muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5902, Karar No: 2024/4124, Tarih: 05.12.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/5902 E.  ,  2024/4124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 1994/202 E., 2015/81 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün ... Deresinde 1969-1970 yıllarında ıslah çalışmaları yaptığını, bu çalışmadan önce dere yatağının ekli krokide açıkça görülebildiğini, 1987 yılında bölgede kadastro çalışmalarının yapıldığını, ancak değişebilir sınır bulunmasına, bu durumda sınıra değil de miktara itibar edilmesi gerekirken uyulmayarak şahıs tapularının genişletildiğini, 20.05.1982 tarihinde kadastronun kesinleştiğini, yapılan çalışmalar ile eski dere yatağına rastlayan kısımların tespit edildiğini, bu kısımların 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 636 ncı maddesi uyarınca devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler olduğunu, zilyetlikle kazanılamayacaklarını, bir an için kazanılabileceği mümkün olsa bile 1982 yılına kadar 20 yıllık zilyetlik süresinin de geçmediğini, dava konusu 140 nolu parsel, 204 nolu parsel ve 185 nolu parselin davalılar tarafından satıldığını ileri sürerek; bu satımdan dereye isabet eden kısımların metrekare birim fiyatı ile çarpılması sonucunda 1,060,475.000 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili; taşınmazların satıldığını, davalının tazminat isteyebilmesi için öncelikle ilk malikleriyle son maliklerine tapu iptali ve olmadığı takdirde bedelinin iadesine ilişkin dava açılması gerektiğini, öncelikle davanın usulden reddini, ayrıca taşınmazların özel mülkiyete tabi olduğunu, bedelin fahiş olduğunu ve faize itiraz ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili; taşınmazların satıldığını, davalının tazminat isteyebilmesi için öncelikle ilk malikleriyle son maliklerine tapu iptali ve olmadığı takdirde bedelinin iadesine ilişkin dava açılması gerektiğini, öncelikle davanın usulden reddini, ayrıca taşınmazların özel mülkiyete tabi olduğunu, bedelin fahiş olduğunu ve faize itiraz ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece verilen 28.06.1993 tarihli ve 1992/141 E., 1993/184 K. sayılı kararla; taşınmazların tapu kaydı kapsamında kaldığı, tapu kaydı dışında kalan yerlerin ise tamamının kültür arazisi biçiminde kullanılmakta ise de 1929 yılında meydana gelen büyük sel taşkınlarının etkisinde kaldığı, bu sel taşkınlarının taşınmaz üzerinde biriktirdiği alüvyal malzemenin bu taşınmazın niteliğini de değiştiremeyeceği, davalıların geçerli tapu kaydı ile malik bulundukları taşınmazları 3. kişilere temlik etmelerinin davacıya karşı herhangi bir ödeme yükümlülüğü doğurmayacağı, ayrıca kayıt dışı kalan bölümlerinin de bir an için dere yatağı olduğu kabul edilse de kazandırıcı zamanaşımı yolyuyla mülk edinilemeyeceği, bu yolla yapılan tescilin 3. kişilerin kazanımlarının da korunamayacağı, alanların doğrudan iyiniyetli kabul edilerek satan aleyhine dava açılmasının yerinde olmadığı, dava konusu yerlerden 185 ve 204 parsellerin bizzat davacı tarafından parası ödenerek kamulaştırıldığı, bir yandan davalı tarafı malik kabul ederek kamulaştırma bedelini ödemek öte yandan aynı parayı dava yoluyla haksız kazanç olarak geri istemenin de çelişki olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesince verilen 23.10.2019 tarihli ve 1993/10628 E., 1994/6342 K. sayılı sayılı ilamla; dava konusu olan parsellerin eski tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadıklarının denetime elverişli ayrıntılı kroki düzenlettirilerek ve mahalli bilirkişilerden sorulmak sureti ile değerlendirilmesi, eski tapu kaydı içinde kaldığının anlaşılması halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiği, kapsam dışında kalan kısımlar için ise 743 sayılı Kanun'un 641 inci maddesi uyarınca devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan yerlerden olması halinde her an iptali mümkün olduğundan ve Hazinenin bu yönde dava açması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, taşınmazın sahipli bir yer iken arazinin su altında kalması ve sonradan suyun çekilmesi ile oluşmuş olması halinde 743 sayılı Kanun'un 636 ncı maddesine girmeyeceği ve sahibine geri döneceği, taşınmazın aynı madde kapsamında kalan bir yer olduğunun belirlenmesi halinde ise imar ihya veya kazandırıcı zamanaşımı yolları ile zilyetlik süresinin dolup dolmadığının belirlenerek bir karar verilmesi gerektiği, bu halde Hazinenin adına tespit yapılanlar aleyhine açacağı tapu iptal davasının reddedilecek olması halinde davanın reddi gerektiği, ancak kabul edilecek olması halinde davanın kabul edileceğinden bahisle, karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamında dava konusu taşınmazın tapu kaydı kapsamında kalması halinde davanın reddi gerekeceği ifade edildiği, bozmadan önce yapılan keşifte mahalli bilirkişilerin eski tapu kaydının kapsamını gösterdiği, kadastro bilirkişi tarafından 185 parselin kısmen içinde kaldığının, 204 parselin tapunun kapsamında kaldığının ifade edildiği, bu nedenle 185 parselin kısmen ve 204 parsel için açılan davanın tamamen reddi gerekeceği, yapılan keşif sonrasında jeolog bilirkişi raporunda taşınmazların bir kısmının dere yatağı olduğunun ifade edildiği, bu durumda da davacının aktif husumet ehliyeti ve davalıların da pasif husumetleri olmadığı, bozma ilamında davanın kabul edilebileceği tek durum olarak öncesinin sahipsiz olup 743 sayılı Kanun'un 636 ncı maddesi uyarınca taşınmazın birikme, dolma, toprak kayması veya kamuya ait suların yatağında ya da seviyesinde değişme gibi sebeplerle özel mülkiyete elverişli hale gelmesi ancak sonrasında kazandırıcı zilyetlik veya imar ihya koşullarının oluşmaması, Hazinenin tespit malikine karşı açacağı tapu iptal tescil davasını kazanacak olması durumunda devir yapılanların iyi niyetli olmaları nedeniyle iptal davası açma olanağı olmayacağından eldeki davanın bu nedenle kabul edilmesinin gerektiğinin gösterildiği, mahalli bilirkişilerce ifade edildiği üzere dava konusu parsellerin öncesinin özel mülkiyete dayalı olduğu, devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olmadığı, sahipli kültür arazisi niteliğinde bulundukları, taşınmazların önemli bir kısmının da eski tapu kayıtları kapsamında kaldığı, bu nedenle ilgili maddenin uygulama alanının bulunmadığı, bulunsa dahi özel mülkiyete elverişli olma durumunun gerçekleşeceği ihtimalinde de bu durumun 1970 yılında gerçekleşeceği, bu halde de davanın açılma zamanına kadar 20 yıllık zilyetlik koşulu sağlanacağı ve Hazinenin tapu iptal tescil davasının da reddedileceği, ancak dava konusu taşınmazların dere yatağı olmakla özel mülkiyete elverişli olmadığı halde de talebin kabul görmeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, mevcut delillerin ispat için kullanılmadığını, aslında dere yatağı olan ancak değişebilir sınırlar nedeniyle miktara itibar edilmesi gerekirken sınırlara itibar edilmesi nedeniyle davalı tapularının genişletildiğini, dereye denk gelen kısımlar için belirlenen miktara hükmedilmesi gerektiğini, özel şahıslar lehine yapılan tespitlerin hukuka aykırı olduğunu, soyut ifadelerle her türlü davanın reddedileceğine dair gerekçe oluşturulduğunu, gerekçenin denetime elverişli olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dere yatağı olduğu iddia edilen taşınmazların davalılar tarafından temlik edilmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 636 ncı maddesi

3. Değerlendirme

Mahkemece uyulan bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verilmiş olmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439 uncu maddesi uyarınca ONANMASINA,

1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

05.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/175, Karar No: 2004/198, Tarih: 12.10.2004

Ceza Genel Kurulu 2004/8-175 E., 2004/198 K.

**Ceza Genel Kurulu 2004/8-175 E., 2004/198 K.**

**- SUÇTA KULLANILAN ARACIN ZORALIMI**- 4926 S. KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU(MÜLGA) [ Madde 20 ]

- 1918 S. KAÇAKÇILIĞIN MEN VE TAKİBİNE DAİR KANUN (MÜLGA) [ Madde 47 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 201 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 30 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 36 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 59 ]

**"İçtihat Metni"**

Göçmen kaçakçılığı suçundan sanık Abbas K..'ın TCK'nun 201/a maddesinin 1 ve 2. fıkraları ile 59. maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay ağır hapis ve 833.333.333 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına, suçta kullanılan nakil aracının TCK'nun 201/a maddesinin 2. fıkrasının son cümlesi uyarınca zoralımına ilişkin Siirt Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 14.01.2003 gün ve 152-3 sayılı hüküm sanık vekili ile malın sorumlu vekilleri tarafından temyiz edilmekle dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 24.05.2004 gün ve 11224-4734 sayı ile;

"1- Hükümden sonra yürürlüğe giren 4806 sayılı Yasanın 1. maddesi ile TCK.nun 30. maddesinin 2. fıkrasındaki "bir" sözcüğünün "bin" olarak değiştirilmiş bulunması karşısında, sa-nığa para cezası tayin edilirken her aşamada "bin" lira küsurunun atılması zorunluluğu,

2- Suçta kullanılan "73 SL 682" plakalı aracın trafik kaydında sahibi görünen Salim Ö....... vekilinin temyiz aşamasında verdiği dilekçede, bahse konu aracın sanığa sözlü kira sözleşmesiyle teslim edildiğini beyan etmiş bulunması ve dosya içeriği karşısında sanığın aşa-malardaki aracın kendisine ait olup devrini henüz üzerine alamadığı yolundaki savunmasının ara-cın mülkiyetinin kendisine geçtiği konusunda kesin K..ıt sayılamayacağı gözetilerek ve Kara-yolları Trafik K..unun 20. maddesi hükmü karşısında aracın ruhsat sahibine iadesi gerekirken, oluşa uygun düşmeyen gerekçeyle zoralımına karar verilmesi" isabetsizliğinden ve (2) nolu boz-ma nedeni yönünden oyçokluğu ile bozulmuştur.

Yargıtay C.Başsavcılığı bu karara karşı 27.07.2004 gün ve 56225 sayı ile;

"Suça konu aracın 2918 sayılı Yasanın 20. maddesi uyarınca sanık tarafından resmen devri alınmamış ise de, kayıt maliki tarafından sanığa haricen satılarak her türlü kullanım hakkının devredildiğinin ve ekonomik koşullara göre değeri oldukça yüksek olan TIR aracının herhangi bir yazılı sözleşme yapılmaksızın başkasına kiraya verilmesinin ticari basirete ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunun kabulü zorunludur.

Yargıtay C.Başsavcılığı bu karara karşı 27.07.2004 gün ve 56225 sayı ile;

"Suça konu aracın 2918 sayılı Yasanın 20. maddesi uyarınca sanık tarafından resmen devri alınmamış ise de, kayıt maliki tarafından sanığa haricen satılarak her türlü kullanım hakkının devredildiğinin ve ekonomik koşullara göre değeri oldukça yüksek olan TIR aracının herhangi bir yazılı sözleşme yapılmaksızın başkasına kiraya verilmesinin ticari basirete ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunun kabulü zorunludur.

Olayda, harici satışla aracın her türlü kullanım hakkı ve zilyetliğinin kayıt malikinin rızası/bilgisi dahilinde faile devredildiğinde kuşku bulunmamaktadır. Bu ve benzeri hallerde araçların suçta kullanılması nedeniyle zoralımında koşul olarak, kayıt maliklerinin doğrudan fiil-den bilgisi olması aranmamalıdır. Aksi düşüncenin kabulü, taşıt aracı kullanılmasını gerektiren ve özellikle silah, uyuşturucu ve göçmen kaçakçılığı gibi örgütlü olarak işlenen suçlarda, uygulamada sıklıkla karşılaşıldığı üzere, fail veya faillerden başka kişiler adına trafikte kayıtlı olan araçların suçta kullanılmasını yaygınlaştırarak, suç failleri üzerinde önemli ölçüde caydırıcılığı olan taşıt araçlarının zoralımına ilişkin cezalandırma hükmünün uygulanmasına olanak bırakmayacak ve K..una karşı hile kullanımını teşvik edecektir.

Kaldı ki; TCK.nun 36. maddesinde zoralım hükmü bulunduğu halde, TCK.nun 201/a-2. maddesinde "suçun işlenmesinde kullanılan taşıtlar ve bu fiil nedeniyle elde edilen maddi men-faatler müsadere edilir hükmü düzenlenerek, taşıt aracı kullanılmasını zorunlu kılan bu suç tipi için ilave, etkin ve caydırıcı müeyyideler öngörülmüştür.

Yerel Mahkeme kararının gerekçesinde; bahse konu 73 SL 682 plaka sayılı aracın, sanık tarafından kayıt malikinden haricen satın alınıp özel bölme (zula) yapılarak sırf kaçak göçmen-lerin nakline tahsis edildiğini tartışarak saptamış, oluşa uygun kabulle de hükümlülüğe ve suçun işlenmesinde kullanılan taşıtın zoralımına karar vermiştir.

Bu itibarla Yerel Mahkemenin zoralım kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır." görüşü ile itiraz yasayoluna başvurarak Özel Daire bozma kararını kaldırılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün sonuç para cezası tayinindeki hata nedeniyle düzeltilerek onanmasına karar veril-mesini talep etmiştir.

Dosya Birinci BaşK.lığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

CEZA GENEL KURULU KARARI

İnceleme konusu olayda;

Bu itibarla Yerel Mahkemenin zoralım kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır." görüşü ile itiraz yasayoluna başvurarak Özel Daire bozma kararını kaldırılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün sonuç para cezası tayinindeki hata nedeniyle düzeltilerek onanmasına karar veril-mesini talep etmiştir.

Dosya Birinci BaşK.lığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

CEZA GENEL KURULU KARARI

İnceleme konusu olayda;

Sanık Abbas K..'ın yurda kaçak girmiş olan 47 göçmeni 2500 AmeriK.. Doları karşılığında TIR'la Tatvan'dan İstanbul'a götürmek üzere anlaştığı, aracın kasasının üst kısmına yaptırılan gizli bölmeye bindirdiği mültecileri götürürken yolda yapılan aramada yakalandığı, sanığın tüm aşamalarda, aracın kendisine ait olduğunu, haricen satın aldığını, ancak henüz trafikte tescil ettirmediğini belirttiği, aracın plakası adına tescilli bulunan Salim Ö.......'in ise hükümden sonra vekili marifetiyle verdiği 13.3.2003 tarihli dilekçede TIR'ın kendisine ait olduğunu belirterek tarafına teslimini istediği, bilahare diğer bir vekili aracılığı ile verdiği 13.06.2003 tarihli dilekçede ise, aracı sanığa kiraladığını belirttiği, ancak buna ilişkin herhangi bir belge ibraz etmediği anlaşılmaktadır.

Sanık Abbas K..'ın göçmen kaçakçılığı suçundan TCK'nun 201/a maddesinin 2 fıkrası uyarınca cezalandırılmasına, suçta kullanılan taşıtın zoralımına karar verilen olayda, Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay C.Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık, üçüncü kişiye ait olup göçmen kaçakçılığı suçunda kullanılan aracın zoralımına yasal olanak bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Ceza mahkumiyetinin bir sonucu olan zoralım genel bir hüküm olarak TCK'nun 36 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin 1'inci fıkrasında; "mahkûmiyet halinde cürüm ve-ya kabahatte kullanılan veya kullanılmak üzere hazırlanan veya fiilin irtikâbından husule gelen eşya fiilde methali olmayan kimselere ait olmamak şartiyle mahkemece zabt ve müsadere olu-nur" denilmektedir.

Suçta kullanılan, kullanmak üzere hazırlanan veya suçun işlenmesinden husule gelen eşyanın bu genel hüküm doğrultusunda zoralımına karar verilebilmesi için, eşyanın suçu işleyene ait olması, eşya başkasına ait bulunduğu takdirde ise, o kişinin eşyanın kullanılmasında rızasının olması gerekir. Sahibinin rızası ve haberi olmadan suçta kullanılan eşyanın zoralımına karar verilemez. Aidiyet şartı da denilen, fiile yabancı kimselere ait eşyanın zoralıma tabi tutulama-ması kuralı, TCK'nun 10'uncu maddesi gereğince, özel K..unlarda zoralıma ilişkin ayrı bir düzenleme bulunmadığı takdirde, bu K..unlarda öngörülen suçlarla ilgili eşya yönünden de geçerlidir.

Öte yandan, Ceza Genel Kurulumuzun 12.12.1960 gün ve 89-91 sayılı kararında da; "TCK'nun 36'ncı maddesi hükmü zoralım konusunda genel hükümdür. Bir meselede genel hükümle özel hükmün bulunması hallerinde özel hükmün yeğ tutulması hukukun ana esasların-dandır" denilmek suretiyle, TCK'nun diğer maddelerinde veya özel K..unda zoralıma ilişkin özel bir hüküm bulunması halinde bu özel hükmün uygulanması gerektiği belirtilmektedir.

Nitekim K..unkoyucu genel hükümden farklı bir zoralım uygulamasını murad ettiği hallerde çeşitli özel K..unlarda zoralımı ayrıca düzenlediği gibi (4208 S.K'un 7 ve 12'nci md., 6831 S.K'un 108/4 md., 4422 S.K'un 1., 1918 S.K'un 47, 4926 S.K'un 20. md), Türk Ceza Ka-nununda yer alan kimi suçlar yönünden de (TCK'nun 201/a, 217, 291/1, 354/6, 395, 401, 408, 409, 427/2, 487/1, 567/2 ve 578/2. md.) zoralıma ilişkin farklı kurallar kabul etmiştir.

Hatta, bazı özel K..unlarda zoralım belli suçlara münhasır olmak üzere özel hükümle düzenlendiğinden, aynı K..unun bazı maddelerindeki suçlar zoralım yönünden bu özel hükme tabi iken, bazı maddelerindeki suçlar ise TCK'nun 36'ncı maddesindeki genel hükme tabidir. Örneğin, 6136 sayılı K..unun 13 üncü maddesinde düzenlenen ateşli silah ve mermilerini izinsiz taşımak, bulundurmak ve satın almak suçu ile aynı K..unun 15 inci maddesinde düzenlenen yasak bıçak veya diğer aletleri taşımak ve bulundurmak suçlarında özel bir düzenleme bulun-madığı için bu suçlarda zoralım uygulaması genel hüküm doğrultusunda yapılırken, aynı Ka-nunun 12'nci maddesinin son fıkrasında zoralım konusunda genel kuraldan ayrılmak suretiyle özel ve genişletici bir düzenleme gerçekleştirilerek, kime ait olursa olsun K..una aykırı olarak imal edilen ateşli silah ve mermilerin yapımı ile taşınmasında kullanılan her türlü araç ve gerecin zoralıma tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.

6831 sayılı Orman K..ununun 108'inci maddesinde de, kaçak orman emvalinin taşın-masında kullanılan bütün taşıt araçlarının kime ait olursa olsun zoralıma tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.

Yine, yürürlükten kalkmış bulunan 1918 sayılı K..unun 47'nci maddesi ile halen yürürlükte bulunan 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele K..ununun 20'nci maddelerinde de kaçakçılık suçunda kullanılan taşıt araçlarının zoralımı yönünden, TCK'nun 36/1. maddesindeki genel kuraldan ayrılmak suretiyle farklı hükümler getirilmiştir.

Yargılama konusunu oluşturan TCK'nun 201/a maddesindeki zoralım hükmünü değer-lendirecek olursak;

Yine, yürürlükten kalkmış bulunan 1918 sayılı K..unun 47'nci maddesi ile halen yürürlükte bulunan 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele K..ununun 20'nci maddelerinde de kaçakçılık suçunda kullanılan taşıt araçlarının zoralımı yönünden, TCK'nun 36/1. maddesindeki genel kuraldan ayrılmak suretiyle farklı hükümler getirilmiştir.

Yargılama konusunu oluşturan TCK'nun 201/a maddesindeki zoralım hükmünü değer-lendirecek olursak;

Göçmen kaçakçılığı suçları, Ülkemiz tarafından da imzalanmış bulunan Sınıraşan Ör-gütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek, Kara, Deniz ve Hava Yoluyla Göçmen Kaçakçılığına Karşı Protokol'ün gereğinin yerine getirilmesi amacıyla, 4771 sayılı K..unun 2.B maddesiyle Türk Ceza K..ununa 201/a maddesinin eklenmesi suretiyle düzenlenmiş olup, anılan maddenin birinci fıkrasında göçmen kaçakçılığının tanımı yapıldıktan sonra, ikinci fıkrasında seçimlik hareketli suçlar tarif edilerek yaptırımları belirlenmiş, son cümlesinde de bu suçlara münhasır olmak üzere "suçun işlenmesinde kullanılan taşıtlar ve bu fiil nedeniyle elde edilen maddi menfaatler"in müsadere edileceği hükme bağlanmıştır.

Göçmen kaçakçılığı suçlarında zoralımın, genel hükümden ayrılmak suretiyle özel ve genişletilmiş biçimde düzenlenmiş olması, Sözleşmenin "Müsadere ve El Koyma" başlıklı 12'nci maddesi ile taraf devletlere yüklenen, sözleşmeye konu suçlar nedeniyle zoralımın sağ-lanması bakımından gereken önlemlerin iç hukuklarının elverdiği en geniş biçimde alınması yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacına matuftur.

Görüleceği üzere, bu özel düzenleme "taşıtlar ve fiil nedeniyle elde edilen maddi menfaatler"le sınırlı tutulmuştur. Dolayısıyla, sayılanlar dışında herhangi bir eşyanın suçta kullanılması halinde bu maddeye göre değil, genel hüküm olan 36'ncı maddeye göre müsadere edilecektir.

Öte yandan, 201/a maddesinin 2'nci fıkrasındaki düzenlemede, genel hükme ilişkin 36'ncı maddede öngörülen "aidiyet şartı"na yer verilmemiş olduğundan, göçmen kaçakçılığı suçunun işlenmesinde kullanılan taşıtlar suça iştiraki bulunmayan üçüncü kişilere ait olsalar bile müsadere olunabilecektir.

Ancak bu konudaki uygulamada, Anayasa'mızın 38'inci maddesinde belirtilen "Ceza sorumluluğu şahsidir." ilkesi ile, ceza hukukunun evrensel prensiplerinden olan "kusursuz suç ve ceza olmaz" kuralı göz önünde bulundurulmalıdır. Ceza Hukukunda failin ancak kendi fiilinden sorumlu tutulması ve bunun için de en az taksir derecesinde kusurlu olması gerekmektedir. Dolayısıyla bu hükmün uygulanmasında da, üçüncü kişilerin, failin eyleminden en az taksir dere-cesinde kusurlu olmasını aramak zorunludur. Böyle bir kimsenin kusuru, yükümlü olduğu dikkati ve özeni göstererek kendi taşıtıyla yasak eylemin işlenmesine engel olmamaktan doğ-makta; böylece sorumlu tutulan kimsenin davranışı ve ortaya çıK.. sonuç arasında nedensellik bağı oluşmaktadır.