muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1948, Karar No: 2025/320, Tarih: 22.01.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/1948 E.  ,  2025/320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/247 Esas, 2023/1619 Karar

KARAR : Davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/71 E., 2021/719K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı ... Deri Ürünleri Ltd. Şti. (... Deri) arasında taşınmaz satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, ... Deri'nin sözleşme kapsamında müvekkiline 16 adet nama yazılı bono keşide edip verdiğini, müvekkilinin bu bonoları tahsil için Vakıfbank Ataşehir Şubesine teslim ettiğini, adı geçen Şubenin bonoları keşideci ... Deri'nin adresine en yakın şube olan Zeytinburnu Şubesine gönderdiğini ve bu hususu "senet ihbarnamesiyle" keşideciye ihbar ettiğini ancak bonoların Zeytinburnu Şubesine gönderildiği aşamada çalındığını, çalınan bonolardan birinin de dava konusu 30.12.2020 vade tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli bono olduğunu, davalıların çalınan bu bonoyu bir şekilde ele geçirip müvekkili aleyhine takibe koyduklarını ancak müvekkili ile davalılar arasında bono verilmesini gerektirir herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek müvekkilinin davaya konu bono nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve bononun müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu bononun da aralarında bulunduğu çok sayıda sıralı bononun tahsil amacıyla verildiği banka şubesinden diğer şubeye nakli sırasında kaybolduğu veya çalındığı, buna ilişkin hem banka tarafından hem de davacı senet alacaklısı tarafından zayi nedeniyle iptal davaları açıldığı, davalılarca davaya cevap verilmediği, bunun davanın inkarı anlamına geldiği ancak davalıların davaya konu bonoyu haklı nedenlerle iktisap ettiklerini ispata yarar herhangi bir delil sunmadıkları, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırma neticesinde, davalı şirket yetkilisi olan davalı ... hakkında tefecilik, dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarına ilişkin başlatılmış olan birçok ceza soruşturması ve kovuşturması olduğunun tespit edildiği, tüm bu hususlar gözetilerek dava konusu bononun ticari ilişki kapsamında davalıların eline geçmediği, davalılar tarafından haksız şekilde iktisap edildiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu bononun nama yazılı olarak düzenlendiği, nama yazılı senetlerin alacağın temliki yoluyla devredilebileceği, alacağın temlikinin geçerli olabilmesi için ise yazılı şekilde yapılması gerektiği, davalıların alacağın temlikini ispat edemedikleri, bu hale göre takip alacaklısı davalı ...'nun yetkili hamil olarak kabul edilemeyeceği, İlk Derece Mahkemesince, belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı ...'nun istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit ve bononun istirdadı istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı ...'nun temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

22.01.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3730, Karar No: 2018/4373, Tarih: 27.02.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/3730 E.  ,  2018/4373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti ve izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılardan T.C. Sağlık Bakanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi müteveffa ...'ın 12.03.1996-16.04.2009 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı'na ait ......Kemik Hastalıkları ve Rehabilitasyon Hastanesi'de asgari ücretle, temizlik işçisi olarak çalıştığını,meme kanserine yakalandığını ve malulen emekli olarak işten ayrıldığını, ihale süresi bittikten sonra ihaleyi yeni alan şirkette işine devam ettiğini, bundan dolayı sigorta kayıtlarında bir günlük giriş-çıkışların olduğunu, davalılar arasında 4857 Sayılı Kanunun 2/6 maddesi gereğince alt işveren-üst işveren ilişkisi olduğunu ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti alacağı, yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. Sağlık Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar murisi ile aralarında karşılıklı olarak imzalanmış herhangi bir iş akdi ya da sözleşme olmadığını, temizlik güvenlik gibi işlerin ihale ile şirketlere verildiğini, işçinin işe alınması, çıkarılması, sigortaların ve diğer kanunu yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin işçileri işe alan ihaleyi kazanan yüklenici tarafından yerine getirildiğini, bu açıdan davalı idare yönünden davanın husumetten reddini savunmuştur.

Davalı şirket vekili bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde; davacılar murisinin kendi firmalarında çalışmasının 01.01.2005-2006-2008-16.04.2009 tarihleri arasında olduğunu, tüm dönemlere ilişkin sorumluluğun üzerlerinde olmadığını, diğer...-Temizlik, ....-Temizlik,...-Temizlik firmalarının davaya dahil edilmesini ve ihbarını, taleplerde 5 yıllık zamanaşımı olduğunu savunarak,davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Davalı şirket vekili bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde; davacılar murisinin kendi firmalarında çalışmasının 01.01.2005-2006-2008-16.04.2009 tarihleri arasında olduğunu, tüm dönemlere ilişkin sorumluluğun üzerlerinde olmadığını, diğer...-Temizlik, ....-Temizlik,...-Temizlik firmalarının davaya dahil edilmesini ve ihbarını, taleplerde 5 yıllık zamanaşımı olduğunu savunarak,davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle; SGK kayıtları,toplanan delillerin değerlendirilmesinde; davacıya ait sigorta hizmet cetveli çerçevesinde davalılar arasında temizlik işinin ihale sonucu sözleşme konusu edildiği, 4857 sayılı İş Kanunun 2/6. maddesi dikkate alındığında davalılar arasında asıl – alt işveren ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğundan doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu olduğu,dosya içinde mevcut sigorta sicil dosyası incelendiğinde; davacılar murisinin davalı bakanlığa bağlı ... Kemik Hastalıkları Hastanesi Koruma ve Geliştirme Derneği'nde 12.03.1996-16.04.2009 tarihleri arasında çalıştığı, en son 702,40 TL ücret aldığı, dinlenen tanık beyanları ve davalı bakanlık vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinden anlaşılacağı üzere kanser hastalığı nedeniyle malulen emekli olmak üzere işten ayrıldığı, SGK Tahsisler Dairesi Başakanlığının 20.12.2011 tarihli yazısında davacının maluliyetine karar verildiği anlaşılmakla, davacının fesih sebebinde haklı olduğu 4857 Sayılı Yasanın 24/I-b maddesi gereğince iş akdini feshettiği ve kıdem tazminatını talep etme haklarının oluştuğu tespit edildiği,davalı fazla mesai ücretine dair dinlenen tanıklar davacılar murisinin haftanın 6 günü 07:00-16:00 saatleri arasında çalıştığını beyan ettikleri, davalı tarafça bunun aksini ispatlar herhangi bir delil sunulmadığı, davacının günlük 1 saat dinlenme molası düşüldüğünde, haftada 48 saat çalıştığı, yasal 45 saatlik süre mahsup edildiğinde 3 saat fazla çalışmasının olduğu tespit edildiği,yıllık izinlerinin kullandırıldığının ispat yükü üzerinde olan davalı işverenler bu hususta herhangi bir delil sunmamış ve çalışanın kıdemi itibariyle 196 gün kullanması gereken izin süresi tespit edilmekle alınan bilirkişi hesaplaması karar vermeye elverişli bulunduğu, fazla mesai ücretindeki %30'luk takdiri indirimin yerinde olduğu görülerek davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekilinin ıslah dilekçesinde taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda artırdığı ancak fazla mesai ücretinde fark edilen miktarı doğru olarak belirtmesine (2.190,55) rağmen sonuç kısmında maddi hata (300,00) yaptığı anlaşılmakla dava ve ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek hüküm verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı T.C. Sağlık Bakanlığı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Kararı davalı T.C. Sağlık Bakanlığı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, işçilik alacaklarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır.

Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.

Zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan yargıç tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz. Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, yasada öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur. Şu durumda zamanaşımı, savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve yasal bir engel bulunmamaktadır.

Hemen belirtmelidir ki, gerek İş Kanununda, gerekse Borçlar Kanununda, kıdem ve ihbar tazminatı alacakları için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmemiştir.

Uygulama ve öğretide kıdem tazminatı ve ihbar tazminatına ilişkin davalar, hakkın doğumundan itibaren, eski 818 sayılı Borçlar Kanununun 125 inci maddesi uyarınca on yıllık zamanaşımına tabi tutulmuştur. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ıncı maddesinde de genel zamanaşımı 10 yıl olarak belirlenmiştir.

Tazminat niteliğinde olmaları nedeni ile sendikal tazminat, kötüniyet tazminatı, işe başlatmama tazminatı, 4857 sayılı İş Kanununun; 5 inci maddesindeki eşit işlem borcuna aykırılık nedeni ile tazminat, 26/2 maddesindeki maddi ve manevi tazminat, 28 inci maddedeki belgenin zamanında verilmemesinden kaynaklanan tazminat, 31/son maddesi uyarınca askerlik sonrası işe almama nedeni ile öngörülen tazminat istekleri on yıllık zamanaşımına tabidir.

Bu noktada, zamanaşımı başlangıcına esas alınan kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hakkının doğumu ise, işçi açısından hizmet aktinin feshedildiği tarihtir.

Bu noktada, zamanaşımı başlangıcına esas alınan kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hakkının doğumu ise, işçi açısından hizmet aktinin feshedildiği tarihtir.

Zamanaşımı, harekete geçememek, istemde bulunamamak durumunda bulunan kimsenin aleyhine işlemez. Bir hakkın, bu bağlamda ödence isteminin doğmadığı bir tarihte, zamanaşımının başlatılması hakkın istenmesini ve elde edilmesini güçleştirir, hatta olanaksız kılar.

İşveren ve işçi arasındaki hukuki ilişki iş sözleşmesine dayanmaktadır. İşçinin sözleşmeye aykırı şekilde işverene zarar vermesi halinde, işverenin zararının tazmini amacı ile açacağı dava da tazminat niteliğinde olduğundan on yıllık zaman aşımına tabidir.

4857 sayılı Kanundan daha önce yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasada ücret alacaklarıyla ilgili olarak özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediği halde, 4857 sayılı İş Kanunun 32/8 maddesinde, işçi ücretinin beş yıllık özel bir zamanaşımı süresine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. Ancak bu Kanundan önce tazminat niteliğinde olmayan, ücret niteliği ağır basan işçilik alacakları ise 818 sayılı Borçlar Kanununun 126/1 maddesi uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. 01.06.2012 tarihinden sonra yürürlüğe giren 6098 Sayılı TBK.’un 147. Maddesi ise ücret gibi dönemsel nitelikte ödenen alacakların beş yıllık zamanaşımına tabi olacağını belirtmiştir.

Kanundaki zamanaşımı süreleri, 6098 Sayılı TBK 148. Maddesi gereğince tarafların iradeleri ile değiştirilemez.

İş sözleşmesi devam ederken kullanılması gereken ve iş sözleşmesinin feshi ile alacak niteliği doğan yıllık izin ücreti alacağının zamanaşımı süresinin fesih tarihinden başlatılması gerekir (HGK. 05.07.2000 gün ve 2000/9-1079 E, 2000/1103 K).

Sözleşmeden doğan alacaklarda, zamanaşımı alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. (TBK. m. 149(818.BK.128). Türk Borçlar Kanununun 117 inci maddesi uyarınca, borcun muaccel olması, ifa zamanının gelmiş olmasını ifade eder. Borcun ifası henüz istenemiyorsa muaccel bir borçtan da söz edilemez.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 151 inci maddesinde zamanaşımının nasıl hesaplanacağı belirtilmiştir. Bu maddenin birinci fıkrası, zamanaşımının alacağın muaccel olduğu anda başlayacağı kuralını getirmiştir(818 sayılı BK.128). Aynı yönde düzenleme 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 151 inci maddesinde yer almaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 152. maddesi gereğince, asıl alacak zaman aşımına uğradığında faiz ve diğer ek haklar da zamanaşımına, uğrar. Diğer bir deyişle faiz alacağı asıl alacağın tabi olduğu zamanaşımına tabi olur(818 sayılı BK.131).

Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesi (818 Sayılı BK 133/2) uyarınca, alacaklının dava açmasıyla zamanaşımı kesilir. Ancak zaman aşımının kesilmesi sadece dava konusu alacak için söz konusudur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 152. maddesi gereğince, asıl alacak zaman aşımına uğradığında faiz ve diğer ek haklar da zamanaşımına, uğrar. Diğer bir deyişle faiz alacağı asıl alacağın tabi olduğu zamanaşımına tabi olur(818 sayılı BK.131).

Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesi (818 Sayılı BK 133/2) uyarınca, alacaklının dava açmasıyla zamanaşımı kesilir. Ancak zaman aşımının kesilmesi sadece dava konusu alacak için söz konusudur.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 153/4 maddesinde “Hizmet ilişkisi süresince, ev hizmetlilerinin onları çalıştıranlardan olan alacakları için" zamanaşımının işlemeyeceği ve duracağı belirtilmiştir. Bu maddenin iş sözleşmesiyle bağlı her kişiye uygulanması olanağı bulunmamaktadır. Hizmetçiden kastedilen, kendisine ev işleri için ücret ödenen, iş sahibiyle aynı evde yatıp kalkan, aileden biriymiş gibi ev halkı ile sıkı ilişkileri olan kimsedir(818 sayılı BK. Mad.132).

6098 Sayılı TBK 154. Maddesinde (818 sayılı BK. 133) zamanaşımını kesen nedenler gösterilmiştir. Bunlardan borçlunun borcunu ikrar etmesi (alacağı tanıması), zamanaşımını kesen nedenlerden biridir. Borcun tanınması, tek yanlı bir irade bildirimi olup; borçlunun, kendi borcunun devam etmekte olduğunu kabul anlamındadır. Borç ikrarının sonuç doğurabilmesi için, eylem yeteneğine ve malları üzerinde tasarruf yetkisine sahip olan borçlunun veya yetkili kıldığı vekilinin, bu iradeyi alacaklıya yöneltmiş bulunması ve ayrıca zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir. Gerçekte de borç ikrarı, ancak, işlemekte olan zamanaşımını keser; farklı anlatımla zamanaşımı süresinin tamamlanmasından sonraki borç ikrarının kesme yönünden bir sonuç doğurmayacağından kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır.

Aynı maddenin 2.fıkrası uyarınca, dava açılması veya icra takibi yapılması zamanaşımını kesen nedenlerdendir. Kanunun 156. maddesi ise, zamanaşımının kesilmesi halinde yeni bir sürenin işlemesi gerektiğini açıkça belirtmiştir. Madde açıkça düzenlemediğinden ihtiyati tedbir istemi ile mahkemeye başvurma veya işçilik alacaklarının tespiti ve ödenmesi için Bölge Çalışma İş Müfettişliğine şikâyette bulunma zamanaşımını kesen nedenler olarak kabul edilemez. Ancak işverenin, şikâyet üzerine Bölge Çalışma Müdürlüğünde alacağı ikrar etmesi, zamanaşımını keser.

Uygulamada, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması, dava açma tekniği bakımından, tümü ihlal ya da inkâr olunan hakkın ancak bir bölümünün dava edilmesi, diğer bölümüne ait dava ve talep hakkının bazı nedenlerle geleceğe bırakılması anlamına gelir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca benimsenmiş ilkeye göre, kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmuş olması, saklı tutulan kesim için zamanaşımını kesmez, zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktar için kesilir.

Zamanaşımı, dava devam ederken iki tarafın yargılamaya ilişkin her işleminden ve hâkimin her emir ve hükmünden itibaren yeniden işlemeye başlar ve kesilmeden itibaren yeni bir süre işler.

Zamanaşımı, dava devam ederken iki tarafın yargılamaya ilişkin her işleminden ve hâkimin her emir ve hükmünden itibaren yeniden işlemeye başlar ve kesilmeden itibaren yeni bir süre işler.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 155. maddesi hükmü, "Zamanaşımı müteselsil borçlulardan veya bölünemeyen borcun borçlularından birine karşı kesilince, diğerlerine karşı da kesilmiş olur." kuralını içermektedir. Bu maddeye göre, müteselsil borçlulardan birine karşı zamanaşımının kesilmesi diğer müteselsil borçlulara karşı da zamanaşımını keser. (818 sayılı BK. Mad.134)

Türk Borçlar Kanununun 160. maddesinde (818 Sayılı BK 139), zamanaşımından feragat düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, borçlunun zamanaşımı defini ileri sürme hakkından önceden feragati geçersizdir. Önceden feragatten amaç, sözleşme yapılmadan önce veya yapılırken vaki feragattir. Oysa daha sonra vazgeçmenin geçersiz sayılacağına ilişkin yasada herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. O nedenle borç zamanaşımına uğradıktan sonra borçlu zamanaşımı defini ileri sürmekten feragat edebilir. Zira, burada doğmuş bir defi hakkından feragat söz konusudur ve hukuken geçerlidir. Bu feragat; borçlunun, ileride dava açılması halinde zamanaşımı definde bulunmayacağını karşılıklı olarak yapılan feragat anlaşmasıyla veya tek yanlı iradesini açıkça bildirmesiyle veyahut bu anlama gelecek iradeye delalet edecek bir işlem yapmasıyla mümkün olabileceği gibi, açılmış bir davada zamanaşımı definde bulunmamasıyla veya defi geri almasıyla da mümkündür.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesinde, iş mahkemelerinde sözlü yargılama usulü uygulanır. Ancak 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447 inci maddesi ile sözlü yargılama usulü kaldırılmış, aynı yasanın 316 ve devamı maddeleri gereğince iş davaları için basit yargılama usulü benimsenmiştir.

Sözlü yargılama usulünün uygulandığı dönemde zamanaşımı def'i ilk oturuma kadar ve en geç ilk oturumda yapılabilir. Ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönemde 319 uncu madde hükmü uyarınca savunmanın değiştirilmesi yasağı cevap dilekçesinin verilmesiyle başlayacağından, zamanaşımı defi cevap dilekçesi ile ileri sürülmelidir. 01.10.2011 tarihinden sonraki dönemde ilk oturuma kadar zamanaşımı definin iler sürülmesi ve hatta ilk oturumda sözlü olarak bildirilmesi mümkün değildir.

Dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması durumunda, 1086 sayılı HUMK hükümlerinin uygulandığı dönemde, ıslah dilekçesinin tebliğini izleyen ilk oturuma kadar ya da ilk oturumda yapılan zamanaşımı defi de ıslaha konu alacaklar yönünden hüküm ifade eder. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamada, 317/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği üzerine iki haftalık süre içinde ıslaha konu kısımlar için zamanaşımı definde bulunulabileceği kabul edilmelidir.

Cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir.

1086 sayılı HUMK yürürlükte iken süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı define davacı taraf süre yönünden hemen ve açıkça karşı çıkmamışsa (suskun kalınmışsa) zamanaşımı defi geçerli sayılmakta iken, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uygulandığı dönemde süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı definin geçerli sayılabilmesi için davacının açıkça muvafakat etmesi gerekir. Başka bir anlatımla 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamalar bakımından süre geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı define davacı taraf muvafakat etmez ise zamanaşımı defi dikkate alınmaz.

Zamanaşımı definin cevap dilekçesinin ıslahı yoluyla ileri sürülmesi de mümkündür (Yargıtay HGK. 04.06.2011 gün 2010/ 9-629 E. 2011/ 70. K.).

Somut uyuşmazlıkta davalı vekili cevap dilekçesinde süresi içerisinde davaya karşı zamanaşımı def'inde bulunmuş olup,mahkemece davalının davaya karşı yaptığı zamanaşımı def'i değerlendirilmeksizin karar vermesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, 27.02.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23866, Karar No: 2014/37372, Tarih: 08.12.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/23866 E.  ,  2014/37372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalı ünvanının ... Hijyen Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş. olarak değiştiği halde gerekçeli kararda ... Ecza ve İtriyat Depo Sanayi ve Tic. A.Ş. olarak yazılması mahallinde düzeltilebilecek maddi hata kabul edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 08.12.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.