru değildir. Davacının kısmi çalışmalarının bildirildiği davalı Durmaz İnş....Ltd Şti yönünden hak düşürücü sürenin geçmediği açıktır.

Diğer davalı ...Ş.ve yönelik davaya gelince; davacının davalı ...Ş.'nin "Pota Örüm ve Söküm" işlerinin yapımını diğer davalı Durmaz İnş.Taah.Tic.ve ...Ltd.Şirketine sözleşme ile verdiği, davacının Durmazlar İnş....Ltd.Şirketi tarafından kısmi çalışmalarının bildirildiği görülmektedir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 4. maddesinde bu kanunun uygulanmasında 2 nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin "İşveren"’ olduğu bildirilmiştir.

“Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Davacı sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin dava dışı alt işverenler tarafından düzenlenmiş olması karşısında Ise hizmet tespitine yönelik davanın da bu işverenlere karşı husumet yöneltilerek açılması gerekir.

Davacının ücretini, sosyal haklarını, sigorta primlerini ödeyen, kendi adına kapsama alınmış işyerinden işe giriş bildirgesini ve prim bildirgelerini veren, ihale suretiyle diğer davalı şirketten sözleşme kapsamında tanımlanan işi alan davalı Durmaz İnş.Ltd.Şirketidir.

506 sayılı Yasa’nın 87. maddesinde “bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işvereninde sorumlu olacağı” bildirilmiştir.

506 sayılı Yasa’nın 87. maddesi ile asıl işveren ile alt işveren arasındaki ekonomik ve mali yönden sorumluluk hukukunun sınırlarının belirlendiği, maddede geçen “bu kanunun işverene yüklediği ödevler tanımlamasının asıl işverene, alt işverenin taraf olduğu hizmet sözleşmeleri nedeniyle açılacak hizmet tespit davalarında” pasif husumet ehliyetini amaçlamadığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde ifadesini bulan hizmet tespiti davaları kural olarak bu ödevi yerine getirmeyen işverene karşı açılmalıdır.

506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde ifadesini bulan hizmet tespiti davaları kural olarak bu ödevi yerine getirmeyen işverene karşı açılmalıdır.

Yapılacak iş; Somut olayda davalı ...Ş. ile diğer davalı arasındaki sözleşmeyi değerlendirmek ve Çukurova Çelik A.Ş.'ne karşı hizmet tespit davasında husumet yöneltilip yöneltilmeyeceği tartışılarak çıkacak sonuca göre bu davalı hakkında bir karar vermek, öncelikle davacının tesbitini istediği ve eksik incelemeye konu olan 01.03.1989-31.10.1993 tarihleri arası eksik bildirime konu sürelerle ilgili olarak işverenlerden dosyada ibraz edilenler dışında varsa başka imzalı ücret bordrolarını istemek, imzalı ücret bordrosu olan dönemlerde imzalı ücret bordosundaki süreler kadar, olmayan sürelerde işverenin kayıtlarına geçmiş bu dönemin tamamında çalışan bordro tanıkları, bulunamadığında bu dönemler için iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken, işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları veya işverenleri gibi kişilerin çalışmaya ilişkin bilgilerine başvurmak, dinlenen tanık beyanlarını bu yönde değerlendirmek, imzalı ücret bordrolarında ücretlerin hangi işverence ödendiği araştırmak , çalışmaların hangi işveren yanında geçtiğini belirlemek ve tüm deliller toplandıktan sonra bir arada değerlendirilip sonucuna göre eksik bildirilen çalışmalarla ilgili bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 02.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.