muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4056, Karar No: 2024/672, Tarih: 25.01.2024

Anılan hususlar göz ardı edilerek hüküm kurulması doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Hazinenin temyiz itirazının kabulü ile;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13523, Karar No: 2017/15260, Tarih: 10.10.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/13523 E.  ,  2017/15260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : 13. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ... İç ve Dış Tic. A.Ş. ye ait işyerinde 04.07.2007 tarihinde satış ekibi takım lideri olarak çalışmaya başladığını, ayrıldığı tarihteki ücretinin 3.281.00. TL. brüt olduğunu, yemek fişi verildiğini, 01.11.2013 tarihinde bu işyerinin tüm işçilerini davalı ... ... ... ve Dış Tic.A.Ş.ye devir ettiğini, devir alan işverenin 23.12.2013 tarihli e-maili ile müvekkilinin iş tanımı ile çalışma koşullarının değiştirildiğinin kendisine bildirildiğini, müvekkilinin bunu kabul etmeyerek iş sözleşmesini haklı olarak sona erdirdiğini, fazla çalışma karşılıklarının ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 01/11/2013 tarihinde Şirketin devir alınması ile işyerinde çalışmaya başladığını 26/12/2013 tarihli fesih ihtarnamesinin kanuna sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, davacının görev ve sorumluluğunda değişme olmadığını, fazla mesai ücreti talebinin soyut ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak dinlenen davacı tanıkları devir sonrası davacının pozisyonu değişerek iş yükünün arttığını ayrıca mağazada meydana gelecek kayıp çalıntılardan sorumlu tutulması esasının getirildiğini beyan ettiği, davalı tanıkları ise daha önce takım lideri olan davalının mağaza müdür yardımcılığı görevine getirildiğini prim gelirinin satışa göre verildiğini beyan ettiği, dosyaya sunulan bordrolardan devir öncesi davacıya her ay prim verildiği devir sonrasında ise prim ödemesinin bulunmadığı ayrıca Z raporu alınmaması kayıp çalıntı gibi hususlardan sorumluluğu esasının getirilmesi nedeniyle devir sonrası çalışma koşullarının davalı aleyhine değiştiğini, bu nedenle değişikliği kabul etmeyen davacı yönünden feshin haklı olduğu, fazla mesai alacağının ağırlıklı olarak tanık beyanı ispatlandığında %30 hakkaniyet indirimi yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

... .... nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma süresinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Hasılata bağlı günlük yevmiyeli olarak çalışan işçilerin yevmiyelerinin miktarı günlük çalışma süresine bağlı olup, ne kadar çok çalışırsa yevmiye artacağından çalışılan tüm saatlerin normal ücreti yevmiye içerisinde alındığından fazla çalışma ücretinin zamsız tutarının yevmiyenin içinde ödendiği kabul edilerek fazla çalışma ücretinin sadece %50 zamlı kısmı hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının davalı işyerinde mesaiye bağlı değişen oranlarda ve giydirilmiş ücrete dahil edilen bir prim ödemesi aldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda fazla çalışma ücreti hesabının saat ücreti % 150 zamlı miktara göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre yapılmalıdır. Hatalı hesap tarzına itibarla yazılı şekilde fazla çalışma ücretinin kabulü bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27959, Karar No: 2018/21161, Tarih: 21.11.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/27959 E.  ,  2018/21161 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı iş yerinde eğitim bölümünde önce müdür yardımcısı, sonra müdür olarak çalıştığını, fazla mesai yaptığını ancak fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini belirterek fazla mesai ücret alacağının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı, davacının kendi mesai saatlerini ayarlayabilecek bir konumda olduğunu, iş sözleşmesi ve insan kaynakları yönetmeliğinde aylık ücretin fazla mesailer karşılığı ücreti kapsadığı kuralına yer verildiğini, savunarak davanın reddine karar verilmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş organizasyonunda kendi mesai saatlerini düzenleyebilen bir konumda olmadığını, davacının yıllık 270 saati aşan fazla çalışmaları için ücret talep edebileceğini belirterek davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Karar taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanunî gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece, fazla çalışma ücretinden karineye dayalı olarak makul indirim sebebi ile davanın kısmen reddine karar verildiğinden reddedilen miktar nedeniyle davalı yararına yargılama giderine hükmedilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK'nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

Hüküm fıkrasının harç ve yargılama giderlerine ilişkin 4. paragrafının çıkartılarak, yerine;

“4. Davacının yaptığı 90,00 TL. tebligat gideri, 29,85 TL. müzekkere gideri, 500,00 TL. bilirkişi ücreti ve 472,65 TL. harç gideri olmak üzere toplam 1.092,50 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilemesine,” paragrafının yazılmasına, hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28/09/2018 tarih ve 2018/2 E. 2018/8 K. Sayılı İBK. uyarınca onama harcı alınmasına yer olmadığına, nispi temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, 21/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21451, Karar No: 2012/25052, Tarih: 04.09.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/21451 E.  ,  2012/25052 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/05/2012

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin görevi 2797 Sayılı Kanunun 14. maddesinde gösterilmiştir. Anılan madde hükmü ile 12. Hukuk Dairesinin, İİK.nun uygulanmasından doğan dava, itiraz ve şikayetler dolayısıyla icra mahkemelerinden verilen ve diğer Hukuk Dairelerinin görevi dışında kalan hüküm ve kararları inceleyeceği öngörülmüştür.

İnceleme konusu karar ilamlı takipte şikayete ilişkin olup, belirgin biçimde Dairemizin inceleme alanı dışında kalmakta ve niteliği bakımından Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin görevi içine girmektedir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü dosyanın Yargıtay 8. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 04.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1903, Karar No: 2014/5309, Tarih: 08.05.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/1903 E.  ,  2014/5309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/05/2013

NUMARASI : 2011/924-2013/429

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve O.. B.. vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

2011/924 Esas sayılı dosya davacısı M.. E..'in dava dilekçesinde özetle; sınırlarını bildirdiği yaklaşık 20.000 m2'lik taşınmazı davalı O.. B..'ten satın aldığını ve bedelini nakden ödediğini, davalı O.. B..'in ise satın alınan araziye zeytin dikmek, yetiştirmek ve zeytinliğin bakım işlerini yapmak üzere ortak edildiğini, emek ve hizmet dışındaki tüm masrafların yine kendisi tarafından ödenmek koşuluyla taşınmaza 1/2 oranında ortak olduklarını ileri sürerek, bu nedenlerle kadastroda tescil harici bırakılan taşınmazın 1/2 hissesinin M.. E.. adına, 1/2 hissesinin davalı O.. B.. adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2012/121 Esas sayılı dosya davacısı O.. B.., dava dilekçesinde özetle; sınırlarını bildirdiği taşınmazı, 50 seneyi aşkın süredir zilyetliğinde bulundurduğunu ileri sürerek, davaya konu taşınmazın adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; 2011/924 Esas sayılı dosya yönünden davanın kabulü, birleşen 2012/121 Esas sayılı dosya yönünden ise davanın kısmen kabulü ile, teknik bilirkişinin raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 15898 m2'lik Doğusu: M.. K... tarlası, Batısı: Hazine ve Dağ, Güneyi: Hazine, Kuzeyi: Abdurahman tarlası ile çevrili taşınmazın 1/2 hissesinin davacı M.. E.. adına, 1/2 sinin ise davalı O.. B.. adına tapuya tesbit ve tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve O.. B.. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapusuz taşınmazın tapuya tescili istemine ilişkindir.

......Köyü'nün arazi kadastrosu 1968 - 1969 yıllarında yapılmış ve ilân edilerek 18.02.1969 tarihinde kesinleşmiş olup, davalı yer tescil harici bırakılmıştır. Ayrıca, yörede 2008 yılında yapılarak kesinleşen orman kadastrosu bulunmakta olup davalı yer orman tahdit dışında bırakılmıştır.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapusuz taşınmazın tapuya tescili istemine ilişkindir.

......Köyü'nün arazi kadastrosu 1968 - 1969 yıllarında yapılmış ve ilân edilerek 18.02.1969 tarihinde kesinleşmiş olup, davalı yer tescil harici bırakılmıştır. Ayrıca, yörede 2008 yılında yapılarak kesinleşen orman kadastrosu bulunmakta olup davalı yer orman tahdit dışında bırakılmıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Davacı gerçek kişi, tescil harici bırakılmış taşınmaza karşı M.K 713 gereğince tescil davası açmış bulunduğundan, mahkemece, davanın açıldığı tarihten 20 yıl öncesine ait yeterli şekilde zilyedlik ve orman araştırması yapılmadan asıl dosya yönünden davanın kabulü, birleşen dosya yönünden ise davanın kısmen kabulüne dair karar verilmesi doğru görülmemiştir. Ayrıca; davalı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olabileceği düşünülerek, M.K 713/3. maddesi gereği husumetin Hazine yanında Orman Yönetimi'ne de yaygınlaştırılması gerekirken Orman Yönetiminin yokluğunda karar verilmesi doğru değildir. O halde öncelikle; Orman Yönetimi'ne duruşma günü tebliğ edilerek husumet yaygınlaştırılıp davada taraf oluşturulduktan sonra tarafların gösterecekleri deliller ile mahkemece re'sen lüzum görülen diğer deliller de toplanıp dava konusu taşınmazın gerçek hak sahibi adına tesciline karar verilmelidir.