muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/21705, Karar No: 2023/6364, Tarih: 11.07.2023

5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.” ve aynı maddenin sekizinci fıkrasında "Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenlemenin yer aldığı, bu kapsamda hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmiş olan sanığın kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi şartının gerçekleşmediği gerekçesi ile düşme kararı verilemeyeceği, kovuşturma şartı olan ısrar koşulunun sağlanmadığı dikkate alınarak kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca kamu davasının durmasına karar verilebileceği ancak; somut olayda sanık hakkında verilen 29.01.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının tebliğinin usule uygun yapılmaması nedeniyle kesinleşmediği ve kovuşturma şartının bu sebeple oluşmadığı dikkate alınarak, sanığa kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte kararın yeniden tebliğ edilmesi gerektiğinden, bu kapsamda inceleme konusu olayda sanığın yükümlülüklerine uymaması eylemini, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı kesinleşmeden gerçekleştirdiği anlaşılmakla, sanık hakkında kovuşturma şartlarının oluşmaması nedeniyle, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve gerekli tebligat işlemlerinin tamamlanarak, kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi hükmünde belirtilen kovuşturma şartı olan ısrar şartının gerçekleşmediği gerekçesi ile sanık hakkında düşme kararı verilmesi, hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Samandağ Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.04.2016 tarihli ve 2015/527 Esas, 2016/606 Karar sayılı kararına yönelik Cumhuriyet savcısının temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, diğer yönleri incelenmeksizin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.07.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16478, Karar No: 2014/452, Tarih: 16.01.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/16478 E.  ,  2014/452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kazan Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/09/2012

NUMARASI : 2010/374-2012/274

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı S.. Y.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında özetle; Dava şartının gerçekleştiği düşünülerek tarafların delilleri toplandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulduktan sonra davanın kabulü ile taşınmazın davalılardan A.. V.. tarafından diğer davalı S.. Y..'a satımına ilişkin tasarruf işleminin İİK'nın 278.maddesi gereğince iptaline, davalılardan S.. Y.. dava konusu taşınmaza elden çıkarmış olduğundan İiK'nın 283.maddesi gereğince Kazan İcra Müdürlüğü'nün 2008/506 Esas sayılı takip dosyasına konu alacağı geçmemek üzere dava konusu taşınmazın elden çıkarılması nedeniyle davacı yanın zararının davalılardan S.. Y.. tarafından tazminine karar verilmiş; hüküm, davalı S.. Y.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İptal davasından maksat İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarruflarının iptaline hükmettirmektir. Bu davanın önkoşulu ise, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunmasıdır. Ön koşulun bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK.nun 278.maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir. Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır. İİK.nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Buradaki üçüncü kişiden maksat, borçlu ile doğrudan işlem yapan değil, borçlu ile işlemde bulunan kişiden mal veya hakkı satın alan kişi olup uygulamada buna dördüncü kişi denilir. Borçlu ile işlemde bulunmayan dördüncü kişiler hakkında dava açılıp açılmaması davacının isteğine bağlıdır ve bu kişiler yönünden iptal kararı verilebilmesi kötü niyetli olduklarının yani borçlunun alacaklılara zarar verme kastı ile hareket ettiğini bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduklarının kanıtlanmasına bağlıdır. İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahıs nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın elden çıkarıldığı tarihteki gerçek değeridir. Somut olayda dava konusu 296 sayılı parsel 19.11.2007 tarihinde 2.000.00 TL bedelle borçlu davalı A.. V.. tarafından 3. kişi konumundaki S.. Y..'a satılmış, Suat tarafından 13.04.2010 tarihinde G.A.'a, Gökhan tarafından 20.04.2010 tarihinde M.K.G.'ye, onun tarafından da 15.02.2011 tarihinde Firdevs Yılmaz'a satılmıştır. Bilirkişi kurulu dava konusu taşınmazın tasarruf tarihindeki gerçek değerinin 435.000

. Somut olayda dava konusu 296 sayılı parsel 19.11.2007 tarihinde 2.000.00 TL bedelle borçlu davalı A.. V.. tarafından 3. kişi konumundaki S.. Y..'a satılmış, Suat tarafından 13.04.2010 tarihinde G.A.'a, Gökhan tarafından 20.04.2010 tarihinde M.K.G.'ye, onun tarafından da 15.02.2011 tarihinde Firdevs Yılmaz'a satılmıştır. Bilirkişi kurulu dava konusu taşınmazın tasarruf tarihindeki gerçek değerinin 435.000.00 TL olduğunu bildirmiş, davacı vekili tarafından 16.07.2010 tarihli aciz vesikası dosyaya ibraz edilmiştir. Taşınmazın Tapu Sicil Müdürlüğünde düzenlenen resmi akit tablosunda yazılı satış bedeli ile bilirkişiler tarafından belirlenen gerçek değeri arasında bir mislini aşan fahiş fark bulunmakta ise de İİK.nın 278. maddesindeki iptal koşullarının

oluşabilmesi için tasarruf tarihi ile aciz belgesi veya aciz belgesi niteliğindeki haciz tutanağının düzenlediği tarih arasında 2 yılı aşkın sürenin geçmemesi gerekir. Olayda aciz vesikası tarihi ile tasarruf tarihi arasında 2 yıldan fazla süre geçtiğinden tasarrufun fahiş fark nedeniyle iptaline karar verilmesi doğru değildir. Dinlenen tanık beyanlarından davalı Suat'ın borçlu davalının mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilen veya bilmesi gereken kişilerden olup olmadığı yönünde yeterli açıklık bulunmamaktadır. Ayrıca mahkemece davalı S.. Y.. tazminata mahkum edildiği halde tazminatın miktarı da belirlenmemiştir. Davacı tarafından taşınmazı davalı S.. Y..'tan satın alan G. A. ile M. K. Gökçe ve F. Y. davaya dahil edilmemişlerdir. Bu durumda mahkemece 3.kişi konumndaki davalı Suat'ın borçlu davalının mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilen veya bilmesi gereken kişilerden olup olmadığının tanıklardan sorulması, bu hususun karar yerinde tartışılması, taşınmazın davalı S.. Y.. tarafından elden çıkarıldığı tarihteki gerçek değerinin belirlenerek davalılar arasındaki tasarrufun iptali gerektiği sonucuna varılması halinde 3. kişi S.. Y..'un belirlenen bu değer oranında ve davacının alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle davalı S.. Y.. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı S.. Y..'a geri verilmesine 16.1.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19402, Karar No: 2012/23286, Tarih: 15.10.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/19402 E.  ,  2012/23286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı ... avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... gelmiş, davacı tarafından gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıların maliki bulunduğu ... Sokak No:1'de bulunan .../... Pafta, ... Ada, ... Parseldeki binadaki 23 nolu daireyi ... parselde bulunan 2 adet otopark tahsis edilmesi şartı ile 315.000 USD.ye satın aldığını ve satış bedelini ödediğini, ihtarnameye rağmen sözkonusu otopark tahsis işlemleri yapılmadığı gibi, otopark farkı olarak ödediği 25.000 USD yi ödemediklerini belirterek, söz konusu meblağın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini dilemişlerdir.

Mahkemece, davacının dava konusu daireyi kendisine ... parselden 2 adet otopark verileceği taahhüdü üzerine emsallerinden 25.000 ABD doları fark ödeme suretiyle satın aldığı, bu durumun belge ile yazıya döküldüğü, taahhüdün davalılardan ... tarafından yapıldığı, bu nedenli diğer davalıya husumet tevcihinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile 25.000 ABD dolarının fiili ödeme günündeki rayice göre TL cinsinden ve 12/06/2008 tarihinden itibaren ABD doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2011/19402-2012/23286

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2011/19402-2012/23286

2-Dava, davacının davalılardan satın aldığı daire için ... parselde bulunan iki adet otoparkın kendisine tahsis edilmemesi nedeniyle otopark bedeli olarak ödendiği iddia edilen 25.000 ABD dolarının tahsili istemine ilişkin olup, satış bedelinden indirilecek miktarın tespitinde, doktrinde, “mutlak metod”, “nisbi metod” ve “tazminat metodu” adıyla bilinen değişik görüşler mevcutsa da, gerek Dairemiz gerekse Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan “nispi metod” olarak adlandırılan hesaplama yöntemi benimsenmektedir.Bu metoda göre satış tarihi itibariyle satılanın, ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın, satış bedeline yansıma miktarı belirlenmektedir. Başka bir ifade ile satılanın, tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin, satış tarihi itibariyle gerçek ayıpsız rayiç değeri ile, mevcut ayıplı haldeki rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek, bu iki değerin birbirine bölünmesi suretiyle elde edilecek oran, satış bedeline uygulanmaktadır. Somut olayda da, sözleşme tarihinde satış bedelinin içinde 1069 parselden taahhüt edilen iki adet otoparkın da bulunduğu ve belirtilen otoparkların davacıya tahsis edilmediği kabul edilerek, iki adet otopark olmaksızın dairenin fiyatı belirlenerek satış bedelinden indirilmesi gereken ve davacıya ödenmesi gereken miktarın bu metoda göre belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gereklidir. O halde mahkemece bilirkişiden bu ilkeler doğrultusunda ek rapor alınmak ve gerektiğinde yeniden keşif yapılmak suretiyle, satış tarihi olan 01.08.2005 tarihi itibariyle dairenin taahhüt edilen iki adet otoparka sahip olması durumundaki rayiç değeri ile (ayıpsız değer), dairenin taahhüt edilen iki adet otopark olmaksızın rayiç değeri (ayıplı değer), ayrı ayrı belirlenmeli, belirlenecek bu miktarlar birbirine oranlanmalı, tespit edilecek bu oran da satış bedeline uygulanarak, satış bedelinden indirilmesi gereken miktar bu şekilde belirlenmelidir. Açıklanan husus gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte belirtilen nedenle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.no’lu bentte açıklanan nedenler ile davalının temyiz itirazının kabulü ile hükmün temyiz eden davalı ... yararına BOZULMASINA, 900,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, peşin alınan 455.00 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12576, Karar No: 2010/21143, Tarih: 09.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/12576 E.  ,  2010/21143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 40 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 8 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 09.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10082, Karar No: 2015/11041, Tarih: 04.06.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/10082 E.  ,  2015/11041 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

1-On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 12.11.2012 tarihli, 06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun'un 1.maddesi ile tüzel kişiliği kaldırılan Bursa İl Özel İdaresi'nin taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarının ayrıca personelinin, mahkemelerde süren davalarının devir, tasfiye ve paylaştırılmasına ilişkin aynı kanunun Geçici 2.maddesine göre kurulan Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun aldığı kararın tüm ekleri ile birlikte Bursa Valiliğinden;

2-Bursa İl Özel İdaresi'nin tüzel kişiliğinin bulunduğu bir sırada açılan bu davanın Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından nereye devredildiğinin Bursa Valiliği'nden sorulup alınacak yazı cevaplarının eklenerek tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7611, Karar No: 2020/913, Tarih: 03.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2017/7611 E.  ,  2020/913 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5753, Karar No: 2013/8372, Tarih: 23.05.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/5753 E.  ,  2013/8372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TORBALI 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/11/2012

Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil, mümkün olmaz ise tazminat davası sonunda, yerel mahkemece tapu iptal ve tescil isteğinin reddine, terditli tazminat isteğinin kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi,  Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;Dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, mümkün olmadığı takdirde tazminat isteğine ilişkindir.

Mahkemece, tapu iptal ve tescil isteğinin reddine, terditli tazminat isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, çekişme konusu 978 parsel sayılı taşınmazın 11.08.2003 tarihinde satışa istinaden davalı adına kayıtlı olduğu, davacının; anılan taşınmazın  ½ payını davalıya sattığını, ne var ki aralarındaki güven ve dostluğa dayanarak işlemin sorunsuz gerçekleşmesi için taşınmazın tamamını devrettiğini, ancak istediği zaman payının geri devredileceği konusunda anlaşarak bu konuda yazılı sözleşme yapıldığını ileri sürerek tapu iptal ve ½ payın adına tescili, veyahut tapunun tamamının iptali ile adına tescili ve aldığı bedelin iadesi, bunlar  mümkün olmadığı takdirde 7.600.-TL'nin 11.08.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istekli eldeki davayı açtığı, davacının sunduğu içeriği davalı tarafından da kabul edilen 11.08.2003 tarihli Gayrimenkul Satış Sözleşmesi başlıklı belgede; “ Tapunun Yeniköy Kurucay Mevkinde parsel 978 no 11.200 m2 yüzölçümündeki adıma kayıtlı tarlamın ½ payı olan 5.600 m2 sini yedi milyar altı yüz  TL bedelle H. B. satıp teslim ettim. 5.600 m2 bana aittir. Aramızdaki güven ve dostluğa dayanarak tapunun tamamını Hasan Balcı'ya devrettim. Bana ait 5.600 m2 ½ pay H.B.üzerindedir. H.B..ı bana ait olan ½ payı istediğim anda bana iade edecektir. İş bu gayrimenkul satış ve devir sözleşmesi tarafların serbest iradesi ile şahitler huzurunda yapılmıştır ” ibaresinin yazılı olduğu ve belgenin altının  devralan alıcı sıfatı ile davalı H.B., devreden satıcı sıfatı ile davacı O.K.ve şahit sıfatıyla dava dışı M.. M. ve A.T. tarafından imzalandığı  anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; inanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan, onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı muamelenin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın, inanılan tarafından inanana geri verme (iade) şartlarını içeren borçlandırıcı bir muameledir. Bu sözleşme, taraflarının hak ve borçlarını kapsayan bağımsız bir akit olup, alacak ve mülkiyetin naklinin  hukuki  sebebini teşkil eder.

Taraflar böyle bir sözleşme ve buna bağlı işlemle genellikle, teminat teşkil etmek  ve iade edilmek üzere, mal varlığına dahil bir şey veya hakkı, aynı amacı güden olağan  hukuki muamelelerden daha güçlü bir hukuki durum yaratarak, inanılana inançlı olarak kazandırmak için başvururlar.

Taraflar böyle bir sözleşme ve buna bağlı işlemle genellikle, teminat teşkil etmek  ve iade edilmek üzere, mal varlığına dahil bir şey veya hakkı, aynı amacı güden olağan  hukuki muamelelerden daha güçlü bir hukuki durum yaratarak, inanılana inançlı olarak kazandırmak için başvururlar.

Diğer bir anlatımla, bu işlemle borçlu, alacaklısına malını rehin edecek, yani yalnızca sınırlı ayni bir hak tanıyacak yerde, malının mülkiyetini geçirerek rehin hakkından daha güçlü, daha ileri giden bir hak tanır.

Sözleşmenin ve buna bağlı temlikin, değinilen bu özellikleri nedeniyle, taşınmazı inanç sözleşmesi ile satan kimsenin artık sadece, ödünç almış olduğu parayı geri vererek taşınmazını kendisine temlik edilmesini istemek yolunda bir alacak hakkı; taşınmazı, inanç  sözleşmesi ile alan kimsenin de borcun ödenmesi gününe kadar taşınmazı başkasına satmamak ve borç ödenince de geri vermek yolunda yalnızca bir borcu kalmıştır.

Diğer bir bakış açısıyla taşınmazın mülkiyeti inanılana (alacaklıya) geçmiştir. Taşınmazda inanarak  satanın (borçlu) mülkiyet hakkı kalmadığı gibi, alıcının bu mülkiyet hakkı üzerinde kurulmuş olan bir rehin hakkından da söz edilemez.

Bu durumda; gayrimenkul rehni bakımından geçerliliği olan Medeni Kanunun  873. maddesinin inanç sözleşmelerine dayalı temlike konu taşınmazlar bakımından uygulama yeri olmadığı da kuşkusuzdur.  Nitekim bu düşünce Hukuk Genel kurulunun 23.5.1990 gün ve l990/1-202-315  sayılı kararında da aynen benimsenmiştir.

Öte  yandan, inanç sözleşmeleri, tarafların karşılıklı iradelerine uygun bulunduğu için, onlara karşılıklı borç yükleyen ve alacak hakkı veren geçerli sözleşmelerdir. (818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 81. maddesi, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesi)) Anılan sözleşmelerde, taraflar, sözleşmenin kendilerine yüklediği hak ve borçları belirlerken, inançlı işlemin sona erme sebeplerini; devredilen hakkın inanılan tarafından inanana iade şartlarını, bu arada tabii ki süresini de belirleyebilirler. Bunun dışında, akde  aykırı davranışın yaptırımına da sözleşmelerinde yer verebilirler. Buna dair akit  hükümleri de  Borçlar Kanununun  19. ve 20. maddelerine (6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 26. ve 27. maddeleri)  aykırılık teşkil etmediği sürece geçerli sayılır.