muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6425, Karar No: 2023/1323, Tarih: 06.03.2023

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 5 inci maddesi, 7 nci maddesinin birinci fıkrasını (a) ve (c) bentleri, 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5068, Karar No: 2018/5322, Tarih: 19.09.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/5068 E.  ,  2018/5322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın aşamalarda mağdurenin rızasıyla evine gelerek kaldığını beyanla atılı suçlamayı kabul etmemesi, soruşturma evresinde alınan ifadesinde şizofreni rahatsızlığı bulunduğunu sonradan öğrendiği mağdurenin Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde tedavi gördüğünü belirtmesi, kayden 20.05.1988 doğumlu olup suç tarihinde reşit olan mağdurenin, sanık tarafından cebir, tehdit veya hile kullanılarak kaçırılıp hürriyetinden yoksun bırakıldığına dair aşamalardaki soyut ve çelişkili beyanları dışında delil bulunmaması ve tüm dosya içeriği karşısında, mağdurede suç tarihi itibarıyle akıl hastalığı veya zayıflığı bulunup bulunmadığı, akıl hastalığı veya zayıflığı var ise, bunun hekim olmayanlar ile çevresinde yaşayanlar ve kendisini tanıyanlarca anlaşılıp anlaşılamayacağı, beyanlarına itibar edilip edilemeyeceği mağduru bulunduğu eyleme karşı beden veya ruh bakımından kendisini savunup savunamayacağı, hususlarında rapor alınmasından sonra toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Oluş ve kabule göre de;

Sanığın, mağdureyi cebir kullanarak ticari taksiye bindirip kaçırdığı kabul edildiği halde, TCK'nın 109/2 maddesi yerine suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek aynı Kanunun 109/1. maddesi uyarınca mahkumiyet hükmü kurulması,

Hükümden sonra 24.11.2015 günlü, 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi yönünden kısmi iptal kararı verildiğinden, anılan husus nazara alınarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, ceza miktarı itibariyle kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 19.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17876, Karar No: 2013/16020, Tarih: 05.11.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/17876 E.  ,  2013/16020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Enerji hırsızlığı, mühür bozma

HÜKÜM : Enerji hırsızlığından: beraat

Mühür bozma suçundan: 5237 sayılı TCK.nun 203, 62, 50/1, 51/1-2-3. maddelerinin uygulanması ile 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair.

İddianamedeki sevk ve tavsife, temyizin kapsamına, Başkanlar Kurulu kararlarına ve Yargıtay Kanununun 14. maddesine göre temyiz inceleme görevinin Yüksek Yargıtay 6. Ceza Dairesine ait olduğu anlaşılmakla; Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın görevli Daireye gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3586, Karar No: 2016/3095, Tarih: 13.04.2016

**6. Ceza Dairesi         2016/3586 E.  ,  2016/3095 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yağma, kasten yaralama, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanıklar ..., ..., ... ve ... hakında yapılan duruşma sonunda; mahkumiyetine ilişkin Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 05/03/2015 tarihli 2011/71 Esas, 2015/52 Karar sayılı hükmün o yer Cumhuriyet Savcısı ve sanıklar savunmanı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 11/02/2016 gün, 2015/8077 Esas ve 2016/696 Karar sayılı ilamı ile bozma yolundaki kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/03/2016 gün ve 2015/140071 sayılı yazısı ile itiraza konu ilamda, sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün Düzeltilerek Onanmasına ilişkin kararın kaldırılması yönündeki karar düzeltme (itiraz) isteminde bulunulması üzerine dosya 05/04/2016 tarihinde Daireye gönderilmekle okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

5271 sayılı CMK.nın 6352 sayılı Yasanın 99. maddesi ile değişik 308. maddesi gereğince yapılan incelemede;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının İTİRAZININ KABULÜNE,

2-Dairemizin 11.02.2016 tarih ve 2015/8077 Esas, 2016/696 Karar sayılı özgürlüğü kısıtlama suçuna yönelik onama kararının KALDIRILMASINA;

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

5271 sayılı CMK.nın 6352 sayılı Yasanın 99. maddesi ile değişik 308. maddesi gereğince yapılan incelemede;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının İTİRAZININ KABULÜNE,

2-Dairemizin 11.02.2016 tarih ve 2015/8077 Esas, 2016/696 Karar sayılı özgürlüğü kısıtlama suçuna yönelik onama kararının KALDIRILMASINA;

3-Tüm dosya içeriğine göre çalıştığı şirkette, sanıkların sorumlu oldukları yaklaşık 98 bin lira civarında parayı güveni kötüye kullanmak suretiyle alıp, bunun ortaya çıkması üzerine, kendisinin şikâyet edilmemesi ve işten çıkartılmaması amacıyla sanıklara ve kendisinin bu şirkette işe başlaması noktasında referans olan tanık ...’na telefon mesajları çekerek affedilmesi için yalvaran müştekinin, olumlu cevap alamaması üzerine olaydan 10 gün sonra kolluğa müracaat ederek sanıkların kendisini ...’deki şirket merkezinde zorla alıkoyup darp edildikten sonra yine senedi üzerinde malvarlığı bulunan eşine imzalatabilmek için yine dövüp zorla araca bindirip ...’den hareketle ...’deki ikametgahına götürüldüğünü bu arada şirketin ’deki Binasına uğranıldığını ve bina içinde de zorla tutulup kaçmak isterken yakalanıp tekrar dövülüp evine götürülüp eşi tarafından da söz konusu senedin imzalandığını belirtmiş olmasına karşın, müştekinin şikayetinden 10 gün sonra bu kez Cumhuriyet Savcılığına müracaat ederek, sanıklar hakkında yalan söylediğine ilişkin anlatımları, sanıkların müştekinin rızasıyla ...’ye gittiği ve kendisi hakkında gerçekleştirdiği suç nedeniyle şikayette bulunulmasının ve işten atılmasının önlenmesi için güvence vermeyi kendisinin kabul ettiğine, yine müştekinin kolluğa müracaatında hiç bahsetmediği ancak sonradan ... Binasında durumu öğrenerek gelen tanık ...’nun aşamalardaki anlatımları ile müşteki hakkında düzenlenmiş adli tıp raporlarındaki çelişkiler karşısında; müştekinin zorla alıkonularak özgürlüğünün kısıtlandığına ilişkin iddiasındaki samimiyetin anlaşılabilmesi ve duraksamaların giderilmesi için, öncelikle müştekinin ifadesinde belirttiği, ... alanında karşılaştığını söylediği ve eşgal bilgilerini verdiği kendisini tanıyan tanık ... ile yine müştekinin ifadesinde geçen ve olay sonrası müştekiyi ilk defa görerek hastaneye götürdüğünü belirttiği ve telefon numarası dosyada yer alan komşusu ...’in olayla ilgili bilgisinin tespit edilip, gerekirse tıp raporları arasındaki çelişki de giderilip yaralanmaların darp sonucu mu yoksa yüksek ve eğimli, kayalık bir yerden yuvarlanma sonucu mu oluştuğu da saptanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı biçimde hüküm kurulması;

4-Kabule göre de;

4-Kabule göre de;

Sabıka kayıtları olmayan ve dosyaya yansımış başkaca olumsuz bir tutum ve davranışları tespit edilemeyen, müştekinin güveni kötüye kullanmak suretiyle elde ettiği paraları müştekiden geri almayan ve diğer zararlarını gideren sanıkların sosyal ve toplumsal durumları dikkate alındığında, TCK.nun 61/1. ve 3/1. maddesinde belirtilen ölçütlerin sanıklar aleyhine ne surette gerçekleştiği denetime olanak verecek biçimde gösterilip tartışılmadan, yasa metnindeki terimlerin aynen tekrarı suretiyle temel cezanın alt sınırdan ayrılmak suretiyle belirlenmesi;

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ..., ..., ... ve ... savunmanlarının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13.04.2016 tarihinde üye ...’un karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında ... Birinci Ağır Ceza Mahkemesi tarafından özgürlüğü kısıtlama suçundan sonuç olarak TCK.nın 109/2, 3-b, 62, 53.maddeleri gereğince 5 yıl hapis cezası verilmiş; verilen bu karar, Dairemizin 11/02/2016 gün ve 2015/8077 Esas, 2016/696 Karar sayılı hükmüyle onanmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/03/2016 tarihli itirazı üzerine, yüksek çoğunluk tarafından Dairemizin yukarıda açıklanan onama kararı kaldırılarak, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin mahkumiyet hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

Sanıklar hakkında özgürlüğü kısıtlama suçundan verilen mahkumiyet hükmünün ve bu hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin kararının yerinde olduğu; bu nedenlerle itirazın reddi gerektiği görüşünde olduğumuzdan; yüksek çoğunluğun itirazın kabulü ile onama kararının kaldırılmasına ve ... 1.Ağır Ceza Mahkemesinin özgürlüğü kısıtlama suçundan verdiği mahkumiyet hükmünün bozulmasına ilişkin kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/9277, Karar No: 2015/9192, Tarih: 29.04.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/9277 E.  ,  2015/9192 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2013/181332

MAHKEMESİ : Bursa 4. Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/03/2013

NUMARASI : 2012/37 (E) ve 2013/82 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Oluşa ve dosya içeriğine göre katılanın park halindeki motosikletini çalan suça sürüklenen çocuğun eyleminin TCK'nın 142/1-e maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğunun gözetilmemesi ayrıca suça sürüklenen çocuğun eyleminin kullanma hırsızlığı olarak değerlendirilemeyeceği halde aynı Kanun'un 146. maddesinin uygulanması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 29/04/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

Aşağıda sunduğum nedenlerle sayın çoğunluğun suçun nitelendirilmesine ilişkin eleştirisine katılmıyorum.

Somut olayda özetle; suça sürüklenen çocuğun, direksiyon ve tekerlek kilidiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alarak park edilmiş suça konu motosikleti çalması biçimindeki eylemi, suç tarihinde yürürlükte olan TCK.nın 142/1-b maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun, eylemin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin düşüncesine katılmıyorum.

Öncelikle 765 sayılı Yasa ile 5237 sayılı Yasa'daki düzenlemeleri birlikte değerlendirecek olursak; konumuzla ilgili olarak 765 sayılı TCK.nın 491/2. maddesinde hırsızlık suçunun, “Adet muktezası olarak yahut tahsis ve istimalleri itibariyle umumun tekafülü altında bulunan eşya hakkında işlenirse” biçiminde düzenlemeye yer verilmiş, motorlu araçlar ve motosikletlere yönelik hırsızlık eylemleri, aynı Yasa'nın daha ağır nitelikteki olan 493/1 ve 2. maddesinde öngörülen unsurların oluşmaması hallerinde, anılan 491/2. maddesi kapsamında nitelikli hırsızlık olarak kabul edilmekteydi. Ancak 5237 sayılı Yasa'da, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesi yerine, 142/1-e maddesindeki hırsızlık suçunun, “Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,” işlenmesini nitelikli hal olarak düzenlemenin yanında, motorlu araçlarla ilgili olarak TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenlemeye yer vermek suretiyle, motorlu araçları, 765 sayılı Yasa'nın 491/2. maddesinin karşılığı olan, 5237 sayılı Yasa'nın 142/1-e maddesi kapsamından çıkartmış, daha özel bir düzenleme yapmıştır. Bu nedenle 765 sayılı TCK.nın 491/2. maddesindeki düzenleme ile 5237 sayılı TCK.nın 142/1-e maddesindeki düzenleme karşılaştırılıp, buna bağlı yorumla doğru bir sonuca ulaşmak olanaklı değildir.

Ancak 765 salıyı Yasa'da motorlu araçlar, iş makineleri, motosikletler nasıl ki aynı nitelikte eşya kabul edilip, diğer koşulların varlığı halinde anılan Yasa'nın 491/2. maddesi kapsamında değerlendirilerek suçun nitelendirilmesi yapılmakta idi ise, 5237 sayılı Yasa'da da motosiklet, motorlu araçlara ilişkin özele düzenleme öngören 142/1-b (1.cümle) maddesi kapsamında motorlu araçlarla birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu düşüncemizin aksini öngören yasal düzenleme olmadığı gibi, 5237 sayılı TCK.nın yürürlüğe girmesiyle motosikletlerin yapısında, kullanılımında, sokak veya caddelerde kilitli veye kilitsiz bırakılmalarında da bir değişiklik olmamıştır.

Özet olarak; her bir madde, düzenlendiği yasadaki aynı konuya ilişkin diğer maddelerden ayrı olarak ele alınıp tek başına yorumlanması olanaklı değildir. Çünkü çoğu zaman bir konuya ilişkin düzenleme tek bir maddeyle çözüme kavuşturulmamıştır. 765 sayılı Yasa'da, 5237 sayılı Yasa'daki 142/1-b (1.cümle) maddesinin karşılığı olmadığı gibi, 5237 sayılı Yasa'da da, 765 sayılı Yasa'da yer alan 493/1. maddenin karşılığı bir düzenleme yoktur. Bu nedenle bu konuda fazla bir şey söylemeye gerek olmadığı kanaatindeyiz.

Motosikletlere yönelik hırsızlık eylemlerini, motorlu araçlarla birlikte ele alıp TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesindeki suçun unsuları yönünden değerlendirecek olursak; öncelikle TCK.nın 142/1-b maddesinin 1. cümlesinde hırsızlık suçunun, “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ....... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,” işlenmesi biçimindeki düzenleme gözetildiğinde; suça konu eşyanın kilitlenmek

suretiyle muhafaza altına alınmış olmasını suçun nitelikli hali olarak düzenleyen bir yasa maddesi karşısında, bu madde görmemezlikten gelinerek, suçun konusunu oluşturan eşya (motosiklet), ister kilitli olsun ister ise kilitsiz olsun, aynı nitelikte kabul edilerek, başka bir maddeye (TCK.nın 142/1-e maddesi) göre aynı cezayı yaptırımı doğuracak şekilde nitelikli hal kabul edilmesi, adil olmadığı gibi kendi içerisinde çelişki de oluşturmaktadır. Şöyle ki, hiçbir tedbir alınmadan veya kontak anahtarı üzerinde sokağa bırakılmış bir motosikletin çalınması eylemi ile kontağı kilitlenmiş veya tekerleği gövdesine bağlanarak kısmende olsa koruma altına alınmış bir motosikletin çalınması eyleminin aynı nitelikte kabul edilmesi yasaya ve hakkaniyete uygun düşmediği kanaatindeyiz.

Bu genel tespitlerden sonra tartışılacak en önemli sorun, kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin gövdeye bağlanması suretiyle kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş motosikletin, TCK.nın 142/1. maddesinin b bendinin 1. cümlesi kapsamında, “kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya” niteliğinde olup olmadığıdır.

Bu genel tespitlerden sonra tartışılacak en önemli sorun, kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin gövdeye bağlanması suretiyle kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş motosikletin, TCK.nın 142/1. maddesinin b bendinin 1. cümlesi kapsamında, “kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya” niteliğinde olup olmadığıdır.

Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal yaşamda insanlar ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidini aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem almaktadırlar.

Burada yasal anlamda eşyanın muhafaza altına alınmış olmasının iki yönü söz konusudur. Birincisi suçun mağduruna bakan yönü itibariyle; mağdurun eşyasını korumak için normal sorumlu bir kişi gibi davranıp davranmadığıdır. Kişi değerli bir eşyasını sorumsuzca ve ihmalkar tutumuyla korunaksız bırakıyorsa, yasa koyucunun kişinin sorumsuzca tutumunu korumak veya gözeterek bu yönde suçun nitelikli halinin düzenlemesi söz konusu olamaz. Hırsızlık suçuna ilişkin yasa maddeleri incelendiğinde bu husus açıkça anlaşılabileceği gibi yerleşik uygulama da aynı yöndedir. İkinci yönü ise; eşyanın kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmasıyla hırsızlık eylemlerine karşı engelleyici, caydırıcı olması veya suçun faili için risk oluşturmasıdır. Yoksa kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmış olmakla, eşya (motosikle) hiç bir şekilde çalınamaz veya çalınamaz demek değildir. Bu nedenle direksiyon kilidi olmayan veya tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilitle muhafazası sağlanmamış ya da kontak anahtarı üzerinde bırakılmış olması nedeniyle kolaylıkla çalıştırılıp taşınabilen bir motosiklete göre, basit bir direksiyon vaya kontak kilidi ya da tekerleğin dönmesini engelleyen bir kilit yasal anlamda koruma sağladığında tereddüt bulunmamaktadır.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamaları gözetilerek, yasal anlamda kilidin hangi nitelikte olması gerektiği ve bu bağlamda motosikletlerin kontak veya direksiyon kilitleri ile tekerleğin dönmesini engelleyen kilit sistemlerinin TCK.nın 142/1-b (1. cümlesi) kapsamında kilit olup olmadığını irdeleyecek olursak. Yasal anlamda bir kilitten bahsedebilmemiz için, kilidin bozuk olmaması ve elle çekildiğinde kolaylıkla açılacak kadar basit olmaması gerekli ve yeterlidir. Bunun yanında kilidin muhkem veya dayanıklı olmasına gerek olmadığı gibi çay kaşığıyla veya metal saç tokasıyla açılması veya aynı marka araç anahtarlarının birbirini açıyor olması, bu kilitlerin yasal anlamda kilit sayılmalarına engel teşkil etmemektedir. Bu nedenle motosikletlerin kontak ve direksiyon kilitleri ile tekerleğinin dönmesinin engellemek için kullanılan kilitler yukarıdaki ifade ettiğimiz nitelikleri taşıması halinde yasal anlamda kilit olduğundan kuşku yoktur.

Tartışılması gereken konulardan biride; motosikletin kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitlenmesi halinde; kilide bir müdahale yapılmadan veya kilit sistemi devre dışı bırakılmadan, motosikletin sürüklenerek veya birkaç kişi tarafından kucaklanarak veya çekiciyle taşınarak çalınması durumda da eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) kapsamında nitelikli hırsızlık olacak mı dır?

Hemen belirtelim ki bu durumda da eylem anılan madde kapsamında nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Çünkü anılan 142/1-b maddesinde, hırsızlık eylemini gerçekleştirme biçimine ilişkin bir düzenlemeye (TCK.nın 142/2-d maddesinde olduğu gibi) yer verilmemiştir. Kapıları kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş bir otomobilin çekiciyle çalınması halinde, kilit sistemine bir müdahale olmadığı halde, yasal ifadesiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış eşyanın çalınması söz konusu olduğundan eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) tanımlanan suçu oluşturduğu gibi, aynı şekilde kilitli motosikletin kilit sistemine müdahalede bulunmadan çalınması biçimindeki eylemlerde aynı madde ve fıkra kapsamında nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacaktır.

Açıklanması gerek diğer bir konu ise; kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitli motosiklete veya kapısı kilitli veya kontağı kapalı otomobile yönelik hırsızlık eylemi ile kapısı kilitli çelik kasa veya dondurma dolabına yönelik hırsızlık eylemlerinin birbirinden farklı veya aynı nitelikte olup olmadığıdır.

Madde metnine bakacak olursak; hırsızlık suçunun, “... kilitlenmek suretiyle ...... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında” işlenmesi öngörülmüştür. Çelik kasa veya dondurma dolabının kapısının kilitlenmesiyle muhafaza altına alınmış olmayacağı hepimizin malumudur. Çelik kasa ağırlığı itibarıyla korunaklı olabilecek ise de, bu tür eşyaların kilitleri çelik kasayı veya dondurma dolabını korumaya yönelik olmayıp, içerisindeki eşyayı korumaya yöneliktir. Motorlu araçlar ile motosikletler ise, hayatın olağan akışı içerisinde, kapıları, kontak kilitleri veya direksiyonları ya da tekerlekleri kilitlenmek suretiyle aracın kendisi de bu şekilde muhafaza altına alınıp açıkta bırakılmaktadır. Yasa'daki ifadesiyle; “herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ... muhafaza altına alınmış olan eşya”nın kendisinin veya içerisindeki eşyanın çalınması halinde eylem TCK.nın 142/1-b maddesine uyan suçu oluşturacaktır.

Çelik kasa yönünden ise; kilitli bir çelik kasanın anahtar uydurularak açılıp içerisinden eşyanın çalınması eylemi, aynı Yasa'nın 142/2-d maddesi kapsamına girecek, kilit kırılmak suretiyle veya anahtar uydurma dışında başka bir şekilde kilit devre dışı bırakılarak içerisinden eşyanın çalınması halinde eylem 142/1-b maddesi kapsamında değerlendirilecek, çelik kasanın kendisinin çalınması halinde ise, bulunduğu yere göre bina dahilinde 142/1-b maddesi, açık yerde ise (ör: açık pazar yerinde) 141/1. maddesi kapsamında hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Örnekteki nitelendirmeler birbiriyle çelişkili gözükse de, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasını yansıtmakta olup yasa metnine de uygun olduğunda tereddüt bulunmamaktadır.

Bu nedenle motosiklet ve araçların kontak kilitleri (motosikletlerin direksiyon ve tekerleğin dönmesini engelleyen kilitleri de dahil olmak üzere) ile çelik kasa veya dondurma dolabı kilitlerinin yasal anlamda fonksiyonlarının birbirinden farklı olduğu, motosiklet ve araçların kilitleri yukarıda anılan maddeler kapsamında kilit fonksiyonuna sahip oldukları halde, çelik kasa ve dondurma dolabının kilitleri, bu eşyaların kendilerine yönelik hırsızlık eylemleri yönünden yasal anlamda kilit fonksiyonlarının bulunmadığını kabul etmek gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayımızda, direksiyon ve tekerlek kilidiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış motosikletin çalınması biçimindeki eylem TCK.nın 142/1-b maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu halde, sayın çoğunluğun eylemin TCK.nın 142/1-e maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğuna ilişkin görüşüne katılmıyorum.