muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/17402, Karar No: 2024/3018, Tarih: 06.05.2024

**8. Hukuk Dairesi         2021/17402 E.  ,  2024/3018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/224 E., 2021/942 K.

KARAR : İstinaf talebinin esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Milas Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2019/10 E., 2020/62 K.

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında Muğla ili Bodrum ilçesi ... Mahallesi ... Mevkii, 213 ada 6 parsel sayılı taşınmaz 2.203,31 m2 yüzölçümü ile ham toprak ve çalılık vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılar vekili dava konusu 213 ada 6 parsel sayılı taşnmazın 20 yılı aşkın bir süre ... oğlu müteveffa ... ... zilyetliğinde kaldıktan sonra zilyetliğin devir yolu ile ... 'e satıldığını, davacı ...'nun da 06.08.2002 tarihli satış senedi ile ... 'den satın aldığını, bu satışa gerek satış senedi tanıklarının, gerekse ... 'dan önceki zilyedin yasal mirasçılarının tanık olduklarını, müvekkillerinin Kadastro Müdürlüğüne yaptığı haklı itirazlarının reddine karar verilerek taşınmazın Hazine adına tespit edildiğini belirterek; dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile müvekkilleri adına tespiti ile tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., davanın reddini savunmuştur.

Davacı ... yargılama sırasında 26.08.2019 tarihinde vefat etmiş, mirasçıları davaya devam etmişlerdir.

Davalı ..., davanın reddini savunmuştur.

Davacı ... yargılama sırasında 26.08.2019 tarihinde vefat etmiş, mirasçıları davaya devam etmişlerdir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "mahallinde yapılan keşif ve uygulamalar, dinlenen yerel ve tespit bilirkişileri ile tanık beyanları, alınan uzman bilirkişi raporu, dosya içerisine getirilen kayıt ve belgeler, dava konusu 213 ada 6 parselin orman sınırında olması, komşu 213 ada 1,2,3,4 ve 5 nolu parseller ile birlikte bir bütün halinde 6831 sayılı Orman Kanunu 17/2 maddesi uyarınca orman içi açıklık olması, toprak yapısı ve bitki örtüsünün orman özelliği göstermesi, orman içi açıklıkların tespiti hususundaki emsal Yargıtay uygulamaları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu 17/2 maddesi kapsamında orman içi açıklık niteliğinde ve zilyetlikle edinilemeyecek yerlerden olduğu" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hükmün davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "Mahkemece dava konusu taşınmazın mahallinde refakate alınan bir harita mühendisi, bir harita teknikeri, bir orman mühendisi marifetiyle keşif yapılmış; keşfe katılan teknik bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 14/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu 213 ada 6 parsel sayılı taşınmazın orman sayılmayan yer olduğu, ancak 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2 maddesine göre komşu 213 ada 1-2-3-4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar ile birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde, çevresi orman olan orman içi açıklık parseli olduğu bildirilmiştir. Mahkemece yapılan keşif sonunda düzenlenen bilirkişi raporu ve krokisi ile, dava konusu 213 ada 6 parsel sayılı taşınmazın, komşuları olan 213 ada 1-2-3-4 ve 5 parseller ile bir bütün olarak değerlendirildiğinde, toplam yüzölçümlerinin 13.060,62 m² geldiği, blok halinde dört tarafının, orman parseli ile çevrili olduğu, bu hali ile dava konusu taşınmazın da orman içi açıklık vasfında olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 12/03/2019 tarihli, 2016/7772 Esas-2019/1682 Karar sayılı kararı ve emsal kararlarında vurgulandığı üzere; dava konusu taşınmazın dört tarafının orman parseli ile çevrili olması karşısında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine konu edilmesi mümkün olmayan orman içi açıklık niteliğinde olduğu açıktır. Somut olayda, açıklanan nedenlerle, davacıların davasının reddi ile, taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tescili yönünde bir talep olmadığından, taşınmazın kadastro tespiti ile belirlenen vasıf ve yüzölçümü ile kadastro tespiti gibi Hazine adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği" belirtilerek tüm istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davacılar vekili "ilgili taşınmaz için yapılan keşif ve bilirkişi incelemeleri neticesinde "dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerde kaldığı" tespit edilmiştir. Ayrıca, bilirkişi incelemesini yaparken mezkur taşınmazı (A) ve (B) bölümü olarak ayrı ayrı incelemiş ve bu incelemeye binaen; (A) bölümünün tarla vasfında tarım arazisi olduğunu zira orman ağacı ve bitki örtüsü bulunmadığını, toprağının orman vasfında olmadığını, toprak renginin açık olmasının uzun yıllar işlenmesi dolayısıyla olduğunu, düzenli işlemeye bağlı toprakta kabarıklık bulunduğunu ve halen işleme aletlerinin izinin var olduğunu, sayılan nedenler ile mezkur taşınmazın orman vasfı taşımadığını tespit etmiştir. (B) bölümü için ise evveliyatında orman vasfı taşıdığını ve toprağın işlemeye uygun olmadığını fakat 2007'den beri temizliğe tabi tutulduğunu tespit etmiştir. Mahkeme, ilamında her ne kadar "hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre.." şeklinde hüküm tesis etmiş olsa da bilirkişinin yukarıda sayılan tespitleri esas incelemede dikkate alınmamıştır. Zira bilirkişi raporu hükme esas alınsa idi mezkur taşınmazın en azından (A) bölümünün orman vasfı taşımadığı ve işlenmeye uygun tarım arazisi niteliğinde olduğu hususunda farklı karar verilirdi. Ayrıca Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliği'nin 14 üncü Maddesine göre; "Orman içi açıklık: Orman içinde kültür arazileri dışında, insan müdahalesi olmaksızın kendiliğinden oluşan, doğal olarak ağaç ve ağaççık içermeyen, genel olarak otsu bitki ve bazı durumlarda yer yer odunsu bitkiler içeren alanlardır." Kültür arazisi ise bilindiği üzere orman ile ilgisi olmayan ve sarı renk ile gösterilen yerlerdir. Bilirkişi raporunda da görülmektedir ki mezkur taşınmazın A bölümü sarı renkle boyanmış kültür arazisidir. Hal böyle iken taşınmazın orman içi açıklık olarak değerlendirilmesi ve bu şekilde hüküm kurulması hukuka aykırılık teşkil etmektedir." iddialarıyla kararın bozulmasını talep ederek temyiz talebinde bulunmuştur.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince 213 ada 6 parselin orman sınırında olduğu, komşu 213 ada 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu parseller ile birlikte bir bütün halinde 6831 sayılı Orman Kanunu 17/2 maddesi uyarınca orman içi açıklık olduğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülmüş ve dosya kapsamına uygun olmayan şekilde karar verilmiştir. Şöyle ki:

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince 213 ada 6 parselin orman sınırında olduğu, komşu 213 ada 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu parseller ile birlikte bir bütün halinde 6831 sayılı Orman Kanunu 17/2 maddesi uyarınca orman içi açıklık olduğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülmüş ve dosya kapsamına uygun olmayan şekilde karar verilmiştir. Şöyle ki:

1-Dava konusu Muğla ili Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, 213 ada 6 parsel sayılı taşınmazların kuzeybatı bitişiğinde bulunan Muğla ili Bodrum ilçesi ... Mahallesi ... Mevkii, 213 ada 1, 2, 3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar tapuda gerçek kişiler adına kayıtlıdır. Taşınmazın doğu sınırında bulunan ve en eski tarihli hava fotoğrafı olan 1953 tarihli hava fotoğrafında da görülen yer kadim köy yolu olup halen de kullanılmaktadır. Tüm bu açıklamalara göre dava konusu parselin (A) bölümünün orman içi açıklık olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca dosyadaki bilirkişi raporları, mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişisi beyanları ile tanık beyanlarına göre dava konusu parselin (A) bölümü yönünden kadastro tespit tarihi olan 30.08.2019 tarihinden geriye doğru 20 yılı aşkın süredir imar, ihya ve zilyetliğe dayalı kazanma koşullarının oluştuğu anlaşılmaktadır.

2-Dava konusu parselin (B) bölümü yönünden dosyadaki bilirkişi raporları, mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişisi beyanları ile tanık beyanlarına göre kadastro tespit tarihi olan 30.08.2019 tarihinden geriye doğru 20 yılı aşkın süredir imar, ihya ve zilyetliğe dayalı kazanma koşullarının oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca;

1-İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazın (A) bölümünün orman içi açıklık olmadığı ve üzerinde 20 yılı aşkın süredir zilyetlik koşullarının oluşması sebebi ile davanın kabulü gerekirken aksi düşünceyle yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Dava konusu taşınmazın (B) bölümüne gelince, zilyetliğe dayalı kazanma şartları oluşmaması sebebi ile davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile istinaf isteminin esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 371 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2426, Karar No: 2025/6323, Tarih: 03.03.2025

**3. Ceza Dairesi         2022/2426 E.  ,  2025/6323 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/202 E., 2019/1979 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2017/373 E., 2018/484 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeğide nazara alınmalıdır;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12859, Karar No: 2025/4750, Tarih: 12.03.2025

**4. Ceza Dairesi         2022/12859 E.  ,  2025/4750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/1263 E., 2021/1766 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde, sanık hakkında kurulan hükmün; temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği ve temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan, İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik olarak, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddi kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği özetle; eylemin düşünce ve eleştiri kapsamında olduğuna ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanığın belirttiği hukuka aykırılık nedenleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri de gözetilerek maddi ceza hukukuna ilişkin sair yönlerden yapılan incelemede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı ilamında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin ikinci paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslararası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasa'nın 13 üncü maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin ikinci paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır.

Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.

Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.

Gerek Anayasa gerekse Sözleşme hükümlerine uygun davranılmaması, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi anlamına gelebilecektir. Zira, negatif yükümlülük kapsamında yetkili makamlar, zorunlu olmadıkça ifadenin açıklanmasını ve yayılmasını yasaklamamalı ve yaptırımlara tabi tutmamalı; pozitif yükümlülük kapsamında ise ifade özgürlüğünün gerçek ve etkili korunması için gereken tedbirleri almalı ve denge unsurunu sağlamalıdırlar. Aksi takdirde AİHM, kişinin şeref ve itibarının haksız bir saldırı altında olmasına rağmen ulusal mahkemeler tarafından gereken ölçüde korunmadığı gerekçesiyle AİHS'nin 8 inci maddesi açısından ihlal kararı verebilmektedir. Zira AİHM açısından, başvuranların özel hayata saygı hakkı ve ifade özgürlüğü eşit derecede önemlidir. Denge unsurunun sağlanmasında içtihatlara göre göz önünde bulundurulması gereken temel ilkeler ise, başvuruya konu ifadelerin kamu yararına ilişkin tartışmaya katkısı, ifade sahibinin tanınırlığı ve daha önceki tutumları, ifadenin içeriği, şekli ve etkileridir.

AİHM, birçok içtihadında Sözleşme’nin 10. maddesinin sadece ifade edilen düşünce veya bilginin esasını değil, aynı zamanda bunların aktarılma biçimlerini de güvence altına aldığını belirtmiştir. Bu anlamda, AİHM içtihatlarında, basın, toplumun sözcülerinden biri olarak kabul edilmekte ve herkesin kamuoyunu ilgilendiren bilgileri edinme hakkı bulunduğu düşüncesiyle, kamuoyunu ilgilendiren konulara dair bilgi ve fikirleri vermeyi sağlayan basın özgürlüğüne ayrı bir önem atfedilmektedir. AİHM’e göre, öncelikle ifadelerin bir olgu isnadı mı yoksa değer yargısı mı olduğu belirlenmelidir. Zira olgu isnadı kanıtlanabilir bir husus iken, bir değer yargısının kanıtlanmasının istenmesi dahi ifade özgürlüğüne müdahale sayılabilecektir.

Yargılamaya konu olan ifadeler eğer bir değer yargısı içermekte ve somut bir olgu isnadından bahsedilemeyecekse, değer yargılarını destekleyecek 'yeterli bir altyapının' mevcut olup olmadığı AİHM tarafından göz önünde bulundurulmaktadır. Zira değer yargılarının dahi belli düzeyde olgusal temel içermesi gerektiği kabul edilmektedir. Öte yandan, hiçbir veriye dayanmayan ve hiçbir altyapısı bulunmayan bir değer yargısı AİHM tarafından da ifade özgürlüğü sınırları içerisinde kabul görmemektedir.

Sonuç olarak, gerçek dışı olgulara dayalı iddia olarak nitelenen açıklamalar bakımından AİHM, başvurucuların bu tür ifadelerin ortaya konulmasından ve yayınlanmasından sorumlu olup olmadıklarını ve bu tür bilgilerle diğer kişileri aldatmayı amaçlayıp amaçlamadıklarını dikkate almaktadır.