muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1092, Karar No: 2012/7502, Tarih: 02.11.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/1092 E.  ,  2012/7502 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 175 ada 25 parsel sayılı 4696,86 m2 yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... adına, 175 ada 26 parsel sayılı 7603,74 m2 yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalılar ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın, kesin önele rağmen süresinde keşif avansının yatırılmaması nedeniyle reddine, dava konusu taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece 3402 sayılı Kadastro Kanununun 36.maddesi hükmü gerekçe gösterilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yerel mahkemenin vardığı sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

Yerleşik Yargıtay uygulamasında kararlılık kazanan görüşlere göre 3402 sayılı Kadastro Kanununun 36.maddesi hükmünün bir davada uygulanması, bir başka deyişle hükme gerekçe yapılabilmesi için uyuşmazlığın saptanan niteliğine göre taşınmaz başında keşif yapılmasının zorunlu olması, dosyanın keşfe hazır hale getirilmiş olması, kanıtlama yükümlülüğü kendisine ait olan tarafın verilen kesin önel içerisinde keşif giderlerini mahkeme veznesine depo etmemiş olması gerekir.

Somut olaya bu olgular eşliğinde bakıldığında;

Dava konusu 175 ada 26 parsel sayılı taşınmazın tespit maliklerinden kendisine tebligat yapılamayan ... oğlu ...'ın açık kimlik bilgilerinin tespiti için müteaddit defalar Cumhuriyet Başsavcılığı'na ve kolluğa müzekkere yazılmış, İlçe Jandarma Komutanlığı'nın 06.04.2007 tarihli tutanağında ... oğlu ...'ın Ölçek Köyünde ikamet etmiş olduğu ancak sağ olmadığı, 07.01.2010 tarihli tutanakta bahsedilen şahsın baba isminin ... değil Abit olduğu ve 20 yıl önce Ölçek Köyünde vefat ettiği, 06.03.2010 tarihli tutanakta ise Ölçek Köyünde ... isimli iki şahsın olduğu, birinin Abit oğlu ... olup 20 yıl önce vefat ettiği, diğerinin ise ... oğlu ... olup hayatta olduğu bildirilmiş, ayrıca davalı ... oğlu ... ilk duruşmaya gelerek ... oğlu ...'ın hayatta olduğunu ve Çıldır'ın ... Köyünde oturduğunu beyan etmiş, verilen cevaplara ve dosyada davalı bulunan diğer şahıslar hakkında bu araştırmaların yapılmasına karşın Nüfus Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelerde ... Oğlu ...'ın kimlik bilgilerinin tespiti ve nüfus kayıtlarının araştırılması istenmemiştir. ... oğlu ...'ın 175 ada 26 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas 15.08.1938 tarih 1014 sıralı tapu kaydında da hissedar olduğu gözönüne alındığında bu araştırmanın eksiksiz biçimde yapılması zorunludur.

Öte yandan, davacı Hazine 2510 Sayılı Kanun uyarınca oluşmuş tapu kaydına dayanmıştır. Mahkemece davacı tarafın dayandığı tapu kaydının oluşumuna esas dağıtım cetveli ve haritanın getirtilmesi için Bayındırlık İl Müdürlüğü, Özel İdare Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü'ne müzekkereler yazılmış, ilgili kurumlarca verilen cevaplarda bu kayıtların kendilerinde bulunmadığı bildirilmiş, ancak Ardahan ilinin 1992 yılında Kars ilinden ayrılarak il olduğu gözönüne alındığında dağıtım cetveli ve haritalar bir kez de Kars ilindeki ilgili kurumlardan sorulup saptanmamıştır.

Hal böyle olunca dava dosyasının keşfe hazır hale gelmediğinin kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece iddia ve savunmanın kıymetlendirilmesi yönünden yapılması muhtemel keşiften yarar sağlanamayacağı kuşkusuzdur. Yargılamada asıl olan dava ekonomisidir.

Az yukarıda saptanan hukuksal olgular dikkate alındığından davacı tarafa keşif giderlerinin mahkeme veznesine depo etmesi için verilen kesin önelin ve kesin önele dayalı oluşturulan hükmün yasal bir dayanağı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle davacı Hazine'nin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 02.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/38249, Karar No: 2013/23464, Tarih: 10.10.2013

**2. Ceza Dairesi         2011/38249 E.  ,  2013/23464 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kumar oynanmasına yer ve imkan sağlamak

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-) 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar" başlıklı 50/1-f maddesi uyarınca, sanığa tayin edilen kısa süreli hürriyeti bağlayıcı ceza seçenek yaptırıma çevrilirken, cezanın bir katından anlaşılması gerekenin cezanın kendisi olduğu gözetilmeden, üç ay yerine, dört ay süreyle kamuda yararlı bir işte çalıştırma tedbirine karar verilmesi,

2-) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 50/1-f maddesine göre, sanık hakkında belirlenen kısa süreli hapis cezalarının "kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya" çevrilmesine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, infazı kısıtlar şekilde "ofis ve büro hizmetleri iş kolunda çalıştırılmasına" karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesi uyarınca hüküm fıkrasından "dört ay süre ile ofis ve büro hizmetleri iş kolunda çalıştırılması seçenek yaptırımına çevrilmesine" ibaresi çıkarılmak “üç ay süre ile kamuya yararlı bir işte çalışma tedbirine çevrilmesine” karar verilmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5962, Karar No: 2019/1374, Tarih: 28.02.2019

**16. Ceza Dairesi         2018/5962 E.  ,  2019/1374 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.12.2017

tarih ve 2017/254 - 2017/277 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.12.2017 tarih, 2017/254 esas ve 2017/277 karar sayılı kararının

CMK'nın 280/2. maddesi uyarınca ortadan kaldırılması ile TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 53, 58/9, 63/1 maddeleri uyarınca mahkumiyet

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar temyiz edilmekle incelendi;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

İstinaf Mahkemelerinin Türk yargı sistemine dahil olmasıyla kanun yolu yargılamasında yeni bir anlayışı benimseyen kanun koyucunun, hem maddi olay hem de hukuki denetim yapacak olan istinaf başvurusunda sebep gösterme zorunluluğu öngörmezken (5271 sy. CMK madde 273/4), incelemesi hukuki denetimle sınırlı (CMK madde 294/2) olan temyiz yolunda; mülga 1412 sayılı CMUK'tan (madde 305.) da farklı şekilde, re'sen temyiz tercihinden vazgeçerek, temyiz davasını açan ve sınırlayan temyiz dilekçesinde/layihasında temyiz edenin hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini/temyiz sebeplerini göstermek zorunda olduğunu (CMK madde 294/1) şart koşmuş ve temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermemesi durumunda; tıpkı başvurunun süresi içinde yapılmaması, hükmün temyiz edilemez olması ya da temyiz edenin buna hakkı bulunmaması hallerinde olduğu gibi usulüne uygun açılmış bir temyiz davasından bahsedilemeyeceğinden temyiz isteminin reddedilmesini (CMK madde 298) emretmiş (F.Yenisey-A.Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 923, Centel-Zafer Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 826, C.Şahin-N.Göktürk Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 278) olmasına, anılan Kanunun 289. maddesinin, usulüne uygun açılmış bir temyiz davasının "sınırlı inceleme ilkesinin" bir istisnasını teşkil etmesine (F. Yenisey-A. Nuhoğlu, age sh. 905), şartları ve usulü açık bir şekilde ortaya konulmak şartıyla (AİHM Galstyan/Ermenistan Başvuru No; 26986/03 15.01.2007 t.) öngörülen usul şartlarına uyulmaması sebebiyle kanun yolu başvurusunun reddedilmesinin bu hakkın ihlali sonucunu doğurmayacağının (AİHM Sjöö/İsveç Başvuru No; 37604/97) da istikrar kazanmış yargısal kararlarla kabul edilmesine nazaran; sanık müdafiinin 17.04.2018 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren verdiği 22.06.2018 tarihli gerekçeli temyiz dilekçesinin de süresi içerisinde sunulmadığı anlaşılmakla; temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.02.2019 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

KARŞI OY:

Sanık ... hakkında silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen mahkumiyet kararını istinaf etmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi tarafından yapılan inceleme sonucunda sanığın TCK 314/2, 62, 53/1, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin 11.04.2018 tarih ve 2018/227 Esas 2018/964 Karar sayılı ilamına yönelik sanık vekili Av. ...’ın 16.04.2018 tarihli süre tutum dilekçesiyle kararı temyiz ettiği; Gerekçeli kararın kendisine 11.06.2018 tarihinde tebliğ edildiği ve sanık müdafiinin 22.06.2018 tarihinde tahliye ve duruşma talepli ayrıntılı dilekçesiyle kararı temyiz ettiği tespit edilmiştir.

Sanık vekili ayrıntılı temyiz dilekçesi üzerine dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:

CMK 294/1 maddesi gereğince temyiz layihasında temyiz edenin temyiz sebeplerini göstermek zorunda olduğu temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve 17.04.2018 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 22.06.2018 tarihli gerekçeli temyiz dilekçesinin de süresi içinde sunulmadığı anlaşılmakla, temyiz başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle temyiz isteminin CMK 298. maddesi gereğince reddine oyçokluğuyla karar verildiği, bu düşüncenin yasal düzenlememize ve evrensel hukuk kurallarına (adalete erişim hakkının engellenmesi) aykırı olduğu düşüncesiyle karşı oy kullanılmıştır.

Bu durumda karşımıza uygulamada 3 sorun çıkmaktadır.

1-Kararın süresi içerisinde sanık veya vekili tarafından müddeti muhafaza dilekçesi verilerek temyiz iradesi beyan edildikten sonra kararın tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir ek dilekçe verilmemesi durumu,

2-Sanığın veya müdafiinin süresi içerisinde temyiz sebepleri belirtilmeden süre tutum dilekçesi verdikten sonra temyiz nedenlerini belirtir ek dilekçeler verilmesi durumunda nasıl bir yol izlenmesi gerekir?

3-Temyiz nedeni içermeyen süre tutum dilekçesiyle temyiz başvurusunda bulunan sanık veya müdafiinin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 7 günlük süre geçtikten sonra Yargıtay incelemesi yapılmadan önce ek temyiz dilekçesi sunup sunamayacağı, sunulan bu ek dilekçe kapsamında temyiz denetiminin yapılıp yapılamayacağı hususu;

3-Temyiz nedeni içermeyen süre tutum dilekçesiyle temyiz başvurusunda bulunan sanık veya müdafiinin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 7 günlük süre geçtikten sonra Yargıtay incelemesi yapılmadan önce ek temyiz dilekçesi sunup sunamayacağı, sunulan bu ek dilekçe kapsamında temyiz denetiminin yapılıp yapılamayacağı hususu;

1-Kararın süresi içerisinde sanık veya vekili tarafından uygulamadan müddeti muhafaza dilekçesi dediğimiz süre tutum dilekçesi verilmesi durumunda temyiz dilekçesinde; somut bir neden belirtilmeksizin “kanuna aykırı, ...hukuka aykırı, ....usule aykırı, usul ve yasaya aykırı, ... uluslararası hukuka aykırı.... Yargıtay kararlarına aykırı, .... AİHS’e aykırı, ...AİHM’e aykırı, .... haksız yersiz, ... adalete aykırı mahkumiyet kararını temyiz ediyorum, .... bazen de mahkumiyet kararını temyiz ediyorum temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasını ve gerekçeli temyiz dilekçesini gerekçeli kararın tarafıma tebliğinden sonra sunacağım, ... beraat etmem gerekiyor bu nedenle kararı temyiz ediyorum” şeklindeki temyiz dilekçeleri intikal etmektedir. Bu durumda her dosyada temyiz incelemesi yapılıp yapılmaması kavramın ne anlama geldiği tartışması yapılacak, bazıları kabul edilecek, bazı dilekçeler de kabul edilmeyecek. Bu da kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiği suçlamasını beraberinde getirecektir.

Adalete erişim bir hak olarak kabul edilmektedir. Adalete erişim bir hak olduğu için bu hakkın kullanımı yoluyla yasanın yorumu, anlaşılabilirliği ve dolayısıyla yararlanılabilirliği sağlanıp, içtihatlar bu şekilde oluşturulmalıdır. Hakların tanınması yetmez, hakkın etkin kullanımını da sağlanması gerekir.

Yargı organlarının adalet dağıtmada kaçınma yetkileri yoktur. Anayasamız bunu “hiçbir mahkeme görev yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz” biçiminde düzenlemiştir (m. 36/2) Adalet dağıtımından kaçınılması, hakkı teslim etmekten kaçınmak demektir.

Adalete erişim hakkı yargıya başvurma (dava açma), güvence oluşturan yasa yollarına başvurma ve yargı kararlarının uygulanmasını sağlama isteme haklarını güvence altına almaktadır. Temyiz yasa yolu, erişim hakkının adli yargıda zirveye ulaşmasını sağlamaktadır (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, s.443).

5271 sayılı CMK’da birbiriyle yakın bağlantılı olan iki madde üzerinde durulması gerekmektedir. Bunlardan biri, 288; diğeri 289. maddedir.

Birincisi, 288. maddede, temyizin nedenine yer verilmiştir. Buna göre, “Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır” (m. 288/1). Hukuka aykırılığın ne olduğu da açıklanmıştır; “Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.” (m. 288/2).

5271 sayılı CMK’da birbiriyle yakın bağlantılı olan iki madde üzerinde durulması gerekmektedir. Bunlardan biri, 288; diğeri 289. maddedir.

Birincisi, 288. maddede, temyizin nedenine yer verilmiştir. Buna göre, “Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır” (m. 288/1). Hukuka aykırılığın ne olduğu da açıklanmıştır; “Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.” (m. 288/2).

İkincisi, CMK 289(1) “Temyiz dilekçesi veya beyanında gösterilmiş olmasa da aşağıda yazılı hallerde hukuka kesin aykırılık var sayılır.“ şeklindeki düzenlemeyle yasa koyucu temyiz dilekçesinde veya beyanında açıkça gösterilmese dahi, 289. maddede sayılan nedenlerin temyiz mahkemesince re’sen dikkate alınacağını kabul etmiştir. Bu nedenlerden en az birinin varlığı halinde hüküm baştan sona hukuka aykırı kabul edilmektedir. Yani, CMK’nın 289. maddesinde, mutlak bozma nedenlerine yer verilmiştir. Burada yer alan hususlardan birine aykırılık varsa hüküm mutlaka bozulacaktır. Bu mutlak bozma nedenlerinden başka maddi ceza hukuku veya yargılama hukuku ilkelerinden birine aykırılık varsa, bunlar mutlak bozma nedeni olarak belirtilmemiş olsalar da, bunlara aykırılık da bozma nedenidir. Bu ikinciler için nispi bozma nedenleri denilebilir. Nispi bozma nedenlerinin 298/1. maddede belirtildiği gibi, temyiz dilekçe veya beyanında yer almasının arandığı söylenebilse de, temyiz dilekçesinde yer almasa bile 289. maddede belirtilen hukuka aykırılıkların tespit edilmesi halinde bozma kararı verilmesi gerekir (Doç. Dr. İbrahim Şahbaz, Olağan Yasa Yollarından İstinaf ve Temyizde İnceleme, Yargıtay Dergisi, cilt:43, sayı:1, Ocak 2017, sh. 172-173).

5271 sayılı Yasanın 288/2. maddesindeki bu düzenleme hukuka aykırılığın tanımını yapmakta, ancak 289. maddede hukuka aykırılıklar arasında derecelendirme yapılmaktadır. Buna göre mutlak hukuka aykırılık hallerinden biri varsa (m. 289), hükmün mutlaka bozulması gerekir. Hatta yasa koyucu 289/1. maddede ilk cümlede, maddede sayılan hallerden birinin varlığı halinde, bu neden temyiz dilekçesi veya beyanında açıkça dile getirilmese dahi, yasa yolu incelemesi yapan makamın bunu re’sen dikkate almasını kabul etmiştir. Devamla yasa koyucu bu nedenlerden birinin varlığını halinde “hukuka kesin aykırılığın” olduğunu karine olarak kabul etmiştir. Hukuka kesin aykırılık halinde de bozma kararı verilmesi zorunludur. Dolayısıyla, 289. maddede sayılan nedenlerden birine dahi aykırılık varsa hukuka kesin aykırılık vardır ve bu nedenle yargılamanın tamamı hukuka aykırı hale gelmiş olacaktır. Yasa koyucu 289. maddede sayılan nedenlerden birinin varlığı halinde yasa yolu incelemesi yapan makama bu aykırılığın hükme etkisinin olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapma olanağı tanımadığı gibi, Yargıtay’a “araştırma yetkisi de tanımamıştır” Yani 289. maddedeki nedenlerden birinin varlığını yasa koyucu, bu aykırılığın son karara etki ettiğini önceden ve yasayla kabul etmiştir.

Nitekim; 16. Ceza Dairesi 20/12/2017 tarih 2017/2517 Esas ve 2017/5659 Karar, 21/03/2018 tarih, 2018/1228 Esas ve 2018/831 Karar sayılı kararlarında “...CMK 289. maddesinin 1-a-e bendlerinde, hukuka kesin aykırılık halleri içinde, “mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması ile Cumhuriyet savcısı veya duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gereken kişilerin yokluğunda duruşması yapılması” gösterilmiştir. Temyiz denetiminde bu madde kapsamındaki hukuka aykırılıklar temyiz kapsamında gösterilmiş olmasa da res’en incelenecektir. (CMK 289/1) Hukuka kesin aykırılık hallerinde, hükümden önce verilen mahkeme kararlarının, temyiz incelemesi yönünden hükme esas teşkil edip etmediğinin de bir önemi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkülü için duruşmada hazır bulunması doğrudan şart koşulan zorunlu müdafiin görevlendirilmemesinin, CMK 289. maddesinin 1-a-e bendleri bağlamında hukuka kesin aykırılık oluşturduğu açık olduğundan usulüne uygun açılmış bir temyiz davasında temyiz kapsamında gösterilmiş olmasa da res’en incelenmesi gerekecektir. “

Sorulması gereken tek soru “Temyiz incelemesi temyiz başvurusunda gösterilen nedenlerle sınırlı mıdır?”

Temyiz incelemesi kural olarak temyiz dilekçesinde veya layihasında ileri sürülmüş olan sebepleri kapsayacaktır. CMK’nın 294. maddesinde, temyiz nedenini ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olacağı ve temyiz edenin başvurusunda, temyiz nedenini göstermek zorunda olduğu ifade edilmiştir. Bundan ayrıca 301. maddede de Yargıtay’ın yalnızca “temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile, temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirleyen olaylar” hakkında inceleme yapacağı açıklanmıştır. Anılan hükümler uyarınca, temyiz nedeni olarak gösterilmeyen bir hususun Yargıtay tarafından nazara alınmaması gerekmektedir.

Buna karşın, açıklanan kuralın bir istisnası bulunmaktadır. Gerçekten de temyiz dilekçesinde ileri sürülmemiş olsa bile, CMK madde 289’da belirtilen kesin hukuka aykırılık hallerinin bulunup bulunmadığının temyiz incelemesinde re’sen araştırılması gerekmektedir.

CMK 289. maddesi; hükmü temyiz hak ve yetkisi bulunanın süresi içinde temyiz edilebilir nitelikteki hükme ilişkin usulüne uygun şekilde temyiz iradesi açıkladığından Yargıtay görevli dairesince temyiz dilekçesi veya beyanında temyize ilişkin bir sebep gösterilmemiş olsa bile (kaldı ki bu dilekçelerde kanuna ve usule aykırıdır, beraatimi istiyorum, usul ve yasaya aykırıdır şeklindeki beyanların sebep olarak kabul edilmesi gerektiği) Hukuka kesin aykırılık halinin denetlenmesi gereğinin bir zorunluluk hali olduğu belirtilmiştir. CMK 289’a göre Daire temyiz dilekçesi veya beyanında temyize ilişkin bir sebep gösterilmemiş olsa bile hukuka kesin aykırılık halinin denetlenmesi gerekir. Zira; CMK’nın 289. maddesindeki Temyiz dilekçesi veya beyanında gösterilmiş olmasa da ifadesi,

CMK’nın 294. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.

(2) Temyiz sebebi, ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.” şeklindeki hükmü,

Temyiz dilekçesinde bir hukuki temyiz nedeni varsa, o zaman CMK’nın 289. maddesinde belirtilen hukuka kesin aykırılık hallerinin var olup olmadığı denetlenebilir, şeklinde kısıtlayıcı şekilde yorumlanamaz.

Ceza Muhakemesi Kanununun 289. maddesi lafzı ve ruhu ile hukuka kesin aykırılık hallerine özel bir önem vererek, hukuka kesin aykırılık hallerinin varlığının tespitini, sebebe dayalı temyiz incelemesi dışında tutarak kişi hak ve hürriyetlerini teminat altına almak istemektedir. Bu denetlemenin temyiz iradesi varsa, mutlaka yapılması gerektiğini açıkça bir zorunluluk olarak belirtmiştir. Aksi halde temyiz sebebi gösterilmediği için hukuka kesin aykırılık oluşturacak şekilde yapılan yargılama sonucunda kurulan hüküm ya da hukuka aykırı şekilde elde edilen delillere dayalı olarak verlien mahkumiyet hükümleri hiçbir şekilde denetlenmeyecektir. Bu durum CMK’nın 289. maddesine aykırı olup, temyiz ve adil yargılama hakkının ihlali sorunlarına yol açar.

Sonuç olarak, sanığın temyiz iradesi vardır ve temyiz sebebi gösterilmemiş olsa da Dairemizce CMK’nın 289. maddesi kapsamında bir temyiz incelemesi yapılmalıdır.

Mutlak temyiz nedenlerinin ortak özelliği, sanığa hak tanıyan kurallar olmalarının yanı sıra aynı zamanda adil bir yargılamanın yapılabilmesi için öngörülmüş, kamusal menfaatleri gözeten kurallar olmalarıdır. Bu hallerin varlığı halinde hükmün bundan mutlak olarak etkilendiği kabul edilmiştir. Kanun bu noktada hukuka aykırılığa ilişkin nedensellik bağını kendisi kurduğundan hakime takdir yetkisi bırakmamıştır.

Kanunun 289. maddesindeki kurala istisna teşkil eden CMK madde 290’daki düzenlemeyi burada açıklamak gerekir; “Sanığın yararına olan hukuk kurallarına aykırılık, sanık aleyhine hükmün bozdurulması için Cumhuriyet savcısına bir hak vermez”. Bu hüküm uyarınca, sanığın lehine olan hukuk kurallarına aykırılık bulunması, sanığın aleyhine hükmün bozulması için bir sebep teşkil etmez. Mesela son sözün sanığa verilmediği gerekçesiyle sanığın beraatine ilişkin karar bozulmaz.

Açıklanan nedenlerle; sanığın temyiz talebi CMK 289. maddede belirtilen kesin hukuka aykırılıkların bulunup bulunmadığıyla ilgili olarak sınırlı inceleme yapılıp yok ise temyiz talebinin esastan reddedilerek ONANMASINA, var ise BOZULMASINA karar verilmesi gerekir.

2-Sanığın veya müdafiinin süresi içerisinde temyiz sebepleri belirtilmeden süre tutum dilekçesi verdikten sonra temyiz nedenlerini belirtir ek dilekçeler verilmesi durumunda nasıl bir yol izlenmesi gerekir?