muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7778, Karar No: 2024/4136, Tarih: 03.06.2024

2.Bölge Adliye Mahkemesinin 01.11.2021 tarih ve 2020/1209 Esas, 2021/2343 Karar sayılı kararı ile; davalı tarafça davacının telefon kayıtlarının getirtilmesi istenildiği halde getirtilmediği ve davalı kadın lehine tedbir nafakası bağlanması gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılarak dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesinin Son Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaldırma üzerine davacının telefon kayıtları getirtilmiş ve davalı lehine tedbir nafakasına hükmedilmiş, taraflarca sunulan deliller, tanık anlatımları ve bozma sonrası gelen davacıya ait telefon kayıtları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her ne kadar davacı tanıklarının yeminli anlatımları itibariyle davalının çocuklara ve eve ilişkin yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediği, davacının ailesiyle çocukların görüşmesini engellediği ve kendisinin de davacının ailesi ve başkalarıyla görüşmediği, davacıyı haksız yere şikayet ettiği ve habersizce evden ayrıldığı bu haliyle evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında kusurlu olduğu değerlendirilmiş ise de gelen telefon kayıtlarının incelenmesinde davalının, davacının kendisini aldattığını iddia ettiği Melek isimli kadın arasında dava tarihinden öncesine ilişkin olağanın üzerinde çok fazla sayıda görüşmelerinin bulunduğu, bu durumun davacının sadakatsizlik eylemi açısından delil niteliğinde olduğu, tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davalının kusuru bulunsa da davacının sadakatsizlik eylemi nedeniyle daha ağır kusurlu olduğu vicdani kanısına varılmış, davalı kusursuz olmadığından davacının davası kabul edilmiş ve tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına, ortak küçük çocukların velâyetinin anneye, 600,00’er TL tedbir nafakası takdirine, karar kesinleştikten sonra iştirak nafakası olarak devamına, ilerleyen yıllarda TÜFE oranında arttırılmasına, davalı lehine dava tarihinden itibaren hükmedilen aylık 400,00 TL tedbir nafakasının karar tarihinden itibaren aylık 700,00 TL’ye arttırılmasına, hüküm kesinleştikten sonra yoksulluk nafakası olarak devamına, ilerleyen yıllarda TÜFE oranında arttırılmasına, yine davalı yararına 35.000,00 TL maddî ve 35.000,00 TL manevî tazminata karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde; erkeğin kabul edilen davası ile nafaka ve tazminatların miktarı yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde; erkeğin kabul edilen davası ile nafaka ve tazminatların miktarı yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı kadının, davacının ailesiyle çocukların görüşmesini engellediği ve kendisinin de davacının ailesi ve başkalarıyla görüşmediği," belirtilerek kadına kusur yüklenmiş olmasının hatalı olduğu, kadının ortak konuttan ayrılmış olmasının tek başına kusurlu bir eylem olarak değerlendirilemeyeceği, buna karşın toplanan delillerle, davalı kadının evi ve çocuklarına dair birlik görevlerini ihmal ettiği ise sabit olduğu, davacı erkeğin ... isimli kadın ile çok sayıda görüşme yapmak suretiyle sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiğine dair tespitlerin aleyhine olan erkek tarafından istinaf yoluna başvurulmadığından bu tespitlerin kesinleştiği, davacı erkeğin davalı kadına nazaran daha fazla kusurlu olduğu, Mahkemece davanın kabulü ile boşanmalarına karar verilmesi isabetli ise de, karar gerekçesi hatalı olduğundan gerekçenin açıklanan şekilde düzeltilmesi gerektiği, iştirak ve yoksulluk nafakalarını az olduğu kadın yararına tazminat şartları oluştuğu gerekçesi ile kadının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin ilgili hükümlerinin kaldırılarak yerine yeniden hüküm kurmak suretiyle kusura ilişkin gerekçesinin düzeltilmesine, ortak çocuklar yararına aylık 1.000,00'er TL iştirak nafakasına ve davalı kadın yararına aylık 1.000,00 TL yoksulluk nafakasına, kadın yararına 50.000,00 TL maddî ve 50.000,00 TL manevî tazminata, kadının sair yönlerden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı erkek vekili temyiz dilekçesinde; erkeğin tazminat taleplerinin kabulü ile kadının taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kusur belirlemesi, kadın lehine hükmedilen nafakaları ve tazminatları ile reddedilen tazminat talepleri yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı kadın vekili temyiz dilekçesinde; erkeğin kabul edilen davası ile nafaka ve tazminatların miktarı yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

1.Davacı erkek vekili temyiz dilekçesinde; erkeğin tazminat taleplerinin kabulü ile kadının taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kusur belirlemesi, kadın lehine hükmedilen nafakaları ve tazminatları ile reddedilen tazminat talepleri yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı kadın vekili temyiz dilekçesinde; erkeğin kabul edilen davası ile nafaka ve tazminatların miktarı yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamında imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, erkeğe ve kadına yüklenen kusurun gerçekleşip gerçekleşmediği, kusur belirlemesine bağlı olarak davanın kabulü şartlarının oluşup oluşmadığı, kadının maddî ve manevî tazminata, tedbir ve yoksulluk nafakasına hak kazanıp kazanmayacağı, erkeğin tazminat taleplerinin reddinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası, 169 uncu maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 175 inci maddesi; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci ve 51 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/597, Karar No: 2011/4269, Tarih: 22.03.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/597 E.  ,  2011/4269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı davalı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ile davalı vekili avukat Uğur Erdeş'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı Kuruma bağlı ... bölge yurtlarının temizlik, bakım ve sosyal hizmetler işlerinin yapılması konusunda 1998-2003 yılları arası dönemi kapsayan sözleşmeler imzalandığını, sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşme gereği, SSK primine esas taban aylıkların yükseltilmesi nedeni ile SSK’ya ödenmek zorunda kalınan işçi ve işverene ait prim farkları ve işsizlik sigortası prim parklarının davalı tarafından ödenmesi gerektiği halde ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 40.000.00 TL’nın avans faizi ile tahsilini istemiş, davayı ıslah ile talebini 393.738,47 TL’ye artırmıştır.

Davalı, davacının davaya konu dönemlere ilişkin tüm alacaklarının eksiksiz ödendiğini, davacının hiçbir ihtirazi kayıt koymadan ödemeleri kabul ettiğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporları esas alınarak davanın kabulüne 393.738,47 TL’nın yasal faizi ile davalıdan

2011/597-4269

Tahsiline ilişkin verdiği karar taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, SSK primine esas taban aylıkların yükseltilmesi nedeni ile SSK’ya ödenen işçi ve işveren prim farkları ve işsizlik sigortası prim farlarının davalıdan talep edilip edilemeyeceği hakkındadır.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, SSK primine esas taban aylıkların yükseltilmesi nedeni ile SSK’ya ödenen işçi ve işveren prim farkları ve işsizlik sigortası prim farlarının davalıdan talep edilip edilemeyeceği hakkındadır.

1998-2003 yılları arası kapsayan her yıl için kuruma ait birimlerle ilgili ayrı ayrı sözleşmeler yapılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa dair düzenleme şartname ve sözleşmelerin 12.maddesinde yapılmıştır. Sözleşmelerin 12/c maddesinin bir kısmında “ihalenin yapıldığı tarihte mevcut olan asgari ücretin, asgari ücret tesbit komisyonlarınca artırılması halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken SSK primleri ve işsizlik sigortasında meydana gelecek artış farkları firmaya ödenecektir.” düzenlemesi mevcuttur, bir kısmında “Asgari ücretle artış olduğu takdirde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark, bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken SSK primi ve TTF kesintisinde meydana gelecek artış farkları firmaya ödenecek sözleşmenin ifasi süresince kanun ve kararnamelerin bu işle ilgili uygulamaya getireceği değişiklikler aynen uygulanacaktır. (12/b maddesinde belirtilenler hariç) hükmü vardır. Sözleşmenin bu hükümleri tarafları bağlayıcıdır. Diğer bir deyişle sözleşmenin ifası süresince kanun ve kararnamelerde yapılacak değişikliklerin uygulanması zorunludur. Davalı taraf yargılama aşamasında bu konuda yasal düzenlemeler yapıldığını, bu bağlamda temizlik ihalelerinde uygulanacak esaslar hakkında tebliğ ile Bakanlar Kurulu kararları ile fark ödenmeyeceğini savunmuştur. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında bu konu üzerinde gerektiği gibi durulmamıştır. Hal böyle olunca tarafların bu konudaki tüm delilleri toplanıp sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3-Davalı cevap dilekçesinde, davacının sözleşmeden doğan tüm alacak kalemlerini ödendiğini savunmuştur. Mahkemece, davacının ödemeye ilişkin tüm belgeleri getirtilip bu ödemeler içinde davacının talep ettiği alacak kalemleri ile ilgili ödeme mevcut olup olmadığı mahkeme, Yargıtay ve taraf denetimine ilişkin rapor alınmaksızın yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2011/597-4269

3-Davalı cevap dilekçesinde, davacının sözleşmeden doğan tüm alacak kalemlerini ödendiğini savunmuştur. Mahkemece, davacının ödemeye ilişkin tüm belgeleri getirtilip bu ödemeler içinde davacının talep ettiği alacak kalemleri ile ilgili ödeme mevcut olup olmadığı mahkeme, Yargıtay ve taraf denetimine ilişkin rapor alınmaksızın yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2011/597-4269

4-Mahkemece davacı lehine 8.388,80 TL yargılama giderine hükmedilmiştir. Davalı, davacı lehine hükmedilen bu yargılama giderlerinden bilirkişi ücreti 750,00 TL’nin kendisi tarafından yatırıldığını açıklamıştır. Mahkemece Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre detayları gösterilmeden ve denetimi yapılması mümkün olmayacak şekilde yargılama giderine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

5-Davacının A.Ş. olması nedeniyle TTK 18.maddesi gereği tacır olup TTK 21.maddesi gereği yaptığı işin ticaridir. TTK 21/2.maddesi gereğince ... davalı içinde ticari ... nahiyetinde olduğundan 3095 sayılı yasa gereği avans faizi yerine yasal faize hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklana nedenlerle davalının sair temyiz itirazların reddine, (2), (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı lehine (5) nolu bentle açıklanan nedenle davacı lehine BOZULMASINA, 750,00 TL duruşma avukatlık parasının karşılıklı alınarak birbirlerine ödenmesine, peşin alınan 17,15 TL. temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, peşin alınan 21.012,00 TL temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 22.3.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14645, Karar No: 2018/3628, Tarih: 10.04.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/14645 E.  ,  2018/3628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Mahkemesi

Davacı, eşinden dolayı ... aylığı almakta iken ...sından dolayı da ... aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Davacı, 506 sayılı ... kapsamında bulunan...sından aldığı aylığın yanı sıra ...sından da ... aylığı alabileceğinin tesbitini istemiştir.

Mahkeme davanın kabulüne karar vermiştir.

Uyuşmazlık 506 sayılı ... 'ya kapsamında ölen... ve ...dan dolayı ayrı ayrı ... aylığı bağlanıp bağlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın ...l dayanağını oluşturan 506 Sayılı ...nın 68/VI. maddesi hükmüne göre, ...sından ... aylığı alan ... çocuğunun evliliğin son bulması ile...sından da aylık almaya hak kazanması halinde bu aylıklardan fazla olanı ödenecektir.

Öteyandan, 506 Sayılı ...ya 02.07.2005 tarih ve 5386 sayılı ...yla eklenen geçici 91.madde hükmü, ... çocuklarına 06.08.2003 tarihinden önce bağlanan gelir ve aylıkların kendi çalışmaları dışında ... kuruluşlarından gelir veya aylık almaları halinde kesilmeyeceği yönündedir.

506 sayılı ...ya eklenen geçici 91. maddesi 506 sayılı ...'nın 68. maddesini yürürlükten kaldırmamıştır. 06.08.2003 tarihinden önce de ...l engel nedeniyle ... çocuklarına her iki aylığın bağlanması mümkün değildir. Geçici 91. maddede sözü edilen gelir ve aylıklar daha önce ...l engel bulunmaması nedeniyle iki ayrı ... ...sı kapsamında bağlanan aylıklardır.

Mahkemenin 506 sayılı ...nın 68. (5510 sayılı ...nın 54/5) maddelerini gözardı ederek, davanın reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurması isabetsiz olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8213, Karar No: 2017/6605, Tarih: 20.09.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/8213 E.  ,  2017/6605 K.**

**"İçtihat Metni"**

Rücuan tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada çmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemesince, müflis şirket hakkındaki davanın maddesi gereğince ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesince onanarak kesinleşmiştir.

, davalı şirketin müflis olarak belirtildiği, sayılı yazıları ile davalı müflis şirketin iflas ettiğinin bildirildiği, müflis davalı şirket hakkındaki iflas dosyasının iflas sırasına kaydının yapıldığı, iflas kararı veren mahkeme de olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

ise uyuşmazlığa konu olan borcun İİK'nın 235. maddesine dayalı kayıt kabul davasına konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan masa borcu niteliğinde olduğu ve 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 16/2. maddesi hükümleri İİK'nın 235 ve 154. maddesi hükümleri doğrultusunda, mahkememiz mutlak ticari dava niteliğinde bulunmayan ve kayıt kabul davası gibi olmayan müflis şirkete karşı açılan iş bu alacak davasında iflas yeri mahkemeleri olarak mutlak görevli ve yetkili bulunmadığı olduğu gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

İİK’nın 235. maddesinde,

Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilânından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar.

hususu düzenlenmiştir.

Somut olayda, sayılı yazıları ile davalı müflis şirketin iflas ettiğinin bildirildiği, müflis davalı şirket hakkındaki iflas dosyasının sırasına kaydının yapıldığı, iflas kararı veren mahkeme de Bursa Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın görülerek sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 20/09/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8690, Karar No: 2022/1186, Tarih: 14.02.2022

**8. Hukuk Dairesi         2021/8690 E.  ,  2022/1186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVALILAR : Hazine, ...

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Mahkemenin verdiği karar ... tarafından bozulmuş olup, uyulan bozma ilamında özetle; “Davacı ... İdaresi, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan çekişmeli 179 ada 788 parsel sayılı taşınmazın kesinleşen mahkeme kararı ile orman olarak tescil edilen 597 sayılı parsel sınırları içerisinde kaldığı iddiasına dayanarak eldeki davayı açmış olup, Mahkemece usulünce yapılan araştırma sonucunda taşınmazın içinde bulunduğu 2/B parselinin, ... Kadastro Mahkemesinin 2002/5-18 sayılı kararı ile iptal edilen 2/B parseli kapsamında olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davacının eylemli orman iddiası bulunmadığı halde HMK’nin 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık ilkesi aşılarak çekişmeli taşınmazın eylemli orman niteliğinde olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna” değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacı ... İdaresinin tapu iptal ve tescil istemine yönelik davasının reddine, elatmanın önlenmesi ve kal istemlerine yönelik davasının ise feragat nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Aynı ilke ... Hukuk Genel Kurulunun 05.02.2003 tarihli ve 2003/8-83 Esas, 2003/72 Karar; 17.02.2010 tarihli ve 2010/9-71 Esas, 2010/87 Karar; 25.01.2017 tarihli ve 2015/9-463 Esas, 2017/137 Karar; 03.06.2020 tarihli ve 2017/2-2288 Esas, 2020/326 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

... içtihatları ile kabul edilen “usulü kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine ... içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, ... bozma kararına uyulmuş olmakla oluşan usulü kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır. Benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulü kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (HGK’nin 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 Esas, 19 Karar; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 Esas, 2010/54 Karar).

Bu sayılanların dışında ayrıca görev, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usulü kazanılmış haktan söz edilemez (Kuru B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü– C. V, 6. b ... 2001, s 4738 vd).

Usulü kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da ... tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.