muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8897, Karar No: 2018/6166, Tarih: 15.10.2018

Mahkemece; davalının yazı içeriğinin gerçekliği konusunda herhangi bir delil sunmadığı, haberin davacının kişilik haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle erişimin engellenmesine karar verildiği, yazı içeriğinin eleştiri mahiyetinde olmayıp, haberin veriliş şekli dikkate alındığında davacıyı kamuoyunda küçük düşürüp piyasada olumsuz bir imajın oluşmasına sebebiyet vereceği ve kişilik haklarına ve ticari itibarına saldırı niteliğinde olduğu, haberde kamu yararı bulunmaması nedeniyle basın özgürlüğünün üstün tutulamayacağı gerekçesiyle, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, maddi tazminat istemi ispat edilemediğinden ve erişimin engellenmesine karar verildiğinden diğer istemlerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi birçok kararında; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10/1. fıkrasında güvence altına alınan ifade özgürlüğünün, demokratik toplumun ana temellerinden birini ve yine bu toplumun gelişmesi ve her bireyin kendini geliştirmesi için esaslı şartlarından birini oluşturduğunu hatırlatarak, ifade özgürlüğünün sözleşmenin 10/2. fıkrasının sınırları içinde, sadece lehte olan veya muhalif sayılmayan veya ilgilenmeye değmez görülen haber veya fikirler için değil, aynı zamanda muhalif olan, çarpıcı gelen veya rahatsız eden haberler veya fikirler için de uygulandığını, bunun çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri olduğunu, bunlar olmaksızın demokratik toplum olamayacağını belirtmiştir. 10. maddede güvence altına alınan bu hak bazı istisnalara tabi ise de, bu istisnaların dar yorumlanması ve bu hakkın sınırlandırılmasının ikna edici olması gerekir. Basın özgürlüğü bağlamında, gazetecilerin kanıtlayamayacağı söylenti ve iddiaların yayınlanması yönünden ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi doğruluk koşulunu makul olmayan, hatta olanaksız bir talep olarak değerlendirip, basının sadece bütünüyle kanıtlanmış olguları yayınlama zorunluluğu ile karşı karşıya bırakılması halinde hemen hemen hiçbir şeyin yayınlanamayacağı, bunun da basın özgürlüğüne zarar vereceği yönündedir.

Somut olayda, davalıların internet ortamında yayınladıkları davaya konu yazı bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı kurumun uygulamalarına ilişkin kamuoyuna yönelik eleştiri mahiyetinde değerlendirilmesi gereken beyanlar içerdiği, yazının düşünce açıklaması ve ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı, ayrıca kamu yararının bulunduğu, kişilik haklarına saldırı oluşturmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle davalıların manevi tazminatla sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalılar yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 15/10/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/15331, Karar No: 2018/25677, Tarih: 28.11.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/15331 E.  ,  2018/25677 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, eksik ödenen ücret farklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Somut olayda; davacı taraf, yirmi yıldan fazla süredir davalıya ait işyerinde çalıştığını, çalışmasına “yükleme boşaltma” işçisi olarak başladığını, o dönemde yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesi(TİS) gereği “yükleme boşaltma” kadrosu için öngörülen cetvel üzerinden ücret almaya başladığını, idareye ait işyerinde oluşan ihtiyaç nedeniyle çalışmaya başladıktan kısa bir süre sonra kendisi ile aynı durumda olan bir grup işçi ile birlikte kendi kadrosundan daha yüksek bir kadroya karşılık gelen teknik atölyede çalışmaya başladığını ancak yükleme boşaltma işçisi cetvelinden ücret almaya devam ettiğini, uygulamanın o dönem ve şu andaki dönemde geçerli Toplu İş Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu, 1993 yılında işveren Genel Müdürlüğünün 153B sayılı 07/09/1993 sayılı yazısı ile çalışmakta olduğu kadrodaki ücreti yerine daha düşük dereceden maaş almakta olan işçilerin tespit edildiğini, kendisi gibi üst kadroda çalışmakta olan işçilerin intibaklarının yapılması ve ücretlerinin buna göre ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, bir kısım işçinin intibaklarının yapılmış olmasına rağmen kendisinin kadrosunun değiştirilmediğini, 2012 yılında üyesi bulunduğu Liman İş Sendikasının intibakların usulüne uygun olarak yapılması için başvurular yaptığını, kadrosunun da 2012 Nisan ve Ağustos aylarında kademeli olarak değiştirildiğini ve yeni derecesinden ödendiğini, 2012 yılı içerisinde düzeltme yapılmış olmasına rağmen 1993 yılından beri gelen hatalı uygulama nedeni ile eksik ödenen ücret farkının oluştuğunu iddia etmiştir.

Davalı taraf ise, davacının 15/05/1989 tarihinde Liman İşletme Müdürlüğünde yükleme boşaltma işçisi olarak göreve başladığını, sigorta tescilinin de tahmil tahliye işyeri olduğunu, geçici işçi olarak belirli süreli iş sözleşmesi gereği I sayılı cetvele tabi yükleme boşaltma işçisi olarak 14/09/1993 tarihine kadar çalışarak yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi hükümleri gereği ücretlendirildiğini, 15/09/1993 tarihinde III cetvele tabi olarak atölye motor işçisi olarak görev yaparak III sayılı cetvelden ücretlendirildiğini, 22/06/1997 tarihinde de III sayılı cetvele daimi kadrolu motor tamir işçisi olarak atamasının yapıldığını, davacı gibi personeller için 13. Dönem Toplu İş Sözleşmesi hükümleri gereğince sınav komisyonu tarafından mesleki branşlarda başarılı bulunan personel 04/09/1991 tarih ve 501 sayılı yazı ile tespit edilerek müdürlüğe bildirildiğini, 07/09/1993 tarih 1538 sayılı Genel Müdürlük emri ile tespit edilen personelin bir defaya mahsus olmak üzere ve emsal teşkil etmemek üzere III sayılı cetvel atölye işçilik hizmetlerinden ücretlerinin intibakının yapıldığını, uygulamanın 15/09/1993 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan 15. Dönem Toplu İş Sözleşmesi 52/I maddesine uygun olarak yapıldığını, davacının ortaokul mezunu olması nedeniyle 6. derecenin kök ücretine ilave olarak fasılalı hizmet süresinin toplamı 3 yılın eklenmesi ile Toplu İş Sözleşmesi 54. maddede yer alan askerlik süresinin ilave edildiğini ve 6+1/3 ücret derecesinin uygulandığını, 2184 sayılı emirde “… III sayılı cetvelde bulunan geçici işçilere ise bulundukları derecenin kök ücretinden itibaren hizmetlerinin aralıksız ifadesi uygulanacak ve kök ücretinden itibaren aralıksız hizmetleri ile ilerleyen belirli süreli işçiye 53 ve 54. madde uygulanacaktır” denildiğini, davacının 01/01/1993 tarihinden itibaren 1 yıllık iş sözleşme ile aralıksız olarak çalışmaya başladığını, III sayılı cetvele 15/09/1993 tarihinde geçmiş ve ücret intibakı Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre hatasız olarak uygulandığını, davacının 15/09/1993 tarihinden önce geçici işçi olarak yükleme boşaltma işlerinde çalışmakta iken ücret derecesinin “7/III ve saat ücret 36,159 TL iken 15/09/1993 tarihinden itibaren ücret derecesinin 6+1/3 ve saat ücretinin 37,270 TL olduğunu, uygulamanın bir defaya mahsus olarak yapıldığını, Toplu İş Sözleşmesi 27/II

. maddesi gereğince geriye dönük ödemenin yapılmayacağının hüküm altına alındığını, davacının lehine uygulamaların yerine getirildiğini, 2012 yılı içerisinde Toplu İş Sözleşmesi maddelerinin incelenmesi neticesinde dosyasındaki III sayılı cetvele geçişinin sehven Toplu İş Sözleşmesi 53/VI maddesi gereği yapıldığı zannedilerek ücret intibakının Toplu İş Sözleşmesi 50/F bendine göre 07/05/2012 tarihinde gerçekleştirildiğini, yapılan hata sonucunda saat ücretinin Toplu İş Sözleşmesi’ne aykırı olarak yükseltildiğini, hatanın arşiv çalışması ile ortaya çıktığını, davacının 07/05/2012 tarihinden itibaren Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak ücret aldığını, yapılan hatanın geriye dönük hak doğurmaması gerektiğini, davacının hatalı yapılan ödeme nedeniyle borcunun bulunduğunu savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi neticesinde verilen karar ile davacı ile idare arasında bağıtlanan geçici iş sözleşmelerine bağlı olarak 15/05/1989 tarihinden itibaren 7/-0-0 ücret derecesi ile tahakkukların başlatıldığı; geçici işçi kadrosunun devam ettiği 15/09/1993 tarihine kadar fiili sürelerin eklenmesi ile 7/IV dereceye düştüğü; bu tarihten itibaren 15. Dönem Toplu İş Sözleşmesi 52/I maddesi gereğince intibakının yapılarak “motor tamir işçisi” kadrosu ile 6. dereceye intibakının yapılarak aynı anda 54. madde gereğince askerlik süresinin uyarlanması ile 6.+1/3 dereceye intibakının sağlanarak 22/09/1997 tarihine kadar 5+2/3 dereceye ilerlemesinin tahakkuk ettirildiği; bu tarihten itibaren daimi kadro nedeniyle III sayılı cetvel gereği 6. dereceye göre intibakının yapılarak 01/09/2008 tarihinde 1+1/3 dereceye düşerek saat ücretinin 8,56 TL/brüt olarak skalada karşılığının bulunduğunun tespit edildiği, ibraz edilen bordrolarda Eylül 2008 – Ocak 2009 döneminde saat ücretinin 8,56 TL/brüt olarak tahakkuk ettirildiği ve kadro ilerlemesi karşılığı derece ile uyumlu olduğunun bilirkişi tarafından da tespit edildiği; her ne kadar tarafsız olmadıkları anlaşılan tanık beyanlarına itibar edilemeyecek ise de, sunulan hizmet sözleşmelerinin birlikte incelenmesinde, aralıklı olarak yapılan çalışmalara dair geçici işçi sözleşmelerinde görevin açık olarak yazılmadığı; davacının tahmil tahliye işinde görevlendirildiğine dair yazılı belgede bulunmadığı, davalı idare tarafından sunulan “sicil hareketleri programı” başlıklı belge gereğince davacının 08/02/2011 tarihinde yapılan ücret terfisinde “motor tamircisi” olarak 15/05/1989 tarihinde işe başladığı tahakkukuna yer verilmiş olduğu; HMK. 188. maddesi gereğince davalı yanca sunulan belgelere itibar edilerek davacının davalıya ait işyerinde geçici işçi kadrosu ile boş olan tahmil tahliye kadrosu ile işe alındığı ancak fiili olarak “motor tamirciliği” görevini ifa ettiğinin kabulü gerektiği, (iş bu davanın açılmasından sonra davalı yanca arşiv düzenlenmesi sırasında hatanın fark edildiği ve kayıtlardaki davacı lehine yapılan hatanın giderildiği belirtilmiş ise de, nasıl ki tarafsızlığından şüphe edilen davacı tanık beyanlarına itibar edilmemiş ise, davanın açılmasından sonra davacının açtığı davayı semeresiz bırakmaya yönelik olarak yapılması mümkün bu değişikliğe de, kuşkudan uzak olmaması sebebi ile itibar edilemeyeceği,) bu nedenle davacının ücret seviyesinin intibakının yapılmasına dayalı fark alacağı talebinin yerinde olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davalı tarafın savunmasının 15. dönem Toplu İş Sözleşmesi ile birlikte fiilen davacının motor tamircisi olarak çalışması nedeniyle ücret değişikliğinin yapıldığı, buna rağmen 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesi ile birlikte sehven aynı nedenle bir kez daha ücret artışı yapıldığı ancak geçmişe yönelik yapılmadığı, konuya ilişkin kuruluş Genel Müdürlüğünden görüş sorulduğu görüş cevabı gelmediğinden 15.04.2012' den itibaren hatalı olarak belirlenen ücretin ödenmeye devam ettiği yönünde olduğu görülmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde ise, davacının ilk işe girdiği tarihten itibaren yararlanma hakkı bulunduğu Toplu İş Sözleşmesine göre uygulanması gereken ücret artışının denetime elverişli şekilde tespit edilmediği, davalının savunmasında belirtildiği şekilde aynı nedenle sehven iki kez ücret artışının yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı, bu nedenle (davalının görüş sorulduğu ancak cevap gelmediğini belirttiği görüş cevabı ile yine davalı tarafça belirtilen iş müfettişlerinin raporunun iptaline ilişkin olarak açılan davanın akıbetleri de araştırılarak) denetime elverişli ve davalının itirazlarını da karşılayacak şekilde aldırılacak raporla birlikte davacının ilk işe girdiği tarihten talep tarihine kadar alması gereken ücretin belirlenerek sonucuna göre değerlendirilme yapılması gerekmektedir.

Eksik inceleme ile yazılı şekilde verilen karar hatalı olup bozma sebebidir.

2-Diğer yandan, karar başlığında davalı olarak TCDD Genel Müdürlüğü yerine ...’nün gösterilmesi de hatalı olmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5443, Karar No: 2015/19439, Tarih: 27.05.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/5443 E.  ,  2015/19439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, Gizlilik ve Rekabet Etmeme Sözleşmesinin 8. maddesine aykırı hareket eden karşı davalının sözleşmenin 8. maddesi gereğince ödemekle yükümlü olduğu 16 aylık brüt maaşı tutarındaki cezai şartı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, karşı dava dilekçesi ile müvekkili firmanın 1982 yılından beri kablo imalatı konusunda faaliyet gösterdiğini, dünyada ilk 5 firmadan biri olduğunu, Ortadoğu ve Türkiye’de ise lider olduğunu, karşı davalının müvekkili firmada 19.03.2007 tarihinde çalışmaya başladığını, elektrik mühendisi olarak işe alınan karşı davalının ODTÜ mezunu olduğunu, karşı davalının çalışmalarından son derece memnun görünmesine rağmen 26 Temmuz 2010 tarihinde aniden şahsi nedenlerle ayrılmak istediğine dair bir istifa dilekçesi verdiğini, şirket üst yönetimince bu istifasından vazgeçirilmeye çalışıldığında da hiçbir somut neden göstermediğini ve sonradan da bu istifasından vazgeçtiğini, karşı davalının 2011 yılı başında aksesuar bölüm şefliğine terfi ettirildiğini ve maaşında da artış yapıldığını, ancak karşı davalının yine müvekkili şirket açısından hiç anlaşılmaz bir şekilde 25.08.2011 tarihinde “Farklı kariyer hedeflerim olduğundan istifa ediyorum” diyerek ikinci kez bir istifa dilekçesi verdiğini ve şirketten ayrıldığını, müvekkili şirket yöneticilerinin bu kadar çok yatırım yaptıkları, umut vaat eden genç bir çalışanın işten ayrılmasından üzüntü duyduğunu ancak davalının kablo işinin kendisini sıktığını ve farklı bir alanda çalışmak istediğini söylemesi üzerine de davalının önünü kesmek istemediklerini ve el sıkışarak ayrıldıklarını, ne var ki karşı davalının şirketten ayrıldıktan tam 6 ay sonra birtakım mesnetsiz iddialarda bulunarak açmış olduğu dava üstüne hakkında yapılan araştırma neticesinde müvekkili şirketle ilişiğinin kesilmesinin hemen ertesi gününde müvekkili şirketin pazardaki en güçlü rakiplerinden birinin yeni açılan ... Merkezinde çalışmaya başladığının öğrenildiğini, müvekkili şirkete ait tüm bilgileri haiz olan karşı davalının rakip şirketin ... bölümünde çok iyi çalışma koşulları ve gelecek için önemli kariyer vaatlerinde bulunularak istihdam edildiğinin alınan duyumlar arasında olduğunu, karşı davalının müvekkili şirkette 01.04.2009 itibariyle çalıştığı süre içerisinde müvekkili şirketin ileri teknoloji ürün imalatına ilişkin her türlü gizli bilgiye vakıf olduğunu, bu bilgilerin herhangi bir yerde herhangi bir şekilde kullanılmasının müvekkili şirket açısından çok büyük ticari zarara yol açacağının aşikar olduğunu, müvekkilinin bu nedenle caydırıcı etkisi olması amacıyla Araştırma geliştirme birimi çalışanları ile gizlilik ve rekabet etmeme sözleşmesi imzaladığını, anılan sözleşmenin 8.maddesinin son derece açık hükmünü ihlal eden karşı davalının bu davranışından doğacak zararlarının tazminine dair bu madde hükmünce ödevli olduğu 16 aylık brüt maaş tutarını cezai şart olarak ödemesi yönünde karar tesis edilmesi talebiyle mahkemeye başvurma zarureti doğduğunu iddia ederek karşı davaları yönünden Gizlilik ve Rekabet Etmeme Sözleşmesinin 8. Maddesine aykırı hareket eden karşı davalının sözleşmenin 8. Maddesi gereğince ödemekle yükümlü olduğu 16 aylık brüt maaşı tutarındaki cezai şartı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davacı karşı davalı vekili, davalı karşı davacının açtığı karşı davanın tefriki gerektiğini, davalı karşı davacının açtığı karşı davanın cevap süresinde açılmamış olduğu için süresinde açılmayan karşı davanın tefriki gerektiğini, rekabet sözleşmesinin içerdiği sınırlandırma şartlarının BK madde 455’in öngördüğü şartları taşımadığından geçersiz olduğunu, bu nedenle karşı davanın reddi gerektiğini, işverenin baskısı ile imzalanmış olan tek taraflı rekabet yasağı sözleşmesi incelendiğinde görüleceği üzere dava konusu sözleşmede yer bakımından herhangi bir sınırlama olmadığını, bu nedenle rekabet yasağı sözleşmesinin Borçlar Kanununun öngördüğü şartları taşımadığından geçersiz hale geldiğini, kaldı ki müvekkilinin şu an çalışmaya başladığı işyeri farklı bir şehirde olduğundan rekabet yasağı sözleşmesine herhangi bir aykırılık olmadığını, rekabet yasağı sözleşmesinin geçerlilik kazanabilmesi için kanunun saydığı şartlardan birinin de iş türü bakımından bir sınırlama içermesi olduğunu, sözleşmede konu bakımından bir sınırlama olmayıp, genelleme yapıldığını, bu durumun Anayasaya, Medeni Kanuna ve Borçlar Kanununa aykırı olduğunu, davalı karşı davacının dava dilekçesinde mühendis olan müvekkilinin başka bir firmada ... bölümünde çalışmaya başlaması gerekçe gösterilerek rekabet yasağı sözleşmesine aykırı davrandığından bahsedildiğini, müvekkilinin yeni çalışmaya başladığı işyerinde dava dilekçesinde ve rekabet yasağı sözleşmesinde yasak konulan kablo ve kablo aksesuarları alanında değil, tamamen farklı bir alan olan Orta Gerilim Hava İzoleli Pano üretiminde mühendis olarak çalıştığını, davalı karşı davacının dayandığı rekabet yasağı sözleşmesinin işçi tarafından haklı fesih nedeni ile iş akdinin feshedilmesi sebebi ile BK madde 447 uyarınca geçersiz olduğunu, dava konusu rekabet yasağı sözleşmesinin tek taraflı şart içermesi nedeniyle geçersiz olduğunu, karşı davaya konu sözleşmenin içerdiği cezai şartın fahiş olduğunu savunarak karşı davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin belirsiz süreli olduğu, rekabet yasağını düzenleyen ve cezai şartın belirtildiği sözleşmenin T.B.K.'nun 420/1 maddesine aykırı olduğu, bu maddede belirtilen sırf işçi aleyhine şartlar içeren bir mahiyet arz ettiği, rekabet yasağını düzenleyen bu sözleşmenin geçersiz olduğu gerekçesiyle cezai şart alacağına ilişkin açılan davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkin olup, öncelikle dikkate alınması gereken husus uyuşmazlığın 4857 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkin olup, öncelikle dikkate alınması gereken husus uyuşmazlığın 4857 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir.

Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 348. maddesi “İş sahibinin müşterilerini tanımak veya işlerinin esrarına nüfuz etmek hususlarında işçiye müsait olan bir hizmet akdinde her iki taraf, akdin hitamından sonra, işçinin kendi namına iş sahibi ile rekabet edecek bir iş yapamamasını ve rakip bir müessesede çalışamamasını ve böyle bir müessesede şerik veya sair sıfatla alakadar olamamasını şart edebilirler. Rekabet memnuiyetine dair olan şart, ancak işçinin müşterileri tanımasından ve esrara nüfuzundan istifade ederek iş sahibine hissolunacak derecede bir zarar husulüne sebebiyet verebilecek ise, caizdir. İşçi, akdin yapıldığı zamanda reşit değil ise rekabet memnuiyetine dair olan şart batıldır.” hükmünü haiz olup, madde metninden de anlaşılacağı üzere bu madde sözü edilen sırlara vakıf işçinin sözleşme yapmak şartıyla işten ayrılması halinde aynı işi kendi adına yapmamasını, rakip bir müessesede çalışmamasını ve böyle bir müessesede şerik veya sair sıfatla alakadar olmamasını düzenlemektedir. Düzenleme, hizmet sözleşmesi içinde yer almakla birlikte hizmet sözleşmesi süresi içinde yapılmaması gereken bir hususta değil, hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonra yapılmaması gereken bir hususta düzenleme getirmektedir.

İş sözleşmesinin devamı sırasında rekabet yasağının ihlali şeklindeki sadakatsizlik iş mahkemesinde görülecek bir davanın konusunu oluşturur. Bu rekabet yasağının sözleşmeden veya kanundan kaynaklanmasının hukuki sonuçları ile aynıdır.

İş sözleşmesinin devamı sırasında rekabet yasağının ihlali şeklindeki sadakatsizlik iş mahkemesinde görülecek bir davanın konusunu oluşturur. Bu rekabet yasağının sözleşmeden veya kanundan kaynaklanmasının hukuki sonuçları ile aynıdır.

Oysa somut uyuşmazlıkta davacı taraf, davalının sözleşmenin sona ermesinden sonra gerçekleşen eylemi sebebiyle cezai şart alacağı istemektedir. Rekabet yasağının iş sözleşmesinin bitiminden sonraki bir tarihte ihlal edilmesi iş mahkemelerini görevli olmaktan çıkarmaktadır. Ayrıca rekabet yasağının belirlenmesinde ticari sırrın ne olduğu uzman mahkemelerce değerlendirilmesi gereken ve piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur. Kaldı ki, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesiyle kanun koyucu çok açık bir şekilde 818 sayılı Kanun'un 348. maddesinden kaynaklanan davaların mutlak ticari davalardan olduğunu öngörmüştür. Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya sebebin davanın ticari niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalardandır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 29.02.2012 Tarih 2011/11-781 Esas- 2012/109 Karar sayılı ilamında da hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonra gerçekleşen rekabet yasağına aykırılığı düzenleyen 818 sayılı Kanun’un 348. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken uyuşmazlıklara ilişkin davaların 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1-3. maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliği taşıdığı ve mutlak ticari davaların görülme yerinin ise, açık biçimde ticaret mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece mutlak şekilde ticaret mahkemelerinin görevine giren davada görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.05.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.