muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/81, Karar No: 2023/5032, Tarih: 20.06.2023

**8. Ceza Dairesi         2023/81 E.  ,  2023/5032 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/2048 E. 2022/3299 K.

SUÇ : Yalan tanıklık

HÜKÜM : Hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 12.07.2019 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında yalan tanıklık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 272 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dava açılmıştır.

2. Ankara 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.07.2021 tarihli kararı ile sanık hakkında yalan tanıklık suçundan 5237 sayılı 272 nci maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesi uyarınca verilen 10 ay hapis cezasının ertelenmesine ve bir yıl denetim süresi belirlenmesine karar verilmiştir.

3. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesinin 08.11.2022 tarihli kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf talebinin kabulüne karar verilerek yapılan inceleme neticesinde 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanığın 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verilerek hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği;

Sanığın gerçeğe aykırı beyanda bulunduğuna ve atılı suçun sübut bulduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1. Dava konusu olay, Ankara 33. İş Mahkemesinin 2017/387 Esas sayılı dava dosyasına konu bir iş kazasına ilişkin tanık sıfatıyla beyanına başvurulan sanığın kaza tarihinde işyerinde çalıştığına dair beyanının yalan tanıklık suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği;

Sanığın gerçeğe aykırı beyanda bulunduğuna ve atılı suçun sübut bulduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1. Dava konusu olay, Ankara 33. İş Mahkemesinin 2017/387 Esas sayılı dava dosyasına konu bir iş kazasına ilişkin tanık sıfatıyla beyanına başvurulan sanığın kaza tarihinde işyerinde çalıştığına dair beyanının yalan tanıklık suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

2. Sanığın Ankara 33. İş Mahkemesinin 2017/387 Esas sayılı iş kazası tespitine ilişkin dava dosyasının 08.11.2018 tarihli duruşmasında davacı tanığı olarak alınan beyanının "Ben 2015 yılında davalı işyerinde çalışmaya başladım. 1,5 yıl kadar kaynakçı olarak çalışıyordum. 2015 yılının başında işe başladım. Davacı da imalat ustası idi. Ayrıca damperlerin bakımını da yapıyordu. Tarihini hatırlamıyorum. Davacı damper içindeki toprak birikintilerini kazma ile temizlerken davacının sesini duydum. Çalıştığı yere gittim. Omzunu tutarak geldi. Hastaneye gitti. 7 ay süre ile haftada bir gün fizik tedaviye gitti. Ben işten ayrıldıktan sonra ameliyat olduğunu öğrendim. Ayrıca spirel taşı ile çalışırken ayağını kestiğini duydum." şeklinde olduğu belirlenmiştir.

3. Sanığın Ankara 35. İş Mahkemesinin 2017/205 Esas sayılı tazminata ilişkin dava dosyasının 30.11.2017 tarihli duruşmasında davacı tanığı olarak alınan beyanının "Ben Atak 1 de yaklaşık 1-1,5 yıl davacı ile birlikte çalıştım. Aynı yerde çalıştık. Ben kaynakçı idim. Davacı imalatçı idi tamir de yapardı. İş kazasını tam olarak görmedim. Davacı bana ikinci el damperi kazırken omzunda kas yırtılması oluşmuş, bir sene fizik tedavi gördüğünü biliyorum. Daha sonra ameliyat olduğunu biliyorum. Daha sonra ben işyerinden ayrıldım. Davacının daha sonra Atak 1 de çalıştığı dönemde mermer kesici aleti ile bacağından yaralandığını kestğini duydum. Davalı işverenlik maddi yardımda bulunmadılar. Bu süre zarfında çalışamadı. Bildiğim kadarı ile davacının kolunda platin vardır ağır işlerde çalışamıyor." şeklinde olduğu belirlenmiştir.

4. Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerine göre, sanığın katılan şirkette 13.08.2013 tarihinde işe başladığı, 29.10.2014 tarihinde işten ayrıldığı belirlenmiştir.

5. Hakkında yalan tanıklık suçundan soruşturma başlatılan sanık aşamalarda, işyerinden tanıdığı arkadaşı M.Ö.'nün ikinci el damper tamiri yaptığı sırada birden bağırtısını duyduğunu, kolunu tutarak kendisine doğru geldiğini gördüğünü, hastaneye gidip 7 ay fizik tedavi gördüğünü, bir yıl içinde de ameliyat olduğunu öğrendiğini, M.Ö.'nün ikinci iş kazası geçirdiği tarihte kendisinin o işyerinde çalışmadığını, D.A. isimli arkadaşının kendisine bildirmesi ile haberdar olduğunu ifade ederek mahkemedeki ifadelerinin doğru olduğunu beyan etmiştir.

6. Tanık olarak beyanına başvurulan D.A., hem sanık hem de M.Ö. ile aynı firmada çalıştığını, 07.01.2013 tarihinden 2019 yılına kadar bu işyerinde çalıştığını, sanığın 2013 yılında işe başladığını, yaklaşık 1,5 yıl kadar çalıştığını, M.Ö.'nün bu işyerinde çalışırken bir iş kazası geçirdiğini, tarihini tam olarak hatırlamadığını ancak o tarihte sanığın da bu işyerinde çalıştığını, M.Ö. ile damperin içini kazdıkları sırada lavabo ihtiyacı için ayrılıp geri geldiğinde M.Ö.'nün omzundan cırt diye bir ses geldiğini söylediğini, sanığın da bu dönemde imalatta çalıştığını ifade etmiştir.

7. Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ekli raporlarına göre, M.Ö.'nün 23.12.2013, 07.01.2014 tarihlerinde ortopedi polikliniğinde, 16.02.2015 tarihinde ise Pursaklar Devlet Hastanesinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon bölümünde tedavi gördüğü, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 25.06.2015 tarihli ortopedi ve travmatoloji servisinin raporu ile de M.Ö.'nün hikayesinde "yaklaşık 1 yıldır omuzda ağrı, hareket kısıtlılığı ve omuzunu yukarı kaldıramama şikayetleri ile müracaat eden hasta görüldü yatırıldı" şeklinde ifadenin bulunduğu belirlenmiştir.

A. İlk Derece Mahkemesinin kabulü

İlk derece mahkemesince, "Ankara 33. İş Mahkemesinin 2017/387 esas sayılı dosyasında sanığın yeminli ifadesinde "2015 yılında davalı iş yerinde çalışmaya başladığını, 1,5 yıl kadar kaynakçı olarak çalıştığını davacının imalat ustası olduğunu damperler'in bakımını yaptığını, tarihini hatırlayamadığı bir gün davacının damper içindeki toprak birikintileri kazma ile temizlerken davacının sesini duyduğunu, çalıştığı yere gittiğini omuzunu tutarak geldiğini, 7 ay süre ile haftada bir gün fizik tedaviye gittiğini..." belirttiği, dosyaya sunulan SGK'dan temin edilen işten ayrılış ve giriş bildirgelerine göre sanığın 13/08/2013 tarihinde ATAK 1 Mikser Makina şirketinde göreve başlayıp, 29/10/2014 tarihinde işinden ayrıldığı, iş mahkemesinde görülen davaya konu olay tarihinde ise İmsan Metal Gıda isimli şirkette çalıştığının tespit edildiği, bu nedenle sanık ...'ın 33. İş mahkemesinin 2017/387 esas sayılı dosyasında olayla ilgili bilgisinin bulunmadığı halde bilgisi varmış gibi olayı anlatıp yalan tanıklık yaptığı" gerekçesi ile sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin kabulü

B. Bölge Adliye Mahkemesinin kabulü

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesince, sanık müdafiinin istinaf talebinin kabulüne karar verilerek yapılan inceleme neticesinde, "İşbu dosya ile Ankara 33.İş Mahkemesi'nin E.2017/387 sayılı dosyası ve Ankara 35.İş Mahkemesi'nin E.2017/205 sayılı dosyalarının incelenmesinde, yalan tanıklık suçuna konu olan iş kazasının tam olarak, hangi tarihte vukubulduğu tespit edilememiş olup, bu konuda şüphe oluşmuştur. Özellikle yukarıda belirtilen epikriz raporundaki tespitte, M.Ö.'nün şikayetlerinin bir yıldır olduğuna dair tespit göz önüne alındığında, iş kazasının sanığın, katılan şirketin işyerinde çalıştığı dönemde olmuş olabileceği, beyanının gerçeğe uygun olabileceği" belirtilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanığın 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verilerek hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanığın, iş kazası tespit ve tazminat davalarında M.Ö.'nün iş kazasına ilişkin anlatımları ve bu anlatımları doğrulayan D.A.'nın beyanları, Sosyal Güvenlik Kurumunun cevabi yazıları ve hastane raporları ile dava dosyası kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, sanığın yalan tanıklık yaptığına dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesinin 08.11.2022 tarihli kararında katılan vekili tarafından ileri sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ankara 9. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5040, Karar No: 2021/7705, Tarih: 01.07.2021

**3. Hukuk Dairesi         2021/5040 E.  ,  2021/7705 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

Dava; davacının iddiası ve talebi haksız şikayet nedeni ile uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup, davacı ile davalı arasında akdedilen (eczane) protokolünden kaynaklanan cezai işlemin dava konusu olmamasına göre, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin temyiz inceleme görevi Yargıtay 4. Hukuk Dairesinindir.

Dosya, Yargıtay 4. Hukuk Dairesince incelenerek görevsizlik kararı ile Dairemize gönderilmiş olup, 23.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6723 sayılı Yasanın 21.maddesi ile değiştirilen 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 60/3 maddesi uyarınca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kuruluna gönderilmesine, 01/07/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/41423, Karar No: 2017/12926, Tarih: 14.11.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/41423 E.  ,  2017/12926 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

A) 5271 sayılı CMK'nın 234 ve 237. maddeleri uyarınca kamu davasına katılma hakkının mağdur ile suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişilere ait olması karşısında, yüklenen suçlardan zarar gören sıfatı bulunmayan Sivas Belediye Başkanlığının, kamu davasına katılma talebinin reddine ilişkin kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, vekilinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

B) Sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz taleplerine gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Ceza Genel Kurulu’nun 14.10.2008 gün ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşlara yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

Öncelikle belirtilmelidir ki, söz konusu haberlerde yer alan ifadelerin ve haber başlığının, Anayasa ve AİHS ve AİHM içtihatlarında özel bir önem atfedilen, ifade özgürlüğü bağlamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur. Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir ‘toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.

Gerek Anayasa gerekse Sözleşme hükümlerine uygun davranılmaması, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerine aykarı hareket etmesi anlamına gelebilecektir. Zira, negatif yükümlülük kapsamında yetkili makamlar, zorunlu olmadıkça ifadenin açıklanmasını ve yayılmasını yasaklamamalı ve yaptırımlara tabi tutmamalı; pozitif yükümlülük kapsamında ise ifade özgürlüğünün gerçek ve etkili korunması için gereken tedbirleri almalı ve denge unsurunu sağlamalıdırlar. Aksi takdirde AİHM, kişinin şeref ve itibarının haksız bir saldırı altında olmasına rağmen ulusal mahkemeler tarafından gereken ölçüde korunmadığı gerekçesiyle AİHS'nin 8. maddesi açısından ihlal kararı verebilmektedir. Zira AİHM açısından, başvuranların özel hayata saygı hakkı ve ifade özgürlüğü eşit derecede önemlidir. Denge unsurunun sağlanmasında içtihatlara göre göz önünde bulundurulması gereken temel ilkeler ise, başvuruya konu ifadelerin kamu yararına ilişkin tartışmaya katkısı, ifade sahibinin tanınırlığı ve daha önceki tutumları, ifadenin içeriği, şekli ve etkileridir.

AİHM, birçok içtihadında Sözleşme’nin 10. maddesinin sadece ifade edilen düşünce veya bilginin esasını değil, aynı zamanda bunların aktarılma biçimlerini de güvence altına aldığını belirtmiştir. Bu anlamda, AİHM içtihatlarında, basın, toplumun gözetleyicisi olarak kabul edilmekte ve herkesin kamuoyunu ilgilendiren bilgileri edinme hakkı bulunduğu düşüncesiyle, kamuyunu ilgilendiren konulara dair bilgi ve fikirleri vermeyi sağlayan basın özgürlüğüne ayrı bir önem atfedilmektedir.

AİHM’e göre, öncelikle ifadelerin bir olgu isnadı mı yoksa değer yargısı mı olduğu belirlenmelidir. Zira olgu isnadı kanıtlanabilir bir husus iken, bir değer yargısının kanıtlanmasının istenmesi dahi ifade özgürlüğüne müdahale sayılabilecektir. Yargılamaya konu olan ifadeler eğer bir değer yargısı içermekte ve somut bir olgu isnadından bahsedilemeyecekse, değer yargılarını destekleyecek 'yeterli bir altyapının' mevcut olup olmadığı AİHM tarafından göz önünde bulundurulmaktadır. Zira değer yargılarının dahi belli düzeyde olgusal temel içermesi gerektiği kabul edilmektedir. Öte yandan, hiçbir veriye dayanmayan ve hiçbir altyapısı bulunmayan bir değer yargısı AİHM tarafından da ifade özgürlüğü sınırları içerisinde kabul görmemektedir.

Olgu isnadı içeren ifadeler konusunda ise, en azından ilk bakışta güvenilir görünen delil sunulması gerektiği kabul edilmektedir. Elbette ki, bu deliller sunulamadığı takdirde, AİHM, iddiaların gerçekliğinin kanıtlanmasını beklemektedir.

Olgu isnadı içeren ifadeler konusunda ise, en azından ilk bakışta güvenilir görünen delil sunulması gerektiği kabul edilmektedir. Elbette ki, bu deliller sunulamadığı takdirde, AİHM, iddiaların gerçekliğinin kanıtlanmasını beklemektedir.

Basında yayınlanan bilginin tüm yönleri ile doğruluğunun ortaya koyulması gerekmez. Thorgeir Thorgeirson/İzlanda davasında başvuranın mahkûmiyeti, polis şiddetine ilişkin iddiaların gerçekliğini ortaya koyamamasına dayanmaktadır. AİHM, başvurucuyu sert bir dille dile getirdiği bazı iddiaların doğruluğunu ortaya koyma yükünden muaf tutmuştur. AİHM’e göre, başvurucu başkaları tarafından söylenenleri haberleştirmiştir. Bu nedenle, iddiaların içeriği ile ilgili olarak sorumlu görülmemiştir. Ayrıca iddiaların tamamen asılsız olduğu da ortaya koyulamamıştır. Ayrıca, başvurucunun amacı polisin itibarına zarar vermek değil, Adalet Bakanlığını polis şiddetine ilişkin iddialarla ilgili bir soruşturma başlatmaya sevk etmektir (Thorgeir Thorgeirson v/İzlanda, 13778/88, 25.06.1992)

Sonuç olarak, gerçek dışı olgulara dayalı iddia olarak nitelenen açıklamalar bakımından AİHM, başvurucuların bu tür ifadelerin ortaya konulmasından ve yayınlanmasından sorumlu olup olmadıklarını ve bu tür bilgilerle diğer kişileri aldatmayı amaçlayıp amaçlamadıklarını dikkate almaktadır.

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir. Siyasetçiler bu nedenle basın ve gazeteciler tarafından getirilen eleştirilere daha geniş bir hoşgörü göstermek zorundadırlar.

Dabrowski /Polonya davasında, bir gazeteci yerel bir siyasetçi ile ilgili devam etmekte olan ceza yargılamasına dair yazdığı yazıların gazetede yayınlanmasının ardından hakaret suçundan mahkûm olmuştur. Başvuran, hakaret ettiği iddia edilen belediye başkanının, hırsızlık suçundan cezaalmasının ardından 'soyguncu belediye başkanı' olarak tanımlamıştır. AİHM, bu başvuruda, 10. maddenin ihlal edildiğine karar verirken, gazetecinin bir dereceye kadar abartma hakkına sahip olmasına ve belediye başkanının kamuya mal olmuş bir kişi olarak, bazıları olgusal temelden yoksun olmayan değer yargısı olarak değerlendirilebilecek eleştirilere karşı, daha fazla hoşgörü göstermek zorunda olmasına özel bir ağırlık vermiştir (Dabrowski /Polonya ,18235/02, 19.12.2006)

Lingens/Avusturya davasına konu olan olayda ise, Avusturya’da 1975 yılında yapılan seçimlerden sonra, bir gazeteci olan başvuran Lingens, geçmişinde Nazi faaliyetleri bulunan bir siyasetçi ile koalisyon kuracağını açıklayan Federal Şansölye Bruno Kereiski’yi eleştiren yazılarında, “ahlaksızca”, “yüz kızartıcı”, “en adi türden fırsatçılık” ifadelerine yer vermiştir. Başvuranın para cezasına mahkum olduğu bu davada AİHM, politikacıların kendilerine yöneltilen ağır eleştirilere tahammül etmek durumunda olduğunu vurgulamış ve ifade özgürlüğünün ihlal edildiği sonucuna varmıştır. AİHM, içtihatlarını tekrar ederek, siyasetçilerin eleştirilere özel kişilerden daha fazla hoşgörü göstermesi gerektiği ilkesine dayanmış ve mahkûmiyetin ifade özgürlüğüne orantısız bir müdahale oluşturduğuna hükmetmiştir. Hararetli siyasi tartışmaların yaşandığı bir arka plan ışığında, başvurucunun açıklamaları, saldırgan olmakla birlikte hakaret niteliğinde görülmemiştir (Lingens/Avusturya, 9815/82, 08.07.1986)

Eon/Fransa davasında AİHM, bir siyasî eylemcinin, 2008 yılında Fransa Cumhurbaşkanı‘nın ziyareti sırasında, Cumhurbaşkanı korteji geçmek üzereyken, üzerinde “Defol git, salak herif” yazılı bir pankart açarak Fransa Cumhurbaşkanı’na hakaret etmekten hüküm giymesini incelemiştir. AİHM, bu içtihadında yerginin, pek çok kez, özünde var olan abartma ve saptırma vasıfları yoluyla, doğal olarak kışkırtmayı ve galeyana getirmeyi amaçlayan bir sanatsal ifade ve toplumsal eleştiri biçimi olduğunu belirttikten sonra, ceza verilmesinin, güncel konular hakkında yergi niteliğinde ortaya konulan ifade biçimleri üzerinde bir soğutma etkisi yapmasının mümkün olduğu ifade edilmiştir. Bu tür ifade biçimlerinin kendisi, kamu menfaatini ilgilendiren sorunların serbestçe tartışılmasında oldukça önemli bir rol oynayabilmektedir ki; serbest tartışma olmadan demokratik toplum mümkün olamaz (Eon / Fransa, 26118/10, 14.03.2013)