muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/212, Karar No: 2023/435, Tarih: 14.09.2023

...2014'te iki kişilik üye seçimi yapıldı...... da adaydı. .... için de tavırları sebebiyle Fetöcü olduğunu düşünüyordum. Yunus 8 yıl AYİM'de tetkik hâkimliği yapmıştı. Stajı beraber yaptık, o zamandan beri tanırım. Gözlemlerimden, söylemlerinden onun da Fetöcü olduğunu değerlendiriyordum. Zira bunlar, Fetöcüler asla hiçbir zaman hiçbir yerde açıkça Fetöcü olduklarını söylememişlerdir. TSK'nın ortamı kendilerince buna müsait görülmüyordu. Biz seçimde .....'a oy vermemeye karar verdik. Kendimize yakın gördüğümüz kimselere de bunu söyledik. Seçimde Yunus 9 oyu geçemedi. Seçim 103 tur sürdü diye hatırlıyorum. Yunus'a kendi dairesinde görev yapan üyeler ve ...ile .... ısrarla oy verdi. Kendi dairesindeki üyeler onun çalışmasından memnundu. Bizim söylediklerimize de inanmıyorlardı. Fetöcü olamaz diyorlardı. Sonunda Yunus seçilemedi. Biz 16 kişi oy verdiğimiz için kimin kime oy verdiği rahatlıkla bu kadar tur sonucunda anlaşılıyordu.

...Yukarıda belirttiğim seçimlerde ...ile ....'ın listesinde Fetö davasında yargılanan tutuklu ..., .... da vardı. Israrla ....'a, ....'e, ....'a ve ....'ye oy veriyorlardı. 103 tur sürdüğü için kimin kime oy verdiği rahatlıkla anlaşılıyordu. Oy verdikleri bu 4 kişi de Fetöden tutuklu ve yargılanmaktalar.

....... ile 10 yıllık arkadaştım. Bu seçimden sonra yanına gittiğimde 'Benim seninle hukukum bitti.' dedi. Sebebini sorduğumda seçim zamanı telefonuna çıkmadığımı söyledi. Ben de 'Yunus'a oy vermediğimi söylüyorsan ben onunla senden daha fazla samimiyim, sana ne oluyor?' dedim. Ama yine kendisiyle arkadaşlık hukukumuzu koruyabileceğimizi söyledim, buna rağmen benimle ilişiği kesti.

...Ben AYİM 2. Dairesinde çalışıyordum. Benim dairemde hâkim üyelerden Yaşar Yüce vardı. ....ile devamlı birlikte hareket ediyordu. Askeri Yargıtaydaki ve Genelkurmaydaki, MSB'deki şu an yargılanan şüpheli ya da sanık olarak yargılanan Fetöcülerle de oldukça samimiydi. Hem oylamalarda hem çeşitli toplantılarda. Ayrıca disiplinsizlikle ilgili öğrenci dosyaları geldiğinde acımasız davranıyordu. Ancak Fetöden güvenlik soruşturması nedeniyle atılan öğrencilerde farklı tavır sergiliyordu. Fetönün evlerinde kalmış olduğu söylenen, askeri okula girmek için orada ders verildiği söylenen öğrenciler için bile iptal yönünde oy kullanıyordu. Yukarıda da söylediğim gibi üye seçimlerinde de ısrarla onların adaylarına oy verdi.

.... ...'i Ankara'ya geldikten sonra yani 2003 yılından sonra tanıdım. AYİM'e gelinceye kadar fazla bir irtibatımız yoktu. Kendisi hakkında Fetöcü olduğu yönünde söylentiler dolaşıyordu (o döndemde Fetöcü olduğu söylenenler şu anda Fetö soruşturmalarında yargılanmaktadırlar.) Üye olmadan önce Yaşar ile aynı yerde görev yaptıkları için ....'a '...., ...için Fetöcü diyorlar ne diyorsun?' dedim. 'Ben bilmiyorum.' dedi. ... ...'in, AYİM'ye üye seçildikten sonraki toplantılardaki oylamalarda ve seçimlerdeki davranışları Fetöcüler lehine olacak şekildeydi. Dosyalarda ne şekilde karar verdiğini duyumlar dışında tam olarak bilmiyorum. ...

...Kurmaylara gelince benim dairemde ... ve ... vardı.

.... AYİM'de 4 yıl gibi olağanın dışında ve uygulamalara aykırı şekilde çalıştı. Normalde o gelinceye kadar kurmaylar, atılma sebebi olarak güvenlik soruşturmasının G'sini (güvenlik gerekçesi ne olursa olsun) gördüklerinde ret kararı verirlerdi. Fakat .....diğer güvenlik soruşturmalarını ret kararı verirken Fetöcü olduğu iddia edilen öğrencilerle ilgili iptal ve yürütmeyi durdurma (yd) yönünde oy kullanıyordu. Astsubay adayı, uzman çavuş için bile bu yönde oy kullanıyordu. Biz de kendi aramızda adam kurmay albay, bir astsubay, bir uzman çavuş için kendisini riske atıyor diye konuşuyorduk. Bu derece fütursuz hareket ediyordu. Yukarıda da söylediğim gibi Uyuşmazlık Mahkemesi seçimlerinde de ...'e oy veren grup içerisindeydi ve diğer kurmayları arayarak bu yönde oy verme telkininde bulunan kişinin kendisi olduğu söyleniyordu. Bizim dairedeki diğer kurmay üyeye bile bakışlarıyla kararını değiştirttiriyordu. Ben bunu bizzat gözlemledim. Hatta hatırladığım kadarıyla 'Sen ne karışıyorsun?' dediğimiz bile oldu. Zaten kararlar incelendiğinde çok açıklıkla hangi yönde oy kullandığı görülecektir. Diğer dosyalarda en ufak bir disiplinsizlikte öğrencilerde ve memurlarda atılma yönünde oy kullanıyordu. ...

...Kurmaylardan ... da aynı yönde hareket ediyordu. ... ile 1 yıl çalıştım. Normalde kurmaylar güvenlik soruşturmasının G'sini (güvenlik gerekçesi ne olursa olsun) gördüklerinde ret kararı verirlerdi. Hamdi de güvenlik soruşturmalarında Fetöcü olduğu yönünde istihbarat gelen öğrenciler için iptal yönünde oy kullanıyordu. Diğer dosyalarda en ufak bir disiplinsizlikte öğrencilerde ve memurlarda atılma yönünde oy kullanıyordu. Normalde bir kurmayın güvenlik soruşturmasında iptal yönünde oy vermesini görmedim. Başkası bunu duyduğunda hayretler içinde kalıyordu.

...İfademde bir hususa değinmenin yararlı olduğunu düşünüyorum. Bizim dairemizde görev yapan hâkim üye .... ile diğer dairedeki ... ..., .....ile çok samimiydiler. Bunlar üye olmadan önce ... AYİM'de yapılan seçimde 3. olarak listeye girdi. Fakat o sıralar ....nin Jandarma Genel Komutanlığı Savcılığına tayin olma durumu vardı. Bu sebeple Cumhurbaşkanlığında devreye girerek kendisini seçtirmediler. Bu arada yapılacak tayinler ....ın İstanbul'a gönderilmek istenmesi sebebiyle Başbakanlıktan 2-3 defa döndü ve bu tayinler iptal oldu. Muharrem de Jandarmaya gidemedi. Tayinler iptal edilmeden önce AYİM seçimi sonuçlanmıştı. AYİM'ye seçilemedi. Daha sonra Jandarma Adli Müşavirliğinde görev yaparken Yargıtayda yapılan seçimle üye seçildi. 9 ay kadar görev yaptı. Fetöcüler herkesi korkuyla sindirmeyle yerlerinden ettikleri için Genelkurmay Adli Müşavirliği boşalmıştı. Buraya hemen istekli ve aday oldu. Yarbay rütbesinde oraya atandı. Hâlbuki Askeri Yargıtaydan veya AYİM'den generallik dışında ayrılan duymadım. Ama bunlar için neresi önemliyse ve abileri nasıl talimat veriyorsa onu yapmak görevdi. Zaten 15 Temmuz'dan önce son 3-4 yıl Genelkurmay Askeri Savcılığı, Askeri Mahkemesi, Adli Müşavirliği ve Adalet İşleri Başkanlığı tamamen bu yapının kontrolündeydi...' (Kls: 3, ek: 7/283-298)

Tanık Genelkurmay Başkanlığı Kıdemli Savcısı ... 09.07.2017 ve 22.05.2018 beyanlarında; '...2011 yılında yüksek yargıda o güne kadar yapılmış en geniş üye seçimi yapıldı. Yargıtayda sekiz üye için yirmi dört kişilik bir seçim yapıldı. AYİM'de de iki boş üyelik için altı kişilik seçim yapıldı. 2011 yılında yapılan bu sekiz kişilik seçimde Askeri Yargıtayın teamüllerine aykırı ve etik olmayan gelişmeler yaşandı. Bu seçimde üye seçilen sekiz kişiden yedisi hâlen tutuklu ve yargılanmaktadır.... Bu tarihten sonra yapılan seçimlerin tümü askeri yargının özellikle yüksek yargının teamül ve etik kurallarının dışında gerçekleşti. ...Şunu söylemek isterim özellikle askeri yargıdaki teamüller, büyük küçük ilişkileri, meslek içi saygı ve değerler geçmiş yıllarda kanunlar kadar sağlam kurallara tabi idi.

...2013 yılında askeri yargının ilk derece mahkemelerinde o zaman kadar görülen en büyük kıyım yaşandı. Fetöcü olmayan, Fetöcüler aleyhine karar veren, hukuka ve vicdanına saygılı hâkimlerin tümü görev yaptıkları önemli görevlerinden alınıp garnizon içindeki olmayan kadrolara veya Güneydoğudaki mahkemelere atanarak tasfiye edilmeye başlandı. Bu süreçte birçok meslektaşımız 'Ben bunlarla mücadele edemeyeceğim.' deyip emekli oldu. ...Bu dönemde dikkatimi çeken çok ilginç bir olay oldu. Benim yanıma üye olarak atanan .......nin 2014 yılında teminatı doluyordu. Aynı şekilde askeri savcılığa atanan...'un da teminat süresi doluyordu. Birden garip bir şekilde ... hâkim yapıldı ve ... ....savcı yapıldı ve dört yıl teminat kazanmaları sağlandı. Ben bu hususu görünce artık örgütün askeri yargıda ve Kuvvet Personel Başkanlıklarıyla MSB kadrolarında artık tamamen kontrolü ele geçirdiklerini anladım. Bu askeri yargı tarihinde görülen bir ilk idi. Bu olayı normal hayatın olağan akışı içinde açıklamak mümkün değildir. Bu çok net örgütsel bir harekettir.

...2015 yılında MSB Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ve K.K.K. Tayin Daire Başkanlığına gittim. 17-25 Aralık sürecinin geçmesinden dolayı diğer kamu kurumlarında bunların gücünün bir nebze kırılmış olduğunu gördüğümden bizde de bunun yaşandığını düşünüyordum ve şunu dedim. 'Artık beni 4. Kolorduda disiplin subayı olarak tutmaya gücünüz yok beni atamak zorundasınız.' dedim. Bunu söylediğim kişi Tuğgeneral ....'tu. Bu şahısta hâlen tutukludur. Firari iken Dubai'de yakalandı. Ancak TSK'da hâlen o kadar güçlü idiler ki beni Jandarma Genel Komutanlığına şube müdürü olarak atadılar. Diğer şube müdürü üsteğmendi. Bu üsteğmen de Fetönün hışmına uğramış biri idi. Birlikte bu yaşanan süreçleri değerlendirme şansımız oldu. Benim hayatımda iki olumsuzluk olarak gördüğüm 4. Kolordu disiplin subaylığı ve Jandarmaya şube müdürü olarak atanmak aslında farketmeden terör örgütünün ayağına dolanan iki olay oldu. Birincisi ben 4. Kolorduya atandığımda Mamak Cezaevinde Balyoz ve İzmir Casusluk tutuklu ve hükümlüleri yatıyordu. Ben her gün bunları ziyaret etmeye başladım. Bu süreçte hem kendilerinin yaşadıklarını hem de ordu içinde bu kapsamda örgüte müzahir kişilerin eylemlerini ilk elden öğrenme fırsatı buldum. Sürekli cezaevinde yatan kişilerle irtibatlarımda terör örgütünün TSK'daki yapılanması, örgütlenmesi, bu kişilerin nasıl tespit edilebileceği üzerine konuşuyorduk. Bu daha sonra benim askeri hâkimler komisyon üyeliği sürecimde bana yol gösteren bir süreç oldu. Kendi gördüklerim ile oradaki kişilerin anlatımları arasındaki ortak noktaları tespit etmek benim için çok faydalı oldu. Ben akabinde Jandarmaya gittiğimde çok üzülmüştüm. Çünkü statümün çok altında bir görev olarak düşünmüştüm. Ancak burada da Jandarmanın bir kolluk olması, kriminal yetenekleri, buradaki özellikle MİT tırları olayından sonra yaşanan süreçleri de yakından takip etmem sebebi ile örgütün ulaştığı seviyeyi anlayabildim. MİT tırları olayı bu örgütün bu ülke aleyhine neler yapabileceğini hatta bu ülkenin yok olmasına sebep olabilecek süreçleri bile harekete geçirebileceği yönünde ben de kesin bir kanaat oluşturdu. Ayrıca bu örgütün uluslararası desteği olan dünyada eşi benzeri görülmemiş uluslararası bir silahlı terör örgütü olduğu fikri bende pekişti ve bu konudaki kaygılarımı da birçok kişiye anlattım. ...

...Askeri yüksek yargıya ilişkin özellikle bazı şeyleri söylemek isterim. Bizim mesleğe başladığımız dönemde özellikle Askeri Yargıtay ve AYİM gerek üyelerinin niteliği gerek verdiği kararlarla, özellikle Askeri Yargıtay adil yargılanma hakkı, insan hakları konusundaki kararları ile Türk yargısının saygın kurumlarından birileri idi. Ancak Fetö terör örgütü tüm kurumları kendi amaçları doğrultusunda şekillendirirken bu iki kurumu da kendi kurumsal kültürlerinden ve yapılarından uzaklaştırdı. AYİM'ye eskiden seçilen subay üyeler, kendi meslek grupları içinde saygın, tanınan, gelecek vaad eden, temayüz etmiş kişiler iken özellikle 2010 yılından sonra adı hiç duyulmamış, kendi camialarında bile tanınmayan herhangi bir özel yetenekleri, bilgi düzeyleri olmayan kişilerin seçilmeye başlandığı ve subay üyeleri olarak atandığı herkesin malumu olmuştu. Bu kapsamda menfur darbe girişimi sırasında subay üye olarak görev yapanların neredeyse tümünün terör örgütü üyeliği veya diğer itirafçı ifadelerinde geçtiği şekilde örgüte müzahir kişilerden olması bunu açıkça desteklemektedir. Özellikle İzmir Casusluk davası sırasında TSK'dan Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile haklarında kumpas olduğu ortaya çıkan iddianamedeki birkaç satır dışında herhangi bir bilgi olmayan subaylar ihraç edilirken bu subay üyelerin tümünün bu kumpas mağdurları aleyhine oy kullanması, kararların çoğunda hâlen yargılanan hâkim üyeler ile bu subay üyelerin aynı doğrultuda oy kullanması sadece askeri yargı içinde değil TSK camiasında da AYİM'nin kararlarında muhalif üyeler haricinde örgütsel bir tavır olduğu yönünde kanı oluşturmuştu. AYİM'de özellikle askeri okullardan şok mangaları (Fetöcü sınıf subaylarının ve diğer Fetöcü öğrencilerin baskı ve yıldırmaları) yoluyla ihraç edilen öğrencilerin açtığı davalarda da aynı yönde kararlar çıkmakta idi. Bu nedenle bu kararların incelenmesi çok önemlidir. (Fetö eylemlerinden mağdur olan kişilerin açtığı bu vb.) davalarda genelde ... ..., .... ve subay üyelerin aynı doğrultuda oy kullanmaları, bugün Fetö ile mücadele eden ..., ..., ..., ........vb. hâkimlerin muhalif kalması bu hususu da açıkça ortaya koymaktadır.

...Benim subay üyelerin tümüne ilişkin görüşlerim yukarıda anlattığım şekildedir. Ben menfur darbe girişiminin hemen sonrasında Genelkurmay Başsavcısı olarak görevlendirildim. Askeri mahkemelerin kapanmasından sonrada önce K.K.K. Adli Müşaviri bu kadroların Hukuk Hizmetleri Başkanlığına dönmesinden sonra da Hukuk Hizmetleri Başkanı olarak görevlendirildim. Bu kapsamda da karacı olan ve AYİM'de subay üye olarak görev yapan AYİM üyeleriyle ilgili birçok bilgiye ulaşma fırsatım oldu. Özellikle hâlen sürmekte olan ve tüm Türkiye'deki Başsavcılıklarca yapılan soruşturmalara muttali olma şansım oldu. Mesleğim sebebi ile Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyük illerin Başsavcılıklarınca yapılan 'ankesör/büfe' soruşturmaları konusunda bilgi sahibi oldum. Ayrıca bu kişilerin meslek safahatlerini de inceleme fırsatım oldu. ...Son olarak Ankara CBS'nca yapılan ve 184 kişiye yönelik örgüt üyeliği kapsamındaki operasyonda da AYİM subay üyesi olan ...'ın bu kapsamda gözaltına alınması benim yukarıdaki düşüncelerimde ne kadar haklı olduğumu açıkça gösterdi.

...Ancak K.K.K.'na atandıktan sonra kamuoyunda Fetö'nün tespitinde kullanılan TSK'nın geliştirdiği bazı argümanları görev alacak subaylara uyguluyoruz. Bunlardan biri de safahat ve görev durumları AYİM'de görev yapan özellikle 2012 yılından sonra görevlendirilmiş subay üyelere bu kapsamda şüphe ile yaklaşıyoruz. Benim şahsen tanımadığım ...'a da bu kapsamda yaklaşmıştım. Ankesör operasyonu kapsamında gözaltına alınmış olması da bu fikrimi teyit etmiştir...' (Kls: 3, ek: 7/272-282)

Tanık eski Askeri Yargıtay Üyesi .... 26.08.2016 tarihli beyanında; '...Askeri yargı içesindeki bir yapının birlikte hareket ettiği ve özellikle Hava Kuvvetleri Komutanlığını tasfiye etmeye çalıştıkları neticesine vardığını, yüzlerce personelin ihraç edildiğini, ihraç işlemine karşı AYİM'ye iptal davası açtıklarını ve neredeyse davaların tamamının AYİM'de ve özellikle ... ...'in bulunduğu heyette reddedildiğini, kişi ya da olay bazında Fetullahçı yapılanma konusunda verebileceği somut bir bilgi olmadığını ancak genelin hâl ve davranışı ve mahkeme kararlarından yasadışı bir yapılanma olduğu kanaatini edindiği…' (Kls: 3, ek: 7/270-271)

Emekli Astsubay Başçavuş..... ihbarı ve 31.10.2016 tarihli beyanında; '…Baskı altında avukat ve mahkeme kararı olmadan ifadesinin alındığını ve resen emekli edildiğini, emekli ikramiyesi alamadığını ve derece kademe ilerlemesi yapamadığını, 2012 yılında AYİM'ye dava açtığını, davada 5 üye içerisinden şu an meslekten ihraç edilen ve tutuklu bulunan Hâkim Albay ... ..., adli kontrol kararı bulunan ve meslekten uzaklaştırıldığını duyduğu Kurmay Albay ... ve Kurmay Albay ...'ün vermiş oldukları ret oyları ile avukat olmadan ve baskı altında verdiği ifadesini kabul etmediğini belirtmesine rağmen yeniden ifadesi alınmayarak davayı kaybettiğini, dava sürecinde mahkeme Hava Kuvvetlerinden hakkındaki delilleri istemesine rağmen Hava Kuvvetlerinin delillerin imha edildiğini bildirdiğini, bu tür davalarda bu üçlünün hepsine ret cevabı verdiğini, belli bir yapıya hizmet ettiklerini, belli bir yerden emir aldıklarını, FETÖ/PDY örgüt mensubu oldukları kendi illegal yapılarına uygun olmayan görüşteki görevlileri sistem dışına itmeye çalıştıkları sebebiyle bu şekilde karar verdiklerini düşündüğünü…' (Kls: 3, ek: 7/253-254)

Tanık eski AYİM 1. Dairesi Üyesi ..... 14.10.2016 tarihli beyanında; '...AYİM ... görev yaptığım süre içerisinde ... ...'in, ... .. ile birlikte hareket ederek beş kişilik heyette üç kişilik çoğunluğu sağlamak sureti ile davaların ret edilmesini sağlıyorlardı. Özellikle Havva Kuvvetlerinde yaklaşık üç bin küsur davada sürekli muhalefet gerekçesi yazmak zorunda kalıyordum. Gelen dosyalarda açıkça hukuka aykırılık söz konusu olsa bile ismini belirttiğim bu üyeler tarafından dosyalar reddediliyordu. ...Nitekim muhalefet gerekçesi yazdığım bu dosyaların yüzde doksan Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali olduğu gerekçesi ile karara bağlandı. ...

...Ayın 1. Dairesi meslekten ihraç, terfi gibi önemli konulara bakmaktaydı. Burada verilen kararlar da özellikle havacı subay ve astsubayların ihraç edilmesi konusunda gelen dava dosyalarında hemen hemen hepsine hukuk dışı delillere dayandırılması nedeni ile muhalif kalıp iptali yönünde oy kullanmıştım. Bu tutumun ve muhalefet gerekçesinde yazdığım konular gerek Genelkurmayı gerekse AYİM Başkanlığını rahatsız ediyordu. Hatta bir döneme 9 yıldır AYİM 1. Dairesinde görev yapmama rağmen benim dairemin değiştirileceği dedikodusu yapılıyordu...' (Kls: 3, ek: 7/500-502)

Tanık eski AYİM Genel Sekreteri ... 28.07.2016 tarihli beyanında; '….... Yüce ile ilgili ...objektif olmamasından dolayı şikayet gelirdi...

...AYİM 1. Daire Başkanı...ile yaptığım sohbetlerde kararların hukukiliği anlamında sıkıntılar olduğunu söylüyordu. Özelikle Jandarma ile ilgili atamalarda teamüllerin dışında kararlar verildiği, bunun da ... ...'in yönlendirmesi ve etkisi ile olabileceğini söyledi…

Tanık eski AYİM Genel Sekreteri ... 28.07.2016 tarihli beyanında; '….... Yüce ile ilgili ...objektif olmamasından dolayı şikayet gelirdi...

...AYİM 1. Daire Başkanı...ile yaptığım sohbetlerde kararların hukukiliği anlamında sıkıntılar olduğunu söylüyordu. Özelikle Jandarma ile ilgili atamalarda teamüllerin dışında kararlar verildiği, bunun da ... ...'in yönlendirmesi ve etkisi ile olabileceğini söyledi…

....Uyuşmazlık Mahkemesine üye seçme olayıydı. .... albayım adaydı, ....onun seçilmesi öngörülüyordu. .... ... ve .....'a oy çıktı...oyların gizli olması sebebi ile seçimi kimlerin kilitlediğini bilmiyorum. Ama .... albayın söylediğine göre kurmay albayların blok şekilde hareket ettiği idi. Bu kurmay albayların FETÖ/PDY'li oldukları o dönem konuşulmuyordu. Bu süreçte şimdi onların bunu yaptıklarını düşünüyorum...' (Kls: 3, ek: 7/91-93)

4.2.3.4. MASAK'ın 27.03.2018 tarihinde düzenlediği raporda;

Şüpheli ...'ın;

İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesinde Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan sanık olarak yargılanan ... .....,

Yargıtay 9. Ceza Dairesinde FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üyelik suçundan sanık olarak yargılanan ...,

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığında Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma bürosunda adı geçen .....,

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığında Anayasal Düzeni Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma bürosunda adı geçen .... ile,

Para transferi ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. (Kls: 6, ek: 8/867-918)

4.3. Şüphelinin Eylemleri ve Eylemlerinin Hukuki Nitelendirilmesi:

Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşu ve işleyişine egemen olan, 'Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olması ve bunu Millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, Anayasa'da gösterilen özgürlükçü demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukukun dışına çıkamayacağı, hiçbir faaliyetin Türk millî menfaatlerinin, Türk varlığının, Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esası karşısında korunma göremeyeceği' şeklindeki ilkeleri içeren kurallar bütünü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzenini teşkil etmektedir.

15 Temmuz darbe kalkışmasında kullanılan silahlar ve gerçekleştirilen bir kısım silahlı faaliyetler dikkate alındığında, eylemlerde cebir ve tehdidin açıkça var olduğu, bu cebir ve tehdidin Anayasal düzeni değiştirmeye elverişli olduğu konusunda herhangi bir sorun yoktur.

Sorun, dosya şüphelisinin eyleminin TCY'nin 309. maddesinde tarif edilen ve darbeye kalkışanlarca fiilen gerçekleştirilen Anayasayı ihlal eylemine katılma mı yoksa TCY'nin 314. maddesinde tarif edilen suç/suçlar mı olduğundadır.

Sorun, dosya şüphelisinin eyleminin TCY'nin 309. maddesinde tarif edilen ve darbeye kalkışanlarca fiilen gerçekleştirilen Anayasayı ihlal eylemine katılma mı yoksa TCY'nin 314. maddesinde tarif edilen suç/suçlar mı olduğundadır.

Uygulamada ve teoride kabul edildiği üzere, TCY'nin 309/1. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu, bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi mümkün bir suç olmasına rağmen, bu durum suçun unsuru değildir. Maddede düzenlenen amaçları gerçekleştirmeye yönelik araç fiilin, icrai veya ihmali suç niteliğinde olması da mümkündür. İhmali fiillerle bu suçun işlenebilmesi için failin gerçekleştirilmekte olan icrai fiilleri, görevi gereği önleme yükümlülüğünün bulunması gerekmektedir. Teşebbüs suçu olmasına rağmen, suç oluşturan fiilin hazırlık hareketleri aşamasından geçip icra aşamasına ulaşması gerekir. Araç fiilin işlenmesine yönelik icra hareketinin, hem araç suçun hem de amaç suçun fiil unsurunu oluşturması gerekir. Terör örgütlerinin 'cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırma veya bu düzen yerine başka bir düzen getirme veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önleme' şeklindeki nihai amacının, örgütün her kademesindeki mensuplarca biliniyor olması, hiçbir ayrım yapmadan tüm üyelerinin bu suçtan cezalandırılmaları için yeterli olmayacak ve bu durum üyelerin suça iştirak ettikleri anlamına gelmeyecektir. Üyelik ve yöneticilik fiilleri bağımsız suçlar olarak TCY'nin 314. maddesinde düzenlenerek yaptırıma bağlanmıştır. Fiilin işleneceği konusundaki bilgi, iştirak bakımından önem taşımamaktadır. İştirak için icrai ya da ihmali bir davranışla suçun işlenmesine katkıda bulunmak gerekmektedir.

Her ne kadar şüpheli hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma sonrasında TCY'nin 309/1, 314/2 maddelerinde düzenlenen Anayasayı ihlal ve silahlı terör örgütü üyesi olma suçlarını işlediği değerlendirilerek fezleke düzenlenmiş ise de yukarıdaki açıklamalar, tanık beyanları, şüphelinin darbeye kalkıştığına veya darbeye kalkışanların eylemlerine katıldığına dair delil elde edilememiş olması ve dosya kapsamı dikkate alındığında, şüphelinin eyleminin TCY'nin 309. değil 314. maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

TCY'nin 314. maddesinin birinci fıkrasında örgüt kurma ve yönetme, 2. fıkrasında ise örgüt üyeliği suçu düzenlenmiştir. Şüphelinin eylemlerinin bu madde kapsamındaki hangi suçu oluşturduğu sorununa gelince;

Örgütün kuruluş amacının gerçekleştirilmesi ile doğrudan nedensellik bağı bulunan ve örgütün varlığı ve devamlılığı bakımından önemli olan bir görev üstlenen kimselerin özel bir görev yüklendiği de şüphesizdir.

Ancak eylemin nitelendirilmesi yapılırken, delil durumuna göre, şüphelinin silahlı örgüt içinde bir görevinin olup olmadığı, örgüt içindeki konumu, örgütsel faaliyetler ve şüphelinin bu faaliyetler üzerindeki etkinliğinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.