muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3890, Karar No: 2017/3122, Tarih: 26.04.2017

**11. Ceza Dairesi         2015/3890 E.  ,  2017/3122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Sanıklar ..., ... hakkında beraat Sanık ... hakkında mahkumiyet

1-Dairemizin 02.04.2013 tarihli bozma ilamında belirtildiği üzere, suç tarihinde Karayolları 13. Bölge Müdürlüğüne bağlı Burdur ili araç muayene istasyonunda muayene memuru olarak görevli olan sanık ...'nun muayene istasyonuna araçlar getirilmediği halde araçları görmüş gibi muayene işlemlerini sahte şekilde yaparak 5237 sayılı TCK'nın 204/2. maddesinde tanımlanan "memurun resmi belgede sahteciliği" suçunu işlediği, memur olmayan diğer sanıkların ise bu suça "iştirak" ettikleri iddia olunarak dava açılmış olması karşısında; memur sanık ... açısından 4483 sayılı Yasa hükümleri uyarınca dava şartı olarak "soruşturma izni" alınması gerektiğinden bahisle bozma kararı verilmiş olup, sanığın eylemlerinin 08.10.2008 tarihli olup, mahkemece bozma ilamı doğrultusunda dosya içerisine getirtilen soruşturma izninin ise dosya ile ilgisi olmayan başka bir plaka ve farklı tarihteki bir eylemi nedeniyle olduğu anlaşılmakla, bu sanık hakkında incelemeye konu eylemleri bakımından verilen bir soruşturma izni olup olmadığı hususu araştırılıp sonucuna göre hukuki durumun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,

2- Sanık ...'a isnat olunan fiil, hakkında TCK'nın 204/1. maddesi uyarınca verilen cezasıyla ilgili hükmün açıklanması geri bırakılan ve temyiz kapsamında olmayan...'ın eylemine iştirak olup, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçuna iştirakten TCK'nın 38/1. maddesi delaletiyle 204/2. maddesi uyarınca ceza tesis edilmesi karşısında; sanık...'ın geçici görevlendirmeye dair olur kararında, sanığın işçi kadrosunda olup asli kadrosu korunarak teknisyen olarak görevlendirildiğinin belirtildiği cihetle,...'ın statüsü ve eğer memur statüsünde ise hakkında soruşturma izni alınıp alınmadığı hususları açıklığa kavuşturulduktan sonra sanıklar ... ve ...'ın hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma sonucu hüküm kurulması,

3-Sanık ... hakkındaki kabule göre ise; hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen diğer sanık... hakkında TCK'nın 204/1. maddesinin uygulanmasına ve sanık ...'ın fiilinin adı geçen Birol'un eylemine iştirak etmek olduğunun kabul edilmesine rağmen sanık ...'ın TCK'nın 204/2. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekili ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.04.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2013/1946, Karar No: 2013/7298, Tarih: 09.05.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/1946 E.  ,  2013/7298 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : Her iki sanık hakkında; TCK’nın 289/1, 62/1, 50/1-a, 52/2. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- 26.06.2007 tarihli haciz tutanakları ile sanıklara teslim edilen mahcuzların taşındıkları yeni ikametlerinde olduğunun sanıklar tarafından savunulması karşısında, savunmalarının doğruluğunun saptanması bakımından mahcuzların suç tarihinde mevcut olup olmadığı, teslim amacı dışında tasarrufta bulunulup bulunulmadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle kaybolmasına veya bozulmasına neden olup olmadıkları her sanık yönünden ayrı ayrı araştırılarak belirlenip sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

2- Kabule göre de;

Eşlerinin borçlarından dolayı müşterek konutlarında ayrı ayrı uygulanan haciz işlemi sonunda haczedilerek yediemin olarak sanıklara teslim edilen müşterek konutta kullanılan ev eşyalarının mülkiyetinin sanıklara da ait olduğunun anlaşılması karşısında haklarında muhafaza görevini kötüye kullanmak suçundan verilen cezada TCK'nın 289/1. madde ve fıkrasının son cümlesi ile indirim yapılması gerektiği gözetilmeden fazla ceza tayini,

Kanuna aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 09.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/23432, Karar No: 2025/8227, Tarih: 17.03.2025

**3. Ceza Dairesi         2023/23432 E.  ,  2025/8227 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/794 E., 2022/1187 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/148 E., 2020/26 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,17.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4762, Karar No: 2021/4366, Tarih: 14.04.2021

**19. Ceza Dairesi         2020/4762 E.  ,  2021/4366 K.**

**"İçtihat Metni"**

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'na muhalefet eyleminden dolayı kabahatli Özel Osmaniye Bilim Ortaokulu hakkında Osmaniye Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 04/02/2019 tarihli ve E.2384418 sayılı idari yaptırım karar tutanağı ile uygulanan 12.792,00 Türk lirası idari para cezasına yönelik başvurunun reddine dair Osmaniye 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 27/03/2019 tarihli ve 2019/515 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Osmaniye 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 05/04/2019 tarihli ve 2019/1220 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 07.08.2020 gün ve 2020 - 1200 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.09.2020 gün ve KYB. 2020 / 75207 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7/2-d maddesinde yer alan "Özel öğretim kurumunun;...Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması, hallerinde... idari para cezası uygulanır." şeklindeki açıklamalar ile,

Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin tanımlar başlıklı 4/ç maddesindeki yer alan, "Eğitim personeli: Kurumda görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve benzeri personeli.." ve aynı Yönetmeliğin 44/4. maddesindeki "Görevinden ayrılan eğitim personelinin görevlerinden ayrılışı ile kurumdan ayrılmak isteyenlerin müracaatları en geç beş iş günü içerisinde kurum yetkilisi tarafından doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne bildirilir. İlgililerin ayrılış sebeplerine uygun olarak valilikten yedi iş günü içinde görevden ayrılış onayları alınır. Görevinden ayrılan personelin durumunu millî eğitim müdürlüğüne bildirmeyen kurum yetkilileri hakkında yasal işlem yapılır." biçimindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde,

Somut olayda, kabahatli Özel Osmaniye Bilim Ortaokulu'nda görev yapmakta olan Hakkı Özdemir'in görevden ayrıldığı hususunun süresi içerisinde bildirilmediğinden bahisle idari para cezası karar tutanağı tanzim edilmiş ise de; idari para cezasına konu kabahatli kurumda çalışan Hakkı Özdemir'in, Osmaniye Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 25/12/2018 tarihli yazısından anlaşılacağı üzere, "hizmetli/personel" olarak görev yapmakta olduğu, yukarıda bahsi geçen Yönetmelik kapsamında sadece eğitim personelinin görevinden ayrıldıktan sonra süresi içerisinde bu durumu ilgili kuruma bildirmesi gerektiği anlaşılmakla, bu halde hizmetli personel kadrosunda görev yapmakta olan adı geçen şahsın görevinden ayrıldığının anılan kurum tarafından bildirilmemesi hususunun idari para cezasının konusunu olşuturmayacağı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

20.03.2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 44. maddesi;

"...c) Diğer personel: Kurumda eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı dışındaki görevli personeli,

ç) Eğitim personeli: Kurumda görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve benzeri personeli,...

g) (Değişik:RG-5/7/2014-29051) Kurum: Okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul, ortaöğretim yabancı, azınlık ve özel eğitim (Mülga ibare:RG-19/2/2020-31044) (…) okulları, milletlerarası özel öğretim kurumları, çeşitli kursları,(Ek İbare:RG13/1/2017-29947) özel öğretim kursları, (Ek ibare:RG-20/6/2017- 30102) sosyal etkinlik merkezleri, özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, (Ek ibare:RG-19/2/2020-31044) iş makineleri sürücü eğitim kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, (Mülga ibare:RG-20/6/2017- 30102) (…) özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri (Ek ibare:RG-19/2/2020-31044) , mesleki eğitim merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını,...

İfade eder."

"İşten ayrılma" başlıklı 44. maddesi;

(1) Sözleşme süresi sona erenler (Ek ibare:RG-19/2/2020- 31044) hariç, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre sözleşmeleri karşılıklı veya tek taraflı feshedilenler ve sözleşme süresi sona ermeden aynı Kanunun ilgili hükümleriyle belirlenen süreler içinde bu isteğini diğer tarafa yazılı olarak bildirenlere valilikçe görevden ayrılış onayı düzenlenir. (Ek cümle:RG-5/7/2014- 29051)(Mülga cümle:RG-19/2/2020-31044)

İfade eder."

"İşten ayrılma" başlıklı 44. maddesi;

(1) Sözleşme süresi sona erenler (Ek ibare:RG-19/2/2020- 31044) hariç, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre sözleşmeleri karşılıklı veya tek taraflı feshedilenler ve sözleşme süresi sona ermeden aynı Kanunun ilgili hükümleriyle belirlenen süreler içinde bu isteğini diğer tarafa yazılı olarak bildirenlere valilikçe görevden ayrılış onayı düzenlenir. (Ek cümle:RG-5/7/2014- 29051)(Mülga cümle:RG-19/2/2020-31044)

(2) Çeşitli sebeplerle örgün eğitim kurumlarında ders yılı içinde, diğer kurumlarda dönem içinde görevinden ayrılmasıyla eğitim ve öğretim faaliyetlerini aksatacak olan eğitim personelinin yerine, on gün içinde kurum yönetimince görevlendirilmek üzere eğitim personelinin teklifi yapılır ve ilgili merci tarafından da on gün içinde çalışma izni düzenlenir. (Ek cümle:RG-20/6/2017- 30102) Ancak rehber öğretmenin görevinden ayrılması durumunda yirmi gün içinde kurum yönetimince görevlendirilmek üzere bir rehber öğretmenin görevlendirme teklifi yapılır ve ilgili merci tarafından da on gün içinde çalışma izni düzenlenir.

(3) (Değişik:RG-19/2/2020-31044) Çeşitli sebeplerle müdürlüğün boşalması hâlinde kurucunun teklifi de dikkate alınarak yeni müdür teklifi yapılıncaya kadar kurumda müdürlük veya müdür yardımcılığı yapma nitelik ve şartlarını haiz eğitim personelinden biri, valilikçe müdürlüğe vekâleten görevlendirilir. Kurumda yukarıdaki şartları haiz eğitim personeli bulunmaması hâlinde kurumda görevli eğitim personelinden birisi valilikçe müdürlüğe vekâleten görevlendirilebilir. Vekâlet süresi dört aydan fazla olamaz ve bu süre uzatılamaz. Vekâleten görevlendirilenler, vekâlet ettikleri personelin haftada girebileceği ders saati kadar derse girebilirler.

(4) Görevinden ayrılan eğitim personelinin görevlerinden ayrılışı ile kurumdan ayrılmak isteyenlerin müracaatları en geç beş iş günü içerisinde kurum yetkilisi tarafından doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne bildirilir. İlgililerin ayrılış sebeplerine uygun olarak valilikten yedi iş günü içinde görevden ayrılış onayları alınır. Görevinden ayrılan personelin durumunu millî eğitim müdürlüğüne bildirmeyen kurum yetkilileri hakkında yasal işlem yapılır.

(5) Bu maddede belirtilen hükümlere aykırı olarak görevinden ayrılanlara bir yıl süre ile kurumlarda görev verilmez."

Hükümlerini içermektedir.

(5) Bu maddede belirtilen hükümlere aykırı olarak görevinden ayrılanlara bir yıl süre ile kurumlarda görev verilmez."

Hükümlerini içermektedir.

Somut uyuşmazlıkta, kabahatli özel öğretim kurumunda temizlik personeli olarak çalışmakta iken 11.06.2018 tarihinde istifa dilekçesi veren Hakkı Özdemir'in kurumdan ayrılma müracaatının İl Milli Eğitim Müdürlüğüne 02.07.2018 tarihinde (yönetmelikte yazılı 5 iş gününden sonra) bildirildiği, idarece hazırlatılan 25.12.2018 tarihli soruşturma (müfettiş) raporunun sonuç kısmında bu aykırılığın idari yaptırım gerektiğinin belirtildiği, buna göre kabahatli hakkında, (kurum açma iznini vermeye yetkili makam olan) Milli Eğitim Bakanlığı tarafından brüt asgari ücretin 5 katı tutarında idari para cezası uygulandığı, kabahatli vekilince yapılan başvuruda öncelikle ilgili Yönetmelikteki bildirim yükümlülüğünün, kurumda çalışan "temizlik personeli" için değil "eğitim personeli" için geçerli olacağından ve meydana gelen gecikmenin sebebinin ise işten ayrılmak isteyen işçinin yıllık ücretli iznini kullandırılmasından kaynaklı olduğundan bahisle işlemin iptalinin istendiği görülmektedir.

5580 sayılı Kanun'un 7. maddesinin d) fıkrası ile yukarıda adı geçen yönetmelikte; özel eğitim kurumlarında çalışan "eğitim personeli" ve "diğer personelin" çalışma usul ve esaslarının düzenlendiği, Kanun'un 7/d) maddesiyle Yönetmelikte yazılı hükümlere aykırı davranan "özel öğretim kurumu hakkında idari para cezası uygulanmasının çerçeve şeklinde öngörüldüğü, somut uyuşmazlıkta kurumda çalışan temizlik işçisinin de diğer personel vasfıyla, Yönetmeliğin 44/4. maddesinde yazılı "...ile kurumdan ayrılmak isteyenler..." kapsamında değerlendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görülmediğinden, kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 14.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6379, Karar No: 2013/23516, Tarih: 23.09.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/6379 E.  ,  2013/23516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Bakanlığa ait yatılı bölge okulunda temizlik görevlisi ve alt işveren işçisi olarak çalışırken haksız şekilde işten çıkarıldığını belirterek, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar ... ve Ceylan Temizlik Şirketi vekilleri, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, okulun kapatılması nedeniyle iş sözleşmesinin önel verilmeden davalılar tarafından feshedildiği sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, cumartesi ve pazar günü normal tatil olduğundan cuma ve cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.