muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13627, Karar No: 2015/2112, Tarih: 02.06.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/13627 E.  ,  2015/2112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun, suç tarihinde şikayetçinin müdür yardımcısı olduğu ... Lisesi'ne gelerek bahçe duvarına "şifreleri çözdük, LÖB Liseli öğrenci birliği" ibareli yazıyı yazdığı sabit olmakla kamu malına zarar verme suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 02.06.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/32181, Karar No: 2014/9958, Tarih: 02.04.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/32181 E.  ,  2014/9958 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, arkadaşı ile birlikte davalı şirketin işletmekte olduğu .. S..Hotel at the B.. adlı otelin B.. merkezinde '' Derin Doku Masajı '' yaptırmak üzere randevu aldığını,otelin .. merkezinde ve odalarında sağlık,güvenlik kuralları ve sair hususlarda herhangi bir uyarı,talimat ve açıklayıcı bir yazı ya da işaret bulunmadığını, sağ ayağının buhar odasında zarar gördüğünü,daha sonra ingiltere'ye döndüğünü, sağ ayağının gittikçe kötüleştiğini ve iki operasyon geçirdiğini, operasyonlardan önce deri nakli yapılmak zorunda kalınabileceği veya ayak parmaklarının kesilebileceği uyarısı yapıldığını, bu nedenle depresyona girdiğini, maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek,18.500,00 İngiliz sterlini maddi zararların ve 10.000,00 İngiliz sterlini manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 4077 sayılı yasanın 23. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.Taraflar arasındaki uyuşmazlık Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak sözkonusu olmaz.Bu durumda mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, 2. bentte gösterilen nedenle davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21577, Karar No: 2015/10900, Tarih: 11.05.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/21577 E.  ,  2015/10900 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bayramiç Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer iddiasına dayalı

K A R A R

Mahkeme tarafından yapılan nitelendirmeden de anlaşıldığı üzere taraflar arasındaki uyuşmazlık, Hazine tarafından kadastro öncesi nedene dayanılarak dere yatağı olduğu iddiası ile açılan, kadastro sonucu Belediye adına oluşan ve ihale ile davalılara satılan taşınmaza ait tapu kayının iptali ile dere olaak terkinine, davalının elatmasının önlenmesi ve kaline ilişkin bulunduğuna göre, Yargıtay Kanununun 14. maddesi uyarınca Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (16.) Hukuk Dairesinin görevine girmektedir. 11 Nisan 2015 tarihi itibariyle Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6644 Sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik 2797 Sayılı Kanunun 60. maddesinin 1. ve 3. fıkraları uyarınca dosyanın görevli Daireyi belirlemek üzere HUKUK İŞBÖLÜMÜ İNCELEME KURULUNA GÖNDERİLMESİNE, 11.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3885, Karar No: 2018/882, Tarih: 25.01.2018

**12. Ceza Dairesi         2017/3885 E.  ,  2018/882 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : CMK'nın 223/2-c maddesi uyarınca ayrı ayrı beraat

Taksirle öldürme suçundan sanıkların beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

... Devlet Hastanesi Acil Servisinde görevli pratisyen hekim olan sanık ...’ın olay günü saat 23:00 sıralarında, “kasık bölgesinde şişlik ve sürekli ağlama” şikayeti nedeniyle... Doğum ve Çocuk Hastanesinden sevkle getirilen 35 günlük ...’a, sağ inguinal herni (kasık fıtığı) teşhisi koyup, kendisinden daha tecrübeli olan pratisyen hekim sanık ...’a danıştığı, sanık Dr. ...’ın herniyi redükte etmeye çalıştığı (fıtığı elle yerleştirme) ancak başaramadığı, bu sırada sanık Dr. ...’ın icapçı çocuk cerrahisi uzmanı ...’e telefon edip, durumu bildirerek önerilerini aldığı, Dr. ...’in “redüksiyonu tekrar denemelerini olmazsa geleceğini söylediği”, sanık Dr. ...’ın talimatı ve sanık Dr. ...’ın onayı ile hasta bebeğe 2.5 mgl rektal diazem uygulanmasını temyize gelmeyen sanık hemşire...’dan istedikleri, onun da uygulamayı gerçekleştirdiği, akabinde sanık Dr. ...’ın ikinci kez herniyi redükte etmeye çalıştığı, beyanlara göre başarılı olmasından sonra hasta bebeğin bir müddet gözlem altında tutulup, Dr. ...’in istemi üzerine ertesi gün bebeğin polikliniğe getirilmek üzere taburcu edildiği, ikinci kez müdahale edilmesinden itibaren sustuğu ve vücudunun gevşediği bildirilen bebeğin ertesi gün saat 08:30 sıralarında acil servise getirildiğinde öldüğünün tespit edildiği olayda; ATK 3. İhtisas Kurulundan alınan raporunda “bebeğin ölüm nedeninin belirlenemediğinin kayıtlı olduğu cihetle 18.1.2007 günü ... Devlet Hastanesi'nde yapılan işlemlerle bebeğin ölümü arasında illiyet olup olmadığı konusunda görüş bildirilemeyeceği, ancak yapılan tıbbi işlemlerin tıp kurallarına uygun olduğunun belirtildiği, Yüksek Sağlık Şurasının 05.08.2011 tarihli raporunda; “Dosyadaki bilgi, belge ve bulgular değerlendirildiğinde: pratisyen hekimler ... ve ...'ın hastaya sistemik muayene yapmadıklarından kusurlu oldukları, Çocuk Cerrahisi Uzmanı Op Dr. ...’in ise inguinal hernisi olan ve kendisine danışılan bebeğin redüksiyonunu pratisyen hekimlere bıraktığı ve hastaneye gelmediğinden dolayı kusurlu olduğu, hemşire ...’ın ise kendisine doktorlar tarafından verilen talimatları gerçekleştirdiğinden kusursuz olduğu” nun belirtildiği, mahkemenin 15.11.2011 tarihli ilk kararı ile Yüksek Sağlık Şurası raporuna itibarla,

sanık ... hakkında beraat kararı verip, diğer sanıklar ... ve ... hakkında 85/1, 62. maddeai uyarınca erteli 1 yıl 8 ay hapis cezasına hükmedildiği, Dr. ... hakkında da suç duyurusunda bulunduğu, kararın sanıklar müdafiilerince temyizi üzerine Dairemizin 18.02.2014 tarih 2013/8644 esas, 2014/4016 karar sayılı ilamında özetle “... hakkında suç duyurusunda bulunulan Dr. ... hakkında dava açılmışsa birleştirilmesi, açılmamışsa dava açılmasının sağlanması ile dava dosyalarının birleştirilip, bebeğin cesedine uygulanan otopsi neticesinde tespit edilen patolojik bulguların açıklamasını, ölüm sebebini ve zamanını, teşhis ve tedavinin yerinde olup olmadığını ve sanıkların eylemleri ile ölüm arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına ilişkin Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alınarak sanıkların hukuki durumlarının tespit ve tayini yerine, eksik inceleme sonucu sanıklar hakkında mahkumiyet hükümleri kurulması” gerekçesiyle mahkeme kararın bozulmasına karar verildiği, bozma ilamında Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alınmasının uygun olacağı belirtilmesine rağmen bozmayı etkisiz kılacak şekilde Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Dairesinden rapor alındığı, bahse konu raporda; “Tıbbi belgelerde travmatik lezyon tarif edilmediği, otopsisinde dış muayenede; travmatik lezyon tarif edilmediği, otopsisinde iç muayanede kafatasında kırık, kafa içi kanama, beyin kanması beyin doku harabiyeti, büyük damar iç organ yaralanması tarif edilmediğinden; bebeğin travmatik bir tesirle öldüğünün tıbbi delilleri bulunmadığı, Tıbbi belgelerde intoksikasyon bulgusu tarif edilmediği, otopsi sırasında alınan iç organ parçalarının Kimya İhtisas Dairesi’nde yapılan incelemesinde;” kanda alkol (...) ve CO (karbonmonoksit) bulunmadığı, kan ve iç organ parçalarında aranan uyutucu-uyuşturucu ve toksik maddelerden hiçbirinin bulunmadığı, kanın ... yöntemi ile yapılan analizinde "..." türevlerinin bulunamadığı” kayıtlı olduğundan; bebeğin zehirlenerek öldüğünün tıbbi delilleri bulunmadığı, Otopsi sırasında alınan parafine gömülmüş akciğer dokusunun ATK Morg İhtisas Dairesi’nde yapılan postmortem mikrobiyolojik inceleme de; “negatif bulgular” tespit edildiği dikkate alındığında; bebeğin ölümünün otopside tanısı konulamayan hastalık sonucu meydana gelmiş olduğu, kasık bölgesinde şişlik şikayeti ile ... Doğum ve Çocuk Hastanesi’ne götürülen bebeğin muayenesinin yapılarak tedavisi için ... Devlet Hastanesi Acil Servisi’ne gönderildiği acilde görevli Pratisyen Hekim ... tarafından bebeğin muayanesinin yapıldığı, radyolojik görüntülemesinin yapıldığı, fıtığı redükte etmeye çalıştığı, bu sırada Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr ... ile görüştüğü, önerileri alındığı, Pratisyen Hekim Dr ..

... Doğum ve Çocuk Hastanesi’ne götürülen bebeğin muayenesinin yapılarak tedavisi için ... Devlet Hastanesi Acil Servisi’ne gönderildiği acilde görevli Pratisyen Hekim ... tarafından bebeğin muayanesinin yapıldığı, radyolojik görüntülemesinin yapıldığı, fıtığı redükte etmeye çalıştığı, bu sırada Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr ... ile görüştüğü, önerileri alındığı, Pratisyen Hekim Dr ... tarafından fıtığın redükte edildiği bebeğin ertesi gün hastaneye kontrole gelmesi önerisi ile eve gönderildiği, otopsisinde de ince ve kalın bağırsaklar incelendiğinde; herhangi bir fıtıklaşma saptanmadığı, tüm bağırsaklar doğal renginde olup, lümenlerinde makroskopik patolojik özellik görülmediği” göz önüne alındığında; bebeğin muayenesinde, müdahalesinde görev alan hekimlere ve yardımcı sağlık personeline kusur atfedilemeyeceği”nin belirtildiği, ancak sanıklara kusur atfeden Yüksek Sağlık Şurası raporu ile kusur atfetmeyen Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Dairesi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediği anlaşılmakla, Dairemizin daha önceki bozma ilamı doğrultusunda bebeğin cesedine uygulanan otopsi neticesinde tespit edilen patolojik bulguların açıklanması, ölüm sebebi ve zamanı, teşhis ve tedavinin yerinde olup olmadığı, sanıkların eylemleri ile ölüm arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı ve önceki raporlar arasındaki çelişkinin sebebi de ayrıntılarıyla açıklanmak üzere Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alındıktan sonra, sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 25/01/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/14237, Karar No: 2020/3404, Tarih: 25.02.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2018/14237 E.  ,  2020/3404 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : Ankara 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Ankara 43. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde davalı vekilince tarafından duruşmalı olarak istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.02.2020 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekili Avukat ... ... ile karşı taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının soğuk hava deposu olan müvekkili şirkette 10 yıla yakın bir süre mesul müdür ve muhasebe sorumlusu olarak çalıştığını, depoya bırakılan müşterilere ait malları değiştirdiği, başkalarına sattığına ilişkin duyumlar üzerine depodaki malların sayımının istendiğini, davalının sayım yapmayı erteleyerek 02.11.2012 tarihinde emeklilik istemi ie işten ayrılarak iş akdini köyü niyetle fesih ettiğini, davalının zimmetinde bulunun depodaki malların sayımı için gün belirlenmesine rağmen ilk gün katıldığı sayıma yokluğunda devam edildiği ve sonuç olarak 4.100 kg iyi tulum peyniri, 13.350 kg acı tulum peyniri, 97 adet İzmir tulumu, 320 kg deri tulum peyniri, 166 adet beyaz peynir, 7.200 kg kaşar peynirinin eksik çıktığının tespit edildiğini ve bu malların toplam bedellerini ödemek istediğini söylediğini, ancak sonrasında emeklilik nedeniyle işçilik haklarının ödenmesi istemiyle dava açtığını, davalının hizmet nedeniyle güveni kötüye kullandığını ve bu nedenle Ankara 18. Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile ceza aldığını, müvekkili şirketin itibarının sarsılmaması için sayımda eksik çıkan malları tedarik ederek karşıladığını, davalının müvekkili şirkette çalıştığı esnada eşinin üzerine yatırım gerektiren soğuk hava ve ambalaj tesisi kurduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıydala 134.200,00 TL zararın doğduğu tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu:

İlk derece mahkemesinin kararına karşı davalı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalı temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Gerekçe:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu:

İlk derece mahkemesinin kararına karşı davalı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalı temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Gerekçe:

Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, hukukumuzda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup; hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında ilke olarak bağımsız kılınmıştır.

Bu ilke, ceza kurallarının kamu yararı yönünden bir yasağın yaptırımını; aynı uyuşmazlığı kapsamına alan hukuk kurallarının ise kişi ilişkilerinin Medeni Hukuk alanında düzenlenmesi ve özellikle tazmin koşullarını öngörmesi esasına dayanmaktadır.

6098 sayılı TBK’nın 74 üncü maddesine göre “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.”

Bu açık hüküm karşısında, ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hâkimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, hukuk hâkiminin yukarıda açıklanan bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Gerek öğretide ve gerekse Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hâkiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını belirleyen ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.

Vurgulamakta yarar vardır ki, hukuk usulü bir şekil hukukudur. Davanın açılması, itirazların ileri sürülmesi, tanıkların ve diğer delillerin bildirilmesi belirli süre koşullarına bağlı kılındığı gibi, ikinci tanık listesi verilememesi, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı gibi, yargılamanın süratle sonuçlandırılması gayesi ile belirli kısıtlamalar getirilmiştir. Bunun sonucunda, hukuk hâkimi şekli gerçeği arayacak, maddi gerçek öncelikli hedef olmayacaktır. Ancak ceza hâkimi bunun tersine öncelikli hedef olarak maddi gerçeğe ulaşmaya çalışacaktır. O hâlde ceza mahkemesinin maddi nedensellik bağını (illiyet ilişkisi) tespit eden kesinleşmiş hükmünün hukuk hâkimini bağlamasına, 6098 sayılı TBK’nın 74 üncü maddesi bir engel oluşturmaz.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hâkimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir.

Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, soğuk hava deposu faaliyetini yürüten işyerinde bulunan üçüncü kişilere ait bir kısım ürünlerin yapılan sayımda eksik çıktığı iddiasıyla davalı işçinin davacı işvereni zarara uğrattığı ileri sürülerek zararın tazmini talep edilmiştir.

Dosya içeriği ve UYAP kayıtlarına göre, aynı iddia doğrultusunda davalı işçi hakkında kamu davası açıldığı, Ankara 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/671-2015/303 E.K. sayılı kararıyla davalı işçinin mahkumiyetine karar verilmiş ise de, Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 2019/8457-14228 E. K. sayılı ilâmıyla bozma kararı verildiği ve yargılamanın halen derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre mahkemece ceza davası bekletici sorun yapılmalı, ceza davasının kesinleşmesi beklenilmeli ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Anılan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde hüküm tesisi ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddi kararı hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozmanın kapsamına göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, davalı yararına takdir edilen 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5728, Karar No: 2013/3686, Tarih: 18.03.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/5728 E.  ,  2013/3686 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kurumun çeşitli kamplarında sondaj işçisi olarak çalıştığını, arazi üzerinde çalışan davacının asıl görevinin bulunduğu ilin bölgesinin davalı Kurum'ca açıklanmadığı, Harcırah Kanunu’nun 50. maddesine göre, davacının asıl görevli bulunduğu ilin davalı kurum genel müdürlüğünün bulunduğu Ankara olması halinde arazide çalıştığı günler için davacıya harcırah ödemesi yapılması, asıl görevli olduğu yerin davacının çalıştığı kamp ve şeflikler olması halinde ise davacıya gündelik tazminat ödemesi gerektiğini, kendisiyle aynı durumda olan birçok kişiye harcırah ödemesi yapıldığını, eşitliğe aykırı davranıldığını, davalının her iki şekilde de davacıya ödeme yapmadığını beyan ederek harcırah alacağının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, 662 sayılı Yasa ile EİEİ Genel Müdürlüğünde, işçi statüsünde çalışanların sözleşmelerinin 31.12.2011 tarihi itibariyle DSİ'ye devredildiğini, bu sebeple husumet itirazında bulunduğunu, davacının görev mahalli dışındaki tüm görevlendirmeler için Harcırah Kanunu ve TİS hükümleri gereği harcırah gündeliği ve nakil harcırahlarının ödendiğini beyan ederek açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

.../..

2013/5728-3686 S.2

Bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu usul hukuku değil, dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk meselesidir. Bir davanın tarafları o davada gerçekten taraf sıfatına sahip değilse, mahkeme dava konusu hakkın esasına girip karar veremez. Davayı sıfat yokluğundan reddetmesi gerekir. Davacı olma sıfatı dava konusu hakkın sahibine davalı sıfatı ise subjektif hak kendisinden istenebilecek kişiye aittir. Kuşkusuz bu hak sözleşmeden, haksız fiilden, sebepsiz iktisaptan veya kanundan doğabilir.

Bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın gerçek borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın gerçek borçlusundan başka bir kişiye karşı açılırsa, dava konusu alacağın mevcut olmadığından dolayı değil, davalının davalı sıfatına sahip olmadığından dolayı reddedilir. (Hukuk Muhakemeleri Usulü, Prof. Dr. Baki Kuru, I. Cilt, s. 1159)

Taraf sıfatı dava şartı değildir. Ancak taraf sıfatı itiraz niteliğinde olduğundan hakim diğer itirazlar gibi dosyadan anlaşılabildiği sürece resen dikkate alır. (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, I. Cilt, s. 1195; Prof. Dr.Hakan Pekcanıtez - Prof.Dr.Oğuz Atalay - Prof.Dr.Muhammet Özekes Medeni Usul Hukuku Temel Bilgiler , s. 214)