muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/6549, Karar No: 2013/6140, Tarih: 07.10.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/6549 E.  ,  2013/6140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Davacı yanca açılan iflasın ertelenmesi davasında verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahil ... A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, müvekkili şirketin borca batık durumda olduğunu, iyileştirme projesinin uygulanması durumunda borca batıklıktan kurtulmasının mümkün olduğunu ileri sürerek, müvekkili şirket hakkında iflasın ertelenmesine ve gerekli ihtiyati tedbirlere hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğu gerekçesiyle, ....02.2013 tarihinde, davacı şirketin İİK’nın 179/a maddesi gereğince malvarlığının korunması için gerekli görülen tedbirler kapsamında, 179/b maddesindeki sınırlamalar dikkate alınarak davacı şirket aleyhine yapılmış ve yapılacak - 6183 sayılı kanuna göre yapılan takipler dahil- tüm takipler ( İİK’nın 206. maddesinde birinci sırasında yazılı alacaklar için haciz yoluyla yapılmış ve yapılacak takipler ve üçüncü kişilerin davacı lehine verdiği ipotek, rehin ve kefaletler hariç olmak üzere) yönünden muhafaza tedbirlerinin uygulanması ve satış işlemlerinin ihtiyati tedbiren durdurulmasına, varsa uygulanmış muhafaza işlemlerinin kaldırılmasına; yediemin sıfatıyla davacı şirket yetkililerine teslimine, karar verilmiş; bu karar sonrasında davacı vekilinin tedbir kapsamında ... takiplerinin de durdurulmasına karar verilmesini talep etmiş olması gerekçesiyle, ....02.2013 tarihindeki kararın .... bendinde, İİK’nın 179/b maddesindeki sınırlamalar dikkate alınarak; davacı şirket aleyhine yapılmış ve yapılacak ( 6183 sayılı kanuna göre yapılan takipler dahil, İİK’nın 206. maddesinin birinci sırasında yazılı alacaklar için haciz yoluyla yapılmış ve yapılacak takipler ile üçüncü kişilerin davacı lehine verdiği ipotek, rehin ve kefaletler hariç olmak üzere) tüm takiplerin ihtiyati tedbiren durdurulmasına, varsa uygulanmış muhafaza işlemlerinin kaldırılmasına; yediemin sıfatıyla davacı şirket yetkililerine teslimine; kararın .... bendinde de, taşınır, taşınmaz veya ticari işletme rehniyle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılmış ve yapılacak takipler yönünden; ... takibi yapılmaması ve başlatılmış takiplerin durdurulmasına ilişkin yukarıda ... numaralı bentte belirtilen tedbir kararının uygulanmamasına, ancak bu takipler nedeniyle muhafaza tedbirlerinin uygulanması ve rehinli malların satışının ihtiyati tedbiren durdurulmasına, karar verilmiş; müdahil ... A.Ş. vekilinin ihtiyati tedbir kararına yaptığı itirazın da, ....05.2013 tarihinde reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep eden müdahil ... A.Ş. vekili temyiz etmiştir

Kararı, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep eden müdahil ... A.Ş. vekili temyiz etmiştir

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, müdahil ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, müdahil ... A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 07.....2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24084, Karar No: 2013/19936, Tarih: 21.11.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/24084 E.  ,  2013/19936 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, 15.04.2011-02.05.2011 tarihleri arası ücretsiz izne çıkarıldığını, bunu kabul ettiğini, ancak devamında 02.05.2011 tarihinde iş başı yaptığında tekrar ücretsiz izne çıkarılmak istendiğini, 04.05.2011 tarihinde bunu kabul etmediğini, çalışmak istediğini bildirdiğini bunun kabul edilmemesi üzerine yasal haklarının ödenmesini talep ettiğini ,ancak buna rağmen tekrar 15.07.2011 tarihine kadar ücretsiz izne çıkarıldığını bunun işveren feshi anlamına geldiğini belirterek kıdem tazminatı ve yıllık izin alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, Japonya'daki deprem ve sel felaketi sonucunda en büyük müşterileri olan ... ve ...’nın işlerinin durma noktasına geldiğini, bu nedenle şirketin işinde %70 oranında bir azalma olduğu ve üretimin kısmen durdurulmak zorunda kalındığı, 13.04.2011 tarihinde kısa çalışma ödeneğine başvurduğunu, bunun uygun görüldüğünü, bunun üzerine işyerinde 14.04.2011-15.07.2011 arası kısa çalışma yapılacağının ilan edildiği, davacının buna itiraz etmeyerek 15.04.2011 tarihinde ücretsiz izne çıkarıldığını daha sonra 04.05.2011 tarihinde gönderdiği yazı ile 04.05.2011-23.05.2011 arası ücretsiz izne ayrılmayı kabul etmediğini, işbaşı yapmak istediğini bildirdiği, bunun iyi niyetli olmadığı kısa çalışmanın devam ettiği, kısa çalışma ödeneğinin kendisine ödeneceğinin bildirildiği ,davacının çalışma isteğinin tekrar değerlendirildiği ve uygun pozisyonda 23.05.2011 tarihinde işe davet edildiğini ve ancak buna rağmen işe başlamayınca tutanaklar tutulduğunu ve 22.06.2011 tarihinde iş akdinin feshedildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının bizzat kendisinin muvafakat etmesi üzerine 15/04/2011-02/05/2011 tarihleri arasında ücretsiz izine çıkartıldığı, izin dönüşü işe başladıktan bir hafta sonra tekrar ücretsiz izne gönderilmek istendiğini, davacının ise bu kere ücretsiz izini kabul etmeyerek çalışmak istediği, bu konuda işverene 04/05/2011 tarihli ihtarname gönderdiği, işverence bu talebinin kabul edilmemesi üzerine çalışmadığı İş Kanununda ücretsiz izin uygulamasının bulunmadığı, ekonomik krizin yüksek olduğu dönemde işçinin rızası ile uygulanan ücretsiz izin uygulamasının geçerli olduğu, ancak rızası dışında ücretsiz izne çıkartılmasının iş akdinin işverence feshi olarak kabul edileceği, dosyada davacının ücretsiz izni kabul ettiğine ilişkin yazılı bir muvafakati olmadığı gibi, aksine kabul etmediğine ilişkin yazı bulunduğu, bu nedenle işveren feshinin sabit olması nedeniyle davacının kıdem tazminatına hak kazandığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İş sözleşmesinin, işçinin devamsızlıkta bulunması nedeniyle işverence haklı olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı iş kanununun 25 inci maddesinin (ıı) numaralı bendinin (g) alt bendinde, “işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi” halinde, işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu kurala bağlanmıştır.

İşverenin ücretli ya da ücretsiz olarak izin verdiği bir işçinin, izin süresince işyerine gitmesi beklenemeyeceğinden, bu durumda bir devamsızlıktan söz edilemez. Ancak, yıllık izin zamanını belirlemek işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğundan, işçinin kendiliğinden ayrılması söz konusu olamaz. işçinin yıllık iznini kullandığını belirterek işyerine gelmemesi, işverence izinli sayılmadığı sürece devamsızlık halini oluşturur

İşçinin işe devamsızlığı, her durumda işverene haklı fesih imkanı vermez. Devamsızlığın haklı bir nedene dayanması halinde, işverenin derhal ve haklı nedenle fesih imkanı bulunmamaktadır. İşçinin hastalığı, aile fertlerinden birinin ya da yakınlarının ölümü veya hastalığı, işçinin tanıklık ve bilirkişilik yapması gibi haller, işe devamsızlığı haklı kılan nedenlerdir. Mazeretin ispatı noktasında, sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadığı sürece özel sağlık kuruluşlarından alınan raporlara da değer verilmelidir.

Devamsızlık süresi, ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç işgünü olmadıkça, işverenin haklı fesih imkanı yoktur. belirtilen işgünlerinde hiç çalışmamış olunması gerekir.Devamsızlık saatlerinin toplanması suretiyle belli bir gün sayısına ulaşılmasıyla işverenin haklı fesih imkanı doğmaz.

Devamsızlık, işçinin işine devam etmemesi halidir. İşyerine gittiği halde iş görme borcunu ifaya hiç başlamayan bir işçi devamsızlıkta bulunmuş sayılmamalıdır. İşçinin yapmakla yükümlü olduğu ödevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi ayrı bir fesih nedeni olup, bu durumda 4857 sayılı yasanın 25/ıı-h maddesi uyarınca değerlendirme yapılmalıdır.

İş sözleşmesinin askıya alınması durumunda, işçinin çalışması gereken günde işe başlamaması da devamsızlık olarak değerlendirilmelidir

Devamsızlık, işçinin işine devam etmemesi halidir. İşyerine gittiği halde iş görme borcunu ifaya hiç başlamayan bir işçi devamsızlıkta bulunmuş sayılmamalıdır. İşçinin yapmakla yükümlü olduğu ödevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi ayrı bir fesih nedeni olup, bu durumda 4857 sayılı yasanın 25/ıı-h maddesi uyarınca değerlendirme yapılmalıdır.

İş sözleşmesinin askıya alınması durumunda, işçinin çalışması gereken günde işe başlamaması da devamsızlık olarak değerlendirilmelidir

Somut olayda davacı davalı işyerinde montaj işçisi olarak çalışmıştır. Davacı kendisinin kabul etmemesine rağmen 15.07.2011 tarihine kadar ücretsiz izne çıkartıldığını bunun ise işveren feshi anlamına geldiğini belirterek kıdem tazminatı talebinde bulunmuştur. Davalı ise işyerinde Japonya'daki sel felaketinin işleri büyük oranda etkilemesi nedeniyle 14.04.2011-15.07.2011 tarihleri arasında kısa çalışma başvurusu yaptıklarını, bunun kabul edildiğini ve işyerinde bu durumu ilan ettiklerini, işçilerin bu duruma itiraz etmeyerek kabul ettiklerini, ancak daha sonra ise tekrar işe başlamak istediklerini belirttiklerini, bunun iyi niyetli olmadığını ve kısa çalışmanın devam etmesi nedeniyle davacının kıdem tazminatına hak kazanamayacağını belirtmiştir. Dosya kapsamına göre işyerinde 15.04.2011- 15.07.2011 tarihleri arası kısa çalışma başvurusu Türkiye İş Kurumu tarafından kabul edilmiştir. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanalacaklara ilişkin listede davacının da ismi bulunmaktadır. Davacı bu uygulamaya itiraz etmeyerek rızasını göstermiştir. Daha sonra ise kısa çalışma dönemi henüz bitmemişken 04.05.2011 tarihli ihtarla tekrar çalışmak istediğini, ücretsiz izin uygulamasını kabul etmediğini beyan etmiştir. Ancak Türkiye İş Kurumu tarafından gönderilen kısa çalışmadan yararlanacaklara ait listede davacının da ismi bulunmaktadır. Bu nedenle davacının kısa çalışma olgusunu kabul ettiği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Davalı buna rağmen davacıyı kısa çalışma dönemi içerisinde 23.05.2011 tarihinde işe davet etmiş, ancak

işçi tekrar işe başlamamış ve bu durum tutanak altına alınmıştır. Hal böyle olunca mahkemece davacının rızası dışında ücretsiz izne gönderilmiş olması ve dolayısıyla bu durumda işveren feshinin olduğu belirtilerek davacının kıdem tazminatına hak kazandığının kabulü hatalı olmuştur. Zira davacı kısa çalışmayı kabul etmiştir ve kısa çalışmanın süresi dolmadan işveren tarafından işe başlatılmayı talep etmiştir ve bu talebi de haklı olarak kabul edilmemiştir. Daha sonra ise kısa çalışma süresi içerisinde davalının davacıya işe başlatma talebine ise davacı cevap vermemiş ve bu konuda devamsızlık yapmıştır. Tek taraflı olarak işi mazeretsiz olarak bırakan davacının kıdem tazminatı talep etme hakkı bulunmamaktadır. Mahkemece davacının kıdem tazminatı talebinin reddedilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı tarafa iadesine, 21.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12536, Karar No: 2025/2111, Tarih: 17.02.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/12536 E.  ,  2025/2111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2378 E., 2023/2568 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Edirne 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/61 E., 2023/166 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanunun 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65 inci madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65 inci madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63 üncü madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve hayati önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından Sağlık Uygulama Tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir hale gelmesi için, talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 fazdan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta gruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.