muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/14, Karar No: 2020/542, Tarih: 06.02.2020

**20. Hukuk Dairesi         2020/14 E.  ,  2020/542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine, dahili davalı ... ve dahili davalı ... vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 2013 yılında 3402 sayılı Kanunun Ek 8. maddesine göre yapılan kadastro çalışmalarında, ... ili, ... ilçesi, ... köyünde kain 8249,80 m² yüzölçümlü, 157 ada 99 sayılı parsel 3772,60 m² yüzölçümlü, 157 ada 104 sayılı parsel 3344,98 m² yüzölçümlü, 157 ada 106 sayılı parsel ve 6875,23 m² yüzölçümlü ve 157 ada 163 parsel sayılı taşınmazlar tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmişlerdir.

Davacı vekili; ... ili, ... ilçesi, ... köyünde kain ve sınırlarını belirttikleri tescil harici yaklaşık 10.000 m² civarındaki alanın mirasen intikal, zilyetlik ve kazandırıcı zamanaşımı nedeni ile davacı ve ... mirasçıları adına TMK'nın 713. maddesine dayalı olarak tescilini talep ve dava etmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/994 E. - 2014/911 K. sayılı kararı ile davaya konu taşınmazlar hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği gerekçesiyle dosya görevsizlik kararıyla kadastro mahkemesine devredilmiştir.

Yargılama sonunda mahkemece; ... ili, ... ilçesi, ... köyünde kain 157 ada 99, 104, 106 ve 163 parsel sayılı taşınmazların, imar ve ihyasının tamamlanmış olduğu ve 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmuş olduğu gerekçesi ile davacının davasının kabulüne, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi 157 ada 99, 104, 106 ve 163 sayılı parsellerin kadastro tespitlerinin iptali ile davacı ... adına tarla vasfıyla kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine, dahili davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede, 1953 yılında 3116 sayılı Kanuna göre yapılan ilk orman tahdidi, 766 sayılı Tapulama Kanununa göre 1973 yılında kesinleşen genel arazi kadastrosu, 1997 yılında yapılan aplikasyon ve 2013 yılında 3402 sayılı Kanunun Ek 8. maddesi çalışması bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinde; 24/12/2015 havale tarihli bilirkişi heyet raporunun sonuç kısmında; davaya konu olan yerin ekli krokide 157 ada 99, 104, 106 ve 163 sayılı parsellerin imar ve ihyasının en az 25-30 yıl öncesinde tamamlandığı belirtilmesine rağmen Dairemizin 28.05.2019 tarihli geri çevirme kararı sonrası dosyaya alınan 26.08.2019 tarihli orman mühendisi ve harita mühendisinden oluşan bilirkişi heyet raporunda ise 1963 yılı baskılı memleket haritasında 157 ada 104, 99 ve 163 parsel sayılı taşınmazların tamamının ve 157 ada 106 parsel sayılı taşınmazın batı kısmının "orman" olarak adlandırılan yeşil renkli alan içinde

kaldığı,

kaldığı,

ancak bu kısımların çalılık olduğu,1989 yılı baskılı memleket haritasında "orman" olarak adlandırılan yeşil renkli alan dışında kaldığı, dava konusu 157 ada 104 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımlarının imar ve ihyalarının tamamlanmış olduğu, dava konusu 157 ada 104 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımlarının imar ve ihyalarının tamamlandıktan sonra, (tarımsal amaçlı kullanımın) zilyetliğin 20 yıldan fazla olduğu, dava konusu 157 ada 104 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (C) harfi ile gösterilen kısmının taşlık-çalılık doğal arazi olduğu ve bu kısımda herhangi bir imar ve ihya emaresinin olmadığı, dava konusu 157 ada 106 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (O) harfi ile gösterilen kısmının yol olduğu, dava konusu 157 ada 106 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (D), (E) ve (F) harfleri ile gösterilen kısımlarının imar ve ihyalarının tamamlanmış olduğu, dava konusu 157 ada 106 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (D), (E) ve (F) harfleri ile gösterilen kısımlarının imar ve ihyalarının tamamlandıktan sonra, (tarımsal amaçlı kullanımın) zilyetliğin 20 yıldan fazla olduğu, dava konusu 157 ada 99 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (G) harfi ile gösterilen kısım ile bu kısmın genişletilerek oluşturulmuş (2010 tarihli ortofoto görüntüsü ile çakıştırılarak oluşturulmuş Ek 5 haritada gösterilen) 99/Y ile gösterilen kısmın imar ve ihyasının tamamladığı, ancak imar ve ihyanın tamamladıktan sonra, (tarımsal amaçlı kullanımın) zilyetliğin 20 yıldan az olduğu, dava konusu 157 ada 99 parsel sayılı taşınmazın, dosya içerisinde mevcut bilirkişilerce tanzim edilen 24.04.2014 tarihli rapor eki haritada (H), (I), (J), (K) ve (L) harfleri ile gösterilen kısımlarının taşlık, kayalık, çalılık ve ağaçlık doğal hali arazi görünümünde olduğu ve bu kısımlarda herhangi bir imar ve ihya emaresinin olmadığı, dava konusu 157 ada 163 parsel sayılı taşınmazın taşlık, kayalık, çalılık ve ağaçlık doğal hali arazi görünümünde olduğu ve taşınmaz üzerinde herhangi bir imar ve ihya emaresinin olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Bu haliyle, 24/12/2015 havale tarihli bilirkişi heyet raporu ile 26.08.2019 tarihli orman mühendisi ve harita mühendisinden oluşan bilirkişi heyet raporu arasında çelişki bulunmaktadır. Çelişkili bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz.

O halde; mahkemece çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1953 yılında yılında yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanaklarının, taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği ile bilhassa dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin dair çalışma tutanağı ile 1997 yılında yapılan aplikasyona ilişkin tün belge haritalar ilgili kurumdan getirtilmelidir.

Daha sonra mahkemece, eski ve yeni tarihli memleket haritası, 1986-1988-1990 yıllarına ait hava fotoğrafları ile 1990 yılı sonrası hava fotoğrafları getirtilerek, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve bir harita mühendisi bilirkişi marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.-K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.-K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.-K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3.3.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman

sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Açıklanan yöntemle, yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşulları araştırılarak, yapılacak keşifte, tarım uzmanı bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanarak, bu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmazlar başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl süreyle ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacı adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Hazine, dahili davalılar ... ile ... vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 06/02/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1101, Karar No: 2020/771, Tarih: 14.10.2020

**Hukuk Genel Kurulu         2016/1101 E.  ,  2020/771 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İzmir 5. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili 07.05.2013 harç tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin Ege Üniversitesi Çocuk ve Ergen Alkol, Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezinde (EGEBAM), ihale ile hizmet alınan dava dışı Tümen Ltd. Şti. bünyesinde 01.02.2007-31.12.2009 tarihleri arasında güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, iş yerinin merkezi yönetiminin davalı ... Rektörlüğüne ait olduğunu, son aylık ücretinin 650,00TL net olduğunu, fazla çalışma yapıp genel tatil günlerinde çalışıldığı halde karşılığı ücretlerin ödenmediğini, ödenek ayrılmaması gerekçe gösterilerek iş sözleşmesinin feshedildiğini, İzmir 8. İş Mahkemesinin 2010/459 esas sayılı dosyasında açılan işçilik alacaklarının tahsili davasında dava dışı Tümen Şirketi yönünden dava kabul edilirken İzmir Büyükşehir Belediyesi yönünden asıl işveren olmadığı gerekçesi davanın reddedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ihale makamı olduğunu, dava konusu alacaklardan yüklenici firmanın sorumlu tutulması gerektiğini ve davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

6. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ile aralarında iş sözleşmesi bulunmadığı gibi davacının işvereni olan dava dışı şirketle de herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, EGEBAM’ın kurulup işletilmesi konusunda İzmir İlindeki diğer bir kısım kamu kurumları ile birlikte ortak protokol düzenlendiğini, protokol hükümleri uyarınca Rektörlüğün de diğer kamu kurumları ile birlikte etkin paydaş sıfatı ile sorumluluk almış olmasının Rektörlüğün asıl işveren konumunda değerlendirilmesine yol açamayacağını, dolayısıyla müvekkilinin davacının işçilik hak ve alacaklarından sorumlu tutulamayacağını, belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararı:

Mahkeme Kararı:

7. İzmir 5. İş Mahkemesinin 11.12.2013 tarihli ve 2013/307 E., 2013/756 K. sayılı kararı ile; Ege Üniversitesi Çocuk ve Ergen Alkol, Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezinin (EGEBAM) işletilmesine ilişkin 20.06.2003 tarihli Protokolün 5. maddesinin (C) bendinde belirtildiği üzere EGEBAM’ı yönetmek ve işletmekle görevlendirilen ... ile dava dışı Tümen Ltd. Şti. arasında hizmet alım sözleşmesi bulunmadığı, bu nedenle davalı Üniversitenin asıl işveren olarak sorumlu olmadığı, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İzmir İl Müdürlüğü ile Tümen Bilgisayar Özel Güvenlik Ltd. Şti. arasında yapılmış hizmet alım sözleşmelerinde, işin yapılma yeri, işyeri teslimi ve işe başlama tarihi başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında İzmir İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve bağlı kuruluş müdürleri başlığı altında sayılan işyerleri arasında davacının çalıştığı EGEBAM’ın da bulunduğu, işyerinin idareye ait olduğu, işyerinde yapılan işin de davalı idarenin esas görevi olan sosyal sorumluk alanı içinde bulunduğu, diğer katılımcıların idarenin sorumluluk alanında bulunan toplumsal bir sorunun çözümü için alanları ile ve yetkin oldukları konuda destek sağladıkları, dolayısıyla işin tamamen davalı Bakanlığa ait işyerinde, her an davalının bu işle ilgili yöneticilerinin denetiminde yapıldığı, sözleşmenin anahtar teslimi ihale edilen işçi teminine dayalı sözleşmelerden olmadığı, davacının günlük çalışmalarının davalı yetkililerinin düzenlediği şekilde ve denetiminde yapıldığı, asıl işverenin davalı İzmir İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü olduğu, davalı Bakanlık ile söz konusu hizmet işini ihale ile alan firma arasındaki sözleşmeden doğan ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesine göre asıl-alt işveren ilişkisi mahiyetinde bulunduğu gerekçesiyle davalı Bakanlık yönünden davanın kısmen kabulüne ve davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. İzmir 5. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. İzmir 5. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

9. Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince 30.06.2015 tarihli ve 2015/3788 E., 2015/13330 K. sayılı kararı ile; (1) numaralı bendinde davalı Bakanlığın sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, (2) numaralı bendinde “…Davacı güvenlik görevlisi olarak Ege Üniversitesi Çocuk Ve Ergen Alkol, Madde Bağımlılığı Araştırma Ve Uygulama Merkezinde dava dışı Tümen Bilgisayar Özel Güvenlik Tem. Yemek. Dek. Taah. San Ve Tic Ltd Şti nezdinde çalışmıştır. Davacının çalışmasına konu temizlik ihalesi İzmir İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü tarafından yapılmıştır. Sosyal Hizmetler Müdürlüğü Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı bir kurumdur. Aynı şekilde 20.06.2003 tarihli EGEBAM’ın işletilmesine ilişkin protokole göre İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’nün Gençlik ve Toplum Merkezinde görevli sosyal hizmet uzmanı, çocuk gelişim uzmanı ve psikoloğun gerekli hallerde tedavi merkezinde de görev yapmasının rehabilitasyon sürecinde Merkezle işbirliği içinde olması, ...’nün ise merkezi kurmak, yönetmek ve işletmek, gerekli her türlü ihtiyacını karşılamak konusunda yükümlülük üstlendiği, 20 Şubat 2003 tarih 25026 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ege Üniversitesi Çocuk ve Ergen Alkol, Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetmeliği 1. maddesine göre EGEBAM’ın ...’ne bağlı olarak kurulduğu anlaşılmıştır. Dolayısı ile davalı Üniversite davacının işçilik alacaklarından asıl işveren olarak sorumludur. Mahkemece yanlış değerlendirme ile davalı Üniversite açısından davanın husumetten reddi hatalı olup bu yanlışlık davalı Bakanlığın da hak alanını ilgilendirdiğinden karar bu nedenle bozulmalıdır…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Direnme Kararı:

10. İzmir 5. İş Mahkemesinin 14.12.2015 tarihli ve 2015/597 E., 2015/641 K. sayılı kararı ile; hizmet alım ihalesinin Tümen Ltd. Şti. ile Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İzmir İl Müdürlüğü arasında yapıldığı, sözleşmenin tarafı olmayan davalı ... Rektörlüğünün asıl işveren olarak kabulünün mümkün olmayacağı, sözleşmeden kaynaklanan ihtilafların sözleşmenin tarafları olan Tümen Ltd. Şti. ile Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İzmir İl Müdürlüğü arasında çözüleceği, Ege Üniversitesi Rektörlüğünün üçüncü kişi konumunda olduğu, yasal olarak da asıl işveren olarak kabul edilemeyeceği, aksinin düşünülmesi durumunda alt işveren işçisine yapmış olduğu ödemeleri hiçbir hukuki ilişkisi olmayan alt işveren şirketten rücu etmesinin de mümkün olmadığı, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ile Ege Üniversitesi arasında yapılan Protokolde sorumluluk devri ve Ege Üniversitesinin asıl işveren kabul edilmesi gerektiği yönünde bir düzenleme de bulunmadığı, işyerinin sevk ve idaresinin Ege Üniversitesi Rektörlüğüne ait olmasının alt işveren şirket işçisinin alacaklarından sorumlu olmasını gerektirmediği, düzenlenen Protokole göre asıl işveren olarak kabul edilemeyeceği gibi yasal düzenlemeler doğrultusunda da asıl işveren olarak kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

11. Direnme kararı süresi içinde davalı Bakanlık ve davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

12. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davalı ... ile dava dışı Tümen Bilgisayar Özel Güvenlik Temizlik Yemek Dekorasyon Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında asıl-alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı buradan varılacak sonuca göre davalı rektörlüğün asıl işveren olarak davacının işçilik alacaklarından sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A. Davacı temyizi yönünden;

13. Bilindiği üzere, hukuki yarar dava şartı olduğu kadar, temyiz istemi için de aranan bir şarttır. Davacı vekili tarafından mahkemenin ilk kararı temyiz edilmediğinden, direnme kararına yönelik temyiz talebinde bulunulmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. O hâlde davacı vekilinin temyiz isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

B. Davalı temyizi yönünden;

14. Asıl-alt işverenlik ilişkisi 4857 sayılı İş Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan madde uyarınca “...Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.”

15. Belirtilmelidir ki asıl iş, mal ve hizmet üretiminin esasını oluşturan iştir. Bu iş doğrudan üretim organizasyonu içinde yer alır ve üretimin zorunlu unsuru olup asıl işverenin faaliyet alanına göre belirlenir. Yardımcı iş ise, iş yerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber, doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan, ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan iştir.

16. 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca çıkarılan Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 4. maddesine göre, asıl-alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi için; asıl işverenin iş yerinde mal veya hizmet üretimi işlerinde çalışan kendi işçileri de bulunmalı, alt işverene verilen iş, iş yerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır. Öte yandan alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o iş yerinde aldığı işte çalıştırmalıdır. Ayrıca alt işveren, daha önce o iş yerinde çalıştırılan bir kimse olmamalıdır. Ne var ki, daha önce o iş yerinde çalıştırılan işçinin bilahare tüzel kişi şirketin ya da adi ortaklığın hissedarı olması, alt işveren ilişkisi kurulmasına engel teşkil etmez.

17. Alt işveren, asıl işverenin vekili durumunda değildir. Asıl işverenle arasında istisna, kira, taşıma vb. sözleşme vardır ve yüklendiği işi asıl işveren adına değil, kendi adına ve hesabına, ayrı bir işveren olarak kendi işçileri ile yapmaktadır.

18. İş Kanunu’nun 2. maddesinin 6. fıkrasına göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

19. Somut olayda davacının Ege Üniversitesi Çocuk ve Ergen Alkol, Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezi işyerinde dava dışı Tümen Bilgisayar Özel Güv. Temz. Yemek Dekorasyon Taah San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, İzmir 8. İş Mahkemesinde Tümen Ltd. Şti. ile asıl işveren olduğu iddiasıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi aleyhine açılan alacak davasının işveren şirket ile sınırlı olmak üzere kabulüne karar verildiği, bu kez eldeki davanın davalılar ... ile davalı ... Bakanlığının asıl işveren olarak sorumlu olduklarından bahisle açıldığı anlaşılmaktadır.