muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1037, Karar No: 2023/3584, Tarih: 07.06.2023

II. CEVAP

1.Davalı EÜAŞ vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; üretilecek kömürün kalitesi ve yerel jeoteknik koşullar hazırlık ve üretim planlarının gerçekleşme oranı gibi hususların iç içe geçmesi, birbirini etkilemesi nedeniyle bu hedeflerin gerçekleşme yüzdesinde olumsuzluklar yaşanmasının kaçınılmaz olduğunu, madenciliğin işletme koşulları nedeniyle hedeflerden sapılabileceğini, zorlukların E ve H sahasının jeolojik yapısından ve bu zorluklardan kaynaklandığını, önceden öngörülemeyen bu husus nedeniyle yeterli üretimin yapılamaması ve şirketin dışarıdan kömür tedariki yoluna gitmesi gibi durumlar karşısında müvekkil şirketin bir denetim ve yönetim sorunu bulunmadığını, 15 yıllık uygulamanın bu durumu teyit ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı şirketin imtiyaz sözleşmesi ile taahhüt ettiği yıllık elektrik üretimini sağlamak için termik santralin tasarım değerlerine uygun kaloride ve miktarda kömür üretimi yapmak için elinden geleni yaptığını, gerekli hazırlık ve üretim çalışmalarını işletme koşullarının ve teknik kısıtların müsaade ettiği ölçüde yerine getirdiğini, planlanan üretimi gerçekleştirmeye çalıştığı E sektöründe yaşanan üretim ve kalori sağlama sıkıntısının önceden öngörülemediğini, tarafların kusurundan kaynaklanmayan tamamen jeolojik ve teknik kısıtlar ve işletme koşullarını bir neticesi olduğunu, müvekkilinin elinden geleni azami seviyede yaptığını, tacir olan davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiğini, teşekküllerinin davaya konu uyuşmazlıkta kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TETAŞ vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; konusu bir kamu hizmetinin yerine getirilmesini sağlamak olduğundan sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın idari yargı organlarının görevine girdiğini, davacının imtiyaz sözleşmesi ve elektrik satış sözleşmesi (ESA) hükümlerine göre, mücbir sebepler dışında ESA süresince her yıl için belirlenen ve garanti edilen yıllık net üretim miktarını üretemediğini, bu sebeple de ESA’nın 2.5. ve 4.4.1. maddesi uyarınca eksik üretim cezası kesilmeye başlandığını, imtiyaz sözleşmesinin 16 ncı maddesinde “mücbir sebepler ve TEAŞ’tan kaynaklanan sebepler dışında ..... üretilmeyen enerji miktarı için...TEAŞ’a ceza ödeyecektir” hükmü ve işletme hakkı devir sözleşmesinin (İHDS) 7.3.d maddesinde “Şirket fiili devirde teslim aldığı maden sahasındaki rezervin miktar ve kalitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek.....gerçekleştirilemeyen eksik üretim miktarlarının şirket kusuru nedeniyle gerçekleştirilemediği kabul edilecektir” hükmünün bulunduğunu, ESA'nın müvekkiline devredildiğini, müvekkilinin eksik üretim cezalarını sözleşme kapsamında uyguladığını, aylık üretimin eksik kalması halinde bu uygulamanın zorunluluk arz ettiğini, ESA'nın 1.58 bendinde TEAŞ'tan kaynaklanan nedenlerin tanımlandığını, kömürün kalorifik değer düşüklüğünün ESA kapsamında kalmadığını, eksik üretim cezasının da ESA kapsamında kesildiğini, şirketin kusursuz olduğu halleri de kapsadığını, diğer davalı EÜAŞ’tan bile kaynaklansa davacının eksik üretim cezasını ödemek zorunda olduğunu, sonra ilgili ve kusurluya rücu edebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı EÜAŞ vekili birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/318 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; uyuşmazlık imtiyaz sözleşmesinden kaynaklandığından idari yargı organlarının görevine girdiğini, husumetin Bakanlığa yöneltilebileceğini, sorunun yeraltındaki uygun kalori kömürün uygun işletme teknikleri ve ekipmanları ile üretilememesinden kaynaklandığını, bu işletmecilik faaliyetinin davacının tercihi ve sorumluluğu altında olduğunu, İHDS’nin 7.3/d maddesinin “Şirket fiili devirde kendisine devredilen maden sahalarındaki kömür rezervini tekniğine uygun şekilde kullanarak tesislerde imtiyaz sözleşmesinde öngörülen garanti edilen yıllık üretim miktarlarını sözleşme süresince gerçekleştirilmekle yükümlüdür. Şirket fiili devirde teslim aldığı maden sahasındaki rezervin miktar ve kalitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek imtiyaz sözleşmesinde garanti ettiği yıllık üretimlerde değişiklik yapamayacaktır. Bu nedenlerle gerçekleştirilemeyen eksik üretim miktarlarının şirket kusuru nedeniyle gerçekleştirilmediğinin kabul edilecektir” şeklinde düzenlendiğini, müvekkilinin sahada yeterli miktar ve nitelikte kömür bulunduğu hususunu garanti ve taahhüt etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

4.Davalı TETAŞ vekili birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/318 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; derdestlik itirazında bulunduklarını, konusu bir kamu hizmetinin yerine getirilmesini sağlamak olduğundan sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın idari yargı organlarının görevine girdiğini, davacının imtiyaz sözleşmesi ve elektrik satış sözleşmesi (ESA) hükümlerine göre, mücbir sebepler dışında ESA süresince her yıl için belirlenen ve garanti edilen yıllık net üretim miktarını üretemediğini, eksik üretimin halen devam ettiğini, bu sebeple de ESA’nın 2.5. ve 4.4.1. maddesi uyarınca eksik üretim cezası kesilmeye başlandığını, işletme hakkı devir sözleşmesinin (İHDS) 7.3.d maddesinde “Şirket fiili devirde kendisine devredilen maden sahasındaki kömür rezervini tekniğine uygun şekilde kullanarak tesislerde imtiyaz sözleşmesinde öngörülen garanti edilen yıllık üretim miktarlarını sözleşme süresince gerçekleştirmekle yükümlüdür. Şirket fiili devirde kendisine devredilen maden sahalarındaki kömür rezervini tekniğine uygun şekilde kullanarak tesislerde imtiyaz sözleşmesinde öngörülen garanti edilen yıllık üretim miktarlarını sözleşme süresince gerçekleştirilmekle yükümlüdür. Şirket fiili devirde teslim aldığı maden sahasındaki rezervin miktar ve kalitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek imtiyaz sözleşmesinde garanti ettiği yıllık üretimlerde değişiklik yapamayacaktır. Bu nedenlerle gerçekleştirilemeyen eksik üretim miktarlarının şirket kusuru nedeniyle gerçekleştirilmediğinin kabul edilecektir” hükmünün bulunduğunu, bu hukmün kusursuz sorumluluğu gerektirdiğini, müvekkilinin eksik üretim cezalarını sözleşme kapsamında uyguladığını, davacının kâr marjını düşünerek eksik üretim yaptığını, iyi niyet taşımadığını, basiretli davranması gereken davacının sahanın tahhütlerini yerine getirmesi için uygunluğunu araştırmak zorunda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

5.Davalı EÜAŞ vekili birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/38 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, derdestlik itirazında bulunduklarını, müvekkilinin yeterli miktar ve kömür garanti ve taahhüt etmediğini, görece daha az maliyetli üst tabakadaki kömürleri çıkaran ve yüksek kazanç sağlayan davacının bu tür yakınma ve davalarla sözleşme şartlarını kendi menfaatine esnetmeye çalıştığını savunarak davanın reddini istemiştir.

5.Davalı EÜAŞ vekili birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/38 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, derdestlik itirazında bulunduklarını, müvekkilinin yeterli miktar ve kömür garanti ve taahhüt etmediğini, görece daha az maliyetli üst tabakadaki kömürleri çıkaran ve yüksek kazanç sağlayan davacının bu tür yakınma ve davalarla sözleşme şartlarını kendi menfaatine esnetmeye çalıştığını savunarak davanın reddini istemiştir.

6.Davalı TETAŞ vekili birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/38 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; davacının 2015 yılı Temmuz ayından itibaren eksik üretiminin devam ettiğini, ESA’nın 4.3.1 ve 4.4.1 maddeleri uyarınca aylık bazda eksik üretim miktarının aylık kapasite miktarından düşülüp eksik üretim cezası hesaplandığını, davacının kusursuz sorumluluğunun bulunduğunu, kömür ile ilgili hususların müvekkili teşekkül ile ilgili olmadığını, İHDS’nin 7.3.d. bendi gereği şirketin kömürden kaynaklanan bir nedeni eksik üretim gerekçesi olarak sunamayacağını, davacının enerji üretimini taahhüt ederken üretilen madenin taahhütlerini yerine getirmesine uygun olup olmadığına bakması gerektiğini, imtiyaz sözleşmesi ve ESA’nın idari sözleşme niteliği taşıdığını, idare mahkemelerinin görevli olduğunu, derdestlik itirazında bulunduklarını, davanın bir bölümünün zamanaşımına uğradığını, sahada yeterli madenin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin, Çayırhan Termik Santralinin işletme hakkı devir sözleşmesi ve ek protokollerden oluştuğu, eser sözleşmesi olarak nitelendirilemeyeceği, ek protokol ile davacı şirkete devredilen maden sahalarının ek maden rezerv raporunda belirtilen özelliklerde olmadığı tespit edilse bile, ayıp olarak nitelendirilemeyeceği, taraflar tacir olduğundan genel işlem koşuluna ilişkin hükümlerin davanın tarafları için söz konusu olamayacağı, rakamlar karşılaştırıldığında, belirlenen cezai şart miktarlarının davacı şirketin mahvına neden olmayacağı, bu nedenle cezai şarta ilişkin hükümlerin iptalinin istenemeyeceği, 17.08.2011 tarihli ek protokolün maden sahasının koordinatları ve rezerv raporunun EÜAŞ'ın açıkça taahhütünü içermediği, tam aksine, devralan şirketin taahhüdünü içerdiği, fiilen devirden kastın E ve H sahalarının devredildiği 2011 yılı olduğu, 1 ve 2 üniteler ile buna bağlı maden sahalarının devrine ilişkin 2000 yılındaki devre gidilmesi şeklindeki yorumun sözleşme maddesinin lafzına ve ruhuna uygun düşmediği, devirin ek protokol ile devredilen E ve H sektörlerinin fiili devrini ifade ettiği, bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği gibi, Çayırhan Termik Santralinin Rehabilitasyonu ve işletilmesi için görev verilmesine ilişkin imtiyaz sözleşmesinin, yıllık üretim programı başlıklı 16 ncı maddesi gereğince şirketin garanti ettiği yıllık net enerji üretim miktarını TEAŞ'ın ihtiyaç duymasına rağmen mücbir sebepler ve TEAŞ'tan kaynaklanan nedenler dışında gerçekleştirmemesi halinde, üretilmeyen enerji için her sözleşme yılı sonunda o sözleşme yılının son günü itibariyle geçerli olan birim üretimi TEAŞ'a ödeyeceği, mücbir sebeplerin ve sonuçlarının 22 nci maddede açıklandığı, bu maddede belirtilen mücbir sebeplerin gerçekleşmesi halinde, 15 gün içinde mücbir sebep teşkil eden olayın başlama tarihi, mahiyeti ve tahminen ne kadar süreceği, alınan önlemleri olayı belgeleyen belgeler ile birlikte ulusal ya da uluslararası kuruluşun yazısını da ekleyerek diğer tarafa bildirmek zorunda olduğu, mücbir sebebin sona ermesinden sonra 30 gün içinde mücbir sebebe ilişkin bilgileri karşı tarafa bildireceği, mücbir sebebin Bakanlık temsilcisi ve şirket temsilcisi tarafından görülerek doğan zararlar gecikme süreleri ve maliyet artışları üretim yatırım ve rehabilitasyon programları üzerindeki etkileri belirlenerek Bakanlığın onayına sunulacağı, Bakanlık onayından sonra iş programı ve işletme programı ile tarifenin yeniden düzenleneceği, ifadelerinin yer aldığı, Çayırhan Elektrik Satış Anlaşması hükümleri incelendiğinde; şirkete ait kusurların 1.51. madde de şirketin bu anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerinden her hangi birini bu anlaşmaya aykırı davranışla yerine getirmemesi olarak belirtildiği, TEAŞ'a ait kusurların ise 1.58

.51. madde de şirketin bu anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerinden her hangi birini bu anlaşmaya aykırı davranışla yerine getirmemesi olarak belirtildiği, TEAŞ'a ait kusurların ise 1.58. madde de TEAŞ'ın şirketin üretim programını gerçekleştirmesini etkileyeci yönde tesislerin işletilmesiyle ilgili şirkete talimatları, şebekedeki TEAŞ a ait teçhizatın mücbir sebepler dışında bir nedenden dolayı şirket üretim programını gerçekleştirmesini etkileyecek şekilde arızalanması veya TEAŞ'ın işbu anlaşma çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi olarak belirtildiği, 2.5. maddede eksik üretimle ilgili yükümlülükler tesislerin aylık programa göre düşük üretim yapması veya durması hallerinde aylık programın gerçekleştirilemeyen kısmı için şirkete üretim bedeli ödenmeyeceği, kapasite bedeli ödemelerinde ise Elektrik Satış Anlaşmasının 4.3.1 ve 4.4.2. maddelerine göre işlem yapılacak ve gerekebilecek ek start için şirkete bedel ödenmeyeceği, ayrıca mücbir sebepler ve TEAŞ'tan kaynaklanan nedenler dışında eksik üretim için şirket madde 4.4.1. de açıklandığı şekilde TEAŞ'a ceza ödeyeceği,4.3 maddede ödemelerin 4.3.1. aylık kapasite ve üretim bedeli ödemeleri şirketin düzenleyerek TEAŞ'a verdiği aylık fatura karşılığında aşağıdaki belirtilen şekilde hesaplanacak aylık kapasite bedeli ile aylık üretim bedelinin şirkete ödeneceğinin belirtildiği, hesaplamaya ilişkin formülün belirtildiği, 4.3.6. maddede faturaların ne şekilde ödeneceğinin belirtildiği, 4.3.7. maddede gecikme zammı, 4.3.8. maddede faturalara itiraz, 4.4. maddede cezalar, 4.4.1. maddesinde eksik üretim cezası başlığı altında şirketin garanti edilen yıllık net üretim miktarını aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınmak üzere gerçekleştirememesi halinde eksik üretim için TEAŞ'a ceza ödeyeceği, belirtilerek eksik üretimin ne şekilde hesap edileceğinin belirtildiği, eksik üretime uygulanacak cezanın şirketin ilgili anlaşma yılındaki son aylık faturasına ait alacağından söz konusu faturanın ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının döviz satış kuru dikkate alınarak hesaplanacak Türk lirası üzerinde bunun yetersiz kalması halinde müteakip aylık faturalarına ait alacaklardan mahsup edileceğinin bu şekilde gecikmeli mahsup bakiye miktarlar için anlaşmanın 4.3.7. maddesinde belirtilen gecikme zammı uygulanacağı, bakiye miktarlar için anlaşmanın 4.3.7. maddede belirtilen gecikme zammının uygulanacağı son anlaşma yılında son aylık faturasının eksik üretim cezası kesintisi için yetersiz kalması halinde bakiye cezanın şirket tarafından TEAŞ'a o fatura ödeme tarihinde defaten ödeneceği, ödenmemesi halinde anlaşmanın 4.3.5. maddesinde belirtilen kesin teminatlardan kesileceği, 4.4.2

.3.7. maddesinde belirtilen gecikme zammı uygulanacağı, bakiye miktarlar için anlaşmanın 4.3.7. maddede belirtilen gecikme zammının uygulanacağı son anlaşma yılında son aylık faturasının eksik üretim cezası kesintisi için yetersiz kalması halinde bakiye cezanın şirket tarafından TEAŞ'a o fatura ödeme tarihinde defaten ödeneceği, ödenmemesi halinde anlaşmanın 4.3.5. maddesinde belirtilen kesin teminatlardan kesileceği, 4.4.2. maddede eksik üretim cezası ve kapasite bedelini kesintisinin istisnasının yer aldığı, eksik üretimin garanti edilen üretimin %80’inden aşağı olmamak kaydıyla, devirden itibaren iki yıl uygulanmayacağı, imtiyaz sözleşmesi 10 uncu maddeye istinaden çevresel nedenlerle oluşan eksik üretim için iki kez ceza uygulanmayacağı, bu uygulamanın anlaşmanın 4.4.1. maddesinde verilen formülasyonun v. şıkkında dikkate alındığı, 17.08.2011 tarihli ek protokol 1 başlıklı sözleşme incelendiğinde; sözleşmenin 4.2.2. maddesinin şirketin aylık fatura ile birlikte ilgili anlaşma ayı için programlanan üretim ile ilgili gerçekleşen miktarları o aya kadar gerçekleşen miktarların kümülatif toplamını gerçekleştirilemeyen miktarları ve bunların nedenlerini açıkça ispatlayan sayaç endeks okuma tutanaklarının ve ilgili diğer belgeleri TEAŞ'a ibraz edeceği, şeklinde değiştirildiği, sözlemenin 3.3. ve 4.3.1. maddelerinde aylık kapasite ve üretim bedellerinin ne şekilde ödeneceği ve hesaplanacağının belirlendiği, sözleşmenin mali hükümler bölümünde 4.4.4. maddede eksik kömür üretimi ile ilgili hükümler yer aldığı, eksik kömür üretiminin TETAŞ tarafından şirkete fatura edileceğinin öngörüldüğü, santralin kömür ihtiyacının, 04.06.2011 tarihli ek protokol II nin E-3 bölümünde belirtildiği kömür sahasından şirket tarafından karşılanacağının öngörüldüğü, sözleşmenin 7.3/d maddesinde şirketin fiili devirde kendisine devredilen maden sahalarındaki kömür rezervini tekniğine uygun şekilde kullanarak tesislerde imtiyaz sözleşmesinde öngörülen garanti edilen yıllık üretim miktarlarını sözleşme süresince gerçekleştirilmekle yükümlü olduğu, şirketin fiili devirde teslim aldığı maden sahasındaki rezervin miktar ve kalitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek imtiyaz sözleşmesinde garanti ettiği yıllık üretimlerde değişiklik yapamayacağı, bu nedenlerle gerçekleştirilemeyen eksik üretim miktarlarının şirket kusuru nedeniyle gerçekleştirilmediğinin kabul edileceğinin öngörüldüğü, bu sözleşme hükmünün, devire ilişkin ek protokol ile tüm sorumluluğun davacıya yüklendiği, EÜAŞ'ın sorumlu tutulamayacağına ilişkin sorumsuzluk sözleşmesi olduğu, İHDS açısından taraflar için sözleşmenin uygulanmasına engel teşkil edecek mücbir nedenlerin oluşmadığı, dosyada mütalasına başvurulan bilirkişi raporları ile de belirlendiği, sözleşmede taraflar için mücbir nedenlerin neler olabileceğinin açıklandığı, bu nedenlerden hiç birinin gerçekleşmediği, İHDS’nin 20 ve 22 nci maddeleri, ESA’nın 4.3.1 ve 4.4.2

.3.1 ve 4.4.2. maddelerinde eksik ve kapasite ödemelerine ilişkin cezai şart hükümlerinin yer aldığı, bu hükümlere uygun olarak tahakkuk ettirilen ve fatura edilen bedellerin fahiş olduğu iddiasıyla tacir sayılan davacı şirketin indirim isteyemeyeceği, ancak bu cezai şartın fahiş olması ve davacı ... müzayaka haline düşürmesi yada ekonomik ve mali olarak varlığını tehdit edecek miktarda belirlenmesi halinde hakim ceza şartın indirilmesine karar verebileceği, davacı tarafından davalı TETAŞ' a elektrik satışına ilişkin tablo incelendiğinde 15 inci yılda teslim edilen 3.350.931380 kWh elektrik bedeli olarak 403.855.819 TL tahsilat yapılırken, 16 ncı yılda 2.852.839.780 kWh elektrik satışı karşılığında 339.839.340 TL tahsilat yapıldığı, 17 nci yılda 2.744.331.300 kWh elektrik satışı karşılığında 348.307.201 TL tahsilat yapıldığı, 18 inci yılda yani 01.07.2017 ila 31.06.2018 tarihleri arasında 3.119.348.140 kWh elektrik satışı karşılığında 478.172.236 TL tahsilat yapıldığı görülmüş, davacı şirketin mali bilançoları incelenmemişse de, rakamlar kıyaslandığında cezai şartın fahiş olmadığı, üstlenilen taahhüt ile orantılı bulunduğu,, indirime gerek görülmediği, her ne kadar yargılamanın son aşamasına kadar TETAŞ ve TEÜAŞ ayrı tüzel kişilikler olsa ve ayrı avukatlar ile temsil edilse de, ret nedenini her iki davalı için ortak olmasına ve yargılamanın son aşamasında iki tüzel kişiliğin TEÜAŞ altında bileşmesine göre davalılar yararına tek avukatlık ücretine karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 470 vd. maddelerinde yer alan eser sözleşmesinden kaynaklandığını, üretim işlerinin tamamen eser sözleşmesi niteliği taşıdığını, tahsis edilen E ve H sahalarında garanti ve taahhüt edilen miktar ve ısıl (kalori) değerinde kömür bulunmadığından, tahsis edilen sahalardaki kömür kalitesinin düşüklüğü, miktarının (rezervinin) yetersizliği, EÜAŞ’ın belirttiği santralin dizayn değerlerine de uygun olmaması nedeniyle tamamen davalıdan kaynaklanan ve onun kusuru nedeniyle yeterli üretim yapılamadığını, haksız yere kapasite bedeli ile eksik üretim cezası kesildiğini, rezerv raporunun müvekkiline karşı bir taahhüt ve garanti niteliği taşıdığını, elektrik üretimindeki eksikliğin müvekkilinden kaynaklanmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığı hususunun davalı yanın da kabulünde olduğunu, J sahasının tahsisinin 14.03.2017 tarihinde gecikilerek yerine getirildiğini, raporlara aykırı olarak taleplerin reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, devir sözleşmesinin 7.3./d maddesinin somut olayda uygulanamayacağını, 6098 sayılı Kanun’un 115 inci maddesi uyarınca davalı yanın kusuru nedeniyle hükümsüz olduğunu, 6098 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bulunan davacı ile Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesinin incelenmesinden sözleşmenin konusunun Ankara ili Nallıhan ilçesi Çayırhan Termik Santrali'nin 1 inci ve 2 nci üniteleri ile 3 üncü ve 4 üncü ünitelerinin işletme hakkının devri, bu tesislerin rehabilitasyonu, işletilmesi ve üretilecek elektrik enerjisinin Türkiye Elektrik Üretim İletim A.Ş.’ye satışı ile sözleşme süresinin sonunda tesislerin Bakanlığa veya Bakanlığın göstereceği kuruluşa devredilmesi olduğu, sözleşme süresinin 3 üncü maddede belirtildiği, fiili devrin “tesislerin işletilmesi ile ilgili tüm sorumluluğun sayaçların okunarak Şirkete geçtiği gün ve saat” olarak belirlendiği, sözleşmenin 11 inci maddesinde “Şirkete işletilmesi devredilecek maden sahalarının koordinatları ve Bakanlıkça garanti edilen kömür rezervi Ek-3’de belirtildiği gibidir”. ifadesinin yer aldığı, sözleşmenin 16 ncı maddesinde şirketin garanti ettiği yıllık net enerji üretim miktarını TEAŞ'ın ihtiyaç duymasına rağmen mücbir sebepler ve TEAŞ'tan kaynaklanan nedenler dışında gerçekleştirmemesi halinde, üretilmeyen enerji için her sözleşme yılı sonunda o sözleşme yılının son günü itibariyle geçerli olan birim üretimini TEAŞ'a ödeyeceği, mücbir sebeplerin ve sonuçlarının 22 nci maddede açıklandığı, bu maddede belirtilen mücbir sebeplerin gerçeklemesi halinde, 15 gün içinde mücbir sebep teşkil eden olayın başlama tarihi, mahiyeti ve tahminen ne kadar süreceği, alınan önlemleri, olayı belgeleyen belgeler ile birlikte ulusal ya da uluslararası kuruluşun yazısını da ekleyerek diğer tarafa bildirmek zorunda olduğu, mücbir sebebin sona ermesinden sonra 30 gün içinde mücbir sebebe ilişkin bilgileri karşı tarafa bildireceği, mücbir sebebin Bakanlık temsilcisi ve şirket temsilcisi tarafından görülerek doğan zararlar gecikme süreleri ve maliyet artışları üretim yatırım ve rehabilitasyon programları üzerindeki etkileri belirlenerek Bakanlığın onayına sunulacağı, Bakanlık onayından sonra iş programı ve işletme programı ile tarifenin yeniden düzenleneceği, ifadelerinin yer aldığı, Çayırhan Termik Santrali Elektrik Satış Anlaşması hükümleri incelendiğinde; şirkete ait kusurların 1.51 maddesinde şirketin bu anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerinden herhangi birini bu anlaşmaya aykırı davranışla yerine getirmemesi olarak belirtildiği, TEAŞ'a ait kusurların ise 1.58. maddede TEAŞ'ın şirketin üretim programını gerçekleştirmesini etkileyeceği yönde tesislerin işletilmesiyle ilgili şirkete talimatları şebekedeki TEAŞ’a ait teçhizatın mücbir sebepler dışında bir nedenden dolayı şirket üretim programını gerçekleştirmesini etkileyecek şekilde arızalanması veya TEAŞ'ın işbu anlaşma çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi olarak belirtildiği, 2.5