muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/226, Karar No: 2022/478, Tarih: 23.06.2022

İkinci fıkra ile, kişinin suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususundaki hatasından yararlanması öngörülmüş, buna göre, kardeşi olduğunu bilmediği bir kişiyi öldüren failin, kasten öldürme suçunun nitelikli hâllerinden olan kardeşini öldürmekten değil, kasten öldürmenin temel şeklinden sorumlu olacağı, değersiz zannederek değerli bir kolyeyi çalan fail hakkında ise değer azlığı hükmünün uygulanacağı ilke olarak kabul edilmiştir.

Üçüncü fıkrada, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait şartların gerçekleştiği konusunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişinin, bu hatasından yararlanacağı hüküm altına alınmış olup fıkrada hem hukuka uygunluk sebebinin maddi şartlarında hata, hem de kusurluluğu etkileyen hata hâlleri düzenlenmiştir. Failin bu fıkra hükmünden yararlanabilmesi için bulunduğu durum itibarıyla hatasının kaçınılmaz olması gerekmektedir. Hataya düşmenin kaçınılmaz olmasını, kusursuz olmak şeklinde anlamak gerekir (Nevzat Toroslu, Ceza Hukuku, Genel Kısım, Savaş Yayınevi, ... 2016, sayfa 194.). Bunun için fail, fiili işlediği sırada ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususundaki hatası nedeniyle kınanamamalı, dikkatsiz ve özensiz davranmış olmamalıdır.

Maddeye 5377 sayılı Kanun'la eklenen dördüncü fıkrada ise, kişinin işlediği fiilden dolayı kusurlu ve sorumlu tutulabilmesi için, bu fiilin bir haksızlık oluşturduğunu bilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Buna göre fail, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu konusunda kaçınılmaz bir hataya düşmüşse, diğer bir ifadeyle, eyleminin hukuka aykırı olmadığı, haksızlık oluşturmadığı, meşru olduğu düşüncesiyle hareket etmişse ve bu yanılgısı içinde bulunduğu şartlar bakımından kaçınılmaz nitelikte ise artık cezalandırılmayacaktır. Hatanın kaçınılmaz olduğunun belirlenmesinde, kişinin bilgi düzeyi, gördüğü eğitim, içinde bulunduğu sosyal ve kültürel çevre şartları göz önünde bulundurulacaktır.

Üçüncü ve dördüncü fıkraların uygulanması yönüyle kişinin kaçınılmaz bir hataya düşmesi şartı aranmakta olup hatanın kaçınılabilir olması durumunda kişi kusurlu sayılacak, diğer bir ifadeyle fiilden dolayı sorumlu tutulacak, ancak bu hata temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınacaktır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Mağdurun, 06.07.2008 tarihinde eşi olan şikâyetçi ... ve sanık ile birlikte sanığın bahçesine çalışmaya gittiği, şikâyetçi İbrahim’in yanından uzaklaşan sanık ile mağdurun cinsel ilişkiye girdikleri, sanığın eylemlerini cebir, tehdit ya da hile olmaksızın 18 yaşından büyük mağdurun rızası ile gerçekleştirdiği, ancak mağdurun beden ve ruh bakımından kendisini savunmasına engel teşkil edecek mahiyet ve derecede, şizofreni denilen ruh hastalığı bulunduğundan rıza açıklama ehliyeti olmadığı, cinsel ilişkinin gerçekleştiğini kabul eden sanığın mağdurun ruh hastası olduğunu bilmediğini savunduğu anlaşılan olayda;

... Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Psikiyatri Ana Bilim Dalında görevli Prof. Dr. ..tarafından düzenlenen raporda; mağdurun duygu durumunun kararsız ve değişken, duygulanımının kısıtlı, reaksiyon süresinin uzun olduğunun, kısa cevaplar vererek konuştuğunun, işitsel halüsinasyon tariflediğinin, nicel yargılama ve soyutlamanın bozuk olduğunun ve düşünce akışının yavaşladığının; Adli Tıp Kurumunca düzenlenen raporda ise donuk bir ifadesi olan ve yavaş hareket eden mağdurun dış dünya ile ilgisinin sınırlı olduğunun, düşünce içeriğinin fakir ve düşünce akışının ise yavaş olduğunun, konuşma ve duygulanım da dahil olmak üzere fiziksel ve duygusal tepkilerde yavaşlama (psikomotor aktivite retarde) ve kaygı bozukluğu bulunduğunun, sınır mental retarde ve psikoz olduğunun, ruh sağlığının birçok cinsel travmaya bağlı bozulduğunun, sonuç olarak beden ve ruh bakımından kendisini savunmasına engel teşkil edecek mahiyet ve derecede olan şizofreni denilen psikiyatrik bozukluğun tespit edildiğinin, psikiyatrik hastalığı nedeniyle beden ve ruh bakımından kendini savunamayacağının ve hastalığının hekim olmayanlarca anlaşılabileceğinin belirtilmesi, Jandarma tarafından düzenlenen 07.07.2008 tarihli tutanakta; mağdurun olay yerini bildiğini beyan etmesine rağmen 2-3 saat boyunca olay yerini gösteremediğinin ve mağdurun anlatımında bozukluk, çelişki ve tutarsızlıklar olduğunun belirtilmesi nedeniyle mağdurdaki farklılığın kolluk görevlilerince de tespit edilebildiğinin anlaşılması, mağdur ve sanık ile tanık ...’ın beyanlarına ve dosya kapsamına göre mağdurun kardeşi olan tanık ...’nin motosiklet tamirciliği yapan sanığın ... yerinde suç tarihi itibarıyla 6-7 senedir çalıştığı, mağdurun eşi olan ve hakkında kronik psikoz teşhisi bulunan şikâyetçi İbrahim’in olaydan bir gün önce sanığın ... yerine gittiği, sanığın mağduru ve eşini olay günü kendi arabasıyla evlerinden alarak bahçeye götürdüğü, sonrasında ise evlerine geri bıraktığı ve mağdurun olay tarihinden önce de sanığın bahçesinde çalıştığı hususlarının birlikte değerlendirilmesi ile sanığın mağduru ve ailesini uzun süredir yakından tanıdığının anlaşıldığı, ilkokul mezunu olan, esnaflık yapan, mağdur ve ailesini yakından tanıyan ve suç tarihi itibarıyla 50 yaşında olan sanığın, mağdurdaki rahatsızlığı fark etmemesinin mümkün olmadığı, kaldı ki bu hususun Adli Tıp Kurumunca da mağdurdaki hastalığın hekim olmayanlar tarafından da anlaşılabileceğinin belirtilerek doğrulandığı, bu hâliyle sanığın eylemini, 18 yaşından büyük mağdurun akıl hastası olduğunu bilerek gerçekleştirdiği, bu bağlamda sanık hakkında "Hata" başlıklı TCK'nın 30. maddesinin uygulanamayacağı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, haklı nedene dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesinin 18.12.2017 tarih ve 6392-6504 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

Bu itibarla, haklı nedene dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesinin 18.12.2017 tarih ve 6392-6504 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.11.2012 tarihli ve 7-347 sayılı hükmünün, sanığın on sekiz yaşından büyük ancak akıl hastalığı nedeniyle rıza açıklamaya ehil olmayan mağdureye yönelik nitelikli cinsel saldırı eyleminde TCK'nın 30. maddesinde düzenlenen "Hata" hükümlerinin uygulanma olanağının bulunmadığının gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 23.06.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3589, Karar No: 2013/3822, Tarih: 16.04.2013

**16. Hukuk Dairesi         2013/3589 E.  ,  2013/3822 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dava konusu Çavdar Köyü çalışma alanında bulunan 174 ada 59, 62 ve 65 parsel sayılı 180.17, 242.54 ve 109.90 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle bir kısım davalıların murisi ölü ... adına, 174 ada 57 ve 61 parsel sayılı 511.44, 129,73 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar aynı nedenlerle bir kısım davalıların murisi ölü ... adına; 174 ada 60 parsel sayılı 109,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı nedenlerle bir kısım davalıların murisi ölü ... ... adına; 174 ada 63 parsel sayılı 96,78 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı nedenlerle bir kısım davalıların murisi ölü ... ... adına; 174 ada 64 parsel sayılı 63,15 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı nedenlerle davalı ... ve bir kısım davalıların murisi ölü ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ...; dava konusu taşınmazların ölü babası ...’a ait olduğu iddiasıyla, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu kaydının iptali ile murisi ölü ... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve mahkemece, davacının imzasının havi feragat dilekçesine itibar edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, 16.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12029, Karar No: 2018/3825, Tarih: 22.05.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/12029 E.  ,  2018/3825 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10.05.2016 tarih ve 2016/143-2016/300 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar, ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ortakları olduklarını, ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/01/2016 tarihli kararı ile şirketin genel kurulunun toplantıya çağrılması için ...'na yetki verdiğini, alınan yetkiye istinaden 26/01/2016 tarihinde yapılan genel kurulda alınan karar gereğince müvekkili ...'nun hissedarlığının reddi ile hisselerin kendisi tarafından alıınması ve 10 yıl süre ile müdür seçilmesine ilişkin kararın tescil ve ilanını Ticaret Sicil Memurluğundan talep ettiğini, davalı ... Memurluğu'nun taleplerini reddettiğini, tamamen hukuka aykırı olarak Selahattin Şerefoğlu'nun 15 yıl süre ile müdür seçilmesine ilişkin karar ise tescil ettiğini ileri sürerek, şirketin 26.01.2016 tarihli genel kurulunda alınan şirket ortağı ...'na ait %25,50 hissesinin davacı ... adına alınmasının ve davacı ...'nun 10 yıl süre ile şirket müdürü seçilmesinin kesin tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, Ticaret Sicil Memurluğu davaya cevap vermemiştir.

Asli Müdahale talebinde bulunanlar, Ticaret sicil memurluğunun işleminin hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın treddini savunmuşlardır.

Mahkemece, 26.01.2016 tarihli şirket genel kurulunun %100 payının katılımıyla yapıldığı, davacıların talebinin %51 muhalefet oyu ile reddedildiği, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce yapılan işlemin Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. madddesine uygun olduğu, asli müdahale talebinde bulunanların ise harç yatırmadığı ayrıca davanın genel kurul kararının esasına yönelik olmadığı, gerekçesiyle davanın ve asli müdahale talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ... temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı ...'nun tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı ...'nun bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 6,70 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı ...'ndan alınmasına, 22.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7806, Karar No: 2021/5438, Tarih: 29.04.2021

**10. Ceza Dairesi         2019/7806 E.  ,  2021/5438 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : İZMİR 6. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanık hakkında, suça konu 17/06/2014 tarihli eylemi nedeniyle, ilk olarak 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 191. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 02/09/2014 tarihinde kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararı verildiği, kararın infaz için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, sanığın infaza başladıktan sonra yeniden kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu işlediğinden bahisle infaz dosyasının kapatılarak kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kaldırıldığı ve açılan kamu davası üzerine yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verildiği görülmüş ise de;

Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı başlatılan soruşturmada TCK'nın 191. maddesinin 2. fıkrası uyarınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının içeriğinde de sanığın bu karara itiraz hakkı bulunduğuna ilişkin, itiraz süresi ve merciinin de gösterilmesi suretiyle usulüne uygun bir yasa yolu bildirimi yapılmadığı için sanığa kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte kararın yeniden tebliğ edilmesi gerektiğinden nedeniyle 02/09/2014 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmediği ve kovuşturma şartlarının oluşmadığı,

Anlaşıldığından; 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve gerekli tebligat işlemlerinin tamamlanarak, kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine, yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, diğer yönler incelenmeksizin, hükmün BOZULMASINA, 29.04.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/14096, Karar No: 2025/6370, Tarih: 03.03.2025

**3. Ceza Dairesi         2023/14096 E.  ,  2025/6370 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/253 E., 2022/307 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 5. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/177 E., 2021/24 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeğide nazara alınmalıdır;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Malatya 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7195, Karar No: 2012/15187, Tarih: 13.12.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/7195 E.  ,  2012/15187 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL, TAZMİNAT

Taraflar arasındaki davadan dolayı ... 3. Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 18.3.2010 gün ve 287-173 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

-KARAR-

Karar tebliği davalı ...'e Tebligat Kanunu 35. maddesine göre yapılmış ise de, dosya içerisinde davalıya daha önce usulüne uygun yapılmış bir tebligat olmadığından bu tebligat geçersizdir. Davalının adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinin araştırılarak kararın belirlenen adrese usulüne uygun şekilde tebliğinin sağlanarak temyiz süresi de beklendikten sonra gönderilmek için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2602, Karar No: 2021/4533, Tarih: 07.06.2021

**2. Hukuk Dairesi         2021/2602 E.  ,  2021/4533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Aile Konutu-Tapu İptali ve Tescil

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2- Davacı kadın, aile konutu niteliğindeki taşınmazın, malik olan davalı eş tarafından "açık rızası bulunmadan " ve muvazaalı olarak diğer davalı ...'a devredildiğini, daha sonrasında ... tarafından taşınmazın ...'ye devredildiğini ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydının iptali ile davalı eş adına tescilini ve taşınmazın kayıtları üzerine aile konutu şerhi konulmasını talep etmiştir. Taşınmaz, ... . tarafından da dahili davalı ...'a devredilmiştir.

İlk derece mahkemesince, tarafların boşanmalarına karar verildiği, boşanma kararının kesinleştiği, taşınmazın aile konutu özelliğinin sona erdiği ve davanın konusu kalmadığı gözetilerek davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının dava açmakta haklı olduğu gerekçesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmiştir. Davacı kadın tarafından karar verilmesine yer olmadığı kararı yönünden, davalılar ... ve ... tarafından ise yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden istinaf kanun yoluna başvurulmuş, bölge adliye mahkemesince davacının istinaf talebinin esastan reddine, davalı eş ile ... arasında ilişki olduğunun tanık anlatımlarıyla sabit olması, taşınmazın kredi borçlarının davalı eş tarafından yatırıldığına ilişkin tanık anlatımları bir arada değerlendirildiğinde taşınmazın muvazaalı olarak ...'ye devredildiğinin, ...'in de ...'ye olan yakınlığı nedeniyle muvazaadan haberdar olduğunun kabulünün doğru olduğu ancak dahili davalı ... yönünden muvazaayı bildiği anlaşılmadığından davalıların istinaf talebinin kabulüne karar verilerek, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194/1. maddesine göre, "Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. "Bu madde hükmü ile aile konutu şerhi "konulmuş olmasa da" eşlerin birlikte yaşadıkları aile konutu üzerindeki fiil ehliyetleri sınırlandırılmıştır. Sınırlandırma, aile konutu şerhi konulduğu için değil, zaten var olduğu için getirilmiştir. Bu sebeple tapuya aile konutu şerhi verilmese bile o konut aile konutu özelliğini taşır. Zira dava konusu taşınmaz konuta şerh konulmasa dahi aile konutudur. Eş söyleyişle şerh konulduğu için aile konutu olmamakta, aksine aile konutu olduğu için şerh konulabilmektedir. Bu nedenle aile konutu şerhi konulduğunda, konulan şerh "kurucu " değil "açıklayıcı " şerh özelliğini taşımaktadır. Anılan madde hükmü ile getirilen sınırlandırma, "emredici" niteliktedir. Dolayısıyla bu haktan önceden feragat edilemeyeceği gibi eşlerin anlaşmasıyla da ortadan kaldırılamaz ve açık rıza ancak "belirli olan " bir işlem için verilebilir.

Türk Medeni Kanununun 193. maddesi hükmü ile eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle olan hukuki işlemlerinde özgürlük alanı tanınmış olmakla birlikte Türk Medeni Kanunu'nun 194. madde hükmü ile eşlerin aile konutu ile ilgili bazı hukuksal işlemlerinin diğer eşin rızasına bağlı olduğu kuralı getirilerek eşlerin hukuki işlem özgürlüğü, "aile birliğinin korunması" amacıyla sınırlandırılmıştır. Buna göre, eşlerden biri diğer eşin "açık rızası bulunmadıkça” aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu cümleden hareketle, aile konutunun maliki olan eş, aile konutundaki yaşantıyı güçlüğe sokacak biçimde, aile konutunun ipotek edilmesi gibi "tek başına" bir ayni hakla sınırlandıramaz. Bu sınırlandırma "ancak diğer eşin açık rızası alınarak " yapılabilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesi yetkili eşin izni için bir geçerlilik şekli öngörmemiştir. Bu nedenle söz konusu izin bir şekle tabi olmadan, sözlü olarak dahi verilebilir. Ancak maddenin ifadesinden de anlaşılacağı üzere, iznin "açık" olması gerekir.