muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/200, Karar No: 2021/626, Tarih: 09.12.2021

...

Kainat imamı inancı ve yedi katlı piramidal yapılanma, İsmailiye mezhebinden ve köken olarak da Zerdüştlük dininden alınmıştır. Zerdüştlük dini ve ondan mülhem İsmailiye mezhebinden yedi kat gök gibi örgütlenmişlerdir. Bu mezhep, sofilerini yedi dereceye ayırmıştır. Tarikatın piri yedinci derecede oturur ki, bu mertebe Allah’tan doğrudan emir alan imamlık makamıdır. İmam helali haram ve haramı helal yapabilir. Ona mübah olmayan hiçbir şey yoktur.

Örgüt içi hiyerarşide itaat ve teslimiyet, katı bir kuraldır. Teslimiyet hem örgüte hem de liderin emrine ona atfen verilen göreve adanmışlıktır. Örgüt sivil toplumu kendi haline bırakmayıp, kendine hizmet eden bağlı unsurlara dönüştürmektedir. Kadrolaşma ile yargı, ordu, emniyet ve bakanlık birimleri bu gücün denetimine girip, örgütsel amaçlar doğrultusunda kullanılabilmektedir.

Örgütün hiyerarşik yapılanmasındaki tabaka sistemi kat sistemine dayanır. Katlar arasında geçişler mümkündür ama dördüncü tabakadan sonrasını önder belirler. Katlar şu şekildedir;

- Birinci Kat, Halk Tabakası: Örgüte iman ve gönül bağı ile bağlı olanlar, fiili ve maddi destek sağlayanlardan oluşur. Bunların birçoğu örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmayan bilinçli veya bilinçsiz hizmet ettirilen kesimdir. Genellikle faaliyetlerden habersizdirler. Bu katmandakileri örgüte bağlayan ana unsur istismar edilen İslami duyarlılık ve din duygularıdır.

- İkinci Kat, Sadık Tabaka: Okul, dershane, yurt, banka, gazete, vakıf ve kurum görevlilerinden oluşan sadık gruptur. Bunlar örgüt sohbetlerine katılır, düzenli aidat öder, az veya çok örgüt ideolojisini bilen kişilerdir.

-Üçüncü Kat, İdeolojik Örgütlenme Tabakası: Gayri resmi faaliyetlerde görev alırlar. Örgüt ideolojisini benimseyen ve ona bağlı çevresine propaganda yapan kişilerden oluşur.

- Dördüncü Kat, Teftiş Kontrol Tabakası: Bütün hizmeti (legal ve illegal) denetler. Bağlılık ve itaatte dereceye girenler buraya yükselebilir. Bu tabakaya girenler örgütte çocuk yaşta kazandırılanlardan seçilir. Örgüte sonradan katılanlar genellikle bu katta ve daha üst katlarda görev alamazlar.

- Beşinci Kat, Organize Eden ve Yürüten Tabaka: Üst düzey gizlilik gerektirir. Birbirlerini çok az tanırlar. Örgüt lideri tarafından atanır. Devletteki yapıyı organize edip yürüten tabakadır. Evlililiklerinin örgüt içinden olması zorunludur.

- Altıncı Kat, Has Tabaka: Fethullah Gülen ile alt tabakaların irtibatını sağlar. Örgüt içi görev değişiklikleri yapar. Azillere bakar. Örgüt liderince bizzat atanırlar.

- Yedinci Kat, Kurmay Tabaka: Örgüt lideri tarafından doğrudan seçilen 17 kişiden oluşan örgütün en seçkin kesimidir.

- Altıncı Kat, Has Tabaka: Fethullah Gülen ile alt tabakaların irtibatını sağlar. Örgüt içi görev değişiklikleri yapar. Azillere bakar. Örgüt liderince bizzat atanırlar.

- Yedinci Kat, Kurmay Tabaka: Örgüt lideri tarafından doğrudan seçilen 17 kişiden oluşan örgütün en seçkin kesimidir.

Yedi katmanın en üstünde “Sözde Fethullah Hoca arşı” yer almaktadır. Beşinci, altıncı ve yedinci katmanlar örgütü yöneten katmanlardır. Altıncı ve yedinci katmandakilerinin örgütten kopmalarına kesinlikle izin verilmez. Altıncı katmandakiler örgüt liderinin bildiği ve takip ettiği hayati önemi haiz gördükleri hizmetleri yapan kişilerdir. Beşinci katmanda çok nadir halde örgütten kopma olmuştur. Bu katmanda olup örgütten ayrılanlar takip edilerek etkisiz hale getirilmiştir. Dördüncü katman örgütü bir arada tutar ve alt katmandakilerin teftiş ve kontrolünü yapar. Hizmet denen işleri ise ilk üç katmandakiler yürütmektedir.

Şu hale göre; anılan örgüt yönünden, örgütün lideri ...ile beşinci, altıncı ve yedinci katmanlarda yer alanların, bu cümleden olarak kıta imamı, ülke imamı, “Türkiye imamı” ve “bölge imamlarının”, her halükarda örgütün üst düzey yöneticisi olduklarında kuşku yoktur. Ancak örgütü bir arada tutan ve alt katmanlardakilerin teftiş ve kontrolünü yapan dördüncü katman örgüt mensupları ile ilgili olarak, il ve ilçe sorumluları/imamları ile kamu kurumları imamlarının yönetici olup olmadıkları, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, somut olayın özellikleri, bu kişilerin örgütün hiyerarşik yapısı içerisindeki konum ve görevleri, sorumluluk sahalarında sevk ve idare ettiği örgütsel faaliyetlerin örgütün amaç ve etkinliği bakımından önem ve yoğunluğu ile kontrol ettikleri kamu personelinin devletin güvenliği bakımından ifade ettiği stratejik değer de gözetilerek belirlenmelidir. Örgüt yöneticisinin mutlaka illegal faaliyetleri yönetmesi gerekmez. Örgütün amacına ve varlığının devamına katkı sunan sözde legal faaliyetleri sevk ve idare etmek de bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 14.01.2019 tarih 2018/3259 E, 2019/207 Karar ve 06.02.2019 tarih 2018/5956 E, 2019/578 sayılı kararları da bu minvalde değerlendirmelere yer vermiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 14.01.2019 tarih 2018/3259 E, 2019/207 Karar ve 06.02.2019 tarih 2018/5956 E, 2019/578 sayılı kararları da bu minvalde değerlendirmelere yer vermiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Tanıklar ..., ..., ... ve ... tarafından " sanık ...'ın Askeri Yargıtay'daki FETÖ'cülerin lideri olduğu, onların üstüymüş gibi hareket ettiği" ifade edilmiş ise de sanığın Askeri Yargıtay'da örgüt yöneticisi olduğuna, kendiliğinden karar alıp uygulayabildiğine, verdiği kararların sonuçlarını örgüt içerisinde denetleyebildiğine ve bu kararlara uymayan örgüt mensuplarını gerektiğinde cezalandırabildiğine dair hiç bir tespit ve beyan bulunmamaktadır. Esasında FETÖ'nün askeri mahrem yapılanmasında hücre sisteminde alt rütbelerde birkaç subay ve astsubayın bir sivil mahrem imama bağlı olarak, üst rütbelerde ise her bir subayın bir mahrem imama bağlı olarak faaliyet yürüttükleri, örgüt mensubu asker kişilerin mahrem imamlardan talimat aldıkları ancak hangi rütbede olurlarsa olsunlar kendilerine bağlı herhangi bir örgüt üyesi olmadığı bilinmektedir. Dolayısıyla bu yapılanma sisteminde sanığın Askeri Yargıtay'ın veya askeri mahrem yapıdaki bir veya birden fazla örgüt hücresinin yöneticisi olmasının söz konusu olamayacağı, tanıklarca bahsedilen sanığın Askeri Yargıtay'da FETÖ'cülerin lideriymiş gibi davrandığı yönündeki tespitin, sanığın baskın karakterli bir kişiliği olmasından ve bulunduğu her ortamda bu yönüyle öne çıkmasından kaynaklanma ihtimali bulunduğu düşünülmüş, şu hale göre sanığın örgüt yöneticisi olarak kabul edilemeyeceği, eylemlerinin örgüt üyeliği kapsamında kaldığı kanaatine ulaşılmıştır.

CEZANIN BELİRLENMESİ:

Yukarıda anlatıldığı gibi üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olmak suçunun sabit olduğuna karar verilen sanığın, TCK’nun 314/2. maddesi gereğince cezalandırılmasına, uzun yıllardır örgüt içinde olması, yakalandığı tarihe kadar da askeri yargı alanındaki önemli kurumlardan birisi olan Askeri Yargıtay yapılanması içerisinde aktif olarak yer alması, kullandığı kamusal güç nazara alındığında ortaya çıkan tehlikenin ağırlığı, eylemlerinin çeşitliliği ve ortaya koyduğu kastının yoğunluğu birlikte değerlendirilerek temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak teşdiden tayin edilmesine, etkin pişmanlık olarak değerlendirilebilecek bir beyan yada hareketi olmadığından TCK’nun 221. maddesinin uygulanmamasına, yargılama sürecindeki tutum ve davranışları nazara alınarak cezasından TCK’nun 62. Maddesi gereğince takdiren 1/9 oranında indirim yapılmasına karar verilmiştir.' şeklindeki ifadelerle mahkûmiyet kararının gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ;

Sanık temyizinde özetle; hakkında verilen hükmün Anayasa ve kanunlara aykırı olduğunu, doğal yargıç ve kanuni hâkim ilkesinin ihlal edildiğini, hakkında yapılacak soruşturmada Askeri Yargıtay Kanunu’nun uygulanması gerektiğini, hakkında yapılan soruşturma ve kovuşturmanın yetkisiz ve görevsiz mercilerce yapıldığını, suçüstü hâli bulunmadığını, masumiyet karinesinin ihlal edildiğini, masumiyeti ispat yükünün savunmaya yüklendiğini, bütün taleplerinin yargılamayı uzatmaya yönelik olduğu gerekçesiyle reddedildiğini, itham sistemi uygulandığını, dinletmek istediği tanıklara ilişkin bütün taleplerinin reddedildiğini, mahkemece iddia ve savunma makamlarına eşit davranılmadığını, vicahilik ilkesinin ihlal edildiğini, dinlenen tanıklara soru sorma haklarının engellendiğini, ilgisiz belgelerin dosya arasına alındığı, savunma hakkının kısıtlandığını, somut bir suçlama içermeyen iddianamenin iade edilmesi gerekirken kabul edildiğini, yorum, kanaat ve zanlarını ifade eden tanıkların dinlendiğini, savunmanın beyanlarına hiç itibar edilmediğini, MSB’den bilgi talepleri ve Askeri Yargıtaydan getirilmesini istediği dosyaların getirilmediğini, istediği dosya getirtilmeden örgütsel saikle oy kullandığına karar verildiğini, başka dosyalarda müdafilik yapan eski askeri yargı mensuplarının bilirkişi olarak görevlendirilmeleri mümkün olmadığı hâlde görevlendirildiklerini, bu kişilerin düzenlediği raporun hükme esas alınmasının mutlak bozma sebebi olduğunu, tanıkların Fetöcü olmadıklarını kanıtlamaya çalıştıklarını, "Ben değilim o Fetöcü" mantığıyla ifade vermeye zorlandıklarını, tanıkların kendisinin herhangi bir örgütsel eylemini görmediklerini, çünkü Fetö itirafçısı olmadıklarını, beyanlarının örgüt üyeliğine delil olarak kullanılamayacağını, beyanların bir örgütsel faaliyetle ilgili olmadığını, aksine tanıkların örgütsel faaliyetle ilgili bilgileri olmadığını ifade ettikleri, servis aracında geçen konuşmalarla ilgili şoförün dinlenmesi talebinin reddedildiğini, ... ve ...’ın seçimlerden sonra listelere girdiğini ancak Cumhurbaşkanınca atanmadıklarını, tanıkların da bu kişilere oy verdiğinin anlaşıldığını, aksi hâlde 18 oya ulaşamayacaklarını, ....’i ...’nun odasında uyardığı şeklindeki anlatımla ilgili olayı hatırlamadığını, ikaz etmiş ise bunun kişiyi destekler değil disiplin edici tarzda olduğunu, ...’ın anlatımlarında böyle bir olayın yer almadığını, genel sekreter olmak istemesiyle ilgili tanık ...’ın beyanının doğru olmadığını, ‘’Tayyip’in hâkimleri’’ şeklinde bir tabir kullandığının yalan olduğunu, bu konuyla ilgili tanık dinletme talebinin reddedildiğini, servis aracında konuşulanlarla ilgili dinlenen ...’nın ‘Böyle bir konuşma olmadı’ dediğini, bilirkişilerin ...ve ..

...’ın anlatımlarında böyle bir olayın yer almadığını, genel sekreter olmak istemesiyle ilgili tanık ...’ın beyanının doğru olmadığını, ‘’Tayyip’in hâkimleri’’ şeklinde bir tabir kullandığının yalan olduğunu, bu konuyla ilgili tanık dinletme talebinin reddedildiğini, servis aracında konuşulanlarla ilgili dinlenen ...’nın ‘Böyle bir konuşma olmadı’ dediğini, bilirkişilerin ...ve ...’le ilgili dosyanın kumpas olmadığını değerlendirdiklerini, bir hukuk adamı olarak kendi görüşüne göre oy kullandığını, aleyhine delil olarak alınan Deniz Harp Okulu dosyasında da aynı şekilde oyunu kullandığını, kolayca bulunabilecek bu dosyanın getirtilmediğini, sıkıyönetim listesiyle ilgili aleyhine varılan kabûlün varsayıma dayalı olduğunu, listeyle ilgisi, dahli, rızası ve bilgisi bulunmadığını, Yargıtay 9. ve 16. Ceza Dairelerinin kararlarına göre asker şahısların sadece listede isimlerinin bulunmasının cezalandırma için yeterli olmadığını, bunun için görevlendirmeden haberdar olması gerektiğini, bilirkişilerin müdafiliğini yaptıkları Hasan Hüseyin Demirarslan’la ilgili ayrı değerlendirmeler yaptıklarını, sıkıyönetim mahkemelerinde sivil kişilerin yargılanamayacağını, sıkıyönetim komutanlarının gerekli bütün yetkilere sahip olduklarından hâkim görevlendirdiklerinin söylenemeyeceğini, bilirkişilerin raporunun objektiflikten uzak ve hatalı olduğunu, darbe girişimiyle hiçbir irtibatı olmadığını, HTS kayıtlarının çıkarılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu kayıtların saklanma sürelerinin belli olduğunu, HTS kayıtlarının duruşmada tartışılmadığını, hükme esas alınmasının kanuna aykırı olduğunu, ceza tayin edilirken adalet ve orantılılık ilkelerinin ihlal edildiğini, teşdit sebeplerinin soyut kabulden ibaret olduğunu, hükmedilen cezanın diğer sanıklarla orantılı olmadığını, mahkemeye hiçbir saygısızlığı ve nezaketsizliği olmadığı hâlde TCK'nın 62. maddesindeki indirimini eksik yapılmasının dosya içeriğiyle uyumlu olmadığını,

Sanık müdafi temyizinde özetle; görevsiz ve yetkisiz mercide soruşturma ve kovuşturma yapıldığını, Askeri Yargıtay Kanunu 38. madde ve Yargıtay Kanunu 46. maddeye aykırı bir süreç yürütüldüğünü, Alparslan Altan ile ilgili AİHM kararında bu durumun irdelendiğini, masumiyet karinesinin ihlal edildiğini, lehe olan taleplerin reddedildiğini, tanık dinletme taleplerinin reddedildiğini,incelenmeyen dosyanın sanık aleyhine delil kabul edilmesinin mahkemenin peşin hükümlü hareket ettiğini gösterdiğini, dosyadaki HTS kayıtlarının CMK’nın 135. maddesine aykırı alındığını, bunların saklanma süresinin en fazla bir yıl olduğunu, bu süreden fazla saklanmasının özel hayatın gizliliğinin ihlali olduğunu, bu nedenle operasyonel hat ve ankesörlü arama delilinin hukuka aykırı deliller olduğunu, bilirkişilerin kanunen görev yapamayacak kişiler olduğunu, bilirkişi olarak atanan kişilerin askeri yargıyla ilgili açılan soruşturmada başka şüphelilerin avukatlığını yapmış olmaları nedeniyle bu dosyada bilirkişilik yapamayacaklarını, tanıkların beş duyu ile olay hakkında bilgi sahibi olan kişiler olmadıklarını, tanıkların hiçbirinin örgütsel bağlantıyla ilgili beyan vermediklerini, yorumlarını aktardıklarını, operasyonel hattın sanık tarafından kullanılmadığını, ankesörlü arama kayıtlarına ilişkin iddianın ne iddianame ne de mütalaada yer aldığını, yargılama aşamasında da bu kayıtların gündeme gelmediğini, duruşmaya getirilmemiş ve tartışılmamış delilin hükme esas alınmasının kanuna aykırı olduğunu, aramalarının hepsinin izahı bulunduğu, sanığın atılı suçu işlediği yönünde hiçbir delil bulunmadığını, suçta ve cezada şahsilik ilkesinin ihlal edildiği, şüpheden sanık yararlanır ilkesinin göz ardı edildiğini, ceza yargılamasının maddi gerçeğe ulaşması adına müvekkilinin tevsii tahkikat taleplerinin reddedilerek eksik inceleme ve araştırma neticesinde karar verildiğini,

Beyan etmişlerdir.

VI- USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ

a) Genel Olarak:

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa'nın 142. maddesinde, mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği öngörülmekle birlikte; yargı kollarında yer alan Yüksek Mahkemeler yönünden kanunilik esasının ötesinde bu mahkemelerin niteliklerine, üyelerin ne şekilde atanacağına ya da seçileceğine, görev ve yetkilerinin neler olduğuna dair konular doğrudan doğruya Anayasa'da hüküm altına alınmıştır.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usulleri öngörülmüştür.

Hâkimlerin suç işlemeleri hâlinde cezai sorumluluklarının bulunduğu, çağdaş hukuk sistemlerinin ortak kabulüdür. Bir hâkimin göreviyle ilgili ya da kişisel bir suç işlemesi mümkün olup bu durumda kişinin hâkim olması nedeniyle işlediği suçun yaptırımsız kalması düşünülemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz içinde hâkimlerin görevleriyle ilgili ya da kişisel nitelikte işledikleri ve suç oluşturan eylemlere ilişkin Anayasa, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak özel soruşturma ve kovuşturma usulleri ve mercileri öngörülmüştür.

Suçun görev sebebiyle işlendiğinin kabulü için, eylemin memuriyet işleriyle ilgili olması, diğer bir anlatımla suçu doğuran fiil ile görev arasında illiyet bağı bulunması, görevle bağlantılı olması ve görevin sağladığı imkanlardan faydalanılarak işlenmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 2004/2-10 Esas 2004/40 Karar sayılı kararında "Görev sebebiyle işlenen suç kavramının, memuriyet görevinden doğan, görev ile bağlantılı ve görevden yararlanılarak işlenebilen suçları ifade eder." şeklinde kabul edilmiştir. Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre kamu görevlilerinin herhangi bir suç örgütüne üye veya yönetici olmaları kişisel suç niteliğindedir.

Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı kavram, suç tarihinden sonra 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesine 680 sayılı KHK ile eklenen ve 7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek kanunlaşan altıncı fıkrada da yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu" ifade ettiği öngörülmüştür.

Belli bir suçun bulunması, failin yakalanmış olması ve failin suçu işlediği an ile yakalandığı an arasında uzun sürenin geçmemiş olması, suçüstü hâlidir.

Öte yandan, suçüstü hâlinin varlığı açısından hukukî düzenlemelerde açıkça bir zaman sınırı öngörülmediği göz önüne alındığında, bir zaman sınırlaması getirmek mümkün değildir. Bir olayın hangi ana kadar "suçüstü" olarak nitelendirilebileceği, o olayın özelliklerine, işlenen suça, türüne, işlenme biçimine, icra ile yer ve zaman bakımından gerçekleşen illiyet bağına göre takdir edilmelidir.

Suçüstü hâli doktrinde, dar anlamda ve geniş anlamda suçüstü olmak üzere ikili ayrıma tabi tutulmuştur (..., Ceza Usulü Hukuku, 5. Bası, Sevinç Matbaaası, Ankara, 1978, s. 692, 693). Konumuza ilişkin olarak, asıl suçüstü ya da dar anlamda suçüstü, CMK'nın 2. maddesinin (j) bendinde yer alan (1) numaralı alt bentteki "işlenmekte olan suç"u ifade etmektedir.

b) Mütemadi Suçlarda Suçüstü Hâli:

Doktrinde genel kabul gören görüş; mütemadi suçlar suçüstü hâlinde işlenebilen suçlardır. Mütemadi suçlarda, temadi devam ettikçe suçüstü hâlinin devam ettiği, icra hareketlerinin tamamlanmasının gerekmediği, mütemadi suçu oluşturan icra hareketlerinin bir kısmında sanığın geniş anlamda yakalanmasının yeterli olduğu, kanuni düzenlemelerde bu konuda bir ayrıma gidilmediği ve suçüstü hâlinde temadinin sona ereceğine ilişkindir.

Türk Hukukundaki silahlı örgüt suçuna ve usul hukukuna ilişkin düzenlemelere ayrıca değinilecek olmakla birlikte, faile atılı mütemadi suçun niteliği, suçun işlenme şekli ve geniş anlamda yakalama şartlarının her olayda ayrı ayrı değerlendirilmesi koşuluyla, mütemadi suçlarda genel olarak failin o suça ilişkin devam eden icra hareketlerinin, bu hareketlerin meydana getirdiği hukuka aykırılığın devam ettiğinin, böylelikle o suçun işlenmekte olan bir suç olduğunun ve geniş anlamda yakalama sonucunda somut olayda dar anlamda suçüstü hâlinin var olabileceğinin kabulü gerekmektedir.

c) Terör Suçlarında Özel Soruşturma Usulleri:

Kamu görevlilerinin görev nedeniyle işledikleri suçlar bakımından haklarında doğrudan soruşturma yapılabilmesi, fiilin ağır ceza mahkemesinin görevine girmesi ve failin suçüstü hâlinde yakalanması terör suçları bakımından gerekli görülmemiştir.

c) Terör Suçlarında Özel Soruşturma Usulleri:

Kamu görevlilerinin görev nedeniyle işledikleri suçlar bakımından haklarında doğrudan soruşturma yapılabilmesi, fiilin ağır ceza mahkemesinin görevine girmesi ve failin suçüstü hâlinde yakalanması terör suçları bakımından gerekli görülmemiştir.

Demokratik yaşama ciddi tehdit oluşturan terör suçlarının soruşturulması usulüne ilişkin uzun yıllardan beri yürürlükte olan özel düzenlemeler söz konusudur. Nitekim, 16.06.1983 tarih ve 2845 sayılı yasa ile kurulan Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Görev" başlıklı ikinci bölümünün "Devlet güvenlik mahkemelerinin görevleri" başlıklı 9. maddesi;

"Devlet Güvenlik Mahkemeleri aşağıdaki suçlarla ilgili davalara bakmakla görevlidir.

a) Türk Ceza Kanununun 125 ila 139 uncu maddelerinde; 146 ila 157 nci maddelerinde; 161, 168, 169, 171, 172, 174 üncü maddelerinde; 312 nci maddenin 2 nci fıkrasında; (...); 499 uncu maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlar,

Yukarıda belli edilen suçları işleyenler ile bunların suçlarına iştirak edenler, sıfat ve memuriyetleri ne olursa olsun Devlet Güvenlik Mahkemelerinde yargılanırlar.

Ancak, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay'ın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler ile savaş ve sıkıyönetim hali dahil Askeri Mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler saklıdır."

Şeklindedir.

"Soruşturma usulü" başlıklı 10. maddesinde;

"...Bu Kanun kapsamına giren suçlar hakkında, suç görev sırasında veya görevden dolayı işlenmiş olsa bile Cumhuriyet savcılıklarınca doğrudan doğruya takibat yapılır." hükmü yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın 6352 sayılı Kanun'un 105. maddesi ile ilga edilen 250. maddesi;

"(1) Türk Ceza Kanununda yer alan;

...

c) İkinci Kitap Dördüncü Kısmın Dört, Beş, Altı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar (305, 318, 319, 323, 324, 325 ve 332 nci maddeler hariç),

Dolayısıyla açılan davalar; Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yargı çevresi birden çok ili kapsayacak şekilde belirlenecek illerde görevlendirilecek ağır ceza mahkemelerinde görülür.

...

(3) Birinci fıkrada belirtilen suçları işleyenler sıfat ve memuriyetleri ne olursa olsun bu Kanunla görevlendirilmiş ağır ceza mahkemelerinde yargılanır. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler ile (…) askerî mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler saklıdır.",

Aynı Kanun'un 6352 sayılı Kanun'un 105. maddesi ile ilga edilen "Soruşturma" başlıklı 251. maddesi ise;

"(1) 250 nci madde kapsamına giren suçlarda soruşturma, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca bu suçların soruşturma ve kovuşturmasında görevlendirilen Cumhuriyet savcılarınca bizzat yapılır. Bu suçlar görev sırasında veya görevden dolayı işlenmiş olsa bile Cumhuriyet savcılarınca doğrudan soruşturma yapılır. Cumhuriyet savcıları, Cumhuriyet Başsavcılığınca 250 nci madde kapsamındaki suçlarla ilgili davalara bakan ağır ceza mahkemelerinden başka mahkemelerde veya işlerde görevlendirilemez...."