muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/25071, Karar No: 2017/16107, Tarih: 18.10.2017

**9. Hukuk Dairesi         2016/25071 E.  ,  2017/16107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirkette 18.01.2011 Tarihinden iş akdinin feshedildiği 22.09.2014 tarihine kadar ... Bölge Sorumlusu ve Bölge Müdürü Vekili olarak çalıştığını, davalı şirketi zarara uğrattığı, güveni kötüye kullandığı, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunduğundan Disiplin Kurulu kararına istinaden iş sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiğini, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, dikkatli ve işini özenle yapan müvekkilinin üzerine zimmetli olan tüm eşyaları son derece titiz bir biçimde davalı şirkete teslim ettiğini, 23.05.2014 tarihinde istenen savunmasında sorulan tüm sorulara müvekkilinin cevap verdiğini ve iş sorumluluğuyla ilgili olmadığını açıkladığını, davalı şirketin hiçbir ticari bağı ve müşteri İlişki olmadan üçüncü bir şirketin muhasebe bölümünde tutulan cari fişlerden müvekkilinin sorumlu tutulduğunu, 17.07.2014 tarihinde davacı işçi hakkında yapılan soruşturma ve istenen savunmada bir önceki savunmaya konu hususların tekrar ileri sürüldüğünü, son olarak 18.08.2014 tarihinde kendisine sorulan sorulara müvekkilinin gerekli cevaplar verdiğini, davalı şirket içerisinde birçok müdürün prosedüre uymadan çalıştığını ve davacı işçinin bu çalışmalardan dolayı duyduğu rahatsızlığı dile getirmesinden dolayı çok ciddi bir mobbinge maruz kaldığını, alınan hiçbir savunmada sonuçların davacıya bildirilmediğini ve hiçbir ihtarın verilmediğini iddia ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı işçinin davalı şirkette Trakya Bölge Müdürü Vekili olarak görev yapmaktayken iş sözleşmesinin feshedildiğini,18.08.2014 tarihli kendi imzasını taşıyan belgeden anlaşılacağı üzere davacı işçinin elaman alım yetkisinin olduğunu, dolayısıyla işbu davayı açma hakkının olmadığını, davacı işçinin ... .... Holding bünyesindeki şirketlerden merkezi Konya’da olan şirketlerden müvekkili şirketin Trakya Bölge Müdür Vekili olarak görev yapmakta iken, davalı şirketin yetkililerinin davacı işçinin kanun, işyeri uygulama ve prensiplerine aykırı davrandığı, İş Kanununun 25/II e bendinde tanımlı bulunan davranışlar sergilediği yönünde duyumlar alınca soruşturmacı atadığını ve gerekli incelemeler neticesinde oluşturulan rapor kendilerine ulaşınca da davacı işçinin iş sözleşmesini Iş Kanunu nın 25/II maddesi gereğince yasal süresi içinde feshedildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı işçinin imzasına tebliğ edilmiş bir görev tanımına rastlanmadığı, ayrıca davacının ürün teslimatı, fatura tanzimi, fiyat farkı uygulaması ve tahsilat konularına ilişkin bir sorumluluğu tespit edilemediği, feshe dayanak zarara ilişkin davacının ihmal, kusur ve sorumluluğunun ortaya konulamadığı, davalı tanıklarının beyanlarının da işveren iddialarını desteklemekten uzak olduğu hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde feshin haklı ve geçerli olmayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

İşçinin davranışlarına dayanan fesih, herşeyden önce, iş sözleşmesinin işçi tarafından ihlal edilmesini şart koşmaktadır. Bu itibarla, önce işçiye somut olarak hangi sözleşmesel yükümlülüğün yüklendiği belirlendiği, daha sonra işçinin, hangi davranışı ile somut sözleşme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin eksiksiz olarak tespit edilmesi gerekir. Şüphesiz, işçinin iş sözleşmesinin ihlali işverene derhal feshetme hakkını verecek ağırlıkta olmadığı da bu bağlamda incelenmelidir. Daha sonra ise, işçinin isteseydi yükümlülüğünü somut olarak ihlal etmekten kaçınabilip kaçınamayacağının belirlenmesi gerekir. İşçinin somut olarak tespit edilmiş sözleşme ihlali nedeniyle işverenin işletmesel menfaatlerinin zarar görmüş olması şarttır.

İşveren işçinin davranışları ile işveren zarar verdiğini ve bu nedenle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunduğunda, sözleşmesinin işçi tarafından ihlal edildiğini, ortaya bir zarar çıktığını ve ihlal ile zarar arasında bir illiyet bağının bulunduğunu ispat etmesi gerekecektir.

Davacı işverenin ... Bölge Sorumlusu ve bölge müdür vekili olarak çalışmıştır. İş sözleşmesi ise yapılan soruşturma sonunda işvereni mali işlemler sonucu zarara uğrattığı gerekçesi ile feshedilmiştir. Kusur ve zararın tespiti için zarara neden olan işlemlerin davacının görev tanımı içinde olup olmadığı, doğrudan davranışları ile zarar neden olup olmadığı yapılan işlerde uzman bilirkişiden rapor alınmakla anlaşılacaktır. Oysa somut uyuşmazlıkta hukukçu bilirkişiden rapor alınarak davacının feshe esas alınan zarara ilişkin ihmal, kusur ve sorumluluğunun ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Rapor alınan kişi uzman değildir. Mahkemece yapılacak iş bir mali müşavir ve bir işletme uzmanından oluşturulacak bilirkişi heyetinden davacının görev tanımı da netleştirilerek feshe dayanak zararın oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa da davacının sorumluluğu olup olmadığı belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ve eksik araştırmayla karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/813, Karar No: 2012/13124, Tarih: 04.06.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/813 E.  ,  2012/13124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İtimadı suistimal sonucu hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Hükümlüler ... ve ... hakkında kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Hükümlüler ... ve ... hakkında kurulan ... Sulh Ceza Mahkemesinin 30.10.2003 günlü, 2002/767-2003/1120 sayılı önceki hükmün temyiz edilmeksizin kesinleştiğinin anlaşılması karşısında; ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.09.2007 günlü, 2007/125-186 sayılı ve benzer kararlarında açıklandığı üzere, adı geçen hükümlüler hakkında temyiz edilmeksizin kesinleşen ilk hükmün ancak, suç tarihinden sonra yürürlüğe giren yasalar yönünden talep halinde yada resen uyarlama yargılaması yapılmasının mümkün olduğu, hükümlü hakkında kurulan ilk hükmün kesinleşmesinden sonra, aynı dosyada sanıklar ... ve ... hakkında kurulan ilk hükümlerin sanıkların müdafiileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nca lehe Yasa değerlendirmesi yapılmak üzere iade edildiği, iade sonrasında dosyanın yeniden ele alınıp hükümlüler ... ve ... hakkında yeniden kurulan hükmün hukuki değerden yoksun ve yok hükmünde bulunduğu anlaşıldığından, hükümlüler ... ve ... müdafiinin, yeniden kurulan hükme yönelik temyiz itirazının 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesi uyarınca isteme uygun olarak REDDİNE, hükümlüler hakkında kurulan ilk hükümlerle ilgili uyarlamanın mahallinde yapılması için dosyanın gereği yapılmak üzere İADESİNE,

2-Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Sanığın eylemlerine uyan 765 sayılı TCK’nın 491/3. maddesinde tanımlanan hırsızlık suçu aynı Yasanın 102/4. maddelesine göre 5 yıllık dava zamanaşımına bağlı olup ilk mahkumiyet hükmü tarihi olan 30/10/2003 tarihinden hükmün verildiği tarihe kadar bu sürenin geçmiş bulunduğunun gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma sebebi yeniden

yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 04.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17038, Karar No: 2016/2231, Tarih: 22.02.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/17038 E.  ,  2016/2231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin anne ve babasının boşandığını, .... Üniversitesi .... Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı 1.sınıf öğrencisi olduğunu, geliri olmadığını, müvekkilinin ablasının da okuduğunu ileri sürerek müvekkili lehine aylık 500,00 TL yardım nafakasına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, boşanma sebebiyle borçları olduğunu, davalının annesinin çalıştığını, ev ve araba aldığını, nafaka ödeyecek maddi gücü olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacı lehine dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık 500,00 TL yardım nafakasının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; yardım nafakası talebine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 364/1 maddesine göre; herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan alt soyuna nafaka vermekle yükümlüdür. Aynı kanunun 365. maddesinin 2.fıkrasında davanın; davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibaret olduğu düzenlenmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 328/2 maddesine göre; çocuk ergin olduğu halde eğitime devam ediyorsa, ana ve babasının durum ve koşullarına göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

Hukuk Genel Kurulu'nun 07.06.1998 gün, 1998/656; 688 sayılı ilamında yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yardım nafakasına karar verilebilmesi için nafaka isteyenin yardım edilmemesi halinde zarurete düşeceğinin anlaşılması gerekmektedir. Zarurete düşme terimi çok sıkıntılı bir durumu ve ekonomik şartları ifade eder. Hükmedilecek yardım nafakasının miktarı yalnızca sözkonusu sıkıntılı durumu önlemeye matuftur. Yardım nafakası yoluyla nafaka isteyenin geçiminin ve her türlü gereksinmelerinin sağlanması gerekmez.

Eğitimine devam eden reşit birey kendi emek ve geliriyle yaşamını sürdürmekten yoksun ise ana babasından öğrenimini tamamlayıncaya kadar yardım nafakası isteyebilir. Ne var ki bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır. Bunun için belirlenen nafakanın; davacının geçinmesi için yeterli, nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı olacak şekilde Medeni Kanun'un 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek takdir edilmesi gerekir.

Eğitimine devam eden reşit birey kendi emek ve geliriyle yaşamını sürdürmekten yoksun ise ana babasından öğrenimini tamamlayıncaya kadar yardım nafakası isteyebilir. Ne var ki bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır. Bunun için belirlenen nafakanın; davacının geçinmesi için yeterli, nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı olacak şekilde Medeni Kanun'un 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek takdir edilmesi gerekir.

Somut olayda dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının .... Üniversitesi ..... Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı 1.sınıf öğrencisi olduğu, davacının annesi ile beraber kaldığı, annesinin pastanede çalıştığı, asgari ücret aldığı, kendisine ait evde kaldığı, adına kayıtlı araba olduğu, davalı babanın ise oto tamircisi olduğu, günlük yevmiye aldığı, 400 TL kira ödediği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayda; tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları yardım nafakasının niteliği, davalının gelir durumu nazara alındığında hükmedilen nafaka miktarı fazla olup, Türk Medeni Kanunu'nun 4.maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun görülmemiştir. Bu itibarla davalı tarafın temyiz itirazları yerinde görülerek hükmün bozulması gerekmiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; tarafların ekonomik ve sosyal durumları değerlendirilerek davacının giderleri ile nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı şekilde, dava dışı annenin de davacının masraflarına katlanma yükümlülüğü dikkate alınarak hakkaniyet ilkesi de gözetilerek uygun bir nafakaya hükmetmek olmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 22.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25326, Karar No: 2014/19970, Tarih: 27.11.2014

**7. Ceza Dairesi         2014/25326 E.  ,  2014/19970 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : K.Y.B. - 2014/263024

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51/2-b maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı E.. Ö.. hakkında Kahramanmaraş Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğünün 31/12/2013 tarihli ve GZ- 224171 nolu trafik İdarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 343,00 Türk lirası idari para cezasına yönelik başvurunun kabulü ile idari para cezasının kaldırılmasına ilişkin Kahramanmaraş 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2014/87 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 07.07.2014 gün ve 46794 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.07.2014 gün ve KYB. 2014-263024 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, hız sınırı ihlali yaptığı kamera görüntüsü ile tespit edilen muteriz hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 116. maddesindeki yetkiye dayanılarak tescil plakasına düzenlendiği anlaşılan idari para cezasına karşı muteriz tarafından yapılan başvuru üzerine, Kahramanmaraş 2. Sulh Ceza Mahkemesince, aracın durdurularak sürücüsünün tespit edilmesi ve sürücünün yüzüne karşı ceza tutanağının düzenlenmesi gerekirken, tescil plakasına göre ceza tutanağı düzenlemesinin 2918 sayılı Kanun’un 116. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne karar verilmiş ise de,

2918 sayılı Kanun’un 116. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...ve sürücüsü tespit edilemeyen.." ile "...tescil plakalarına göre..." ibarelerinin, Anayasa'nın 38. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemi üzerine, belirtilen ibarelerin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine ilişkin Anayasa Mahkemesinin 06/03/2008 tarihli ve 2004/116 esas, 2008/74 sayılı kararında yer alan, “ Başvuru kararında, bir kimsenin yargı organınca suçluluğu kesin olarak belirlenmediği sürece masum sayılacağı, " ceza sorumluluğun şahsiliği" ilkesi gereğince bireyin sadece kendi eyleminden sorumlu olması gerektiği, oysa itiraz konusu kuralda bu ilkeler ters yüz edilerek, kişilerin başlangıçta taşıt aracının eyleminden sorumlu tutulduğu, taşıt aracı sahibi olmak suçluluğun karinesi sayılarak, kişilerin suçsuzluğunu kanıtlama yükümlülüğü altına sokulduğu, bu nedenle itiraz konusu ibarelerin Anayasa'nın 38. maddesinin dört ve yedinci fıkralarına aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 116. maddesi, trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenen ancak sürücüsü tespit edilemeyen araçlara, trafik zabıtasınca tescil plakasına göre ceza veya suç tutanağı düzenleme olanağı tanıyan bir kuraldır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 116. maddesi, trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenen ancak sürücüsü tespit edilemeyen araçlara, trafik zabıtasınca tescil plakasına göre ceza veya suç tutanağı düzenleme olanağı tanıyan bir kuraldır.

Anasaya'nın 38.maddesinin dördüncü fıkrasında, "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz" denilerek suçsuzluk karinesi, yedinci fıkrasında ise "Ceza sorumluluğu şahsidir" denilerek, suçsuzluk karinesi, yedinci fıkrasında herkesin kendi eyleminden sorumlu tutulacağı, başkalarının suç oluşturan eylemlerinden dolayı kimsenin cezalandırılamayacağı ilkeleri kabul edilmiştir.

Suçsuzluk karinesi, hakkında suç isnadı bulunan bir kişinin, adil bir yargılama sonunda suçlu olduğuna dair kesin hüküm tesis edilene kadar masum sayılması gerektiğini ifade eder.

2918 sayılı Yasa'nın 116. maddesinin birinci fıkrasında sayılan ihlaller nedeniyle, sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenmesi, bir trafik kuralının ihlal edildiğine dair suç isnadı niteliğinde olup suçsuzluk karinesine aykırılık taşımamaktadır.

Suçsuzluk karinesi kapsamında yer alan ve iddia edenin iddiasını ispatla yükümlü olması kuralı da Anayasa'nın 38. maddesinin dördüncü fıkrasının bireylere sağladığı anayasal bir güvencedir. Madde gerekçesinde de bu konu açıkça ifade edilmiştir. Ancak genel anlamda suçun kanıtlanması yükümlülüğü iddia edende kaldığı sürece, savunmasını oluşturmak için ispat yükünü sanığa devreden kurallar ile hukuki veya fiili varsayımların olduğu durumlarda ispat yükünün yön değiştirmesi, masumiyet karinesine aykırılık taşımaz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de birçok kararında ispat külfetini tersine çeviren hukuki veya fiili karinelerin kabulünü Sözleşme'nin 6. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı bulmamıştır.

Cezaların kişiselliği kuralı gereğince bir kişi, sadece kendisine ait kusurlu fiilinden sorumlu tutulabilir. Bir kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı cezalandırılması veya bir eylemin asli veya feri faili olmadan o eylemden sorumlu tutulması, Anayasa'nın 38. maddesinin yedinci fıkrası gereğince olanaklı değildir.

116. maddedeki sorumluluk, iradi ve kusurlu olan sürücünün eylemine dayanmaktadır. Ancak sürücünün kimliğinin belirlenmesinde, 116. maddede sayılan ihlallerin niteliğinden kaynaklanan güçlükler bulunduğundan, trafik ihlaline ilişkin tutanak, aracın tescil plakasına göre düzenlenmektedir.

Ayrıca kural ihlali yapan ve sürücüsü tespit edilemeyen araçların, trafik zabıtası tarafından saptanabilecek plâkasından başka ayırt edici bir özelliğinin bulunmadığı, ancak plâka ile de araç sahibine ulaşılabileceği açıktır.

Ayrıca kural ihlali yapan ve sürücüsü tespit edilemeyen araçların, trafik zabıtası tarafından saptanabilecek plâkasından başka ayırt edici bir özelliğinin bulunmadığı, ancak plâka ile de araç sahibine ulaşılabileceği açıktır.

Dolayısıyla Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen düzenlemenin, gelişen, büyüyen, çeşitlenen ve çoğalan trafik sorunlarını zamanında ve etkin bir biçimde denetleyebilmek ve toplum hâlinde yaşamanın güvenli bir biçimde sürdürülebilmesi amacıyla, demokratik toplumda zorunlu olarak getirilen uygulamalar olduğu kabul edilmelidir.”

Şeklindeki gerekçesi nazara alındığında, idari para cezası karar tutanağının resmi evrak niteliğinde bulunduğu ve aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğu, ispat kuvveti bakımından başkaca bir delille (kamera kaydı gibi) desteklenmesinin gerekmediği, bu yönde mevzuatımızda bir hüküm bulunmadığı, (kaldı ki somut olayda görüntü kaydının mevcut olduğu) ancak muterizin belirtilen gün ve saatte başka bir yerde olduğuna ilişkin veya tespit edilen aracın rengi ve modelinin kendi aracı olmadığına dair geçerli sayılabilecek bir başvurusunun bulunması halinde görevli polis memurunun beşeri bir hata yaptığının kabul edilebileceği, somut olayda bu yönde bir itiraz bulunmadığı gibi muterizin aracı kendisinin kullandığını belirttiği de dikkate alındığında, idari para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden Kahramanmaraş 4. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 20.02.2014 gün ve 2014/87 değişik iş sayılı kararının CMK.nun 309. maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere BOZULMASINA, 27.11.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.