muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/6356, Karar No: 2024/1895, Tarih: 25.04.2024

Sanık ..., olay tarihinde Burhaniye İlçe Özel İdaresi Müdürüdür. 2006 yılında Karınca deresinden kaçak kum çakıl alındığı ihbarı üzerine Karınca Deresi boyunca ilerleyip kontrol yaptıklarını beyan etmiştir. Nitekim bu ihbar üzerine ilgili kişilerle birlikte olay yerine gidip tutanak hazırlayarak idari para cezası uygulaması da yapmışlardır. Bu nedenle ...'nun 2004 yılından beri mevcut olduğu uydu fotoğraflarından anlaşılan çocukların boğulduğu kaçak malzeme nedeniyle oluşmuş göletten habersiz olması mümkün değildir. Bu göletin varlığından haberdar olduğu halde bunu Kaymakamlığa bildirip gerekli emniyet önlemlerin alınmasına yardımcı olmaması önemli bir eksikliktir. Bilindiği gibi Karınca deresinden kum çakıl alınması ancak Özel İdareden alınan işletme ruhsatları ile mümkündür ve kaçak kum alımı nedeniyle idari para ceza uygulamaları yine Özel İdare kanalıyla yapılmaktadır. Bu durum Karınca Deresi'inin işletilmesi ile ilgili sorumluluğun İl-İlçe Özel İdaresine ait olduğunu göstermektedir.Bu nedenle Özel idare varlığı herkesce bilinen çocukların boğulduğu gölet için uyarı levhaları hazırlamalı, göleti güvenli bir duruma getirecek önlemleri almalıydı. Nitekim boğulma olayından sonra başta gölet etrafı olmak üzere gerekli yerlere uyarı levhalarının asılmış olması Karınca deresinden kum-çakıl alma ile ilgili sorumluluğunun İl-İlçe Özel idaresine ait olduğunu doğrulamaktadır. Açıklanan nedenle Özel İdare Müdürü ...'nun, ... ve ...'ün kaçak kum çakıl malzemesi alınması sonucu oluşan gölette boğulmasında tali kusurlu olduğu değerlendirilmektedir.

SanıkVolkan Ergün, inşaat mühendisi olup, olay tarihinde DSİ 25.Bölge Müdürlüğü'nde Altınova Dikili Ovaları Sulaması kontrol Baş mühendisi olarak görev yapmaktadır. ... ve ...'ün ölüm olayını 16.07.2013 tarihinde hakkında ön inceleme yapmakla görevlendirilen kişiden öğrendiğini, dere yataklarının DSİ'nin mülkiyetinde olmadığını, dere yataklarının ıslahının DSİ'nın görevleri arasında olduğunu beyan etmiştir.

SanıkVolkan Ergün, inşaat mühendisi olup, olay tarihinde DSİ 25.Bölge Müdürlüğü'nde Altınova Dikili Ovaları Sulaması kontrol Baş mühendisi olarak görev yapmaktadır. ... ve ...'ün ölüm olayını 16.07.2013 tarihinde hakkında ön inceleme yapmakla görevlendirilen kişiden öğrendiğini, dere yataklarının DSİ'nin mülkiyetinde olmadığını, dere yataklarının ıslahının DSİ'nın görevleri arasında olduğunu beyan etmiştir.

Burhaniye Belediye Başkanlığı'nın 15.09.2003 tarih ve 3736 sayılı, 13.10.2004 tarih ve 5036 sayılı, ve 04.11.2004 tarih ve 5484 sayılı yazıları ile Burhaniye Kaymakamlığı'nın 19.02.2003 gün 545 sayılı yazıları ile DSİ 25. Bölge Müdürlüğü'nden “Dere settelerinin yerinde incelenerek acilen tedbir alınması“ talep edilmiştir. Bursa Bölge İdare Mahkemesinin 2013/394 Esas sayılı dosyası için verilen 20.09.2013 tarihli ve 2013/415 sayılı kararda “Dere yatağında kum-çakıl ve dolgu malzemesi alınması suretiyle dere içerisinde gölet oluşması ve gölet etrafında olası tehlikelere karşı gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması hususunda DSİ Genel Müdürlüğünün yükümlülükleri bulunmaktadır” denilmektedir.Yine 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2. maddesinin f bendinde, akarsularda ıslahat yapmak ve icab edenleri seyrüsefere elverişli hale getirmek DSİ Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.Ayrıca 09.09.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Dere Yatakları ve Taşkınlar” başlıklı 2000/7 sayılı Başbakanlık Genelgesinin 9. maddesinde de; “Dere yatağı içinde veya dere yatağına bitişik alanlarda yapılan kum, çakıl ve stabilize malzeme ocağı işletme faaliyetleri, DSİ'nin görüşleri doğrultusunda yapılacaktır. Usüle aykırı uygulamalı ocakların izinleri, ruhsat veren idarelerce iptal edilecektir. şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Ölüm olayından sonra Valiliğin DSİ'den Karınca deresi ile ilgili sorumlu kişinin bildirilmesini istemesi üzerine, önce DSİ 25.Bölge Müdürlüğü'nün 5.04.2013 gün ve 472 şayılı yazısı ile “İlgili Mevzuat çerçevesinde incelemeye konu faaliyet DSİ'nin yetki,görev ve sorumluluk alanında bulunmadığından bu hususta görevli kimliği bildirilmesi hukuken ve fiilen mümkün olmamıştır ”cevabı verilmiş Valiliğin ısrarı üzerine aynı Bölge Müdürlüğü bu sefer 29.05.2013 gün ve 692 sayılı yazı ile “ Karınca deresindeki durumu açıklayan 05.04.2013 tarihli yazıdaki açıklamalar saklı kalmak kaydı ile Bölge Müdürlüğümüz sınırları içinde bulunan Burhaniye İlçesi Karınca deresi içersindeki DSİ faaliyetlerinin sürdürülmesi için Yetkili personelinVolkan Ergün olduğunu” bildirmiştir. Ancak ... kendisi için yetki devri ve görevlendirme yapılmadığını iddia etmektedir. DSİ'nin sadece dere kenarındaki ruhsat talepleri ile ilgili görüş bildirmekle mükellef olması nedeniyle, DSİ'nin bu boğulma olayında sorumluluğu olmadığı bu nedenle DSİ 25. Bölge Müdürlüğü'nce ...'e ister yetki devri yapılmış isterse yapılmamış olsa bile ... ve ...'ün kaçakKum çakıl malzemesi alınması sonucu oluşan gölette boğulmalarında ...'ün bir sorumluluğunun olmadığı ve kendisine atfedilecek bir kusur bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak sanıklar ..., ..., ..., ... ve ..., ..., Volkan Ergün, ..., ... ve ... hakkında TCK'nın 85/2.maddesinde düzenlenen taksirle öldürme suçundan beraatlerine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bilirkişi raporunda Burhaniye İlçe Özel İdaresi Müdürü ..., Özel İdare Müdürü Abdulkadir Aydınlıoğlu'nun tali kusurlu olduğu şekilde rapor tanzim edilmiş ise de, olayın önlenmesi için yetki ve sorumluluklarındaki Karınca deresinde yeterli önlemlerin alınmamış olmasının taksirli eylem olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmakla, sanıklar ..., Abdulkadir Aydınlıoğlu'nun taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği anlaşılmaktadır.

2. İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmemiş olup yerel mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşıldığından, sanıkların beraatine yönelik yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

IV. GEREKÇE ve KARAR

A. Sanıklardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Hakkında Görevi Kötüye Kullanma Suçundan Kurulan Beraat Hükümleri Yönünden;

IV. GEREKÇE ve KARAR

A. Sanıklardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Hakkında Görevi Kötüye Kullanma Suçundan Kurulan Beraat Hükümleri Yönünden;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer verilen; “On yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak (…) istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, hükmedilen cezanın türü ve miktarı itibariyle istinaf başvurusu sonucu verilen kararın kesin olması sebebiyle bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında, katılan sanıklar vekilinin temyiz isteminin 5271 sayılı Kanun'un 298. maddesi gereğince, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanıklardan ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Hakkında Taksirle Öldürme Suçundan Kurulan Beraat Hükümleri Yönünden;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10.Ceza Dairesinin kararında katılan sanıklar vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca, Burhaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/977, Karar No: 2023/245, Tarih: 22.03.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2021/977 E.  ,  2023/245 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karar, davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Yargıtay11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı vekili; davalı ... ile müvekkili arasında geçmişte iş sözleşmesi ilişkisinin bulunduğunu, sözleşmenin sonlanmasıyla davalının husumet içerisine girdiğini, ... Gazetesi’nde sigorta sektörüne ilişkin yazılar yazdığını, müvekkilinin faaliyet gösterdiği sigorta sektörüne yönelik aylık yayın yapan ve diğer davalının imtiyaz sahibi olduğu “Sigortalı” isimli derginin genel yayın yönetmenliği ve sorumlu yazı işleri müdürlüğü görevini ifa ettiğini, aynı zamanda davalı şirketin müdürü olduğunu, müvekkilinin gazetelere verdiği tanıtım ilanlarında “Müşteri Memnuniyeti” kavramını ön plana çıkardığını, davalının 08.06.2011 tarihli ... Gazetesi’nde yayınlanan yazıda "...8-10 kişilik çağrı merkezleri müşteri memnuniyetsizlikleri ile sigorta şirketlerine zarar veriyor..." ifadeleri ile müvekkilini hedef aldığını, Sigortalı Dergisi’nin Kasım 2011 sayısında "Merdivenaltı Asistans Şirketleri Elenecek" başlıklı, Aralık 2011 sayısında "Asistans Hizmetinde Promosyon Dönemi" başlıklı, Şubat 2012 sayısında "... Asistans İşine Giriyor" başlıklı yazı ile yine müvekkilini hedef alan ve haksız rekabet teşkil eden ifadeler kullanıldığını, bu yazılarda müvekkili şirketin ismi doğrudan kullanılmasa da, müvekkili olduğunun anlaşılmasına sebebiyet veren ifadeler kullanıldığını, davalıların eyleminin haksız rekabet ve haksız fiil teşkil ettiğini ileri sürerek fiilin haksız rekabet ve haksız fiil teşkil ettiğinin tespiti ile 1.000.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı

5. Davalılar vekili; derdestlik itirazıyla zamanaşımı def’inde bulunarak dava konusu yazılarda herhangi bir şekilde davacıyı hedef alan ibare kullanılmadığını, haksız rekabet teşkil eden bir eylemlerinin de bulunmadığını, bu hususta da yeterli ve inandırıcı delillerin sunulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı

Davalı Cevabı

5. Davalılar vekili; derdestlik itirazıyla zamanaşımı def’inde bulunarak dava konusu yazılarda herhangi bir şekilde davacıyı hedef alan ibare kullanılmadığını, haksız rekabet teşkil eden bir eylemlerinin de bulunmadığını, bu hususta da yeterli ve inandırıcı delillerin sunulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı

6. ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.12.2015 tarihli ve 2014/370 Esas, 2015/711 Karar sayılı kararı ile; dava konusu yazıların hiçbirinde davacının isminin açıkça belirtilmediği, bizzat davacı hedef alınarak kaleme alınmadığı, aksine yazıların tümü birlikte değerlendirildiğinde, davacının kişilik haklarına saldırı teşkil eder nitelikte, sırf ona yönelik bir yayın olmadığı, sektörel bazı sorunların yansız olarak yazıldığı, basının haber verme, yorum ve eleştiri hakkı şeklindeki hukuka uygunluk nedeni kapsamında yer aldığı, yansıma yoluyla manevi tazminat talep edilemeyeceği, dava konusu köşe yazılarında kullanılan ifadelerin hukuka uygun olduğu, haksız rekabet oluşturmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18.01.2018 tarihli ve 2016/12221 Esas, 2018/407 Karar sayılı kararı ile; “…Dava, haksız rekabetin tespiti ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, 6762 sayılı TTK'nın 56. maddesinde haksız rekabet, aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimali olarak tanımlanmış, TTK'nın 57/1 maddesinde de, başkalarını veya onların emtiasını, iş mahsullerini, faaliyetlerini yahut ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya lüzumsuz yere incitici beyanlarla kötülemek hüsnüniyet kurallarına aykırı hareket olarak kabul edilmiştir. Somut olayda, davacı şirketin '' Müşteri memnuniyetinin sırrı satış sonrası hizmettir'' başlıklı tanıtım ilanlarının bir çok gazetede yayınlanmasından sonra, dava konusu 2011 Haziran tarihli yazıda, '' Müşteri memnuniyetsizliği'' başlığı altında ''...8-10 kişilik çağrı merkezleri müşteri memnuniyetsizlikleri ile sigorta şirketlerine zarar veriyor...'', 2011 Kasım tarihli, ''Merdivenaltı asistans şirketleri elenecek'' başlıklı yazıda ''...Uzmanlık alanı asistanlık olmayan bazı küçük asistans şirketleri de pazarda kalmak için her yolu deniyor. 10-15 kişilik çağrı merkezleri ile ''merdivenaltı'' asistans şirketleri olarak tanımlanan bazı şirketlerin de sürekli müşteri kaybettiği duyumlarımız arasında...'', 2011 Aralık tarihli, '' Asistans hizmetinde promosyon dönemi'' başlıklı yazıda, ''... 10-12 kişilik çağrı merkezleriyle hizmet vermeye çalışan, bu arada müşteri memnuniyetine gönderme yaparken diğer taraftan hizmet kalitesi ile '' Müşteri Memnuniyetsizliği'' yaratan bu küçük asistans şirketleri '' asistans işini bize verirseniz, yaptığımız diğer işlerdeki hizmetlerimizi size ücretsiz veririz'' demeye başlamışlar...'' ve yine, 2012 yılı Şubat tarihli, ''... Asistans İşine Giriyor'' başlıklı yazıda, ''... asistans pazarında bir türlü dikiş tutturamayan küçük asistans şirketleri strateji değiştiriyormuş. Şirketlerinden ayrılan yöneticilerinin sırayla görev aldığı bu küçük şirketlerde çıta son atamalarla yükselse de bunların sonuca nasıl yansıyacağının kestirelemediği (kestirilemediği) konuşuluyor. ...Boşa vakit geçirileceğine birçok sigorta şirketinin acenteler toplantısına katılan ... genel müdür ve acenteleri eğlendiren ... gibi sanatçılar bu şirketlere ortak edilsin, yöneticilik görevi verilsin, en azından 4-5 şirket garanti esprileri yapılmaya başlanmış. Bence de iyi fikir..

. Şirketlerinden ayrılan yöneticilerinin sırayla görev aldığı bu küçük şirketlerde çıta son atamalarla yükselse de bunların sonuca nasıl yansıyacağının kestirelemediği (kestirilemediği) konuşuluyor. ...Boşa vakit geçirileceğine birçok sigorta şirketinin acenteler toplantısına katılan ... genel müdür ve acenteleri eğlendiren ... gibi sanatçılar bu şirketlere ortak edilsin, yöneticilik görevi verilsin, en azından 4-5 şirket garanti esprileri yapılmaya başlanmış. Bence de iyi fikir... Hiç olmazsa acenteler de şikayet etmez bu şirketlerden !'' şeklindeki ifadeleri içeren yazılar ile bir asistans şirketi olan davacının ''müşteri memnuniyeti'' başlıklı reklam ilanlarından sonra ve bu ilanlara gönderme yapılarak, piyasada sınırlı sayıda asistans şirketi olması nedeniyle de davacı şirketin kastedildiğinin ve bu anlamda matufiyet unsurunun gerçekleştiğinin anlaşılması karşısında, eleştiri sınırının ötesinde, gereksiz yere incitici mahiyet arz eden işbu yazıların haksız rekabet oluşturduğunun kabulü ile sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı

9. ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.12.2020 tarihli ve 2019/706 Esas, 2020/839 Karar sayılı kararı ile önceki gerekçeye ek olarak; mahkemenin 2014/369 Esas, 2015/712 Karar sayılı kararında davacı ... Reklamcılık ve Tic. Ltd. Şti. ile ... tarafından davalılar Sigorta Medya Tic. Ltd. Şti. ve ... aleyhine benzer sebeplerle açılmış olan davada verilen ret kararının onandığı, anılan kararda aynı yazılara yönelik talepte bulunulduğu, sadece davacı tarafın farklı olduğu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ve Yargıtayın yerleşmiş içtihatları çerçevesinde basının haber verme, yorum ve eleştiri hakkı şeklindeki hukuka uygunluk nedeni kapsamında yer aldığı, yansıma yoluyla manevi tazminat talep edilemeyeceği, dava konusu köşe yazılarında kullanılan ifadelerin hukuka uygun olduğu, haksız rekabet oluşturmasının mümkün olmadığı, aynı olay sebebiyle farklı iki kararın hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi

10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davalı ...’ın, diğer davalı şirketin imtiyaz sahibi olduğu dergide yayınlanan yazılarındaki ifadelerden davacının kastedildiği yönündeki matufiyet koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği, buradan varılacak sonuca göre dava konusu yazılarda yer alan ifadelerin 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 57/1 inci maddesi kapsamında davacıyı, faaliyetlerini yahut ticari işlerini lüzumsuz yere incitici beyanlarla kötülemek suretiyle haksız rekabet teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukuki kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.

13. Serbest piyasa ekonomilerinin temel prensibi olan serbest ticaret hakkı ve rekabet özgürlüğü 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 48/1 inci maddesinde “Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir.” denilmek suretiyle vurgulanmıştır. Ancak ticaret serbestîsi ve rekabet özgürlüğü, sınırsız rekabet hakkının bulunduğu anlamına da gelmemektedir. Bu nedenle haksız rekabeti düzenleyen kuralların amacı ve içeriği de rekabet özgürlüğünün sınırlarını göstermek ve bu sınırların aşılması durumunda başvurulabilecek hukuki yolları tespit etmektir.

14. Haksız rekabet kuralları, rekabet hakkının dürüstlük kuralları çerçevesinde kullanılmasını sağlamak ve rekabet hakkının kötüye kullanılmasını engellemek amacı ile sevk edilmiştir. Bu kurallar genel nitelikli ve her alanda uygulanabilecek hükümler içermekle birlikte rekabet hakkının, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 2 nci maddesi gereğince dürüstlük kurallarına uygun şekilde kullanılmasını sağlamaya çalışmaktadır (Arkan, Sabih: Ticari İşletme Hukuku, Ankara 2018, s. 350).

14. Haksız rekabet kuralları, rekabet hakkının dürüstlük kuralları çerçevesinde kullanılmasını sağlamak ve rekabet hakkının kötüye kullanılmasını engellemek amacı ile sevk edilmiştir. Bu kurallar genel nitelikli ve her alanda uygulanabilecek hükümler içermekle birlikte rekabet hakkının, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 2 nci maddesi gereğince dürüstlük kurallarına uygun şekilde kullanılmasını sağlamaya çalışmaktadır (Arkan, Sabih: Ticari İşletme Hukuku, Ankara 2018, s. 350).

15. Türk Ticaret Kanunu’nda haksız rekabet kuralları, ticari nitelik taşısın taşımasın tüm haksız rekabet hâllerini kapsayacak şekilde ve son derece ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Somut olaya uygulanması gereken TTK’nın 56 ncı maddesinde haksız rekabet, aldatıcı hareket veya iyiniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimali olarak tanımlanmıştır. Buna göre haksız rekabetin varlığı için taraflar arasında rekabet ilişkisinin mevcudiyeti, failin yarar sağlamış olması, failin kusurlu olması ve haksız rekabete uğrayanın zarar görmüş olması aranmıştır. Bununla birlikte failin kusurlu olması ve haksız rekabete uğrayanın zarar görmüş olması sadece haksız rekabet nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında rol oynamaktadır.

16. Türk Ticaret Kanunu’ndaki bu tanım ile konulan ilke sonrasında aynı Kanun’un 57 nci maddesinde uygulamada sık karşılaşılan ve dürüstlük kurallarına aykırı olan bazı davranış ve fiil örnekleri sayılmıştır. Bu çerçevede bir davranış veya uygulamanın haksız rekabet teşkil edip etmediği belirlenirken öncelikle özel hüküm niteliğindeki TTK’nın 57 nci maddesinde sayılan hâllerden birinin var olup olmadığına bakılması gerekmektedir.

17. Bu aşamada uyuşmazlığın kapsamı itibariyle TTK’nın 57/1 inci maddesinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

18. Türk Ticaret Kanunu’nun 57/1 inci maddesi gereğince; “Başkalarını veya onların emtiasını, iş mahsullerini, faaliyetlerini yahut ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya lüzumsuz yere incitici beyanlarla kötülemek” haksız rekabet olarak düzenlenmiştir. Buradaki “kötüleme” kavramı, genel bir ifade ile bir kişinin ticari hayatı hakkında olumsuz intiba yaratılmasını ifade etmektedir.

19. Kötüleme yoluyla haksız rekabette, doğrudan mağdura yönelik bir hareket yer almamakta, dürüstlük kurallarına aykırı davranılarak mağdurun dışında yer alan kişilere, mağdurla ilgili yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici bilgiler verilerek bu kişilerin mağdur hakkında yanlış kanaat edinmeleri sağlanarak mağdur kötülenmektedir. Bu haksız rekabet türünde, konu mağdur veya onun ticari işletmesi ya da buna dâhil değerler, muhatap ise mağdurun müşterileridir. TTK’nın 57/1 inci maddesi anlamında kötülemeden bahsedilebilmesi için ortada sözlü, yazılı veya resimli şekilde bir açıklama (beyan) olmalıdır.