muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/22734, Karar No: 2017/22191, Tarih: 19.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/22734 E.  ,  2017/22191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini beyanla kıdem tazminatı, fazla mesai, hafta tatili, yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesini haklı neden olmaksızın feshettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4. maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir. Aynı Kanunun 2. maddesinde, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işveren olarak tanımlanmıştır. İşçi ve işveren sıfatları aynı kişide birleşemez.

4857 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasına göre, iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici öğeleridir.

İş sözleşmesini eser ve vekâlet sözleşmelerinden ayıran en önemli ölçüt bağımlılık ilişkisidir. Her üç sözleşmede, iş görme edimini yerine getirenin iş görülen kişiye (işveren-eser sahibi veya temsil edilen) karşı ekonomik bağımlılığı vardır.

Tüzel kişilerde yönetim hakkı ile emir ve talimat verme yetkisi organlarını oluşturan kişiler aracılığıyla kullanılır. Tüzel kişiler yönünden tüzel kişinin kendisi soyut işveren, tüzel kişinin organını oluşturan kişiler ise somut işveren sıfatını haizdir.

Ticaret şirketleriyle tüzel kişilerde somut işveren sıfatını taşıyan organ bir kurul olabileceği gibi tek başına bir kişiye verilen yetki çerçevesinde gerçek kişinin de organ sıfatını kazanması mümkündür.

Tüzel kişilerde yönetim hakkı ile emir ve talimat verme yetkisi organlarını oluşturan kişiler aracılığıyla kullanılır. Tüzel kişiler yönünden tüzel kişinin kendisi soyut işveren, tüzel kişinin organını oluşturan kişiler ise somut işveren sıfatını haizdir.

Ticaret şirketleriyle tüzel kişilerde somut işveren sıfatını taşıyan organ bir kurul olabileceği gibi tek başına bir kişiye verilen yetki çerçevesinde gerçek kişinin de organ sıfatını kazanması mümkündür.

Limited, hisseli komandit ve kolektif şirketlerde yönetim yetkisi şirket ortaklarından birine bırakıldığında, bu kişi müdür sıfatıyla kişi-organ sayılır. Türk Ticaret Kanunu'nun 319. maddesine göre, anonim şirketler yönünden yönetim ve temsil yetkisinin yönetim kurulu üyelerine bırakılması halinde, bu kişi veya kişiler kişi-organ sıfatını kazanır. Şirketi temsil ve yönetime yetkili kişi-organ sıfatını taşıyan kişiler işveren konumunda bulunduklarından işçi sayılmazlar.

4857 sayılı Kanun'a tabi genel müdür olarak çalışanların aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olmaları halinde kişi-organ statüsünü taşıyıp taşımadıklarının araştırılması gerekir. Genel müdürün organ sıfatını kazanmaksızın yönetim kurulu üyesi olması halinde, “genel müdürlük görevi” sebebiyle iş ilişkisinin devam ettiği sonucuna varılmalıdır. Buna karşın şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi-organ sıfatı kazanılmışsa, işçi ve işveren sıfatı aynı kişide birleşemeyeceğinden iş ilişkisinin bulunmadığı kabul edilmelidir.

5521 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir. İşçi sıfatını taşımayan kişinin talepleriyle ilgili davanın, iş mahkemesi yerine genel görevli mahkemelerde görülmesi gerekir.

Somut olayda, davacının genel müdür vekili olarak davalı şirketi temsil ve ilzama birinci derece yetkili bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının görevi değerlendirildiğinde işçi ve işveren sıfatı aynı kişide birleşemeyeceğinden davacının kişi organ vasfında olması sebebiyle işçi vasfı bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece bu durumda görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek olması halinde ilgiliye iadesine, 19.10.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4706, Karar No: 2022/6757, Tarih: 17.10.2022

**1. Hukuk Dairesi         2022/4706 E.  ,  2022/6757 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tespit harici bırakılan taşınmazın tescili davasında bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne ilişkin verilen karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili ..... ilçesi .... köyünde davacı adına tapuda kayıtlı 2500 parsel sayılı taşınmazın bitişiğinde bulunan 987 m² genişliğinde ve ekli krokide (A) harfi ile gösterilen yerin 1952 yılında yapılan kadastro çalışmaları sonucunda kayalık olarak tespit harici bırakıldığını, bu yerin davacı tarafından imar-ihya edilerek 50-55 yıldır kullanıldığını ileri sürerek kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davacı adına tapuya tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar; Hazine, .... Belediye Başkanlığı vekili ve ... vekili cevap dilekçelerinde ve yargılama sırasında özetle, dava konusu yerin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu belirtilerek davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Serik 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 19/07/2010 tarihli, 2010/518 Esas - 2010/476 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

2. Bozma Kararı

III. MAHKEME KARARI

Serik 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 19/07/2010 tarihli, 2010/518 Esas - 2010/476 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

2. Bozma Kararı

Yargıtay 8. HD.'nın 22.12.2011 tarihli 2011/6966 Esas - 2011/7473 Karar sayılı kararı ile; "...davacı vekili dava dilekçesinde dava konusu yerin davacının dedesi.....’dan kızı.....’e kaldığı, ondan da davacıya intikal ettiğini belirttiği, ancak intikalin şekli konusunda bir açıklama yapmadığı, aynı şekilde yerel bilirkişi ve tanıklarında aynı doğrultuda taşınmazın davacıya annesi .... intikal ettiğini beyan etiiklerinden davacının annesi 2007 yılında öldüğüne göre, TMK’nın 701. ve 702 maddeleri gereğince terekesi elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olduğu, elbirliği mülkiyetinde mirasçıların belirlenmiş payları olmayıp, her birinin payı taşınmazın tamamı üzerinde söz konusu olduğu, TMK'nın 702. maddesi uyarınca tasarrufi işlemlerde oybirliği arandığı, davanın da bir tasarrufi işlem olup tüm mirasçıların birlikte üçüncü kişilere karşı dava açmaları gerektiği, dosyada davacının annesine ait veraset belgesi ya da nüfus kaydı bulunmadığından, davacının tek mirasçı olup olmadığı anlaşılamadığı, bu nedenle, davacının annesine ait veraset belgesinin dosyaya sunulması için davacıya süre ve imkan tanınması, sunulacak veraset belgesine göre davacı tek mirasçı ya da terekenin paylaşımı sonucu veya satış ya da bağış yoluyla dava konusu taşınmaz davacıya kalmış ise davanın bulunduğu bu haliyle yürütülmesi, şayet davacı dışında başka mirasçı varsa, dava konusu taşınmaz satış, bağış, miras payının devri ya da paylaşım sonucu davacıya kalmamış ise davacı sadece kendi adına tescil isteğinde bulunduğundan ve üçüncü kişilere karşı tek başına dava açma sıfat ve ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği, ...3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca muris Fatma ve tüm mirasçıları bakımından miktar araştırmasının yapılması, belgesizden edinilen taşınmaz olup olmadığının Kadastro ve Tapu Sicil Müdürlüğü ile zilyetliğe dayalı tescil davası açıp açmadıklarının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulması, belgesizden edinilen taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile tapu kayıtlarının Tapu Sicil Müdürlüğünden, tescil davalarına ilişkin dosyaların ise, ait oldukları mahkemelerden getirtilerek miktar sınırlamaları yönünden gözönünde tutulması, belgesizden edinilen taşınmazların aynı kadastro çalışma alanı içerisinde edinilmesi gerektiğinin gözetilmesi, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

3. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen karar

3. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen karar

Serik 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13/05/2013 tarihli ve 2012/106 Esas - 2013/270 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 987 metrekarelik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

5. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 16. HD. 01.04.2015 tarihli 2015/5200 Esas - 2015/3136 Karar sayılı kararı ile; "... davalı Hazinenin sair temyiz itirazlarının yerinde olmadığı, ancak TMK’nın 713 maddesinde tescil davalarında davanın konusunun mahkemece gazeteyle bir defa ve ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde uygun araç ve aralıklarla en az üç defa ilan olunacağı ve son ilandan başlayarak üç ay içinde koşulların gerçekleşmediğini ileri sürerek itiraz eden bulunmaz ya da itiraz yerinde görülmez ve davacı iddiasını ispatlamış olursa, hakimin tescile karar vereceğinin düzenlendiği halde mahkemece davanın konusu ile ilgili yasal ilanlar yapılmadan hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu” gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

6. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen karar

Serik 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 14/12/2016 tarihli ve 2015/570 Esas - 2016/785 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 30/06/2010 tarihli fen bilirkişi raporunda ( A) harfi ile gösterilen 987 metrekarelik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

7. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

8. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 16. HD. 25.11.2020 tarihli 2017/1541 Esas - 2020/5694 Karar sayılı kararı ile; "... tescil davalarında 4721 sayılı TMK'nın 713/3. maddesi uyarınca husumetin yasal hasım konumunda olan Hazine ve ilgili Kamu Tüzel Kişiliğine birlikte yöneltilmesinin zorunlu olduğu halde somut olayda dava, Hazine ve ilgili kamu tüzel kişisi olarak Şatırlı Köyü Tüzel Kişiliği hasım gösterilerek açılmış olduğunu, 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince çekişmeli taşınmazın bulunduğu Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin sınırları il mülki sınırları olarak belirlendiğini aynı Kanun'un Geçici 1/13. maddesine göre de Büyükşehir Belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, köyler mahalle olarak, belde belediyeleri ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı ve böylelikle ilçe belediyesi ve büyükşehir belediyesi tescil davalarında ilgili kamu tüzel kişisi olarak yasal hasım sıfatını kazandıklarını Mahkemece yasal hasım olan Serik Belediye Başkanlığı ve ...'nın davaya dahil edilmesi gerektiğinin gözden kaçırıldığı" gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

9. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen karar

9. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen karar

Serik 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23/02/2022 tarihli ve 2021/316 Esas - 2022/324 Karar sayılı kararıyla; davacı ...'ün murisi olan Hasan Fehmi Uysal'ın veraset ilamının dosyaya sunulduğu ve mirasçılarına usulüne uygun ihtaratlı davetiyenin tebliğ edildiği, ziraat ve jeoloji mühendisi raporu doğrultusunda dava konusu taşınmazın kayalık ve taşlık vasfının bulunmadığı, tarım arazisi niteliğinde olduğu, davacının annesinin dava konusu yeri tanık beyanları ve mahalli bilirkişi beyanı doğrultusunda 50-55 yıl kullandığı ve annesinden davacıya miras kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 30/06/2010 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 987 metrekarelik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

10. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

11. Temyiz Nedenleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle, Mahkemece verilen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, imar-ihyada edilmediğini, fasılasız kullanım koşulunun oluşmadığını, öncesi orman olan bir yer üzerindeki orman bitki örtüsünün kaldırılmış olmasının toprağın orman olan niteliğini değiştirmediğini, dava konusu yerin orman vasfında olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerden dolayı kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.

6.Gerekçe

6.1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14.ve 17. maddelerine dayalı tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi “ Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.”

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.”

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun ve 17. maddesi, “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14. maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir.” hükümlerini içermektedir.

6.3. Değerlendirme

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun ve 17. maddesi, “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14. maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir.” hükümlerini içermektedir.

6.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere göre, hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

V. SONUÇ

Açıklanan nedenlerle; davalı Hazine vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle, usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin j bendi gereğince davacı Hazine'den harç alınmasına yer olmadığına, 17/10/2022 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17574, Karar No: 2015/21913, Tarih: 30.11.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/17574 E.  ,  2015/21913 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/131073

MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 12/01/2012

NUMARASI : 2011/587 (E) ve 2012/12 (K)

SUÇ : Hırsızlık, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suretiyle iftira

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Hırsızlık suçuyla ilgili olarak; açık alana kilitsiz şekilde parkedilmiş motosikletin çalınması biçimindeki eylemin TCK'nın 142/1-e maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanun'un 141/1. maddesi ile uygulama yapılması ve sanığın, suça konu motosikleti çaldıktan sonra suç yerinden başka bir yerde görgü tanığı .. evinin önünde çaldığı motosikleti çalıştırmak isterken tanığın durumdan şüphelenip sanığa ne yaptığını sorup, polisi aradığını söylemesi üzerine sanığın motosikleti bulunduğu yere bırakarak kaçtığının ve ardından kolluk görevlileri tarafından muhafaza altına alınan motosikletin müşteki ....teslim edildiğinin anlaşılması karşısında, 5237 sayılı TCK'nın 168/1. maddesinin uygulanma koşullarının bulunmadığı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 30/11/2015 gününde oybirliğiyle(eleştiri yönünden oyçokluğuyla) karar verildi.

KARŞI GÖRÜŞ:

Aşağıda sunduğum nedenlerle sayın çoğunluğun suçun nitelendirilmesine ilişkin eleştiri gerekçesine katılmıyorum.

Somut olayda özetle; sanığın, kilitsiz olarak açık alana park edilmiş suça konu motosikleti çalması biçimindeki eylemi, TCK'nın 141/1. maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun, eylemin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin görüşüne katılmıyorum.

KARŞI GÖRÜŞ:

Aşağıda sunduğum nedenlerle sayın çoğunluğun suçun nitelendirilmesine ilişkin eleştiri gerekçesine katılmıyorum.

Somut olayda özetle; sanığın, kilitsiz olarak açık alana park edilmiş suça konu motosikleti çalması biçimindeki eylemi, TCK'nın 141/1. maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun, eylemin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin görüşüne katılmıyorum.

Öncelikle 765 sayılı Yasa ile 5237 sayılı Yasa'daki düzenlemeleri birlikte değerlendirecek olursak; konumuzla ilgili olarak 765 sayılı TCK'nın 491/2. maddesinde hırsızlık suçunun, “Adet muktezası olarak yahut tahsis ve istimalleri itibariyle umumun tekafülü altında bulunan eşya hakkında işlenirse” biçiminde düzenlemeye yer verilmiş, motorlu araçlar ve motosikletlere yönelik hırsızlık eylemleri, aynı Yasa'nın daha ağır nitelikte olan 493. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında düzenlenen suçların unsurların oluşmaması hallerinde, anılan 491/2. maddesi kapsamında nitelikli hırsızlık olarak kabul edilmekteydi. Ancak 5237 sayılı Yasa'da, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesi yerine, 142/1-e maddesindeki hırsızlık suçunun, “Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,” işlenmesini nitelikli hal olarak düzenlemenin yanında, motorlu araçlarla ilgili olarak TCK'nın 142/1-b (1.cümle) maddesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenlemeye yer vermek suretiyle, motorlu araçları, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesinin karşılığı olan, 5237 sayılı Yasa'nın 142/1-e maddesi kapsamından çıkartmış, daha özel bir düzenleme yapmıştır. Bu nedenle 765 sayılı TCK'nın 491/2. maddesindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK.nın 142/1-e maddesindeki düzenleme karşılaştırılıp, buna bağlı yorumla doğru bir sonuca ulaşmak olanaklı değildir.

Ancak 765 salıyı Yasa'da motorlu araçlar, iş makineleri, motosikletler nasıl ki aynı nitelikte eşya kabul edilip, diğer koşulların varlığı halinde anılan Yasa'nın 491/2. maddesi kapsamında değerlendirilerek suçun nitelendirilmesi yapılmakta idi ise, 5237 sayılı Yasa'da da motosiklet, motorlu araçlara ilişkin özele düzenleme öngören 142/1-b (1.cümle) maddesi kapsamında motorlu araçlarla birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu düşüncemizin aksini öngören yasal düzenleme olmadığı gibi, 5237 sayılı TCK.nın yürürlüğe girmesiyle motosikletlerin yapısında, kullanılımında, sokak veya caddelerde kilitli veye kilitsiz bırakılmalarında da bir değişiklik olmamıştır.

Özet olarak; her bir madde, düzenlendiği yasadaki aynı konuya ilişkin diğer maddelerden ayrı olarak ele alınıp tek başına yorumlanması olanaklı değildir. Çünkü çoğu zaman bir konuya ilişkin düzenleme tek bir maddeyle çözüme kavuşturulmamıştır. 765 sayılı Yasa'da, 5237 sayılı Yasa'daki 142/1-b (1.cümle) maddesinin karşılığı olmadığı gibi, 5237 sayılı Yasa'da da, 765 sayılı Yasa'da yer alan 493/1. maddenin karşılığı bir düzenleme yoktur. Bu nedenle bu konuda fazla bir şey söylemeye gerek olmadığı kanaatindeyiz.

Motosikletlere yönelik hırsızlık eylemlerini, motorlu araçlarla birlikte ele alıp TCK'nın 142/1-b (1.cümle) maddesindeki suçun unsuları yönünden değerlendirecek olursak; öncelikle TCK.nın 142/1-b maddesinin 1. cümlesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle .......

muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenleme gözetildiğinde; suça konu eşyanın kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olmasını suçun nitelikli hali olarak düzenleyen bir yasa maddesi karşısında, bu madde görmemezlikten gelinerek, suçun konusunu oluşturan eşya (motosiklet), ister kilitli olsun ister ise kilitsiz olsun, aynı nitelikte kabul edilerek, başka bir maddeye (TCK'nın 142/1-e maddesi) göre aynı cezayı yaptırımı doğuracak şekilde nitelikli hal kabul edilmesi, adil olmadığı gibi kendi içerisinde çelişki de oluşturmaktadır. Şöyle ki, hiçbir tedbir alınmadan veya kontak anahtarı üzerinde sokağa bırakılmış bir motosikletin çalınması eylemi ile kontağı kilitlenmiş veya tekerleği gövdesine bağlanarak kısmende olsa koruma altına alınmış bir motosikletin çalınması eyleminin aynı nitelikte kabul edilmesi yasaya ve hakkaniyete uygun düşmediği kanaatindeyiz.

Bu genel tespitlerden sonra tartışılacak diğer bir sorun, kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin gövdeye bağlanması suretiyle kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş motosikletin, TCK'nın 142/1. maddesinin b bendinin 1. cümlesi kapsamında, “kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya” niteliğinde olup olmadığıdır.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.