muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/10827, Karar No: 2015/11782, Tarih: 08.06.2015

Özet olarak; her bir madde, düzenlendiği yasadaki aynı konuya ilişkin diğer maddelerden ayrı olarak ele alınıp tek başına yorumlanması olanaklı değildir. Çünkü çoğu zaman bir konuya ilişkin düzenleme tek bir maddeyle çözüme kavuşturulmamıştır. 765 sayılı Yasa'da, 5237 sayılı Yasa'daki 142/1-b (1.cümle) maddesinin karşılığı olmadığı gibi, 5237 sayılı Yasa'da da, 765 sayılı Yasa'da yer alan 493/1. maddenin karşılığı bir düzenleme yoktur. Bu nedenle bu konuda fazla bir şey söylemeye gerek olmadığı kanaatindeyiz.

Motosikletlere yönelik hırsızlık eylemlerinin, motorlu araçlarla birlikte ele alıp ve TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesindeki suçun unsularını birlikte değerlendirecek olursak; öncelikle TCK.nın 142/1-b maddesinin 1. cümlesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenleme gözetildiğinde; suça konu eşyanın kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olmasını suçun nitelikli hali olarak düzenleyen bir yasa maddesi karşısında, bu madde görmemezlikten gelinerek, suçun konusunu oluşturan eşya (motosiklet), ister kilitli olsun ister ise kilitsiz olsun, aynı nitelikte kabul edilerek, başka bir maddeye (TCK.nın 142/1-e maddesi) göre aynı cezayı yaptırımı doğuracak şekilde nitelikli hal kabul edilmesi, adil olmadığı gibi kendi içerisinde çelişki de oluşturmaktadır. Şöyle ki, hiçbir tedbir alınmadan veya kontak anahtarı üzerinde sokağa bırakılmış bir motosikletin çalınması eylemi ile kontağı kilitlenmiş veya tekerleği gövdesine bağlanarak kısmende olsa koruma altına alınmış bir motosikletin çalınması eyleminin aynı nitelikte kabul edilmesi yasaya ve hakkaniyete uygun düşmediği kanaatindeyiz.

Bu genel tespitlerden sonra tartışılacak en önemli sorun, kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin gövdeye bağlanması suretiyle kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş motosikletin, TCK.nın 142/1. maddesinin b bendinin 1. cümlesi kapsamında, “kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya” niteliğinde olup olmadığıdır.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.

Burada yasal anlamda eşyanın muhafaza altına alınmış olmasının iki yönü söz konusudur. Birincisi suçun mağduruna bakan yönü itibariyle; mağdurun eşyasını korumak için normal sorumlu bir kişi gibi davranıp davranmadığıdır. Kişi değerli bir eşyasını sorumsuzca ve ihmalkar tutumuyla korunaksız bırakıyorsa, yasa koyucunun kişinin sorumsuzca tutumunu korumak veya gözeterek bu yönde suçun nitelikli halinin düzenlemesi söz konusu olamaz. Hırsızlık suçuna ilişkin yasa maddeleri incelendiğinde bu husus açıkça anlaşılabileceği gibi yerleşik uygulama da aynı yöndedir. İkinci yönü ise; eşyanın kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmasıyla hırsızlık eylemlerine karşı engelleyici, caydırıcı olması veya suçun faili için risk oluşturmasıdır. Yoksa kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmış olmakla, eşya (motosikle) hiç bir şekilde çalınamaz veya çalınamaz demek değildir. Bu nedenle direksiyon kilidi olmayan veya tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilitle muhafazası sağlanmamış ya da kontak anahtarı üzerinde bırakılmış olması nedeniyle kolaylıkla çalıştırılıp taşınabilen bir motosiklete göre, basit bir direksiyon vaya kontak kilidi ya da tekerleğin dönmesini engelleyen bir kilit yasal anlamda koruma sağladığında tereddüt bulunmamaktadır.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamaları gözetilerek, yasal anlamda kilidin hangi nitelikte olması gerektiği ve bu bağlamda motosikletlerin kontak veya direksiyon kilitleri ile tekerleğin dönmesini engelleyen kilit sistemlerinin TCK.nın 142/1-b (1. cümlesi) kapsamında kilit olup olmadığını irdeleyecek olursak.

Yasal anlamda bir kilitten bahsedebilmemiz için, kilidin bozuk olmaması ve elle çekildiğinde kolaylıkla açılacak kadar basit olmaması gerekli ve yeterlidir. Bunun yanında kilidin muhkem veya dayanıklı olmasına gerek olmadığı gibi çay kaşığıyla veya metal saç tokasıyla açılması veya aynı marka araç anahtarlarının birbirini açıyor olması, bu kilitlerin yasal anlamda kilit sayılmalarına engel teşkil etmemektedir. Bu nedenle motosikletlerin kontak ve direksiyon kilitleri ile tekerleğinin dönmesinin engellemek için kullanılan kilitler yukarıdaki ifade ettiğimiz nitelikleri taşıması halinde yasal anlamda kilit olduğundan kuşku yoktur.

Tartışılması gereken konulardan biride; motosikletin kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitlenmesi halinde; kilide bir müdahale yapılmadan veya kilit sistemi devre dışı bırakılmadan, motosikletin sürüklenerek veya birkaç kişi tarafından kucaklanarak veya çekiciyle taşınarak çalınması durumda da eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) kapsamında nitelikli hırsızlık olacak mı dır?

Tartışılması gereken konulardan biride; motosikletin kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitlenmesi halinde; kilide bir müdahale yapılmadan veya kilit sistemi devre dışı bırakılmadan, motosikletin sürüklenerek veya birkaç kişi tarafından kucaklanarak veya çekiciyle taşınarak çalınması durumda da eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) kapsamında nitelikli hırsızlık olacak mı dır?

Hemen belirtelim ki bu durumda da eylem anılan madde kapsamında nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Çünkü anılan 142/1-b maddesinde, hırsızlık eylemini gerçekleştirme biçimine ilişkin bir düzenlemeye (TCK.nın 142/2-d maddesinde olduğu gibi) yer verilmemiştir. Kapıları kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş bir otomobilin çekiciyle çalınması halinde, kilit sistemine bir müdahale olmadığı halde, yasal ifadesiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış eşyanın çalınması söz konusu olduğundan eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) tanımlanan suçu oluşturduğu gibi, aynı şekilde kilitli motosikletin kilit sistemine müdahalede bulunmadan çalınması biçimindeki eylemlerde aynı madde ve fıkra kapsamında nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacaktır.

Açıklanması gerek diğer bir konu ise; kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitli motosiklete veya kapısı kilitli veya kontağı kapalı otomobile yönelik hırsızlık eylemi ile kapısı kilitli çelik kasa veya dondurma dolabına yönelik hırsızlık eylemlerinin birbirinden farklı veya aynı nitelikte olup olmadığıdır.

Madde metnine bakacak olursak; hırsızlık suçunun, “... kilitlenmek suretiyle ...... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında” işlenmesi öngörülmüştür. Çelik kasa veya dondurma dolabının kapısının kilitlenmesiyle muhafaza altına alınmış olmayacağı hepimizin malumudur. Çelik kasa ağırlığı itibarıyla korunaklı olabilecek ise de, bu tür eşyaların kilitleri çelik kasayı veya dondurma dolabını korumaya yönelik olmayıp, içerisindeki eşyayı korumaya yöneliktir. Motorlu araçlar ile motosikletler ise, hayatın olağan akışı içerisinde, kapıları, kontak kilitleri veya direksiyonları ya da tekerlekleri kilitlenmek suretiyle aracın kendisi de bu şekilde muhafaza altına alınıp açıkta bırakılmaktadır. Yasa'daki ifadesiyle; “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ...muhafaza altına alınmış olan eşya”nın kendisinin veya içerisindeki eşyanın çalınması halinde eylem TCK.nın 142/1-b maddesine uyan suçu oluşturacaktır.

Çelik kasa yönünden ise; kilitli bir çelik kasanın anahtar uydurularak açılıp içerisinden eşyanın çalınması eylemi, aynı Yasa'nın 142/2-d maddesi kapsamına girecek, kilit kırılmak suretiyle veya anahtar uydurma dışında başka bir şekilde kilit devre dışı bırakılarak içerisinden eşyanın çalınması halinde eylem 142/1-b maddesi kapsamında değerlendirilecek, çelik kasanın kendisinin çalınması halinde ise, bulunduğu yere göre bina dahilinde 142/1-b maddesi, açık yerde ise (ör: açık pazar yerinde) 141/1. maddesi kapsamında hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Örnekteki nitelendirmeler birbiriyle çelişkili gözükse de, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasını yansıtmakta olup yasa metnine de uygun olduğunda tereddüt bulunmamaktadır.

Bu nedenle motosiklet ve araçların kontak kilitleri (motosikletlerin direksiyon ve tekerleğin dönmesini engelleyen kilitleri de dahil olmak üzere) ile çelik kasa veya dondurma dolabı kilitlerinin yasal anlamda fonksiyonlarının birbirinden farklı olduğu, motosiklet ve araçların kilitleri yukarıda anılan maddeler kapsamında kilit fonksiyonuna sahip oldukları halde, çelik kasa ve dondurma dolabının kilitleri, bu eşyaların kendilerine yönelik hırsızlık eylemleri yönünden yasal anlamda kilit fonksiyonlarının bulunmadığını kabul etmek gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayımızda, direksiyon kilidiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış motosikletin, düzkontak yapılarak çalınması biçimindeki eylem TCK.nın 142/1-b maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu halde, sayın çoğunluğun eylemin TCK.nın 142/1-e maddesine uyan suçu oluşturduğuna ilişkin bozma görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/6418, Karar No: 2015/17567, Tarih: 18.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/6418 E.  ,  2015/17567 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, ihbar tazminatı, fazla mesai ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait Gar Lokantası olarak çalışan işyerinde 09.11.2010 tarihinden 30.06.2011 tarihine kadar mesul müdür olarak çalıştığını, müvekkilinin iş sözleşmesinin feshedildiği 30.06.2011 tarihine kadar çalışması sebebi ile ihbar tazminatı, fazla mesai ve ücret alacağının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, her ne kadar resmi kayıtlarda işyeri kendi adına gözükse de davacının işyerini kendi nam ve hesabına işlettiğini, gelirini de kendisinin aldığını, davacının kendisine sadece 115,00 TL Sosyal Güvenlik Kurumu primini verdiğini, davacının kendi işçisi olmadığını, aralarında herhangi bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacı ile aralarında hizmet sözleşmesi olmadığı, davacının işyerini kendi nam ve hesabına çalıştıdığı iddiasının doğru olduğu ve resmi belgenin aksini ispat yük kendine düşen davalının bu şekilde resmi belge olan Sosyal Güvenlik Kurumu kaydının aksini ispatladığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, kanuni süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında taraflar arasında iş sözleşmesi olup olmadığı yönünden uyuşmazlık söz konusudur.

Hizmet sözleşmesinin belirleyici özelliği ise “zaman” ve “bağımlılık” unsurlarıdır. Bu çerçevede, belirli yada belirsiz bir sürede iş gücünü sunan kimse (=sigortalı) ile bunu kabul eden kimse yada kimseler arasındaki iş ilişkisini hizmet sözleşmesi olarak tanımlamak mümkündür. Bağımlılık unsurunun varlığı için de, işverenin her an ve durumda çalışanı denetleme ve isteğine göre sigortalıya iş edimini yaptırma gücünün varlığı şarttır.

Dosya içeriğinden, davacının 09.01.2010-30.06.2011 tarihleri arasında sorumlu müdür olarak davalının işlettiği işverenlikte çalıştığı, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları, davacı ve kimi davalı tanık anlatımları ile Devlet Demiryolları 6. Bölge Müdürlüğünün davacı ve davalıya hitaben gönderilen yazı cevabı ile ihtar içeriğinden anlaşılmakla davalının davacının kendi nam ve hesabına söz konusu işverenliği çalıştırdığı iddiasını kanıtlayamadığı görülmüştür. Tüm bu sebepler dosyanın esasına girilerek talepler yönünden inceleme ve hesaplama yapılması gerekirken davanın reddine karar verilmesi uygun değildir.

Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22460, Karar No: 2014/4570, Tarih: 27.02.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/22460 E.  ,  2014/4570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ALANYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/09/2012

NUMARASI : 2009/581-2012/863

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, yıkım, ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava; imar parseline elatmanın önlenmesi isteğine ilişkin olup 02/03/2010 tarihli dilekçe ile ecrimisil, 12/07/2010 tarihli ıslah dilekçesi ile de yıkım talebinde bulunulmuştur.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile kadastro teknisyeninin 30/11/2011 tarihli, krokili raporunda (A) harfi ile gösterilen 601.91 m²'lik bölümüne elatmanın önlenmesine ve muhdesatın yıkımına, 2.475,00- TL. ecrimisilin yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; dava konusu 247 ada, 1 sayılı parselin davacı adına, komşu 247 ada, 2 parselin dava dışı D. B., 3 sayılı parselin ise dava dışı H. O. ile davalının babası M. O. adına kayıtlı olduğu, anılan parsellerin imar uygulaması sonucu oluştuğu, davalının babası M. O.'ın bağımsız maliki bulunduğu 153 ada, 51 kadastral parsel sınırları içerisinde inşaa ettiği seranın imar uygulaması sonucunda 247 ada, 1, 2 ve 3 sayılı imar parselleri üzerinde toplamda 1000 m²'lik alanı kapsadığı, seranın 601.91 m²'lik kısmının davacının kayden maliki bulunduğu 247 ada, 1 imar parseli içerisinde kaldığı, davalının, çekişmeye konu seranın üzerinde konumlandığı gerek imar parsellerinde gerekse geldisi kadastral parsellerde kayıttan ve mülkiyetten kaynaklı bir hakkının bulunmadığı ancak muz yetiştiriciliği yapılan, plastik örtülü, çelik konstrüksiyonlu seranın davalı tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı dava dilekçesinde; kayden maliki bulunduğu 247 ada, 1 sayılı imar parselinin bir bölümüne davalının taşkın sera yapmak suretiyle müdahale ettiğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, yargılama sırasında da 12/07/2010 tarihli, yöntemine uygun olarak verilen harçlandırılmış dilekçe ile davasını ıslah ettiğini bildirerek elatmanın önlenmesi yanısıra yıkım isteğinde bulunmuş, davalı ise ; çekişmeye konu seranın 247 ada, 3 parselde paydaş olan babası Mahmut Okşar adına kullandığını, tecavüzün imar uygulaması ile oluştuğunu savunmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki; elatma olgusu haksız fiil niteliğinde olup elatmanın önlenmesi davalarının da haksız fiili gerçekleştiren kişiye yöneltilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Bilindiği üzere; arzın mütemmim cüz'ü (bütünleyici parçası) olan muhtesatların, zeminin mülkiyetine tabi olmaları nedeniyle (Türk Medeni Kanunu'nun 684. maddesi) yıkım istekli davalarda, davanın binanın ana nüvesinin üzerinde bulunduğu taşınmazın tüm maliklerine yöneltilmesi zorunludur.

Hemen belirtmek gerekir ki; elatma olgusu haksız fiil niteliğinde olup elatmanın önlenmesi davalarının da haksız fiili gerçekleştiren kişiye yöneltilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Bilindiği üzere; arzın mütemmim cüz'ü (bütünleyici parçası) olan muhtesatların, zeminin mülkiyetine tabi olmaları nedeniyle (Türk Medeni Kanunu'nun 684. maddesi) yıkım istekli davalarda, davanın binanın ana nüvesinin üzerinde bulunduğu taşınmazın tüm maliklerine yöneltilmesi zorunludur.

Öte yandan; davalının kullanımındaki sera imar uygulaması sonucunda tecavüzlü hale geldiğine göre seranın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinde "yapı olarak" kabulü halinde sera bedeli ödenmeden yıkıma karar verilmesi olanaklı değildir. Bu durumda; çekişmeye konu seranın 3194 sayılı İmar Yasasının 5. maddesinde tanımlanan "yapı kavramı" içerisinde değerlendirilip-değerlendirilemeyeceği hususunun öncelikle açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Anılan Yasanın 5. maddesindeki tanımdan; muvakkat yapıların, müteharrik (bir yerden bir yere hareket edebilen, hareketli ) tesislerin yapı kavramı içerisine alındığı, binanın ise madde de ayrıca tanımlandığı görülmektedir.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan 13/04/2011 havale tarihli, Ziraat Mühendisi bilirkişi raporunda; yıkımı istenen seranın "plastik örtülü, çelik konstrüksüyonlu, sökülebilir, başka bir yere taşınabilir " nitelikte olduğu saptanmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan bu niteleme karşısında seranın 3194 sayılı Yasanın 5. maddesinde tanımlanan yapı niteliğinde olmadığı, dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinin uygulama yeri bulunmadığı açıktır.

Yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; davacının kayden maliki olduğu imar parseline haklı ve geçerli bir neden bulunmaksızın sera yapılmak suretiyle müdahale edildiği saptanarak kayda üstünlük tanınmak ve seranın davalı tarafından kullanıldığı belirlenmek suretiyle elatmanın önlenmesine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalının buyöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davalının öteki temyiz itirazlarına gelince;

Dava başlangıçta elatmanın önlenmesi isteği ile açılmış ise de yöntemine uygun şekilde harçlandırılmış 12/07/2010 tarihli, ıslah dilekçesi ile yıkım da istenildiğine göre yıkıma konu seranın üzerinde inşaa edildiği 153 ada, 51 kadastral parselin imar uygulaması ile 247 ada, 3 parsele dönüştüğü, seranın arzın bütünleyici parçası olup taşınmazın mülkiyetine tabi olduğu gözetilerek 247 ada, 3 imar parselindeki kayıt maliklerinin davada yer almalarının gerektiği açık olduğu gibi diğer taraftan; davacı taraf davasının ıslah etmeden önce 02/03/2010 tarihli dilekçede elatmanın önlenmesi ile birlikte "elde edilen gelirden pay" isteğinde bulunmuş ise de anılan dilekçe harçlandırılmadığı gibi hangi dönem için ne kadar ecrimisil istendiği de belirtilmemiştir. Bu durumda ecrimisil isteği bakımından yöntemine uygun ıslah yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca; yukarıda değinilen ilkeler gözetilmek ve 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesinin sağladığı imkânlar da değerlendirilmek suretiyle yıkımı istenen seranın eklentisi niteliğinde olduğu 247 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın, kayıt malikleri Mahmut Okşar ve Hüseyin Okşar'a husumetin tevcih edilmesi, taraf teşkilinin sağlanması, ondan sonra işin esasının incelenmesi, seranın 3194 sayılı Yasanın 5. maddesinde tanımlanan yapı niteliğinde olmadığı, dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinin uygulama yeri bulunmadığının gözetilmesi, toplanan ve toplanacak delillerin birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru olmadığı gibi usulüne uygun bir dava olmadığı halde ecrimisile hükmedilmiş olmasıda isabetsizdir.

Davalının bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 27.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6418, Karar No: 2013/21350, Tarih: 25.11.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/6418 E.  ,  2013/21350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15/12/2011 tarih ve 2011/129-2011/370 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin dünyaca ünlü "Queen Elizabeth " gemisinin sahibi olduğunu, "Queen Elizabeth” isminin aynı zamanda bir çok ülkede tescilli tanınmış marka olduğunu, davalı Güngörler Kuyumculuk. Ltd. Şti.’nin anılan ibareyi marka olarak tescil ettirdiğini, oysa anılan ibarenin müvekkiline ait marka olduğunu, diğer davalının ise aynı isimle otel işlettiğini, bu durumun müvekkili markasına tecavüz oluşturduğunu ileri sürerek, davalı Güngörler Kuyumculuk Ltd. Şti.’ne ait 2005/39954 sayılı markanın hükümsüzlüğünü, diğer davalının otel adı olarak kullandığı "Queen Elizabeth” ibaresinin marka hakkına tecavüzünün tesbiti ile menini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, Queen Elizabeth markasının TPE nezdinde müvekkili Güngörler Kuyumculuk İşlt. Tur. Tic. Ltd. Şti. adına tescil edilmiş bir marka olduğunu, aynı ismin diğer müvekkili Kapıkaya Turz. İnş. Kuy. Teks. Deri Ür. Gıda Oto. Yapı Elem. İth. İhr. San. Ltd. Şti'nin Kemer'deki 5 yıldızlı oteline verildiğini, tescilli marka sahibi olmayan davacının işbu davayı açma hakkının bulunmadığını, "Queen Elizabeth 2" adının davacıya ait marka olmayıp bir gemi ismi olduğunu, ayrıca tanınmış bir marka olduğu iddiasının doğru olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ''Queen Elizabeth'' isminin tüm dünya çapında tanınmış olduğu, davalıların gerek otelin mimari yapılış tarzı olarak, gerek kullanım tarzı olarak bu tanınmışlıktan haksız olarak yararlanma amacını güttüğü, davacı ve davalının otel ve turizm hizmetlerini kapsayan benzer hizmetler verdikleri gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

1- Mahkeme ilamı davalı Güngörler Ltd. Şti. vekiline 29.12.2011 tarihinde tebliğ edilmiş olup, karar aynı vekil tarafından HUMK`nun 432/1. madde hükmünde yazılı 15 günlük yasal temyiz süresi geçirildikten sonra 28.02.2013 günü temyiz edilmiştir. Aynı Yasa’nın 432/4.maddesi uyarınca süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.03.1990 gün ve ¾ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince Yargıtay tarafından da bu yönde karar verebileceğinden, temyiz isteminin süre yönünden reddi gerekmiştir.

2- Diğer davalının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince ; davacı taraf davada markaya tecavüzün önlenmesini de istemiş ise de, mahkemece hüküm bölümünde sadece davalı Güngörler Ltd. Şti'ye ait marka ve alan adının silinmesine karar verilmiştir.Davalı Kapıkaya Turz. İnş. Kuy. Teks. Deri Ür. Gıda Oto. Yapı Elem. İth. İhr. San. Ltd. Şti.'nin markaya tecavüzü ile ilgili herhangi bir hüküm oluşturulmadığı halde, bu davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Güngörler..Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinin süre yönünden REDDİNE (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı Kapıkaya Turz. İnş. Kuy. Teks. Deri Ür. Gıda Oto. Yapı Elem. İth. İhr. San. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, temyiz harcı davalı Güngörler Kuy. İşlet. Tur. Tic. Ltd.Şti' den peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı Kapıkaya Turz. İnş. Kuy. Teks. Deri Ür. Gıda Oto. Yapı Elem. İth. İhr. San. Ltd. Şti' ye iadesine, 25/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.