muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/11290, Karar No: 2023/13586, Tarih: 14.12.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/11290 E.  ,  2023/13586 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Reddi - İtirazın Reddi

SAYISI : K-2021/90696

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 05.12.2019 tarihinde yaya olan müvekkiline çarpması neticesinde müvekkilinin yaralandığını ve maluliyetinin oluştuğunu, yapılan ödemenin zararı karşılamaktan uzak olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı ve rapor ücreti yönünden 40.944,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yapılan ödeme ile tüm sorumluklarını yerine getirdiklerini, bakiye zarar bulunmadığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi gereğince usulüne uygun maluliyet raporu ile sigortaya başvuru yapılmadığından esasa girilmeksizin başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkilinin %25 kusur oranı ile sorumlu olduğunu, vekalet ücretine 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi gereğince sigortaya yapılan başvurunun usulüne uygun ve eksiksiz yapılması gerektiğini, adli tıp uzmanlarınca düzenlenen 10.06.2021 tarihli ön raporda, davacı hakkında maluliyet raporu düzenlenebilmesi için 1 yıllık iyileşme süresinin beklenmesi ve sürenin sonunda bir ortopedi veya bir fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı hekim tarafından muayene edilerek atrofi, kısalık, yürüme patterni, kas gücü ve eklem hareket açıklıkları yönünden değerlendirilmesi gerektiğinin düzenlendiği, davacı tarafından başvuruya eklenen maluliyet raporlarının zararın ispatı yönünden yeterli olmadığı, davacı tarafından usulüne uygun maluliyet raporu ile sigortaya başvuru yapılmadığı gerekçesi ile başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; müvekkili tarafından alınıp başvuruya eklenen Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu, bu rapor ile medikal rapor arasında çelişki oluşamayacağı, verilen kararın adil yargılanma hakkına aykırı olduğunu, sunulan rapora göre karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi gereğince usulüne uygun maluliyet raporu ile sigortaya başvuru yapılmadığı, bu hususun tamamlanabilir dava şartı olmadığı bu nedenle dava şartı noksanlığı nedeniyle başvurunun usulden reddine dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; başvuruya eklenen Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu, müvekkilinin muayenesinin yapıldığını, maluliyetin sürekli olduğunu tespit edildiğini, bu rapor ile medikal rapor arasında çelişki oluşamayacağını, verilen kararın usul ekonomisine ve adil yargılanma hakkına aykırı olduğunu, kusur yönünden değerlendirme yapılmadığını, sunulan maluliyet raporuna göre karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpıp davacının yaralanması sonucu uğradığı zarar nedeniyle bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı ile rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 ve 97 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için, diğer bir anlatımla davanın esasına girilebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu hususlara dava şartları denir. Dava şartları, davanın açılabilmesi için değil, yargılamanın devamı için gerekli hususlardan olduğundan bir kısım dava şartları tamamlanabilir nitelikte olabilir. Tamamlanabilir dava şartları söz konusu olduğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 115 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak düzenlenen 06.11.2020 ve 24.07.2020 tarihli maluliyet raporlarının kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu eksiklik nedeniyle başvurunun usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilinin itirazı aynı gerekçe ile İtiraz Hakem Heyeti tarafından reddedilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte başvurunun yapıldığı ancak eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu hâllerde bu eksikliğin tamamlanabileceği açıktır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan

mevzuata göre rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümününde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine

14.12.2023 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2010/15690, Karar No: 2010/22198, Tarih: 23.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/15690 E.  ,  2010/22198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 40 olarak hesaplanması gerekirken, enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 25 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 23.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14171, Karar No: 2018/5741, Tarih: 26.09.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/14171 E.  ,  2018/5741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/02/2016 tarih ve 2014/352-2016/104 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı ... vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacının vekili, ...'nin .../02/2004 tarih ... sayılı ve 09/04/2004 tarih 51 sayılı kararları ile .... Grubuna ait şirketlerin temettü hariç ortaklık hakları ve yönetim ile denetimine el koyduğunu, bu şirketin 74 adet medya şirketinden biri olduğunu, el konulduktan sonra muhasebe kayıtları incelendiğinde kasada olması gereken nakit ve çekler ile mevcut arasında fahiş farklar bulunduğunun tespit edildiğini, kasa açığının sebebinin fiktif gösterilen apel ödemelerinden kaynaklandığını, esasen şirketin saman adam tabir edilen kişilerce değil hakim ortaklar tarafından yönetildiğini ileri sürerek 2001 öncesi ve .../01/2002 tarihinden beri ödenmeyen toplam 60.878,60 YTL apel ödemesinin şimdilik 54.378,60 YTL'sinin dilekçe içindeki tablolarda belirtilen dönemlerden itibaren kademeli faizi ile belirtilen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ve davalı asiller, davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kasa açığının ne zaman, ne şekilde ve hangi tutarda olduğuna dair verilerin sunalamadığı, tek başına teftiş kurulu ve denetim kurulu raporları ile kasa açığının varlığına kanaat edilemeyeceği, kasa açığının bizzat el koyma tarihinde mevcut olup olmadığı ve varsa miktarı belli olmadığı için ödenmeyen apel borcu ve belgesiz harcamalara ilişkin zarar taleplerinin mevcut şirket kayıtları ile davalılar ve kasa tutanakları ile illiyet kurularak sorumluluğuna gidilmesinin yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın ...,...., ... ve ... yönünden HMK 150.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden davanın sabit olmadığından reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, davacıdan harç alınmasına yer olmadığına, .../09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1746, Karar No: 2015/896, Tarih: 04.03.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1746 E.  ,  2015/896 K.**

* MENFİ TESPİT DAVASI

* SENETTE TAHRİFAT

* SAHTECİLİK İDDİASI

* MUTLAK DEFİİ

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 72

* TÜRK TİCARET KANUNU (6102) Madde 571

* TÜRK TİCARET KANUNU (6102) Madde 592

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 18

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 505

* TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 990

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "menfi tespit" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Anadolu 14.Sulh Hukuk (Kapatılan Kartal 2.Sulh Hukuk) Mahkemesince davanın reddine dair verilen 21.06.2011 gün ve 2010/495 E.-2011/1016 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 25.04.2012 gün ve 2011/16344 E.-2012/6950 K. sayılı ilamı ile ;

(...Davacı vekili, müvekkili şirketin tıbbi ve sınai gazların üretim, dağıtım ve satışı konusunda faaliyet gösterdiğini, 08.09.2006 tarihli sözleşme gereğince dava dışı Y. Su ve Gıda Ltd.Şti.nin müvekkilinden satın aldığı ürünlere karşılık 25.07.2009 keşide tarihli 5.500,00 TL bedelli çeki müvekkiline keşide ettiğini, çekin tahsili için Anadolubank'a takasa verildiğini, dava dışı keşideci Y. Su ve Gıda Ltd. Şti tarafından çek bedelinin 27.07.2009 tarihinde banka havalesi yoluyla ödendiğinden ibraz edilen çekin bankadan muamelesiz olarak geri alındığını, ancak müvekkilinin cirosu iptal edilmeden dava dışı keşideci firmaya iade edildiğini, daha sonradan çek arkasındaki Anadolubank kaşesi silinerek yerine dava dışı B. Gıda Ltd Şti. kaşesi vurularak bankaya ibraz edildiğini, müvekkili aleyhine davalı yetkili hamil S.. A.. tarafından çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus icra yoluyla takibe girişildiğini, dava dışı B. Gıda Ltd Şti. ile müvekkili arasında hiçbir hukuki veya ticari ilişki bulunmadığını, çekin ciro edilerek bu şirkete verilmesinin söz konusu olmadığını, keşide tarihinin de 27.07.2009 olmasına rağmen 25.01.2010 olarak yeniden yazılıp çekin tedavüle sokulduğunu, çekin kambiyo vasfı niteliğini kaybettiğini ileri sürerek takibe konu çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddine ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda, takibe konu çekin ciro yoluyla davalı hamilin eline geçtiği, davalının iyi niyetli yetkili hamil olduğu, davacının cirosunun iptal edilmediği, davacının kendi kusurundan yararlanmayacağı, davacı yanca iddiasının yazılı delillerle kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda, takibe konu çekin ciro yoluyla davalı hamilin eline geçtiği, davalının iyi niyetli yetkili hamil olduğu, davacının cirosunun iptal edilmediği, davacının kendi kusurundan yararlanmayacağı, davacı yanca iddiasının yazılı delillerle kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, dava konusu çekin tahsili için Anadolu Bank'a takasa verildiğini ve çekin arkasında “Anadolu Bank” kaşesinin bulunduğunu, çek bedelinin ödendiğinden çekin bankadan muamelesiz olarak geri alınarak keşideciye iade edildiğini belirtmiş, bu hususla ilgili olarak Anadolu Bank'ın 23.03.2010 tarihli yazısı ve çek detay raporu dosyaya getirtilmiştir. Çekin keşideciye iade edilmesinden sonra “Anadolu Bank” ibaresinin bulunduğu kısmında tahrifat yapıldığına ve keşideci tarafından kötüniyetli olarak keşide tarihinin değiştirilerek tedavüle konulan çekin ibraz süresinden sonra ikinci kez bankaya ibraz edildiği yolundaki davacı iddiası yönünden araştırma ve inceleme yapılarak davalının yetkili hamil olup olmadığı tartışılıp değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir....)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) ’nun 72.maddesine dayalı icra takibinden sonra açılmış borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava dışı Y.. Su ve Gıda Ltd.Şti.nin müvekkilinden satın aldığı ürünlere karşılık 25.07.2009 keşide tarihli 5.500,00 TL bedelli çeki müvekkiline keşide ettiğini, çekin tahsili için Anadolubank'a takasa verildiğini, keşideci tarafından çek bedeli 27.07.2009 tarihinde banka havalesi yoluyla ödendiğinden ibraz edilen çekin bankadan muamelesiz olarak geri alındığını ancak müvekkilinin cirosu iptal edilmeden dava dışı keşideci firmaya iade edildiğini, çekin keşideciye iade edilmesinden sonra “Anadolu Bank” ibaresinin bulunduğu kısmında tahrifat yapıldığını ve keşideci tarafından kötüniyetli olarak keşide tarihinin değiştirilerek tedavüle konulduğunu, çekin kambiyo vasfı niteliğini kaybettiğini ileri sürerek takibe konu çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddine ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddine ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, takibe konu çekin ciro yoluyla davalı hamilin eline geçtiği, davalının iyi niyetli yetkili hamil olduğu, davacının cirosunun iptal edilmediği ve kendi kusurundan yararlanmayacağı, davacı tarafından iddialarının yazılı delillerle kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı borçlu cirantanın görülmekte olan davadaki iddiası; aleyhine kambiyo senetlerine mahsus yolla takibe konu edilen çeki, alacaklı olduğu keşideci şirketten alacak bedelini banka havalesi ile tahsil ettiği için cirosunu iptal etmeden kargo yoluyla bu şirkete iade ettiği, iadeden sonra çekin önyüzünde keşide tarihi ve arka yüzünde Anadolubank kaşesinin silinmesi suretiyle tahrifat yapılarak takibe konulduğu; böylece kötüniyetli olarak yeniden tedavüle konulmak istendiğine ilişkindir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: çekin keşideciye iade edilmesinden sonra tahrifat yapıldığına ve keşideci tarafından kötüniyetli olarak keşide tarihinin değiştirilmek suretiyle tedavüle konulan çekin ibraz süresinden sonra ikinci kez bankaya ibraz edildiği yolundaki davacı iddiası yönünden araştırma ve inceleme yapılarak davalının yetkili hamil olup olmadığının değerlendirilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle belirtilmelidir ki, senede karşı mutlak defiler senede hamil olan herkese karşı ileri sürülebilir. Senedin hükümsüzlüğünü gerektiren defiler senet ve eklentilerinden anlaşılsın anlaşılmasın bütün ya da bir kısım sorunları bakımından hükümsüz sayılmasını gerektiren defilerdir. Bu defilerin bir kısmı mutlak, bir kısmı nispi (kişisel) defi niteliğindedir.

Hangisinin mutlak, hangisinin nisbi defi sayılacağı, ‘görünüşe itimat (güven)’, ‘iyiniyet’ ilkesiyle, ‘kambiyo senetlerine ilişkin işlemlerdeki emniyetin korunması’ ilkelerinden hangisine öncelik tanınacağı sorunuyla ilgilidir. Bu iki çıkarın karşılıklı olarak çatıştığı bazı durumları yasa yapıcı özel olarak ele alıp hangi çıkarın korunacağını kendisi (örneğin; TTK. mad. 571/II, 592, BK. mad. 18/II, 505/II, TMK. mad. 990’ da olduğu gibi) düzenlemiştir.

Hangisinin mutlak, hangisinin nisbi defi sayılacağı, ‘görünüşe itimat (güven)’, ‘iyiniyet’ ilkesiyle, ‘kambiyo senetlerine ilişkin işlemlerdeki emniyetin korunması’ ilkelerinden hangisine öncelik tanınacağı sorunuyla ilgilidir. Bu iki çıkarın karşılıklı olarak çatıştığı bazı durumları yasa yapıcı özel olarak ele alıp hangi çıkarın korunacağını kendisi (örneğin; TTK. mad. 571/II, 592, BK. mad. 18/II, 505/II, TMK. mad. 990’ da olduğu gibi) düzenlemiştir.

Kanunda öngörülüp açık bir hükümle düzenlenen bu durumların dışında gerek doktrinde ve gerekse de uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.

Bu nedenledir ki, borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde sahtekarlık (tahrifat) iddiası mutlak def’idir ve mahkemece bu iddia incelenmelidir.

Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 05.05.2010 gün ve 2010/12-74 E., 2010/243 K. ile 06.07.2011 gün ve 2011/19-413 E. 2011/476 K. sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.

Tüm bu açıklamaların ışığı altında somut olay ele alındığında; davacı/borçlu keşide tarihinin çizilerek çeki yeniden tedavüle çıkarmak amacıyla atılan tarih yanındaki paraf imzasının keşideci imzasına benzemediği ve çek arkasındaki Anadolubank ibaresinin silindiğini dolayısıyla senette tahrifat olduğunu iddia ettiğine göre mahkemece tahrifat (sahtelik) iddiasının tarafların delilleri toplanıp gerektiğinde bu konuda uzman kişi veya kişilerden bilirkişi raporu alınarak senette sahtelik (tahrifat) yapılıp yapılmadığını usulünce incelenmelidir.

Bu itibarla; Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle, direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 04.03.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.