muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/403, Karar No: 2023/296, Tarih: 24.05.2023

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

İnceleme dışı sanık ... hakkında çıkar amaçlı suç örgütü kurduğundan bahisle yürütülen soruşturma sırasında elde edilen deliller doğrultusunda sanıklar ..., ..., ... ve ...’nın da suç işlemek amacıyla kurulmuş olan silahlı örgüte yardım etme maksadıyla hareket ederek katılan ...’a yönelik teşebbüs aşamasında kalan nitelikli yağma suçunu işledikleri ve ... tarafından kurulan bu suç örgütüne hiyerarşik yapı içerisinde üye olmamakla birlikte örgüte yardım ettikleri iddiasıyla açılan kamu davasında, (CMK’nın 250. maddesi ile görevli) İstanbul (Kapatılan) 10. Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, sanıkların, 5237 sayılı TCK’nın 149/1-c.f.g, 35 ve 62. maddeleri uyarınca 5 yıl, aynı Kanun’un 220/7. maddesi delaletiyle TCK’nın 220/2-3, 62 ve 51. maddeleri uyarınca erteli 1 yıl 10 ...15 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve her iki suç yönünden her bir sanık hakkında TCK’nın 58/9. maddesi uygulanmak suretiyle cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, verilen bu hükümlerin sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 20.04.2011 tarih ve 27243-5566 sayı ile sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan kurulan hükümlerin onanmasına, silahlı örgüte yardım etme suçundan kurulan hükümlerin ise bozulmasına karar verildiği, bozma üzerine silahlı örgüte yardım etme suçu yönünden sanıklar hakkındaki yargılamaya devam eden Yerel Mahkemece 04.12.2019 tarih ve 11-471 sayı ile zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle anılan suçtan açılan kamu davalarının TCK’nın 66/1-e, 67 ve CMK’nın 223/8. maddeleri uyarınca ayrı ayrı düşmesine karar verildiği anlaşılan dosya kapsamında;

Yerel Mahkemece sanıklar hakkında teşebbüs aşamasında kalan yağma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri yönünden TCK'nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezasının infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilmiş ise de 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun aksine TCK'da örgüte yardım etme suçunun örgüte üye olma suçundan ayrı ve bağımsız bir suç tipi olarak düzenlendiği, örgüte yardım eden kişinin aynı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtilen örgüt mensubu suçlular arasında sayılmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte yardım eden sanıkların özel tehlikelilik hâlinin varlığından bahsedilemeyeceğinden, örgüt mensubu olmayan sanıklar hakkında TCK'nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrasının uygulanma imkânının bulunmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının bu uyuşmazlık konusu bakımından kabulüne karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının;

A) (1) numaralı uyuşmazlık konusu yönünden REDDİNE,

B) (2) numaralı uyuşmazlık konusu yönünden KABULÜNE,

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının bu uyuşmazlık konusu bakımından kabulüne karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının;

A) (1) numaralı uyuşmazlık konusu yönünden REDDİNE,

B) (2) numaralı uyuşmazlık konusu yönünden KABULÜNE,

2- Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 20.04.2011 tarihli ve 27243-5566 sayılı ilamının, sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında teşebbüs aşamasında kalan nitelikli yağma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına ilişkin kısmının KALDIRILMASINA,

3- (CMK’nın 250. maddesi ile görevli) İstanbul (Kapatılan) 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 19.01.2010 tarihli ve 262-61 sayılı, sanıklar hakkında teşebbüs aşamasında kalan nitelikli yağma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, suç işlemek amacıyla kurulmuş silahlı örgüte yardım eden sanıkların örgüt mensubu suçlu olarak kabul edilemeyecekleri gözetilmeden hükmolunan hapis cezalarına yönelik olarak TCK'nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezasının infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

Ancak, yeniden yargılama gerektirmeyen bu hususun, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası gereğince karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün görüldüğünden, sanıklar hakkındaki hüküm fıkralarından TCK'nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrasının uygulanmasına ilişkin bölümlerin çıkartılması suretiyle hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.05.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34368, Karar No: 2015/4554, Tarih: 05.03.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/34368 E.  ,  2015/4554 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2014/87382

MAHKEMESİ : Antalya 14. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 16/12/2013

NUMARASI : 2013/525 (E) ve 2013/681 (K)

SUÇ : Mühür bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Katılan kurumun 17.09.2013 tarihli yazısı ekinde gönderilen kaçak tespit tutanağına göre, mühürsüz ve sayaç devre dışı bırakılarak kaçak elektrik kullanılması nedeniyle 24.01.2003 tarihinde suça konu sayacın 23 nolu pense ile mühürlendiği halde sanığın suç tarihinde mührün konuluş amacına aykırı hareket ederek, pirizlere harici hat çekerek kaçak elektrik kullanması nedeniyle üzerine atılı mühür bozma suçunun oluştuğu gözetilmeden, mahkumiyeti yerine eksik inceleme ile yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak (BOZULMASINA), 05/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14966, Karar No: 2013/27613, Tarih: 07.11.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/14966 E.  ,  2013/27613 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalılardan İsmail'in sorumlusu olduğu,diğer davalının da çalışanı olduğu markete alışveriş için gittiği sırada market içinde soğutucunun temizlenmesi sırasında sıçrayan buz parçalarına basarak ayağının kırıldığını bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 100 TL maddi, 4000 TL manevi tazminatın faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 9.368,60 TL 'ye çıkarmıştır.

Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, alışveriş için gittiği marketin zemininde bulunan buz parçalarına basarak düşmesi sonucu ayağının kırılması nedeniyle zararının tahsili için eldeki davayı açmıştır. 4077 sayılı yasanın 23. maddesi, bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Bu durumda mahkemece, mahallinde ayrı bir tüketici mahkemesi mevcut olmadığından bir ara kararı ile davaya tüketici mahkemesi sıfatı ile bakılmasına karar verilerek yargılamaya devam edilip hüküm kurulması gerekirken

yazılı şekilde görev hususu gözetilmeksizin hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalıların sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, ikinci bent gereğince davalıların sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 07.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18984, Karar No: 2015/34641, Tarih: 03.12.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/18984 E.  ,  2015/34641 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2013/260986

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/05/2013

NUMARASI : 2012/494 (E) ve 2013/286 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılan sanık müdafiinin temyiz istemi içeriğinden sanık R.. U.. hakkında kasten yaralama suçundan verilen beraat kararının da temyiz edildiği anlaşılmakla, bu karar yönünden görüş bildirlmesi amacı ile EK TEBLİĞNAME düzenlenmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8914, Karar No: 2015/5269, Tarih: 26.03.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/8914 E.  ,  2015/5269 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : Her iki sanık hakkında:TCK' nın 89/1, 52/2-4, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanıkların mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıklar müdafiinin kusura ve lehe olan hükümlerin uygulanması gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Katılanın laser epilasyon yaptırmak için sanık ...'in mesul müdür, sanık ...'in ise estetisyen olarak görev yaptığı sağlık kliniğine başvurduğu, 16.02.2012 tarihinde Lazer epilasyonu yaptıran 1986 doğumlu ...'ın vücudunda 4.seansta 2.derecede yanıkların meydana geldiği, katılanın sanıklardan şikayetçi olduğu ve sanıkların kusurlu görülerek mahkumiyetlerine karar verildiği olayda, sanıklar hakkında mahkumiyet hükmü kurulurken sanık ...'in medikal estetik uygulama sertifikasına, sanık ...'ın ise cilt bakımı ve güzellik alanında ustalık belgesine dayalı olarak icra ettikleri meslekleri nedeniyle mağdurun yaralandığı gözetilerek bu belgelere dayalı meslekleri icra etmekten TCK.53/6. maddesi gereğince yasaklanmalarına karar verilmesi gerekirken, çalışma hürriyetlerini kısıtlayacak genel bir ifade ile meslek ve sanattan yasaklanmalarına karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükümlerin bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının her iki sanıkla ilgili olarak 3. bendinin çıkarılıp yerine “Sanık ...'in medikal estetik uygulama sertifikasının, sanık ...'ın ise cilt bakımı ve güzellik alanıyla ilgili ustalık belgesi ile icra edilen mesleklerinden TCK'nın 53/6. maddesi gereğince 4 ay süreyle yasaklanmasına" ibaresinin yazılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6369, Karar No: 2025/10297, Tarih: 07.04.2025

**3. Ceza Dairesi         2024/6369 E.  ,  2025/10297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/337 E., 2023/75 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/31 E., 2022/9 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve

isteyerek yardım etme

HÜKÜM : TCK’nın 314/3 ve 220/7. maddeleri delaletiyle TCK’nın 314/2, 220/7,

3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca

İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf

başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13496, Karar No: 2018/13612, Tarih: 31.05.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/13496 E.  ,  2018/13612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin geçici işçilikte çalışırken daimi kadroya geçirildiğini, daimi kadroya geçirilirken mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemdeki çalışma sürelerinin dikkate alınmadığını belirterek, daimi kadroya geçirilirken yapılan intibakın yanlış olduğunun tespiti geçici işçilikte geçen çalışma süreleri dikkate alınarak belirlenecek derece ve kademeye göre hesaplanacak fark alacakların hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının 14.08.2006 tarihinde emekli olduğunu belirtmiş, zamanaşımı definde bulunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının 20.02.2001 tarihinde daimi kadroya geçirildiği, davacının daimi kadroya geçirilmeden öceki çalışmaları dikate alındığında emeklilik tarihi olan 2006 da 7. derecenin 14. kademesinde olması gerektiği belirtilerek bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

2.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1. maddesinin 1. fıkrası ile Şanlıurfa İli dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği beliritilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle Şanlıurfa İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği dava devam ederken sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkarsıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıklarda il özel idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzeleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildirceceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığının onayına bağlı olduğu, 5. fıkarsında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanunun 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçi devirden önce emekli olup iş ilişkisini sona erdirdiğinden talep ettiği alacaklardan kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekecektir. Mahkemece temin edilen devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararında İl Özel İdaresinin adli, idari ve icrada devam eden 254 davası bulunduğu, bildirim tablosunda belirtilen tüm davaların, dağıtımı yapılmak üzere Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesine devredilmesine karar verildiği görülmüştür. Bildirim tablosu dosyaya sunulmamıştır.

Bu durumda, öncelikle devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararı tüm ekleri ile getirtilerek eldeki davaya ilişkin devrin yapılıp yapılmadığı; devredilmişse belediye tarafından dağıtımının yapılıp yapılmadığı, tereddüte yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır. Davaya ilişkin özel bir düzenleme yok ise, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idaresinin devir öncesi “borçlarının” hangi kuruma devredildiğinin belirlendiği durumda davalı taraf sıfatının borcu devralan bu kurum veya kuruluş olduğu, borçların devri konusunda alınmış bir karar yok ise anılan il özel idaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, tüm bu araştırmalarla borçtan sorumlu tutulacak davada taraf ehliyetine sahip bir kurum veya kuruluş tespit edilemediği hallerde borcun mahalli idare birimi olan il özel idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması ve devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yapması gereken komisyonu oluşturma yükümlülüğünün de mülki idareye verildiği dikkate alındığında davanın İçişleri Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 31.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.