muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/11903, Karar No: 2008/15200, Tarih: 22.12.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/11903 E.  ,  2008/15200 K.**

**"İçtihat Metni"**

... ile HSBC Bank A.Ş. vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... 4.Tüketici Mahkemesinden verilen 19.4.2007 tarih ve 82-197 sayılı hükmün Dairenin 8.4.2008 tarih ve 2788-4949 sayılı ilamıyla reddine karar verilmişti. Süresi içinde davacı tarafından karar düzeltmenin karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

HUMK.nun 78.maddesinde, "Hakim muhakeme adabı haricine çıkan tarafı men eder. Okunamayan ve münasebetsiz olan evrak iade edilir ve yeniden tanzim için münasip bir mühlet verilir. Bu mühlet zarfında tanzim olunmazsa yeniden mühlet verilmez" hükmü mevcut olup, yargılamayı sevk ve idare etmek, usul hükümlerini uygulamak ve usul hükümlerine tarafların uymalarını sağlamak hakimin başlıca ve en önde gelen görevidir.

Davacı tarafından, Dairemizce 8.4.2008 tarihinde verilmiş olan “karar düzeltme talebinin reddine” ilişkin kararın düzeltilmesi istemiyle verilmiş olan 2.6.2008 tarihli dilekçenin, 2., 3., 5., 6. ve 7.bentlerindeki sözler ve ifade tarzı, HUMK’nun 78.maddesinde belirtilen “münasebetsiz sözler” niteliğinde bulunduğundan dosyanın, söz konusu yasa hükmü gereğince, 2.6.2008 tarihli dilekçenin içeriğindeki münasebetsiz sözlerin çıkarılarak yeniden düzenlenmesi için mahalline geri çevrilmesine, HUMK. 78.maddesine göre gerekli işlem yapıldıktan sonra, Dairemizce davacının talebinin değerlendirilmesi için Yargıtaya iade edilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Dosyanın, yukarda açıklandığı şekilde işlem yapılması için mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, işlemin ikmalinden sonra gerekli incelemenin yapılabilmesi için Yargıtaya iade edilmesine, 22.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6855, Karar No: 2023/7747, Tarih: 27.12.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/6855 E.  ,  2023/7747 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/96 Esas, 2022/149 Karar

BİRLEŞEN DAVA : Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2014/11 E.

DAVALILAR : 1-...

2-... vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili, tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.12.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Milas 1. Noterliğinin 24.12.2008 tarihli hisse devir sözleşmesi ile 1960 hissenin davalıya devir edildiğini, her ne kadar ilgili noterlikte sözleşmede devir bedelini kendinden nakten ve tamamen aldım dense de bu miktarı davalıdan tahsil edemediğini ve iş bu nedenle davalı hakkında icra takibine geçildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek davalının itirazın iptali ile kötü niyetli olarak yapılan itiraz neticesinde %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; Milas 1. Noterliğinin 24.12.2008 tarihli hisse devir sözleşmesi ile 4900 hissenin davalıya devir edildiğini, her ne kadar ilgili noterlikte sözleşmede devir bedelini kendinden nakten ve tamamen aldım dense de bu miktarı davalıdan tahsil edemediğini ve iş bu nedenle davalı hakkında icra takibine geçildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek davalının itirazın iptali ile kötü niyetli olarak yapılan itiraz neticesinde %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili asıl ve birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesinde; hisse devirlerinin 2008 yılında yapıldığını, 2008 yılından bu yana bedelinin alınmadığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, açılan davanın kötüniyetli olarak açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

II. CEVAP

Davalılar vekili asıl ve birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesinde; hisse devirlerinin 2008 yılında yapıldığını, 2008 yılından bu yana bedelinin alınmadığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, açılan davanın kötüniyetli olarak açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 17.11.2015 tarih, 2015/194 E. ve 2015/519 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, dava konusu hisse devir sözleşmelerinde dava konusu devir bedellerinin davacı tarafından alındığı açıkça belirtildiğine göre bu yazılı belgenin aksini iddia eden davacının iddiasını yazılı belge veya kesin delille ispatlamasının gerektiği, davacı yanın sunmuş olduğu belgenin de yazılı delil başlangıcı niteliğinde bir belge olduğu gerekçesiyle ispatlanamayan davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 26.12.2017 tarih, 2016/8791 E. ve 2017/7621 K. sayılı kararıyla davacının sunduğu tarafların imzalarını haiz belgenin yazılı delil başlangıcı niteliğinde olmayıp aksi kanıtlanmadığı sürece kesin delil niteliğinde olduğu, her iki belge nazara alınarak ödenen ve ödenmeyen hisse devir bedellerinin belirlenerek bir sonuca ulaşılması gerekirken davanın reddi doğru olmadığına işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sunduğu tarafların imzalarını haiz belgenin kesin delil niteliğinde olduğu, noter sözleşmesindeki bedelde muvazaa olduğu iddiasının bahsi geçen yazılı belge ile ispat edildiği, ispat külfetinin hisse devir bedellerinin ödendiğine yönelik ödeme definde bulunan davalılara geçtiği, davalılar hisse devir bedellerinin ödendiğini yazılı delillerle ispat edemediği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece usulü müktesep hakkın ihlal edildiğini, mahkemenin kısmen kabule ilişkin ilk kararının davacı tarafından temyiz edilmediğini, davacı tarafından delil gösterme süresinden çok sonra sunulan belgeye itibar edilemeyeceğini, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, hisse devir bedellerinin ödenip ödenmediğine ve 25.12.2008 tarihli protokol başlıklı belgeye ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 201 ... maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 201 ... maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyularak asıl ve birleşen davanın kabulüne karar karar verilmiş olmakla birlikte, mahkemece verilen 23.06.2014 tarihli ilk kararda açılan asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı kısmen kabulleri ile asıl davada takibin 49.000,00 TL asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte kaldığı yerden devamına, birleşen davada takibin 122.500,00 TL asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte kaldığı yerden devamına karar verilmiş, söz konusu karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 18.12.2014 tarihli ilamıyla yerel mahkeme kararının davalılar yararına bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemenin kısmen kabul kararına karşı davacı vekili temyiz yoluna başvurmamış olup, verilen bozma kararına da mahkemece uyularak yargılamaya devam olunmuştur. Bu durumda artık davalılar yararına usulü müktesep hak doğmuş olduğundan, mahkemece davalıların müktesep hakkını ihlal edecek şekilde davanın tümüyle kabulü ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 ... maddesinin yedinci fıkrası gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının asıl davaya ilişkin "A" bendinin ilk paragrafı ile birleşen davaya ilişkin "B" bendinin ilk paragrafının kaldırılarak (A) bendine “1-Asıl dava yönünden davalı takip borçlusunun Milas 1.İcra Müdürlüğünün 2012/4472 esas sayılı takip dosyasına yönelik vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 49.000,00 TL asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına"; (B) bendine "1-Birleşen dava yönünden davalı takip borçlusunun Milas 1. İcra Müdürlüğünün 2012/4473 E. sayılı takip dosyasına yönelik vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 122.500,00 TL asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24948, Karar No: 2013/29873, Tarih: 17.12.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/24948 E.  ,  2013/29873 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kızıltepe Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :22.03.2012
Yargıtay — Esas No: 2017/19230, Karar No: 2020/3084, Tarih: 26.02.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/19230 E.  ,  2020/3084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının dozer operatörü olarak çalıştığını, Mayıs -Kasım aylarında yangın bekleme görevi nedeni ile ancak 15 günde bir ev izni verilerek 24 saat esası ile çalıştırıldığını, bu fazla çalışma karşılıklarının çoğu zaman ödenmediğini, ödenenlerin de en fazla 3 saat fazla mesai üzerinden eksik ödendiğini, davacının iki dozerciden biri olduğunu , yangın bekleme nöbeti dışındaki günlerde de en az 13-14 saat çalıştığını , bu çalışmalarının davalı kurum kayıtlarındaki taşıt görev emirlerinde ve makine kontrol kartlarında açıkca belli olduğunu , buna rağmen 2007 yılından bu yana TİS ve yasa gereği hak ettiği fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazla mesai ücret alacağını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunduğunu,davacının fazla mesai ücretinin ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar veirlmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının fazla mesai ücret alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

T.C. Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).