muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/25044, Karar No: 2014/28113, Tarih: 01.10.2014

III- Hukuksal Değerlendirme:

2547 sayılı Kanunun 53. maddesinde; “ c. Ceza soruşturması usulü:

Yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile yükseköğretim kurumları yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli öğretim elemanlarının ve bu kuruluş ve kurumların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarının görevleri dolayısıyla ya da görevlerini yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır:

(1) İlk soruşturma:

Yükseköğretim Kurulu Başkanı için, kendisinin katılmadığı, Milli Eğitim Bakanının başkanlığındaki bir toplantıda, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek en az üç kişilik bir kurulca, diğerleri için, Yükseköğretim Kurulu Başkanınca veya diğer disiplin amirlerince doğrudan veya görevlendirecekleri uygun sayıda soruşturmacı tarafından yapılır.

Öğretim elemanlarından soruşturmacı tayin edilmesi halinde, bunların, hakkında soruşturma yapılacak öğretim elemanının akademik unvanına veya daha üst akademik unvana sahip olmaları şarttır.

(2) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına;

.........d) Öğretim elemanları, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri hakkında üniversite yönetim kurulu üyeleri arasından oluşturulacak üç kişilik kurul,

.......... Karar verir.” hükümlerine yer verilmiştir.

2547 sayılı Kanun'da, 4483 sayılı Kanun'dan farklı olarak “memurların görevlerini yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar” da kapsama alınmıştır. Konunun açıklığa kavuşturulabilmesi için “görevi sırasında işlenen suçlar” ibaresinin ele alınması gerekmektedir.

Görev sırasında işlenen suç, memuriyet görevinden doğan suçlardan farklı olarak suç failinin mutlaka memur olması gerekmeyen, herkes tarafından işlenebilecek suçlardır. Ancak memur tarafından görev sırasında işlenmiş olmaları, özel soruşturma uygulanmasını gerektirir. Böyle bir suçun memur tarafından diğer bir memura veya memur olmayan kimseye karşı işlenmiş olması da önemli değildir. Memurun suçu işlediği sırada görevli olması aranmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Suç tarihinde... Üniversitesi ... Fakültesi Biyoloji Bölümünde öğretim üyesi olan sanığın, aynı bölümde görevli müşteki ile tartıştığı sırada ona hakaret etmesi şeklinde iddia edilen eyleminin, sanığın üniversitedeki görevi sırasında olduğu, yüksek öğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyelerinin görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma ve kovuşturmanın, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca yürütülmesi gerektiği, Danıştay 1. Dairesinin yerleşik uygulamasının da bu yönde olduğu, (ör: 25.09.2013 tarih ve 2013/1278-1129 E.K.) somut olayda, sanık hakkında yasada belirtilen ilgili idare tarafından yapılmış bir soruşturma ve verilmiş lüzum-u muhakeme kararı bulunmaması karşısında, genel hükümler çerçevesinde yapılan soruşturma sonucu düzenlenen iddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddedilmesi gerekirken, yasal olmayan gerekçeyle itirazın kabulüne karar verilmesi hukuka aykırıdır.

IV- Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, Kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1-.... Asliye Ceza Mahkemesinin 03/04/2013 tarih ve 2013/64 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2-Aynı Kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, 01.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6138, Karar No: 2010/12158, Tarih: 24.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/6138 E.  ,  2010/12158 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara, resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 32 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 8 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 24.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2223, Karar No: 2023/7419, Tarih: 04.12.2023

**1. Ceza Dairesi         2023/2223 E.  ,  2023/7419 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Ceyhan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.03.2021 tarihli ve 2019/458 Esas, 2021/55 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi gereği beraatine karar verilmiştir.

2.... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2021/904 Esas, 2022/1994 Karar sayılı kararı ile, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri, delillerin hatalı değerlendirildiğine, sanık hakkında mahkûmiyet hükmü verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay tarihi olan 26.09.2017 tarihinde katılan ...’nun saat 4.50 sıralarında 6 Ocak Şehit Reşat ... Polis Merkezine sağ göğüs altından ve sol diz kapağından yaralı bir şekilde gelip şikayette bulunduğu, polis memurları tarafından 26.09.2017 tarihinde düzenlenen tutanak içeriği ile sabit olduğu üzere katılan ile yapılan ilk görüşmede ‘...bu iş ...’ın işidir, beni vuran ... isimli kişidir, beni vuran şahıslar beyaz renkli eski kasa Toyota veya Ford’a benzer bir araçla gelerek beni vurdular sonrada kaçtılar...’ şeklinde beyanda bulunduğu, sanığın avukat huzurunda alınan ifadesinde de olayı kendisinin gerçekleştirdiğini samimi bir şekilde ikrar ettiği, her ne kadar sanık tarafından katılanı korkutmak amacıyla ateş ettiğini beyan etse de; olay kapsamında alınan doktor raporları, mermilerin katılanın hayati bölgelerine isabet ettiği, dosya kapsamında alınan parmak izi ile ilgili Uzmanlık Raporu sonucunda sanığa ait parmak izinin suçun işlenmesi sırasında kullanılan araba da çıktığı, katılanın olay kapsamında verdiği ifadesinde ‘kafasına sık lan, kafasına sık’ diyen kişinin sesinden sanık ... olduğunu anladığını, ayrıca görüntü inceleme tutanağında da belirtildiği üzere sanığın arabada bulunduğunun sabit olduğu, aralarında maktul ...’in öldürülme olayından dolayı katılan sanık ...'ın ifade vermesi üzerine hem ...'ın hem de oğlu olan ... ...’ın tutuklanmasından dolayı katılan ...'a husumet beslediği, taraflar arasında husumetin bulunduğunu bilgi sahiplerinin beyanları ile de desteklendiği, katılan ...'ın olay nedeniyle şikayetçi olduğu, olay sonrası katılanın alınan doktor raporunda sol tibila-fibulada giriş ve çıkış deliği, sağ femurda giriş ve çıkış deliği, göğüs sağ üst tarafta giriş deliği olmak üzere toplam 3 adet mermi deliğinin bulunduğu, 27.09.2017 tarihli uzmanlık raporunda söz konusu 3 adet mermi giriş deliklerinin "uzak atış" sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatine varıldığının bildirildiği, yapılan olay yeri çalışması sonucunda olay yerinde MKE 9P ibareli kovanların, deforme olmuş mermi çekirdeği ve deforme olmuş mermi gömlek parçalarının olduğu tespit edildiği, mağdurun ifadesi üzerinde suça konu yerdeki Mobese kayıtları incelendiğinde olaya karışan aracın sanık ...'ın içerisinde bulunduğu yanında iki şahsın daha olduğu beyaz ... plaka sayılı araç olduğu tespit edildiği, 28.09.2017 tarihli uzmanlık raporunda da "aracın iç dikiz aynası camı yüzeyinden" elde edilen parmak izinin sanık ...'a ait olduğunun tespit edildiği, 16.10.2017 tarihli uzmanlık raporunda olay yerinde bulunan 8 adet kovan, 1 adet mermi çekirdeği parçası ve 2 adet mermi çekirdeği gömlek parçasının ... plaka sayılı aracın içerisinden çıkan tabanca ile atıldığı, bu şekilde gelişen olayda sanık ...'ın alınan ifadesinde üzerine atılı suçu kabul ettiği, sanık ...’ın üzerine atılı katılan sanık ...'nu kasten adam öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, 13.12.2019 tarihinde karar verildiği aşamada sanık ..

.10.2017 tarihli uzmanlık raporunda olay yerinde bulunan 8 adet kovan, 1 adet mermi çekirdeği parçası ve 2 adet mermi çekirdeği gömlek parçasının ... plaka sayılı aracın içerisinden çıkan tabanca ile atıldığı, bu şekilde gelişen olayda sanık ...'ın alınan ifadesinde üzerine atılı suçu kabul ettiği, sanık ...’ın üzerine atılı katılan sanık ...'nu kasten adam öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, 13.12.2019 tarihinde karar verildiği aşamada sanık ... hakkında çıkarılan yakalama emri henüz infaz edilememiş ve savunmasının alınamamış olması nedeniyle sanık ... yönünden kamu davasının tefrikine karar verilerek yapılan yargılamada; sanığın aşamalarda alınan savunmalarında üzerine atılı katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçunu kabul etmediği, olay tarihinde ... ile görüştüğünü, yine olay günü ...'ın arabasını kullandığı, ...'ı ve misafirini Dörtyol'a götürdüğü, ... yorgun olduğu için arabayı kendisinin kullandığını, geri Ceyhan'a döndüklerinde ...'ın işlerini Esas No : 2023/2223

hallettiklerini daha sonra kendisini eve bıraktığını, ... kendisini eve bıraktıktan sonra katılan ...'nun vurulduğunu öğrendiğini, olay sırasında araç içerisinde olmadığını beyan ettiği, her ne kadar katılan ... sanık ... ...'dan olayın içerisinde ise kendisinden şikayetçi olduğunu beyan etmiş ise de; katılanın vermiş olduğu aynı beyanında olayın gerçekleştiği sırada kimseyi görmediğini, arkasından gelen krem renkli bir arabadan silah patladığını, arabada 3 kişi olduklarını gördüğünü ancak kim olduklarını bilmediğini beyan ettiği, soruşturma kapsamında 28.09.2017 tarihli ... Polis Kriminal Laboratuvarından alınan uzmanlık raporunda aracın şoförü kapısı camı dış yüzeyinden sanık ...'e ait parmak izinin tespit edildiği, her ne kadar sanık hakkında parmak izinin tespit edilmiş olması nedeniyle ve katılanın araçta 3 kişi olduğunu beyan etmesi nedeniyle katılana karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; sanığın aşamalarda vermiş olduğu olay günü ...'a ait aracı sürdüğüne dair beyanı doğrultusunda aracın şoför kapısı camı dış yüzeyinden parmak izi çıkmış olmasının olağan olduğu, katılanın araçta bulunduğunu belirttiği 3 kişiden birinin sanık ... olduğuna dair katılanın net bir görgüsünün bulunmadığı, yine dosya kapsamında hakkında mahkumiyet kararı verilen ...'ın alınan beyanlarında katılana yönelik eylemi kendisinin gerçekleştirdiğini açıkça ikrar ettiği anlaşılmakla sanığın savunmasının aksine her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delilin dosya kapsamında bulunmadığının tespiti ile ...'ın üzerlerine atılı kasten öldürmeye teşebbüs suçunu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, somut, objektif delil bulunmadığından sanığın beraatine dair hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

2.Sanık savunmaları, tanık ve katılan beyanları, CD izleme tutanağı, olay yeri inceleme raporu, adli tıp raporu, uzmanlık raporu dosyasında bulunmaktadır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Sanık ... hakkında katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan elde edilen delillerin 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca mahkûmiyetine yeter nitelik ve derecede bulunmaması karşısında incelenen dosyaya göre verilen beraat hükmünde isabetsizlik görülmemiş olduğundan Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

IV. GEREKÇE

Sanık ... hakkında katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan elde edilen delillerin 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca mahkûmiyetine yeter nitelik ve derecede bulunmaması karşısında incelenen dosyaya göre verilen beraat hükmünde isabetsizlik görülmemiş olduğundan Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2021/904 Esas, 2022/1994 Karar sayılı kararında Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ceyhan 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22179, Karar No: 2015/30277, Tarih: 28.10.2015

**11. Ceza Dairesi         2013/22179 E.  ,  2015/30277 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2013/261215

MAHKEMESİ : İstanbul 50. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/04/2011

NUMARASI : 2009/1779 (E) ve 2011/271 (K)

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 12/10/1987 tarihli 1987/8-361-458 sayılı kararında da belirtildiği üzere, kısa karar ile gerekçeli karar arasında farklılık bulunduğu takdirde kısa karara itibar edileceği, 07.04.2011 tarihli kısa kararda emanete kayıtlı suç eşyası ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair ihbara hükmedilmemesine rağmen, gerekçeli kararda hükmedilerek çelişki oluşturulduğundan, hükmün esasını oluşturan kısa karar esas alınarak yapılan temyiz itirazlarının incelemesinde,

Emanet Memurluğunun 2010/278 sırasında kayıtlı bulunan suça konu sahte nüfus cüzdanı hakkında mahallinde bir karar verilmesi olanaklı görülmüştür.

Yapılan yargılama, toplanan deliller karar yerinde incelenip, yüklenen suçun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonucuna uygun şekilde vasfı tayin, cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 28.10.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3445, Karar No: 2014/22327, Tarih: 15.12.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/3445 E.  ,  2014/22327 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/05/2013

NUMARASI : 2011/82-2013/203

H.. Ç.. ile Z.. Ç.. ile S.. Z.. ve S.. T.. aralarındaki Mülkiyet tespiti davasının kabulüne dair Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 29.05.2013 gün ve 82/203 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı S.. Z.. vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili tarafından dava konusu tapusuz taşınmazın harici satış yolu ile davacıların murisi Y.. Ç..tarafından satın alındığından bahisle mülkiyetin murisleri adına tespitini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı S.. Z.. vekili cevap dilekçesinde davayı kabul etmediğini, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur, davalı S.. T.. usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı S.. Z.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, muhdesatın aidiyetinin tespitine ilişkindir. Aidiyet tespiti davaları kendine özgü davalardan olup dava sonucunda verilecek kararın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere ve kural olarak; tespit davalarında tespit davası açanın hukuki yararının varlığı gerekir. 6100 sayılı HMK'nun 106. maddesinin 2. fıkrasında “tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.” denilmektedir. Bu nedenle taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat yönünden derdest ortaklığın giderilmesi davası ya da kamulaştırma işlemi bulunmadığı takdirde bu dava görülemez. Kural olarak, öğretide ve yerleşik Yargıtay uygulamasında eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığı kabul edilmiştir. Bu hukuksal olguların ışığı altında duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar dava koşuludur.

O halde; dava konusu taşınmaz hakkında yapılan bir kamulaştırma işlemi veya açılmış bir ortaklığın giderilmesi davası bulunmadığı, gözetildiğinde, davacıların tespit davası açmakta hukuki yararlarının olmadığı kuşkusuzdur. Bu durumda Mahkemece, muhdesatın aidiyetinin tespiti talebine ilişkin olarak hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı görülen hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde davalı S.. Z..'e iadesine 15.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5849, Karar No: 2021/5687, Tarih: 31.05.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/5849 E.  ,  2021/5687 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan bölge adliye mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, 3.535,00 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 31/05/2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

Sayın; Çoğunluğun, Yerel Mahkeme kararının Onanması yönündeki kararına muhalefet şerhimin gerekçesidir.

Davranışlarının, eylem ve işlemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme, değerlendirebilme ve ayırt edebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin kendi iradesi ile hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Nitekim 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir" biçimindeki 9. maddesi hükmüyle hak elde edebilmesi, borç (yükümlülük) altına girilebilmesini, fiil ehliyetine bağlamış, 10. maddesinde de, fiil ehliyetinin başlıca koşulu olarak ayırtım gücü ile ergin ( reşit ) olmayı kabul ederek "ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan bir ergin kişinin fiil ehliyeti vardır." hükmünü getirmiştir. “Ayrıca ayırtım gücünü ortadan kaldıran önemli nedenlerden bazılarına değinilmiştir.

Önemlerinden dolayı bu ilkeler, söz konusu yasa ile öteki yasaların çeşitli hükümlerinde de yer almışlardır. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 15. maddesinde de ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmaması nedeniyle, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, yapacağı hukuki işlemlere sonuç bağlanamayacağından karşı tarafın iyi niyetli olması o işlemi geçerli kılmaz. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı 11.6.1941 tarih 4/21) Diğer bir deyiş ile ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların hukuki işlem yapabilme/fiil ehliyeti yoktur. Davranışlarının, eylem ve işlemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme, değerlendirebilme ve ayırt edebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin kendi iradesi ile sözleşme yapma, senet düzenleme gibi hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri hukuki sonuç doğurmaz. Hukuki işlemleri ise Mutlak Butlanla batıl olup baştan itibaren yok hükmündedir. (4721 sayılı TMK m 14, 15). Nitekim aynı ilkelere istikrar kazanan Yargıtay Genel Kurulunun 07/05/2014 tarihli ve 2013/1-2382 E.-2014/617 K.sayılı kararı ile Dairemizin emsal 14.03.2013 tarih, 2013/1801 E. 2013/4354 K. ve 20.10.2014 tarih, 2014/6729 E. 2014/13523 K. sayılı kararlarında da yer verilmiştir.

Bu şekilde taraflarından birisinin de davalının olduğu ve davalının ehliyetsizliği nedeniyle baştan itibaren geçersiz olan hukuki işlem mahiyetindeki tapuda yapılan resmi sözleşme baştan itibaren mutlak butlanla geçersiz olduğu için 6100 sayılı HMK 199 ve 200. maddelerine göre geçerli bir belge ve senet sayılmadığından bu geçersiz sözleşmede taraf olan ancak, başkaca delillerle sözleşme kapsamında karşı tarafa ödemede bulunduğunu kanıtlaması halinde ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilir.

TMK 6.maddesi hükmü uyarınca da; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını 6100 sayılı HMK hükümlerine uygun olarak kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde; gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere, ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir.