muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2240, Karar No: 2022/4759, Tarih: 31.03.2022

34. Dosya içeriğine ve açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre kanser hastası olan davacı açısından “Nivolumab (Opdivo)” ilaç kullanımı akılcı ilaç kullanım kapsamında kalmaktadır. Zira doğru teşhis konulmuş, anılan ilaç uygun olarak seçilmiş, dozu ve uygulama süresi belirlenmiş ve reçeteye bağlanmıştır. Yargılama aşamasında da davacının hastalığının ilerlemesini durdurduğu, tedavide fayda gördüğü alınan raporla saptanmıştır. Davacının yaşam süresinin uzaması, yaşam ve sosyal güvenlik hakkı kapsamındadır. İlacın esas itibarıyla yaşamın sürdürülmesini sağladığı anlaşıldığından, devletin yaşamı koruma yükümlülüğü içinde kaldığı açıktır. Burada salt iyileşme ve sağlığa kavuşma aranması, yaşam hakkının kısıtlanması anlamına gelecektir. Anılan ilacın deneysel olmadığı, Dünya Sağlık Örgütünce onaylandığı da anlaşılmaktadır. Kaldı ki Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ilacın kullanımını uygun bulmuş olup, yargılama sırasında da Adli Tıp Kurumundan rapor alınmıştır. İlk derece mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesinin kararları isabetlidir. Çoğunluğun Uluslararası Sözleşmeler ve Anayasa hükümlerine aykırı olarak, yaşam ve sosyal güvenlik hakkını sınırlayıcı şekilde ve özellikle akılcı ilaç kullanımı ilkelerine uygun olarak tedaviyi uygulayan hekimin ve bunu doğru bulan raporları yok sayarak, “sigortalı hastanın sağlığına kavuşması ve hastalığın iyileşmesi hususu olduğu göz önünde bulundurulması, ilacın anılan hastalığın iyileşmesi için tedavisinde kullanılmasının hayati öneme haiz ve zorunlu olduğu sonucuna varıldığı taktirde ise ilaç bedelinin uygunluğu yönünden ve katkı payını da irdeleyecek biçimde denetime elverişli hesap raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararını bozması görüşüne katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2011/3895, Karar No: 2012/7612, Tarih: 03.07.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/3895 E.  ,  2012/7612 K.**

**"İçtihat Metni"**

Fuhuş suçundan sanık ... Ilgın'ın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Konya 6. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 25.12.2007 gün ve 2006/215 Esas, 2007/1333 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık ve müdafii tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

Gerekçeli kararın sanığın iddianamede gösterilen ve kovuşturma aşamasında tebliğat yapılmış olan ikamet adresi yerine başka bir adrese Tebliğat Kanununun 35. maddesine göre tebliğ edilmesi usulsüz olduğundan, sanık ve müdafiin temyizlerinin öğrenme üzerine süresinde olduğu kabul edilerek gereği düşünüldü:

Sanığın eylemini hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak gerçekleştirdiğinin anlaşılması karşısında hakkında TCK.nın 227/5. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden eksik cezaya hükmolunması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, yerinde görülmeyen sanık ve müdafiin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 03.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18320, Karar No: 2010/659, Tarih: 25.01.2010

**10. Hukuk Dairesi         2009/18320 E.  ,  2010/659 K.**

**"İçtihat Metni"**

......arasındaki dava hakkında .......i sıfatıyla verilen 23.11.2006 günlü ve 148-327 sayılı hükmün, Dairemizin 27.10.2008 tarih ve 2007/15372 Esas, 2008/13331 Karar sayılı ilâmı ile onanmasına karar verilmiştir. Davacı....... adına Av. ......, Dairemizin onama kararındaki maddi yazım hatasının düzeltilmesini istemiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Maddi yazım hatasının düzeltilmesi talebinde bulunan davacı avukatı, 5502 sayılı Kanunun 36. maddesi gereğince harçtan muaf olmalarına karşın, Dairemizin 27.10.2008 tarih ve 2007/15372 Esas, 2008/13331 Karar sayılı ilâmında temyiz harcı ile yükümlü tutulduklarını belirterek, Dairemizin onama kararındaki anılan maddi yazım hatasının düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

Dairemizin 27.10.2008 tarih ve 2007/15372 Esas, 2008/13331 Karar sayılı onama ilamında; 70,01 TL. bakiye temyiz harcının "davacıdan" alınmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bir Kamu alacağı olan harçlar kişilerin kamu hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında, ödemekle yükümlü bulundukları özel bir vergi türü olup, harç alınabilmesi ve harçtan bağışıklığın söz konusu edilebilmesi için açık bir kanun hükmünün varlığı gereklidir. Nitekim Anayasanın 73. maddesinde bu husus açıkça öngörülmüştür.

Buna ilişkin 20.05.2006 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5502 sayılı .....36. maddesindeki, “İlgili kanunlarda yer verilmemiş olsa dahi, ... Kurumun taraf olduğu davalar, icra kovuşturmaları ile ilâmlar, ... damga vergisi ve harçlar ile belediyelerde yürütülecek her türlü hizmet karşılığı alınan ücret ve katılım payından müstesnadır” hükmüne göre davacı ........harçtan bağışık olup; Dairemizin onama ilamında 70,01 TL. bakiye temyiz harcının "davalıdan" ...... alınmasına karar verilmesi gerekirken "davacıdan" alınmasına ilişkin verilen kararın maddi yazım hatasına dayalı olduğu belirgin olup, bu maddi yazım hatası Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 80. maddesi uyarınca düzeltilmelidir.

......

SONUÇ : Dairemizin 27.10.2008 tarih ve 2007/15372 Esas, 2008/13331 Karar sayılı onama ilamındaki "aşağıdaki yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına" ibaresindeki "davacıdan" sözcüğünün silinerek, yerine, "davalıdan" sözcüğü yazılmak suretiyle Dairemizin onama kararındaki maddi yazım hatasının TAVZİHİNE, 25.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.....
Yargıtay — Esas No: 2010/10909, Karar No: 2010/10862, Tarih: 21.10.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/10909 E.  ,  2010/10862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 01.12.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın dahili davalı bakımından kabulüne dair verilen 03.03.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ile dahili davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Cevap veren davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişinin 09.10.2009 tarihli raporu ekindeki krokide yeşil renkle gösterilen 2655 sayılı parsel aleyhine, 2658 lehine geçit tesis edilmiştir.

Hükmü, davacılar ile davaya dahil edilen ... temyiz etmiştir.

1-Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. Davacı parselinin mutlak geçit ihtiyacı içerisinde olduğu düzenlenen krokiden izlenmektedir.

Burada öncelikle belirtmek gerekir ki, kural olarak bir kimse davaya dahil edilmek suretiyle taraf durumunu alamaz. Dolayısıyla geçit hakkına ilişkin davalarda, geçit taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Somut olayda; 2655 sayılı parselin maliki ... davaya dahil edilmek suretiyle taraf durumunu almıştır. Bu yön usule aykırıdır. Kaldı ki, keşif huzurunda yapılmamış, böylelikle HUMK’nun 73.maddesine aykırı şekilde savunma hakkı da kısıtlanmıştır.

Bu durunda mahkemece yapılması gereken iş, 2755 sayılı parselin maliki ... aleyhine ayrı bir dava açılmasını sağlamak, açılırsa eldeki dava ile birleştirmek, yapılan keşif hakkında diyeceklerini tespit etmek, delil bildirirse onları toplamak, gerekirse de onun huzuruyle yeniden keşif yapıp istem sonucu hakkında bütün bunlardan sonra bir karar vermek olmalıdır.

2-Yukarıdaki bozma nedenine göre davacıların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesi gerekmemiştir.

Bu durunda mahkemece yapılması gereken iş, 2755 sayılı parselin maliki ... aleyhine ayrı bir dava açılmasını sağlamak, açılırsa eldeki dava ile birleştirmek, yapılan keşif hakkında diyeceklerini tespit etmek, delil bildirirse onları toplamak, gerekirse de onun huzuruyle yeniden keşif yapıp istem sonucu hakkında bütün bunlardan sonra bir karar vermek olmalıdır.

2-Yukarıdaki bozma nedenine göre davacıların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesi gerekmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle hükmün dahili davalı ... yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 2.bent uyarınca davacıların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek bulunmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 21.10.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19015, Karar No: 2017/24782, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/19015 E.  ,  2017/24782 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6149, Karar No: 2017/2788, Tarih: 06.07.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/6149 E.  ,  2017/2788 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı Veryeri Mak. ....ile davalılar ... vs. arasındaki davadan dolayı.... 12. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12.11.2013 gün ve 2012/31-2013/331 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmiş, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dairemize ait 16.03.2015 tarihli geri çevirme ilâmında; incelenmesi gerekli görüldüğünden,.... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2008/1353, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2002/353 ve 2007/187,.... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/319 ve Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/680 Esas sayılı dosyalarının mahallerinden temin edilip dosya ile birlikte gönderilmesi istenmiş ise de;

1-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2002/353 ve 2007/187 ile Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/680 Esas sayılı dosyalarının gönderilmediği anlaşıldığından, dosyaların ilgili mahkemesinden istenerek kalemin de dikkati çekilmek suretiyle noksanlığa sebebiyet vermeden eksikliğin ikmâli ile bu hususun yerine getirilmesine,

İncelenmesi gerekli görüldüğünden;

2-İzmir 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/353 Esas sayılı dosyasının da temin edilerek birlikte gönderilmek üzere dosyanın 2. kez mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.07.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12302, Karar No: 2019/1746, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/12302 E.  ,  2019/1746 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11759, Karar No: 2016/868, Tarih: 03.02.2016

**21. Ceza Dairesi         2015/11759 E.  ,  2016/868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 01.10.2009 tarih 2009/826 esas sayılı iddianamesi ile eczane sahibi, işletmecisi ve sorumlu müdürü olan sanıkların 2004-2005-2006 yılları arasında SGK Başkanlığı'na göndermiş olduğu 1162 adet sahte ilaç küpürünü sosyal güvenlik kurumuna fatura ederek resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarını işlediği iddiasıyla, 5237 sayılı TCK’nun 158/1-e ve 204/1. maddelerinde düzenlenen "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik" suçlarından kamu davası açıldığı, iddianameye dayanak teftiş ve bilirkişi raporları kapsamında, kuruma fatura edilen bir kısım reçetelerin 01.06.2005 tarihinden sonra düzenlendiği ve tahsil edildiği cihetle, iddianamedeki sevk ve tavsife, temyizin kapsamına, Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesine göre temyiz inceleme görevi Yüksek 15. Ceza Dairesine ait olduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın görevli daireye gönderilmesine, 03.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

A.Ç.
Yargıtay — Esas No: 2016/16152, Karar No: 2019/805, Tarih: 19.02.2019

**4. Hukuk Dairesi         2016/16152 E.  ,  2019/805 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 19/03/2012 gününde verilen dilekçe ile haksız şikayet nedeni ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31/01/2014 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 19/02/2019 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

(M) (M)

KARŞI OY YAZISI

Dava konusu uyuşmazlık; olay tarihinde Cumhuriyet savcısı olarak görev yapan davacının yaptığı soruşturma işlemi sonucunda verdiği görevsizlik kararı üzerine, davalıların görevsizlik kararına itiraz ve HSK’ya şikâyet dilekçelerinde kullandıkları ifadelerin, kişinin maddi ve manevi varlığının korunması ve geliştirilmesi hakkı ile hak arama hürriyetiyle bağlantılı olarak ifade özgürlüğü arasında hukuka uygun bir dengeleme yapılıp yapılmadığına ilişkindir.

Davacı olay tarihinde Cumhuriyet savcısı, davalılar ise edimin ifasına fesat karıştırma ve özel belgede sahtecilik suçlarından dava dışı şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunan kişilerdir. Davalılar, suç duyurusunda bulundukları husus ile ilgili olarak davacının görevsizlik kararı vermesi üzerine 19/09/2011 tarihli itiraz ve şikâyet dilekçelerinde dosyada mevcut bazı ifadelere yer vermişlerdir:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) ve Anayasa Mahkemesine (AYM) göre ifade özgürlüğü, demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan olup, sadece toplum tarafından kabul gören, zararsız veya ilgisiz kabul edilen bilgi ve fikirler için değil incitici, şok edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerlidir. İfade özgürlüğü, yokluğu hâlinde demokratik bir toplumdan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir (AİHM; Handyside/Birleşik Krallık, B. No: 5493/72, 7/12/1976, pr. 49; Von Hannover/Almanya (No: 2), B. No: 40660/08 ve 60641/08, 7/2/2012, pr. 101); (AYM; Medya Gündem Dijital Yayıncılık Ticaret A.Ş, B. No: 2013/2623, 11/11/2015, pr. 31 [G.K.]; D.Ö, B. No: 2014/1291, 13/10/2016, pr. 56 [G.K.]; Koray Çalışkan, B. No: 2014/4548, 5/12/2017, pr. 18; Kemal Kılıçdaroğlu (3), B. No: 2015/1220, 18/7/2018, pr. 28).

Öte yandan; Anayasa'nın 17. maddesi gereğince, bireyin manevi varlığının bir parçası olan şeref ve itibara üçüncü kişilerin saldırılarını önlemek de yargı mercilerinin görevleri arasındadır. Mahkemeler, Anayasa'nın 17. maddesi gereğince kişilik haklarını korurken aynı zamanda Anayasa'nın 26. ve 36. maddeleri gereğince ifade özgürlüğü ile hak arama hürriyetinin gerçek ve etkili bir biçimde korunmasını sağlama yükümlülüğü sebebiyle yarışan haklar arasında adil bir denge kurmak zorundadır. Bu denge kurulurken Anayasanın 13. maddesi kapsamında hakkın özüne dokunulmamalı, demokratik toplum düzeninin gerekleri ve sınırlama amacı ile aracı arasındaki ölçü gözetilmelidir (AYM; Nilgün Halloran, B. No: 2012/1184, 16/7/2014, pr. 43).

Maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkı ile hak arama hürriyetiyle bağlantılı olarak ifade özgürlüğünün karşı karşıya geldiği durumlarda çatışan haklar arasında dengeleme yapılırken; iddiayı haklı gösterecek -zayıf veya dolaylı da olsa- emarelerin varlığı, sırf üçüncü kişilere zarar vermek kastı bulunup bulunmadığı, ifadelerin kamu görevlilerine karşı görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili söylenip söylenmediği, hedef alınan kişiye yönelik isnatların taraflar arasındaki uyuşmazlık konusuyla -zayıf veya dolaylı da olsa- ilgisinin bulunup bulunmadığı ve uyuşmazlığın çözümüne katkısının olup olmadığı ve kullanılan ifadeler önem arz etmektedir (Ali Abbas Yalman, B. No: 2015/11456, 19/04/2018, pr. 33).

Söz konusu ilkeleri somut olaya uyguladığımızda; davacı Cumhuriyet savcısı, davalılar ise ihaleye fesat karıştırmak ve özel belgede sahtecilik suçlarından üçüncü kişiler hakkında suç duyurusunda bulunan ile bu kişinin vekili olan avukatlardır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki davalılardan ikisi avukattır ve meslekleri gereği olayın içerisinde yer almaktadırlar. Her şeyden önce avukatların savunma esnasındaki sözlerinden dolayı tazminat davasına muhatap olmalarının, müvekkillerinin çıkarlarını hararetle savunma görevi üzerinde caydırıcı etki oluşturabileceği göz önüne alınmalıdır. Adillik ilkesi, taraflar arasında argümanların özgür ve hatta şiddetli müzakeresini teşvik eder. Avukatlar müvekkillerinin menfaatlerini hararetli bir biçimde savunmak yükümlülüğü altındadırlar (AİHM; Nikula/Finlandiya (B. No: 31611/96, 21/06/2002, pr. 45, 46, 49; AYM; Keleş Öztürk, B. No: 2014/15001, pr. 29, 30).

İkinci olarak, dava konusu olaydaki sözlerin muhatabı iddia makamını temsil eden Cumhuriyet savcısıdır. Adaletin teminatı olan ve hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hayati bir işlev gören yargı, görevlerini başarıyla yapabilmek için kamu güvenine ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle bu güveni ciddi şekilde zarara uğratabilecek temelsiz saldırılara karşı -özellikle kendilerini hedef alan eleştirilere karşı cevap vermelerine engel olan bir sağduyuya sahip olma yükümlülükleri göz önünde bulundurulduğunda- korumak gerekebilir. Ancak temelsiz ve ağır biçimde yaralayıcı saldırılar bir kenara bırakılırsa, yargı görevlileri de kabul edilebilir sınırlar içindeki eleştirilere -sadece teorik ve genel olanlar değil- konu olabilirler. Bu kişilerin görevlerini ifa ederken kendilerine yönelik kabul edilebilir eleştirinin sınırları sıradan bir vatandaşa kıyasla daha geniştir. Diğer bir deyişle, kamu adına soruşturmaları yürüten Cumhuriyet savcılarının her türlü eleştirinin dışında oldukları da iddia edilemez (AYM; İlhan Cihaner (3), B. No: 2013/5298, 20/5/2015, pr. 26, 27). Kanaatimizce Cumhuriyet savcılarından kendilerine yönelik eleştiriler karşısında daha hoşgörülü olmaları beklenmelidir.

Üçüncü husus, davalılar tarafından kullanılan ifadelerin bazılarının uygunsuz olduğu söylenebilirse de eleştirilerin, davacının şahsından ziyade soruşturma sürecindeki işlemlerine yönelik olduğu, mesleki ya da diğer niteliklerine ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır. Eldeki olayda, davalılar tarafından kullanılan ifadeler, itiraz ve şikâyet dilekçelerinde yer almıştır. Söz konusu ifadelerin, davalıların kendi bakış açılarına göre özensiz olduğunu değerlendirdikleri görevsizlik kararına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Cumhuriyet savcısının özensiz ve ivedi bir biçimde soruşturmayı sonlandırmaya çalışması hususundaki eleştiriler abartılı görülebilirse de bu konudaki eleştirilerin temel amacının Cumhuriyet savcısının görevsizlik kararında benimsediği yaklaşımı eleştirmek olduğu açıktır. Davalılar, Cumhuriyet savcısının soruşturma evrakını inceleme sürecinde ciddi emareleri ve belgeleri dikkate almadığı yönündeki tespitlerinden hareketle Cumhuriyet savcısının soruşturmayla ilgili tutumuna karşı bir takım ifadeler kullanmışlardır. Ancak olgusal bir temele sahip olmaması hâlinde aşırı olarak görülebilecek olan bu eleştiriler, davalıların dilekçelerinin bütünü ve somut olayın koşulları gözetilmeksizin alıntılanarak değerlendirme konusu yapılmıştır (Benzer değerlendirmeler için bkz. AYM; Keleş Öztürk, pr. 59).