muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3117, Karar No: 2022/1228, Tarih: 24.02.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/3117 E.  ,  2022/1228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 17.01.2019 gün ve 2014/437 - 2019/51 sayılı kararı onayan Daire'nin 05.11.2020 gün ve 2019/1708 - 2020/4808 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili bankanın Mersin Serbest Bölge şubesi tarafından dava dışı Cihanpa-Cihaner İç ve Dış Tic. A.Ş. ve Ege Serbest Bölge şubesi tarafından Cihaner Deri Tarım ve Gıda Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'ye muhtelif tarih ve tutarlarda kredi kullandırıldığını, kullandırılan krediler için şahsi ve maddi teminatlar alındığını, Cihanpa-Cihaner Grubu hakkında yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takiplerde 10.950.000 TL toplam ipotek tutarı tesis edildiğini, taşınmazların tamamının satışından ancak 5.521.043 YTL kadar tahsilat sağlanabildiğini, borçlu ve kefillerine ait taşınmazlar üzerine konan hacizlerin mevcut kamu ve 3.şahıs hacizlerinden dolayı satıştan pay isabet etmediğini, dosyaların aciz vesikasına bağlanması ihtimali nedeniyle alacağın tahsili imkanının bulunmadığını, dava dışı borçlu Cihanpa Cihaner İç ve Dış Tic. A.Ş. ile Cihaner Deri Tarım ve Gıda Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'nin ortaklarının baba ve kardeş aile üyelerinden oluştuğunu, bu firmaların başka nam ve unvanlarla, aynı kişilerce perde arkasından faaliyetlerine devam ettiğini, firmalar arasında fiili ve organik bağ bulunduğunu, borçluların nam-ı müstear kullanarak faaliyetlerini kanuna karşı hile yaparak bu firmalar üzerinden devam ettirdiklerini, davalıların hukuk sistemini ve müesseselerini suiniyetli tasarruflarıyla kalkan olarak kullandıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 9.262.867 TL’nın 20.12.2000-14.9.2001 tarihlerinden itibaren tahsiline kadar bankanın kademeli temerrüt faizi oranları üzerinden hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri davanın reddini istemişlerdir.

Davalı ... ve Deri Mamulleri Tic. ve San. Ltd. Şti. davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamına göre, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

Mahkemece uyulan bozma ilamına göre, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınmadığı anlaşılan 168,30 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 709,50 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davacı ...Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 24/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34956, Karar No: 2015/1486, Tarih: 29.01.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/34956 E.  ,  2015/1486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı iş yerinde on bir ayın üzerinde çalışmasının bulunduğu yıllar için hak ettiği halde kullandırılmayan yıllık izinlerinin ücretinin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalıların Cevap Özeti:

Davalı, husumet itirazında bulunarak, davacının mevsimlik işçi olduğu dönemde yıllık izin hakkının bulunmadığını, daimi kadroya geçirildikten sonraki izinlerini de kullandığından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece isteğin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1. maddesinin 1. fıkrası ile ... İli dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki ... idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği beliritilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İdaresini tüzel kişiliği dava devam ederken sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkarsıyla; mevzuatla ... idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan ... idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, ...ye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan ... idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı ... İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu ... idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile ... idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan ... idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıklarda ... idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiliği sona eren ... idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan ... idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları ... Bakanlığının onayına bağlı olduğu, 5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan ... idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı ...sine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı ...nin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan ... Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan ... idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçi devirden önce emekli olup iş ilişkisini sona erdirdiğinden talep ettiği yıllık izin ücretinden kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekecektir. Öncelikle devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararının getirtilerek tüzel kişiliği kaldırılan ... idaresinin devir öncesi borçlarının hangi kuruma devredildiğinin belirlendiği durumda davalı taraf sıfatının borcu devralan bu kurum veya kuruluş olduğu, borçların devri konusunda alınmış bir karar yok ise anılan ... idaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, tüm bu araştırmalarla borçtan sorumlu tutulacak davada taraf ehliyetine sahip bir kurum veya kuruluş tespit edilemediği hallerde borcun mahalli idare birimi olan ... idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması ve devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yapacak komisyonu oluşturma yükümlülüğünün mülki idareye verildiği dikkate alındığında davanın ... Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekir.

Sonuç :

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 29.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4226, Karar No: 2020/1898, Tarih: 24.02.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/4226 E.  ,  2020/1898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 11/12/2018 tarih ve 2018/45 E. - 2018/389 K. sayılı kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nce verilen 20/05/2019 tarih ve 2019/539 E- 2019/672 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

1- Dava, emtia nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilince yapılan istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir. Karara karşı davalılar vekilince temyiz kanun yoluna başvurulmuşsa da, bölge adliye mahkemesince, 08.07.2019 tarihinde verilen ek kararla, davalılar vekilinin verilen kesin süreye rağmen temyiz harç ve masraflarını yatırmadığı gerekçesiyle, temyiz başvurusunun HMK’nın 366. maddesinin yollamasıyla 344. maddesi gereğince yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Ek karara karşı süresi içerisinde temyize başvuran davalılar vekili temyiz harç ve giderleri yönünden adli yardım talebinde bulunmuştur. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 448. maddesi hükmü nazara alındığında, davalılar vekilinin adli yardım talebi bakımından öncelikle yapılan incelemede, 6100 sayılı HMK’nın konuyla ilgili ve emredici nitelikteki 336/2. maddesi hükmünün hilafına, adli yardım talebine ilişkin dilekçesi ekinde talebini haklı gösterecek hiçbir bilgi ve belgeye yer verilmediği anlaşılmış olup, davalılar vekilinin kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından adli yardım talebinin HMK’nın 337/2. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dairemizce davalılar vekilinin adli yardım talebinin reddine karar verildiğinden, bu kez mahkemece, davalılar vekiline adli yardım talebinin reddedildiğinin bildirilmesi, itiraz edilmediği taktirde, HMK’nın 366. maddesinin yollamasıyla aynı Yasa’nın 344. maddesine göre, temyiz ve harç ve giderlerinin ikmali için davalılar vekiline usulüne uygun meşhuratlı davetiye çıkarılması ve sonucuna göre işlem yapılması, Dairemizce verilen adli yardım talebinin reddine ilişkin karara itiraz edildiği taktirde, 11.04.2013 tarih 6459 sayılı Yasa'nın 23. maddesi ile değişik HMK'nın 337/2. maddesi gereğince işlem yapılması gerektiğinden dosyanın mahalline iadesine karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacının adli yardım talebinin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, Bölge Adliye Mahkemesince Dairemizin adli yardım talebinin reddi kararının davalılar vekiline tebliği ve sonucuna göre işlem yapmak üzere dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine iadesine, 24/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2015/14003, Karar No: 2015/11836, Tarih: 09.11.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/14003 E.  ,  2015/11836 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/07/2015

NUMARASI : 2012/358-2015/318

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Hükmü temyiz eden davacı S.. Ö.. vekili Avukat Y. D. 22.10.2015 tarihli dilekçesiyle temyiz isteğinden vazgeçtiğini bildirdiği ve vekaletnamesinde temyizden feragate yetkili olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin vazgeçme nedeniyle reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı S.. Ö.. vekilinin temyiz dilekçesinin feragat nedeniyle REDDİNE, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı S.. Ö..'e geri verilmesine 09/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/17701, Karar No: 2007/18186, Tarih: 09.10.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/17701 E.  ,  2007/18186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Denizli 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/10/2006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının haciz isteme hakkı, bir yıllık süreye tabidir. Haciz  isteme hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. (İİK. Md. 78/2. C.1) Bu durumda takip dosyası işlemden kaldırılır. (md 78/4)

Bir yıllık süresi (md78/2) içinde haciz talebinde bulunan alacaklı, haciz talebini geri alabilir. Bu halde  yeniden (bir yıllık) haciz isteme süresi işlemeye  başlamaz. Alacaklı ancak, ödeme emrinin tebliğinden itibaren işlemeye başlamış olan bir yıllık sürenin (varsa) kalan kesimi içinde yeniden haciz talebinde  bulunabilir. (Md. 78/5)

Anılan sürelerin geçirilmesi halinde  alacaklının “haciz istemi hakkı” düşer. Alacaklı, yeniden haciz isteyebilmek için yenileme  talebinde  bulunmalı ve bu talep borçluya  tebliğ edilmelidir.  İlama dayalı  olmayan  takiplerde  yenileme talebi üzerine harç alınır. (md 78/5.)

Somut olayda borçlu A..A..a örnek 10 nolu ödeme emri 29.11.2001 tarihinde tebliğ edilmiş ve yasal bir yıllık süresi içinde alacaklının talebi üzerine borçlunun menkul mallarına aynı tarihte haciz konulmuştur. Böylece alacaklının “haciz istemi hakkı” düşmemiş olup, olayda  İİK.nun 78/5. maddesi  gereğince borçluya yenileme emrinin “tebliği” zorunlu  değildir. Alacaklının talebi üzerine verilen haciz kararı ise, süresinde satış istenmediğinden İİK.nun 106. ve 110. maddeleri gereğince düşmüştür. Bu durumda, yeniden haciz için  yenileme  isteğinin diğer yana tebliğine gerek yoktur.

Zira, örneğin İİK.nun 150/e maddesinde  78/2. maddeye atıf yapıldığı  halde görülmekte   olan olayda uygulanan İİK.nun 106. ve 110. maddelerinde 78/2. maddeye  atıf yoktur. O halde, Mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken  kabulü  isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 09.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/17700, Karar No: 2022/18398, Tarih: 28.09.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/17700 E.  ,  2022/18398 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü.

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Ceza Genel Kurulu’nun 14/10/2008 gün ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Öncelikle belirtilmelidir ki, haber içeriğinde yer verilen ifadelerin rahatsız edici olduğu açık bir şekilde anlaşılmakla birlikte haberde yer alan ifadelerin ve haber başlığının, Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarında özel bir önem atfedilen, ifade özgürlüğü bağlamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen ifade özgürlüğü, demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ile bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen ifade özgürlüğü, demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ile bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur. Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören, zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'ye göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir ‘toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.