muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/240, Karar No: 2023/7022, Tarih: 04.12.2023

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay’ca delillerin değerlendirilmesi amacıyla ilk kararın bozulduğunu, söz konusu kararda dahi tüm delillerin muvazaa kapsamında değerlendirildiğini, ... bir delil elde edilememesine rağmen mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, işletmenin ...’a ait olduğunu, o tarihteki yasal zorunluluk gereğince iki ortağa ihtiyaç duyulduğundan anne ve babasına sembolik hisseler verdiğini, davacı yanın yazılı delille davasını ispat edemediğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

1. Uyuşmazlık, genel muvazaadan kaynaklı mirasbırakan ile terekeye göre üçüncü kişi konumunda olan davalı taraf arasında düzenlenen hisse devir sözleşmesinin miras payı oranında iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 18 ... maddesi.

3. Değerlendirme

01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, bizzat mirasbırakanın üzerinde tapuda kayıtlı olan taşınmazların muris ya da vekili (temsilcisi) tarafından aslında ... olduğu halde satış biçiminde mirastan mahrum bırakmak amacıyla temlik edilmesi durumunda uygulama olanağı bulur. İçtihadı Birleştirme Kararları kapsamları ile sınırlı gerekçeleri ile yol gösterici ve sonuçları ile bağlayıcı kararlar olduğundan, tapuda yapılan temlikler dışındaki işlemler yönünden belirtilen İçtihadı Birleştirme Kararı uygulanamaz. Ancak, böyle hâllerde 6098 sayılı Kanun'un 19 uncu (mülga Borçlar Kanunu 18 ... madde) genel muvazaa hükümlerinin uygulanması gerekir.

Yukarıda sözü edilen İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamadığı genel muvazaa davalarında, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 702 nci maddesinin ikinci fıkrasında sözü edilen terekeye ait haklar üzerinde tasarruf söz konusu ise ortakların oybirliği ile karar vermeleri anılan maddenin açık hükmü gereği olduğundan, murisin yapmış olduğu tasarruf işlemi niteliğindeki murisin muvazaalı hisse devri sözleşmesi iptal davasının tüm mirasçılar tarafından birlikte açılması veya terekeye temsilci atanması ve bu yolla davanın yürütülmesi gerekir. Bir mirasçı tüm mirasçılar adına ... başına dava açabilirse de böyle bir davayı yalnız başına yürütemez. Bu durumda davanın hemen reddedilmeyip, diğer mirasçıların davaya katılımlarının veya muvafakatlerinin sağlanması ya da terekeye temsilci atanması için davacıya uygun süre verilmesi gerekmektedir.

Ancak dava halefiyet esasına göre tereke adına değil de kendi miras payı için açılmış ise tüm mirasçıların onayının alınmasına gerek bulunmamaktadır. Bir ya da bir kısım mirasçı terekeye ait bir mal veya alacaktan yalnız kendi payına düşen kısım için yalnız kendi adına dava açarsa, böyle bir dava reddedilir. Çünkü, bir veya bir kısım mirasçının iştirak halindeki pay üzerinde tasarrufta bulunma yetkisi yoktur. Böyle bir dava diğer mirasçıların paylarını kapsamadığından ve aynı zamanda onlar adına da açılmadığından, davaya diğer mirasçıların katılmasına (icazet vermesine) olanak yoktur. Diğer bir anlatımla, öteki mirasçıların davaya katılmalarının sağlanması veya yöntemine uygun biçimde muvafakatlerinin alınması ya da miras ortaklığına bir mümessil tayin edilerek onun huzuru ile davaya devam edilmesi mümkün değildir ve davanın reddi gerekir.

Aynı nedenle, tereke temsilcisi de bir mirasçının yalnız kendi payı için açmış olduğu davaya icazet verip davayı devam ettiremez. Yargıtay’ın yerleşik uygulaması ve öğretinin görüşü bu yöndedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.03.2021 tarih, 2017/465 E. ve 2021/262 K sayılı ilamı.)

Somut olayda; davacıların tereke adına değil de miras payı oranında talepte bulundukları, terekenin iştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabi olduğu, mirasçıların bir kısmının terekeye göre üçüncü kişi konumunda olan (murisin yasal mirasçısı olmayan) davalıya karşı kendi paylarına hasren açtıkları taşınırlarla ilgili hisse devri davasının dinlenilmesinin mümkün olmadığı, davacıların isteminin, diğer mirasçı ...'ın payını kapsamadığından ve aynı zamanda onun adına da dava açılmadığından davaya diğer mirasçının katılmasına (icazet vermesine) ya da terekeye temsilci tayin edilerek onun huzurunda davaya devam edilmesine olanak da bulunmadığı, mahkemenin de değerlendirmesinin bu yönde olmasına rağmen davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken, ıslah veya usulüne uygun davayı değiştirme söz konusu olmadığı halde talep de aşılmak sureti ile dava konusu hisselerin muris adına tesciline karar verilmesi ve davacı ...’nin 20.08.2017 tarihinde öldüğü halde terekesine temsilci atanması sureti ile davaya devam edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/15860, Karar No: 2021/18964, Tarih: 10.06.2021

**4. Ceza Dairesi         2020/15860 E.  ,  2021/18964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1- Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmünün temyizinde;

Sanık ...’in yokluğunda verilerek 23/02/2015 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilen hükmü, sanığın 1412 sayılı CMUK'nın 310/1-2. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra 05/06/2015 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından, sanık ... müdafisinin 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

2- Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmünün temyizinde;

Sanık ...’in yokluğunda verilen gerekçeli kararın, mahkemede bildirdiği en son adres olan ".../ İSTANBUL" adresi yerine "Cumhuriyet Mah. Ballıca Sk. No:18 İç Kapı No:5 Bahçelievler/ İSTANBUL" adresine tebliğe çıkarıldığı ve ".../ İSTANBUL" adresinde oturan ablası Hacer'in imzasına tebliğinin usulüne aykırı olduğunun anlaşılması karşısında; sanığın temyizinin süresinde olduğu kabul edilerek dosya görüşüldü:

Sanık müdafisinin temyiz dilekçesine ekli, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından düzenlenen 11/04/2012 tarih ve 2012/4051328 dosya nolu Adli Sağlık Kurulu Raporu gözetilerek; suç tarihi itibariyle TCK’nın 32. maddesi uyarınca “akıl hastalığı nedeniyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalmış veya önemli derecede azalmış olup olmadığı” konusunda yöntemince rapor alınarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 10/06/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23071, Karar No: 2014/26836, Tarih: 16.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/23071 E.  ,  2014/26836 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSKENDERUN 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/03/2012

NUMARASI : 2009/545-2012/266

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davalının 31/1/2009 tarihinde davacıyı 3 ay zorunlu ücretsiz izne çıkarıldığını, davacıya izin dönüşü işe alınacağının vaad edildiğini, ancak davacının işe geri alınmadığını, davacıya izne çıkarılırken kendisine işverence ücretsiz izin dönüşü işe başlatılmak koşulu ve vaadi ile ve davacının hulus ve saffetinden istifade ile, iradesi hile ile fesade uğratılarak belge imzalatıldığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sübut bulduğu gerekçesi ile yıllık izin ücreti haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sübut bulduğu gerekçesi ile yıllık izin ücreti haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda, dosyadaki fesih bildiriminde, "G.. K.. Demir Nakl. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti." ünvanı kullanılarak davacının işine 31/01/2009 tarihinde son verileceği, 1095,33 TL. net kıdem tazminatı, 786,95 TL. net ihbar tazminatı hakkı olduğu belirtilmiş, bu miktarların toplamı olan 1882,28 TL.'nın tediye makbuzunda ödendiği gösterilmiş olup, her 2 belgede de davacıya atfen imza vardır. Tediye makbuzundaki antet "G.. Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti." dir. Her ne kadar dava dilekçesinde "G.. Kömürcülük Tic. Ltd. Şti." davalı olarak belirtilmişse de, davacının hizmet dökümünde işveren, tediye makbuzunda anteti olan "G.. Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti."dir. Davacı vekili "davalı ile tediye makbuzundaki şirketin aynı tüzel kişilik olmaması, ödeyenin sıfatının ve imzasının olmaması nedeniyle makbuzun naylon belge olduğu, muhasebeleştirme ve ödeme şartlarına uyulmadığı"itirazlarında bulunmuştur. Davacı vekiline bu itirazları detaylıca açıklattırılıp, yukarda adı geçen belgeler ve şirketler ile neden söz konusu belgelerin belirtilen şirketler tarafından düzenlendiği, davacının hizmet dökümünde neden bahsedilen şirketin işveren olarak yer aldığı her iki tarafa detaylıca sorulup açıklattırılarak, belirtilen şirketler arasındaki bağlantının organik bağ, birlikte istihdam, devir, ünvan değişikliği ve benzeri bir ilişki olup olmadığı Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan bu işyerlerinin ortaklarına, işyeri adreslerine, temsile yetkili kişilerine, iştigal konularına ilişkin belgelerin, çalışanlarını dönem dönem gösteren belgelerin ve yine bu şirketler arasındaki bağlantı şeklini gösteren sair belgelerin, ayrıca, Ticaret Sicili Memurluğu'ndan aynı konulara ilişkin belgelerin celbi ile bu şirketler arasında bağlantının organik bağ, birlikte istihdam, devir, ünvan değişikliği ve benzeri bir ilişki olup olmadığı tespit edilerek, ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı ödendiğinde yatırılması gereken vergilerin ve benzeri mali yükümlülüklerin ilgili kurumlara yatırılıp yatırılmadığı gibi sübuta dair konular araştırılıp tartışılmadan ve gerekçeli kararda tediye makbuzuna neden değer verilmediği açıklanmadan, tüm bunların yanısıra, davacı vekilinin iddiaları doğrultusunda imza incelemesi yapılmadan karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş, yukardaki inceleme ve araştırmaları yaparak gerekirse yeniden ehil bilirkişiden denetime elverişli ve detaylı bilirkişi raporu alarak, söz konusu tediye makbuzundaki meblağın, davacının hesaplanan alacağından mahsubunun gerekip gerekmediğini değerlendirmek ve varılan neticenin gerekçesini karar yerinde açıklamaktır.

Tediye belgesi değerlendirilirken, şahit beyanlarından da anlaşıldığı üzere davacının okur-yazar olmadığı hususu da dikkate alınmalıdır.

3- Yukardaki açıklamalar doğrultusunda ve davalı vekilinin yargılama sırasında husumet itirazında bulunduğu da gözetilerek, gerçek işverenin net bir şekilde tespit edilmesi ve eğer gerekirse davacının, husumetin yanlış tevcihi nedeni ile husumeti doğru hasma yöneltmesi sağlanarak sonuca gidilmelidir.

4- Tazminata esas ücretin tespitinde asgari geçim indiriminin giydirilmiş brüt ücrete dahil edilmesi de hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10168, Karar No: 2014/9239, Tarih: 09.06.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/10168 E.  ,  2014/9239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 03/04/2013

NUMARASI : 2011/761-2013/239

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı S.. B.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalılardan İbrahim’in sürücüsü, İl Özel İdaresi’nin maliki, I. Sigorta A.Ş.nin trafik sigortacısı olduğu ambulansın 22.10.2011 tarihinde hasta naklettiği sırada yolda kontrolünü kaybederek yol kenarında işyeri sahibi olan muris C. U.'a çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, araç sahibinin işinde çalıştığı S.. B..'nın da sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla davacı eş Rakibe ve davacı kızı Firdevs için ayrı ayrı 1.000 TL maddi, davacı eş için 40.000,00 TL, kızı Firdevs için 30.000,00 TL manevi, diğer davacı çocuklar Fatih, Filiz ve Fatma için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme nedeniyle davalı sigorta şirketi ve sürücü İbrahim yönünden maddi tazminat taleplerinden taleplerinin konusuz kaldığını bildirmiş, ıslah dilekçesiyle de maddi tazminat talebini eş Rakibe için 36.232,19 TL’ye, davacı kızı Firdevs için 8.958,10 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı S.. B.. vekili, ambulans şoförünün hasta naklederken önündeki tırın yanlış hareketi nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, illiyet bağı kesildiği için davalı sürücünün kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Niğde İl Özel İdaresi vekili, ambulansın sağlık hizmetlerinde kullanılmak üzere alındığını ve S.. B..na teslim edildiğini, trafik sicil kaydını mevzuat nedeniyle devredemediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılardan I.. A... vekili, davanın reddini istemiştir.

Davalı İ.. F.. vekili, kusuru kabul etmediklerini savunmuştur.

Davalı Niğde İl Özel İdaresi vekili, ambulansın sağlık hizmetlerinde kullanılmak üzere alındığını ve S.. B..na teslim edildiğini, trafik sicil kaydını mevzuat nedeniyle devredemediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılardan I.. A... vekili, davanın reddini istemiştir.

Davalı İ.. F.. vekili, kusuru kabul etmediklerini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketinin yaptığı ödemenin tazminattan mahsup edildiği, ambulansın 16.02.2011 tarihli protokol ile İl Özel İdaresi tarafından Niğde İl Sağlık Müdürlüğüne tahsis ve teslim edildiğinden kaza anında S.. B..nın zilyet ve kullanımında olan araç nedeni ile davalı İl Özel İdaresinin işleten sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davalı Niğde İl Özel İdaresi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalılar I. Sigorta A.Ş.ve İ.. F.. aleyhine açılan maddi tazminat davasının konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, davacı Rakibe için 36.232,19 TL, davacı Firdevs için 8.958,10 TL maddi tazminatın davalı S.. B..’ndan tahsiline, davacı eş Rakibe için 15.000,00 TL, davacı 4 çocuk için ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar S.. B.. ve İ.. F..'den müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı S.. B.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı S.. B.. vekilinin aşağıdaki (2) nolu bent, davacılar vekilinin aşağıdaki (3), (4) ve (5) nolu bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2)Dava, trafik kazasında ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı trafik sigortası şirketi tarafından yargılama sırasında Rakibe ve Firdevs’e iş bu dosyayla ilgili olarak maddi tazminat alacağına binaen toplam 51.276,00 TL ödenmiş, davacılar vekili de ibraname ve feragatname başlıklı belgede sigorta şirketini, sigortalıyı ve sürücüyü maddi tazminat yönünden feragat ve ibra ettiğini beyan etmiştir. Ayrıca davacılar vekili duruşmadaki beyanlarında ödeme nedeniyle sigorta ve sürücü yönünden maddi tazminat davasının konusuz kaldığını, bu davalılardan maddi tazminat taleplerinin bulunmadığını, maddi tazminat talebinin S.. B.. ve Niğde İl Özel İdaresi hakkında devam ettiğini bildirmiştir.

Zarara sebebiyet veren sürücü, işleten, malik ve trafik sigortacısı, BK.nun 50, 51.maddeleri gereğince maddi zarardan müteselsilen sorumludur.

Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, BK.nun 141. 142. maddesine göre, borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı KTK.nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. BK.nun 146.maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur.

Zarara sebebiyet veren sürücü, işleten, malik ve trafik sigortacısı, BK.nun 50, 51.maddeleri gereğince maddi zarardan müteselsilen sorumludur.

Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, BK.nun 141. 142. maddesine göre, borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı KTK.nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. BK.nun 146.maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur.

Mahkemece, davalılar I. Sigorta ve İ.. F.. hakkındaki maddi tazminat davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, maddi tazminatın davalı S.. B..’ndan tahsiline karar verilmiştir. Oysa mahkemece işleten olarak kabul edilen davalı S.. B.., diğer davalılarla birlikte zarardan müteselsilen sorumlu olup, davacılar Firdevs ve Rakibe vekilinin imzaladığı ibraname ve feragatname başlıklı yazıda açıkça maddi tazminat talebinden feragat ettiklerini beyan etmeleri nedeniyle, bu feragatin aralarında tam teselsül bulunan müşterek ve müteselsilen sorumlu olan davalılara da sirayet ettiği gözetilmeden davalı S.. B.. hakkındaki maddi tazminat talebinin reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

3) 2918 sayılı KTK.nun 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alacı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir. Ancak araç malikleri tarafından aracın herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araç kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da araç maliki sorumlu tutulmamalıdır.

Somut olayda; davalılardan Niğde İl Özel İdaresi, kazaya sebebiyet veren ambulansın malikidir. Anılan davalı, ambulansın kazadan önce sağlık hizmetlerinde kullanılmak üzere S.. B..na devir ve teslim edildiğini savunmuş ve 16.02.2011 “Olur” tarihli protokolü sunmuştur. Mahkemece, protokol ile tahsis ve teslim edilen ambulansın kaza anında S.. B..nın zilyet ve kullanımında olduğundan davalı İl Özel İdaresinin işleten sıfatının bulunmadığı belirtilerek bu davalı hakkındaki maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş ise de, araç maliki idare ile aracı devralan Sağlık Müdürlüğü arasındaki 16.02.2011 “Olur” tarihli protokolün “Diğer Hükümler” başlıklı 4. maddesinde düzenlenen “İdare, planlı toplantı, spor müsabakaları, protokol karşılama, protokol amaçlı gösteri ya da eğitim gibi faaliyetler ve herhangi bir ihtiyaç duyulduğunda devralandan ambulans, görevlendirme taleplerinde süreye bakılmaksızın İl Özel İdaresi ve Valilik emrine görevlendirme yapacaktır. Bunun karşılığında idareden herhangi bir ücret talep etmeyecektir. İdare bu durumlarda devralana herhangi bir ücret ödemez” şeklindeki hüküm gereğince araç üzerinde fiili hakimiyeti devam eden davalı Niğde İl Özel İdaresinin işletenlik sıfatının devam ettiği ve zarardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle, bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddi doğru olmamış, maddi tazminat yönünden yukarıda (1) nolu bentteki açıklamaların bu davalı için de geçerli olduğu gözetilerek davanın reddine, hükmolunacak manevi tazminatın ise müteselsilen bu davalıdan da tahsiline karar verilmesi için hükmün davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

4)Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. Maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, vefat edenin kazada kusuru bulunmaması, olayın oluş şekli ve diğer hususlar gözetildiğinde takdir olunan manevi tazminatın düşük olduğu görülmüş ve davacılar için hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

5) Davacıların birlikte dava açmaları objektif dava birleşmesi niteliğinde olup davacılar ihtiyari dava arkadaşı konumundadırlar. Bu halde, mahkemece her bir davacı lehine hükmedilen tazminat miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.’nin ilgili hükümleri gereğince ayrı ayrı vekalet ücretine hükmolunması gerekirken davacılar için tek vekalet ücretine hükmolunması doğru görülmemiştir.