muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/29, Karar No: 2025/1667, Tarih: 13.02.2025

**6. Ceza Dairesi         2025/29 E.  ,  2025/1667 K.**

**"İçtihat Metni"**

İ S T İ N A F S O N R A S I T E M Y İ Z

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/17 E. 2024/877K.

KATILANLAR : ..., ..., ...

SUÇLAR : Hakaret, kasten yaralama

HÜKÜMLER : İlk derece mahkumiyet kararlarının kaldırılması suretiyle mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Nitelendirmeye, temyizin kapsamına ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun, 18.01.2024 tarihli ve 2024/1 sayılı iş bölümüne ilişkin kararına göre; temyiz inceleme görevinin Yüksek Yargıtay 4. Ceza Dairesine ait olduğundan, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın Yüksek Yargıtay 4. Ceza Dairesine gönderilmesine, 13.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/10175, Karar No: 2006/297, Tarih: 26.01.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2005/10175 E.  ,  2006/297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.11.2002 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.11.2004 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... (...) vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 ( önceki Medeni Kanunu’nun 671.) maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir.Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantası sağlanır.Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur.Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.Geçit ihtiyacı olan kişi davasını öncelikle taşınmazların mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun taşınmaz malikine karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana yöneltmelidir.

Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken, aleyhine geçit kurulan taşınmazın kullanım bütünlüğü bozulmamalıdır. Taşınmazın kullanım bütünlüğünün bozulmasının zorunlu olduğu hallerde bu husus gerekçelendirilerek geçit hakkı tesisi edilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliğine uygun atanacak bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel hükümden önce depo ettirilmeli, şayet dava tarihi ile hüküm tarihi arasında taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş ve bu sürede de geçit için öngörülen bedel davanın daha başında belirlenmişse, bu bedelin ödenmesine karar verilmesi halinde, mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olunacağı durumlarda hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışları önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tesbiti yapılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Medeni Kanunun 748/3. maddesi uyarınca Tapu Siciline kaydı da gereklidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Somut olaya gelince; 662 parsel numaralı taşınmaz maliki olan davacı, bu taşınmazının genel yola çıkışının bulunmadığını bildirerek bitişik taşınmazlardan uygun görülecek olanın üzerinden geçite karar verilmesini istemiştir. 1. seçenek olarak incelenen güzergah 659 parsel üzerindedir. Bu taşınmaz ... ... adına kayıtlı olup, dosyaya konulan veraset belgesine göre ... mirasçılarından ... ile ... davada yer almamışlardır. Davalı olarak bunlara husumetin tevcih edilmemiş olması yasaya aykırıdır. Üzerinden geçit tesisine karar verilen taşınmazlardan 660 parsel numaralı olanının ise mahkeme hükmü ile ikiye ifraz edilerek 972 ve 973 parsel numaraları aldığı, bunlardan ilkinin Şerif ..., sonrakinin ise orman cinsiyle Hazine adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. İfraza ilişkin harita tapu sicilinden getirtilmediğinden 3 seçenek olarak öngörülen geçit yeri zeminine bu parsellerden hangisinin isabet ettiği anlaşılamamaktadır.

660 parsel numaralı taşınmaz, kuzey-güney istikametine ifrazlı ise 973 parsel olarak belirlenen yerin de geçit bölümüne konu teşkil edeceği aşikardır. Böylesi bir durumun varlığında ormandan geçitin kurulamaaycağı düşünülerek 3 numaralı seçeneğin geçit yeri olarak belirlenmesinin mümkün olmadığını kabul etmek gerekecektir. Açıklanan nedenle tapu sicilinden 660 parselin ifrazına ait kroki istenmeli, yukarıda açıklanan yönler üzerinde durulmalı ve bilirkişiye denetime elverişli rapor düzenlettikten sonra hüküm kurulmalıdır.

Bundan ayrı; değer tespiti yönünden inşaat mühendisi olan bilirkişiden rapor alınmıştır. Geçit yeri için uygun görülecek olan taşınmazların ziraat arazisi olarak kullanıldığı anlaşıldığına göre bu taşınmazların değerleri hakkında ya mahalli bilirkişiden ya da ziraat bilirkişisinden görüş ve rapor alınarak davalılara verilmesi gereken bedeller için bu raporların esas alınması gerekir. Mahkemenin bu konuda izlediği yöntem de açıklanan nedenle kararlılık kazanan Yargıtay uygulamalarına uygun değildir. Kabule göre de geçit davalarında harç ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken bunların hükümle davalılara yükletilmesi ve ayrıca aynı nedenle davacı yararına ücreti vekalet takdir edilmemesi gerekirken davalıların ücreti vekalet ile de yükümlendirilmeleri yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 26.1.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3291, Karar No: 2010/4063, Tarih: 14.07.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/3291 E.  ,  2010/4063 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı TEDAŞ Genel Müdürlüğü ile davalı ... arasındaki davadan dolayı Giresun 1. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 17.03.2009 gün ve 2008/257-2009/115 sayılı hükmü onayan Dairemizin 20.11.2009 gün ve 2009/4060-2009/6286 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davalı ...’nun 26.01.2010 tarihli karar düzeltme dilekçesinin HUMK’nın 440. maddesindeki 15 günlük süreden sonra verilmiş olması sebebiyle Dairemizin 11.03.2010 gün 2010/1269-1423 E.K. sayılı ilâmı ile dilekçenin reddine karar verilmiş ise de; Dairemizin 20.11.2009 gün 2009/4060 Esas, 2009/6286 Karar sayılı onama kararının tebliğ işlemi davalının işyeri adresine Tebligat Kanunu’nun 20. maddesine göre ve ihbarname kapıya yapıştırılmak suretiyle 30.12.2009 tarihinde yapılmış olup aynı maddenin son cümlesi gereğince tebligat bu tarihten itibaren 15 gün sonra yapılmış sayılacağından tebligatın yapılmış sayıldığı tarih 14.01.2010 olduğu, bu tebliğ tarihine göre 26.01.2010 tarihli karar düzeltme dilekçesinin HUMK’nın 440. maddesine göre 15 günlük süresi içinde verildiği Dairemizce verilen süreden red kararının maddi hataya dayalı bulunduğu bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından 11.03.2010 gün 2010/1269 Esas, 2010/1423 Karar sayılı dilekçenin reddine dair kararın kaldırılmasına karar verilerek karar düzeltme dilekçesi ve tüm dosya incelendikten sonra;

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE ve HUMK’nın 442. maddesi hükmünce 200,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davalıya yükletilmesine, 14.07.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11743, Karar No: 2022/14618, Tarih: 14.11.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/11743 E.  ,  2022/14618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, kararda yazılı nedenlerden dolayı Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen karara davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 10.04.2020 tarih 2020/İHK-7482 sayılı davacı vekili ve davalı vekilinin itirazlarının reddine dair kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 2.000,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici işgöremezlik tazminatı, 1.000,00 TL bakıcı gideri tazminatı ve 1.000,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi, yol, yemek refakatçi gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile toplam talebini 45.000,00 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince; davalının davacıya tahkim başvurusundan önce 10.07.2019 tarihinde 71.611,00 TL ödeme yaptığı, ödeme tarihindeki verilere göre davalının ödemesinin yeterli düzeyde olduğu, dosyadaki maluliyet raporunda davacının bakıcıya ihtiyaç duyduğu hususunun tespit edilmediği, tahkime başvuru dilekçesinde talep edilen 1.000,00 TL tedavi giderinin makul olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 1.000,00 TL tedavi gideri tazminatının 18.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacının sürekli işgöremezlik, geçici işgöremezlik ve bakıcı gideri tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir. Anılan karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacı vekili ve davalı vekilinin itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasına ilişkin kaza tespit tutanağının bulunmadığı, ceza soruşturma dosyasında alınan 02.01.2019 tarihli kusur raporunda kazanın meydana gelmesinde davacı sürücünün tali kusurlu, karşı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davalı tarafın tahkim başvurusundan önce davacı tarafa davaya konu kaza nedeniyle % 75 kusur oranına göre hesaplanan 71.611,00 TL tazminat ödediği, eldeki tahkim dosyasında davalı vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde de davalının tazminatın % 75 kusur oranına göre hesap edilmesini talep ettiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan 27.11.2019 tarihli kusur raporunda davacı sürücünün % 40, karşı araç sürücüsünün ise % 60 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince söz konusu kusur raporu benimsenerek ara karar ile davalı tarafın % 60 kusurdan sorumlu olduğu kabul edilerek zararın hesap edilmesinin istendiği, % 60 kusur oranına göre yapılan hesaba göre davacının bakiye tazminata hak kazanmadığının tespit edildiği, buna göre davacının sürekli ve geçici işgöremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verildiği, davacı vekilinin kusura yönelik itirazlarının İtiraz Hakem Heyetince reddedildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda, davalı vekilinin dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde tazminatın % 75 kusur oranına göre hesap edilmesini talep ettiği, buna göre % 75 kusur oranı yönünden davacı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu anlaşılmasına göre, Hakem Heyetince davalı tarafın % 75 kusurdan sorumlu olduğu kabul edilerek, % 75 kusur oranına göre tazminatın hesaplanması için aktüer bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan 27.11.2019 tarihli kusur raporuna göre davalı tarafın % 60 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek yapılan tazminat hesabına göre karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan 20.12.2019 tarihli kök ve 26.12.2019 tarihli ek aktüer bilirkişi raporunda; davacının gelirine ilişkin dosyada belge bulunmadığı gerekçesiyle tazminatın asgari ücret üzerinden hesap edildiği, ancak dosyanın incelenmesinde davacının avukat olduğu, İstanbul Barosundan alınan avukat kimlik belgesi örneğinin dosya arasında bulunduğu anlaşılmış olup, tazminat hesabının asgari ücrete göre yapılması doğru görülmemiştir.

3- Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan 20.12.2019 tarihli kök ve 26.12.2019 tarihli ek aktüer bilirkişi raporunda; davacının gelirine ilişkin dosyada belge bulunmadığı gerekçesiyle tazminatın asgari ücret üzerinden hesap edildiği, ancak dosyanın incelenmesinde davacının avukat olduğu, İstanbul Barosundan alınan avukat kimlik belgesi örneğinin dosya arasında bulunduğu anlaşılmış olup, tazminat hesabının asgari ücrete göre yapılması doğru görülmemiştir.

Bu durumda; davacının avukat olduğunun kabulü ile varsa buna ilişkin kaza tarihinden geriye doğru maaş bordroları getirtilmeli, gerekirse Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan davacının geliri ile ilgili resmi belgeler temin edilip, ilgili barodan emsal ücret araştırması yapılarak davacının gerçek geliri tam ve doğru olarak tespit edildikten sonra zarar hesaplaması yapılması gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.

4- Davacı taraf, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri zararının da giderilmesini talep etmiş; Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davalının davacıya tahkim başvurusundan önce 10.07.2019 tarihinde 71.611,00 TL ödeme yaptığı, ödeme tarihindeki verilere göre davalının ödemesinin yeterli düzeyde olduğu, dosyadaki maluliyet raporunda davacının bakıcıya ihtiyaç duyduğu hususunun tespit edilmediği gerekçesiyle geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Ancak davacının dosyaya sunduğu Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından hazırlanan 17.10.2019 tarihli maluliyet raporunda, davacının kazadan kaynaklanan yaralanması nedeniyle 4 ay boyunca bakıcıya ihtiyaç duyacağı rapor edilmiş olup, hakem heyetince davacının bakıcı giderine ilişkin talebinin reddi doğru olmamıştır.

Davalı davacıya tahkim başvurusundan önce 10/07/2019 tarihinde 71.611,00 TL ödeme yapmış olup, söz konusu ödeme sürekli işgöremezlik tazminatı kapsamında olduğundan, davacının geçici işgöremezlik tazminatına ilişkin talebinin de reddi doğru görülmemiştir.

Açıklanan maddi ve hukuki vakıalar karşısında; kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri zararından sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu üstlenen sigorta kuruluşuna ait olduğundan, davacı yararına geçici işgöremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatının da hüküm altına alınması gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle söz konusu taleplerin reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Açıklanan maddi ve hukuki vakıalar karşısında; kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri zararından sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu üstlenen sigorta kuruluşuna ait olduğundan, davacı yararına geçici işgöremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatının da hüküm altına alınması gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle söz konusu taleplerin reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

5- Davacının dosyaya sunduğu Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından hazırlanan 17.10.2019 tarihli maluliyet raporunda, davacının kazadan kaynaklanan yaralanması nedeniyle SGK tarafından karşılanmayan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin (özel diet, ulaşım, rehabilitasyon, pansuman, bakım vb) 3.000,00 TL olduğu hususunun rapor edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacının tahkime başvuru dilekçesinde talep ettiği 1.000,00 TL tedavi giderine hükmedildiği, ancak meydana gelen kazada davalı tarafın % 75 oranında kusurdan sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre, raporda tespit edilen 3.000,00 TL tedavi giderinden, davacı yararına % 75 kusur oranına denk gelecek şekilde tedavi giderine hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 14.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8246, Karar No: 2016/14043, Tarih: 21.11.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/8246 E.  ,  2016/14043 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Dava, iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödemesinin istirdatına yönelik yapılan takibe davalı sigortalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durması sebebiyle takibin devamına yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 22. maddesidir. Anılan düzenlemeye göre; ''Sigortalının iş kazasına veya meslek hastalığına uğraması, hastalanması, tedavi süresinin uzaması veya iş göremezliğinin artması hâllerinde geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri;

a) Ceza sorumluluğu olmayanlar ile kabul edilebilir mazereti olanlar hariç olmak üzere, sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık nedeniyle tedavisini yapan hekim tarafından bildirilen tedbirlere ve yapılan tavsiyelere uymaması nedeniyle, normal tedavi süresi uzamış, sürekli iş göremezlik derecesi artmış veya malûl kalmış ise, sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri, uzayan tedavi süresi veya artan iş göremezlik oranı esas alınarak dörtte birine kadarı Kurumca eksiltilerek ödenir.

b) Ceza sorumluluğu olmayanlar hariç, ağır kusuru yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan veya hastalanan sigortalının, kusur derecesinin üçte biri oranında Kurumca eksiltilerek ödenir.

c) Kasdi bir hareketi yüzünden iş kazasına uğradığı saptanan meslek hastalığına tutulan, hastalanan veya Kurumun yazılı bildirimine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen sigortalıya, yarısı tutarında ödenir...'' öngörülmüştür.

Buna göre, Kurum tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik gelirinin eksiltilmesi için, ağır kusuru veya kasıtlı hareketinin veya hekimin bildirdiği tedbir ve tavsiyelere uymaması halinin saptanması önem taşımaktadır.

./..

Dava konusu somut olayda ise, .....’ye ait beton üretim tesisinde çalışan davalının, merdiven yardımıyla çıktığı .... üzerinden ayağının kayması sonucu düşmesi ve yaralanmasına sebep olduğu iş kazasında, sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemesinin bir kısmının istirdatı istemiyle açılan davada, mahkeme tarafından sigortalının ağır kusurlu olduğu kabul edilerek, ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin 1/3'nün kusur karşılığına hükmedilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hükme esas alınan bilikişi raporunda ve ilgili mahkeme gerekçesinde sigortalının ağır kusurlu olup olmadığının yeterince irdelenmediği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanunda ağır kusur kavramı tanımlanmamış olup, ... 44. maddesinde ağır kusurlu harekete ilişkin olarak; '' ... sigortalının, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kurallara uymaması, tehlikeli olduğu veya hastalığa sebep olacağı bilinen bir hareketi yapması, yetkili kimseler tarafından verilen emirlere aykırı hareket etmesi, açıkça izne dayanmadığı gibi, hiçbir gereği veya yararı bulunmayan bir işi bilerek yapması ve yapılması gerekli bir hareketi savsaması, ağır kusuruna esas tutulur'' açıklaması yapılmıştır. Buna göre, ağır kusur irdelenirken, kasta varmayan, yani sonucun sigortalı tarafından istenmemekle birlikte, açıkça öngörülebilir olduğu ve yukarıda belirtilen hallerden bir veya birkaçının bir arada bulunması hallerinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre, öncelikle davaya konu olayla ilgili davacı kurum tarafından hazırlanan denetmen raporu getirtilerek dosyaya eklenmeli, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişilerden iş kazasının meydana gelmesinde sigortalının ağır kusurunun bulunup bulunmadığını, oluşa ve işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına uygun olarak saptayan ve hüküm kurmaya elverişli bir bilirkişi raporu da alınmalıdır. Anılan hususlar yerine getirilip yapılacak değerlendirme sonrası hüküm kurulması gerekirken, yetersiz gerekçeye dayalı olarak karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

O hâlde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 21.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...