muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7172, Karar No: 2014/22333, Tarih: 25.09.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/7172 E.  ,  2014/22333 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 20. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/12/2013

NUMARASI : 2012/1069-2013/640

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davaya bakma idari yargı görevi alanı içerisinde kaldığından bahisle davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmazın İSKİ mutlak koruma alanında bölge parkı olarak ayrılan ve fiilen el atılmadığı anlaşılan kısmı hakkında idari yargının görevli olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

Fen bilirkişi raporlarına göre dava konusu taşınmazın 563,49 m2'sinin dere de, 431,19 m2'sinin yolda fiilen kaldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda; taşınmazın dere yatağında ve yolda kalan kısımlar için sorumlu idareler belirlenip işin esasına girilerek kararı verilmesi gerekirken taşınmazın tamamı hakkında fiilli el atmanın olmadığından bahisle görevsizlik kararı verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5175, Karar No: 2017/1312, Tarih: 03.04.2017

**10. Ceza Dairesi         2015/5175 E.  ,  2017/1312 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

10. Ceza Dairesi

Adalet Bakanlığı'nın, 10/08/2015 tarihli yazısı ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki kamu davasının düşürülmesine dair Düzce 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2015 tarihli ve 2014/583 esas, 2015/191 sayılı kararının kanun yararına bozulmasının istenmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 18/09/2015 tarihli yazı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

A) Konuyla İlgili Bilgiler:

1- Sanık hakkında, daha önce 17.07.2014 tarihinde işlediği iddia edilen başka bir kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu nedeniyle Düzce Cumhuriyet Başsavcılığının 25/09/2014 tarihli ve 2014/9854 soruşturma, 2014/59 sayılı kararı ile TCK’nın 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, erteleme kararının 14.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği,

2-Denetimli serbestlik müdürlüğüne 10 gün içinde başvurması gerektiği yönündeki tebligata rağmen şüphelinin başvurması gereken son gün olan 06.11.2014 tarihinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmayarak yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar ettiği gerekçesi ile Düzce Cumhuriyet Başsavcılığının 13/11/2014 tarihli ve 2014/9854 soruşturma, 2014/1842 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı ve UYAP’tan yapılan incelemede bu davanın Düzce 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/536 esas sayılı dosyasına kayden görülerek, 04/06/2015 tarihli ve 2014/536 esas, 2015/374 sayılı karar ile sanığın 6545 sayılı Kanun ile değişik TCK’nın 191/1 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilidiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği,

3-Bu aşamada, sanık hakkında 15.10.2014 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu nedeniyle başka bir soruşturma yapılarak Düzce Cumhuriyet Başsavcılığının 03/12/2014 tarihli ve 2014/13654 soruşturma, 2014/2126 sayılı iddianamesi ile sanık kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmeden doğrudan kamu davası açıldığı,

4-Bu iddianameye istinaden yapılan yargılama sonucunda Düzce 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2015 tarihli ve 2014/583 esas, 2015/191 sayılı kararı ile, kamu davasının açılmasının ertelenmesinin yargılama şartı olup bu şartın yokluğu nedeniyle CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca düşme kararı verildiği ve bu kararın yasa yoluna başvurulmadan kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

B) Kanun Yararına Bozma Talebi:

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında, “1-Sanık hakkında öncelikle kamu davasının açılmasının ertelenmesi müessesesinin değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle kovuşturma şartlarının gerçekleşmediği gerekçesiyle şartları oluşmadan açılan davanın

Anlaşılmıştır.

B) Kanun Yararına Bozma Talebi:

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında, “1-Sanık hakkında öncelikle kamu davasının açılmasının ertelenmesi müessesesinin değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle kovuşturma şartlarının gerçekleşmediği gerekçesiyle şartları oluşmadan açılan davanın

düşürülmesine karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddesindeki "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenleme nazara alindiğinda, kovuşturma şartları oluşmadan açılan dava nedeniyle şartın gerçekleşmesini beklemek üzere durma kararı verilmesi yerine yazili şekilde karar verilmesinde,

2-Sanık hakkında 17/07/2014 tarihinde uyuşturucu madde kullanmak suçundan Düzce

Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/9854 sayılı dosyası üzerinden soruşturma yapilarak 25/09/2014 tarihinde 5 yıl süre ile dava açılmasının ertelenmesi kararı verildiği ve kararın 02/10/2014 tarihinde kesinleştiği, anılan dosyada ertelemeye uyulmaması nedeniyle açılan davanın Düzce 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/536 esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiği anlaşılmakla, erteleme süresi içerisindeki 15/10/2014 tarihinde uyuşturucu kullanarak denetim yükümlülüğünü ihlal eden sanık hakkındaki iş bu davanın 5271 sayılı Kanun'un 191/5. maddesi uyarınca ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmayıp halen derdest olan diğer dava ile birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde, isabet görülmemiştir." denilerek, Düzce 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2015 tarihli ve 2014/583 esas, 2015/191 sayılı kararının bozulması istenmiştir.

C) Konuyla İlgili Hukuksal Düzenlemeler:

a) TCK'nın 191. maddesi:

(1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır.

...

(4) Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

hâlinde, hakkında kamu davası açılır.

...

(4) Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

hâlinde, hakkında kamu davası açılır.

(5) Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.

(6) Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açılmasından sonra, birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez.

...

b) CMK’nın 223/8. maddesi:

Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar ../...

verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir.

Ç) Konunun Değerlendirilmesi:

Sanık hakkında 17.07.2014 tarihli ilk kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçuna ilişkin olarak Düzce Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 25/09/2014 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının ihlal edilmesi nedeni ile 13.11.2014 tarihinde kamu davası açılmış olması karşısında, 15.10.2014 tarihli ikinci suç, ilk suça ilişkin erteleme süresi zarfında ve henüz bu ilk suça ilişkin kamu davası açılmadan işlendiği cihetle, TCK’nın 191/5. maddesinde yer alan “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.” şeklindeki özel düzenleme uyarınca, 15.10.2014 tarihli ikinci suçun ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılamayacağı açıktır.

Bu nedenle, 15.10.2014 tarihli ikinci suça ilişkin olarak ayrı bir soruşturma yapılmasına yasal imkan bulunmadığından, Düzce Cumhuriyet Başsavcılınca 03/12/2014 tarihli ve 2014/13654 soruşturma, 2014/2126 sayılı iddianame ile kamu davası açılması yasaya aykırı olmakla birlikte, mahkemenin “TCK’nın 191/2. maddesi uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmeden dava açıldığı” gerekçesi ile düşme kararı vermesi de yasaya aykırıdır. Somut olayda temel hukuka aykırılık, 17.07.2014 tarihli ilk suça ilişkin kamu davasının açılmasının erteleme süresi zarfında işlenen 15.10.2014 tarihli ikinci suça ilişkin olarak müstakil soruşturma yapılıp dava açılmasıdır. Bu nedenle, 15.10.2014 tarihli ikinci suç ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılamayacağından, mahkemece bu suça ilişkin olarak açılan davanın 17.07.2014 tarihli ilk suça ilişkin dava ile birleştirilmesi gerekirken, düşme kararı vermesi yasaya aykırı ise de ilk suçla ilgili hüküm kesinleştiğinden, düşme kararı ile de sanık aleyhine bir durum oluşmadığından, yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere, hukuka aykırılığa işaret edilerek kanun yararına bozma talebi bu yönü ile kabul edilmiştir.

D) Karar :

Açıklanan nedenlere göre, kanun yararına bozma talebi yerinde görüldüğünden; kamu davasının düşürülmesine dair Düzce 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2015 tarihli ve 2014/583 esas, 2015/191 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası ile 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca, aleyhe sonuç doğurmamak ve yeniden yargılama yapılmamak üzere kanun yararına BOZULMASINA, gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığı'na iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine, 03.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/592, Karar No: 2023/342, Tarih: 14.06.2023

**Ceza Genel Kurulu         2022/592 E.  ,  2023/342 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY DAİRESİ : Ceza Genel Kurulu

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 18-16

Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan sanık hakkında ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 12.06.2019 tarih ve 109-94 sayı ile; sanığın TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 62, 53, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba karar verilmiştir.

Hükmün, sanık ve müdafisi ile Yargıtay Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Ceza Genel Kurulunca 01.03.2022 tarih ve 488-128 sayı ile; "(...)Dosya kapsamındaki sanık savunması, tanık beyanları ile diğer bilgi ve belgelere göre; sanığın, 2011 yılı Şubat ayında gerçekleştirilen Yargıtay ve Danıştay üyeliği seçimi öncesinde HSYK Genel Sekreteri ... 'nın evinde yapılan toplantıda değerlendirilmesi amacıyla örgüt mensubu olduğu belirtilen HSYK üyeleri tarafından hazırlanan listede ismi yer almakla birlikte tanık ... seçilmesi uygun görülen kişileri göstermesi için hazırladığı listede de isminin bulunduğunu ve Danıştay üyeliğine bu şekilde seçildiğini beyan etmiştir. Tanık ..., gıyaben tanıdığı sanığın farklı bir cemaat yapısına dahil olduğunu zannettiğini fakat Danıştaya geldikten sonra cemaat denilen yapıyla da bir yakınlığının olduğunu fark ettiğini, sanığın irtibatının tam olarak ne olduğunu bilmediğini, bir şekilde her iki yapıyla da irtibatının olduğunu düşündüğünü beyan etmiştir. Tanık ... ise kovuşturma aşamasında, Cumhuriyet savcılığındaki beyanında sanığın 10. Dairenin sorumlusu olduğu yönündeki ifadesinin bir yanlış anlaşılmadan kaynaklı olduğunu, o beyanıyla aslında kimlerin aktif olduğu şeklindeki soruya cevaben sanığın 10. Dairede aktif olduğunu ifade etmek istediğini, ayrıca kendisinin 17-25 Aralık'tan sonra cemaatçi bildiği kişilerle arasına mesafe koyduğunu, bu tavrını görmüş olması muhtemel sanığın yanına gelerek kendisine cemaatle olan bu mesafesine atfen 'Ben de senin gibi mesafeliyim' dediğini beyan etmiştir. Eski Danıştay üyeleri ... ile ... arasındaki 29.12.2019 tarihli Bylock mesajlarında ismi geçen tanık ...'nin, mesajlarda belirtilenlerin aksine sanığın 12. Dairenin seçimleri için kendisiyle irtibata geçmediğini ifade etmesi de nazara alındığında 'aklıma ... geliyor, ... ya da ... da olsa güzel olur' şeklindeki Bylock yazışmasında geçen '...' ibaresiyle kastedilenin sanık olduğunun tam bir açıklıkla ortaya konulmamış olduğu anlaşılmaktadır. Sanığın tanıklar ... ve ...'un girişimiyle 2013 yılında organize edilen ve örgüt mensubu olmayan Danıştay üyelerinin katıldığı toplantılara Danıştaydaki tavır ve ilişkileri sebebiyle çağrılmamasının, tanık ...'in Teftiş Kurulunda görevli olduğu 2011 yılı Şubat ayında cemaat içerisindeki arkadaşlarından sanığın da cemaatin listesinden Danıştay üyeliğine seçileceği yönünde hem seçilmeden önce hem de seçildikten sonra duyumunun olmasının ve ayrıca bilgi ve görgüye dayalı tespiti olmadığını ifade eden tanık ...'nün, çevredeki duyumlardan sanığın bu yapı ile irtibatlı olduğunu duyduğu yönündeki beyanının sanığın atılı suçtan cezalandırılması için tek başına yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır

...'in Teftiş Kurulunda görevli olduğu 2011 yılı Şubat ayında cemaat içerisindeki arkadaşlarından sanığın da cemaatin listesinden Danıştay üyeliğine seçileceği yönünde hem seçilmeden önce hem de seçildikten sonra duyumunun olmasının ve ayrıca bilgi ve görgüye dayalı tespiti olmadığını ifade eden tanık ...'nün, çevredeki duyumlardan sanığın bu yapı ile irtibatlı olduğunu duyduğu yönündeki beyanının sanığın atılı suçtan cezalandırılması için tek başına yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır. Yukarıda değinilen beyanlar ve sanığın aşamalardaki samimi ve istikrarlı savunmalarının aksine örgütle organik bağ kurup hiyerarşik yapısına dahil olmak suretiyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren eylemler gerçekleştirdiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, mahkumiyetine yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetine hükmolunması,

İsabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Birinci Başkanlar Kurulunun 22.06.2021 tarihli ve 196 sayılı kararı ile dosyanın devredildiği Yargıtay 3. Ceza Dairesince bozma kararına uyulmasına karar verilerek yeniden yapılan yargılama neticesinde 11.10.2022 tarih ve 18-16 sayı ile sanığın CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

Bu hükmün de Yargıtay Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bozma istemli 13.12.2022 tarihli ve 155927 sayılı tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Temyiz incelemesi yapan Ceza Genel Kurulunca dosya incelenip görüşülerek gereği düşünüldü:

Ceza Genel Kurulunca, sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılma istemiyle açılan davada, İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 3. Ceza Dairesinde yapılan yargılama sonunda, bu suçtan verilen beraat kararının hukuki yönüne ilişkin temyiz incelemesi yapılacaktır.

I) TEMYİZ EDENLERİN SIFATI, BAŞVURULARIN SÜRESİ VE TEMYİZ NEDENLERİNE GÖRE YAPILAN İNCELEMEDE:

A) Uygulanacak Temyiz Hükümleri:

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmekle birlikte 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nın, bu tarihten sonra verilen kararlar hakkında ise 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 7 nolu protokolün "Cezai konularda iki dereceli yargılanma hakkı" başlıklı 2. maddesinin "Bir mahkeme tarafından cezai bir suçtan mahkum edilen her kişi, mahkumiyet ya da ceza hükmünü daha yüksek bir mahkemeye yeniden inceletme hakkını haiz olacaktır. Bu hakkın kullanılması, kullanılabilme gerekçeleri de dahil olmak üzere, yasayla düzenlenir. 2. Bu hakkın kullanılması, yasada düzenlenmiş haliyle önem derecesi düşük suçlar bakımından ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılandığı veya beraatini müteakip bunun temyiz edilmesi üzerine verilen mahkumiyet hallerinde istisnaya tabi tutulabilir." hükmü doğrultusunda, bazı kamu görevlilerin özel yetki kuralları uyarınca Yargıtayda veya Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanmaları hâlinde istisna getirebilme olanağına rağmen iç hukukumuzda, ilk derece olarak Yargıtayda yargılanacak kişiler bakımından verilen hükümlerin temyiz edilebileceği öngörülerek, iki dereceli sistem benimsenmiştir.

B) Temyiz Süresi ve Neden Bildirme Yükümlülüğü:

Hüküm fıkrasında, verilen kararın ne olduğunun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktarının, kanun yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağı bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresinin, mercisi ve şekillerinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilerek hazır bulunan sanığa ve müdafisine bildirilmesi gerekmektedir.

Temyiz istemi, tutuklu bulunan sanıklar hakkında CMK'nın 263. madde hükmü saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasından itibaren eğer temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılmasının gerekliliği, temyiz sebebinin ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabileceği gözetilerek, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorunda olduğu, başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

C) Temyiz Nedenleri ve İncelemenin Kapsamı:

C) Temyiz Nedenleri ve İncelemenin Kapsamı:

İstinaf mahkemelerinin Türk yargı sistemine dahil olmasıyla kanun yolu yargılamasında yeni bir anlayışı benimseyen kanun koyucu, istinaf başvurusunda Cumhuriyet savcısı dışındaki diğer kişiler bakımından sebep gösterme zorunluluğu öngörmezken, temyiz kanun yolunda, mülga 1412 sayılı CMUK'dan farklı şekilde resen temyiz tercihinden vazgeçerek, temyiz davasını açan ve sınırlayan temyiz dilekçesinde temyiz edenin, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini, temyiz sebeplerini göstermek zorunda olduğunu ve temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren ek bir dilekçe vermesini öngörmüştür. Gerekçeli temyiz dilekçesi (ek dilekçe, temyiz layihası), temyiz nedenlerinin gösterildiği dilekçedir. Temyiz dilekçesinde ya da daha sonradan verilen ek temyiz dilekçesinde temyiz denetiminin kapsamının belirlenmesi bakımından hangi hukuka aykırılıklara dayanıldığının anlaşılır bir şekilde gösterilmesi gerekir.

Bir muhakemede, çözümü amaçlanan iki temel sorun vardır. Bunlar, maddi sorun ve hukuki sorundur. Maddi sorun, "olgusal dünya"ya; hukuki sorun, "normatif dünya"ya aittir. Mahkemede önce maddi sorun, sonra hukuki sorun çözülür. Maddi sorunun çözümü geçmişte yaşanmış bir olayın temsili, nasıl gerçekleştiğinin tespitidir. Bu çözüm de sadece hukukun izin verdiği yöntemlerle gerçekleşecektir. Maddi olayın gerçeğe uygun temsil edilebilmesi öncelikle, eksiksiz soruşturma yapılması ve toplanan tüm delil araçlarının doğru değerlendirilmesine bağlıdır. Hâkim; delil araçlarını, akıl yürütmek ve bu arada tecrübe kurallarına başvurmak suretiyle, vicdanına göre değerlendirecektir. Yine akıl yürüterek boşlukları dolduracaktır. Dolayısıyla vicdani kanaate sezgilerle değil akıl yoluyla ulaşılacaktır.

Temyiz denetiminde, maddi olayın tespitinde ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin, sözlülük, doğrudan doğruyalık ve yüzyüzelik ilkeleri uyarınca elde edilen delilleri vicdani kanaatleri ile serbestçe takdir ederken, delillerle varılan sonucun hukuk kurallarına, akla, mantığa, genel hayat tecrübelerine ve bilimsel görüşlere uygun olup olmadığının tespiti bakımından somut dosya üzerinden görüşülüp incelenebileceği gibi maddi sorunla ilgili vaka değerlendirmelerindeki hukuka aykırılıkları da gerekçe üzerinden denetlenebilecektir.