muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11012, Karar No: 2022/13762, Tarih: 07.11.2022

01/07/2011 - 31/12/2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 27,90 TL kazançla,

01/01/2012 - 30/06/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 29,55 TL kazançla,

01/07/2012 - 31/12/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 31,35 TL kazançla,

01/01/2013 - 21/06/2013 tarihleri arasında 171 gün ve günlük 32,62 TL kazançla olmak üzere toplam 1.480 gün daha çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “Davacı tanığı...'ın; kendisinin işyerine 2009 yılı Ekim ayında girip 2013 yılı ortalarında ayrıldığını, davacının kendisinden öne çalışmakta olduğunu, kendisinden sonra da çalışmaya devam ettiğini beyan ettiği, davacı tanığı ...'ın; 21.05.2007-04.10.2016 tarihleri arası çalıştığını, davacının işe giriş tarihini tam olarak bilmediğini ancak 2009 yılında başladığını, işten ayrıldığında da çalışmaya devam ettiğini beyan ettiği, tanığın 16.01.2008-04.10.2016 arası bildiriminin yapıldığı, davacı tanığı ...'ın; 2007 yılında işe başladığını, davacının 2009 yılında çamaşırhanede örtü temizlikleri ile uğraştığını, kendisi 2016 yılı Kasım ayında işten ayrıldığında davacının çalışmaya devam ettiğini, tanığın 16.01.2008-04.10.2016 arası bildiriminin yapıldığı, davacı tanığı ...'ün; davacıyı davalı işyerinde birlikte çalışmaları nedeniyle tanığını, kendisinin 2008-2009 döneminde sezonluk 3 ay çalıştığını, devamındaki süreçte 2010-2015 Haziran ayına kadar tüm dönem boyunca sigortalı olarak çalıştığını, davacının ise 2009 yılında başladığını, ay olarak hatırlamadığını beyan ettiği, tanığın 16.01.2008-20.06.2015 arası bildiriminin yapıldığı, dosyaya sunulan 09.12.2009, 29.05.2010 tarihli teknik servis formu, 18.08.2012 tarihli teknik servis formu, 21.08.2009, 05.06.2012, 07.07.2012, 15.08.2012, 04.06.2013, 18.12.2014 tarihli irsaliyeli faturaların davacı tarafından imzalı olduğu, dinlenen kayıtlı tanıkların beyanları ve yazılı belgelerle tespit talep edilen dönemde davacının çalışmalarının ispatlandığı, davacının Kuruma bildirilen ücret üzerinde ücret aldığı iddiasını yazılı belgelerle ispat edemediğinden davacının prime esas kazanç tespiti talebi yönünden verilen kararın yerinde olduğu” gerekçesiyle “davacı ve fer'i müdahil Kurumun istinaf başvurularının esastan reddine” karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Feri müdahil Kurum vekili, davacının 22.06.2013 tarihinden önceki çalışmalarının blok çalışma olduğu usule uygun olarak ispat edilemediğinden davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davanın reddi gerektiği halde kabulünün yasaya aykırı olduğunu, davacının çalıştığını duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispat edemediğini, yerel mahkemenin gerekli ve özenli araştırmayı yapmadığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Feri müdahil Kurum vekili, davacının 22.06.2013 tarihinden önceki çalışmalarının blok çalışma olduğu usule uygun olarak ispat edilemediğinden davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davanın reddi gerektiği halde kabulünün yasaya aykırı olduğunu, davacının çalıştığını duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispat edemediğini, yerel mahkemenin gerekli ve özenli araştırmayı yapmadığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davalıya ait işyeri adına davacının adının yer aldığı 2009/8- 2013/6 ayları arasında düzenlenmiş çok sayıda irsaliyeli fatura ve teknik servis formunun bulunması karşısında davacının davalıya ait işyerinde çalışmakta olduğu sabit ise de; davacının 12.05.2009 tarihinde işe başladığına dair iddiası karşısında, başlangıç tarihinin ne şekilde tespit edildiği hususu belirtilmemiştir. Davacıya yeniden sorulmak suretiyle, davalıya ait işyerine ne şekilde gidip geldiği, hangi tarihte işe başladığı tereddütsüz tespit edilmeli; bu kapsamda, mahkemece, bordro tanığı olarak beyanlarına başvurulanlara, davacının hangi tarihte işe başladığı hususu açıkça sorulmalı, yeterli bilgileri olmadığı taktirde de; tespit edilecek komşu işyeri tanıkları dinlenilerek, davacının işyerine hangi tarihten itibaren girdiği, hangi tarihlerden itibaren davacıyı görmeye başladıkları sorularak, net beyanları alınmalı; böylelikle işe başlangıç tarih somut olarak tespit edilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 07.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11888, Karar No: 2008/12308, Tarih: 22.09.2008

**2. Hukuk Dairesi         2008/11888 E.  ,  2008/12308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bartın 2.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :4.4.2005

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Mirasçılık ve mirasın geçişi, miras bırakanın ölümü tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. (4722 S.K. md.17)

Ölüme bağlı tasarufta kişinin veya tasarrufa konu olan şeyin belirtilmesinde açık yanılma halinde mirasbırakanın gerçek arzusu kesin olarak tespit edilebilirse, tasarruf bu arzuya göre düzeltilir. (TKM.m.451) Dava, şekil şartlarına ve yasaya aykırı olduğu iddiasına dayalı vasiyetnamenin iptali, bu mümkün olmazsa tenkisine yöneliktir. Ortada vasiyetnamenin tenfizine (yerine getirilmesine) ilişkin bir dava bulunmamaktadır. Vasiyetnamede; Uğurlar köyünde olarak gösterilen parsellerin, bu köye komşu olan Kazpınarı köyünde bulunduğu, mirasbırakandan intikal ettiği yapılan keşif ve tüm dosya kapsamıyla belirlenmiştir.Köy isminde açık yanılma olup olmadığı, mirasbırakanın gerçek arzusu, vasiyetnamenin yorumu tenfiz davasında incelenip tartışılacak konulardır. Mahkemece istek doğrultusunda inceleme yapılıp, davanın esası hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmesi gerekirken; uygulama yeteneği olmadığı şeklindeki yanlış gerekçeyle isteğin reddi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen kararın gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamına göre diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 22.09.2008 (pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2018/1886, Karar No: 2020/1206, Tarih: 05.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/1886 E.  ,  2020/1206 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2261, Karar No: 2011/7019, Tarih: 10.05.2011

10. Hukuk Dairesi 2011/2261 E., 2011/7019 K.

**10. Hukuk Dairesi 2011/2261 E., 2011/7019 K.**

**- YAŞLILIK AYLIĞI BAĞLANMASI**- 4956 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 27 ]

- 4956 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 53 ]

- 5510 S. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU [ Geçici Madde 7 ]

- 5510 S. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU [ Geçici Madde 20 ]

- 1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 35 ]

- 1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 37 ]

- 2926 S. TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSY... [ Madde 10 ]

- 2926 S. TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSY... [ Madde 2 ]

- 2926 S. TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSY... [ Madde 36 ]

- 2926 S. TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSY... [ Madde 3 ]

- 2926 S. TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSY... [ Madde 5 ]

**"İçtihat Metni"**

Dava, davacının 01.6.1994 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 01.11.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Ebru Pakin Akın tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1. maddesi uyarınca, anılan Kanunun yürürlük tarihine kadar 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine göre oluşturulan sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet sürelerinin tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirileceği ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında, davanın yasal dayanağının 2926 ve 1479 sayılı Kanunlar olduğu kabul edilmelidir.

2926 sayılı Yasanın 3. ve bu yasanın uygulanma usul ve esasları hakkındaki Yönetmeliğin 5. maddesine göre tarımsal faaliyet, gerek kendi mülkünde, gerek ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, gerekse kamuya ait yerlerde yapılabilir. Anılan Yasanın "Tescilde esas alınacak belgeler "başlığını taşıyan 10. maddesi ile yönetmeliğin 9. maddesine göre ise; sigortalıları kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile ayrıca diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, yasayla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin, tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, pancar ekicileri üretim kooperatifleri ile birliğin (Pankobirlik), Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'nin ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınmaktadır.

2926 sayılı Yasanın 5. maddesi hükmüne göre, Yasada öngörülen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı gibi 9. madde ile de, bu Kanun kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca re'sen yapılması emredilmiştir. Bu çerçevede, 2926 sayılı, Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 36. maddesi ile 4956 sayılı yasanın 27. maddesi ile 1479 sayılı Kanunun "primlerin ödenmesi" başlığını taşıyan 53. maddesinde getirilen hükmü, "...Kurumun... prim alacakları Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir" şeklinde bir düzenleme getirdiğinden, davacıdan, teslim ettiği süt ürününden dolayı, ilki 15.5.1994 tarihinde, sonrasında 1999-2008 yılları arasında prim tevkifatı yapılmıştır.

Davacının ayrıca 2001'den devam eden ziraat odası kaydının varlığı ve 2002-2008 yılları arasında Çiftçi Kayıt sisteminde yer alması sebebiyle, mahkemenin davacının 01.6.1994-31.12.1994 tarihleri arası ve 1999-2008 döneminde, tahsis talep tarihine dek tarım bağkur sigortalılığının tespitine dair kabulünde bir isabetsizlik yoktur. Ancak 1995-1999 dönemi hakkında yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

2926 sayılı Kanunun 2. maddesine göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması koşulu 3. maddede belirtilen tarımsal faaliyetin kesintisiz sürdürülmesine bağlıdır. Bu bakımdan davacının dava edilen süreler itibariyle tarımsal faaliyetinin süregeldiği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, özellikle de tarım Bağ-Kur sigortalılığına karine sayılan ve Kanunun 10. maddesinde öngörülen kayıtlardan Ziraat Odası kaydı, tarım kredi kooperatifi ile Ziraat Bankası kayıtları gibi kayıtların başlangıçları, bitmişse bitiş tarihleri dikkate alınmalı, ancak kayıtların tek başlarına tarımsal faaliyetin sürekli olduğunu kabule yeterli olmadığı gözetilmelidir.

Yapılacak yargılama sonunda belirlenecek sigortalılık süresi dikkate alınarak, 27.10.2008 tarihli tahsis talep tarihi itibariyle, 2926 sayılı Kanunun yaşlılık aylığından yararlanma şartlarını düzenleyen 17. maddesi ile yaşlılık aylığının başlangıcına ilişkin 19. maddesinin, 4956 sayılı kanunun 56/d bendi hükmüyle 02.08.2003 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmış olduğu, aynı Kanunun 54.maddesiyle 2926 sayılı Kanuna eklenen ek 3.madde kapsamında anılan konularda artık 1479 sayılı kanunun 35. ve 37. maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiği de gözetilerek, davacının aylık bağlama koşulları (yaş, primi ödenmiş gün sayısı ve prim ve her türlü borcun ödenmiş olması)yeniden ele alınmalıdır.

Açıklanan hukuki ve maddi durumlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Açıklanan hukuki ve maddi durumlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin temyiz itirazları nazara alınmalı ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 1999/2626, Karar No: 1999/4428, Tarih: 14.05.1999

4. Hukuk Dairesi 1999/2626 E., 1999/4428 K.

**4. Hukuk Dairesi 1999/2626 E., 1999/4428 K.**

**- KİŞİLİK HAKLARININ İHLALİ

- TÜRBAN**- 2709 S. 1982 ANAYASASI [ Madde 24 ]

- 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 24 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 49 ]

- 2547 S. YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU [ Madde 17 ]

**"İçtihat Metni"**

(Danıştay 8. Daire Kararı - 13/12/1984 gün v e636-1574 s.)

(Anayasa M. Kararı - 07/03/1989 gün ve 1/12 s.)

(Anayasa M. Kararı - 09/04/1991 gün ve 1990/36 E., 1991/8 K. s.)

Davacı Rabia vekili tarafından, davalı Kemal aleyhine 21/07/1998 gününde verilen dilekçe ile davacının başörtüsü nedeniyle sınıfa ve sınavlara alınmamasının davalının çıkardığı genelgeden kaynaklanıp, bu yasağın haksız fiil olduğu iddia edilerek maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın husumetten ve sübut bulmadığından reddine dair verilen 31/12/1998 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Davacı, başının örtülü olmasından dolayı, okuduğu fakültenin sınavlarına alınmadığını, bu eylemin davalının tamamen keyfi davranışından kaynaklandığını bunun sonucunda da, kişilik haklarının saldırıya uğradığını belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Mahkemece davalının eyleminin yasalara uygun olduğunu, davacıya yönelik bir kusurunun bulunmadığını, böylece sorumlu tutulamayacağını, ayrıca davalının kamu görevlisi olup, bu görevini yerine getirirken, kişisel hizmet kusurundan dolayı zarar görenlerin uğradıkları zararları idareden isteyebilecekleri bu nedenle de davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesi ile istem reddedilmiştir. Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Yukarıda da özetlendiği gibi, davacı salt davalının kişisel kusuruna dayanmıştır. Bu bakımdan mahkemenin vardığı sonuca, ayrıca eylemin davalının kamusal görevinden kaynaklandığı, bu tür bir davranış sonucu zarar görenlerin idari yargı yerinde, görevlinin bağlı olduğu kurum aleyhine dava açabilecekleri biçimindeki gerekçe yerinde görülmemiştir. Kaldı ki, bir talep, hem kusur yokluğundan, hem de husumetten reddedilemez. Kişinin kusuru yoksa, artık olayda hizmet kusuru da bulunmayacağından, kurum aleyhine idari yargı yerinde dava açılması düşünülemez. Bu bakımdan, mahkemenin istemi iki gerekçeden reddetmesi, istemin niteliği, yargılamanın özelliği ile bağdaşmamakta ise de, sonuçta mahkemece kişisel kusurun yokluğu da karara gerekçe yapılmış olduğundan, belirtilen bu usulsüzlük bozma nedeni sayılmamıştır.

Gerçekten dosyadaki kanıt ve belgelere göre, davalının üniversite rektörü olarak yayımladığı yazıda, bayan öğrencilerin başörtülü olarak, erkek öğrencilerin ise, sakallı olarak ders, staj ve uygulamalara alınmamaları, direnmeleri durumunda, durumun tutanakla belirlenerek haklarında işlem yapılması amacı ile bağlı oldukları fakülte veya okul idaresine bildirilmeleri öngörülmüştür. Davacının da anılan bu kurallara uymaması nedeniyle hakkında tutanak düzenlendiği ve bu eyleminden dolayı soruşturma açıldığı dosyadaki belgeden anlaşılmaktadır.

Davaya konu olan olayda davacı, başörtüsü ile derslere alınmadığını, böylece kişilik haklarının saldırıya uğradığını iddia etmektedir. Kişilik hakları, kişinin yaşamı, sağlığı vücut ve ruh bütünlüğü ile toplum içindeki yerini koruyan haklardır. Bu haklar Anayasanın Temel Haklar ve Ödevler bölümünde yer alan Temel Hak ve Özgürlükler (ki bunların en önemlilerini kişilik hakları oluşturur) olarak güvence altına alınmıştır. Bu hakların saldırıya uğraması halinde yaptırımları, özellikle MK.nun 24, 24/a ve BK.nun 49. maddesinde belirtilmiştir. Ayrıca, Anayasanın aynı bölümde yer alan maddelerinde bu hakların, kamu düzeni, kamu yararı, genel ahlak ve özet nedenlerle sınırlanabileceği öngörülmüştür. Anayasanın 24. maddesinin son fıkrası da aynı amaçla bir sınırlamanın yapılabileceğine işaret etmektedir. Yine MK.nun 24/2. maddesinde ".... üstün nitelikte bir özel ya da kamu yararına veya kanunun verdiği bir yetkiye dayanmayan her tecavüz hukuka aykırıdır" kuralı yer almış bulunmaktadır. Bunun ters anlamından çıkan sonuç, kamu yetkisine dayanan veya kamu yararı bulunan durumlarda, eylemin kişilik haklarına saldırı oluşturmayacağıdır

Eldeki davada davacının, başörtüsü ile derse alınmadığı tartışmasızdır. Tartışmalı olan yön, bu eylemin hukuka aykırı olup-olmadığı, bu bağlamda kişilik haklarına saldırı teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

Eldeki davada davacının, başörtüsü ile derse alınmadığı tartışmasızdır. Tartışmalı olan yön, bu eylemin hukuka aykırı olup-olmadığı, bu bağlamda kişilik haklarına saldırı teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

Eylemin hukuka aykırı olup-olmadığının belirlenmesi için, bu konuda varolan yasal düzenleme üzerinde durmak gerekir. Yazılı hukuk kuralları içinde, türbanın yasak veya serbest olduğuna dair açık bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Ancak 1990 yılında 2547 sayılı Yüksek Öğretim Yasasının 17. maddesinde yapılan değişiklikle, yürürlükteki kanunlara aykırı olmamak koşulu ile yüksek öğretim kurumlarında kılık kıyafetin serbest Olduğu yer almıştır. Demek ki serbestlik, yasalara aykırı olmaması koşuluna bağlanmıştır. Başörtüsünü açıkça yasaklayan bir yasa maddesi yok ise de, Anayasa ve yasaları yorumlamak ve uygulamakla yükümlü olan yargı kararları bulunmaktadır. Bu kararlardan, Danıştay 8. Dairesince verilen 13/12/1984 tarih ve 1984/636-1574 sayılı kararında ".. .türbanın masum bir alışkanlık olmaktan çıkarak kadın özgürlüğüne ve cumhuriyetin temel ilkelerine karşı bir dünya görüşünün simgesi haline geldiği..." gerekçesi ile, yasaya ilişkin olarak çıkarılan bir genelgenin iptali istemi reddedilmiştir. Yine Anayasa Mahkemesinin 07/03/1989 tarih ve 1989/1 -12 sayılı kararı ile de 2547 sayılı Yasanın 16. maddesinde yer alan "Dini inanç sebebiyle boyun ve saçların örtü veya türbanla kapatılması serbesttir" biçimindeki maddesi "....Bir yasal düzenlemenin din kurallarına, dinsel inançlara ve gereklere göre yapılamayacağı, dini inanç gereği saç ve boynun kapatılmasına ilişkin yasal düzenlemenin Anayasanın başlangıç bölümünde yer alan ilkelere ve özellikle laiklik ilkesine aykırı olduğu" belirtilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Yasasının 17. maddesine 1990 yılında konulan "Yürürlükteki kanunlara aykırı olmamak koşulu ile Yüksek Öğretim Kurumlarında kılık kıyafet serbesttir" biçimindeki düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile açılan davada, Anayasa Mahkemesinin 09/04/1991 gün ve Esas 1990/36, Karar 1991/8 sayılı kararı ile istem reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde, iptali istenen hükmün saç ve boynun türban veya örtüyle kapatılmasına imkan sağlamayacağı vurgulanmıştır.

Belirtilen yasal düzenlemeler ışığında verilen yargısal kararlar, subjektif bir hakkın korunmasına ilişkin olmayıp, nesnel ve genel bir nitelik taşıyan b hukuksal düzenlemeyi öngörmektedirler. Böylece Anayasa hükümleri ve diğer yasalarda yer alan düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde türban tabir edilen başörtüsünün, yüksek öğretim kurumlarında serbest sayılan kılı kıyafet kapsamında düşünülemeyeceği sonucuna varılmasının uygun olacağı anlaşılmaktadır.

Belirtilen yasal düzenlemeler ışığında verilen yargısal kararlar, subjektif bir hakkın korunmasına ilişkin olmayıp, nesnel ve genel bir nitelik taşıyan b hukuksal düzenlemeyi öngörmektedirler. Böylece Anayasa hükümleri ve diğer yasalarda yer alan düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde türban tabir edilen başörtüsünün, yüksek öğretim kurumlarında serbest sayılan kılı kıyafet kapsamında düşünülemeyeceği sonucuna varılmasının uygun olacağı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle de, davacının iddia ettiği gibi, davalının keyfi davranmadığı, yürürlükteki, yasal düzenlemelerin öngördüğü ve amaçladığı biçimde hareket ettiği, bu yüzden de hukuka aykırı davrandığından Söz edilemeyeceği sonucuna varılmış ve karar yerindeki gerekçelerde esas alınarak hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Sonuç : Davacının temyiz itirazlarının reddi ile kararın yukarıda gösterilen nedenlerle, ONANMASINA), 14/05/1999 gününde oybirliğiyle karar verildi.