muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/955, Karar No: 2022/179, Tarih: 17.03.2022

.00 sıralarında arayarak ‘... abileri polisler götürmüş, senin de ismini sormuşlar, seni de alıp götürebilirler.’ dedi, ben de bunun üzerine eve gitmeyerek bahsettiğim inşaata giderek kalmaya başladım, o geceyi de orada geçirdim. Bu olaylar nedeniyle korktuğum için beni de yakalayarak götürebileceklerini hatta ...'nun yakınlarının öldüreceklerini düşündüğüm için ne işe gittim, ne de eşim ile birlikte kaldığım eve gittim. Yaklaşık bir hafta kadar yukarıda belirttiğim inşaatta kaldım. Burada Yeşilyurt'ta bulunan yine akrabalarım olan ...'ların yaptığı inşaata giderek yakalandığım tarihe kadar orada kaldım. Orada kaldığım süre zarfında arkadaşım ..., akrabalarım olan İhsan ..., ... benim orada kaldığımı biliyorlardı ve arandığımı da biliyorlardı. Benim polise giderek teslim olmamamın tek nedeni eşim olan ...'dan olma 6 yaşındaki ... isimli erkek çocuğumun hasta olmasıdır, hatta bir keresinde bu nedenle 9 Eylül Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine olaydan yaklaşık bir hafta sonra götürerek tedavisini yaptırdım. Teslim olmamamın tek nedeni budur. Benim olay tarihinden yakalandığım zamana kadar geçirdiğim süre zarfında yaptıklarım bunlardan ibarettir, olayla herhangi bir alakam yoktur, sadece korktuğum için canıma bir şey gelir diye düşündüğüm için ve amcam olan ...'ın tutuklanması nedeniyle peşimde olduklarını düşündüğüm için teslim olmadım. Benim HTS arama kayıtlarına herhangi bir diyeceğim yoktur, olay günü eşim olan ... adına kayıtlı ... ... numaralı telefonu kullanıyordum, kullandığım telefonun neden 09.36 ile 17.30 sıraları arasında herhangi bir kaydının olmadığını bilmiyorum, telefonum çekmiyor olabilir, ...’de çalıştığımız inşaatlarda buna benzer olaylar olabiliyordu. Söz konusu numaranın neden Saruhan ilçesine yakınlarında tespit edildiğine de anlam veremiyorum. ... plakalı araç amcam ...'a aittir. 31.12.2010 tarihinde o aracı hiç kullanmadım. O aracı en son 2010 yılı yaz aylarında amcam ... ile ...'a giderken kullandım başka da kullanmadım, düzeltiyorum mahalle arasında da kullanmış olabilirim, ben sorduğunuz soruyu net olarak anlayamadım, mahalle arasında da en son yılbaşından bir ay önce kullanmıştım, aracın Soma'da kamera görüntülerinde neden yer aldığını bilmiyorum. Ben olaya tanık olanların neden hakkımda av tüfeğini kullanarak ...'yu öldürdüğüm şeklinde beyanda bulunduğunu bilmiyorum, o gün Soma’da değildim. ...'yu ben öldürmedim, söz konusu araçta da yoktum, üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum, erkek kardeşim ... bana benzemektedir, eniştem ...'ın adına kayıtlı olduğunu söylenen av tüfeği hakkında da herhangi bir bilgim yoktur. Dışarıdaki ... halamın torunu olur, kendisinin kaldığı dairenin üstünde bulunan inşaat hâlindeki dairede yakalandığım gün de dahil olmak üzere iki gün orada çalışıyordum, ... ile orada karşılaştım, benim arandığımdan ...'in haberi olup olmadığını bilmiyorum. ... orada tek başına kalıyordu, bana kesinlikle saklanmam konusunda yardım etmemiştir. ..., ..., ..., ..., ..

... bana benzemektedir, eniştem ...'ın adına kayıtlı olduğunu söylenen av tüfeği hakkında da herhangi bir bilgim yoktur. Dışarıdaki ... halamın torunu olur, kendisinin kaldığı dairenin üstünde bulunan inşaat hâlindeki dairede yakalandığım gün de dahil olmak üzere iki gün orada çalışıyordum, ... ile orada karşılaştım, benim arandığımdan ...'in haberi olup olmadığını bilmiyorum. ... orada tek başına kalıyordu, bana kesinlikle saklanmam konusunda yardım etmemiştir. ..., ..., ..., ..., ... aileleri bizlerin akrabaları olur, aileler arasında kız alıp vermeler olmaktadır.”,

Aynı tarihli ek ifadesinde; “Bana sormuş olduğunuz ...'u tanırım, kendisi ile çalıştığımız inşaatlardan tanışırız. Yaklaşık iki hafta kadar önce kendisinden kullanmak için bana bir numara temin etmesini istedim. O da bana ‘Tamam sana bir numara getireceğim.’ dedi ve bana şu anda kullandığım ... ... numaralı Turkcell hazır kart numarasını getirdi. O tarihe kadar da eşim olan ... adına kayıtlı ... ... numaralı hattı kullandım. Yakalanacağımı düşünerek o numarayı kırıp attım. O numarayı şu anda kimse kulllanmamaktadır, daha önceki ifademde de dediğim gibi olayla herhangi bir alakam yoktur.”, Şüphelinin üzerinden çıkan ... adına kayıtlı ... ... numaralı hattın takılı olduğu telefonun IMEI numarasına bakıldığında IMEI seri numarasının 352079004071369 olduğu görüldü, şüphelinin kullandığı daha önceki numaralarda belirtilen IMEI numarasının ise 52004043453727 olduğunun görülmesi üzerine şüpheliden sorulması üzerine; “Ben söz konusu Nokia 3120 marka cep telefonunu olaydan bir hafta sonra ... ili, Çankaya semtinden arkadaşım olan ... satın alarak hatsız olarak getirdi. Kullandığım telefonda buna benzer bir telefondu. Şu anda marka ve modelini hatırlamıyorum. Kullandığım o telefon tuş kısmında arıza yaptığı için Yeşilyurt semtinde herhangi bir çöp bidonuna attım, yaklaşık yirmi gündür bu telefonu kullanıyorum. ... benim arandığımdan haberi yoktur. Ekleyeceğim bu aşamada başka bir husus yoktur.”,

Cumhuriyet Başsavcılığında 03.02.201 tarihinde; “Ben daha önce Cumhuriyet Başsavcılığınızda vermiş olduğum ifade vermiştim, ifadem doğrudur. Bana sormuş olduğunuz ... ... amcam ...'ın oğlu olur. Kendisi ... ili, Diyadin ilçesinde ikamet eder, sabit bir işi yoktur, kendisi sürekli memlekette kalır, kendisi üç gün kadar önce ...’e geldi, olaydan bir veya iki gün sonra memlekete döndü, rahatsızlığı vardı ve hatırladığım kadarıyla da kendisi hastanede tedavi gördü. Bana sormuş olduğunuz ... numaralı Turkcell telefon hattı benim adıma kayıtlıdır ancak bu numarayı kardeşim ... kullanmaktadır, bu numarayı yaklaşık olarak iki ay önce aldım, kendim hiç kullanmadan doğruca kardeşim ...'a verdim, ... ilinde ara sıra bu numarayı ben de kullanıyordum. Ancak 31.12.2010 tarihinde bu numara ile ben hiç konuşmadım, o gün o numarayı kardeşim ... kullanıyordu, söz konusu bu numaranın 16.40 - 16.50 saatleri arasında neden Soma - Cenkyeri, Soma - Turgutalp yerleşim merkezlerinde tespit edildiğine anlam veremiyorum. O gün ...'ın ... ilinde olduğunu biliyordum ancak net bir cevap veremiyorum. Ben olay günü eşim ... adına kayıtlı ... ... numaralı telefonu kullanıyordum. O telefonun da neden ... ili Saruhanlı ilçesinde 17.30-18.00 saatleri arasında tespit edildiğini de bilmiyorum, ben olay günü kullandığım cep telefonun IMEI numarasını bilmiyorum, kullandığım cep telefonu Nokia marka modelini bilmediğim bir cep telefonu idi. Benim kullandığım ... ... numaralı hat ile ... ...'ın kullanmış olduğu ... numaralı hattın birer saat ara ile aynı telefonda kullanılmış olmasına bir anlam veremiyorum bu konuda size herhangi bir şey söyleyemeyeceğim. Olay günü ... ile aynı yerde değildim. O gün ... ile hiç görüşmedim. Benim adıma kayıtlı olan ... numaralı hattı annem Şari ... kullanmaktadır, kendisi ... ilinde ikamet eder, ben olay hakkında herhangi bir şey bilmiyorum, üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum, cinayeti kimin işlediğini de bilmiyorum, daha öncede söylediğim gibi ... ve ...'tan şüpheleniyorum, çünkü geçen yıllarda ... ve ... memlekette karşı taraftan bir iki kişiyi öldürebileceklerini söylemişler, bu aile içerisinde konuşuluyordu.”,

Tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; “Ben bu konuda 24.01.2011 tarihinde Soma Cumhuriyet Başsavcılığında ifade vermiştim. O ifademi aynen tekrar ediyorum. Benim ...'nun kasten öldürülmesi olayı ile ilgim bulunmamaktadır. Suç tarihinde ben ...’deydim. ...'den hiç ayrılmadım. Görgü tanıklarının beni neden teşhis ettiklerini bilmiyorum. ...’nun öldürülmesi ile ilgili kardeşim ... ve amcamın oğlu ... ...'dan şüpheleniyorum. ... ve ... son zamanlarda sürekli beraber geziyorlardı. Suç aleti av tüfeğinin nerede olduğu konusunda hiç bir bilgim bulunmamaktadır. Suçsuzum. Tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmamı talep ediyorum.”,

Mahkemede; “Olay günü sabah saat 06.00'da ... ilindeki konutumdan çıkıp Esentepe'ye gittim, daha sonra da 09.00 gibi Narlıdere'ye geçtim, burada 1 saat kaldım, tekrar Esentepe'ye geldim, öğleye kadar burada kaldım, daha sonra cuma namazına gittim, cuma namazından sonra Esentepe'deki inşaatıma gittim, 20 dakika sonra buradan ayrılıp Halil Rıfat Paşa'daki inşaatıma gittim, saat 15.30-16.00'a kadar burada kaldım, sonrasında tekrar Esentepe'ye gittim, burada da saat 18.00'e kadar kaldım, saat 18.00 gibi buradan ayrıldım, saat 19.00 gibi de evime geldim, kısacası ben olay günü bahsettiğim bu yerlerde kaldım, ... dışına çıkmadım, ben maktulün öldürüldüğünü ertesi gün sabah öğrendim, bana maktulün öldürüldüğünü ... söyledi, ...'ın köylüleri ...’lar ile akraba oldukları için bu haberi almışlar, ...sadece duyduğunu söyledi, kimden maktulün öldürüldüğünü söylemedi, ben de sormadım. ... benim eşim olur, eşimin adına kayıtlı ... ... numaralı telefonu 6-7 yıldır ben kullanıyorum, baz istasyonu olarak bu telefon olay günü Saruhanlı ilçesinde görünmüş, benim telefonum bozuktu, tuş takımları bozuktu, çalışmıyordu, kendi telefonumdan sim kartı çıkarttım ve ...'ın telefonuna taktım o akşam ...'ın telefonu ile bazı görüşmeler yapmak istedim ancak yapamadım daha sonra telefonu bu şekilde bıraktım, ...'ta unuttum, ... ...'ya gitmiş olabilir, bu nedenle de benim telefonumun ...'da sinyal vermesi bu şekilde mümkün olabilir, ben ...'ya hiçbir şekilde gitmedim, ...'ın telefonu Nokia idi, ... ile ... 1 sene önce de bu şekilde bazı konuşmalar yapmışlardı, bu nedenle onlardan şüphelendiğim için onlar yapmış olabilir diye söyledim, benim bu olay ile ilgili hiçbir alakam yoktur, 20 senedir kendim ...'de otuyorum, atılı suçu işlemiş değildim, iştirak etmiş değilim. Ben ...'tan bir gün sonra sim kartımı almıştım, Cumhuriyet Savcılığında verdiğim ifadede bu aklıma gelmedi, Saruhanlı ilçesi yakınlarında bu telefonun olaydan hemen sonra tespit edildiğine anlam veremiyorum diye söyledim, aslında bu husus benim az önce anlattığım gibidir, ... benim amcamdır, ...'a ait aracın ne şekilde Soma'ya götürüldüğünü bilmiyorum, oğlum rahatsızdı, tedavi görmekteydi, bu olaydan sonra 24.01.2011 tarihine kadar 9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesine götürdüm, bu nedenle teslim olmadım, ... numaralı telefon benim adıma kayıtlı telefondur, fakat bu hattı ... kullanmaktadır, benim kullandığım eşimin adına kayıtlı sonu 52 ile biten telefon numarasının kayıtlı olduğu sim kartı kırıp attım, oğlumun tedavi hizmetleri aksar, beni yakalayıp hapsederler diye mağdur olmamak ve yakalanmamak için sim kartı kırıp attım. ... numaralı telefonu kardeşim ... kullanıyordu, telefon onda idi, üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, benim adıma 4 adet kayıtlı telefon vardır, birini ...’de ablam, birini ...’de annem, birini de ...’de oturan amcamın oğlu ..., diğerini de ... kullanmaktadır.”,

Sanık ... Cumhuriyet Başsavcılığında; “Ölen ... bizim akrabamız olur. ...'nun iki ablası benim amcamın çocukları ile evlidir. Aynı aşiret mensubuyuz, akrabalığımız bu vesile ile çok yakın olmasa da vardır. Ben öldüren şahısların kimler olduğunu bilmiyorum, ancak şüpheli olan ... ... ve ... benim kayınbiraderim olurlar. Benim olay hakkında çok fazla bilgim yoktur ancak taraflar arasında kan davası olduğunu biliyorum. Olay tarihinden sonra ölüm ya da cinayet olayını üç gün sonra öğrendim. ...’da cinayetin gerçekleştiğini duydum. Cenazesine gitmemize de müsaade etmediler, biz de cenazeye gitmedik. Olayın olduğu gün saat 11.00 sıralarında ... isimli şahsın yanına borç almak için gittim. ... ile akrabalığımız yoktur. ... Diyadin ilçesinde, bense Doğubeyazıt ilçesindenim. ... oğlum ile birlikte ...'ın yanında çalışmaktaydı. Olay günü sabah 11.00’de ...'ten para istedim, ... kendisinde para olmadığını parayı ...'tan istememi söyledi. Ben de ...'un yanına giderek kira borcumu ödemek için 200 TL borç para aldım. Ben hayatım boyunca ilk kez bugün Soma ilçesine geldim. Daha önce Soma’da hiç bulunmadım. Ben bu olay tarihinde bu şahısları görmedim. Olay tarihinden yaklaşık 2 veya 3 gün önce ... günü benim küçük oğlum olan 2 sınıfa giden ... bana dayısı olan ...’ın eve geldiğini söyledi. Ancak ben ...'ı o gün görmedim. Olay tarihinden sonra da ...'ı görmedim. Olay tarihinden sonra da ...'ın memlekete gittiğini öğrendim. Suçta kullanılan tüfeğin bana ait olup olmadığını bilmiyorum. Olayda kullanılan tüfeğin özelliklerini de bilmiyorum. Ben sadece bana ait olan ruhsatlı tüfeğimin evimden kaybolduğunu veya çalınmış olduğunu biliyorum. Olay tarihinden yaklaşık bir hafta kadar sonra cinayet masası polisleri evime gelerek bana tüfeğimin olup olmadığını sordular. Ben de kendilerine tüfeğimin olduğunu, ayrıca ruhsatının da bulunduğunu söyledim. Ben eşime tüfeği sakladığımız yerden getirmesini söyledim. Eşim tüfeği almak için tüfeğimizi sakladığımız yere gittiğinde, tüfeği yerinde bulamadı. Ben olay tarihinden bir hafta kadar sonra tüfeğimin çalındığını anladım. Benim ruhsatlı tüfeğimin suçta kullanılıp kullanılmadığını bilmiyorum. Tüfeğimin kim tarafından çalındığını da bilmiyorum. Kayınbiraderim ... ... olay tarihinden birkaç gün önce evime gelmişti; ancak tüfeği onun alıp almadığını bilmiyorum. Tüfeğin yanında yelek içerisinde çeşitli özelliklere sahip fişekler de vardı onlarda olay sonrası yerinde yoktu. Tüfeğimi çalan kişiler fişekleri de çalmışlardır. Ben kimseye tüfeğimi vermedim. Üzerime atılı suçlamayı da kabul etmiyorum. ... ...’ın tüfeğimi çalıp çalmadığını da bilmiyorum, kimseyi de suçlamam ancak şu anda şüpheli durumdayım. Eğer bana böyle bir şey ... yapmış ise kendisini asla affetmem, ben kesinlikle kimseye tüfek vermedim. Tutuksuz yargılanmak istiyorum takdir sizlerindir.”,

Tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; “Ben ölen ...'yu tanırım. Kendisini hem aynı aşirete mensup olmamız, hem de iki ablasının benim amcamın çocukları ile evli olması sebebi ile tanırım. ...'nun kim ya da kimler tarafından öldürüldüğüne ilişkin bir bilgim yoktur. ... ve ... ... benim kayınbiraderlerim olur, olay günü ...'de bulunmakta idim. Saat 15.00'e kadar ... ile birlikteydim, 15.00'ten sonra ailemin yanına geçtim. Olaydan 5-6 gün geçtikten sonra cinayet masasından ekipler evime geldiler ve bana ait ruhsatlı silahım olup olmadığını sordular. Ben de ‘Pompalı ruhsatlı bir tüfeğim var.’ dedim. Eşimden getirmesini istedim, eşim gitti ancak döndüğünde silahın yerinde olmadığını söyledi. Olaydan bir süre önce kayınbiraderim ... eve gelerek kirli kıyafetlerinin yıkanmasını eşimden istemiş ve daha sonra onları bavula koyarak gitmiş, olaydan önce ... günü de yine ... eve gelerek bir süre kalıp gitmiş, bunu bana küçük oğlum ... söyledi ancak silahı kimin, ne zaman ve ne şekilde evden aldığını bilmiyorum.”,

Mahkemede; “Benim silahımın, koymuş olduğum yerden alındığından polisler evime gelip bana bu tüfeğimi ve bunun ruhsatını sordukları zaman haberim oldu, ben polisler bana sorduğunda tüfeği koyduğum yerde olduğunu zannederek hanımıma ‘Git tüfeği bulunduğu yerden getir dedim.’, hanımım tüfeği koyduğum yere gitti geri geldi ve tüfeğin yerinde olmadığını söyledi, o ana kadar tüfeğimin koyduğum yerden alındığını bilmediğim için tüfeğimin çalındığını karakola bildirmedim, tüfeğimin çalındığını bu şekilde anlayınca karakola bilgi verdim, maktul ...'nun öldürülmesine ilişkin olaya, herhangi bir katkım olmamıştır kimseye yardım etmedim, tüfeğimi bilerek ben birilerine vermiş değilim yardım sağlamış değilim, bu suça iştirak da etmiş değildim, maktulü tanırdım, iki ablası benim amcamın hanımı olur, ikimiz de aynı aşiretteniz, ... benim kaynım olur, zaman zaman bize yani evimize gelir giderdi, tüfeğin yerini biliyordu, benim tüfeğimi alıp gideceği aklımın ucundan bile geçmezdi, benim iki oğlum var, birisi ... biri de ...'tır, bana çocuklar ... ile ...'ın evime geldiğinden bahsetmediler, Atılı suçu kabul etmiyorum suçsuzum beraatimi istiyorum. Olay ortaya çıktıktan sonra ben sorduğumda oğlum ... ‘Baba dayım ... evimize biri ile geldi, çantalar ile geldiler, elbiselerini götürdüler.’ dedi. Ben buna atfederek Cumhuriyet savcılığında ifade verdim, diğer sanıklar ... ile ...'ın isimlerini karışmış olabilir, ben bu çocukların babasıyım, ... ve ...'ın isimlerini ben bile karıştırıyorum, ben tüfeğimi alanlardan davacıyım, ...'in ablası ile arası yoktu, ... inşaatçıdır, ben de inşaatçıyım, iş sebebi ile birbirimizle telefonla konuşmuş olabiliriz, olay günü de ... ile konuşmuş olabilirim ancak bu konuşmalarım iş gereğidir, ben ... ile bu olay hakkında herhangi bir konuşma yapmadım, gerek telefonda gerek ise yüz yüze bir konuşmam olmadı.”,

Şeklinde savunmalarda bulunmuşlardır.

Şeklinde savunmalarda bulunmuşlardır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda suça iştirakte, faillik ve şeriklik ayrımı öngörülmüş, azmettirme ve yardım etme şeriklik kavramı içinde değerlendirilmiştir.

Kanun’un 37. maddesindeki;

"(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.

(2) Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır" şeklindeki hüküm ile maddenin birinci fıkrasında müşterek faillik, ikinci fıkrasında ise dolaylı faillik düzenlenmiştir.

Kanun’da suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla suç ortağı tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK’nın 37/1. maddesinde düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Öğretideki görüşler de dikkate alındığında müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1- Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.

2- Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır.

Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı “fail” konumundadır. Fiil üzerinde ortak hâkimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır.

"Yardım etme" ise 5237 sayılı TCK'nın 39. maddesinde;

"(1) Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.

(2) Aşağıdaki hâllerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur.

a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.

b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.

c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak" şeklinde,

"Bağlılık kuralı" da aynı Kanun'un 40. maddesinde;

"(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde düzenlenmiştir.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde düzenlenmiştir.

Suçun icrasına iştirak etmekle birlikte, işlenişine bulunduğu katkının niteliği gereği kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen diğer suç ortaklarına “şerik” denilmekte olup, 5237 sayılı TCK’da şeriklik, azmettirme ve yardım etme olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen veya özel faillik vasfını taşımadığı için fail olamayan bir suç ortağı, gerçekleşen fiilden 5237 sayılı Kanun’un 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı uyarınca sorumlu olmaktadır.

TCK’nın 39/2. maddesindeki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır.

1- Bir suçun işlenmesine maddi yardımda bulunma çok çeşitli şekillerde ortaya çıkmakla birlikte anılan maddede maddi yardım;

a) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek,

b) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak,

Olarak sayılmıştır.

2- Manevi yardım ise;

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaad etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek,

Şeklinde belirtilmiştir.

Kişinin eyleminin, bir suçun katılma aşamasına ulaşıp ulaşmadığı, ulaşmışsa da suça katılma düzeyinin belirlenmesi için, eylemin bir aşamasındaki durumun değil, eylemin yapılması için verilen kararın, bu kararın icra ediliş biçiminin, olay öncesi, sırası ve sonrasındaki davranışların da dikkate alınıp, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Zira "yardım etme"yi müşterek faillikten ayıran en önemli unsur, kişinin suçun işlenişi sırasında fiil üzerinde ortak hâkimiyetinin bulunmamasıdır.

Öte yandan, amacı somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden birisi de insan haklarına dayalı, demokratik rejimle yönetilen ülkelerin hukuk sistemlerinde bulunması gereken, öğreti ve uygulamada; "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" şeklinde, Latincede ise "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi açısından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlak surette sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği ya da gerçekleştiriliş şekli hususunda herhangi bir şüphe belirmesi hâlinde uygulanabileceği gibi, suç niteliğinin belirlenmesi bakımından da geçerlidir. Ceza mahkûmiyeti, toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp diğer kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate veya herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkan vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirildiğinde;