muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1037, Karar No: 2023/3584, Tarih: 07.06.2023

.58. maddede TEAŞ'ın şirketin üretim programını gerçekleştirmesini etkileyeceği yönde tesislerin işletilmesiyle ilgili şirkete talimatları şebekedeki TEAŞ’a ait teçhizatın mücbir sebepler dışında bir nedenden dolayı şirket üretim programını gerçekleştirmesini etkileyecek şekilde arızalanması veya TEAŞ'ın işbu anlaşma çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi olarak belirtildiği, 2.5. maddede eksik üretimle ilgili yükümlülükler, tesislerin aylık programa göre düşük üretim yapması veya durması hallerinde aylık programın gerçekleştirilemeyen kısmı için şirkete üretim bedeli ödenmeyeceği, kapasite beledi ödemelerinde ise 4.3.1 ve 4.4.2. maddelerine göre işlem yapılacak ve gerekebilecek ek start için şirkete bedel ödenmeyeceği, ayrıca mücbir sebepler ve TEAŞ'tan kaynaklanan nedenler dışında eksik üretim için şirket madde 4.4.1. de açıklandığı şekilde TEAŞ'a ceza ödeyeceği, 4.3 maddede ödemelerin 4.3.1. aylık kapasite ve üretim bedeli ödemeleri şirketin düzenleyerek TEAŞ'a verdiği aylık fatura karşılığında aşağıdaki belirtilen şekilde hesaplanacak aylık kapasite bedeli ile aylık üretim bedelinin şirkete ödeneceğinin belirtildiği ve hesaplamaya ilişkin formülün belirtildiği, 4.3.6. maddede faturaların en şekilde ödeneceğinin belirtildiği, 4.3.7. maddede gecikme zammı, 4.3.8. maddede faturalara itiraz, 4.4. maddede cezalar, 4.4.1. maddesinde eksik üretim cezası başlığı altında şirketin garanti edilen yıllık net üretim miktarını aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınmak üzere gerçekleştirememesi halinde eksik üretim için TEAŞ'a ceza ödeyeceği, belirtilerek eksik üretimin ne şekilde hesap edileceğinin belirtildiği, eksik üretime uygulanacak cezanın şirketin ilgili anlaşma yılındaki son aylık faturasına ait alacağından söz konusu faturanın ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankasının döviz satış kuru dikkate alınarak hesaplanacak Türk Lirası üzerinden, bunun yetersiz kalması halinde müteakip aylık faturalarına ait alacaklardan mahsup edileceğinin, bu şekilde gecikmeli mahsup bakiye miktarlar için anlaşmanın 4.3.7. maddesinde belirtilen gecikme zammı uygulanacağı, bakiye miktarlar için anlaşmanın 4.3.7. maddede belirtilen gecikme zammının uygulanacağının anlaşma yılında son aylık faturasının eksik üretim cezası kesintisi için yetersiz kalması halinde bakiye cezanın şirket tarafından TEAŞ'a o fatura ödeme tarihinde defaten ödeneceği, ödenmemesi halinde anlaşmanın 4.3.5. maddesinde belirtilen kesin teminatlardan kesileceği, 4.4.2. maddede eksik üretim cezası ve kapasite bedelini kesintisinin istisnasının yer aldığı, eksik üretimin garanti edilen üretimin %80 inden aşağı olmamak kaydıyla, devirden itibaren iki yıl uygulanmayacağı, imtiyaz sözleşmesi 10 uncu maddeye istinaden çevresel nedenlerle oluşan eksik üretim için iki kez ceza uygulanmayacağı, bu uygulamanın anlaşmanın 4.4.1. maddesinde verilen formülasyonunn v. şıkkında dikkate alındığı, 17.08

.3.5. maddesinde belirtilen kesin teminatlardan kesileceği, 4.4.2. maddede eksik üretim cezası ve kapasite bedelini kesintisinin istisnasının yer aldığı, eksik üretimin garanti edilen üretimin %80 inden aşağı olmamak kaydıyla, devirden itibaren iki yıl uygulanmayacağı, imtiyaz sözleşmesi 10 uncu maddeye istinaden çevresel nedenlerle oluşan eksik üretim için iki kez ceza uygulanmayacağı, bu uygulamanın anlaşmanın 4.4.1. maddesinde verilen formülasyonunn v. şıkkında dikkate alındığı, 17.08.2011 tarihli ek protokol 1 başlıklı sözleşme incelendiğinde; anılan protokolün Çayırhan Termik Santrali 3 üncü ve 4 üncü ünitelerinin kömür ihtiyacını karşılayacan kömür sahasının işletilmesi işinin Şirket ile Bakanlık arasında imzalanan 1999 tarihli imtiyaz sözleşmesi kapsamı içerisine alınmasına dair karar uyarınca imzalandığı, sözleşmenin 4.2.2. maddesinin şirketin aylık fatura ile birlikte ilgili anlaşma ayı için programlanan üretim ile ilgili gerçekleşen miktarları o aya kadar gerçekleşen miktarların kümülatif toplamını gerçekleştirilemeyen miktarları ve bunların nedenlerini açıkça ispatlayan sayaç endeks okuma tutanaklarının ve ilgili diğer belgeleri TEAŞ'a ibraz edeceği, şeklinde değiştirildiği, sözlemenin 3.3.ve 4.3.1. maddelerinde aylık kapasite ve üretim bedellerinin ne şekilde ödeneceği ve hesaplanacağının belirlendiği, sözleşmenin mali hükümler bölümünde 4.4.4. maddede eksik kömür üretimi ile ilgili hükümler yer aldığı, eksik kömür üretiminin TETAŞ tarafından şirkete fatura edileceğinin öngörüldüğü, Çayırhan Termik Santrali Devir Sözleşmesi incelendiğinde; 1.13. maddede fiili devirin sayaçlar okunarak şirkete geçtiği gün yapıldığının kabul edildiği, 2.17. maddede (18.08.2011 tarihli ek protokol ile değişik) santralin 1, 2, 3 ve 4. ünitelerinin ihtiyacı olan ana yakıtın şirketin ruhsat devri olmaksızın işletme haklarının santralle birlikte devralınacağı, koordinatlarının imtiyaz sözleşmesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 04.06.2011 tarihli ek protokol II nin E-3 ünde belirtildiği kömür sahasından şirket tarafından karşılanacağının öngörüldüğü, sözleşmenin 7.3/d maddesinde şirketin fiili devirde kendisine devredilen maden sahalarındaki kömür rezervini tekniğine uygun şekilde kullanarak tesisleri de imtiyaz sözleşmesinde öngörülen garanti edilen yıllık üretim miktarlarını sözleşme süresince gerçekleştirilmekle yükümlü olduğu, şirketin fiili devirde teslim aldığı maden sahasındaki rezervin miktar ve kalitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek imtiyaz sözleşmesinde garanti ettiği yıllık üretimlerde değişiklik yapamayacağı, bu nedenlerle gerçekleştirilemeyen eksik üretim miktarlarının şirket kusuru nedeniyle gerçekleştirilmediğinin kabul edileceğinin öngörüldüğü, devir sözleşmelerin eki olan dosya kapsamında bulunan 27.07.2011 tarihli rezerv raporu incelendiğinde; giriş bölümünde davacı şirkete tahsis edilen ve edilecek kömür sektörlerinin güncel durumunun tespit edilmesi amacıyla anılan raporun hazırlandığı, sahaların güncel rezervinin 30.06

.07.2011 tarihli rezerv raporu incelendiğinde; giriş bölümünde davacı şirkete tahsis edilen ve edilecek kömür sektörlerinin güncel durumunun tespit edilmesi amacıyla anılan raporun hazırlandığı, sahaların güncel rezervinin 30.06.2011 tarihi itibariyle verildiği, Çayırhan Termik Santraline Kömür sağlayan 8 adet saha bulunduğu, (A, B, C, D, E, F, G, H) sektörü olarak adlandırıldığı, halen bu sektörlerden A, D, F ve G sektörlerinin termik santralin 1 ve 2, ünitelerine B ve C sektörlerinin ise santralin 3 ve 4 üncü ünitelerine kömür sağlayacağı, bu sektörlerden A ve F sektörlerinin rezervinin tükendiği, E ve H sektörlerinin ise bakir sahalar olduğu, 3 ve 4 üncü ünitelerin 04.06.2011 tarihinde yürürlüğe giren ek protokol II’le tahsis edildiği, termik santralin 3 ve 4 üniteleri için tasarım değerleri olarak kalorinin 2000 Kcal/kg kül %30-45 nem %20-30 yılık yakıt tüketiminin ise 2.300.000 ton olarak belirlendiği, Çayırhan Termik Santrali 1,2, 3, 4 ünitelere kömür sağlayan maden sahaları koordinatları ve rezerv raporunun incelenmesinde H bölümünde 40.136.749 ton, E bölümünün ise 23.765.294 ton olmak üzere toplam rezervin 63.902.043 ton olduğu, E sektöründe polgon yöntemiyle alt damarda 12.241.591 ton üst damarda ise 11.523.703 ton görünür linyit rezervi hesaplandığı, alt damar orijinal kömür analiz ortalamasının 2100 kcal/kg üst damar görünür rezervinin orijinal analiz ortalamasının 2334 kcal/kg olduğu, H sektöründe ise alt damarda 24.445.612 ton, üst damarda 15.691.137 ton kömür bulunduğu, üst damarın analiz ortalamasının 2310 kcal/kg alt damarın ise 2843 kcal/kg olduğu, imtiyaz sözleşmesinde değişiklik yapan ek protokol 2 başlıklı sözleşmenin incelenmesinden Çayırhan Termik Santralinin 3 üncü ve 4 üncü ünitelerine ait yer altı kömür işletmesinin işletilmesi için 1995 yılında davacı ile yapılan sözleşme süresinin 29.12.2010 tarihinde sona erecek olması nedeniyle anılan santralin 3 üncü ve 4 üncü ünitelerinin kömür ihtiyacını karşılayan kömür sahalarının işletilmesi işinin 30.12.2010 tarihinden itibaren davacı ile Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından imzalanan 1999 tarihli imtiyaz sözleşmesi kapsamına alınması amacıyla bu protokolün imzalandığı, yine imtiyaz sözleşmesinin sonuna Ek Madde-1 olarak “30.12.2010 tarihi, saat 00.00 itibari ile EÜAŞ(TEAŞ) bünyesinde bulunan Çayırhan Termik Santrali 3 üncü ve 4 üncü ünitelerine kömür sağlayan sahaların ve bu sahalarda üretim yapan alt yüklenici ile EÜAŞ’a (TEAŞ) ait teçhizat, tesis ve makine ekipmanlarının devri Şirkete yapılacaktır

.12.2010 tarihi, saat 00.00 itibari ile EÜAŞ(TEAŞ) bünyesinde bulunan Çayırhan Termik Santrali 3 üncü ve 4 üncü ünitelerine kömür sağlayan sahaların ve bu sahalarda üretim yapan alt yüklenici ile EÜAŞ’a (TEAŞ) ait teçhizat, tesis ve makine ekipmanlarının devri Şirkete yapılacaktır. Ayrıca aynı tarihte, Çayırhan 3 ve 4 üncü ünitelerinde üretim için daha önce davacı tarafından kullanılmakta olan tüm makine ve ekipmalar bedelsiz olarak devir edilecektir hükmünün yer aldığı, protokolün 8 inci maddesinde imtiyaz sözleşmesinin eki olan Ek-3’ün bu sözleşme ile yapılan değişikliklere uygun olarak yeniden düzenlendiği, davacı ile 1999 yılında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı arasında imtiyaz sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında Elektrik Satış Anlaşması (ESA), Yakıt Anlaşması, Fon Anlaşması ve Devir Anlaşmasının da imzalandığı, sözleşme imzalandıktan sonra 01.10.2001 tarihinden itibaren TEAŞ'ın Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), Elektrik Üretim A.Ş.(EÜAŞ), Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (TETAŞ) olarak üç ayrı tüzel kişiliği bölündüğü, Elektrik Satış Sözleşmesinin TETAŞ ile santralin mülkiyeti ve santralin ana yakıtı olan kömürü sağlayan maden sahalarının ruhsat hukukunun ise davalı EÜAŞ ile yürütüldüğü, TEAŞ ile yapılan sözleşmenin yeni oluşan diğer tüzel kişilikleri de bağlayacağı, 1 ve 2 nci ünitelerin fiilen devrin gerçekleştirildiği 30.06.2000 tarihinden 3 ve 4 üncü tevzi ünitelerinin ise yine fiili devrin gerçekleştirildiği 04.10.2001 tarihinden itibaren davacı yanca işletildiği, elektrik enerjisinin ise TETAŞ’a satıldığı, dava açılış tarihi itibariyle davalıların TETAŞ ve EÜAŞ olduğu, ancak yargılama sırasında bu iki şirketin EÜAŞ çatısı altında birleştiği, 04.06.2011 tarihli ek protokol ile santralin 3 ve 4 üncü ünitelerine enerji sağlayan maden sahalarının da imtiyaz sözleşmesi kapsamına alındığı, 17.08.2011 tarihinde yapılan ek protokol ile protokol ekindeki maden sahalarının davacı şirkete devredildiği, protokol ekinde yer alan maden sahaları koordinatları ve rezerv raporunda tasarım değerleri sahalardaki rezerv bilgileri, kömürün ortalama analiz değerleri, 3 ve 4 üncü ünitelerin yıllar içinde kömür ihtiyaçlarının yer aldığı, İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının 27 nci sayfasında “Davacı şirket ile davalı şirket arasında Çayırhan Termik Santrali ve kömür sahalarının devrine ilişkin imtiyaz sözleşmesi, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve bu sözleşmeler ek olarak düzenlenen 17.08.2011 tarihli ek rapor ve ekindeki Maden Sahası Rezerv raporunda E ve H sektörleri için belirtilen ısıl değerlerin gerçekte maden sahasında bu bölümlerden elde edilen kömürün ısıl değerleri ile aynı olmadığı, bu bölümlerde ısıl değerlerin olduğundan düşük olduğu, bunun üretimde etkili olacağı konusunda yapılan araştırma, alınan bilirkişi raporları ve Bakanlıkla yapılan yazışmalarda yapılan saptamalar yeterli olup davalı EÜAŞ'ın bu konudaki itirazları yerinde değildir

.08.2011 tarihli ek rapor ve ekindeki Maden Sahası Rezerv raporunda E ve H sektörleri için belirtilen ısıl değerlerin gerçekte maden sahasında bu bölümlerden elde edilen kömürün ısıl değerleri ile aynı olmadığı, bu bölümlerde ısıl değerlerin olduğundan düşük olduğu, bunun üretimde etkili olacağı konusunda yapılan araştırma, alınan bilirkişi raporları ve Bakanlıkla yapılan yazışmalarda yapılan saptamalar yeterli olup davalı EÜAŞ'ın bu konudaki itirazları yerinde değildir.” gerekçesinin yer aldığı, bu gerekçenin davalı yanca istinaf edilmediği ve bu yöndeki mahkeme kabulünün artık kesinleştiği, bundan sonra yapılacak değerlendirmelerde bu kabulün kesinleşmesinin gözetileceği, bir başka ifade ile E ve H sektörleri için rezerv raporunda yer alan ısıl değerlerin gerçekte maden sahasında bu bölümlerden elde edilen ısıl değerlerle aynı olmadığı, bu bölümlerde ısıl değerlerin olduğundan düşük olduğu, bu durumun üretimde de etkili olduğu kabulü ile dosyanın değerlendirilmesine devam edilmesi gerektiği, mevcut durumun mücbir sebep olmadığı hususunun bilirkişi raporları ile tespit edildiği, davacının da mücbir sebep iddia etmediği,imtiyaz sözleşmesinde değişiklik yapan ek protokol 2 başlıklı sözleşmenin incelenmesinden Çayırhan Termik Santralinin 3 üncü ve 4 üncü ünitelerine ait yer altı kömür işletmesinin işletilmesi için 1995 yılında davacı ile yapılan sözleşme süresinin 29.12.2010 tarihinde sona erecek olması nedeniyle anılan santralin 3 üncü ve 4 üncü ünitelerinin kömür ihtiyacını karşılayan kömür sahalarının işletilmesi işinin 30.12.2010 tarihinden itibaren davacı ile Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından imzalanan 1999 tarihli imtiyaz sözleşmesi kapsamına alınması amacıyla bu protokolün imzalandığı, yine imtiyaz sözleşmesinin sonuna Ek Madde-1 olarak “30.12.2010 tarihi, saat 00.00 itibari ile EÜAŞ (TEAŞ) bünyesinde bulunan Çayırhan Termik Santrali 3 üncü ve 4 üncü ünitelerine kömür sağlayan sahaların ve bu sahalarda üretim yapan alt yüklenici ile EÜAŞ’a (TEAŞ) ait teçhizat, tesis ve makine ekipmanlarının devri şirkete yapılacaktır. Ayrıca aynı tarihte, Çayırhan 3 ve 4 üncü ünitelerinde üretim için daha önce davacı tarafından kullanılmakta olan tüm makine ve ekipmalar bedelsiz olarak devir edilecektir” hükmünün yer aldığı, devir sözleşmesinin 7/3.d maddesinin 3 üncü ve 4 üncü üniteler için uygulanabileceğine dair mahkemenin gerekçesinin tarafların iradeleri ve tüm sözleşme hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi, davacı yanın imzasını içeren 26.08.2011 tarihli tutanak değerlendirildiğinde yerinde görüldüğü, devir sözleşmesi'nin 7/3.d maddesinde “Şirket, Fiili devir kendisine devredilen maden sahasındaki kömür rezervinin tekniğine uygun şekilde kullanarak Tesislerde İmtiyaz sözleşmesinde öngörülen Garanti Edilen Yıllık Üretim miktarlarını Sözleşme Süresince gerçekleştirmekle yükümlüdür

.08.2011 tarihli tutanak değerlendirildiğinde yerinde görüldüğü, devir sözleşmesi'nin 7/3.d maddesinde “Şirket, Fiili devir kendisine devredilen maden sahasındaki kömür rezervinin tekniğine uygun şekilde kullanarak Tesislerde İmtiyaz sözleşmesinde öngörülen Garanti Edilen Yıllık Üretim miktarlarını Sözleşme Süresince gerçekleştirmekle yükümlüdür. Şirket, Fiili Devirde teslim aldığı maden sahasındaki rezervin miktar ve kalitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek İmtiyaz Sözleşmesinde garanti ettiği yıllık üretimlerde değişiklik yapamayacaktır. Bu nedenlerle gerçekleştirilemeyecen Eksik Üretim miktarlarının Şirket kusuru nedeniyle gerçekleştirilemediği kabul edilecektir.” hükmü yer aldığı, hükmün bir anlamda davalı yan için sorumsuzluk anlaşması niteliği taşıdığı, rezerv raporunda belirtilen verilerin Maden Tetkik Arama (MTA) tarafından yapılan çalışmalar sonucunda elde edilmiş veriler olduğu, anılan raporun davacı yana davalı tarafından gönderilerek işletme sırasında işletmeye yön verebileceğinin ifade edildiği, söz konusu rezerv raporunda belirtilen verilerin araştırma sondajı verileri olarak kabul edilmesi ve davalı yanın bir taahhüdü olarak nitelendirilmemesinin yerinde olacağı, asıl davaya cevap dilekçesinde ve EÜAŞ tarafından Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’na yazılan 02.11.2015 tarihli yazıda belirtilen hususların kabul beyanı olarak yorumlanamayacağı, asıl ve birleşen davalarda talep edilen cezaların 2015 yılı Şubat, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, 2016 yılı Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarına ilişkin olduğu, her ne kadar kömür kalitesi ve rezervinin düşük olduğu kabul edilse bile bazı aylarda eksik üretim yapılmadığının bu ceza yıllarından anlaşıldığı, ayrıca J sahasının tahsisinin ise 14.03.2017 tarihinde gerçekleştirildiği hususu da tarafların kabulünde olduğu, bir başka ifade ile üretimdeki eksikliğinde J sahasının tahsisi ile ilgili de olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; karma nitelikli sözleşmenin eser sözleşmesi niteliği ağır bastığından olaya eser sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, müvekkilinin tahsis edilmedikçe başka sahadan üretim yapamayacağını, tahsis edilen E ve H sahalarında da rezerv raporlarında belirtilen ısıl değerlerin gerçeği yansıtmadığının Mahkemece kabul edildiğini, müvekkilinin bu sahada analiz yapma ya da yaptırma yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını, rezerv raporunda miktar ve değerlerin gösterildiğini, bu suretle taahhüt edildiğini, E ve H sahalarında belirtilen miktar ve değerde kömür bulunmadığından, dolayısıyla hukuki ayıplı olduğundan tamamen davalıdan kaynaklı sebeplerle müvekkilinin yeterli üretim yapamadığını, durumu derhal ihbar ettiğini, raporlar aldığını, yeni saha tahsisini istediğini, uzun süre yeni saha tahsisinin yapılmadığını, ancak 14.03.2017 tarihinde J sahasının tahsis edildiğini, yeni bir saha tahsisi halinde eksik üretimin oluşmayacağını, birbirlerini teyit eden bilirkişi raporlarının müvekkili lehine olduğunu, fiili devrin 30.06.2000 tarihini ihtiva ettiğini, 11 yıl sonraki E ve H sahalarının devrini kapsamadığını, imtiyaz sözleşmesinin 7.3/d bendinin uygulanamayacağını, 6098 sayılı Kanun’un 115 inci maddesi uyarınca sorumsuzluk kaydının geçerli olmadığını, uzman görüşünün haklı gerekçe gösterilmeksizin değerlendirme dışı tutulduğunu, Mahkemenin genel işlem koşullarının söz konusu olmayacağı yönündeki nitelendirmesinin hukuka aykırılık taşıdığını, davalının da yazışmalarda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirttiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dava, kapasite bedeli kesintileri ile eksik üretim cezalarının haksızlık içerdiği iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

2.Davacı ile ... arasında imzalanan Çayırhan Termik Santralinin Rehabilitasyonu ve İşletilmesine İçin Görev Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesine müteakip yine davacı ile TEAŞ arasında 23.06.2000 tarihinde Çayırhan Termik Santrali Devir Sözleşmesi aktedilmiş, devir sözleşmesinin 3.2 maddesinde şirketin kendisine devredilecek 1 inci ve 2 nci ünitelere kömür temin edilmekte olan maden sahasını ve bu amaçla kullanılan kömür üretim tesislerini, sadece tesislerde elektrik enerjisi üretebilmek için gerekli olan kömürü temin etmek amacıyla işleteceği kararlaştırılmış, ancak sonradan imtiyaz ve devir sözleşmelerine ek protokollerle termik santralin 3 üncü ve 4 üncü ünitelerinin kömür ihtiyacını karşılamak için E ve H maden sahaları tahsis edilmiştir.

3. Devir sözleşmesinin 7.3-b bendinde imtiyaz sözleşmesine esas saha koordinatları dışında Bakanlığın müsaadesi olmadan Şirket tarafından üretim faaliyetinde bulunulamayacağı kararlaştırılmış, 7.3-d bendi ise “Şirket, Fiili Devirde kendisine devredilen maden sahasındaki kömür rezervini tekniğine uygun şekilde kullanarak Tesislerde İmtiyaz Sözleşmesinde öngörülen Garanti Edilen Yıllık Üretim miktarlarını Sözleşme Süresince gerçekleştirmekle yükümlüdür. Şirket, Fiili Devirde teslim aldığı maden sahasındaki rezervin miktar ve kalitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek İmtiyaz Sözleşmesinde garanti ettiği yıllık üretimlerde değişiklik yapamayacaktır. Bu nedenlerle gerçekleştirilemeyen Eksik Üretim miktarlarının Şirket kusuru nedeniyle gerçekleştirilemediği kabul edilecektir.” şeklinde düzenlenmiştir. Bu sözleşme uyarınca davacıya devredilen sahalarda eksik üretimden kaynaklı bir uyuşmazlık çıkmamış, ancak 17.08.2011 tarihli Çayırhan Termik Santrali Devir Sözleşmesinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Ek Protokol ile ekinde Çayırhan Termik Santrali (1-2-3-4) Ünitelerine Kömür Sağlayan Maden Sahaları Koordinatları ve Rezerv Raporu ile devredilen E ve H sahalarındaki kömürün taahhüt edilen üretimi yapmaya elverişli olmadığı ileri sürülmüştür.

4.Dosyaya ibraz edilen Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümünce düzenlenen Mayıs 2015 tarihli raporda E Batı 01 panosundan üretilecek kömürün orjinal bazda alt ısıl değirinin oldukça düşük, H Güney 01 panosundan üretilecek kömürün alt ısıl değerinin düşük bulunduğu, Nallıhan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/3 D.İş sayılı dosyasına ibraz edilen ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi profesörlerinden oluşan bilirkişi heyetinin raporunda E ve H sahalarından üretim yapıldığı zaman termik santralin besleme rejiminin bozulduğunun görüldüğü, E sahasındaki kömürün ortalama alt ısıl değeri ile Maden Sahaları Koordinatları ve Rezerv Raporunda E sahası için verilen alt ısıl değeri arasında olumsuz yönde ciddi fark bulunduğu, H sahası üst damarından üretilecek stamp tüvenan kömürün termik santral ünitelerine doğrudan beslemeye uygun olmadığı, Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi heyetinin 07.09.2016 tarihli raporunda davacının santralde imtiyaz sözleşmesi ve ekleri uyarınca taahhüt ettiği miktarda elektrik üretimi gerçekleştirememesinin, başka bir ifadeyle eksik üretim yapmasının nedeninin, davacıya tahsis edilen sahalarda (E ve H sahalarında) kömür rezervinin düşük, ısıl (kalori değerinin) yetersiz ve santral ünitelerinin dizayn parametrelerine uygun olmamasından kaynaklandığı, 26.05.2017 havale tarihli ek bilirkişi raporunda, davacının seçtiği tam mekanize üretim yönteminde ve yatırımında bir eksik ve kusurun bulunmadığı, kömür damar kalınlığı bakımından doğru ekipmanla çalışıldığı, ısıl kalori değerini yükseltmek ve kaloriden dolayı eksik üretimi kapatmak amacıyla davacının TS normlarına ve kömürün stamptaki özelliklerine uygun techizatla üretim yaptığı, dosyaya sunulan raporlarda yer alan analiz sonuçlarından ve mahallinde yapılan incelemelerden ihtilaf konusu sahada işlenebilir nitelikte yeterli miktar ve ısıl değerde kömür rezervinin bulunmadığı, davacının kömür damar kalınlığı bakımından yanlış ekipmanla çalışmadığı, eksik elektrik üretimine davacının bu hususta kötü ifasının etkili olmadığı, yine 04.06.2018 havale tarihli bilirkişi raporunda E ve H sahalarından alınan numunelerin orjinal bazda ısıl değerlerinin düşük olup santral ünitelerine beslenmesi gereken kömürden düşük olduğunun görüldüğü, dolayısıyla E ve H sahasından üretilen malzemenin santrali besleyebilecek yakıt kalitesine sahip olmadığı ve beslenmesi durumunda düşük seviyedeki ısı çıkışı sebebiyle santralin çalışmasını ve verimini olumsuz etkileyeceği, E ve H sektörlerindeki kömürlerin Çayırhan Termik Santralinin tasarım değerlerinde belirtilen ısıl değere sahip olmadığı, aynı heyetin ek raporunda önceki raporlarda görüş ve kanaati değiştirecek bir durumun bulunmadığı ifade edilmiştir.