muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/6235, Karar No: 2018/2639, Tarih: 30.05.2018

**1. Ceza Dairesi         2016/6235 E.  ,  2018/2639 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yakın akrabayı öldürme

HÜKÜM : Sanığın eşi ...'ı öldürmek suçundan 5237 sayılı TCK'nun 82/1-d, 29/1, 62/1, 53/1-2-3, 63/1, 54/1. maddeleri uyarınca 18 yıl 4 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller, karar yerinde incelenip, sanık ...’in suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ve bozma nedeni hariç olmak üzere tahrike ilişkin cezayı azaltıcı sebeplerin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma sebepleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin; cezai ehliyetin bulunmadığına, katılan Bakanlık vekilinin tasarlayarak öldürme suçundan ceza alması gerektiğine, sanık hakkında lehe indirimlerinin uygulanması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine;

Ancak;

1)Sanığın ceza ehliyetine ilişkin Samsun Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin 21/06/2012 tarihli raporu ile Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun 27/09/2013 tarihli raporu arasında farklılık bulunması karşısında sanığın ceza ehliyeti konusunda Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan sanığın bizzat hazır edilerek rapor alındıktan sonra sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinin düşünülmemesi,

2)Sanık ile evli olan maktulün olaydan önce bilgisayarından internet üzerinden bir erkek şahısla yazıştığı, durumu farkeden sanıkla maktulün tartıştıkları, maktul'n sanığın ikazına "şahsın kendisini rehabilite ettiğini" söylemesinden ibaret haksız eylemleri nedeniyle 18 yıldan 24 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı TCK'nun 29. maddesinin uygulanması sırasında üst sınırdan ceza tayini yerine yazılı şekilde 22 yıl hapis cezasına hükmolunması suretiyle eksik ceza tayini,

Usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirdiğinden sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, 30/05/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.

30/05/2018 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet savcısı ...'nın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukat ...'nin yokluğunda 31/05/2018 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2017/15955, Karar No: 2022/4913, Tarih: 23.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2017/15955 E.  ,  2022/4913 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında “ 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme“ suçundan açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, düzenlediği tüm faturaların gerçek olduğunu, vergi tekniği raporunda belirtilen ..... İnşaat, ....İnşaat, .... İnşaat Makina, ... Tanıtım Turizm şirketlerine düzenlenen faturaları ise kendisinin düzenlemediğini, bu şirketlerle herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığını beyan etmesine karşın adı geçen şirketlerin Ba formlarının incelenmesinde, 2010 takvim yılında sanıktan mal aldıklarını beyan ettiklerinin anlaşılması karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

1)Suça konu fatura asıllarının, kullanan mükellefler veya vergi dairesinden sorulmak suretiyle temin edilerek dosyaya getirtilip sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

2)Sanığın faturadaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylemesi halinde sanığın temin edilecek yazı ve imza örnekleri ile faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

3)Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olmadığının anlaşılması halinde ise; faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile beraat hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 23.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4971, Karar No: 2010/8681, Tarih: 13.05.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/4971 E.  ,  2010/8681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde vasiyetnamenin tenfizi istenilmiştir. Mahkemece davanın zamanaşımından reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davada, müşterek murisin davacıya vasiyet ettiği taşınmazın davacı adına tapuya tescili ile vasiyetnamenin tenfizine karar verilmesi talep edilmiştir.

Kısa kararda “Davalı ... hakkında açılan davanın bu dosyadan ayrılmasına, mahkemenin başka bir esasına kaydedilmesine, diğer davalılar hakkında açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine” karar verilmiş olmasına karşın, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında “Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine” karar verilmiştir.

Kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkraları arasında çelişki bulunmaktadır.

10.4.1992 gün 7/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca kısa karar ile gerekçeli kararın çelişik bulunması hali bozma nedeni oluşturmaktadır.

Anılan İçtihat gereğince kısa kararla bağlı olmaksızın ve dosya münderecatına göre mahkemece bu hususlar gözönünde tutularak vicdani kanaate göre karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve şimdilik diğer yönlerin incelenmesine mahal olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.5.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5988, Karar No: 2012/27997, Tarih: 20.12.2012

**12. Ceza Dairesi         2012/5988 E.  ,  2012/27997 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : 5237 sayılı TCK' nın 89/1, 52, 53/6. maddeleri gereğince

mahkumiyet.

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın kusurunun bulunmadığına, cezanın fazla olduğuna, takdiri indirim uygulanmadığına ilişkin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Gerekçeli kararın gerekçesinde 1. derecede kusurlu olan sanığın kusur derecesinin çelişkili ve kural ihlalinin farklı belirtilmek (başka bir olaya ilişkin matbu şekilde) suretiyle hükmün karıştırılması,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükmün gerekçe kısmındaki “Olayın meydana gelmesinde sanığın yola gereken dikkati vermesi ikazda bulunup kazayı önleme bakımından etkin fren ve direksiyon tedbiri alması gerekirken bu hususlara riayet etmediğinden 2. derecede kusurlu olduğu tespit edilmiştir.” ibaresinin karardan çıkartılmak suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 20.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10128, Karar No: 2018/2355, Tarih: 26.03.2018

**23. Hukuk Dairesi         2015/10128 E.  ,  2018/2355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, sıra cetvelinin İİK’nın 206 ve 100. maddelere aykırı olarak düzenlendiğini, müvekkilinin alacağının işçi alacaklarından kaynaklandığını, dolayısı ile İİK’nın 206 maddesi gereğince 1. sırada olması gereken alacaklardan olduğunu, bu sebeple sıra cetvelinde nafaka alacaklısı ile garameye girmeleri gerektiğini, müvekkilinin alacağa konu davada masrafların kendileri tarafından yapıldığını ve ayrıca miktarın %25'inin vekilin olması gerektiğini, bu masrafların hesaplanarak öncelikle ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptali ile masrafların borçluya ödenmesi ve borçlunun işçi alacağı ile nafaka alacağının İİK’nın 206. maddesi gereği garameten paylaştırılmasını talep etmiştir.Şikayet olunan vekili, şikayetin reddini istemiştir.Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ... İcra Müdürlüğü’nün 2014/1506 E. sayılı takip dosyasında düzenlenen 25.12.2014 tarihli sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-İİK'nın 142. maddesinde, "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmü düzenlenmiştir. Sıra cetveline şikayet kural olarak sıra cetveline giren ya da girme hakkı bulunduğu halde sıra cetveline alınmayan alacaklılar tarafından aynı iştirak derecesi ya da üst sırada bulunup kendilerine pay ayrılan alacaklılara karşı açılır. Bir diğer ifade ile bedeli paylaşıma konu mal üzerinde haczi ya da rehni bulunan alacaklının, sıra cetvelinin iptalini istemekte de hukuki yararı vardır. Bu madde hükmü ile sıra cetveline şikayet hakkı takip alacaklılarına tanınmış olup, borçlunun alacaklı sıfatı bulunmadığından ve kendisine pay ayrılmadığından, şikayette hukuki yararı bulunmamaktadır.Bu durumda mahkemece, borçlunun sıra cetveline şikayette bulunmasında takip yetkisinin(aktif husumet ehliyetinin) bulunmadığı gerekçesiyle, şikayetin HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek reddine karar verilmesi doğru olmamış ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasında yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilmesi suretiyle onanması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, kararın, gerekçesi değiştirilerek ve ''HÜKÜM'' bölümünün 1 no'lu bendinde ‘Şikayetin’ ibaresinden sonra "HMK'nın 114/1-e ve 115/2. maddesi uyarınca usulden" ibaresi eklenmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4601, Karar No: 2019/1649, Tarih: 21.03.2019

**4. Hukuk Dairesi         2018/4601 E.  ,  2019/1649 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... Bakanlığı vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 17/01/2003 gününde verilen dilekçe ile orman yangını nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına dair verilen 05/07/2017 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, orman yangını nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden mahkemenin 2011/378 esas, 2011/475 karar sayılı ilamı kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemenin 20/09/2011 gün, 2011/378 esas, 2011/475 karar sayılı, "davanın davalılar ... ve ... yönünden kabulüne" dair kararı, Dairemizin 06/02/2013 gün, 2013/159 esas, 2013/1750 karar sayılı ilamıyla davanın reddinin gerektiği belirtilerek yalnızca kararı temyiz eden davalı ... yararına bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak her iki davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Ancak 20/09/2011 tarihli karar, davalılardan ... tarafından temyiz edilmediğinden onun yönünden kesinleştiği için Dairemizin 04/10/2016 gün, 2016/6941 esas, 2016/9424 karar sayılı bozma ilamında; adı geçen davalı yönünden yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilmiştir.

Dairemizin son bozma ilamına uyularak verilen temyize konu kararda; davalı ... yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş olmakla birlikte; kesinleşen karar davalının aleyhine iken, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti lehine olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Mahkemenin 2011/378 esas, 2011/475 karar sayılı ilamının davalı ... yönünden kesinleşmesi ile ferileri olan yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin hüküm fıkraları da

kesinleşmiştir. Bu hususlarda yeniden hüküm kurulması, anılan ilkeye aykırı ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının 6. bendinde yer alan 395,85 TL yargılama giderinin ne kadarının hangi davalı tarafından sarf edildiği açıklanmadığından, yarı oranında yapıldığı kabul edilerek yarısının davacı üzerinde bırakılması, 7. ve 8. bentlerin hüküm fıkrasından çıkarılması ve mahkeme kararının HUMK'un 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 6. bendinin silinerek yerine; "6- Bozma öncesi davalı ... tarafından bu yargılama için yapılan 197,92 TL masrafın davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine" ifadelerinin yazılmasına, 7. ve 8. bendin hüküm fıkrasından tamamen çıkarılmasına, davacının diğer temyiz itirazlarının (1) numaralı bentte gösterilen nedenlerle reddi ile kararın düzeltilmiş bu biçimi ile ONANMASINA 21/03/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2325, Karar No: 2010/5042, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/2325 E.  ,  2010/5042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İşe İade İstemli

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş sözleşmesinin “…Bilindiği üzere 5747 sayılı yasa ile Seyhan İlçesine ait bir kısım mahalleler ayrılmak suretiyle Çukurova adı altında yeni bir ilçe kurulmuş 29.3.2009 Genel Mahalli seçimleri de faaliyetlerine başlamıştır. İhale işini yürüttüğümüz Seyhan Belediyesinin yetki sınırları içerisinde tarafımızdan temizliği yapılan ve çöpleri toplanan alanların büyük bir kısmı Çukurova ilçesine geçmiştir. Ancak yukarıda açıklamış olduğumuz üzere Seyhan Belediyesinin bölünmesi nedeniyle temizlik hizmeti ve çöp toplama hizmeti vereceği alanların küçülmesi nedeniyle Seyhan Belediyesince yapılan yeniden yapılan ve organizasyon çerçevesinde Seyhan Belediyesi yetki sınırları içerisindeki faaliyetlerimizin 31.7.2009 tarihinde feshedileceği 11.5.2009 tarih ve 016/327 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Yine aynı yazıda Seyhan Belediyesinin yetki sınırları Genel Mahalli İdareler seçimi sonrası bölündüğü ancak 5747 sayılı yasa gereği Çukurova Belediyesi temizlik hizmeti alt yapısını oluşturuncaya kadar bedeli Çukurova Belediyesince ödenmek üzere temizlik hizmetlerinin Seyhan Belediyesince yerine getirileceği yönünde Çukurova Belediyesi ile Seyhan Belediyesi arasında protokol imzalandığı, imzalanan protokol gereği 31.7.2009 tarihine kadar Çukurova Belediyesi sınırları içerisinde kalan cadde ve sokakların temizliği ile ilgili çöplerin toplanması işi Seyhan Belediyesi ile firmamız arasında halen geçerli olan ihale gereğince firmamız tarafından yapılacaktır. Firmamızın Seyhan Belediyesinden almış olduğu ihale 31.7.2009 tarihinde sona erecektir” gerekçesi ile 31.7.2009 tarihi itibariyle feshedileceği bildirilmiştir.