muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1734, Karar No: 2018/668, Tarih: 04.04.2018

Kabul edilebilir eleştiri sınırları hususunda ise AİHM, sıradan bir kimse ile karşılaştırıldığında bu sınırların, halka mal olmuş bir kişi olarak hareket eden siyaset adamları için daha geniş olduğunu bir çok kez kabul etmiştir. Siyasetçilerin fiil ve davranışları, kaçınılmaz olarak ve bilinçli bir şekilde, gazetecilerin olduğu kadar vatandaşların, hepsinden çok da siyasi rakibinin sıkı bir denetimine tabidir. Bir siyaset adamı, özellikle de kendisi eleştiriye yol açabilecek halka açık konuşmalar yaptığı zaman daha fazla hoşgörü göstermelidir. Elbette siyaset adamının namını koruma hakkı vardır, hatta özel yaşamının dışında bile, fakat ifade özgürlüğüne getirilen istisnalar dar bir yorumu zorunlu kıldığından, bu korumanın gerektirdikleri ile siyasi sorunların özgürce tartışılmasının getirdiği yararlar denge içinde olmalıdır (Bkz., özellikle, Oberschlick,Avusturya (no: 2), 1 Temmuz 1997 tarihli karar, Derleme 1997-IV, s. 1274-1275, § 29 ve adı geçen Lingens v. Avusturya kararı, başvuru no: 9815/82, 08 Temmuz 1986, parag. 42).

AİHM, anlaşmazlık konusu olan müdahalenin, “gözetilen meşru amaçla orantılı” olup olmadığını ve bunu haklı göstermek için ulusal makamlar tarafından ortaya konan gerekçelerin “uygun ve yeterli” görünüp görünmediğini tespit edebilmek amacıyla, söz konusu müdahaleyi, davanın bütününe bakarak değerlendirmek zorundadır (Pakdemirli v. Türkiye kararı, başvuru no: 35839/97, 22 Şubat 2005).

AİHM, mevcut davada bir müdahalenin varlığı konusunda, hakaretten ötürü bir hukuk davasında alınan cezanın, AİHS'nin 10. maddesinin alanına giren bir müdahale olarak incelendiği yerleşik içtihatlarını hatırlatır (örneğin, De Haes ve Gijsels, Belçika, 24 Şubat 1997 tarihli karar, Derleme 1997-I).

Mahkeme, denetim yetkisini kullanırken, tartışma konusu Mahkeme kararlarını tek başlarına ele almakla yetinemez; başvurucuya karşı yazılan yazılar ile bunların yazıldıkları bağlam dahil olmak üzere, bu kararlara olayın bütünselliği içinde bakmak zorundadır (Handyside v. Birleşik Krallık kararı, parg. 50, başvuru no: 5493/72, 07.12.1976).

Bu bağlamda Mahkeme, Sözleşme'nin 10(1) maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün, demokratik toplumun ana temellerinden birini ve yine bu toplumun gelişmesi ve her bireyin kendini gerçekleştirmesi için esaslı şartlarından birini oluşturduğunu hatırlatır. İfade özgürlüğü, Sözleşme'nin 10(2) madde sınırları içinde, sadece lehte olan veya muhalif sayılmayan veya ilgilenmeye değmez görülen “haber” veya “fikirler” için değil, ama aynı zamanda muhalif olan, çarpıcı gelen veya rahatsız eden haberler veya fikirler için de uygulanır. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri olup, bunlar olmaksızın “demokratik toplum” olamaz (Handyside, parag. 49, başvuru no: 5493/72, 07.12.1976).

Basın söz konusu olduğunda, bu ilkeler ayrı bir öneme sahiptir. Basının, “başkalarının itibarlarını korumak” gibi çizilmiş sınırları aşmaması gerekmekle birlikte, kamunun menfaatinin bulunduğu diğer alanlarda olduğu gibi, siyasi meselelerde de haber ve fikirleri iletmek, yine basına düşen bir görevdir. Sadece basının bu tür haber ve fikirleri iletme görevi yoktur; halkın da bunları edinme hakkı da vardır (Sunday Times v. Birleşik Krallık, parag. 30, başvuru no: 6538/74, 26.04.1979 ).

Dahası basın özgürlüğü, halka siyasal liderlerinin düşünce ve davranışlarını tanıma ve onlar hakkında fikir oluşturma imkânı verir. Daha genel olarak siyasal tartışma özgürlüğü, Sözleşme'nin her noktasına egemen olan demokratik toplum kavramının tam da merkezinde yer alır (Lingens v. Avusturya kararı, başvuru no: 9815/82, 08 Temmuz 1986).

Konunun iç hukukumuzda nasıl yer aldığını konusuna gelince; 1982 Anayasasının “Basın Hürriyeti” başlıklı 28. maddesindeki basının özgür olduğu güvencesi ve bu ilkeyi güçlendiren Basın Kanunundaki düzenlemedir.

Bu düzenlemede basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin nedeni; toplumun sağlıklı, mutlu ve güven içinde yaşayabilmesi içindir. Bunun için de kişinin, dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır.

Diğer bir anlatımla basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma, yönlendirme yetki ve sorumluluğuna sahiptir. Bunun içindir ki basının yayın yaparken, yaptığı yayından dolayı hukuka aykırılık teşkil edecek olan eylemi, genel olaylardaki hukuka aykırı olan eylemden farklılıklar taşır. İşte bu farklılık ve ayrık durum gözetilerek yapılan yayının hukuka aykırılık veya uygunluk sınırı belirlenmelidir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğu kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir. İşte basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Basın özgürlüğü ile bağlantılı kavramlar olarak Anayasa’da düşünce ve kanaat (m. 25); düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü (m. 26) ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Demokratik yaşamın gelişmesinde, ulusal birliğin sağlanmasında, kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşmasında, sosyal ve siyasal ilerlemede basının çok önemli bir fonksiyonunun bulunduğu açık ve kuşkudan uzaktır.

Ne var ki, basının bu ayrıcalık taşıyan konumu ve özgürlüğü, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız değildir. Bundan dolayıdır ki, yayınlarında kişilik haklarına saygı göstermesi ve gerek Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümünde yer alan ve gerekse TMK’nın 24 ve 25. maddelerinde ve yine özel yasalarda güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunmaması yasal bir zorunluluk ve hukuki gerekliliktir.

Ne var ki, basının bu ayrıcalık taşıyan konumu ve özgürlüğü, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız değildir. Bundan dolayıdır ki, yayınlarında kişilik haklarına saygı göstermesi ve gerek Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümünde yer alan ve gerekse TMK’nın 24 ve 25. maddelerinde ve yine özel yasalarda güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunmaması yasal bir zorunluluk ve hukuki gerekliliktir.

Yine, manevi tazminat sorumluluğunun doğması Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 49. maddesindeki (6102 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 58) koşulların gerçekleşmiş olmasına bağlıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olay incelendiğinde; dava konusu TRT’de yayınlanan “Kozmik Oda” isimli canlı yayın programında davalı ... tarafından sarfedilen “Ultra ırkçı Behiç Kılıç” şeklindeki ifadelerin olgusal bir temele dayandığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte davacı ...’ın birçok köşe yazısında davalı ...’u kasteder nitelikte yazılar yazdığı dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda davalı ... tarafından canlı söylenen sözlerin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturmadığının kabulü gerekmektedir..

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında ırkçılığın, tüm dünyada olumsuz olarak görülen ve kimi ülkelerde insanlık suçu olarak cezai müeyyideye bağlanan bir kavram olduğu, bir kimsenin ırkçılıkla suçlanmasının ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla davalı ...’un canlı yayında davacı ... aleyhine kullandığı “Ultra Irkçı” tabirinin, davacının kişilik haklarına hukuka aykırı bir saldırı niteliğinde bulunduğu ve tazminatı gerektirdiği, bu itibarla yerel mahkeme direnme kararının onanması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de bu görüş kurul çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir.

O hâlde tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davalı ... vekilinin ve davalı Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının ayrı ayrı kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, aynı Kanun'un 440/III-3. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 04.04.2018 gününde yapılan ikinci görüşmede oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

MUHALEFET ŞERHİ

Davacı (muris) vekili; müvekkilinin tanınmış bir gazeteci olduğunu, 08.04.2011 tarihinde TRT'de yayınlanan ...isimli programa konuk olan davalılardan ...'un, davacı hakkında hakaretlerde ve asılsız iddialarda bulunduğunu, davalının bu programda “ultra ırkçı Behiç Kılıç bir mektup yazdı. TESEV konferansı iptal etti.” şeklindeki söylemleri ile müvekkili hakkında “Ultra Irkçı” hakaretini basın yolu ile yaydığını, davalının bu programda söylediği sözlerin tamamen gerçek dışı olduğunu, davalının hakaret ve davacıyı hedef gösterir nitelikteki eylemi nedeniyle müvekkiline terör örgütü PKK ve yandaşları tarafından sürekli olarak tehdit mesajları gelmeye başladığını ileri sürerek, 20.000,00 TL manevi tazminatın 08.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline kararverilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili; müvekkilinin saygı duyulan, itibar sahibi bir kanaat önderi ve iş adamı olduğunu, davacının yazılarında sürekli olarak davalının kimliği ile ilgili hakaret içerir mahiyette ifadeler kullandığını, karşı tarafın kendi düşünceleri dışında herhangi bir düşünce ve ifadeyi kesinlikle kabul etmediğini, müvekkilin etnik ve dinsel kimliğini, Yahudi oluşunu öne çıkararak davalıya hakaret ettiğini ve onu hedef gösterdiğini, yazının tamamı incelendiğinde müvekkilinin kişilik haklarına saldırı amacının bulunmadığının ve eleştiri sınırının aşılmadığının anlaşılacağını belirterek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Yerel Mahkemece; davanın dayanağının 4721 sayılı TMK’nın 24. maddesi ile 818 sayılı BK’nın 49. maddesi olduğu, TMK’nın 24. maddesinde “Şahsiyet haklarının hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğraması” koşulunun öngörüldüğü, maddede belirtilen hususların kanıtlanması durumunda manevi tazminat isteme hakkının doğmuş olacağının kabulünün gerektiği, kişisel hakkın kişinin kendi hür ve bağımsız varlığının bütünlüğünü sağladığı, bu hakkın kişinin doğumu ile kazanılan ve kişiliğe bağlı olan bir hak olduğu, kişinin onur ve saygınlığının, onun toplum içindeki tüm manevi değerlerinden oluştuğu, herkesin içinde yaşadığı toplumda ve ilişki kurduğu çevrede kişisel bir onurunun, şerefinin ve saygınlığının bulunduğu, öte yandan basının toplumu ilgilendiren konularda haber verme, çeşitli sorunlarla ilgili eleştiri, yorum ve uyarılarla kişileri aydınlatma, düşünmeye sevk etme, bilinçlendirme ve kamu görevlilerini harekete geçirme şeklindeki işlevlerini yerine getirirken temeli T.C. Anayasası’nın 28. maddesine dayanan “Özgürlük” hakkından 20/2 yararlanacağı ve gücünü bu haktan alacağının kuşkusuz olduğu, ancak özgürlüğün ve özgürlükten yararlanma hakkının sınırsız olmadığı, hakkın haberde gerçeklik, kamu yararı ve toplumsal ilgi, güncellik, konu ile ifade arasında düşünsel bağlılık kuralları ile bağlı görüldüğü, somut olayda davalının, canlı yayınlanan programda katılımcı olarak yer aldığı ve söz davacıdan açılınca onu “ultra ırkçı bir adam” olarak nitelendirdiği ve davacıyı açıkça ırkçılıkla suçladığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ile davacıya ait yazı içeriklerinden her ne kadar davacının davalının etnik kimliğini öne çıkaracak nitelikte yazılar kaleme aldığı anlaşılmakta ise de, bu gazete yazılarının yaratacağı etkinin, canlı yayının ulaştığı kitle açısından kıyaslanmasının mümkün olamayacağı, dolayısıyla davalının canlı yayında davacı aleyhine kullandığı ultra ırkçı nitelemesinin, davacının kişilik haklarına karşı hukuka aykırı bir eylem olarak görülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı ... vekili ve davalı Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine; Özel Dairece; “...Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden; davacının, dava konusu ifadelerin kullanıldığı program öncesinde davalı ...'un etnik kimliğini ön plana alarak yazmış olduğu yazılarının olduğu; davalı ...'un dava konusu ifadeleri kullandığı canlı yayında "Yurt dışından çok sayıda katılımcının da yer alacağı Türkiye'de dil zenginliği ile ilgili organize ettikleri konferansın davacı ... Kılıç'tan gelen mektup üzerine iptal etmek zorunda kaldıklarını, davacının mektubunda "dil zenginliği derken Kürt dilini mi konuşacaksınız" ifadelerini kullandığını, bunun ultra ırkçı bir adamın yazısı olduğuna" ilişkin açıklamada bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının yazmış olduğu mektup ve daha önce davalı ... ile ilgili yazıları gözönüne alındığında davalının açıklaması olgusal bir temele oturmaktadır. Olgusal temele dayanan bu açıklama saldırı teşkil etmemektedir. Ayrıca davalının davacı hakkında "ultra ırkçı" nitelemesinde bulunması da "değer yargısı" olup saldırı oluşturmamaktadır.

Şu durumda mahkemece istemin tümden reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile kısmen kabulü doğru olmamış, kararın bozulmasını gerektirmiştir. “gerekçesi ile bozulmuş,

Yerel Mahkemece; ırkçılığın, insanlık suçu olduğu ve kanunlarda suç olarak tarif edildiği, davalının, izlenen bir canlı yayında davacıyı açıkça ırkçılıkla suçladığı, bir kimseye ırkçı demenin, o kimsenin ayrımcılık yaptığını bildirmek olduğu, ayrımcılık yapmanın ise, TCK'da da suç olarak tarif edilen bir davranışı bir kişiye soyut olarak isnat etmek ve o kişiyi aşağılamak olduğu, dolayısıyla bahsi geçen davranışın kanaat bildirmek değil, açıkça hakaret etmek niteliğinde kabul edilmesi gerektiği, ifade özgürlüğünün en geniş şekilde uygulandığı AB ülkelerinde özelde Almanya'da ırkçılık, hatta nazi işareti yapmanın ağır bir suç oluşturduğu, soykırıma uğrayan bir ırka mensup davalının bu söyleminin, kişiyi aşağılamak, açıkça hakaret etmek amacını taşıdığı belirtilmek ve önceki karardaki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiş; direnme kararı davalı ... vekili ve davalı Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

İlk derece mahkemesi ile Yüksek Yargıtay 4. Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlık: Davalı ...’un katıldığı canlı yayın programında davacı hakkında kullandığı “…ultra ırkçı Behiç Kılıç bir mektup yazdı,…” şeklindeki ifadenin değer yargısı olup olmadığı ve davacının kişilik haklarına saldırı teşkil edip etmediği, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır. Hemen belirtmek gerekir ki davalı gerçek kişi tarafından davacıya dava konusu edilen “Ultra Irkçı” şeklinde canlı yayında söylenip söylenmediği uyuşmazlık konusu değildir. Bir başka deyişle davalı taraflarda davalı gerçek kişinin canlı yayında davacıyla bu şekilde hitap ettiğini kabul etmektedir. Bu nedenle tartışılması gereken sorun “Ultra Irkçı “ tabirinin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturup oluşturmadığıdır.

Irkçılık, tüm dünya ülkelerinde özellikle gelişmiş demokrasilerde olumsuz olarak görülen ve kimi ülkelerde insanlık suçu olarak cezai müeyyideye bağlanan bir kavram olup, kanunlarımızda ayrımcılık yapmak olarak belirlenip suç olarak tarif edilmektedir. Bizim ülkemizde genellikle ırkçı tabiri çokta yerli yerinde kullanılmamaktadır. Özellikle vatan,millet ve bayrak sevgisini öne çıkaranlar kimi çevrelerce bu suçlama ile karşılaşmaktadırlar. Bu suçlamanın suçlanan kişide ağır bir etki ve travma yaratma ihtimalide son derece yüksektir. Bu nedenlerle;bir kişiyi ırkçılıkla suçlamak ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemez. Özellikle Avrupa ülkelerinde ırkçılık son derece kınanan bir özellik olup, bir kişiye ırkçı denilmesi onun ciddi şekilde aşağılanması anlamına gelmektedir.

Aslında Yüksek 4.Hukuk Dairesi de bozma ilamında; daha çok “Ultra Irkçı “ tabirinin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığından değil,davacının davalı ile ilgili daha önce yazdığı yazılar ve mektup birlikte değerlendirildiğinde davalı açıklamasının olgusal bir temele oturması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Davacının daha önce davalı ile ilgili yazdığı yazılar ve mektup kişilik haklarına saldırı oluşturuyorsa, yapılacak şey o kişi tarafından yasal yollara başvurmak olmalıdır. Aksine yorum ve düşünce “İhkak-ı Hak “ diye adlandırılabilecek “kendi hakkını kendisi alma “ yolunu açacak ve hukuk yolunu kapatacak niteliktedir. Davacı yazar,davalının kendisi ile ilgili canlı yayında “Ultra Irkçı “ denilmesinden sonra dava yolunu tercih etmeyip,yeni bir yazı kaleme alıp, bu yazıda davalı ile ilgili daha olumsuz ve galiz sözler sarfetmiş olsaydı bu durumda davalının canlı yayında davacı yazar için “Ultra Irkçı “ tabirini kullanması nedeniyle bu açıklama olgusal bir temele oturuyor ,o nedenle kişilik haklarına saldırı oluşturmuyor mu ? denilecek ve bunun böyle bir şekilde; karşılıklı olarak devamı halinde hukuk düzeni nasıl bir kargaşa ortamına sürüklenecekti ? bunun düşünülmesi gerekir. Aslolan hukuk düzeni içerisinde kişilik haklarına saldırı halinde, saldırıya uğrayanın hukuk kuralları içerisinde kalması ve dava açma yolu ile hakkına ulaşması beklenmelidir. Aksine yorum,kaos ve kargaşa yaratır ve insanlarımızı hukuk dışı hak almalara yöneltir.

Bu nedenlerle; davalının canlı yayında davacı aleyhine kullandığı “Ultra Irkçı” tabiri, davacının kişilik haklarına hukuka aykırı bir saldırı niteliğinde olup,tazminatı gerektirir olduğundan direnme kararı yerindedir. Hükmün onanması gerektiği görüşünde bulunduğundan sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2022/4470, Karar No: 2024/3432, Tarih: 16.05.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/4470 E.  ,  2024/3432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/566 E., 2022/391 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/136 E., 2021/388 K.

Taraflar arasındaki tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davacı ...'nin Gaziantep'te kurulu Mülhak Mısırlı Hatice Hatun Binti ... Vakfının tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesi istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacının dava konusu vakfın evladı olduğu, ancak dava konusu vakfın mevcut mütevellisinin yaşadığı ve vakfın vakıf senedine göre mütevelli ... tarafından idare edildiği, Gaziantep 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2001/377 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı ...'nın babasının ... olduğu, Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararı ile ...'ın erşet evlat olduğu ve mütevellilik vasfına haiz olduğunun kanıtlandığı görülmüş, davacının bu yöndeki iddiaları da mesnetsiz kaldığı, dava konusu vakıfta batın şartı olduğu, bu batın aile içinde olmayıp sülalenin de batın olduğu, mevcut mütevelli ...’ın kuşağında bulunan kardeşi ... ’ın sağ olduğu, kaldı ki, tüm ilamlı evlat listesindeki evlat kayıtlarındaki bulunan evlatların en yaşlısının mütevelli olacağı, dosyadaki nüfus kayıt bilgilerine göre davacının olduğu kuşağa sıranın gelmediği, denetime elverişli ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarına göre, davacıya batın sırasının gelmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; tevliyetin batın şartı ile (ön kuşakta sağ vakıf evladı varsa sonraki kuşakta bulunan evladın hak sahibi olmaması kuralı) ile erkek evladın erşedine, erkek evlat nesli münkariz olur ise kız evladın erşedine bırakıldığı, mevcut mütevelli ... ile kardeşi ... ’in, ayrıca ... ... Kendirci’nin kızı (davacının teyzesi) Fazilet Bozan’ın sağ olduğu, bu şekilde batın şartının gerçekleşmediği saptanarak yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olduğu gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, mülhak vakfa mütevelli atanma kararına esas teşkil etmesi yönü ile vakfın tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2.5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) 3 üncü maddesine göre mülhak vakıf, mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulmuş olan yönetimi vakfedenlerin soyundan gelenlere şart edilmiş ve bu kişiler tarafından yönetilen vakıflardır.

Tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilebilmesi için öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti mahkemeye, 5737 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi gereğince atama (tevcih) ise davalı İdareye ait bir görevdir.

Davacı ...'nin Gaziantep 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/44-120 sayılı ilamı ile dava konusu vakfın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verildiği anlaşıldığından vakfeden ile soybağı yöntemince ispatlanmıştır.