muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/9115, Karar No: 2012/304, Tarih: 18.01.2012

Ancak,  taşınmazların dava tarihinden sonra, kısa aralıklarla, bir çok kez kül halinde el değiştirdiği gözetildiğinde; HUMK’nun 186 ncı maddesi gereğince husumet kendisine yöneltilen son el durumundaki dahili davalılar S., E. ve A..'in  iyiniyetli olup olmadıkları ve muvazaa olgusunu bilebilecek konumda olup olmadıklarının tesbiti önem arz etmektedir.

Bilindiği üzere, hukukumuzda, diğer çağdaş hukuk sistemlerinde olduğu gibi kişilerin huzur ve güven içerisinde alış verişte bulunmaları satın aldıkları şeylerin ilerde kendilerinden alınabileceği endişelerini taşımamaları, dolayısıyla toplum düzenini sağlamak düşüncesiyle, alan kişinin iyi niyetinin korunması ilkesi kabul edilmiştir. Bu amaçla, Medeni Kanunun 2.maddesinin genel hükmü yanında, menkul mallarda aynı kanunun 988 ve 989, tapulu taşınmazların el değiştirmesinde ise 1023.maddesinin özel hükümleri getirilmiştir.

Öte yandan,  bir devleti oluşturan unsurlardan biri insan unsuru ise bunun kadar önemli olan ötekisi topraktır.  İşte bu nedenle Devlet, nüfus sicilleri gibi tapu sicillerinin de tutulmasını üstlenmiş, bunların aleniliğini (herkese açık olmasını) sağlamış, iyi ve doğru tutulmamasından doğan sorumluluğu kabul etmiş, değinilen tüm bu sebeplerin doğal sonucu olarakta tapuya itimat edip, taşınmaz mal edinen kişinin iyi niyetini korumak zorunluluğunu duymuştur.Belirtilen ilke, M.K.nun 1023.maddesinde; aynen "tapu kütüğündeki sicile iyi niyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan 3 ncü kişinin bu kazanımı korunur" şeklinde yer almış, aynı ilke tamamlayıcı madde niteliğindeki 1024.maddenin  1.fıkrasına göre "Bir ayni hak yolsuz olarak tesçil edilmiş ise bunu bilen veya bilmesi gereken 3 ncü kişi bu tescile dayanamaz" biçiminde öngörülmüştür.

Ne varki, tapulu taşınmazların intikallerinde, huzur ve güveni koruma, toplum düzenini sağlama uğruna, tapu kaydında ismi geçmeyen ama asıl malik olanın hakkı feda edildiğinden iktisapta bulunan kişinin,iyi niyetli olup olmadığının tam olarak tespiti  büyük önem taşımaktadır.Gerçekten, bir yanda tapu sicilinin doğruluğuna inanarak iktisapta bulunduğunu ileri süren kimse, diğer yanda ise kendisi için maddi, hatta bazı hallerde manevi büyük değer taşıyan ayni hakkını yitirme tehlikesi ile karşı karşıya  kalan önceki malik bulunmaktadır.

Bu nedenle, yüzeysel ve şekilci bir araştırma ve yaklaşımın büyük mağduriyetlere yol açacağı, kişilerin Devlete ve adalete olan güven ve saygısını sarsacağı ve yasa koyucunun amacının ilk bakışta, şeklen iyi niyetli gözükeni değil, gerçekten iyiniyetli olan kişiyi korumak olduğu hususlarının daima göz önünde tutulması, bu yönde tüm delillerin toplanıp derinliğine irdelenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim bu görüşten hareketle; "kötü niyet iddiasının def'i değil  itiraz olduğu, iddia ve müdafaanın  enişletilmesi yasağına tabii olmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve mahkemece kendiliğinden (resen) nazara alınacağı ilkeleri 8.ll.l99l tarih l990/4 esas l99l/3 sayılı İnançları Birleştirme  Kararında kabul edilmiş, bilimsel görüşlerde aynı doğrultuda gelişmiştir.

Somut olayda ise; tanık beyanları ve bir kısım dahili davalıların mahkemede verdikleri beyanlarına göre, ara malikler S. ve S.nin arkadaş oldukları, S..'nin R.. ile de iyi görüştüğü, ara malik E.'un emlak işi yapmadığı halde 10 parça taşınmazı kül halinde alıp sattığı, E.'un davalı R.'ın eşinin köylüsü olduğu, dahili davalılar S.n'ın İstanbul'da oturduğu, parkecilik yaptığı ve bu sebeple ara malik E.'u tanıdığı, dahili davalı A.'in Kocaeli'nde oturduğu, gıda toptancısında ücretli olarak çalıştığı, ara malik S.'yi tanıdığı, ayrıca davalı R.'ın oğlunun asker arkadaşı olup, taşınmazların bulunduğu köye gelip gittiği, taşınmazların halen R. ve mirasçılarının kullanımında olduğu ve taşınmazları kullananlar ile kayıt malikleri arasında taşınmazların kullanımı konusunda hukuki bir ilişkinin kurulmadığı dosya kapsamından tespit edilebilmekte ise de,  yukarıda değinildiği üzere taşınmazları ara maliklerden alan dahili davalıların dördüncü el konumunda oldukları ve muvazaa olgusunu bilebilecek durumda olup olmadıkları yolunda mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca, dahili davalılar S., E.ve A.'in iyiniyetli  olup olmadıkları hususunun incelenmesi, gerektiğinde tanıkların yeniden dinlenerek bu konuda bilgilerinin alınması, ayrıca tarafların gösterecekleri diğer delillerin toplanması, toplanacak delillerin dosyada toplanan tüm delillerle birlikte yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi, böylece davalıların TMK'nun 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanıp yararlanmayacaklarının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken  eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Ayrıca,  dahili davalı Alim'e intikal eden 1983 ve 1984 parsel sayılı taşınmazlar ile öncesinde bir bütün iken 14.03.2005 tarihinde ifraz edilerek bir bölümün ormana ayrıldığı ve bu kısmın sicil kaydının 1386 ve 1391 parseller olarak halen Ritvan üzerinde bulunduğu, Ritvan'ın da ilk el konumunda olduğu gözetildiğinde bu parseller bakımından olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması da doğru değildir.

Ayrıca,  dahili davalı Alim'e intikal eden 1983 ve 1984 parsel sayılı taşınmazlar ile öncesinde bir bütün iken 14.03.2005 tarihinde ifraz edilerek bir bölümün ormana ayrıldığı ve bu kısmın sicil kaydının 1386 ve 1391 parseller olarak halen Ritvan üzerinde bulunduğu, Ritvan'ın da ilk el konumunda olduğu gözetildiğinde bu parseller bakımından olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması da doğru değildir.

Davacının, temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 18.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/31764, Karar No: 2014/11502, Tarih: 14.04.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/31764 E.  ,  2014/11502 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Batman 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/09/2013

NUMARASI : 2012/11-2013/513

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi işleminin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, eczacı olduğunu davalı kurum müfettişleri tarafından yapılan teftiş sonucu eczanenin 2002 yılı sözleşmesinin 5.j ve 5.ı maddelerine göre muvazaalı olarak işletildiği gerekçesiyle sözleşmenin süresiz feshedildiğini, sözleşmenin feshine ilişkin tespitlerin somut bir delile dayanmadığını ileri sürerek sözleşmenin feshine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, kurum olarak yaptıkları teftişte davacıya ait görünen Beşiri şifa eczanesinin esas sahiplerinin B..A.., F..k A.., T..A.. ve S.. A. olduğu bu kişilerin karne sahiplerinin rızasıyla sağlık ocağı hekimlerin sık arılıklı ve periyodik ilaç yazdırıldığının kurumun dolandırıldığının tespit edildiğini buna göre sözleşmenin 5.j ve 5.ı maddesine göre sözleşmenin feshinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasında yapılan ilaç teminine ilişkin hizmet alım sözleşmesi kapsamında sözleşmeye aykırı hareket edilmek suretiyle eczanenin muvazaalı işletildiği gerekçesiyle yapılan fesih işleminin iptali istemine ilişkindir. Davalı kurum tarafından yapılan soruşturma sonucu davacıya ait olan eczane ile dava dışı doktorlar arasında aynı sigortalılar ve aile bireyleri adına periyodik biçimde reçete düzenlenmek suretiyle kurumun dolandırıldığı ve sahte reçete düzenlenmesi nedeniyle evrakta sahtecilik suçu

işlendiği iddiası ile suç duyurusunda bulunulmuş olup,aynı soruşturmaya konu müfettiş incelemesinde davacıya ait eczane adına düzenlenen faturalara ilişkin davalı kurum ödemelerinde, ilgili banka şubesine sadece eczacının kendisine ödeme yapılması yönünde talimat olmasına rağmen eczaneyi muvazaalı olarak işleten dava dışı kişilere usulsüz olarak hesap aktarımları yapılmak suretiyle ödeme yapıldığının tespit edildiği belirtilerek ve diğer teftiş dosyasındaki incelemelere ve değerlendirmelere dayalı olarak dava konusu eczanenin muvaazalı olarak işletildiğinin tespit edildiği sonucuna varılarak sözleşmenin feshi işleminin uygulandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece ceza dava dosyası sonucu verilen beraat kararına atıf yapılarak sözleşmenin feshine ilişkin muvazaa iddiasının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de,ceza dosyası kapsamında yargılanan kişilere ilişkin suç isnadına konu olaylarla sınırlı bir inceleme yapıldığının anlaşıldığı,Ceza dosyası karar gerekçesinde bu davanın konusu olan sözleşmenin feshine ilişkin işlemler yönünden B.K.nun 53.(6098 sayılı kanun 74.) maddesi gereğince hukuk hakimi açısından bağlayıcı nitelikte maddi olgulara ilişkin bir tespitin yeralmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla Ceza davasındaki beraat kararı hukuk hakimi yönünden bağlayıcı değildir. Mahkemece sözleşmenin feshine ilişkin olguların tespiti noktasında ilgili teftiş dosyası, ceza dosyası ve davacı eczacının davalı kurum ödemelerine esas banka hesap hareketlerine ilişkin dökümler ilgili yerlerden celbedilerek,tüm dosya kapsamına göre tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere konusunda uzman bilirkişi heyeti oluşturularak,bu heyet tarafından yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre hazırlanacak rapor içeriği de değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup,bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmen kararı temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, 14.4.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10979, Karar No: 2015/8779, Tarih: 17.12.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/10979 E.  ,  2015/8779 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi,gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 03/03/2001 tarih ve 4630 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle değişik “İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı” başlıklı 25. maddesinde “Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı münhasıran eser sahibine aittir.

Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine erişimini sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına da sahiptir.

Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dağıtım ve sunumu eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez.” şeklindeki düzenleme ile umuma iletimin niteliği ve çerçevesi belirlenmiştir.

Anılan Kanun'un “Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar” başlıklı 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle değişik 41. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.” şeklindeki düzenlemeye göre girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahallerde bir fonogramın, eser veya icranın umuma iletimi için işyeri sahiplerinin, eser sahiplerinden veya bunların temsilcisi meslek birliklerinden aynı Kanun'un 52. maddesine uygun şekilde yapacakları sözleşme ile izin almak zorunda oldukları düzenlenmiştir. Anılan maddenin sonraki bentlerinde ise , meslek birliklerine umuma açık yerlerde eserlerin umuma iletilmesi hakkı yönünden yıllık tarifeler belirleme hakkı ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un “Eser, icra, fonogram ve yapımların yayınlanmasına ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar” başlıklı 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değişik 43. maddesinde ise “Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar, yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar.

Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram ve yapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar.

3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun çerçevesinde faaliyet gösteren radyo-televizyon kuruluşları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından, anılan Kanun dışında kalan ve yayın ve/veya iletim yapan diğer kuruluşlar ise Bakanlık tarafından sınıflandırılır.

Faaliyet gösterdikleri sektörlerde eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram ve yapımların yayın ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile kuruluşlar arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılan müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır.

Meslek birliklerinin temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bildirim zorunluluğu, tarifelerin belirlenmesi, duyurulması, müzakere edilmesi, sözleşme yapılması, uzlaşmazlıkların halli ve diğer hususlarda bu Kanun'un 41 inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fıkraları uygulanır. Ancak yayın ve/veya iletim yapan kuruluşlar bakımından 41 inci maddenin altıncı fıkrasının son cümlesinin uygulanması zorunlu değildir.

Ayrıca, 41 inci maddenin 10 uncu fıkrasının uygulanması bakımından, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, yayınlarında yer verdiği eser, icra, fonogram ve yapımları her üç ayda bir meslek birliklerince belirlenen yıllık tarifenin 1/4'ünü yatırmak suretiyle kullanabilir.” hükmü ile radyo ve televizyon kuruluşlarının umuma iletecekleri musiki eserleri yönünden ilgili meslek birlikleri ile anılan Kanun'un 52. maddesinde yer alan “ Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.” düzenlemesi kapsamında sözleşme yapma zorunluluğu getirilmiştir.

Yine aynı Kanun'un 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile değişik 80/1-C maddesinde yer alan “Radyo-televizyon kuruluşları bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirirler. Radyo-televizyon kuruluşları, gerçekleştirdikleri yayınlar üzerinde;

Yine aynı Kanun'un 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile değişik 80/1-C maddesinde yer alan “Radyo-televizyon kuruluşları bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirirler. Radyo-televizyon kuruluşları, gerçekleştirdikleri yayınlar üzerinde;

(1) Yayınlarının tespit edilmesine, diğer yayın kuruluşlarınca eş zamanlı iletimine, gecikmeli iletimine, yeniden iletimine, uydu veya kablo ile dağıtımına izin verme veya yasaklama,

(2) Özel kullanımlar hariç olmak üzere, yayınlarının herhangi bir teknik veya yöntemle, doğrudan veya dolaylı bir şekilde çoğaltılmasına ve dağıtımına izin verme veya yasaklama,

(3)Yayınlarının umuma açık mahallerde iletiminin sağlanmasına izin verme veya yasaklama,

(4)Tespit edilmiş yayınlarının, gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda yayınlarına ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin verme,

(5) Haberleşme uyduları üzerindeki veya kendilerine yöneltilmiş olan yayın sinyallerinin diğer bir yayın kuruluşu veya kablo operatörü veya diğer üçüncü kişiler tarafından umuma iletilmesi ve şifreli yayınlarının çözülmesine ilişkin izin verme veya yasaklama,

Hususlarında münhasıran hak sahibidirler.” şeklindeki düzenleme ile de, bağlantılı hak sahibi olan radyo- televizyon kuruluşlarının hak ve yetkileri belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca, Radyo-TV kuruluşlarıyla yapılan sözleşmelerde; ilgili kuruluşların yayın alanı ve şekli ile dinleyici/izleyici kitlesinin taraflarca bilinmediğinin kabulü mümkün değildir. Dolayısı ile normal şartlarda sözleşme koşulları ve bedelinin de belirtilen ölçütlere göre saptanması gerektiği nazara alındığında, şifresiz ve abonelik esasına bağlı olmadan yapılan ulusal ve/veya bölgesel yayınların kapsama alanındaki herkesi ve her yeri dinleyici/izleyici hedef kitlesi olarak belirlediğinde şüphe bulunmamaktadır. Kaldı ki izlenme/dinlenme oranları ve reklam vs. gelirlerinin de buna bağlı olduğu bir gerçekliktir.

Kişilerin cezai yönden sorumlu tutulmaları için 5237 sayılı TCK’nın 21. maddesinde düzenlenen ve “bilme ve isteme” olarak tanımlayabileceğimiz kastının olması gerekmektedir. Kastın oluşabilmesi için kişi, gerçekleştireceği eylemin bütün bileşenlerini bilmeli ve sonucunu istemelidir. Bu unsurun olmaması ceza hukuku açısından kasıtlı suçlar yönünden cezalandıramama sonucunu doğurmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, yayın akışı ve koşulları hususunda hiçbir tasarruf yetkisi bulunmaksızın, bir müzik eserini televizyondan yapılan yayın aracılığıyla işletmesinde müşterilerine izletmekten ibaret eylemin hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu nazara alındığında sanığın tazmini anlamda sorumluluğundan bahsedilebilir ise de, cezai yönden suç kastı bulunmadığı, gözetilerek mahkemenin beraat kararının yerinde bulunması nedeniyle,

Eyleme ve yükletilen suça yönelik katılan vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 17/12/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Eyleme ve yükletilen suça yönelik katılan vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 17/12/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Sayın Çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık; sanığın fiilinin atılı manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz suçunu oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesine ilişkindir.

Bilindiği üzere, eser, icra veya yapımları içeren bir yayının otel, kafe, restoran, eğlence yerleri vb. umuma açık mahallerde izlenmesi veya dinlenmesinin sağlanması suretiyle yeni bir dinleyici ya da izleyici kitlesine (yeni bir umuma) sunulması yayın yönünden “doğrudan temsil” olmasına karşın; yayın içeriğinde yer alan eser veya icra yönünden “vasıtalı temsil” niteliğindedir.

Doğrudan temsil ve vasıtalı temsil hakkı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) sırasıyla 24/1. ve 24/2. maddesinde eser sahibinin mali hakları arasında güvenceye alınmıştır. Bu düzenlemeye göre;

FSEK madde 24: “Bir eserden, (...) doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.

Temsilin umuma arzedilmek üzere vukubulduğu mahalden başka bir yere herhangi bir teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir.

(Ek: ... - 2936/4 md.) Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzelkişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.”

Vasıtalı temsilin konusunu bir yayın oluşturmakta ise, FSEK’in 80/I, 1, C, 3. maddesi gereğince yayını gerçekleştiren yayın kuruluşunun umuma açık mahallerde temsil hakkına sahip olması gündeme gelecektir. Anılan norma göre yayının umuma açık mahallerde vasıtalı ve vasıtasız temsil hakkı yayın kuruluşuna aittir.

Umuma açık mahalde temsil edilen yayın içeriğinde eser, icra veya yapımların bulunması durumunda; yayın kuruluşuyla birlikte eser sahibinin (FSEK md. 24); icracı sanatçıların (md. 80/I, 1, A, 2.) ve yapımcıların da (md. 80/I, 1, B., 80/I, 2.) temsil hakkı gündeme gelecektir.

FSEK’in 41/1. maddesinde “Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar” kuralına yer veilmiştir. Bu ilke yayın, yapım, icra ve eserlerin kullanımını “önceden izin alma şartına” bağlamıştır. Önceden izin alma şartı, FSEK’in 52. maddesindeki usullere göre yapılacaktır. FSEK’in 52. maddesine göre ise, “mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.”