muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/910, Karar No: 2019/154, Tarih: 05.03.2019

**Ceza Genel Kurulu         2017/910 E.  ,  2019/154 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 9. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 10-121

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanıklar .....ve ...'ın, 5237 sayılı TCK'nın 188/3, 62, 52, 53, 54 ve 63. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis ve 80 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına, müsadereye ve mahsuba ilişkin Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 07.10.2011 tarihli ve 373-267 sayılı hükümlerinin, sanık ... müdafisi ve sanık ... .... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 26.11.2015 tarih ve 6585-7285 sayı ile;

"...22.09.2010 tarihli olay, yakalama, geçici olarak muhafaza altına alma tutanağına göre, herhangi bir arama kararı ya da usulüne göre verilmiş yazılı arama izni olmadan sanık ... ....'e ait çantada yapılan aramada uyuşturucu madde ele geçirildiği, yapılan aramanın CMK'nın 119/1. maddesine aykırı olarak yapıldığı, Anayasanın 38/6. maddesinin 'Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez', CMK'nın 217/2. maddesinin 'yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.' 206/2-a maddesinin 'ortaya konulması istenilen bir delil kanuna aykırı olarak elde edilmişse reddolunur.' hükümlerine aykırı olarak gerçekleştirilen hukuka uygun olmayan arama işlemleri sonucunda elde edilen maddi delillerin hükme esas alınamayacağı, tüm dosya kapsamı karşısında, hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirme dışı tutulması halinde, sanıkların yüklenen suçtan cezalandırılmasına yeterli delil bulunmadığı gözetilmeden, beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanıkların CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine hükmolunmuş, bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 12.04.2017 tarih ve 1948-919 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 29.05.2017 tarih ve 336984 sayı ile;

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanıkların CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine hükmolunmuş, bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 12.04.2017 tarih ve 1948-919 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 29.05.2017 tarih ve 336984 sayı ile;

"...Arama işlemlerinin usul ve esasları Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.10.2016 gün ve 2016/374 karar sayılı kararında ve kararının gerekçesinde ayrıntısı ile açıklanmıştır. Buna göre '...Sanığın temadi eden satmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma eylemini gerçekleştirdiği şüphesiyle yakalanması nedeniyle suçüstü halinin sözkonusu olması ve CMK'nun 90/4, 2559 sayılı PVSK'nun Ek 6 ile Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (f) bendindeki 'suçüstü' halinde karar alınmadan arama yapılabileceğine dair düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; kolluk görevlilerinin işlenmekte olan bir suçla karşılaşması nedeniyle yetki ve sorumlulukları kapsamında derhal gerekli tedbirleri alarak basit bir kontrol ile sanığın sol arka cebinde bulunan uyarıcı nitelikteki 25 adet tableti ele geçirip el koymalarının hukuka uygun olduğu, bu durumda ayrıca arama kararı alınmasına gerek bulunmadığından hukuka aykırı bir delilden söz edilemeyeceği anlaşıldığından...' şeklindeki kabulü ile YCGK arama izin veya emri olmadan yapılabilecek aramaların şartlarının, yasal dayanaklarını göstermiştir.

Yukarıda açıklandığı şekli ile gerçekleşen, itirazımıza konu karara dayanak olayın gerçekleşme şekli, yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulunun değinilen kararına ve benzer dosyalardaki kararlarıyla ve ilgili yasal düzenlemelere uyum göstermektedir.

Açıklanan nedenlerle hukuka aykırı elde edilmiş aramadan ve dolayısıyla elde edilmiş delilden söz edilemeyeceği düşünülmekle sair yönleri de incelenek suretiyle yerel mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 07.06.2017 tarih ve 1887-1416 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık ... .... hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin karar kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme sanıklar .....ve ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen beraat hükümlerine ilişkin olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

22.09.2010 tarihli olay, yakalama, geçici olarak muhafaza altına alma tutanağına göre; 22.09.2010 tarihi saat 17.00 sıralarında görevlerini ifa etmekte olan kolluk görevlilerinin, Şirinevler Mahallesi,..... Caddesi üzerinde durumlarından şüphelendikleri .....ve ... isimli şahısları fiziki takibe aldıkları, aynı cadde üzerinde bulunan telefon kulübelerine yanaşan şahıslardan.........'in kulübe içerisine girdiği ancak görüşme yapmadan ayrıldığını, daha sonra şahısların Şirinevler Meydanında bulunan bir büfedeki kontörlü telefon ile görüşme yaptıklarını, görüşme sonrasında..... Caddesini takiben..... istikametine yöneldiklerini, şahısların aşırı tedirgin hâl ve hareketlerde bulunduklarını gören görevlilerin, gerekli kontrolleri yapmak amacıyla..... Caddesi, 5. Sokak girişinde şahısları durdurup kimlik tespitleri ve GBT sorgulamalarını yaptıkları, bu sırada.........'in, yanında bulunan ...'ın omzunda asılı bulunan kırmızı renkli, üzerinde Avea yazan, çeşitli yerlerinde küçük cepler bulunan spor çantaya baktığının ve tedirgin davranışlarının devam ettiğinin görevlilerce görüldüğü, söz konusu çantada suç unsuru olabileceğinden şüphelenen görevlilerin ...'a çantada ne olduğunu sordukları, adı geçen şahsın cevap vereceği sırada.........'in araya girip “Abi çanta benimdir, vallahi de çantada bir şey yok, bırakın bizi gidelim” dediği, mevcut şüpheleri daha da kuvvetlenen görevlilerin incelemek üzere çantayı istedikleri, şahısların rızalarıyla çantayı görevlilere teslim ettikleri, çantayı açan görevlilerin üst kısımlarda bazı giysiler, giysiler arasında 20 cm eninde 60 cm boyunda, şeffaf naylon üzerine koli bandı yapıştırılarak paket hâline getirilmiş, içerisinde yeşil renkli toz bulunan ve esrar olduğunu değerlendirilen, 1095 gram ve 1080 gram ağırlığındaki (2) paketi görüp muhafaza altına aldıkları, şahısların yapılan kaba üst aramalarında başka suç unsuruna rastlanılmadığı, yakalanan şahıslar ve suç unsuru olabileceği değerlendirilen maddeler ile Kocasinan Polis Merkezi Amirliğine gelen görevlilerin burada yaptıkları inceleme sırasında her iki paketin çeşitli yerlerinde paketleyen şahıs veya şahıslara ait olabileceğini değerlendirdikleri saç kılları olduğunu tespit ettikleri, yapılan mülakatta ... isimli şahsın görevlilere “.....ile 21.09.2010 tarihinde Van ilinde mahallede karşılaştık,.....İstanbul'a gideceğini söyledi. Ben de çalışmak için İstanbul'a gideceğimden beraber gitme kararı aldık. Otogara giderken.....'Ben boş gitmem, dolu gidiyorum, iki büyük paket esrar var, sen de bana yardımcı ol, yanımda dur, hakkını alırsın' dedi. Bir paketin yarısını alma karşılığında teklifi kabul ettim” dediği,.........'e sorulduğunda ise “Arkadaşım ..... ile dün Van'da buluştuk. Beraber İstanbul'a geldik. Söz konusu uyuşturucu maddeler bana aittir. Maddeleri Van-Başkale Eran Köyünde ikamet eden..... isimli şahıstan aldım

. Ben de çalışmak için İstanbul'a gideceğimden beraber gitme kararı aldık. Otogara giderken.....'Ben boş gitmem, dolu gidiyorum, iki büyük paket esrar var, sen de bana yardımcı ol, yanımda dur, hakkını alırsın' dedi. Bir paketin yarısını alma karşılığında teklifi kabul ettim” dediği,.........'e sorulduğunda ise “Arkadaşım ..... ile dün Van'da buluştuk. Beraber İstanbul'a geldik. Söz konusu uyuşturucu maddeler bana aittir. Maddeleri Van-Başkale Eran Köyünde ikamet eden..... isimli şahıstan aldım. Bu şahsın isimlerini bilmediğim amcasının çocuklarına Şirinevler'de teslim edip karşılığında 500 TL alacaktım” dediği, şahıslar ve suç unsuru maddelerin gerekli tahkikatın yapılması için Kocasinan Polis Merkezi Amirliğinde bulunan görevlilere teslim edildikleri,

İstanbul Polis Kriminal Laboratuvarınca düzenlenen 14.10.2010 tarihli rapora göre; suç konusu uyuşturucu maddelerin net toplam 1858 gram esrar oldukları,

Anlaşılmıştır.

Tutanak düzenleyici tanıklar ...... ve ...; olay günü görevlerini ifa ettikleri sırada Şirinevler Mahallesi,..... Caddesi üzerinde durumundan şüphelendikleri sanıkları durdurduklarını, sanık ...'nin omuzunda asılı spor çanta bulunduğunu, sanık ...'in şüpheli gözlerle baktığını fark edip çantayı kontrol etmek istediklerini, bu sırada sanık ...'in “Çanta benimdir, çantada bir şey yok, bırakın gidelim” dediğini, bunun üzerine iyice şüphelenip çantayı aradıklarını ve suç konusu esrarları bulduklarını, sanık ... ile yaptıkları görüşmede Van’dan diğer sanıkla beraber geldiklerini, sanık ...’in “Ben boş gitmem, çantada iki paket esrar var, sende gel yanımda yardımcı ol” dediğini, paketlerden birinin kendisine ait olması şartıyla teklifi kabul ettiğini kendilerine söylediğini, bu doğrultuda tutanak düzenlediklerini, sanık ...’in çantayı sanık ...'ye verdiğini görmediklerini,

Tutanak düzenleyici tanıklar ... ve ...; tanıklar Bilgen Bostan ve ... isimli arkadaşlarının sanıkları yakalamalarından sonra olay yerine geldiklerini, okunan tutanağın doğru olduğunu,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... kollukta; 22.09.2010 tarihinde saat 17.00 sıralarında Şirinevler Meydanında bulundukları sırada arkadaşı sanık ...'in “Çantayı al, bende içerisinde eşyalarımın bulunduğu poşeti taşıyacağım” demesi üzerine çantayı aldığını, sonra polislerin üzerini arayıp elinde bulunan çantaya baktıklarını, çantanın içerisinden esrar çıktığını, bundan haberi olmadığını, sorguda; atılı suçlamayı kabul etmediğini, çantanın arkadaşı sanık ...'e ait olduğunu, beraber yoluculuk yaparak Van'dan İstanbul'a çalışmaya geldiklerini, mahkemede ise; İstanbul’da çalıştığını, olay tarihinde Van’dan çalışmak için İstanbul’a geleceğini, otogarda sanık ...'i gördüğünü, onun da İstanbul’a çalışmak için gideceğini söylediğini, birlikte gitmeye karar verdiklerini, Van’dan otobüsle İstanbul Esenler’e geldiklerini, sonrada servisle Şirinevler’e geçtiklerini, sanık ...’in elinde bulunan çantayı telefonla konuşacağını söyleyerek kendisine verdiğini, çantayı sanık ...’den geçici olarak aldığını, içinde ne olduğunu bilmediğini, sonra polislerin şüphelenerek kendilerini aradıklarını, üzerlerinde bir şey bulamadıklarını, çantaya baktıklarında ise esrar çıktığını, kendisinin esrardan haberi olmadığını, çantanın sanık ...'e ait olduğunu,

Sanık ... .... kollukta ve sorguda; 22.09.2010 tarihinde saat 17.00 sıralarında arkadaşı olan sanık ... ile Şirinevler Meydanında telefon açmak için bulundukları sırada, çantayı sanık ...'ye verdiğini, birlikte gezdikleri sırada görevli memurların üzerlerini aradıklarını, çantaya baktıklarında fitil olarak tabir edilen uyuşturucu maddeyi bulduklarını, çanta ve içerisinde bulunan maddenin kendisine ait olduğunu, bu maddeyi Van ilinde İran'lı bir şahıstan 2.000 TL'ye kullanmak için satın aldığını, çantadaki uyuşturucu maddeden sanık ...'nin haberinin bulunmadığını, mahkemede ise; İstanbul’da çalıştığını, ailesinin Van’da bulunduğunu, yılda bir kez ailesini görmeye gittiğini, uyuşturucu kullandığı için ve Van'da esrar çok ucuz olduğundan satın aldığını, daha sonra sanık ... ile karşılaştığını, onun da İstanbul’a çalışmaya gideceğini söylemesi üzerine birlikte bilet ayırttıklarını, İstanbul’a geldiklerini, Şirinevler’de bulundukları sırada ailesiyle telefonuyla konuşmak istemesi nedeniyle elindeki çantayı sanık ...’ye verdiğini, polislerin kendilerinden şüphelenip üzerlerini aradıklarını, bir şey bulamadıklarını, sanık ...’ye verdiği çantayı aradıklarında ise esrarı bulduklarını, sanık ...’nin yakalanan esrarla bir ilişkisi olmadığını, esrarın kendisine ait olduğunu, bu işin ticaretini yapmadığını,

Savunmuşlardır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kâğıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleriyle çoğu zaman henüz gerçekten bir suçun işlenip işlenmediği ya da işleme muhatap olan şüpheli tarafından işlendiği yargı kararı ile sabit olmadığı hâlde, gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı görünüşte haklılıkla yetinilerek gerek şüphelinin gerekse şüpheli statüsünde olmayan üçüncü kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine ölçülü bir şekilde, görünüşte haklı olan ve gecikmesinde sakınca ya da tehlike bulunan hâllerde başvurulmalıdır.

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Mahkemelerce verilmiş hürriyeti kısıtlayıcı cezaların ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme kararının veya kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanması; bir küçüğün gözetim altında ıslahı veya yetkili merci önüne çıkarılması için verilen bir kararın yerine getirilmesi; toplum için tehlike teşkil eden bir akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastalık yayabilecek bir kişinin bir müessesede tedavi, eğitim veya ıslahı için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakkında sınır dışı etme yahut geri verme kararı verilen bir kişinin yakalanması veya tutuklanması; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılamaz.

Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir. Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir; bunun şartlarını kanun gösterir…” şeklinde düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesinde ise suçüstünün tanımına yer verilmiş, koruma tedbirleri başlığı altında aynı Kanun'un 90. maddesinde yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder."

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder."

Maddedeki tanım doğrultusunda; örneğin failin mağduru bıçaklaması durumunda CMK'nın 2/j-1; failin mağduru bıçakladıktan sonra takip üzerine yakalanması durumunda CMK'nın 2/j-2; failin bıçaklama eyleminden hemen sonra elinde kanlı bıçakla yakalanması durumunda ise CMK'nın 2/j-3 maddesindeki suçüstü hâlleri söz konusu olacaktır.

"Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Madde 90: (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, herkes tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir:

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.

(3) Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı olmakla birlikte, çocuklara, beden veya akıl hastalığı, malûllük veya güçsüzlükleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara karşı işlenen suçüstü hallerinde kişinin yakalanması şikâyete bağlı değildir.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.

(6) Yakalama emrine konu işlemin yerine getirilmesi nedeniyle yakalama emrinin çıkarılma amacının ortadan kalkması durumunda mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından yakalama emrinin derhâl iadesi istenir" şeklindedir. Madde gereğince; kişiye bir suç işlerken rastlanması veya suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçmasının önlenmesi veya kimliğinin hemen belirlenmesinin mümkün olmaması hâllerinde herkesin geçici olarak yakalama yetkisi bulunmaktadır. Kolluk görevlileri, hakkında tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya amirlerine ulaşma imkânlarının bulunmaması durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakaladığı kişinin kaçmasını, kendisine ya da başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri almalı, hemen Cumhuriyet savcısına haber vermeli ve emirleri doğrultusunda işlem yapmalıdır.

2559 sayılı PVSK'nın 13. maddesinde de polise, suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri yakalama yetkisi verilmiştir.

PVSK'nın suç tarihinde yürürlükte bulunan 13. maddesi;

"Polis,

A) Suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri,

B) Haklarında yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama kararı bulunanları,

C) Halkın rahatını bozacak veya rezalet çıkaracak derecede sarhoş olanları veya sarhoşluk hâlinde başkalarına saldıranları, yapılan uyarılara rağmen bu hareketlerine devam edenler ile başkalarına saldırmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,

D) Usulüne aykırı şekilde ülkeye giren ya da haklarında sınır dışı etme veya geri verme kararı alınanları,

E) Polisin kanunlara uygun olarak aldığı tedbirlere karşı gelenleri, direnenleri ve görev yapmasını engelleyenleri,

F) Bir kurumda tedavi, eğitim ve ıslahı için kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmasını gösteren tüzükte belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla, toplum için tehlike teşkil eden akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı serseri veya hastalık bulaştırabilecek kişileri,

G) Haklarında gözetim altında ıslahına veya yetkili merci önüne çıkarılmasına karar verilen küçükleri,

Yakalar ve gerekli kanuni işlemleri yapar..." şeklinde düzenlenmiştir.

Arama ve elkoymanın esasları; Anayasamızın 20. maddesinde "Özel hayatın gizliliği", 21. maddesinde ise "Konut dokunulmazlığı" başlıkları altında düzenlenmiştir.

Anayasamızın 20. maddesi;

"Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar...”

21. maddesi ise;