muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/342, Karar No: 2023/360, Tarih: 21.06.2023

...’in, aynı olayda kendisinin de tutuklu kaldığını, cezaevinde üç kez ziyaret eden avukat ...’in her seferinde farklı miktarda olmak üzere salıverilmesi için para vermesi gerektiğini söylediğini, ancak bu parayı mahkeme başkanına vereceğine dair bir şey ifade etmediğini belirtmesi, tanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ... ... ve ...’un olayla ilgili bilgi sahibi olmamaları ve sanık ...’un, mevcut delil durumuna göre suç işemek için örgüte üye olduğundan bahisle yargılanan bir kısım sanıkları tensiple salıverdiğini, hakkında daha çok iddia olan şikâyetçi ... ve bazı sanıklar hakkında ise tutukluluk hâllerinin devamına karar verdiğini, ...’yi tanımadığını savunması, sanık ... tarafından daha sonra tahliye edilen ... hakkındaki söz konusu iddiaların tensiple tahliye edilen şikâyetçi ... ve yakınları hakkındaki iddialardan fazla olması, şikâyetçi ...’in salıverilme tarihinden yaklaşık bir yıl sonra ...’ye ait otele gitmek için avukat ... ile konuştuğunun anlaşılması karşısında; bu görüşmelerin sanık ...'un bilgisi dahilinde yapıldığına ilişkin somut herhangi bir delil elde edilemediği,

Sanık ...’un görev yaptığı mahkemede görülen ve yargılamasına mahkeme başkanı olarak katıldığı 2007/253 Esas numaralı davada tutuklu yargılanan katılan ...'den, salıverilmesi için ağabeyi ... ve avukat ... aracılığıyla 60.000 TL istediği iddia olunan olayda; katılan ..., cezaevinde tutuklu olarak bulunurken daha önceden tanımadığı avukat ...’in kendisini ziyaret ederek hemşehrisi olan sanık ...’un ağabeyi olan ... ile samimi olduğunu ve 100.000 Euro vermesi hâlinde salıverileceğini ifade ettiğini, yaklaşık 7-8 kez ziyaret edip teklifini 60.000 TL’ye kadar düşürdüğünü, kendisinin ise teklifi kabul etmediğini söylemiş, aynı koğuşta kalan tanık ..., avukat ...’in sanık ...’un görev yaptığı mahkemedeki dosyalarda menfaat karşılığı tahliyenin gerçekleştirilmesinde avukat ... ile birlikte ..., ..., avukatlar ..., ... ve kendisinin etkin rol oynadığını, sanık ...’un kasasının avukat ... olduğunu anlattığını ve bu konuşmalara aynı koğuşta kalan ... ’nın da tanık olduğunu ifade etmiş ise de, tanık ... ’nın herhangi bir konuşmaya tanık olmadığını söylemesi, tanık ...’nın sanık ...’un tasarrufları ile bir bağlantısının olmadığını belirtmesi, tanık ...’un kimseye aracılık etmediğini ifade etmesi ve sanık ...’un katılan ...’in yargılandığı davada salıverilmemesi nedeni ile hakkında iftirada bulunduğunu savunması karşısında; bu görüşmelerin sanık ...'un bilgisi dahilinde yapıldığına ilişkin somut herhangi bir delil elde edilemediği,

Sanık ...’un bilgisi dahilinde hareket eden avukatlar ... ve ...’ın, görev yaptığı mahkemede görülen ve yargılamasına mahkeme başkanı olarak katıldığı 2008/24 Esas numaralı davada tutuklu yargılanan şikâyetçi ...’in salıverilmesi için 250.000 TL istedikleri, sonrasında söz konusu bedelin yükseltmesi nedeniyle anlaşmanın bozulduğu iddia edilen olayda; şikâyetçi ... daha önceden tanımadığı avukat tanık ...’nin, ortağı olan tanık ... tarafından yazılan not ile cezaevinde kendisini ziyaret ederek vekâlet ücreti olarak 20.000 TL istediğini, para konusunu ortağı ile konuşması gerektiğini söylediğini, eşi olan tanık ...’in ziyaret ettiğinde tanık ...’in 200.000-300.000 TL verirse bu parayı mahkeme başkanına tanık ...’nin vereceğini aktarması üzerine bu teklifi kabul etmediğini, ziyarete gelen avukat ...’ın ...’e giderek sanık ... ile tahliye konusunu konuşacağını söylediğini ve para istemesi üzerine 3.000 TL’yi onun yanında çalışan tanık ...’e verdiğini, duruşma öncesinde de ...’ın kendisi ve kardeşlerini tahliye ettirmek için sanık ...’a verilmek üzere 250.000 TL istemesi üzerine bunu kabul ettiğini ancak parayı vermediğini beyan etmiş, tanık ..., eşi olan ...'in ortağı olan tanık ...’in, tanık ...’yi, ...’e ayarlayacağını ve hâkime 150.000 TL rüşvet vererek tahliyesini sağlayacağını söylemesi üzerine bunu aktardığı şikâyetçi ...’in "Teklifi kabul etme." dediğini beyan etmiş, şikâyetçi ... ile tanık ... arasında cezaevinde yapılan görüşmenin kayda alındığı tutanaklara göre; avukat ...’ın tahliye ettirmek için ilk başta 400.000 TL istediğini, sonrasında 150.000 TL’ye kadar teklifini indirdiğine dair taraflar arasında görüşme gerçekleşmiş ise de; tanık ...’in, kardeşi ... ve kendisi ile kardeşlerinin tahliye edilmesi için para istendiğine tanık olmadığını, ...’a verilmek üzere tanık ...’e verilen 3.000 TL’nin vekâlet ücreti olduğunu söylemesi, tanık ...’in, şikâyetçi ...’in babasının isteği üzerine onunla birlikte tanık ...’nin bürosuna gittiklerini, vekâlet ücreti olarak 30.000 TL istediğini, tamam dediklerini ancak sonrasında taraflarla görüşmediğini ve şikâyetçi ...’in eşine tahliye için avukatlara verilmek üzere 150.000-200.000 TL’ye ihtiyaç olduğunu söylemediğini ifade etmesi, tanık ...’nin kendisine müracaat edilmesi üzerine ... ile birlikte toplam 5 kişi için toplam 30.000 TL vekâlet ücreti istemesi üzerine teklifinin reddedildiğini, cezaevinde görüştüğü şikâyetçi ...’in tahliye ettirirse kendisine çok para vereceğini söylediğini beyan etmesi, tanık ...’ın vekâlet ücreti olarak 3.000 TL’yi tanık ... aracılığı ile aldığını ve sanık aleyhinde bir konuşma duymadığını belirtmesi, tanık ...’ün de şikâyetçi ...’den alınan 3.000 TL’nin tanık ...’a vekâlet ücreti olarak ödendiğini ifade etmesi ve sanık ...’un şikâyetçi ...’in iddiasının yerinde olmadığını savunması karşısında; iddiaya konu görüşmelerin sanık ...'un bilgisi dahilinde yapıldığına ilişkin somut herhangi bir delil elde edilemediği,

Sanık ...’un bilgisi dahilinde hareket eden avukat ...'in, görev yaptığı mahkemede görülen ve yargılamasına mahkeme başkanı olarak katıldığı 2006/128 Esas numaralı davada tutuklu olarak yargılanan şikâyetçi ... ve katılan ...’dan salıverilmelerine karar verilmesi için para istediği, ayrıca sağladığı menfaat karşılığında aynı davada tutuklu yargılanan mağdurlar ..., ..., ... ve ...’ı salıverdiği iddia edilen olayda; şikâyetçi ..., avukat ...’in bürosunda görüştüğünde tutuklu olan oğlu katılan ...’ın tahliye edilmesi için 80.000 TL istediğini, 70.000 TL’sini mahkeme başkanı olan sanık ...’a vereceğini söylediğini, kendisinin ise teklifi kabul etmediğini, oğlu ...’a da "Baban Başkan ... Bey'in teklif ettiği parayı vermedi, ağabeyin de çıkamadı." dediğini, bu görüşmeyi oğlu ...’ın kaydederek jandarma görevlilerine teslim ettiğini, avukat ...’in ..., ..., ... ve ...’ın tahliyesini mahkeme başkanına para vermek suretiyle gerçekleştirdiğini söylediğini, bunları oğlu ...’a da aktardığını belirtmiş ise de katılan ..., babası ... ve kardeşi ...’ın kendisinin tahliye edilmesi için avukat ...’in mahkeme başkanına verilmek üzere para istediğini anlatarak doğrudan bilgi sahibi olmaması, şikâyetçiler ... ... ve ...’ın da avukat ...’in sanık ...’a verilmek üzere ve tahliyeyi sağlamak amacıyla önce 135.000 TL, sonrasında ise bu fiyatı indirerek 80.000 TL istediğini, parayı ödeyince salıverildiklerini anlattıklarını belirterek doğrudan bilgi sahibi olmaması, Torbalı İlçe Jandarma Komutanlığında astsubay olan tanık ...’ın müracaatta bulunan şikâyetçi ...’ın oğlunun tahliyesi için avukat ...’in mahkeme başkanına verilmek üzere para istediğini ve buna ilişkin ses kaydı getireceğini söylediği hâlde getirmediğini ifade etmesi, İlçe Jandarma Komutanı olan tanık ...’nun da benzer şekilde beyanda bulunması, şikâyetçi ...’un tahliye olmak için kimseye para vermediğini, sanık ... ve avukat ...’i tanımadığını ifade etmesi, şikâyetçi ...’un da benzer şekilde beyanda bulunarak şikâyetçi ...’a ...’in istediği parayı vermesi gerektiğine dair bir şey söylemediğini ifade etmesi, şikâyetçi ...’ın, uzun süre tutuklu kaldığından cezaevinde ziyaret eden avukat ...’in dosyadaki delillere göre kendisini tahliye ettirebileceğini söylediğini ancak başka bir avukatı olduğundan teklifini kabul etmediğini, dayısı ...’ın otelinde sanık ... ile tahliyesi için pazarlık yapıldığına, dayısı tarafından çek ile ayrıca nakit olarak 160.000 TL ödendiğine dair bilgisinin olmadığını belirtmesi, tanık ...’ın, yeğeni olan ...’ın salıverilmesi ile ilgili otelinde kimsenin pazarlık yapmadığını, sanık ...’a nakit para veya çek verilmediğini söylemesi, tanık ...’ın da benzer şekilde beyanda bulunması, tanık ... İşyeri’nin tutuklu kaldığı sırada ...’ın, ...’in, kendisine 180.000 TL vermesi durumunda salıverileceğini söylediğine dair bir şey anlatmadığı ifade etmesi, şikâyetçi ...’ın ağabeyi olan tanık ...’ın da iddia konusu olay hakkında bilgi sahibi olmadığını söylemesi, ...’in babası olan tanık ..

..’ın, yeğeni olan ...’ın salıverilmesi ile ilgili otelinde kimsenin pazarlık yapmadığını, sanık ...’a nakit para veya çek verilmediğini söylemesi, tanık ...’ın da benzer şekilde beyanda bulunması, tanık ... İşyeri’nin tutuklu kaldığı sırada ...’ın, ...’in, kendisine 180.000 TL vermesi durumunda salıverileceğini söylediğine dair bir şey anlatmadığı ifade etmesi, şikâyetçi ...’ın ağabeyi olan tanık ...’ın da iddia konusu olay hakkında bilgi sahibi olmadığını söylemesi, ...’in babası olan tanık ...’in de benzer şekilde beyanda bulunması, tanık ...’nin doğrudan bilgi sahibi olmayarak müvekkili olan şikâyetçi ...’ın anlatımı üzerine iddiaya konu olayı öğrendiğini söylemesi, tanık ...’ın görgüye dayalı bilgisinin olmaması, tanık ...’in, sanık ...’u tanımadığını, hakkındaki iddianın asılsız olduğunu, kimseye sanık ...’a iletilmek üzere para verilmesi hâlinde tahliye edileceğini söylemediğini ifade etmesi, şikâyetçi ...’ın avukatı olan tanık ...’ın, şikâyetçi ...’ın anlatımı üzerine olayı öğrendiğini, sadece mahkeme adını söyleyerek herhangi bir başkan veya hâkim adını söylemediğini belirtmesi, sanık ...’un suçlamaları reddetmesi, söz konusu bu olay ve sanık ... hakkındaki diğer iddialarda cezaevinde tutuklu olan şahısların salıverilmesi için aracılık yaptığı ve para teklif ettiği belirtilen avukatlar ve bir kısım şahısların ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/65 Esas numaralı dosyasında sanık olarak yargılanmaları neticesinde verilen beraat kararlarının istinaf edilmesi üzerine söz konusu bu dosya ile hukuki ve fiili bağlantısının bulunduğundan bahisle bozulduğu da göz önüne alınarak birlikte değerlendirildiğinde; sanık ...’un gerek bu iddia gerekse diğer iddialara ilişkin olarak üye hâkimlere ya da duruşmalara katılan Cumhuriyet savcısına baskı yaptığına veya yönlendirme bulunduğuna ilişkin somut bir bilgi ve belge bulunmadığı, söz konusu tahliyelerin hukuki takdir kapsamında kaldığı, iddiaya konu görüşmelerin sanık ...'un bilgisi dahilinde yapıldığına ilişkin somut herhangi bir delil elde edilemediği,

... 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2008/236 Esas numaralı davanın 25.08.2008 tarihli oturumuna mahkeme başkanının izinli olması nedeniyle çıkan sanık ...'ın, elde ettiği haksız menfaat sonucunda tutuklu ...'un salıverilmesine karar verdiği iddia edilen olayda; 07.05.2008 tarihinde avukatlar ... ve ... arasında geçen görüşmede, tanık ...’nin itirazın reddedildiğini, ancak dosyanın sanık ...’ın görev yaptığı Mahkemeye tevzi edildiğinden sanıkla görüşeceğini belirtmiş, bir gün sonra da avukat ... ile tanık ... ... arasında dosyanın henüz geri gönderilmediğini, tahliye ile sonuçlandırmak için para verilmesi gerektiğini söyleyip "Dört istiyor." demesi sonrasında, tutuklu ...’un babası ile görüşen tanık ... ...’nun tanık ...’ye 2.000 TL verebileceğini söylemiş ise de tanık ...’nin, ...’ın bürosunda avukat olarak çalıştığından yaptıkları anlaşma uyarınca vekâlet ücretinin %60’ını kendisinin, %40’ını ise avukat ...’nin aldığını ve ona ödeme yapılmak için tanık ... ... ile telefonda görüştüğünü, 4.000 TL’ye anlaştıklarını 500 TL dışında kalan kısmın ödenmemesi üzerine telefonda bu konuda görüşme yapıldığını beyan etmesi, tanık ... ...’nun tanık ... ile yapmış olduğu telefon görüşmesinde, akrabası olan ...’un tutuklanması üzerine para isteyen tanık ...’nin parayı muhtemelen ortağına verilmek için istediğini söylemesi, tanık ...’un, tutuklanması üzerine müdafisi olan tanık ...’ye vekâlet ücreti olarak 500 TL ödediğini, geriye kalan kısmı ödeyemediğini beyan etmesi, sanık ...’ın suçlamayı kabul etmeyerek ...’un tali kusurlu olması ve tutuklulukta geçirdiği süreyi göz önünde bulundurularak tahliyesine karar verildiğini savunması, ...’un taksirle birden fazla kişinin kişinin ölümüne ve yaralanmasına sebebiyet verme suçundan tutuklanması sonrasında tutukluluğa yapılan itiraz üzerine sanık ...’ın görevli olduğu 11. Ağır Ceza Mahkemesine tevzi edilen dosya kapsamında itirazın reddine ve tutukluluk hâlinin devamına sanık ...’ın başkanlığını yaptığı heyet tarafından 06.05.2008 tarihinde karar verilmesi, avukatlar ... ve ... ile avukat ... ile tanık ... ... arasındaki görüşmelerin içeriklerinde kuşku uyandıran hususlar bulunmakla birlikte anılan avukatların sanık ... ile bu kapsamda görüştükleri veya sanık ... adına, onun bilgisi dahilinde hareket ettiklerine ilişkin somut ve yeterli delile ulaşılamaması, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı ve bir üyesinin izinli olması nedeniyle ...’un salıverildiği 25.08.2008 tarihli oturuma sanık ...’ın geçici olarak çıkması, tutuklu ...’un tali kusurlu olduğunun saptanması ve tutuklulukta geçen süre göz önünde bulundurularak tahliyesine karar verilmesi karşısında; sanık ...'ın atılı suçu işlediğine dair yeterli delil ve şüphe bulunmadığı ve söz konusu tahliye kararının takdir hakkı kapsamında karar verildiği,

Kabul edilmelidir.

Bu itibarla usul ve yasaya uygun olan Özel Daire kararının onanmasına karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

Kabul edilmelidir.

Bu itibarla usul ve yasaya uygun olan Özel Daire kararının onanmasına karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1) Yargıtay 5. Ceza Dairesinin usul ve yasaya uygun olan 16.06.2021 tarihli ve 38-19 sayılı kararının ONANMASINA,

2) Dosyanın, Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.06.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/13351, Karar No: 2019/6657, Tarih: 17.04.2019

**13. Ceza Dairesi         2018/13351 E.  ,  2019/6657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-)Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik incelemede:

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ...’ın temyiz istemleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA,

2-)Sanık hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlal suçundan kurulan hükme yönelik incelemede:

Müştekinin soruşturma aşamasında işyerinin 24 saat açık olduğunu ifade etmiş olması ve suç tarih ve saatinde de açık olduğu gözetilerek, açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutad olan yerlerden olup atılı suçun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, CMK'nın 223/2a maddesi gereğince beraati yerine yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’ın temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 17.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8005, Karar No: 2015/12560, Tarih: 02.12.2015

**18. Ceza Dairesi         2015/8005 E.  ,  2015/12560 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1- Sanığa yükletilen tehdit ve kasten yaralama eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Cezaların Kanuni bağlamda uygulandığı

Anlaşıldığından sanık ...’ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

2- Hakaret suçundan kurulan hükme yönelik temyize gelince,

Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulu’nun 14.10.2008 gün ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövmek şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşlara yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnceleme konusu somut olayda; cezaevinde hükümlü olarak bulunan sanığın, bir ziyaretçisinin gerekli şartları taşımadığı için görüşe alınmaması üzerine infaz koruma memurları ile yaşadığı tartışma sırasında söylediği “Bunlar insan değiller ki insanlıktan anlasınlar” şeklindeki ifadelerinden dolayı kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ettiği kabul edilerek cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Sanık savunmasında özetle, olay günü ziyaretine gelen yengesinin içeriye alınmadığını, bunun sebebini müştekilere sorduğunu, onların da jandarmanın içeriye almadığını söylediklerini, müştekilere yönelik olarak hakarette bulunmadığını söyleyerek suçlamayı kabul etmemiştir.

Sanık savunmasında özetle, olay günü ziyaretine gelen yengesinin içeriye alınmadığını, bunun sebebini müştekilere sorduğunu, onların da jandarmanın içeriye almadığını söylediklerini, müştekilere yönelik olarak hakarette bulunmadığını söyleyerek suçlamayı kabul etmemiştir.

Öncelikle belirtilmelidir ki, tartışma sırasında söylenen sözlerin rahatsız edici olduğu açık bir şekilde anlaşılmakla birlikte kullanılan ifadelerin, Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarında özel bir önem atfedilen, ifade özgürlüğü bağlamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur. Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslararası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir ‘toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.

Gerek Anayasa gerekse Sözleşme hükümlerine uygun davranılmaması, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi anlamına gelebilecektir. Zira negatif yükümlülük kapsamında yetkili makamlar, zorunlu olmadıkça ifadenin açıklanmasını ve yayılmasını yasaklamamalı ve yaptırımlara tabi tutmamalı; pozitif yükümlülük kapsamında ise ifade özgürlüğünün gerçek ve etkili korunması için gereken tedbirleri almalı ve denge unsurunu sağlamalıdırlar. Aksi takdirde AİHM, kişinin şeref ve itibarının haksız bir saldırı altında olmasına rağmen ulusal mahkemeler tarafından gereken ölçüde korunmadığı gerekçesiyle Sözleşme'nin 8. maddesi açısından ihlal kararı verebilmektedir. Zira AİHM açısından, başvuranların özel hayata saygı hakkı ve ifade özgürlüğü eşit derecede önemlidir. Denge unsurunun sağlanmasında içtihatlara göre göz önünde bulundurulması gereken temel ilkeler ise, başvuruya konu ifadelerin kamu yararına ilişkin tartışmaya katkısı, ifade sahibinin tanınırlığı ve daha önceki tutumları, ifadenin içeriği, şekli ve etkileridir.