muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/7011, Karar No: 2021/4792, Tarih: 06.04.2021

(1) İş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı sonucunda meydana gelmişse işveren Kuruma karşı sorumlu hâle gelir. Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına, işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hâlidir. İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali sorumluluğunu kaldırmaz.

(2) İş kazası veya meslek hastalığı işverenin, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa işvereni Kuruma karşı sorumlu hâle getirir. Mevzuat; yasal olarak yürürlüğe konulmuş ve yürürlüğünü muhafaza eden, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği alanında, yasa koyucu ile yasa koyucunun yürütme veya idareye verdiği yetki sonucu, bu organlarca kabul edilen genel, objektif kural veya hükümlerin tümüdür.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun “İşçinin kişiliğinin korunması” başlığı altında 417/2. maddesinde, “İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli hertürlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.” (Benzer, 818 sayılı Kanun m. 332)

Bu fıkra ile işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. İşverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen, deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve işyerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür. Eğer işveren bu konuda gerekli önlemleri almazsa, meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı ile ilgili olarak sorumlu tutulacak ve Kurum bu konuda yapmış olduğu harcamaları işverenden talep edebilecektir. İşverenin sorumlu tutulabilmesi için iş kazası veya meslek hastalığı, işverenin iş güvenliği önlemlerini alma ve özen gösterme yükümlülüğüne aykırı davranışı veya ihmal göstermesi sonucu meydana gelmiş olmalıdır. Diğer bir deyişle, oluşan kazadan sorumlu olabilmesi için işverenin kusurunun kanıtlanması gerekmektedir.

İşverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kusur oran ve aidiyetine ilişkin iş sağılığı ve güvenliği uzmanlarından rapor alınması gerekmektedir. İşverenin iş sağlığı ve güvenliğine aykırılığı nedeniyle sorumluluğu 818 sayılı BK m. 332 ve 4857 sayılı İş kanununa göre belirleniyordu. İş Kanununun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77/1. fıkrasına göre, "İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.” Maddelerin uygulanması amacı ile «İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzükleri» çıkarılmış ve iş sağlığı ve güvenliği önlemleri tek tek somut biçimde sayılmıştır.

4857 SK 77. ve devamı maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir. Yeni kanun, hangi önlemlerin alınacağını tek tek saymak yerine işverene genel çerçeve çizen ve hareket alanı tanıyan genel ilkeler getirmiştir. İşverenin genel yükümlülükleri, önlem alma, önlemlerin işlerliğini denetleme ve önlemleri yeniliklere uyarlama yükümlülüğüdür.

Yargıtay uygulamasına göre, mevzuatta belirtilmemiş olsa bile işveren, teknolojik ve bilimsel gelişmelerin gerekli kıldığı iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması amacıyla gerekli olanı yapmak ve gereken koşulları sağlamak, araçları eksiksiz bir şekilde temin etmekle yükümlüdür. Aynı yaklaşım 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda da benimsenerek 4. maddede işverenin genel yükümlülükleri, 5. maddede risklerden korunma ilkeleri sayılmıştır.

Bir olayın kanuni anlamda meslek hastalığı sayılabilmesi için tek başına hastalığın ya da bedensel veya ruhsal engellik halinin varlığı yeterli değildir. Meydana gelen hastalığın görülen işle uygun illiyet bağı içinde bulunması gerekir. İlliyet bağı sorumluluğun temel öğesidir. Eğer işçinin çalıştığı işte çalışmaması hâlinde hastalığa yakalanmayacağı söylenebiliyorsa bu durumda meslek hastalığı ile yürütülen iş arasında uygun illiyet bağının bulunduğu kabul edilmelidir (M. Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi, ... 1985, s. 125). Başka bir söyleyişle sigortalı hastalığa, gördüğü işin özellik ve niteliği veya işin yürütüm şartları dolayısıyla tutulmuş ise uygun illiyet bağı mevcuttur.

Sorumluluğun belirlenmesinde fiille sonuç arasında bulunması gereken uygun illiyet bağı kurulamaz ya da kesilir ise borçlu sonuçtan sorumlu tutulamaz. İlliyet bağını kesen sebepler başlıca üç tanedir: Mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusuru. Kaçınılmazlık da uygun illiyet bağını kesen sebeplerden en önemli olup mücbir sebebin bir unsurudur. 510 sayılı Kanun 21/1. maddesinde işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır hükmü vardır. Meslek hastalığının meydana gelmesinde işverenin sorumluluğu kapsamında, dış etkenler, kötü rastlantılar, teknik arıza, beklenmeyen hal sorumluluğa etkilidir.

Kaçınılmazlık kanunda tanımlanmamış ancak Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m. 45/3’de düzenlenmiştir. Yönetmeliğe göre, “İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemez.”

Kaçınılmazlığın genel bir tanımı yapılacak olursa denilebilir ki kaçınılmazlık, önüne geçmenin imkânsız olduğu veya ne kadar özen gösterirse göstersin, hangi tedbir alınırsa alınsın oluşması engellenemeyen bir durumu ifade eder. İşverenin mevzuatta yer almasa bile, iş sağlığı ve güvenliği yönünden aklın, bilimin, tekniğin gerekli gördüğü her türlü önlemi almak zorunda olduğu Yargıtayın yerleşik içtihatlarındandır. Alınması gereken her türlü tedbir objektif olarak işverenden beklenen makul tedbirler olmalıdır. Hastalığın ortaya çıkmasında kaçınılmazlığın varlığı halinde işveren ve üçüncü kişiler, belirlenen kaçınılmazlık oranında sorumluluktan kurtulacaktır.

Önemle belirtilmelidir ki iş kazalarında işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlığın etkisinin bulunup bulunmadığını irdelemek daha belirgin iken meslek hastalığı için durum daha farklıdır. Çünkü meslek hastalığı, iş kazasında olduğu gibi aniden veya çok kısa bir zaman içerisinde ortaya çıkmamakta, işin niteliğinden dolayı sürekli tekrarlanan bir sebeple veya yürütüm şartları yüzünden yavaş yavaş meydana gelmektedir. Sigortalı uzun süre aynı işi yapmakta, aynı şekilde çalışmakta, işin yürütümü ve niteliği nedeniyle belirli bir zaman sonra yaptığı işten etkilenmekte ve meslek hastalığına tutulmaktadır. Bazen aynı işyerinde çalışan ve aynı işi yapan sigortalıların birinde veya bir kısmında meslek hastalığı görülürken diğer kısmında hastalık belirtileri ortaya çıkmamakta işin niteliği ve yürütümü herkesi farklı etkilemektedir. Bu nedenle meslek hastalığının meydana gelmesinde tüm kusurun işverene ait olduğunu kabul etmek çoğu zaman hakkaniyete uygun düşmeyecek bir kısım etkenin kaçınılmazlık sonucu meydana geldiğinin kabulü gerekecektir. Sonuç itibariyle sigortalıda meslek hastalığının ortaya çıkması hâlinde işverenin mevzuatta belirtilen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin, gerekli özeni gösterip göstermediğinin ve kaçınılmazlığın etkisinin titizlikle araştırılarak ortaya konulması gerekmektedir.

Dava konusu somut olayda, sigortalının antimuan madeninde işçi olarak çalışması nedeniyle yakalandığı pnömokonyoz meslek hastalığı neticesinde SGK Kocatepe Sosyaş Güvenlik Merkezinin 19/08/2015 tarihli raporuna göre 07/08/2012 tarihinden itibaren %24 oranında sürekli iş göremez durumda bulunduğu, bilirkişi heyetinden alınan 30/07/2017 tarihli raporda ise davalı işveren %90 kusur verilirken davacıya %10 oranında müterafik kusur verildiği olayda kaçınılmazlığın bulunmadığına işaret edildiği anlaşılmıştır.

Sigortalının çalıştığı iş ortamı göz önüne alındığında meslek hastalığının meydana gelmesinde belli orandaki bir kaçınılmazlıktan söz edilmesi gerekeceği tartışmasızdır. Diğer yandan, hükme esas tutulan kusur raporunda; meslek hastalığının oluşmasında davalı işverene %90 oranında kusur verilmiş olup söz konusu rapor Dairemizin ve Yargıtay’ın kabul ettiği, uygulamada “32 yıl formülü “olarak adlandırılan esaslara aykırı düşmektedir. Kusur incelemesi yapılırken, meslek hastalığının bu özelliği dikkate alınarak ve öteden beri uygulanan şekliyle yeraltı maden işyerlerinde çalışan sigortalılar bakımından 32 yıl formülü esas alınmak suretiyle belirleme yapılmalıdır. Hükme esas alınan rapor, uygulamada 32 yıl formülü olarak adlandırılan esaslara aykırı düşmektedir. Bilindiği üzere, sigortalının işyerlerinde 32 yıldan daha kısa bir süre çalışması halinde, kaçınılmaz maluliyet oranı; çalışılan yıl sayısı: 32, yıl ortalaması ile çarpılarak kaçınılmaz maluliyet oranı belirlenmelidir. Sigortalının 18 yaşından sonra çalışmaya başlaması halinde ise; 32 yıldan, geç başladığı her 3 yıl için 1 yıl indirilerek kaçınılmaz maluliyet belirlenmeli, artık yaşlar için orantılama yoluyla indirime gidilmelidir.

Değinilen yasal mevzuat ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, sigortalının yaptığı işin özellikleri, yakalandığı meslek hastalığına yol açan etkenler, hastalığın önlenebilmesi için alınması gereken önlemler ile bunların gerçekleştirilme ve önlemlere uyum durumları ile kaçınılmazlık faktörü de değerlendirilmek suretiyle, bir miktar kaçınılmazlık faktörünün de etkisi olduğu, davacının bu işyerinde 08/03/2002- 31/10/2016 tarihleri arasında çalışmasının bulunduğu, başka işveren nezdinde maden ocağı gibi meslek hastalığının ortaya çıkmasında etki eden çalışmasının bulunup bulunmadığı da gözetilerek, her işverenin kendi döneminden sorumlu olacağı gözetilip, sigortalının kaçınılmaz maluliyet oranı da belirlenerek davaya konu alanda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulundan, işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına uygun, yargısal denetime elverişli, ayrıntılı irdeleme içeren ve verilen kusur oran ve aidiyetlerinin yanında kusur gerekçelerini de gösteren rapor alınıp, dosyadaki deliller ışığında yapılacak değerlendirmeyle bir sonuca varılması gereğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve temyiz itirazlarının sair yönleri bu aşamada incelenmeksizin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve temyiz itirazlarının sair yönleri bu aşamada incelenmeksizin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak, ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının sair yönleri bu aşamada incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/17650, Karar No: 2015/22826, Tarih: 10.12.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/17650 E.  ,  2015/22826 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/130755

MAHKEMESİ : Gaziantep 12. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 12/03/2013

NUMARASI : 2013/40 (E) ve 2013/177 (K)

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığı bozma suçlarından açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemenin 27.10.2008 gün ve 1898-750 sayılı kararı ile konut dokunulmazlığı bozma suçundan açılan kamu davasının uzlaşma nedeniyle düşürülmesine, hırsızlık suçundan dolayı ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

Bu kararın kesinleşmesinden sonra sanığın deneme süresi içerisinde kasıtlı suç işleyip mahkum olması üzerine dosya ele alınarak 12.03.2013 gün ve 40-177 sayılı kararı ile sanığın hırsızlık suçundan dolayı açıklanması geri bırakılan karar açıklanarak tayin olunan cezanın ertelenmesine, daha önce konut dokunulmazlığı bozma suçundan dolayı uzlaşma nedeniyle kamu davasının düşürülmesine karar verilerek bu kararın kesinleştiği nazara alınmadan TCK'nın 116/1 ve 62. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek tayin olunan cezanın ertelenmesine karar verilmiştir.

12.03.2013 günlü karar sanığın yüzüne karşı verilmiş ve yasa yolu bildirimi usulüne uygun olarak yapılmıştır. Karar sanığın yüzüne karşı verildiği halde karar verilen duruşmaya ait tutanaklar sanığa 14.03.2013 tarihinde tebliğ edilmiş, sanık ise 20.03.2013 günlü dilekçe ile verilen kararı temyiz etmiştir.

Yüzene karşı verilen karara yönelik sanığın 20.03.2013 günlü temyiz isteminin süresinde olmadığı için reddi gerekir. Ancak, konut dokunulmazlığı bozma sucundan dolayı 27.10.2008 günlü karar ile uzlaşma nedeniyle kamu davasının düşürülmesine karar verilip bu karar kesinleştikten sonra 12.03.2013 tarihinde sanığın konut dokunulmazlığı bozma suçundan dolayı mahkumiyetine dair verilen karar hukuken geçersiz, infaz kabiliyeti olmayan bir karar ise de tereddüt halinde bu karara karşı kanun yararına bozma isteminde bulunulmasının mahallinde değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

12.03.2013 tarihinde yüzüne karşı verilen karara yönelik sanığın 20.03.2013 günlü yasal süresinde olmayan temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 10/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15928, Karar No: 2019/2079, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/15928 E.  ,  2019/2079 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/34838, Karar No: 2013/28836, Tarih: 10.12.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/34838 E.  ,  2013/28836 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Mahkeme kararı, davalı İçişleri Bakanlığı vekili ve dava dışı Sahil Güvenlik Komutanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 659 karar sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 6/1. maddesinde, "İdareler, kendi iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılacak adli ve idari davalar ile tahkim yargılaması ve icra işlemlerinde taraf sıfatını haizdir." hükmü kabul edilmiştir. Aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 2/1. maddesinin (ç) bendinde ise, düzenleme kapsamındaki idarelerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirtilen kamu idareleri olduğu belirtilmiştir.

Anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin "dosyaların devri" başlıklı, geçici 1. maddesinde, idareler arasındaki dosya devirlerine ilişkin esaslar düzenlenmiş, maddenin ikinci fıkrasında "Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki derdest dosyalar ile özel takip yetkileri çerçevesinde devredilecek derdest dosyaların devirleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanır. Dosya devirleri yapılıncaya kadar bu dosyaların takibiyle ilgili olarak devir öncesi dosyayı takip eden idarece yapılan işlemler, ilgili idaresince yapılmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan Kanun Hükmünde Kararnamenin 6. ve geçici 1. maddesi, Anayasa Mahkemesi'nin 06.06.2013 tarih, 2011/145 esas ve 2013/70 karar sayılı kararıyla iptal edilmiş; iptal hükmünün, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. İptal kararı, 23.11.2013 tarih ve 28830 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Eldeki davada, davacı işçinin Sahil Güvenlik Komutanlığı'na bağlı işyerinde çalıştığı anlaşılmakta olup, Sahil Güvenlik Komutanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I) sayılı cetvelde yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde lüzumuna binaen;

Davalı İçişleri Bakanlığı'ndan ve dava dışı Sahil Güvenlik Komutanlığı'ndan, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin halen yürürlükte bulunan geçici 1. maddesi uyarınca dosya devirlerinin yapılıp yapılmadığının sorularak, alınacak cevabi yazıların dosyaya eklendikten sonra gönderilmesi için, dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.12.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17726, Karar No: 2013/17878, Tarih: 11.06.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/17726 E.  ,  2013/17878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, bakım tazminatı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde etib mesul teknisyeni olarak çalıştığını, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 99. maddesinde düzenlenen bakım tazminatının kendisine ödenmediğini ileri sürerek, bakım tazminatı alacağını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının fiili olarak tesis kontrol teknisyeni olarak çalıştığı ve bakım işinde çalışmadığından bakım tazminatına hak kazanmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının etib başteknisyeni unvanına sahip olduğundan bakım tazminatına hak kazanacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Uyuşmazlık davalı işyerinde fiilen bakım işinde çalışmayan davacının toplu iş sözleşmesinde düzenlenen bakım tazminatından yararlanıp yararlanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Doysa içindeki bordrolara göre davacının kadro unvanının etib mesul teknisyeni olduğu sabittir. Davalı işveren davacının bakım ve arıza işlerinde çalışmayıp ... İşletme Müdürlüğünün Proje Tesis Başmühendisliğinde tesis kontrol görevinde çalıştığını belirtmiştir. Doysa içindeki puantaj kayıtlarının bazılarında da davacının... çalışması yaptığı belirtilmiştir. Davalı işyerinde uygulanan...’in 99. maddesinde %14 bakım tazminatına hak kazanacaklar arasında .... Başteknisyeni kadrosu açıkça belirtilmiş olup bakım onarım işinde fiilen çalışma şartı aranmaktadır. Aynı...’in uygulandığı... da çalışan işçiler tarafından açılan davalarda davacının .... başteknisyeni olmasına karşın fiilen bakım işinde çalışmadığından ödenmeyen bakım tazminatı alacağı için açılan davada mahkemece talebi reddedilmiş olup bu karar dairemizce onanmıştır (Dairemizin 12.3.2013 gün ve 2010/50180 E. 2013/8653 K.).

Davacının kadro unvanının etib mesul teknisyeni olmasına karşın fiilen arıza ve bakım işinde çalışıp çalışmadığı yeterince araştırılmadan bakım tazminatı alacağının hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Öte yandan mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının bakım tazminatı alacağı brüt olarak hesaplanmıştır. Davacı %14 gelir vergisi ile damga vergisini düşerek davasını ıslah etmiş ve mahkemece bu miktar hüküm altına alınmıştır. 5510 sayılı kanun ile diğer yasal mevzuat uyarınca yapılması gereken yasal kesintiler nazara alınmadan yukarıda belirtildiği şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

2-Öte yandan mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının bakım tazminatı alacağı brüt olarak hesaplanmıştır. Davacı %14 gelir vergisi ile damga vergisini düşerek davasını ıslah etmiş ve mahkemece bu miktar hüküm altına alınmıştır. 5510 sayılı kanun ile diğer yasal mevzuat uyarınca yapılması gereken yasal kesintiler nazara alınmadan yukarıda belirtildiği şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13223, Karar No: 2019/18471, Tarih: 21.10.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/13223 E.  ,  2019/18471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 2003 Ocak ayında asıl işveren olan T.C. ...'na bağlı ... Devlet Hastanesinde temizlik işlerinde çalıştırılmak üzere alt işveren işçisi olarak çalışmaya başladığını, bu çalışmasını 03.03.2015 tarihinde iş akdi emeklilik sebebiyle sona erene kadar sürdürdüğünü, dönemsel olarak temizlik işlerinin farklı şirketlere ihale edilse de müvekkilinin sürekli olarak asıl işveren olan davalı kurumda aynı görevde çalışmasını sürdürdüğünü, tüm çalışması boyunca hastanenin kadrolu personellerinden emir ve talimat alarak hastabakıcı gibi çalışmasını sürdürdüğünü, hak ettiği yıllık izinlerinin eksik kullandırıldığını, kullandırılmayan günlerin ücretlerinin ödenmediğini, asgari ücretle çalıştığını, yemek ve servis sosyal haklarının olduğunu belirterek 900,00 TL kıdem tazminatı ve 100,00 TL yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, husumetin Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna tevcihi gerektiğini, davacının kısmi dava ya da belirsiz alacak davası açamayacağını, davacının iş akdini emeklilik nedeni ile feshettiğini, ancak işçinin emeklilik nedeni ile ayrıldığını bildiren yazısı ve evrakları ile birlikte kuruma başvurması halinde kıdem tazminatını ödemesi alabileceğini, davacının iş bu yükümlülüğü yerine getirmediğini, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacının yıllık izinlerini kullandığını savunarak reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: