muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/14641, Karar No: 2010/1606, Tarih: 18.02.2010

**4. Hukuk Dairesi         2008/14641 E.  ,  2010/1606 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 2. Asliye (Tüketici) Hukuk Hakimliği

Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ...tarafından, davalı ... Arsa Ofisi .... Şti ve diğerleri aleyhine 08/11/1999 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 26/12/2007 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ile bir kısım davalılar vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacıların tüm, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalıların diğer temyiz itirazına gelince, dava davalıların sorumluluğunda yapılmış olan binanın depremde yıkılması sonucu gerçekleşen bina ve içindeki eşya bedelinin ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, taraflarca temyiz olunmuştur.

17 Ağustos 1999 tarihinde gerçekleşen deprem nedeniyle, 29.12.1995 günlü inşaat ruhsatına göre davalıların sorumluluğunda yapılmış olan bina yıkılarak kullanılmaz hale gelmiş ve bu binada bulunan eşyalar da zarara uğramıştır. Dosyada bulunan bilirkişi raporlarından, binanın statik projesinde, projelerin uygulamasında ve inşaat yapım tekniğinde hatalar yapılmış olduğu ve uygun malzeme kullanılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle inşaatın yapımından sorumlu olan davalıların kusurları nedeniyle zarardan sorumlu tutulmuş olmaları doğrudur. Ancak, yerel mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda, binanın yapıldığı taşınmazın fay hattı üzerinde yer aldığı ve bina; plan ve projesine, imar düzenlemelerine ve deprem yönetmeliğine uygun yapılmış olsa bile, gerçekleşen depremin 7.4 şiddetinde olduğu göz önüne alındığında binanın deprem nedeniyle hasara uğraması kaçınılmazdır. Yerel mahkemece olayın bu yönü de gözetilerek, belirlenen tazminattan Borçlar Yasası'nın 43. maddesi uyarınca saptanan 3.380,64 YTL, 446,25 YTL ve 3.826,89 YTL zarardan uygun bir tutarda indirim yapılmamış olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, davalıların 2.600,00YTL, 350,00 YTL ve 2.950,00 YTL zarardan sorumlu tutulmaları suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle hüküm fıkrasının maddi tazminat tutarına ilişkin 2 nolu bendinin ikinci paragrafında yer alan "…3380.64…", "…446.25…" ve "…3826.89…" biçimindeki sayıların ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile "…2,600,00…", "…350,00…" ve "…2.950,00…" sayılarının yazılmasına; davacıların tüm, davalıların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve temyiz eden davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 18/02/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Bu doküman 5070 Sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.
Yargıtay — Esas No: 2022/9853, Karar No: 2022/9374, Tarih: 28.11.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/9853 E.  ,  2022/9374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜMLER :1) ... 24. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/06/2017 tarih ve 2017/102 Esas, 2017/841 Karar sayılı kararı ile; sanığın kasten yaralama suçundan 5237 sayılı TCK’nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 29, 62. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna,

2) ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 22/02/2019 tarih ve 2017/1712 Esas, 2019/696 Karar sayılı ilamı ile; duruşmalı inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak sanığın kasten yaralama suçundan 5237 sayılı TCK'nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 266, 29, 53. maddeleri uyarınca 9 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna dair kararı

3) Bu kararın temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 17/05/2021 tarih ve 2021/2489 Esas, 2021/9109 Karar sayılı kararı ile; Hükmün bozulmasına karar verilerek dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmesine dair kararı

4) ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 01/10/2021 tarih ve 2021/924 Esas, 2021/2046 Karar sayılı kararı ile; önceki hükümde direnilmesine ve sanığın kasten yaralama suçundan 5237 sayılı TCK'nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 266, 29, 53. maddeleri uyarınca 9 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna dair kararı

TÜRK MİLLETİ ADINA

Bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 01.10.2021 tarih ve 2021/924 Esas, 2021/2046 Karar sayılı kararının katılan vekili ve sanık müdafii tarafından 5271 sayılı CMK’nin 291. maddesinde belirtilen süre içerisinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık ... hakkında ...’ye yönelik kasten yaralama suçundan ... 24. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.06.2017 tarih ve 2017/102 Esas, 2017/841 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK’nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 29, 62. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

İlk derece kararının istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 22.02.2019 tarih ve 2017/1712 Esas, 2019/696 Karar sayılı kararı ile duruşmalı yapılan inceleme neticesinde; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak sanığın kasten yaralama suçundan 5237 sayılı TCK'nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 266, 29, 53. maddeleri uyarınca 9 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

İstinaf kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 17.05.2021 tarih ve 2021/2489 Esas, 2021/9109 Karar sayılı kararı ile;

İstinaf kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 17.05.2021 tarih ve 2021/2489 Esas, 2021/9109 Karar sayılı kararı ile;

"Yargıtay CGK’nin 10.06.1985 tarihli, 42/160 sayılı kararındaki “...maddedeki memuriyete ait vasıtayı kullanma tabiri silah için suçu silahı boşaltarak veya tevcih ederek işleme anlamına gelir. Olayda tabancanın kabza kısmıyla mağdurun sol gözünün üzerine vurarak uzuv tatiline sebebiyet verdiğine göre TCK 281. maddesine göre artırılmasına gerek yoktur” şeklindeki açıklamaya ve sanığın görevi gereği elinde bulundurduğu tabancasının kabzası ile katılanı yaralamış olmasına göre; 5237 sayılı TCK’nin 266. maddesinin uygulanma şartının gerçekleşmediği gözetilmeden yazılı şekilde anılan madde gereğince cezasında artırım yapılarak fazla ceza tayin edilmesi,

Sanık hakkında kasti suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak uygulanmasına karar verilen hak yoksunlukları yönünden, Anayasa Mahkemesinin, 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde yer alan bazı ibarelerin iptal edilmiş olması ve hükümden sonra, 15.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin 3. fıkrasının 1. cümlesine “ertelenen veya” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen” ibarelerinin gözetilmesi lüzumu" gerekçeleriyle bozulduğu,

Bozma kararı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 01.10.2021 tarih ve 2021/924 Esas, 2021/2046 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında verdiği eski hükümde direnilmesine karar verildiği görülmekle,

6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 36. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK’nin 307. maddesi ve aynı Kanun’un 38. maddesi ile değişik 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 10. maddesi uyarınca yapılan incelemede,

Dairemizce verilen bozma kararı usul ve yasaya uygun olup ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin direnme gerekçesi yerinde görülmediğinden, dosyanın direnme konusunda karar verilmek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi amacıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.11.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/33969, Karar No: 2013/40849, Tarih: 23.12.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2013/33969 E.  ,  2013/40849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Ceza Yargılama Yasasında mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin "ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek" hâllerle sınırlı olarak uygulanabileceği, bu hâller dışında, mutlaka sanığın sorgusunun yapılmasının gerektiği gözetilmeyip, sanığın savunması yöntemince saptanmadan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 23.12.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/34662, Karar No: 2012/23695, Tarih: 06.06.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/34662 E.  ,  2012/23695 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın yokluğunda verilen hükmü sanık süresinde temyiz etmemiş ise de CMK'nin 34/2, 231/2 ve 232/6. maddeleri gereğince verilen hükme karşı “başvurulacak kanun yolu, mercii, şekli ve süresi” tereddüte yol açmayacak şekilde açıkça hükümde gösterilmesi gerekirken “başvuru merci ve şekli” gösterilmemiş olduğundan sanığın temyiz talebinin gecikmesinde 5271 sayılı CMK'nin 40/2. maddesi gereğince sanık kusursuz sayıldığından ve eski hale getirme hakkı verdiğinden temyiz istemi süresinde kabul edilerek ve temyizin reddi kararı kaldırılarak temyiz talebinin kabulü ile hükmün yapılan temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Sanığın, verilen hükme karşı başvuracağı kanun yolu, mercii ve şeklinin hüküm kısmında açıkça gösterilmeyerek 5271 sayılı CMK'nin 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

2) Mağdurun dosyada mevcut olaydan sonra .. Devlet Hastanesinden verilen doktor raporunda “sol göz üst dış kenarında 1,5 cm düzensiz kesi, künt travma ile oluşmuştur, basit tıbbi tedavi gerektirmez, yüzde iz kalır” şeklinde rapor düzenlendiği, yargılama aşamasında ise yüzde sabit iz olup olmadığı yönünden.. Adli Tıp Şubesinden alınan 10.05.2007 tarihli raporda “yüzde sabit iz olmadığının” bildirildiği, yaralanmanın niteleğine göre Adli Tıp Şube Müdürlüğünden yaralanmanın basit tıbbi tedavi gerektirip gerektirmeyeceği “açıkça” sorulmadan eksik ve yetersiz raporla hüküm kurulması,

3) Sanığın adli sicil kaydında bulunan sabıkasının taksirli suça ilişkin olup kararda “şartları oluşmadığından” denilmek suretiyle 5271 sayılı CMK'nin 231/6. maddesindeki şartların nasıl oluşmadığı denetime imkan verecek şekilde açıklanmadan bu hükmün uygulanmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı kanunun 8/1. maddesiyle yürürlükte bulunan CMUK'un 321. maddesi gereğince bu sebepten dolayı talebe uygun olarak BOZULMASINA, 06.06.2012 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15847, Karar No: 2019/2061, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/15847 E.  ,  2019/2061 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7011, Karar No: 2021/4792, Tarih: 06.04.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/7011 E.  ,  2021/4792 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

No : 2018/1706-2020/195

İlk Derece Mahkemesi : Ankara 24. İş Mahkemesi

Dava, meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildi.

I- İSTEM:

Davacı vekili 31/10/2016 tarihli dava dilekçesinde özetle: davacının, davalı işverene ait ... Köyü Maden Ocağı işyerinde uzun yıllar yer altında baca ustası olarak çalışırken, iş koşullarından kaynaklanan meslek hastalığına yakalandığını, akciğer ve diğer solunum organları zaafa uğrayan davacının zor nefes aldığını, davacının yakalandığı meslek hastalığının pnömokonyoz olduğu ve iş göremezlik derecesinin % 24 olduğunun SGK tarafından tespit edildiğini, davalının hastalığın oluşumunu ve artmasını önleyecek tüzükte ve teknikte öngörülen önlemleri almadığını, özellikle periyodik muayeneler ve hafif işte çalıştırma tedbirlerinin uygulanmadığını, davalının olaydan sorumlu olduğunu, kusur dereceleri ve sorumluluk sebepleri ne olursa olsun mevcut ve muhtemel tüm zincirleme sorumlular yönünden müteselsil sorumluluk hükümlerine dayandıklarını davacının uğradığı malüliyet oranında maddi ve manevi zarara uğradığını beyanla fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak davası niteliğinde 1.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın hastalığın ortaya çıktığı 07.08.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan müteselsilen tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 24/11/2017 tarihli dilekçesiyle belirsiz alacak mahiyetindeki maddi tazminat istemini 101.667,88 TL’ye artırmıştır.

II- CEVAP:

III- MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece “davanın kısmen kabulü ile ;

1- 101.667,88 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminatın meslek hastalığına yakalandığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

2-Fazlaya dair taleplerin reddine,” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“Dairemizce dosya içeriğine uygun görülen tespit ve değerlendirmeler ile dosya kapsamındaki delillere göre, her ne kadar mahkeme gerekçesinde iş kazasından bahsedilmiş ise de davaya konu olayın meslek hastalığından kaynaklandığı, bu hususun yerinde düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde olduğu, davacının, davalıya ait işyerinde baca ustası olarak çalışmakta iken iş koşullarından kaynaklanan pnömokonyoz meslek hastalığına yakalandığı, Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi'nce davacının 07/08/2012 tarihinde meslek hastalığına düçar olduğunun tespit edildiği, davacının iş göremezlik derecesinin %24 olduğunun SGK tarafından belirlendiği, düzenlenen bilirkişiler raporu ile olayın meydana gelmesinde davalının %90 , davacının %10 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği, yargılama aşamasında alınan hesap bilirkişi raporuna göre, davacının meslek hastalığı sonucu maddi zararının bulunduğunun belirlendiği, bilirkişi raporlarındaki değerlendirmelerin yerleşik Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, davacının meydana gelen maddi ve manevi zararlarından davalının sorumlu tutulmasına karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik olmadığı, olay tarihi, olayın özelliği, kusur durumu, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile hak ve nesafet kuralları birlikte dikkate alındığında belirlenen manevi tazminat miktarının 26/06/1966 tarih 7/7 sayılı Yargıtay içtihadı birleştirme kararında belirtilen ilkelere ve dosya kapsamına uygun olduğu, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı tarafın istinaf talepleri yerinde görülmemiş ve talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.” gerekçesiyle Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle: bilirkişi raporunda işyerinde toz ölçüm analizlerinin, işyeri özel risk değerlendirmesinin, davacı için değişik tarihlerde solunum fonksiyon testlerinin yapıldığı ve iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin düzenli olarak verildiği tespit edilmesine karşın fahiş oranda kusur verildiğini, işçinin bu hastalığın teşhisinden önce bu hastalığa sebep olabilecek başka hastalık veya alışkanlığının olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kusur raporunda müvekkili tarafından alınan önlemlere göre kaçınılmazlık oranın değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

İşverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kusur oran ve aidiyetine ilişkin iş sağılığı ve güvenliği uzmanlarından rapor alınması gerekmektedir. İşverenin iş sağlığı ve güvenliğine aykırılığı nedeniyle sorumluluğu 818 sayılı BK m. 332 ve 4857 sayılı İş kanununa göre belirleniyordu. İş Kanununun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77/1. fıkrasına göre, "İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.” Maddelerin uygulanması amacı ile «İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzükleri» çıkarılmış ve iş sağlığı ve güvenliği önlemleri tek tek somut biçimde sayılmıştır.

4857 SK 77. ve devamı maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir. Yeni kanun, hangi önlemlerin alınacağını tek tek saymak yerine işverene genel çerçeve çizen ve hareket alanı tanıyan genel ilkeler getirmiştir. İşverenin genel yükümlülükleri, önlem alma, önlemlerin işlerliğini denetleme ve önlemleri yeniliklere uyarlama yükümlülüğüdür.

Yargıtay uygulamasına göre, mevzuatta belirtilmemiş olsa bile işveren, teknolojik ve bilimsel gelişmelerin gerekli kıldığı iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması amacıyla gerekli olanı yapmak ve gereken koşulları sağlamak, araçları eksiksiz bir şekilde temin etmekle yükümlüdür. Aynı yaklaşım 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda da benimsenerek 4. maddede işverenin genel yükümlülükleri, 5. maddede risklerden korunma ilkeleri sayılmıştır.

Bir olayın kanuni anlamda meslek hastalığı sayılabilmesi için tek başına hastalığın ya da bedensel veya ruhsal engellik halinin varlığı yeterli değildir. Meydana gelen hastalığın görülen işle uygun illiyet bağı içinde bulunması gerekir. İlliyet bağı sorumluluğun temel öğesidir. Eğer işçinin çalıştığı işte çalışmaması hâlinde hastalığa yakalanmayacağı söylenebiliyorsa bu durumda meslek hastalığı ile yürütülen iş arasında uygun illiyet bağının bulunduğu kabul edilmelidir (M. Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi, Ankara 1985, s. 125). Başka bir söyleyişle sigortalı hastalığa, gördüğü işin özellik ve niteliği veya işin yürütüm şartları dolayısıyla tutulmuş ise uygun illiyet bağı mevcuttur.

Sigortalının çalıştığı iş ortamı göz önüne alındığında meslek hastalığının meydana gelmesinde belli orandaki bir kaçınılmazlıktan söz edilmesi gerekeceği tartışmasızdır. Diğer yandan, hükme esas tutulan kusur raporunda; meslek hastalığının oluşmasında davalı işverene %90 oranında kusur verilmiş olup söz konusu rapor Dairemizin ve Yargıtay’ın kabul ettiği, uygulamada “32 yıl formülü “olarak adlandırılan esaslara aykırı düşmektedir. Kusur incelemesi yapılırken, meslek hastalığının bu özelliği dikkate alınarak ve öteden beri uygulanan şekliyle yeraltı maden işyerlerinde çalışan sigortalılar bakımından 32 yıl formülü esas alınmak suretiyle belirleme yapılmalıdır. Hükme esas alınan rapor, uygulamada 32 yıl formülü olarak adlandırılan esaslara aykırı düşmektedir. Bilindiği üzere, sigortalının işyerlerinde 32 yıldan daha kısa bir süre çalışması halinde, kaçınılmaz maluliyet oranı; çalışılan yıl sayısı: 32, yıl ortalaması ile çarpılarak kaçınılmaz maluliyet oranı belirlenmelidir. Sigortalının 18 yaşından sonra çalışmaya başlaması halinde ise; 32 yıldan, geç başladığı her 3 yıl için 1 yıl indirilerek kaçınılmaz maluliyet belirlenmeli, artık yaşlar için orantılama yoluyla indirime gidilmelidir.

Değinilen yasal mevzuat ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, sigortalının yaptığı işin özellikleri, yakalandığı meslek hastalığına yol açan etkenler, hastalığın önlenebilmesi için alınması gereken önlemler ile bunların gerçekleştirilme ve önlemlere uyum durumları ile kaçınılmazlık faktörü de değerlendirilmek suretiyle, bir miktar kaçınılmazlık faktörünün de etkisi olduğu, davacının bu işyerinde 08/03/2002- 31/10/2016 tarihleri arasında çalışmasının bulunduğu, başka işveren nezdinde maden ocağı gibi meslek hastalığının ortaya çıkmasında etki eden çalışmasının bulunup bulunmadığı da gözetilerek, her işverenin kendi döneminden sorumlu olacağı gözetilip, sigortalının kaçınılmaz maluliyet oranı da belirlenerek davaya konu alanda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulundan, işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına uygun, yargısal denetime elverişli, ayrıntılı irdeleme içeren ve verilen kusur oran ve aidiyetlerinin yanında kusur gerekçelerini de gösteren rapor alınıp, dosyadaki deliller ışığında yapılacak değerlendirmeyle bir sonuca varılması gereğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve temyiz itirazlarının sair yönleri bu aşamada incelenmeksizin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.