muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12727, Karar No: 2018/734, Tarih: 05.02.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/12727 E.  ,  2018/734 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasında görülen davada .... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.11.2015 tarih ve 2015/835-2015/425 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette asgari ücretle işçi olarak çalıştığını, davalı şirketin gizli ortağı olan davalı ... tarafından müvekkilinin .... 5. Noterliğine sigorta işlemleri ile ilgili denilerek icbar suretiyle götürülüp, davalı ...'de bulunan hisselerin devrinin müvekkiline muvazaalı olarak yapıldığını, yapılan bu devir işleminin davalıların borç yükünden kurtulmak için anlaşarak yaptıklarını iddia ederek 04/11/2008 karar tarihli 16 karar numaralı alınan hisse devir kararının muvazaalı olması nedeniyle iptalini, davalı ...'un şirketin gizli ortak ve asıl sahibi olduğunun tespiti ile alınan hisselerin ... adına tesciline, müvekkilinin tüm borçlardan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, noterler yapılan her işlemde tarafları bilgilendirerek imzalattığını, devirlerin usulüne uygun yapıldığını, müvekkilinin ayrıldıktan sonra bile şirketin vergi borçlarını ödediğini, davacı talebinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, usulüne uygun davetiye tebliğe rağmen cevap vermemişlerdir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın, ..... 5. Noterliğin 04/11/2008 tarihli 16 karar numaralı kararı ile yapılan pay devirinin ve 18 Kasım 2008 tarihli 7191 sayılı 27 sayfa numaralı ticaret sicil gazetesinde yayınlanan kararın iptali istemine ilişkin olduğu, davalı şirketin halen faal olduğu, davalı ...'e ait hisselerden 1800 adedinin 45.000TL bedelle davacı ...'a noterden devir edildiği, bedelin ödendiği, davacıya yapılan devrin resmi şekilde usulüne uygun şekilde yapıldığı, davacının şirket ortağı olması nedeni ile hakkında 2012 yılında açılmış dava olduğu, bunu bilen davacının bu güne kadar bir itirazının bulunmadığı, uzun süre sonra yapılan devir işleminin muvazaalı olduğunun ileriye sürmesinin MK/2. md gereğince dürüstlük kuralları ile bağdaşmayacağı, ayrıca resmi belge ile yapılan işlemin aksinin aynı kuvvette resmi belge ile ispatlanması gerektiği, davacının iddialarını ispatlayacak resmi belge sunmadığı, BK 147/4 gereğince ortaklar arasındaki ilişkilerde zamanaşımının 5 yıl olduğu, davanın kabulüne karar verilmesi halinde iyiniyetli 3. kişilerin hak ve yükümlülüklerinin zarara uğrayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

-/-

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

-/-

Dava, davalı şirket hisselerinin davacıya devirlerinin iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Davacı, davalı şirket sahibi tarafından sigorta giriş çıkış işlemleri için notere götürüldüğünü, ne olduğunu anlamadan şirket hisselerinin kendisine devredildiğini ileri sürmüştür. Hile (aldatma), genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. Hata da yanılma, hilede ise yanıltma söz konusudur. 6098 s. Türk Borçlar Kanununun (TBK) 36/1. (818 s. Borçlar Kanunun (BK) 28/1.) maddesinde açıklandığı üzere taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse yanılma (hata) esaslı olmasa bile aldatılan taraf için sözleşme bağlayıcı sayılamaz. Değinilen koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable şamil) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir. Ancak, Hile (aldatma)’nin öğrenildiği tarihten itibaren 6098 s. Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) 49. (818 s. Borçlar Kanunun (BK) 31.) göre bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluyla kullanılması gerekir. Somut olayda hisse devrinin 04/11/2008 tarihinde yapılmış olması, akabinde 2012 yılında şirketin iş ve işlemleri için davacı hakkında davaların açılması hususları dikkate alındığında davacının irade sakatlığına bağlı olarak hisse devir sözleşmesinin hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle iptalini isteyemeyeceği, mahkemenin bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle hüküm kurması doğru görülmemiş ise de sonucu itibariyle doğru olan kararın açıklanan bu değişik gerekçelerle onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile yerel mahkeme kararının açıklanan değişik gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 6,70 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 05.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2018/1259, Karar No: 2019/2616, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/1259 E.  ,  2019/2616 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10535, Karar No: 2019/12022, Tarih: 08.10.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/10535 E.  ,  2019/12022 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

14/04/2011 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanun'a eklenen ek 2. madde uyarınca doğrudan verilen 3.000,00 TL'ye kadar olan adli para cezasından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup mala zarar verme suçundan dolayı tayin edilen 1.600,00 TL adli para cezasına ilişkin hükmün, cezanın türü ve miktarı itibarıyla temyizi mümkün bulunmadığından, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz talebinin tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemelerinde;

Suça sürüklenen çocuk hakkında düzenlenen 08/08/2014 tarihli sosyal araştırma raporunda; suça sürüklenen çocuğun ruhsal durumunun iyi olmadığı, muhakeme ve bilişsel değerlendirme becerilerinin zayıf olduğu, anlama, kavrama ve yorumlama becerilerinin kendi yaş düzeyinin altında olduğu, mental sorunun bulunduğunun belirtilmesi karşısında; 5271 sayılı CMK’nin 74. maddesindeki usule uygun olarak gözlem altına alınıp gerektiğinde “Adli Tıp İhtisas Kurulu” veya “Ruh Ve Sinir Hastalıkları Hastanesine” sevkinin sağlanarak 5237 sayılı TCK'nin 32. maddesi uyarınca, atılı suçların işlendiği tarihte akıl hastalığı veya zayıflığı nedeniyle eylemlerin hukuksal anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğini tamamen kaldıracak veya önemli ölçüde azaltacak şekilde akıl hastalığının ve ceza ehliyetinin bulunup bulunmadığı saptandıktan sonra sonucuna göre hukuksal durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedeni yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenle 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 08/10/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6631, Karar No: 2019/10135, Tarih: 15.10.2019

**2. Hukuk Dairesi         2019/6631 E.  ,  2019/10135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek tarafından kusur belirlemesi, tazminatlar ve nafakalar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dilekçesi davalı kadına 09.12.2015 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı kadın 10.06.2016 tarihinde davaya karşı cevaplarını içerir beyan dilekçesi vermiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 141. maddesi "Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe; ön inceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler. Ön inceleme duruşmasına taraflardan biri mazeretsiz olarak gelmezse, gelen taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia veya savunmasını genişletebilir yahut değiştirebilir. Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez. İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır" hükümlerini düzenlemiştir. Açıklanan sebeplerle davalı kadının, yasal süreden sonra verdiği cevap dilekçesinde yer alan maddi ve manevi tazminat talepleri ile yoksulluk nafakası talebi hakkında mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde bu taleplerin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 15.10.2019 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2018/6172, Karar No: 2019/716, Tarih: 29.01.2019

**13. Hukuk Dairesi         2018/6172 E.  ,  2019/716 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak-yeniden yargılama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, 1989 yılında Bulgaristan’dan zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye geldiğini, Devlet bakanlığınca hazırlanan göçmen evleri projesi kapsamında borçlandırılarak konut satın aldığını, bu bağlamda 10.000.000 TL (eski para) peşinat ödediğini, bu ödemenin konut maliyetinden düşülmesi gerekirken düşülmediğini ileri sürerek, bu ödemenin güncelleştirilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 7.000,00 TL’nin yasal faizi ile davalıdan tahsilini istemiş, ıslah ile talebini 17.128,70 TL.ye yükseltmiştir.

Davalı, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu ve davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemenin davanın kabulüne dair kararının temyizi üzerine Dairemizce kararın bozulmasına karar verilmiş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda mahkemenin davanın reddine dair verdiği kararının davacı tarafından temyizi üzerine kararın onanmasına karar verilmiş, bu kez davacı hak ihlali yapıldığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmuştur.

T.C. Anayasa Mahkemesi, 07.01.2016 tarih, 2013/6613 başvuru numaralı kararı ile; başvurucunun Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar vermiş, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılanma yapılmak üzere dosyayı mahkemesine göndermiştir.

Mahkemece, yeniden yapılan yargılama sonunda; Yargılamanın iadesi davasının Reddine Mahkemenin 29/11/2012 tarih 2012/379 esas 2012/1292 karar sayılı ilamının onanmasına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Yeniden yapılan yargılam sonucunda mahkemece, "Yargılamanın iadesi davasının reddine Mahkememizin 29/11/2012 tarih 2012/379 esas 2012/1292 karar sayılı ilamının Onanmasına" şeklinde karar verilmiş ise de; yerel mahkeme kararlarının onanmasına ilişkin karar verme yetkisi yalnızca yüksek yargı organlarına ait olup, mahkemenin yetkisi dışında karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. Ne var ki; mahkeme kararının doğru olması ve bu hususun sonuca etkili olmaması nedeniyle bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün ve gerekçenin düzeltilerek onanması HUMK.’nun 438/7. maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle , hükmün 1. bendindeki “Mahkememizin 29/11/2012 tarih 2012/379 esas 2012/1292 karar sayılı ilamının Onanmasına” söz ve rakamlarının karardan çıkartılmasına,, hükmün gerekçe kısmının son paragrafındaki "reddi ile mahkememizin 29/11/2012 tarih ve 2012/379 esas 2012/ 1292 karar sayılı kararının onanmasına" söz ve rakamların çıkartılmasına, yerine "reddine" sözünün yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 29/01/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12539, Karar No: 2012/914, Tarih: 02.02.2012

**20. Hukuk Dairesi         2011/12539 E.  ,  2012/914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılardan ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

... köyü 288 ada 6 parsel sayılı 7703.17 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 1937 tarih 252 numaralı vergi kaydına dayalı olarak fındık bahçesi niteliğinde davalılar adlarına tespit edilmiştir. Hazine, çekişmeli parselin eski tarihli belgelerde orman alanında kaldığı, eylemli biçimde de orman olduğu iddiası ile tespitin iptali ve orman niteliğinde Hazine adına tescilini istemiştir. Davacı ... ise çekişmeli taşınmazın tarafların ortak murisi ...’a ait olduğu kabul edilerek tespit yapılmışsa da ortak murisle bir ilgisi olmayıp kendisine ait olduğunu ileri sürerek dava açmış; dava dosyaları birleştirilmiştir. Mahkemece davacı ...’ın davasının reddine, Hazinenin davasının kabulü ile çekişmeli parselin orman niteliğinde Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde ilk kez 1975 yılında seri bazında yapılarak kesinleşen orman kadastrosu ile daha sonra 1985 yılında evvelce sınırlaması yapılmış ormanlarda 2896 sayılı Yasa ile değişik 2/B uygulaması ile evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların kadastrosu ile 2/B uygulamaları yapılmış, bu çalışma da 10/11/1985 tarihinde ilan edilerek kesinleşmiştir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve özellikle keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın tamamının eylemli biçimde orman olduğu, eski tarihli belgelerde de orman alanında kaldığı, taraflarca tapu kaydına dayanılmayıp tespitte esas alınan vergi kaydının mülkiyet değil zilyetlik belgesi olduğu, tarafların ekonomik amacına uygun bir zilyetlikleri olmadığı gibi öncesi orman olan bir yerde sürdürülen zilyetliğe hukukça değer verilemeyeceği gözetilerek hüküm kurulduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 02/02/2012 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14191, Karar No: 2012/18139, Tarih: 09.10.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/14191 E.  ,  2012/18139 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :108-394

Dava fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 506 sayılı Yasa hükümleri uyarınca yaşlılık aylığı alanların aylıklarında meydana gelen maaş artışları dikkate alınarak emekli olduğu tarihten dava tarihi arasında ay be ay alınması gereken yaşlılık aylıklarını tespiti ile eksik ödenen yaşlılık aylıklarının yasal faizi ile davalı vakıftan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı Vakıflar Bankası bünyesinde çalışırken 1998 yılında emekli olup, çalışanların davalı Yardım Sandığına zorunlu üye olduğunu, çalışma dönemi sırasında yüksek primler ödediklerini, davalı Vakfın 01.01.2003 tarihinden itibaren vakıf senedi hükümlerine uygun davranmadığını, 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığında yapılan artışların kendilerine uygulanmadığını, oysa 506 sayılı Yasa’nın Geçici 20. maddesi uyarınca uygulanması gerektiğini ileri sürerek, bu artışların 2002-2007 yılları arası hesaplanarak taraflarına ödenmesini istemiştir.

Mahkemece; davacının SSK'da emsalinin olmadığı, bu nedenle emsal oluşturulması gerektiği, davacı aynı şartlarla SSK'ya tabi olarak kazanmış olduğu geliri kazansa ve davalı vakfa ödemiş olduğu primi SSK'ya ödese nasıl bir emekli maaşı elde edeceği varsayımı ile emsal belirlenmesi yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

506 sayılı Yasanın Geçici 20. maddesinin (b) bendi "Bu personelin, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlayacak," hükmünü içermekte olup davalı vakıf, mensupları yönünden zorunlu sosyal güvenlik kurumu niteliğindedir. Geçici 20. madde, 506 sayılı Yasanın tüm sistemi içinde değerlendirildiğinde, bu madde de sayılan sandıklar bağlı bulundukları kuruluşların personeli hakkında yasal düzenleme alanı içinde Sosyal Sigortalar Kurumunun yüklendiği görevleri, sağladığı hakları o düzeyin altına düşmemek üzere yüklenmiş sandıklar olup, görevleri ve en az yükümlülükleri yasa ile belirlenmiştir.(YİBK 9.3.1983/1-1, RG 23.06.1983/18086). Bu husus, Vakıf Senedinin 4. maddesinde; "Vakfın gayesi: a) İş bu vakıf senedi hükümleri dairesinde üyelerin emeklilik, malullük, ölüm, hastalık, analık, iş kazaları ve meslek hastalıkları hallerinde eş ve çocukları ile üyenin geçindirmekle yükümlü bulunduğu ana ve babasının hastalıklarında, Sosyal Sigortalar Kanunları ile temin edilen yardımlardan az olmamak üzere hak sahiplerine yardımda bulunmak..."olarak da açıklanmaktadır.

506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine, 25.02.2011 tarih 27857 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanunun 53. maddesi ile, “Birinci fıkranın (b) bendinin uygulanmasında, yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır. Ancak, gelir ve aylıkların artırılmasında 506 sayılı Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz. 5510 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinin onikinci fıkrasında yer alan sınırlama dâhilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır. Bu hüküm, yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır.” fıkrasını eklemiştir.

Dava da; çözülmesi gereken sorun, vakıf senedi hükümlerine uygun olarak bağlanan ve ödenen aylıkların karşılaştırılmasında esas alınacak olan ve 6111 sayılı Kanunun 53. maddesinde değinilen “muadil miktar”ın ne anlama geldiği hususudur. Yasa koyucu madde gerekçesinde; “506 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar tarafından bağlanan aylık ve gelirlerin artırılmasında 506 sayılı Kanuna göre bağlanan aylıklara uygulanan artışların söz konusu sandıkların aktüeryal dengelerini bozmasından dolayı, aylık ve gelirlerde yapılacak artışlarda muadil miktar karşılaştırmasının esas alınmasının sağlanması ve bu nedenle doğmuş ve doğacak olan uyuşmazlıkların giderilmesinin amaçlandığını” ifade etmiştir. Maddenin açık hükmü ve gerekçesi gözetildiğinde, vakıf mensubuna, 506 sayılı Kanun hükümleri uyarınca bağlanması ve ödenmesi gereken aylık, muadil aylık olarak kabul edilmelidir.

Vakıf mensuplarının SSK sigortalılarından daha yüksek prim ödeyerek emekli olmaları, SSK’da vakıf mensupları kadar prim ödeyen kimsenin bulunmaması, SSK sigortalılarının daha düşük prim ödeyerek emekli olmaları vakıf mensubunun SSK’da emsalinin olmayacağı sonucunu doğurmamaktadır. Vakıf mensubunun, tahsis talep tarihi itibariyle yaşı, prim ödeme gün sayısı ve prime esas kazançları (vakıf mensubunun prime esas kazançlarının SSK tavan kazançlarını geçtiği yıllarda ise SSK tavan kazançları) esas alınmak suretiyle, 506 sayılı Kanun hükümleri uyarınca alması gereken aylığın ve aylık artışları da uygulanarak her ay ödenmesi gereken muadil aylığın belirlenmesi, 6111 sayılı Kanunun 53. maddesinin konuluş ruhuna uygun olacaktır.

Davacının, 506 sayılı Yasa hükümleri uyarınca hesaplanan aylığına, 2002 yılı sonuna kadar 506 sayılı Kanun Ek 38. maddesinde yer alan, her ay TÜİK tarafından açıklanan bir önceki aya göre kentsel yerler TÜFE değişim oranına göre arttırılması hükmünün uygulanması, 2003 yılında 4784 sayılı Kanun uyarınca 506 sayılı Kanunun Ek 38. maddesine göre Ocak 2003 den itibaren gelir, aylıklarda yapılan artış miktarları toplamını 75,00 YTL’ye tamamlayacak şekilde ve aylık tüketici fiyatları endeksi artış oranındaki miktarların toplamının 75,00 YTL’den düşülmesi suretiyle bulunacak miktar kadar sosyal destek ödemesi ödeme yapılması, 2004 yılında 5073 sayılı Kanun, 2005 yılında 5282 sayılı Kanun, 2006 yılında 5454 sayılı Kanun, 2007 yılında 5565 sayılı Kanun hükümleri uyarınca belirlenen artış oranları uygulanması gerekmektedir. Bu şekilde dava tarihine kadar olan sürede vakıf mensubu davacının muadil aylıkları belirlenmeli, davacıya vakıf senedi hükümlerine uygun olarak bağlanan ve ödenen aylıklar ay be ay karşılaştırılarak sonuca gidilmelidir.

Mahkemece açıklanan bu maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, 506 sayılı Kanunda düzenlenen yasal mevzuata uygun olmayan, farazi muadil aylık hesabının yapılması suretiyle sonuca giden bilirkişi raporunun hükme dayanak alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 09.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.