muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2106, Karar No: 2023/2769, Tarih: 14.09.2023

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine

ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370. maddesi,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle dava konusu taşınmazın imar notlarında "TEDAŞ'tan uygun görüş alındıktan sonra, Karayolları Genel Müdürlüğünden uygun görüş alındıktan sonra, Trabzon Havaalanı Mania Planı ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün 01.12.2014 tarih ve 15510 sayılı yazısı ile uygun görülen Gölgeleme Çalışması'na uyması halinde aşağıda yazılan şartlarda inşaata izin verilir" düzenlemesi bulunması, dosya kapsamında davacının TEDAŞ ve Karayolları Genel Müdürlüğünden belirlenen izinleri almadığının anlaşılması, mahkemece alınan rapor uyarınca sözleşme kapsamında inşa edilen natamam binanın bir kısmının kamulaştırma alanında kaldığı ve bu durumda sözleşme kapsamındaki edimin ifasının bu aşamada mümkün olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1372, Karar No: 2020/1250, Tarih: 05.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/1372 E.  ,  2020/1250 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6982, Karar No: 2010/12532, Tarih: 29.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/6982 E.  ,  2010/12532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 50 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 17 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 29.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/22885, Karar No: 2019/17885, Tarih: 02.10.2019

**22. Hukuk Dairesi         2017/22885 E.  ,  2019/17885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi (Müstemir Yetkili)

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Birlik A.Ş.'de 16.12.2008-06.10.2011 tarihleri arasında çalıştığını, davalı ... Birlik A.Ş. tarafından iş sözleşmesinin 14.10.2011 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, davalı ... Birlik A.Ş. ile diğer davalı ... Ltd. Şti. arasında "İşletme Kira Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşmenin bir işyeri devir sözleşmesi niteliğinde olmadığını, diğer davalı olan ... Ltd. Şti.'nin, davalı ... Birlik A.Ş.'den Hat-Mar marketler zincirinin tamamını devralmadığını, ... Ltd. Şti.'nin bu marketlerin bir kısmında sadece kira sözleşmesi ile kiracı durumunda olduğunu, davalı şirketlerin kötüniyetli ve muvazaalı işlemleri sonucu işçilerin yasal hak ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, yıllık izin, genel tatil, ücret alacağı, asgari geçim indirimi alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Birlik Tarım Gıda Hayvan Petrol Market Özel Eğitim Tekstil Orman Taş. Tic. ve San. A.Ş vekili, davacının müvekkili şirkette çalışmadığını, müvekkili şirketin 2011 yılı Ekim ayında ... Ltd Şti' ne devri üzerine birçok işçinin işçilik alacağı talepli dava açmaları üzerine davacının da kendisini şirkette çalışmış gibi göstererek haksız ve nedensiz menfaat elde etmek istediğini, davacının devir işleminden sonra diğer davalı tarafından işe alındığının tespit edildiğini, hiçbir işçilik hak ve alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı ... Süpermarket Gıda Hayv.Teks. İnş. İth. ve İhr. San. ve Tic Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davalı ... Süpermarket Gıda Hayv.Teks. İnş. İth. Ve İhr. San. ve Tic Ltd. Şti. Temyizi Yönünden;

Diğer davalı ... Süpermarket Gıda Hayv.Teks. İnş. İth. ve İhr. San. ve Tic Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davalı ... Süpermarket Gıda Hayv.Teks. İnş. İth. Ve İhr. San. ve Tic Ltd. Şti. Temyizi Yönünden;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3.madde 1. fıkrasına göre; “Bölge Adliye Mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmi Gazete'de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” 2.fıkrasına göre; Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/09/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla değişiklikten önceki 427 ilâ 454'üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. Bu süre içinde temyiz dilekçesinin hakime havale edildikten sonra temyiz defterine kaydının yaptırılması ve harcının yatırılması gerekir. Temyiz süresi içinde temyiz dilekçesi ve temyiz defterine kaydedilmiş, ancak harç yatırılmamış ise, harç ve temyiz giderlerinin yatırılması için ilgili tarafa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434/3.maddesi gereği 7 günlük kesin süre verilmesi gerekir. 8 günlük süre içinde temyiz edilmeyen (HUMK'nun 432/4), temyiz defterine kaydı yapılmayan (HUMK'nun 434/3) kararlar kesinleşmiş olur.

Somut olayda, Mahkemece gerekçeli karar 07.12.2015 tarihinde davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, 8 günlük temyiz süresi geçtikten sonra 01.09.2016 tarihinde davalı tarafından temyiz edilmiş olduğu anlaşıldığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432. maddesi gereğince süre aşımı nedeniyle temyiz isteminin REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

2-Davacı ve Davalı ... Birlik Tarım Gıda Hayvan Petrol Market Özel Eğitim Tekstil Orman Taş. Tic. ve San. A.Ş. Temyizleri Yönünden;

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm davalı ... Birlik Tarım Gıda Hayvan Petrol Market Özel Eğitim Tekstil Orman Taş. Tic. ve San. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm davalı ... Birlik Tarım Gıda Hayvan Petrol Market Özel Eğitim Tekstil Orman Taş. Tic. ve San. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlarda ise, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu olduğu aynı yasanın 3. fıkrasında açıklanmış ve devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 120. maddesi hükmüne göre 1475 sayılı yasanın 14. maddesi halen yürürlükte olduğundan, kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından işyeri devirlerinde belirtilen hüküm uygulanmalıdır. Anılan hükme göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemiz kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemiz kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir.

Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut olayda davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş.’nin ... ilindeki 16 süpermarket mağaza ve deposunu davalı ... Süpermarket Gıda Hay. Teks. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'ne "İşletme Kira Sözleşmesi" başlıklı devir sözleşmesiyle aynı amaçla kullanılmak üzere işletme hakkı ve tüm demirbaşlarıyla 01-10.10.2011 tarihlerini kapsayacak teslim takvimiyle devrettiği anlaşılmaktadır.

Davacı 16.12.2008-06.10.2011 tarihleri arasında davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş.de çalıştığını iddia etmiştir. Davacının dosyada bulunan hizmet döküm cetvelinde 01.04.2010-05.10.2011 tarihleri arasında davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş. tarafından, 06.10.2011-31.07.2012 tarihleri arasında ise davalı ... Süpermarket Gıda Ltd. Şti. tarafından bildirim yapıldığı görülmüştür.

Davacı 16.12.2008-06.10.2011 tarihleri arasında davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş.de çalıştığını iddia etmiştir. Davacının dosyada bulunan hizmet döküm cetvelinde 01.04.2010-05.10.2011 tarihleri arasında davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş. tarafından, 06.10.2011-31.07.2012 tarihleri arasında ise davalı ... Süpermarket Gıda Ltd. Şti. tarafından bildirim yapıldığı görülmüştür.

Mahkemece, davacının 01.04.2010 – 05.10.2011 tarihleri arasında toplam 1 yıl 6 ay 4 gün davalılar nezdinde çalıştığı kabul edilerek dava konusu işçilik alacakları hüküm altına alınmıştır.

Dosyada mevcut hizmet döküm cetveli incelendiğinde, davacının davalı ... Tarım Gıda A.Ş.'deki çalışması bakımından 05.10.2011 tarihinde çıkış işlemi yapıldığı, 06.10.2011 tarihinde davalı ... Süpermarket Gıda Ltd. Şti.'nden işe giriş işleminin yapıldığı, 31.07.2012 tarihinde ise çıkış işleminin yapıldığı görülmektedir. Her ne kadar dava dilekçesinde davalı ... Birlik Tarım Gıda AŞ. tarafından 14.10.2011 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiği belirtilmiş ise de, davacının davalı ... Süpermarket Gıda Ltd. Şti. nezdinde işe girişinin yapıldığı tartışmasızdır. Dosya içeriğine göre davalılar arasında işyeri devri söz konusu olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Davacı 29.11.2013 tarihinde iş bu davayı ikame etmiş olup, dava tarihinden çok önce 31.07.2012 tarihinde davacının çıkış işlemi yapıldığı ve tekrar işe giriş işleminin bulunmadığı görülmektedir. Dosya kapsamına göre, davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş. tarafından iş sözleşmesinin feshedilmemiş olduğu anlaşılmakta ise de, işyeri devri sonrasında 31.07.2012 tarihinde iş sözleşmesinin devralan davalı ... Süpermarket Gıda Ltd. Şti. nezdindeki çalışma döneminde sonlandırıldığı aşikardır. Buna göre, 05.10.2011 tarihinde işyeri devrinin söz konusu olduğu ve iş sözleşmesinin devirden sonra 31.07.2012 tarihinde sonlandırıldığı kabul edilerek bu tarihteki fesih olgusu araştırılmalı, davacının iş sözleşmesi devralan son işveren tarafından kıdem tazminatını hak edecek şekilde feshedilmiş ise davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş. davacının kendi yanında çalıştığı dönem yönünden ve o tarihteki ücreti ile kıdem tazminatından sorumlu olacağından sonucuna göre davacının davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş. nezdinde çalıştığı süre bakımından kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı belirlenmeli, ihbar tazminatı ile yıllık izin talebinin ise davalı şirket son işveren olmadığından davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş. yönünden reddine karar verilmelidir. Fazla çalışma, resmi ve dini bayram tatil ücreti ile asgari geçim indirimi alacakları yönünden ise işyeri devir olgusu dikkate alınmak suretiyle davalı ... Birlik Tarım Gıda A.Ş.'nin yukarıda belirtilen esaslara göre sorumluluğunun bulunup bulunmadığına karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Kabule göre de; ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, resmi ve dini bayram tatil ücreti ile asgari geçim indirimi alacaklarına, dava dilekçesinde talep edilen miktara göre dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken fesih tarihinden itibaren faize hükmedilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 02.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12282, Karar No: 2010/14862, Tarih: 30.11.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/12282 E.  ,  2010/14862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine, ... Köyü 172 ada 13 parsel sayılı 3903,83 m2 yüzölçümündeki taşınmazın tapuda davalı adına kayıtlı olduğunu, taşınmazın eylemli orman olduğunu belirterek tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 1969 yılında seri bazında yapılmış, 22.09.1969 tarihinde ilan edilerek kesinleşmiştir. Genel arazi kadastrosu 2007 yılında yapılmıştır.

Davacı Hazinenin, taşınmazın zilyetlikle kazanılacak yerlerden olmadığı, davalı yararına zilyetlik koşullarının oluşmadığı iddiasıyla açtığı davada, Mahkemece; çekişmeli taşınmazın 1969 yılında ilan edilip kesinleşen orman kadastrosunda orman tahdit sınırları dışında kaldığı ve davalı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin bu kabulü toplanan delillere ve dosya içeriğine uygun düşmemektedir. Şöyle ki, yörede ilk orman kadastrosunun 1969 yılında herhangi bir köy ya da belde sınırı esas alınmadan seri bazında yapıldığı ve köyün tamamını kapsamadığı anlaşılmaktadır. 6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değiştirilen 12/3 maddesine dayanılarak çıkartılan ve 19 Ağustos 1974 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Orman Kadastro Yönetmeliğinin "Sınırlama Dışı Kalan Ormanlar İçin Yapılacak İşlemler" başlıklı 128. maddesinin (b) fıkrasında “sınırlaması yapılan devlet ormanının dış ve iç sınırlarına bitişik olmayan Devlet Ormanları hakkında orman kadastro komisyonunca herhangi bir karar verilmiş olmayacağından ve bu gibi Devlet Ormanlarının orman kadastrosu yapılmış sayılmayacağından ıttıla hasıl oldukta hemen orman kadastrosunun yapılması merkezce sağlanır. Bu gibi ormanlarda orman kadastrosu yapılıncaya kadar ilgili kanun hükümlerine göre işlem yapılır” hükmü bulunmaktadır

Bu durumda; yörede seri usulde yapılan orman kadastrosunda, devlet ormanı olarak sınırlandırılan yerlerin dışında kalan taşınmazların orman kadastro komisyonlarınca incelemesi yapılamadığı ve niteliği belirlenmediğinden o yerde orman kadastrosunun yapılmış sayılmayacağı, bir başka anlatımla, o orman serisi dışında kalan yerlerde bir orman sınırlandırılmasının varlığından söz edilemeyeceğinden, bu nitelikteki taşınmazların orman olup olmadıkları ve hukuki durumlarının eski tarihli memleket haritası ve ... fotoğraflarının uygulanması, üzerindeki bitki örtüsü, ... yapısı, eğimi ve çevresinin de incelenmesi sonucu belirlenmesi gereklidir. Uzman orman ve ... bilirkişi raporlarında taşınmazın (A) işaretli bölümünün 30-35 yaşlarında kızılçam ağaçları ile örtülü olduğu, 1983 ve 1995 tarihli memleket haritalarında çok büyük bölümünün orman sayılan yeşil alanda kaldığı, kalan bölümde ise ibreli ağaç rumuzlarının görüldüğü, keşif sırasında hakim gözetiminde çekilen fotoğraflardan taşınmazın orman ağaçları ile kaplı olduğu ve tarımsal kullanıma elverişli olmadığı, üzerinde ... yapıldığına ilişkin emare görülmediği anlaşılmaktadır.

02.12.2003 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4999 Sayılı Yasanın 3. maddesi ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 7/1. Maddesi "... evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların, kadastrosu orman kadastro komisyonları tarafından yapılır.” hükmü getirilmiş ve bu hükümle daha önce sınırlaması yapılmış olup da her hangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların kadastrosunu yapma görev ve yetkisini vermiştir. Yine 15.07.2004 günlü Resmi Gazetede yayınlanan 6831 Sayılı Orman Kanununa Göre Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmelik’in 10. maddesinin (a) bendinde orman kadastro komisyonlarının aynı görev ve yetkisi tekrarlandıktan sonra 26/h Maddesinde “Her hangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanlar,”ın devlet ormanı olarak sınırlandırılacağı, aynı maddenin ikinci paragrafında da "4785 Sayılı Kanunla Devletleştirilmiş ormanlar ile yukarıda belirtilen .... (j) bentlerine göre orman rejimine girmiş olan sahaların herhangi bir şekilde komisyonlarca sınırlama dışı bırakılmış veya orman sayılmamış olması bu yerlerin orman olma vasfını ortadan kaldırmayacağı öngörülmüştür. Kaldı ki; eylemli orman alanları orman kadastro sınırları dışında kalsa dahi zilyetlikle kazanılamazlar.

Açıklanan nedenlerle, Hazinenin davasının kabul edilmesi gerekirken yerinde ve yasal olmayan gerekçe ile reddine karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 30/11/2010 günü oybirliği ile karar verildi.