muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/26164, Karar No: 2014/300, Tarih: 13.01.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/26164 E.  ,  2014/300 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/123988

MAHKEMESİ : Bakırköy 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/01/2013

NUMARASI : 2012/712 (E) ve 2013/34 (K)

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Ceza Yargılama Yasasında mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin "ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek" hâllerle sınırlı olarak uygulanabileceği, bu hâller dışında, mutlaka sanığın sorgusunun yapılmasının gerektiği gözetilmeyip, sanığın savunması yöntemince saptanmadan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 13.01.2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3386, Karar No: 2019/2009, Tarih: 20.03.2019

**16. Hukuk Dairesi         2016/3386 E.  ,  2019/2009 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

KANUN YOLU : TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... İlçesi, .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 448 ada 11 parsel sayılı 100,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, çifte tapu kaydı nedeniyle malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiş, imar uygulaması sonucunda 98,00 metrekare yüzölçümü ile 2789 ada 1 parsel numarası verilerek malik hanesi açık olarak tescil edilmiş, bilahare davacı ..... tarafından tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak, davalılar ... ve Hazine aleyhine Kadastro Mahkemesinde açılan dava sonucunda taşınmazın ....mirasçıları ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilmiş ve karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı Hazine vekilinin tapu kaydına dayanarak çekişmeli taşınmazın malik hanesinin doldurulması için Kadastro Mahkemesinde açtığı davada, görevsizlik kararı verilerek dosya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.03.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4436, Karar No: 2018/11733, Tarih: 25.09.2018

**18. Ceza Dairesi         2018/4436 E.  ,  2018/11733 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişilerin huzur ve sükununu bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.,

Ancak;

Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu ile korunan hukuki yarar kişi özgürlüğünün korunması ve bireyin, psikolojik ve ruhsal bakımdan rahatsız edilmemesi ve yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu suçun oluşabilmesi için, kanunun metninde yazılı bulunan telefon etme gürültü yapma ya da aynı maksatla hukuka aykırı bir davranışta bulunulması eylemlerinin bir kez yapılmasının yeterli olmadığı, eylemlerin ısrarla tekrarlanması, süreklilik arz etmesi ve sırf kişilerin huzur ve sükununu bozma saiki ile işlenmesi gerekmektedir.

Yargılamaya konu somut olayda, müştekiye gönderilen mesaj içerikleri ve mesajların atılma tarihleri dikkat alındığında sanığın sırf huzur ve sükunu bozma kastıyla süreklilik arz eden bir eyleminin bulunmadığı, dolayısıyla atılı suç yönünden ısrar öğesinin oluşmadığı gözetilmeden hatalı değerlendirmeyle mahkumiyet kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık ...’in temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 25/09/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8655, Karar No: 2019/2966, Tarih: 20.03.2019

**8. Hukuk Dairesi         2016/8655 E.  ,  2019/2966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davcı üçüncü kişi vekili, .. adresinde antika parakende ticareti alanında faaliyet gösterdiğini, 4.6.2014 tarihinde müvekkilinin kiracı olduğu işyerinde haciz yapıldığını, haczedilen malların müvekkiline ait olduğunu, eşya devir sözleşmesi faturalar ve ödeme dekontlarının dava dilekçesine ekli olduğunu belirterek, istihkak davasının kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, borçlu şirkete ait olduğu bilinen iş yerine gidildiğinde davacı üçüncü kişinin istihkak iddiasında bulunduğunu, üçüncü kişinin borçlu şirket ortağı Metin Aksoy’un kardeşi olduğunu, muvazaalı devir işlemini kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Borçlu Metem İnş. Day. Tük. Gıda. Mad.ve Yak. San. Tic. Ltd. Şti vekili, hacze konu menkullerin müvekkiline ait olmadığını beyan etmiştir.

Mahkemece; eşya devir sözleşmesinin 07/03/2014, faturaların 10/03/2014, ödemenin yapıldığına dair banka dekontunun ise 10/03/2014 tarihli olduğu, üçüncü kişinin 06/03/2014 tarihinde faaliyete başladığı, borç ilişkisinde düzenlenen çekin ileri tarihli düzenlenebileceği hususu ile herkes tarafından her zaman düzenlenmesi mümkün kira sözleşmesi, fatura, eşya devir sözleşmesi ile mülkiyet karinesinin aksinin ispat edilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karar davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK'nin 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Dava, üçüncü kişinin İİK'nin 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Dava konusu edilen 4.6.2014 tarihli haciz tutanağında, haciz yapılan yerin "... Asfaltı üzeri Aliağa" olarak belirtildiği, açık adres yazılmadığı, davacı üçüncü kişi vekili ise haczin "........... no:16-18" de yapıldığını iddia etmektedir. Bu durumda, Mahkemece, davanın esasına yönelik bir karar verilmeden önce, dava konusu haczin tam olarak nerede yapıldığı, açık adresin net olarak belirlenmesi, haczin yapıldığı yerin borçlu şirkete ödeme emri tebliğ edilen adres olup olmadığı gerektiğinde yerinde yapılacak inceleme ile hacze katılan icra memurunun tanıklığı ile belirlenerek, İİK’nin 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin kimin yararına olduğunun tespiti ve sunulan delillerin de buna göre değerlendirilmesi gerektiği, davacı üçüncü kişi hacze konu malları...den devraldığına ilişkin adi yazılı eşya devir sözleşmesi ile fatura ve ödeme dekontları sunmuş olup bilirkişi deliline dayandığı, yine davalı alacaklı vekilinin de devrin ve devir bedelinin ödenip ödenmediğinin kontrolü açısından bilirkişi deliline dayandığı, ayrıca davacı üçüncü kişi ile borçlu arasında danışıklı işlem yapıldığı iddia edildiğine göre, davacı vekilinin dava dilekçesinde delil olarak ileri sürdüğü faturaların dip koçanları ile davacı üçüncü kişi ile borçlu .. nin tutması zorunlu ticari defterler getirtilerek, aralarında daha öncesinde ticari bir ilişki bulunup bulunmadığı, mahcuzların ticari defterlerde (açılış kapanış tasdikleri de göz önünde bulundurularak) kayıtlı olup olmadığı, ödemelerin yapılıp yapılmadığı,haczedilen mahcuzların davacının dayandığı faturalarda ve adi yazılı eşya devir sözleşmesinde belirtilen menkuller olup olmadığının, yapılan ödemeler, vergi ve banka kayıtları da dikkate alınarak açıklığa kavuşturulması,ayrıca borçlu şirket ve dava dışı ....nin ilk kuruluşlarından itibaren tüm ortakları ile hisse devirlerini ve faaliyet adreslerini gösterir ticaret sicil kayıt örnekleri getirtilerek, davacı üçüncü kişi ile borçlu şirket ortak ve yetkilileri arasında organik bağ olup olmadığı ve faaliyet alanlarının hacze konu mallarla ilgili olup olmadığının açıkça saptanması, bundan ayrı borçlu ve davacı üçüncü kişinin vergi kayıtları getirtilerek, haciz adresinde faaliyet gösterip göstermediklerinin belirlenmesi, bu doğrultuda toplanacak delillerin dava dosyasında bulunan diğer delillerle birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı üçüncü vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK'nin 366 ve 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı üçüncü vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK'nin 366 ve 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca

BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının reddine, taraflarca İİK'nin 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 20.03.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13920, Karar No: 2010/20377, Tarih: 02.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/13920 E.  ,  2010/20377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmazlara gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 50 olarak hesaplanması gerekirken, enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 25kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 02.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3205, Karar No: 2012/9323, Tarih: 12.03.2012

**3. Ceza Dairesi         2010/3205 E.  ,  2012/9323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine, cezasının ertelenmesine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1- Sanık ... ve temyize gelmeyen sanık ... Yeşilbaş ile katılanın babası tanık İbrahim Kurt'un katılanın hasta kabul bölümünde "taşkınlık yaptığından" söz ettikleri, olayın meydana geldiği Manisa Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde özel güvenlik görevlisi olan sanıkların katılanın kendisine zarar vermeye çalışması, kapılara tekme atması üzerine müdahalede bulunup etkisiz hale getirdiklerini savunmaları, dosya içerisinde bulunan Star TV'den gönderilen CD içeriğindeki görüntülerde röportaj yapılan doktorun "katılanın ailesi tarafından kandırılarak kan vereceği bahanesi ile hastaneye getirildiği, hastaneye yatışının yapılacağını öğrendiğinde taşkınlık yaptığından" söz etmesi karşısında; sanığın eyleminin görevi kapsamında kalıp kalmadığı hususu tartışılmadan ve olaya ilişkin hastanenin hasta kabul bölümünde olay tarih ve saatlerinde görevli olan görevliler ile kendisi ile televizyon muhabiri tarafından röportaj yapılan doktorun tanık olarak dinlenmeleri de düşünülmeden eksik araştırma ile sanığın atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmesi,

2- Kabule göre de;

a) Katılanın 30.04.2007 tarihinden Adli Tıp Kurumu Manisa Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen adli raporunda "geçici raporunun tetkikinde darp cebir izine rastlanmadığı, hasta bakıcıdan yemek istediği, yemek vermeyip üzerine yürüdüğü, güvenlik görevlisinin jopla vurduğu şeklindeki öyküsünün doğruluğu halinde maruz kaldığı darp yumuşak doku travması olarak değerlendirilerek yaralanmasının basit bir tıbbi müdahale ile giderilebileceği" kanaatinin bildirilmesi karşısında; sanık hakkında TCK'nun 86/2 maddesi yerine TCK'nun 86/1 maddesinden uygulama yapılmak suretiyle fazla ceza tayini,

b) Katılanda bipolar affektif bozukluk bulunduğu tespit edilse de ne şekilde kendisini beden veya ruh bakımından savunamayacak durumda olduğuna dair raporu alınmadan sanık hakkında TCK'nun 86/3-b maddesinin uygulanması,

c) Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 08/02/2008 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun ile değişik CMK'nun 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun sanık hakkında uygulanıp uygulanmayacağının tartışmasız bırakılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 12.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2012/3891, Karar No: 2012/8794, Tarih: 18.07.2012

**9. Ceza Dairesi         2012/3891 E.  ,  2012/8794 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 17.04.2012 tarih ve 2008/167710 sayılı yazısı ile; görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ...’in mahkumiyetine ilişkin Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 15.04.2008 gün ve 358-133 sayılı kararın onanmasına dair Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 07.03.2012 gün ve 7957-3171 sayılı kararına karşı karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

DOSYA İNCELENEREK GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesinde kamu görevini yaptırmama suçundan sanık olarak yargılanan ...’in dosya içinde mevcut nüfus kayıtlarına göre “1961” olduğu saptanan doğum tarihinin mahkûmiyet ilâmında yazım hatası yapılarak “1962” olarak gösterildiği, temyiz edilen hükmün Dairemizce onandığı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ise, onama kararının, ilâmdaki yanlışlığın mahallinde düzeltilebileceği yolunda bir eleştiriyi içermesi gerektiği görüşüyle karar düzeltme isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Karar düzeltme, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesinin birinci fıkrasına göre, Yargıtay ceza daireleri ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarındaki yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesine olanak sağlamak bakımından oluşturulan bir kanun yoludur. Yargıtay kararlarında yer verilen eleştiriler ise öğretici ve uyarıcı nitelikleriyle öne çıkan unsurlar olup, bunlara karşı yerel mahkemelerin direnmesi yahut Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yoluna gitmesi mümkün değildir. Bunun gibi, bizzat eleştirinin içeriğinde yazıma dayalı maddi hata bulunmadığı sürece, kararın eleştiri içeren kısmı bakımından karar düzeltme yoluna da gidilemez.

Öte yandan, Yargıtay nezdinde başvurulması gereken başkaca kanun yolunun bulunmaması, karardaki hatanın mevcut haliyle süreceği anlamına da gelmemektedir. Şöyle ki, yerel mahkeme kararındaki hatalı yazım, mahallinde re’sen veya 5275 sayılı Kanunun 98. v.d maddelerine göre istemde bulunulması halinde verilecek bir tavzih (açıklama) yahut yorum kararına dayalı olarak tashih edilebilecek nitelikte bulunduğu için, kararın kesinleşmesinden sonra dahi her aşamada düzeltilmesi mümkündür.

Bu itibarla, yerel mahkeme kararındaki yazıma ilişkin bir maddi hatanın düzeltilmesini hedefleyen, bu yönüyle de karar düzeltme istemine konu olamayacak nitelikte bulunan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Yukarıda belirtilen nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi uyarınca vaki yazıma ilişkin maddi hatanın düzeltilmesine dair talebinin REDDİNE, gereğinin mahallinde merciince yapılmasına, 18.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2322, Karar No: 2010/5039, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/2322 E.  ,  2010/5039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İşe İade İstemli

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).