muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1226, Karar No: 2015/3333, Tarih: 23.10.2015

Mütemadi suçlardan olan silahlı terör örgütüne üye olma suçunda temadinin yakalanma ile kesileceği, örgüte katılma tarihi ile yakalanma tarihi arasında silahlı terör örgütünün amaçladığı suçu gerçekleştirmeye elverişli olan ve vehamet arz eden eylemlerin gerçekleşmesi halinde tüm eylemlerin geçitli suça ilişkin kurallar ile fikri içtima hükümleri de nazara alınıp hukuken birlikte değerlendirilmesinde ve suçun işlendiği yer ve zaman dilimini buna göre belirlenmesinde zorunluluk bulunduğu bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; PKK terör örgütünün üyesi olmak suçunda yargılanan ... isimli şahış “ Mazlum (K) ... : ... ve ... oğlu Silopi ilçesinden İsperte aşiretinden olduğunu biliyorum 25-26 yaşlarında kırsalda kısa süre kalıp kampa döndü halen kampta öğretmenlik yapıyor.” şeklinde beyanda bulunduğu, bu beyan üzerine 10.03.2009 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi tarafından şüpheli ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yakalama emri çıkarıldığı, 24-26 Nisan 1997 tarihleri arasında PKK terör örgütüne yapılan operasyon sırasında şüpheliler ... ve ...'a ait özgeçmiş raporları bulunduğu, şüpheli ... hakkında 10.03.2009 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi, şüpheli ... hakkında 24.02.2009 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yakalama emri çıkarıldığı, kolluk kuvvetleri tarafından 02.02.1998 tarihinde şüpheli ...'nün PKK terör örgütüne katıldığı şeklinde tutanak tanzim edildiği ve şüpheli ile aynı köyden olduklarını beyan eden ... ve Hüsnü Gündüz isimli şahısların Jandarma görevlileri tarafından alınan ifadelerinde ...'nün 1991 yılında köyün gençleri ile ortadan kaybolarak PKK terör örgütüne katıldıklarını beyan ettikleri, şüpheli ... hakkında yapılan araştırmalarda ölü veya sağ olup olmadığının bilinemediği şeklinde tespit yapıldığı, şüpheli hakkında 11.03.2008 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yakalama emri çıkarıldığı, şüpheli ... hakkında kolluk görevlileri tarafından yapılan araştırmada 1992 yılında şüphelinin evinde kaçakçılık şüphesi ile arama yapıldığı bu arama işlemi sonrasında şüphelinin kaçarak örgüte katıldığının tespit edildiği, bu tespitlerin şüphelinin kardeşleri tarafından doğrulandığı, şüpheli hakkında 25.01.2008 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yakalama emri çıkarıldığı,şüpheli ... hakkında yapılan araştırmalarda 1992 yılında Körfez Savaşı sırasında örgüte katıldığı ancak alınan duyumlara göre örgütten ayrıldığı şeklinde tutanak tanzim edildiği, 18.08.2009 tarihinde kolluk görevlileri tarafından bilgi alma tutanağı şeklinde beyanı alınan ... isimli şahıs şüpheli ...'ın halasının kızı olduğunu ve PKK terör örgütüne katıldığını katıldıktan kısa bir süre sonra örgütten kaçarak Irak ülkesine yerleştiği şeklinde ifade verdiği, şüphelinin kardeşi ... tarafından bu beyanın doğrulandığı, şüpheli hakkında 19.11

.08.2009 tarihinde kolluk görevlileri tarafından bilgi alma tutanağı şeklinde beyanı alınan ... isimli şahıs şüpheli ...'ın halasının kızı olduğunu ve PKK terör örgütüne katıldığını katıldıktan kısa bir süre sonra örgütten kaçarak Irak ülkesine yerleştiği şeklinde ifade verdiği, şüphelinin kardeşi ... tarafından bu beyanın doğrulandığı, şüpheli hakkında 19.11.2009 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yakalama emri çıkarıldığı, tüm şüphelilerin aynı yer nüfusuna kayıtlı oldukları ve aynı terör örgütüne katıldıkları gerekçesiyle dosyaların birleştirilmesine karar verildiği, şüpheliler hakkında başkaca araştırma yapmadan Cumhuriyet Başsavcılığınca bu delillere dayanılarak şüphelilerin savunması da alınmadan kamu davası açıldığı görülmektedir. Bu itibarla, somut olayda Cumhuriyet savcısı tarafından ceza yargılamasının temel hedefi olan maddi gerçeğe ulaşma amacına yönelik olarak gerekli kanıtların toplanmadığı hatta buna teşebbüs bile edilmediğinin ve soruşturma evresinin tamamlanmadığının anlaşılması karşısında;

Cumhuriyet Başsavcılığınca iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddi yerine itirazın kabulü ile iddianamenin iadesi kararının kaldırılmasına ilişkin kararda isabet görülmediğinden anılan kararın kanun yararına bozulmasına karar verilmesi uygun görülmüştür.

IV ) Sonuç ve karar :

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istemi yerinde görüldüğünden, Ağır Ceza Mahkemesinin 21.11.2014 tarihli ve 2014/1079 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9748, Karar No: 2018/10900, Tarih: 25.10.2018

**7. Ceza Dairesi         2015/9748 E.  ,  2018/10900 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I) Katılan ... İdaresi vekilinin temyizine yönelik yapılan incelemede;

Açılan kamu davasının niteliğine ve suç tarihine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresi vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II) Sanık ...'nın temyizine yönelik incelemede;

Otobüs muavini olan sanığın 13.08.2011 tarihli olay tutanağı içeriği ile hazırlık ifadesinde ele geçirilen 9 adet koli içerisinde 3270 paket kaçak sigaranın kendine ait olduğunu ve otobüs şoförü olan ... ve ...'in bu hususta bilgilerinin bulunduğunu beyan etmesine karşın mahkemedeki savunmasında sigaraların kendine ait olmadığını, otobüs şoförü ...'e ait olduğunu belirttiği dikkate alındığında; otobüs şoförleri ve tutanak mümzilerinin dinlenilmesinden sonra gerektiğinde adı geçenler hakkında suç duyurusunda bulunulması, dava açılması halinde dosyaların birleştirilmesi, açılmaması halinde soruşturma evrakının istenilmesinden sonra delillerin birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kabule göre ise;

24.11.2015 tarihli 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.10.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1165, Karar No: 2014/2835, Tarih: 05.05.2014

**1. Ceza Dairesi         2013/1165 E.  ,  2014/2835 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 1 - 2012/179076

MAHKEMESİ : İzmir 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO : 08/03/2012, 2011/155 (E) ve 2012/75 (K)

SUÇ : Kasten yaralama, hakaret

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık Ahmet'in mağdur Erkan'a yönelik kasten yaralama ve hakaret suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, takdire, tahrike ve yaş küçüklüğüne ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilmiş, hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık Ahmet müdafiinin teşdide, haksız tahrik indirimi uygulanması gerektiğine vesaireye ileşen, katılan Erkan vekilinin suçun niteliğine, haksız tahrik indirimi ve TCK.nun 51 ve 62. maddelerinin uygulanmasına vesaireye yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

1-Sanık Ahmet hakkında mağdur Erkan'a yönelik kasten yaralama suçundan kurulan hükümde;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; sanığın av tüfeği ile mağdurun ayaklarına doğru ateş ettiği sırada mağdurun sol ayak bileğinin 5 cm üzerine isabet eden saçmaların mağdurda doku kaybına, hayati fonksiyonlarını ağır (5.) derecede etkileyecek şekilde tibia fibula kemiği kırığına, sol ayak bileği ekleminin tek taraflı olarak % 50'den fazla kaybı nedeniyle duyu ve organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına neden olduğu olayda; 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngören TCK.nun 86/1. maddesi ile temel ceza belirlendiği sırada suç konusu, önem ve değeri, kullanılan aletin özelliği ve etki derecesi birlikte değerlendirilerek üst sınırdan temel ceza belirlenmesi yerine, yazılı şekilde 2 yıl hapis cezasına hükmedilmesi suretiyle eksik ceza tayini,

2-Sanık Ahmet hakkında mağdur Erkan'a yönelik karşılıklı hakaret nedeniyle kurulan hükümde;

TCK.nun 129/3. maddesi uyarınca sanığa ceza vermekten vazgeçilmesi halinde, mahkumiyet hükmü kurulmadan doğrudan 5271 sayılı CMK.nun 223/4. maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, sanık hakkında hapis cezasına hükmedildikten sonra ceza verilmesinden vazgeçilmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık Ahmet müdafii ile katılan Erkan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin kısmen tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), 05/05/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7748, Karar No: 2021/4672, Tarih: 08.04.2021

**10. Ceza Dairesi         2019/7748 E.  ,  2021/4672 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : SİVAS 4. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanık hakkında, suça konu 07/07/2014 tarihli eylemi nedeniyle, ilk olarak 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 191. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 17/10/2014 tarihinde kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararı verildiği, sanığın usulüne uygun tebliğ edilen ilk çağrı yazısına rağmen başvuruda bulunmadığı gerekçesiyle infaz dosyasının kapatılarak kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kaldırıldığı ve açılan kamu davası üzerine yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verildiği görülmüş ise de;

6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik TCK'nın 191. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin infaz işlemlerinde, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlamak üzere çıkarılan ilk uyarılı başvuru davetiyesinin usulüne uygun olarak tebliği üzerine, müracaatta bulunmayan şüphelinin, aynı Kanunun 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca kendisine yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için; "önceki tebligat gereğince başvuruda bulunmadığı, bu tebligat üzerine öngörülen süre içinde de başvurmaması halinde yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen başvuruda bulunmadığı takdirde, şüpheli hakkında kamu davasının açılması gerektiğinden; inceleme konusu olayda ikinci uyarı yapılmadığı için kamu davasını açma koşulları oluşmadan davanın açılmış olması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve denetimli serbestlik dosyasının infazına devam edilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine, yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 08.04.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7888, Karar No: 2021/5160, Tarih: 25.02.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/7888 E.  ,  2021/5160 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 3. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Tunçbilek Termik Santralinde dış tesislerde tablocu olarak çalışmakta iken 22/06/2015 tarihinde hizmet sözleşmesinin fesih edilmesi sonucu işinden ayrıldığını, müvekkilinin davalı Kurumun asli ve sürekli işlerinde, ana üretim merkezinde davalı Kurum tarafından temin edilen malzemeler ile davalı Kurumun personeli ile birlikte davalı Kurum yetkililerinin emir ve talimatı altında çalıştığını, taşeronların değişmesine rağmen müvekkilinin ve arkadaşlarının değişmediğini, hizmet alım sözleşmelerinin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğunu ve ucuz işçi teminine yönelik olduğunu, müvekkilinin çalıştığı bölümde vardiyalı çalışıldığından vardiya tazminatı alacağının da olduğunu belirterek taban ücret, yevmiye farkı, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, gıda yardımı, sosyal yardım, vardiya tazminatı, ilave tediye ve ikramiye alacaklarının ödenmesi gerektiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, eşit davranma borcuna aykırılık tazminatı, taban ücret yevmiye, işgüçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, gıda yardımı, sosyal yardım, vardiya tazminatı, ilave tediye ve ikramiye alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunmuş, davacının muhatabının asıl işveren konumundaki müteahhit firma olduğunu, davacıya tüm ödemelerin mevzuat çerçevesinde yapıldığını ve herhangi bir alacağı bulunmadığını, talebin İş Kanunu'nun 2.maddesi ile çeliştiğini ve hukuki bir temele dayanmadığını, çalışanlarla ilgili bütün kanuni ve hukuki yükümlülüklerin yüklenici firmanın sorumluluğunda olduğunu, davacı ile aralarında iş akdi bulunmadığını, iş akdinin müvekkili kurum tarafından feshedilmediğini, davaya konu işin asli ve sürekli iş olmadığını, yardımcı iş niteliğinde olduğunu, müvekkili kurumun davacının asıl işvereni olmayıp ihale makamı konumunda bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ile dava dışı şirketler arasında muvazaalı ilişki bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ile dava dışı şirketler arasında muvazaalı ilişki bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

Temyiz Başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalı vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı işçi davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuş, tazminat ve işçilik alacaklarına esas alınacak ücretinin davalının emsal işçilerinin ücretlerine göre belirlenmesini ve Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarını talep etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece ve Bölge Adliye Mahkemesince davacının ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinde açtığı davada muvazaa tespiti yapıldığı ve kesinleştiği gerekçesiyle muvazaa olduğu kabul edilmiş ise de, işbu davaya konu işçilik alacakları daha sonraki döneme ait olup belli bir dönem için muvazaa tespit edilmiş olması tüm çalışma süresi için muvazaa varlığına delil olarak değerlendirilemeyecektir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisi geçerli olarak kurulmuşsa muvazaa denetimi söz konusu olabilir.

4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 15. maddesine 09.07.2008 tarih ve 5784 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle eklenen ve 26.07.2008 tarihinde yürürlüğe giren fıkrası; "Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” şeklindedir. Bu hüküm 30.03.2013 tarihinde yürürlüğe giren 14.03.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 30. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olup 6446 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile; "Lisans sahibi tüzel kişiler, lisansları kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak hizmet alımı yapabilirler. Ancak, bu durum ilgili lisans sahibi tüzel kişinin lisanstan kaynaklanan yükümlülüklerinin devri anlamına gelmez. Hangi faaliyetlerin hizmet alımı yoluyla yaptırılabileceği Kurul tarafından belirlenir" şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Elektrik Üretim A.Ş'nin 27.07.2006 tarih ve 26241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ana Statüsünde, şirketin amacı aynen "kamu yararını gözeterek, karlılık ve verimlilik ilkeleri çerçevesinde, güvenli sürekli, kaliteli, verimli, düşük maliyetli, çevreyi gözetir elektrik enerjisi üretimi ve satışı faaliyetinde bulunmak" olarak belirtilmiş olup, şirketin amaç ve faaliyetleri başlığı altında ise; "İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde üretim tesislerinde elektrik enerjisi üretmek", "Üretim tesislerinin işletilmesi ve kurulmasında diğer gerçek ve tüzel kişilerden bu konulara ilişkin hizmet almak", "Elektrik üretimi için gereken her türlü etüt ve projeler ile inşaat ve tesisleri yapmak, yaptırmak ve söz konusu tesislerin proje, tesis ve işletme aşamalarında ülkemiz çevre mevzuatına uygun olmasını sağlamak amacıyla gerekli her türlü önlemleri almak ve kendi paylarına düşen hukuki ve mali sorumluluk, ilgili şirket veya kuruluşlarda kalmak üzere aldırmak","Üretim tesislerinin yapılması, bakımı ve onarımı, rehabilitasyonu, işletilmesi ve genişletilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmetleri yurt içinden ve/veya yurt dışından tedarik etmek" "Amaç ve faaliyet konuları ile ilgili olarak ve sahip olduğu imkanlar kullanılarak bedeli mukabilinde, gerektiğinde araç ve gereç kiraya vermek ya da üçüncü şahıslardan kiralamak", "Elektrik üretiminde kullanılacak maden tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya hizmet alımı yoluyla işlettirmek" "İlgili mevzuatta tanınan tüm hak ve yetkilerle faaliyette bulunmak" "Mevzuat hükümleri, çerçevesindeki diğer görevleri yapmak" olarak belirlenmiştir. 07.10.2020 tarih ve 31267 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan en son yenilenen ana statüsünde de şirket amaç ve faaliyetleri aynı şekilde düzenlenmiştir.

4628 sayılı Kanun gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerinin hizmet alımı yoluyla verilebileceğini düzenlemiş, 6446 sayılı Kanun ise bu hükmü yürürlükten kaldırmış Kurul tarafından belirlenecek işlerin hizmet alımı yoluyla verilebileceği öngörülmüştür. Bu nedenle öncelikle dava konusu dönem içindeki tüm ihale sözleşmeleri ve şartnameler getirtilerek, ihale ile verilen işin yardımcı iş olup olmadığı, asıl işin verilmesi halinde; ihale sözleşmelerinin tarihlerine göre 4628 sayılı Kanun döneminde ise "verilmesi gerekli" ve "üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işleri" ya da 6446 sayılı Kanun döneminde ise "Kurul tarafından belirlenen" işlerden olup olmadığının tespit edilmesi gerekir. Alt işverenlik sözleşmeleri bu kanunlara yani kanuni yetkiye uygun olarak yapılmış ise, İş Kanununda öngörülen “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektiren iş” ve Alt İşverenlik Yönetmeliğinde yer alan "mal veya hizmet üretiminin zorunlu unsurlarından olan, işin niteliği gereği işletmenin kendi uzmanlığı dışında ayrı bir uzmanlık gerektiren iş" şartı sınırlandırması burada aranamayacağından bu sözleşmeler geçerli olacaktır.

Geçerli olarak yapılmış hizmet alım sözleşmelerinin varlığı halinde; gerekirse işyerinde keşif icra olunarak teknik bilirkişi marifetiyle ve gerekirse tanıklar tekrar dinlenerek, fiilen alt işverene verilen işin ne olduğu araştırılmalı, davacı işçinin ihale ile verilen iş kapsamında çalıştırılıp çalıştırılmadığı belirlenmelidir. İşçinin alt işverene bırakılan işler dışında çalıştırılması yapılan sözleşmeleri muvazaalı hale getirmeyip, bu durum tespit edildiğinde sadece o işçi için asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurlarının oluşmadığı sonucuna varılmalıdır. Bu durumda diğer işçiler açısından geçersizlik veya muvazaanın varlığından söz edilemez.

Yapılacak araştırmada; ... 1. Asliye(iş) Hukuk Mahkemesince muvazaa tespiti yapılarak kesinleşen dönem hariç tutulmak suretiyle, bu dönemden sonra yapılan hizmet alım sözleşmeleri bakımından; verilen işin yardımcı iş niteliğinde olduğu ya da 4628 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Kanun'un hukuki çevresinde işlem tesis edildiği, yapılan sözleşmelerle alt işverene fiilen verilen işin aynı olduğu, davacı işçinin de bu ihale ile verilen iş kapsamında çalıştırıldığı belirlendiğinde, davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu sonucuna varılarak tazminat ve işçilik alacakları bu tespite göre ve Toplu İş Sözleşmesi hükümleri dikkate alınmaksızın hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

4628 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Kanun'un hukuki çevresinde işlem tesis edilmediğinin, yapılan sözleşmelerle alt işverene fiilen verilen işin aynı olmadığı ya da davacının ihale ile verilen iş dışında çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde ise davacı işçinin sendikası üyesi olduğu dikkate alınarak Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre şimdiki gibi davaya konu tazminat ve işçilik alacaklarıyla ilgili hüküm kurulmalıdır.

Eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dava dosyasının kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.