muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/20711, Karar No: 2006/23553, Tarih: 12.12.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/20711 E.  ,  2006/23553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kumluca İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/08/2006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu ...çekteki keşideci imzasının kendisine ait olmadığını ileri sürerek imzaya itiraz etmiştir. Yargılama sırasında muhatap banka tarafından dosyaya gönderilen...Noterliğinin ....tarihli ve ...yevmiye nolu vekaletnamenin incelenmesinde, borçlu ...’ın çek keşide  etme yetkisini de içerecek şekilde ...’ı vekil tayin ettiği tespit  edilmiştir.

Bu vekaletname kapsamına göre ...borçluyu ticari  işlerinde  ve bankalarda  temsil  etmektedir. Vekaletnamede  öngörülen  kapsamlı yetki nedeniyle ...’un borçlunun  ticari mümessili  olduğu  kabul  edilmelidir. Borçlar Kanununun  449. maddesine göre ticari  mümessil  bir  ticarethane  veya fabrika ve ticari  şekilde  işletilen diğer müessese sahibi tarafından işlerini  idare ve  müessesenin imzasını  kullanarak  vekaleten imza  koymak üzere   sarih  veya zımni kendisine  mezuniyet  verilen kimsedir. Aynı kanunun 450/l. maddesinde de  ticari  mümessilin, hüsnüniyet sahibi 3. şahıslara  karşı,  müessese  sahibi hesabına kambiyo taahhüdünde bulunmak ve onun  namına müessesinin gayesine dahil olan  bütün tasarrufları  yapmak selahiyetini haiz  sayıldığı  belirtilmiştir. Ticari senetlerin  ticari  işletme ile olan ilgisi iyiniyetli 3. kişilerce  kolaylıkla anlaşılamayacağından ticari  mümessilin imzaladığı senetlerin iyiniyetli 3. kişiler bakımından işletmeyi bağlayacağı  öngörülmüştür. (HGK. 30.1.1980 tarih  1979/1692 Esas, 1980/170Karar) Kaldı ki; Somut olayda borçlu tarafından vekile, açıkça çek düzenleme yetkisi  verilmiştir. Çekin “vekaleten” imzalandığı yazılmasa dahi yukarıda  açıklanan kurallara  göre vekalet veren bu çekten dolayı  sorumludur. Her ne kadar borçlu tarafından Kumluca Noterliğinin ...tarih ve...yevmiye nolu azilnamesi ile ............ vekaletten azledilmiş ise de, çekin keşide tarihi azil tarihinden önce olduğundan, anılan azilname borçlunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.  Alacaklı vekili takip dayanağı çekin ...tarafından vekaleten keşide edildiğini ileri sürdüğüne ve borçlu vekilince çekteki keşide imzasının vekil...'a ait olmadığı yönünde bir iddiada da bulunulmadığına göre Mahkemece itirazın reddi yerine kabulü isabetsizdir.

Kabule göre de; İİK’nun 170/3 maddesi gereğince inkar edilen imzanın borçluya ait olmadığı, mahkemece aynı Kanunun 68/a maddesine göre yapılan inceleme sonucunda anlaşılmış ise, itirazın kabulü ile birlikte takibin durdurulmasına karar verilir.Mahkemece anılan yasa hükmüne aykırı olarak takibin durdurulması yerine iptaline karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre de; İİK’nun 170/3 maddesi gereğince inkar edilen imzanın borçluya ait olmadığı, mahkemece aynı Kanunun 68/a maddesine göre yapılan inceleme sonucunda anlaşılmış ise, itirazın kabulü ile birlikte takibin durdurulmasına karar verilir.Mahkemece anılan yasa hükmüne aykırı olarak takibin durdurulması yerine iptaline karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 12.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12453, Karar No: 2014/14957, Tarih: 28.05.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/12453 E.  ,  2014/14957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 01/03/2013

NUMARASI : 2007/986-2013/34

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı gazete işyerinde basın işçisi olarak 26.02.1994 tarihinden 03.04.2007 tarihine kadar en son genel müdür olarak aylık net 4.000,00 TL ücretle, yemek, yılda üç maaş tutarında ikramiye, vs. sosyal haklarla çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, müvekkilinin basın işçisi olması sebebiyle 5953 Sayılı Kanun'a göre gazetecilere ücretlerini vaktinde ödemeyen işverenler bu ücretleri geçecek her gün için %5 fazlasıyla ödemek zorunda olduklarını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları, ücret, hafta tatili, yıllık izin, fazla çalışma ve bayram tatili ücretlerinin ve ödenmeyen ücret, hafta tatili, fazla mesai ücreti, dini ulusal bayram genel tatil günleri ücreti alacaklarının 5953 Sayılı Kanun'un 14. maddesi gereği ödenmeyen her gün için %5 faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir..

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 31.05.2005 tarihinde emeklilik nedeniyle işten ayrıldığını ve bu tarihe kadar olan kıdem tazminatı dahil tüm işçilik alacaklarının kendisine ödendiğini, ibraname verdiğini, bu tarihten sonra 02.02.2005 tarihinde tekrar başlayan çalışmasının ise işi kendisinin bırakması sebebiyle son bulduğunu, tekrar başlayan çalışmasında genel müdür olarak görev yaptığını, aynı zamanda şirketin hissedarı ve yönetim kurulu üyesi olduğunu, iddiasındaki fazla çalışma ve diğer çalışmaların konumu itibariyle mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının basın işçisi olduğu, iki dönem halinde çalışması olduğunu, önceki dönem çalışmasının emeklilik sebebiyle ve kıdem tazminatı ödenerek sona erdirildiğini, buna karşılık sonraki dönem çalışmasına ilişkin işverence fesih yapılması ve haklı neden bulunmaması sebebiyle kıdem ve ihbar tazminatı alacağının olduğu, ayrıca ücret ve yıllık izin ücreti alacağı ile ücret

nevinden alacakların %5 fazlası alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

nevinden alacakların %5 fazlası alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 5953 sayılı Basın İş Kanunu’nun 1. maddesinde, “Bu Kanun hükümleri Türkiye'de yayınlanan gazete ve mevkutelerle haber ve fotoğraf ajanslarında her türlü fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş Kanunundaki işçi tarifi şümulü haricinde kalan kimselerle bunların işverenleri hakkında uygulanır. Bu Kanunun şümulüne giren fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlara gazeteci denir” şeklinde kurala yer verilerek Kanunun kapsamı ve gazeteci tanımı ortaya konulmuştur.

Hükümden de anlaşıldığı üzere, gazeteci her şeyden işçi niteliğinde bağımlı bir çalışandır. İşçi ise kısaca iş sözleşmesiyle çalışan gerçek kişi olarak tanımlanabilir.

Somut olayda davacının öncelikle işçi olup olmadığının değerlendirilmesi gereklidir. Davacının mahkemece doğru bir şekilde tasfiye olduğu tespit edilen ilk dönem çalışması 01.08.1996-31.01.2005 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Ancak ikinci dönem çalışması olan 02.02.2005-03.07.2007 tarihleri arasındaki çalışmasında işçi niteliğinde olup olmadığı uyuşmazlık konusudur. Davacı bu ikinci dönem çalışmasından genel müdür olarak görev yapmıştır. Bunun yanında davacının aynı zamanda payların %40’ına sahip şirket ortağı olduğu da görülmektedir. Diğer taraftan davacının bir dönem yönetim kurulu üyeliği ve şirket müdürlüğü de yaptığı da anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi davacının ikinci dönem çalışması bakımından iş sözleşmesinin özellikle hukuki bağımlılık unsurunun bulunmadığı, davalıya davacı arasındaki ilişkinin iş sözleşmesi ilişkisi olmadığı anlaşılmaktadır. Şu halde davacının bu ikinci döneme ilişkin talepleri bakımından davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 28.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12189, Karar No: 2010/15914, Tarih: 04.10.2010

**2. Hukuk Dairesi         2010/12189 E.  ,  2010/15914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Pendik 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ :22.04.2010

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Feragat kati bir hükmün hukuki sonuçlarını meydana getirir (HUMK.md.95) ve feragatten feragat mümkün değildir.

Davacı N. T.. 18.05.2010 tarihli temyiz dilekçesiyle davadan feragat ettiğini bildirdiğinden bu konuda bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, oybirliğiyle karar verildi. 04.10.2010 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2018/2941, Karar No: 2020/1505, Tarih: 07.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/2941 E.  ,  2020/1505 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11436, Karar No: 2020/506, Tarih: 17.01.2020

**16. Ceza Dairesi         2019/11436 E.  ,  2020/506 K.**

**"İçtihat Metni"**

TALEP:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.11.2019 tarih ve 2019/11436 sayılı yazısı ile; Terör örgütü propagandası yapmak suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama neticesinde, sanığın 24/06/2018 tarihinde yapılan 27. Dönem Milletvekili seçimlerinde Muş ilinden milletvekili seçilmesi nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 83/2 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkındaki kamu davasının durmasına ilişkin İzmir 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 26/03/2019 tarihli ve 2019/15 esas, 2019/141 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre sanığın 24/06/2018 tarihinde yapılan 27. Dönem Milletvekili seçimlerinde Muş ilinden milletvekili seçildiği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Milletvekili Hizmetleri Başkanlığının 24/10/2018 tarihli ve 25311425-180.02 sayılı yazısı ile görevinin devam ettiğinin belirtildiği, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 26/02/2018 tarihli ve 2018/9346 esas sayılı iddianamesinde ayrıntıları belirtilen eylemleri gerçekleştirmek suretiyle terör örgütü propagandası yapmak suçunu işlediği iddiası ile kamu davasının açıldığı,

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yasama Dokunulmazlığı" başlıklı 83/2. maddesinin; "Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır." ve "Temel Hak ve Hürriyetlerin Kötüye Kullanılamaması" başlıklı 14. maddesinin de; "Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz. Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir." şeklinde olduğu,

Benzer bir olay nedeniyle Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 22/09/2016 tarihli ve 2015/8449 esas, 2016/4723 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, milletvekili seçiminden önce Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 14. maddesi kapsamında suç işleyen milletvekilinin yasama dokunulmazlığından yararlanamayacağı, hangi suçların bu madde kapsamında olduğu tahdidi olarak sayılmadığından dolayı maddenin kapsamını belirleme görevinin uygulayıcıya ait olduğu, ülkenin bölünmez bütünlüğüne ve anayasal düzene yönelik suç oluşturan söylem ve eylemlerin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 14. maddesi kapsamındaki hakkın kötüye kullanılması niteliğinde görülmesi gerektiği, sanığın, gerek İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 26/02/2018 tarihli ve 2018/9346 esas sayılı iddianamesi, gerekse dosyada mevcut 25/11/2015 tarihli tutanakta ayrıntılı olarak belirtilen suç teşkil eden eylemleri milletvekili seçilmeden önceki bir tarihte gerçekleştirdiği ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 14. maddesi kapsamındaki hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunun kabulünün gerektiği de nazara alındığında, yargılamaya devamla işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde durma kararı verilmesinde isabet görülmemiştir. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 14/11/2019 gün ve 94660652-105-35-13164-2019-Kyb sayılı istemlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak Dairemize gönderilmiştir.

OLAY:

OLAY:

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/8225 soruşturma, 2018/9346 esas ve 2018/1401 numaralı, 26.02.2018 tarihli, aralarında sanığın da bulunduğu 6 şüpheli hakkında tanzim edilen iddianamesiyle özetle; 25.11.2015 tarihinde saat 18:00'da yasadışı THKP/C - DEV-YOL (Türkiye Halkın Kurtuluş Partisi/Cephesi Devrimci Hareket Örgütü) görüşleri doğrultusunda faaliyet gösteren Halkevci kadınlar organizesinde, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Gününü kutlamak amacıyla Konak İlçesi Alsancak Garı önünden Sevinç Pastanesi önüne kadar yapılan yürüyüşte bulunduğunun ve bu yürüyüş esnasında; ''Biji Berxwedana Nusaybin'' (Yaşasın Nusaybin direnişi),; ''Biji Berxwedana YPJ'' (Yaşasın YPJ direnişi) şeklinde slogan attığının tespit edilmesi nedeni ile 3713 sayılı TMK'nın 7/2 ve 5237 sayılı TCK'nın 53 maddeleri uyarınca cezalandırılmasının istenildiği, soruşturmanın başladığı tarihte Menemen Devlet Hastanesinde 657 sayılı DMK'nın 4/A maddesine tabi hemşire olarak görev yaptığı; 22.11.2016 tarihli 677 sayılı KHK ile Sağlık Bakanlığından ihraç edildiği, sabıkasız olduğu, soruşturma aşamasında kollukta müdafii eşliğinde alınan ifadesinde susma hakkını kullandığı anlaşılan sanık hakkında; İzmir 14. Ağır Ceza Mahkemesince iddianamenin kabul edilmesi üzerine, 2018/129 esasına kayden yürütülen kovuşturma sırasında, 24.06.2018 tarihinde yapılan 27. dönem milletvekili genel seçimlerinde Muş ilinden milletvekili seçildiği ve milletvekilliğinin halen devam ettiğinin bildirildiğinden hakkındaki yargılamanın diğer sanıklar ile yürütülen kovuşturma dosyasından tefrikine karar verilmesine müteakip, mahkemenin 2019/15 esasına kaydedilerek 26.03.2019 tarihli tensiple Cumhuriyet savcısı mütalaasına uygun olarak verilen dosya üzerinden, kendisi ve müdafiinin yokluğunda verilen kararla hakkındaki kamu davasının durdurulmasına itiraz yolu açık olmak üzere karar verilen ve 26.03.2019 tarih 2019/15 esas 2019/141 karar sayılı ilamda "TBMM Başkanlığı Milletvekili Hizmetleri Başkanlığınca mahkememize gönderilen 24/10/2018 tarihli 25311425-180.02 sayılı cevabi yazıda sanık ...'in 24/06/2018 tarihinde yapılan 27. Dönem Milletvekilliği Genel Seçimlerinde Muş ilinden milletvekili olarak seçilmiş olduğu ve milletvekilliğinin halen devam etmekte olduğunun bildirildiği anlaşılmakla, Anayasa'nın 83. Maddesi gereğince sanık hakkındaki kamu davasının durdurulmasına karar vermek gerekmiş" şeklinde gerekçelendirildiği ve itiraz edilmediğinden 14.05.2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılan karar gereği, yasama dokunulmazlığı yönünden 30.05.2019 tarihinde Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderildiği anlaşılan dosyanın, 26.07.2019 tarihinde onaylı suretinin teminine müteakip Kanun Yararına Bozma Bürosuna çevrilerek, kesinleşen kararının kanun yararına bozulmasının istenilmesine dair Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından 14.11.2019 tarihinde istemde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Milletvekili olmadan önce terör örgütü propagandası yapma suçundan başlatılan soruşturma kapsamında hakkında 3713 sayılı TMK'nın 7/2 ve 5237 sayılı TCK'nın 53 maddelerinden cezalandırılması istemi ile açılan kamu davasına yönelik yapılan yargılama sırasında milletvekili seçilen sanık hakkında Anayasanın 83. maddesi uyarınca verilen durma kararının usul ve yasaya uygunluğu hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

KONU İLE İLGİLİ HUKUKİ DÜZENLEMELER ŞÖYLEDİR;

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

III. Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması

Madde 14 – (Değişik: 3/10/2001-4709/3 md.)

Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.

Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz.

Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir.

4. Yasama dokunulmazlığı

Madde 83 – Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisce başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar.

Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14'üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.

Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.

Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.

HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.

Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.

Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.

HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

Milletvekillerinin yasama sorumsuzluğu; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83/1. maddesinde "Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerden, Mecliste ileri sürülen düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık divanının teklifi üzerine Meclisçe başka bir karar alınmadıkça, bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar" biçiminde ifadesini bulmuştur. Düzenlemenin amacı, milletvekillerinin yasama işlevlerini çekinmeksizin yerine getirebilecekleri bir ortam sağlamaktır. Yasama sorumsuzluğu, yasama çalışmalarıyla ilgili fiiller yönünden, milletvekilleri için tam bir koruma sağlar ve sürekli bir niteliktedir. Sorumsuzluk kapsamına giren bir eylemden ötürü milletvekilliği sıfatı sona ermiş olsa dahi kovuşturulamaz.

Aynı maddenin 2. fıkrasında ise "Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14'üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam, durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır." denilmek suretiyle milletvekillerine nispi ve geçici bir dokunulmazlık sağlanmıştır.

Yasama dokunulmazlığı, sorumsuzluktan farklı olarak, yasama çalışmaları dışındaki fiillerden dolayı milletvekillerine nispi ve geçici nitelikte bir koruma sağlar. Buradaki koruma karşımıza iki şekilde ortaya çıkmaktadır, birincisi muhakeme engeli, diğeri ise infaz engelidir. Bu şekilde milletvekillerinin keyfi ve asılsız ceza kovuşturmalarından ve tutuklamalardan korunmak suretiyle vazife yapmaktan alıkonulmaması sağlanmıştır.