muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/296, Karar No: 2022/554, Tarih: 15.09.2022

Tanık ...'nin; "... . ismiyle tanırım, açık öğretim fakültesi edebiyat bölümü mezunudur. Astsubaydır. 2012-2013 yılları arasında ... ilinde FETÖ/PDY terör örgütünün evinde kalırdı. Ayrıca örgüte ait bir yurdun danışmanlığını yaptı. Mahrem yapı olan askeri yapılanması içerisinde bulunan doktora/mastır (askeri okullara sivil kaynaktan öğrenci hazırlayan örgütün birim adı) biriminden eğitim alarak jandarma astsubaylığını kazanıp gitti. Halen çalışıyor olabilir."Tanık ...'in; "...benim ders verdiğim öğrenciler genelde .dan oluşuyordu. Ders verdiğimiz öğrenciler; ....:...'un bir ilçesinden olduğunu biliyorum, kısa boyludur. 2 yıllık üniversite mezunu olduğunu biliyorum"

Tanık ...'ın; ". ismiyle tanırım. Açık öğretim fakültesi mezunudur. Jandarma astsubaydır. 2012-2013 yılları arasında ... ilinde FETÖ/PDY terör örgütünün evinde kalırdı. Ayrıca örgüte ait bir yurdun danışmanlığını yaptı. Mahrem yapı olan askeri yapılanması içerisinde bulunan doktora/mastır (askeri okullara sivil kaynaktan öğrenci hazırlayan örgütün birim adı) biriminden eğitim alarak jandarma astsubaylığını kazanıp gitti. Halen çalışıyor olabilir."

Biçiminde beyanda bulundukları görülmüştür.

Sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 53 ve 58/9. maddeleri gereğince cezalandırılması istemiyle dava açıldığı,

Sanığın yargılama aşamasındaki savunmasında; ... İl Jandarmada gözaltına alındığını, 12 gün gözaltında kaldığını, psikolojik baskı altında ifadelerinin alındığını, avukatla görüştürülmediğini, etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilebilecek olan ifadelerini kabul etmediğini, ifadeye katılan kolluk görevlisinin ''etkin pişmanlıktan faydalanman gerekiyor, faydalanmazsan kurtulamazsın, tek çaren bu'' dediğini, FETÖ/PDY terör örgütü ile hiçbir iltisakının ve alakasının olmadığını, geçmişinin tüm çıplaklığı ile göz önünde olduğunu, liseyi ... Lisesinde devlet okulunda okuduğunu, yatılı olarak kaldığını, üniversiteyi de açık öğretimden okuduğunu, ailesinin yanında kaldığını, dışarıda çalıştığını ve ailesine destek olduğunu, hiçbir zaman örgüt içerisinde bulunmadığını, hiçbir yapısında ve biriminde yer almadığını, açık öğretimden sonra son sınıftayken astsubaylık sınavlarına başvurduğunu, sınavlar ve mülakat yaklaştığı zaman ...'da bir hafta on gün kadar bulunduğunu, orada teyzesi olduğunu, bir hafta on gün onun yanında kaldığını, Bylock'u kesinlikle indirmediğini ve kullanmadığını, kollukta yaptığı teşhisleri kabul etmediğini, psikolojik baskı altında korkutularak ifadesinin alındığını belirttiği anlaşılmıştır,

Tanık ... yargılamada özetle; sanığı tanıdığını ve teşhis ettiğini, sanıkla bir akrabalık veya husumeti olmadığını, matematik öğretmenliği bölümünde son sınıf öğrencisi olduğu dönemde gerçek adını bilmediği ve kollukta da fotoğraf gösterilmemesi nedeniyle teşhis edemediği ... kod isimli şahsın isteği ile sanığın da aralarında bulunduğu 4 veya 5 kişiye ders verdiğini, o dönemde sanığın hangi sınavlara hazırlandığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, matematik derslerini 2012 yılı Ekim, Kasım, Aralık ve 2013 yılı Ocak ayı olmak üzere toplam 4 ay boyunca verdiğini, ders verdiği kişilerin örgüte ait farklı evlerde kaldıklarını,

Tanık ... beyanında özetle; sanığı tanıdığını, aralarında akrabalık veya husumet olmadığını, sanığı ...'da kırkıncı hoca cemaatinin sohbetlerinden tanıdığını, 2012 yılı Şubat ayından sonra bir daha görmediğini, gördüğü son yerin ... olduğunu, 2011 yılı sonuna doğru ...'da yaklaşık 4 ay süre ile kaldığını, kaldığı evlerin o dönem cemaat olarak anılan yapıya ait evler olduğunu, 2012 yılı Şubat ayında kavga ederek bu yapılanmanın evlerinden ayrıldığını, (çelişki üzerine sorulduğunda) kollukta beyan ve teşhiste bulunurken sadece sanığı ... ilinde kırkıncı hoca cemaatinden tanıdığını ve ...'da da gördüğünü söylediğini, sanığın FETÖ yapılanması ile bir ilgisi olduğunu düşünmediğini, FETÖ yapılanmasına karşı olan kırkıncı hoca sohbetlerine katıldığını,

Tanık ... beyanında özetle; sanığı arkadaş ortamından tanıdığını, Açık Öğretim Fakültesi Edebiyat Bölümü mezunu ve jandarma astsubay olduğunu, 2012-2013 yıllarında hatırladığı kadarıyla ... ili ...semtindeki FETÖ/PDY terör örgütünün evinde kaldığını, ayrıca örgüte ait bir öğrenci yurdunun danışma masasında görevli olduğunu, mahrem yapı olan askeri yapılanma içerisinde bulunan doktora/mastır (askeri okullara sivil kaynaktan öğrenci hazırlayan örgütün birim adı) biriminden eğitim alarak jandarma astsubaylığını kazanıp gittiğini, bilgilerinin arkadaş ortamından duyumlara dayalı olduğunu, sanığı yakınen tanımadığını,

Tanık ... beyanında özetle; sanıkla 2013-2014 yıllarında Jandarma Astsubay Temel Eğitim Kursunda aynı devre olduklarını, sanığı bu dönemden tanıdığını, kendisi hakkında açılmış bir dava olduğunu, ... 9. Ağır Ceza Mahkemesinde davasının görüldüğünü, etkin pişmanlıkta bulunduğunu, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, kendi mahkemesinde verdiği ifadesinin doğru olduğunu, jandarma okulunda iken ... isimli şahsın kendisini telefondan arayarak sürekli çağırdığını, ya telefonu meşgule attığını ya da bakmadığını, birkaç kez bu şekilde olduktan sonra tanımadığı bir numaranın aradığını ve ...'da bulunan bir örgüt evine çağırdığını, evin bulunduğu yeri hatırlamadığını, eve gittiğinde kapıdaki kişinin telefonları neden açmadığını ve neden sohbete gelmediğini sorduğunu, bu esnada diğer odanın kapısının hafif aralık olduğunu, burada sanığı ve...'i gördüğünü, ne yaptıkları konusunda bir bilgisinin olmadığını, sanığın örgüt üyeliğine ilişkin bildiği ve gördüğü tek noktanın bu olduğunu, sanığı okul harici bir yerde görmediğini,

Tanık ... beyanında özetle; ''kendisi hakkında FETÖ/PDY üyeliğinden dolayı yargılama yapıldığını, etkin pişmanlık hükümlerinden faydalandığını ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğini, 2010-2015 yılları arasında Hacettepe Üniversite Sosyal Hizmetler Bölümünde öğrenci olduğunu, 2010-2012 yılları arasında FETÖ'ye müzahir ismini bilmediği yurtlarda kaldığını, bazen evlere de geçtiğini, sanığın.lu olduğunu yurttan bir arkadaşının söylediğini, sanığı yurdun önünde ve danışmada otururken birkaç kez gördüğünü, kaldığı yurtlarda genellikle FETÖ'ye ait kitaplar okutulduğunu ve sosyal aktiviteler yaptırıldığını, bu aktivetelerde sanığı hiç görmediğini, bu yurtlarda veya okulda kod adı olmadığını, sanığın da kod adı olup olmadığını bilmediğini, daha sonra bir arkadaşının sanığı askeriyeye veya polisliğe girdiğini söylediğini, 2012-2013 yıllarından sonra sanığı hiç görmediğini, kendisinin FETÖ/PDY ile bağlantısı hakkında herhangi bir bilgisi olmadığını, anlattığı şekilde duyumlardan ibaret bilgilerinin bu kadar olduğunu,

Beyan etmişlerdir.Sanık yargılama savunması kapsamında tanık beyanlarını da tamamen inkar etmiştir.

Mahkeme mahkumiyet gerekçesinde; ''..Sanığın dijital materyallerinin incelenmesi sonucu gelen bilirkişi raporuna göre kendisine ait aramada üzerinden ele geçirilen.marka cep telefonunda örgütün gizli haberleşme programı olan bylock isimli programın kalıntılarına rastlandığının tespit edildiği ancak mahkememizce sanığın kullanmış olduğu GSM hatları, bylock tespit edilen cep telefonu İMEİ numarası ve bu cep telefonuna takılan hatlar üzerinde yapılan araştırma da bylock tespiti yapılan bir GSM hattı tespit edilememiştir.

... İl Emniyet Müdürlüğü tarafından mahkememize gönderilen 23.05.2019 tarihli tutanağın incelenmesinde sanığın ... ilinde örgüt mahrem imamları tarafından kullanıldığı tespit edilen ... nolu ankesörlü/sabit telefondan 18.12.2015 tarihinde kullanmış olduğu 0507 579 6539 nolu hattın hakkında 2 ayrı soruşturma bulunan ... ... isimli şahıs ile ardışık olarak arandığı, yine aynı sabit hat ile 27.05.2016 tarihinde hakkında herhangi bir soruşturma bulunmayan... isimli şahıs ile ardışık olarak arandığı tespit edilmiştir.

Sanık soruşturma aşamasında kollukta, savcılıkta ve Sulh Ceza Hakimliğinde ki sorgusunda müdafi huzuru ile alınan savunmalarında özetle etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istediğini belirterek örgütle olan irtibatını ve iltisakını anlattığı, örgüt içerisinde tanıdığı kişilerin isimlerini verdiği ve 7 kişinin fotoğrafını teşhis ettiği, sanık beyanlarında; 2012 yılında açık öğretim üniversitesinin son sınıfında okur iken, liseden arkadaşı olan.isimli şahsın kendisini telefon ile arayarak “astsubaylık sınavları var sende son sınıftasın sınavlara girme hakkın var bu sınavlara girmek istermisin” dediğini, kendisinin de "olur şansımı deneyim" dediğini, sonra kendisine ... diye bir şahıstan bahsettiğini ve numarasını bu şahsa vereceğini ve bu şahsın kendisini arayarak görüşeceğini söylediğini, yaklaşık 4-5 gün sonra ... isimli şahsın kendisini aradığını, numarasını ...'ten aldığını, astsubaylık sınavları için kendisi ile görüşmek maksatlı ...’a geleceğini ve kendisi ile görüşeceğini söylediğini, 1 ay sonra ... isimli şahıs ile ...'da görüştüğünü, kendisine astsubay sınavlarına hazırlanması için ... iline gitmesi gerektiğini ve kendisini orada sınavlara hazırlayacaklarını söylediğini, daha sonra 05.11.2012 tarihinde astsubay sınavlarına hazırlanmak ve çalışmak maksadıyla ... iline gittiğini, ...'da örgüte ait farklı evlerde kaldığını, bu dönemde... kod isimli şahsın kendisi ile ilgilendiğini, en son kalmış olduğu evde... kod isimli şahsın bu ev ile kendisinin ilgilenmesini ve sorumlusu olmasını istediğini, kendisinin de kabul ettiğini, kalmış olduğu evde bulunan öğrencilere... kod isimli şahsın talimatı üzerine namaz kıldırıp, evin düzeni ile ilgilendiğini, bu dönemde ayrıca işe ihtiyacı olduğu için ... kodun ayarlaması ile örgüte ait bir yurtta çalıştığını, yine... kodun talimatı üzerine ayda bir defa. olan ... kod başkanlığında. olan Fatih kod, kendisi ve ismini hatırlayamadığı bir kişi ile toplandıklarını, bu toplantılarda evlerin sorunlarının tartışıldığını, ihtiyaçlarının tespit edildiğini, evde kalanların örgütsel faaliyetleri ve katılımlarının değerlendirildiğini, sonrada toplantı bitirilerek dağıldıklarını, kendisinin ve astsubaylık sınavlarına hazırlanan grubun sorumlusu olan... isimli şahsın bir süre sonra kendilerini ...kod isimli şahsa devrettiğini ve askeri okul sınavlarına kadar ...kod isimli şahsın kendileri ile ilgilendiğini, 2013 yılı Nisan ayı içerisinde astsubay okulu sınavlarına girdiğini ve kazandığını, aynı grupta olduğu ... ... ve... isimli şahısların da sınavı kazandığını, okul süresince dışarıda kiraladığı evde... ile beraber kaldıklarını, ... kod isimli şahsın bir gün ankesörlü telefondan arayarak kendileri ile ...ilçesinde bir kafede buluşmak istediğini söylemesi üzerine söylediği kafeye giderek buluştuklarını, bu buluşmada ... kod isimli şahıs..., .... ve ..

.kod isimli şahsın kendileri ile ilgilendiğini, 2013 yılı Nisan ayı içerisinde astsubay okulu sınavlarına girdiğini ve kazandığını, aynı grupta olduğu ... ... ve... isimli şahısların da sınavı kazandığını, okul süresince dışarıda kiraladığı evde... ile beraber kaldıklarını, ... kod isimli şahsın bir gün ankesörlü telefondan arayarak kendileri ile ...ilçesinde bir kafede buluşmak istediğini söylemesi üzerine söylediği kafeye giderek buluştuklarını, bu buluşmada ... kod isimli şahıs..., .... ve ... isimli şahıslar ile kendisinin bir grup olduklarını ve birlikte ev tutmaları gerektiğini söylediğini ancak bu söylediği şahıslar ile anlaşamayacaklarını söyleyerek ilk tuttukları evde... ile kalmaya devam ettiklerini, Astsubaylık okulu boyunca kendileri ile ... kodun tanıştırdığı ismini hatırlayamadığı bir şahsın ilgilendiğini, bu şahsın ayda bir kaldıkları eve gelerek kendilerine dini içerikli sohbetler yaptığını, Fethullah ...'in kitaplarını okuduğunu, himmet istediğini, bir kereye mahsus olmak üzere kendisine 150tl para verdiğini, bu şahsın kendisine ... kod adını verdiğini, Astsubay okulu bittikten sonra kendileri ile ilgilenen bu şahsın tayin olduğu ... ilinde kendisi ile ilgilenecek olan örgüt abisi İdris kod ve ... kod ile tanıştırdığını, daha sonrada İdris kod isimli şahsın kendisini Kadir kod isimli şahsa devrettiğini, ... ilinde bu şahıs ile görüştüğünü, . Kodun ... ilinde iken kendisini hatırlayamadığı bir sabit hattan kullanımında olan . numaralı hattan 3-5 kez aradığını, 2016 yılında .../. ilçesine tayinin çıktığını,. kodun kendisini .'ta ilgilenecek birine devredemediğini ancak telefon numarasını orda kendisi ile ilgilenecek şahsa verdiğini ve .'ta bu şahsın kendisi ile irtibata geçeceğini söylediğini ancak daha sonra darbe girişimi olduğunu ve örgütten kimsenin kendisini aramadığını, darbe girişiminden sonra bu örgütün gerçek yüzünü ve emellerini tam olarak gördüğünü ve örgütten ilişiğini tamamen kestiğini beyan etmiştir. Her ne kadar sanık kovuşturma aşamasında alınan beyanlarında soruşturma aşamasında ki beyanlarını kabul etmediğini, kolluğun ifadesini baskı altında aldığını, örgütle hiçbir bağlantısının bulunmadığını, örgüte ait evlerde kalmadığını, sohbetlere katılmadığını beyan etmiş ise de, sanığın soruşturma aşamasında alınan ifadelerinin müdafi huzuru ile alınması, bu ifadelerini savcılıkta ve sorguda da tekrar etmesi, dosya içerisinde sanığın soruşturma beyanlarını doğrulayan tanık beyanlarının ve ... İl Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen tutanağın bulunması birlikte değerlendirildiğinde sanığın kovuşturma aşamasında örgütsel tavır sergileyerek soruşturma aşamasında ki beyanlarını kabul etmediğine ilişkin beyanlarının suçtan kurtulmak amacı ile yaptığına mahkememizce kanaat getirilmiş ve kovuşturma aşamasında ki savunmalarına itibar edilmemiştir.

Tüm bu hususlar birlikte halinde değerlendirildiğinde sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek katılıp hiyerarşisine girdiği, sanığın 2012 yılında örgüt mahrem imamı ... kod isimli şahsın yönlendirmesi ile ... ilinden ... iline gelerek örgüte ait evlerde kaldığı, bu evlerde astsubaylık sınavlarına hazırlandığı, bu dönemde kendisinden sorumlu mahrem imamın talimatı ile kalmış olduğu evin sorumlusu olduğu ve evin düzeni ile ilgilendiği, ayrıca örgüt içerisinde ...olan şahsın başkanlığında yapılan aylık toplantılarda evde kalan kişilerin örgütsel faaliyetlerini ve katılımlarını rapor ettiği, örgüt içerisinde ... kod adını kullandığı, Astsubaylık MYO dönemi ve daha sonra atandığı yerlerde 2016 yılına kadar kendisinden sorumlu mahrem imamların düzenlemiş olduğu sohbetlere katıldığı, sanığın örgütsel mahremiyeti sağlamak amacıyla kendinden sorumlu mahrem imamlar tarafından sabit/ankesörlü hatlar üzerinden farklı tarihlerde arandığı, böylelikle sanığın gizliliğe riayet ederek ve önceden planlanmış belirli bir organizasyon içerisinde hareket ederek Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki görevine devam ettiği anlaşılmakla, sanık ...'in FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün amaçları doğrultusunda örgütün talimatlarına uygun hareket ettiği, bu şekilde sanığın yoğunluk, süreklilik ve çeşitlilik gösteren eylemleri birlikte değerlendirildiğinde sanığın suçtan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmemiş ve FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne üye olma suçunu işlediği sabit görüldüğünden sanığın örgüt içinde ki konum ve faaliyetlerinden tespit edilen suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesinde kullanılan ...,suçun işlendiği zaman ve yer, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, sanığın kastının ağırlığı, amaç ve saiki göz önüne alınarak takdiren alt sınırdan kısmen uzaklaşılmak suretiyle sanığın cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Sanık, soruşturma aşamasında etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istediğini belirterek örgütle olan irtibatını ve iltisakını anlatıp teşhis işlemlerinde bulunmuş ise de; kovuşturma aşamasında bu beyanlarını kabul etmediğini, baskı ile ifadesinin alındığını, örgütle bir ilgisinin olmadığını beyan etmesi, yine dosya içerisine Uyap bilgi bankasından alınan sanığın tanık olarak beyanda bulunduğu ... 2.ACM'nin 2019/369 E, 2020/211 K nolu ilamının incelenmesin de sanığın soruşturma aşamasında ki beyan ve teşhislerini kabul etmediğini beyan etmesi karşısında sanık hakkında TCK'nun 221/4-2.cümlesinde belirtilen etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamıştır.'' ifadelerine yer vermek suretiyle sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine karar vermiş ve TCK'nın 221. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerini uygulamamıştır.Tutuksuz yargılanan sanığın hükümle birlikte tutuklanmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de sanığın istinaf talebi hükmün düzeltilmesi suretiyle reddedilmiştir.Sanık, Bölge Adliye Mahkemesi kararından sonra 24.06.2021 tarihinde tutuklu bulunduğu cezaevinden gönderdiği dilekçesinde soruşturma aşamasındaki beyanlarının doğru olduğunu beyan ederek etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını istemiştir. Söz konusu Dilekçe içeriğinde;''...beyanlarımı geri alma sebebim örgüt üyeleri tarafından şahsıma uygulanan ikna ve baskı sonucu gerçekleşmiştir...serbest bırakıldıktan sonra örgüt üyelerinin bizzat köyüme gelerek ve yurt dışında olduğunu bildiğim ... kod ... Kasap isimli şahısla kendi telefonları üzerinden face-time marifetiyle görüştürmeleri üzerinden şahsımı ikna ettiler. ...beyanlarımı geri almazsam etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanırsam suçu kabul etmiş olacağımı ve mesleğime bir daha dönemeyeceğimi söylediler. Zaten hazırlık aşamasında söz konusu yapıyla irtibata geçme sebebimin meslek edinme amacıyla olduğunu ifade etmişim. Köye gelen şahıslar etkin pişmanlıktan yararlanan kişilerin İçişleri Bakanlığı tarafından hemen ihraç edildiklerini söylediler. Hatta tarafıma emsal dava dosyalarına İçişleri Bakanlığı tarafından yazılan bilgi amaçlı evrakları gösterdiler..... kod isimli şahıs etkin pişmanlıktan yararlanmayıp yargılaması devam eden şahısların halen daha açıkta olduklarını ve maaşlarını aldıklarını söyledi.... kod ... Kasap isimli şahıs benim söz konusu yapıyla ilgili irtibat kurma gerekçemin meslek edinme amacıyla olduğunu bildiğinden benim bu zayıf yönümü kullanarak beni ikna etti. Tutuklu kaldığım süre boyunca benim gibi tutuklu olan birçok subay ve astsubayla yapmış olduğum konuşmalar neticesinde ...anlattıkları hususların aslında benim mesleğe dönmem için hiçbir fayda sağlamayacağını, aksine örgütün çok önem verdiği TSK'da etkin pişmanlık müessesesinin yaygınlaşacağı ve örgütten kopmaların hızlanacağı ve örgütün çözülmesinin engellenmesi amacıyla olduğunun farkına vardım

. Tutuklu kaldığım süre boyunca benim gibi tutuklu olan birçok subay ve astsubayla yapmış olduğum konuşmalar neticesinde ...anlattıkları hususların aslında benim mesleğe dönmem için hiçbir fayda sağlamayacağını, aksine örgütün çok önem verdiği TSK'da etkin pişmanlık müessesesinin yaygınlaşacağı ve örgütten kopmaların hızlanacağı ve örgütün çözülmesinin engellenmesi amacıyla olduğunun farkına vardım. Bunun neticesinde aslında Emniyet ve savcıda vermiş olduğum ifade ve teşhisler ile Sulh Ceza Hakimliği sorgu aşamasındaki tercihimin ve davranışımın doğru olduğunu anladım.'' ifadelerine yer vermiş dilekçesinin devamında hazırlık aşamasındaki beyanlarında söz ettiği örgüt ve örgüt üyeleri hakkındaki açıklamalarını tasdik eden anlatımlarını yeniden dile getirmiştir.

5237 sayılı TCK’nun kabul ettiği suç teorisi uyarınca, suçun kanuni tanımında yer alan unsurların gerçekleşmesiyle, ortaya cezalandırmaya layık bir haksızlık çıkmakta, kusuru kaldıran bir sebebin de bulunmaması hâlinde fail hakkında bir cezaya hükmolunmaktadır. Fakat bazı hâllerde kanun koyucu, failin cezalandırılması için başka birtakım unsurların da bulunması ya da bulunmamasını aramıştır. İşte haksızlık ve kusur isnadı dışında kalan bu gibi hususlar “suçun unsurları dışında kalan hâller” başlığı altında ele alınmaktadır. Bunlardan failin cezalandırılması için gerekli olanlara “objektif cezalandırılabilme şartları”, bulunmaması gerekenlere de, “şahsi cezasızlık sebepleri” veya “cezayı kaldıran veya azaltan şahsi sebepler” denilmektedir (Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, ..., 2015, 8. Baskı, s. 351). Bu yönüyle etkin pişmanlık; cezayı kaldıran veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebepler arasında yer almaktadır.Uyuşmazlığın sağlıklı bir biçimde çözümlenebilmesi için öncelikle etkin pişmanlık müessesesi üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.İşledikleri suç nedeniyle kişilerin cezalandırılması kural olmakla birlikte, bazı şartların gerçekleşmesi hâlinde, kişi hakkında ceza davasının açılmasından, açılmış olan davanın devamından ve sonuçta ceza verilmesinden ya da mahkûm olunan cezanın infazından vazgeçilmesi izlenen suç politikasının bir gereğidir. Bilindiği üzere suç, bir süreç içinde işlenmekte olup buna suç yolu (iter criminis) denilmektedir. Bu süreçte fail önce belli bir suçu işlemek hususunda karar vermekte, daha sonra bunun icrasına yönelik hazırlıkları yapmakta, son olarak da icra hareketlerini gerçekleştirmektedir. Çoğu suç, fiilin icra edilmesiyle tamamlanırken, kanuni tarifte ayrıca bir unsur olarak neticeye yer verilen suçlarda suçun tamamlanması için fiilin icra edilmesinden başka ayrıca söz konusu neticenin de gerçekleşmesi aranmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nun 36. maddesindeki "gönüllü vazgeçme" düzenlemesiyle failin suç yolundan dönerek suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlemesi; etkin pişmanlığa ilişkin düzenlemelerle de, suç tamamlandıktan sonra hatasının farkına vararak nedamet duyup neden olduğu haksızlığın neticelerini gidermesi için teşvikte bulunulması amaçlanmıştır.

5237 sayılı TCK’da etkin pişmanlık, bütün suçlarda uygulanabilecek genel bir hüküm olarak değil, özel suç tipleri bakımından uygulanabilecek istisnai bir kurum olarak düzenlenmiştir. Bu bağlamda kanun koyucu bazı suçlara ilişkin etkin pişmanlık düzenlemesini “etkin pişmanlık” başlığıyla bağımsız bir madde hâlinde (TCK 93, 110, 168, 192, 201, 221, 248, 254, 269, 274, 293), bazılarını ise suç tipinin düzenlendiği maddenin bir fıkrası şeklinde yapmıştır. (TCK 184/5, 245/5, 275/2-3, 281/3, 282/6, 289/2, 297/4, 316/2). Bu düzenlemelerin bir kısmında etkin pişmanlık nedeniyle failin cezasının bütünüyle ortadan kaldırılması öngörülmüş iken bir kısmında ise sadece belli oranda indirilmesi kabul edilmiştir.Etkin pişmanlık, kanunun etkin pişmanlığa imkan tanıdığı her suç tipinde o suçun karakterine uygun bir yapıya bürünmektedir (Yasemin Baba, Türk Ceza Kanununda Etkin Pişmanlık, 12 Levha Yayınları, ..., 2013, 1. Baskı, s. 22). Ancak bu durum etkin pişmanlık düzenlemeleri arasında hiçbir ortak unsur olmadığı anlamına gelmemektedir. Gerek Türk Ceza Kanunu'ndaki gerekse özel ceza kanunlarındaki etkin pişmanlık düzenlemeleri incelendiğinde ve öğreti ile yargısal kararlardaki görüşler değerlendirildiğinde "etkin pişmanlığın" unsurlarının;

1- Kanunda etkin pişmanlığa imkân tanıyan bir düzenleme bulunması,

2- Suçun tamamlanmış olması,

3- Failin kanunda öngörülen biçimde aktif bir davranışının olması,

4- Failin bu davranışının iradi olması,

Şeklinde belirlenmesi mümkündür.

Etkin pişmanlığın uygulanabilmesi için öncelikle kanunda o suç ve faili bakımından buna imkân tanıyan özel bir düzenleme bulunması gerekir. Her suç açısından etkin pişmanlığın uygulanması mümkün değildir. Esasen niteliği gereği her suç etkin pişmanlığa elverişli de değildir. O suç tipi bakımından kanunda etkin pişmanlık düzenlemesi öngörülmemişse "kanunilik ilkesi" uyarınca kıyas veya yorum yoluyla da olsa etkin pişmanlık uygulanamaz.

Etkin pişmanlık hükmünün uygulanabilmesi için suçun tamamlanmış olması gerekir. Teşebbüs aşamasında kalan suçlar bakımından etkin pişmanlıktan söz edilemez, ancak şartları varsa "gönüllü vazgeçme" gündeme gelebilir.