muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/495, Karar No: 2022/317, Tarih: 10.05.2022

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir şekilde çözümlenebilmesi için müşterek faillik için gereken şartlardan birisi olan "suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurma" unsurunun ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

Bu konuda doktrinde;

İzzet Özgenç; “Müşterek failler, suçun işlenişine bulundukları iştirak katkılarıyla suçun kanuni tarifinde yer alan objektif, maddi unsurların hepsini yalnız başına gerçekleştirmek zorunda değildirler; fakat, aralarındaki işbölümü gereğinde, bu maddi unsurlardan bir kısmını gerçekleştirmekle de fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurabilirler. Meselâ bir banka soygunu sırasında suç ortaklarından biri silahıyla bankadakileri etkisiz hale getirirken, diğeri kasadaki paraları alır. Bu gibi olayda her iki suç ortağının suçun işlenişine bulundukları katkılar, söz konusu suçun icrası açısından birbirlerini tamamlayıcı niteliktedir. Dolayısıyla, her iki suç ortağı, suçun icrası üzerinde müşterek bir hakimiyet kurmaktadır.

Müşterek hakimiyetin kurulup kurulmadığının tayininde suç ortaklarının suçun icrasındaki rol dağılımları ve suçun işlenişine bulunulan katkının arzettiği önem, zaruret, gözönünde bulundurulacaktır. Öyle ki, fiilin icrası veya akim kalması müşterek faillerden her birinin elinde bulunmaktadır. Müşterek failin suçun icrasına bulunduğu katkının arzettiği bu zaruret nedeniyle; burada, fonksiyonel, müessir fiil hakimiyeti, bir başka ifadeyle, icrai faaliyette bulunmayı gerekli kılan fiil hakimiyeti kavramı kullanılmaktadır.

Buna göre, suçun icrasına bulunan katkı, suçun başarıyla işlenmesi açısından zorunluluk arzediyorsa, bu suç ortağı müşterek faildir. Öyle ki, suçun işlenişine bulunan her bir müşterek katkı, fiilin başarıyla tamamlanması açısından gereklilik arzettiği gibi; bu müşterek katkılardan herhangi birinden vazgeçilmesi, fiili gerçekleşmeme, akim kalma tehlikesine maruz bırakır.

...

Müşterek faiilik, her zaman, yukarıdaki banka soygunu örneğinde olduğu gibi, suç ortaklarının iştirak katkılarının karşılıklı olarak birbirlerini tamamladığı klasik şekliyle karşımıza çıkmamaktadır. Bazı hallerde, müşterek faillerden her biri suçun kanunî tarifindeki bütün unsurları tek başına gerçekleştirmeye gayret etmek üzere, bir müşterek anlaşmaya varılır. Böyle bir durumda müşterek hareket etmenin amacı, fiilin akim kalma ihtimalini mümkün olduğunca az indirmektir. Fakat, bu demek değildir ki, böyle bir ihtimalde her bir suç ortağının suçun işlenişine bulunduğu katkı bizatihî önemsizdir. Aksine, suçun icraî hareketlerini gerçekleştirecek suç ortağı sayısının artırılması suretiyle, suç planının başarıya ulaşması ihtimalinin mümkün olduğunca artırılması, sağlama alınması amaçlanmaktadır." (Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 8. Bası, Seçkin Yayınları, ..., 2019, s. 534-539.),

Mahmut Koca-İlhan Üzülmez; “Bir suçun işlenişine olan katkı haricen sadece yardım etme şeklindeki fiil olarak gözükebilir. Bu harici görüntüye rağmen, eğer somut olayda suçun icrasına bulunan bu katkı suçun başarıyla işlenmesi açısından zorunluluk arz ediyorsa, yani bu katkı suçun icrası bakımından önemli ise bu suç ortağı müşterek fail sayılacaktır. Suçun işlenişine olan katkının önemi olay anına göre belirlenmelidir. Sonradan yapılan bir değerlendirmeyle önemsiz görülen bir katkı, olay anına göre yapılacak değerlendirmeye önemli bir fonksiyon icra etmiş olabilir." (Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 8. Bası, Seçkin Yayınları, ..., 2015, s. 430-431.),

Emin Artuk-... Gökcen; “Fiilin üzerinde müşterek hâkimiyet kurulduğundan, suçu işleyen kişiler fail statüsündedir. Müşterek faillikte, failler sorumluluklarını doğrudan kendi fiillerinden almaktadır. İşlenen haksızlıkla doğrudan temas halinde olan müşterek faillerin sorumlu tutulabilmeleri için bağlılık kuralına ihtiyaç yoktur. Bu bakımdan müşterek faillikte sorumluluk, bağlılık kuralına dayanmaz.

Fiil üzerinde müşterek hâkimiyetin kurulup kurulmadığının tayininde, suça katılan kişilerin suçun icrasında üstlendikleri roller ve suçun icrasına bulundukları katkının gösterdiği önem ve zaruret göz önünde bulundurulmalıdır.

Müşterek faillikte, kişiler aralarında ... bölümü yapmış olduklarından, müştereken gerçekleştirmiş oldukları fiilin tümünden sorumlu tutulurlar. Her müşterek fail suçun icrasına ilişkin müessir, fonksiyonel bir katkıda bulunmaktadır. Bu katkı suç planının başarıya ulaşması açısından çok önemlidir ve bu sebeple fiil üzerinde hâkimiyetin esasını teşkil etmektedir." (Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Bası, ... Yayınevi, ..., 2019, s. 733-734.),

Şeklinde görüşler ileri sürmüşlerdir.

Müşterek faillikte, kişiler aralarında ... bölümü yapmış olduklarından, müştereken gerçekleştirmiş oldukları fiilin tümünden sorumlu tutulurlar. Her müşterek fail suçun icrasına ilişkin müessir, fonksiyonel bir katkıda bulunmaktadır. Bu katkı suç planının başarıya ulaşması açısından çok önemlidir ve bu sebeple fiil üzerinde hâkimiyetin esasını teşkil etmektedir." (Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Bası, ... Yayınevi, ..., 2019, s. 733-734.),

Şeklinde görüşler ileri sürmüşlerdir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunca 18.04.2017 tarih ve 284-238 sayı ile; hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan verilen mahkûmiyet hükmü kesinleşen diğer sanık ile yağma suçunun işlenmesini kolaylaştırmak için öldürme suçunu işleme yönünde ortak karar alan ve olay anında diğer sanığın yanına yer alıp gerektiğinde olaya müdahale edebilecek konumda olan sanığın TCK'nın 37/1. maddesi kapsamında müşterek fail olarak sorumlu olduğuna karar verilmiş, benzer şekildeki 31.01.2017 tarihli ve 840-35 sayılı kararda ise; husumetli oldukları katılanın ceza infaz kurumundan tahliye edildiğini öğrendikten sonra katılanın kaldığı yeri araştırıp bulan sanıkların, katılanın güzergâhı üzerinde pusu kurup katılanın aracını görünce de tüm sanıkların harekete geçerek araca doğru koştuktan sonra içlerinden birinin av tüfeğiyle ateş ettiği olayda suçun planlanması aşamasından neticenin gerçekleşmesi aşamasına kadar birlikte hareket eden diğer sanıkların, bizzat ateş eden sanığın eylemine TCK’nın 37. maddesi kapsamında müşterek fail olarak katıldıkları kabul edilmiştir. Görüldüğü üzere Ceza Genel Kurulunca benzer mahiyetteki olaylarda istikrarlı bir şekilde, öldürme eylemini bizzat gerçekleştiren sanığın yanında yer alıp gerektiğinde sanığın yerine geçebilecek durumda olan diğer sanıkların TCK'nın 37/1. maddesi kapsamında müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerektiğine karar verilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Maktul ...'un ... ilinde kendisine ait ... Plaza isimli ... yerinde oto alım satımı ile uğraştığı, sanıklar ... ve ...'in maktulün ... yerinde müdür, inceleme dışı katılan sanıklardan ... Kaba'nın oto yıkayıcısı, ... Saraç'ın çaycı ve ... Kaba'nın da şoför olarak çalıştığı, daha önce galericilik yapan sanık ...’ın ise, oğulları olan diğer sanıklar ..., ... ve ... ile birlikte ...Kuyumculuk adlı ... yerinde kuyumculukla uğraştığı, olay tarihinden önce maktul ...’nın, arkadaşı olan sanık ...’dan özel plakalı... marka araç satın aldığı, bu aracın plaka ve vergi borcunun kim tarafından ödenmesi gerektiği hususunda taraflar arasında anlaşmazlık çıktığı, 10.12.2009 tarihinde saat 12.33 sıralarında maktul ...’nın, sanık ...’ı cep telefonundan aradığı, sanık ...’ın oğulları olan ..., ... ve ...'ın da bu sırada ...Kuyumculuk adlı ... yerinde bulundukları, sanık ...’ın telefonda maktul ... ile hararetli bir şekilde konuştuktan sonra cep telefonunu oğlu olan ...’e verdiği, sanık ...’in de maktul ... ile hararetli bir şekilde konuştuğu, bu telefon görüşmesinin toplamda 3 dakika 25 ... sürdüğü, yaklaşık 16 dakika sonra sanık ...'ın saat 12.49.31’de cep telefonuyla 155 Polis İmdat hattını aradığı ancak görüşme yapamadığı, bu arada sanık ...’in üzerinde taşıdığı 9 mm çaplı Parabellum tipi fişek atan Sarsılmaz marka ruhsatsız yarı otomatik tabancasını, sanık ...’ın da yine üzerinde taşıdığı 6,35 mm çapında Browning tipi fişek atan CZ marka, ruhsatsız yarı otomatik tabancasını kontrol ettiği, sanık ...'ın ise dükkânın arkasında bulunan ardiyedeki Huğlu marka, 16 numara av fişeği atan av tüfeğini alarak omuzuna astığı, sanık ...’in de 6136 sayılı Kanun’a göre yasak niteliği olan kamayı beline soktuğu, sanık ...’ın dükkânın içinde bir süre durduktan sonra ışıkları söndürdüğü, sanıklar... ...,... ve ...t’in kuyumcu dükkânına gelmek üzere yola çıktığını düşündükleri maktul ... ve yanında çalışan diğer sanıkları beklemeye başladıkları; maktul ...’nın sanık ... ile yaptığı telefon görüşmesinden sonra şoförü olan inceleme dışı katılan sanık ... Kaba’ya aracı hazırlamasını söylediği ve ... yerinde çalışan diğer sanıklara da talimat vererek yola çıktıkları, önde giden Mercedes marka araçta ... Kaba, ... ve maktul ..., arkalarından kendilerini takip eden Volkswagen... marka araçta ise sanık ... ile inceleme dışı katılan sanıklar ... Kaba ve ... Saraç’ın bulunduğu, maktul ...’nın yanına 9 mm çapında kısa Browning tipi fişek atan CZ marka, ruhsatsız yarı otomatik tabancasını aldığı, maktul ...’nın yanında çalışan diğer sanıkların da yanlarına bir adet sopa aldıkları, saat 12.50 sıralarında maktul ...’nın sağ ön koltukta oturduğu Mercedes marka aracı kullanan inceleme dışı sanık ... Kaba’nın ...Kuyumculuk isimli ... yerinin önüne gelerek aracı kaldırımın önünde dik bir şekilde park ettiği, sanık ...’in ise sevk ve idaresindeki Volkswagen... marka aracı biraz daha geride Mercedes marka araca paralel bir şekilde park ettiği, araçtan inen maktul ... ile omzundaki av tüfeğiyle .

...’nın yanında çalışan diğer sanıkların da yanlarına bir adet sopa aldıkları, saat 12.50 sıralarında maktul ...’nın sağ ön koltukta oturduğu Mercedes marka aracı kullanan inceleme dışı sanık ... Kaba’nın ...Kuyumculuk isimli ... yerinin önüne gelerek aracı kaldırımın önünde dik bir şekilde park ettiği, sanık ...’in ise sevk ve idaresindeki Volkswagen... marka aracı biraz daha geride Mercedes marka araca paralel bir şekilde park ettiği, araçtan inen maktul ... ile omzundaki av tüfeğiyle ... yerinin önüne çıkan sanık ...'ın karşılaştıkları, kısa bir konuşmanın ardından sanık ...'ın dükkâna girerek omzundaki av tüfeğini arkadaki ardiyeye bıraktığı ve tekrar dışarı çıktığı, bu esnada sanık ... ile Mercedes marka araçtan inen sanık ... arasında tartışma ve itekleşmenin yaşandığı, sanık ...'in üzerinde taşıdığı bıçağı sanık ...’a gösterdiği, sanık ...’ın da sanık ...’in boynunu sıktığı, bunun üzerine o sırada dükkânın önündeki kaldırım üzerinde Mercedes marka aracın sağ ve sol hizasında bulunan sanıklar ... ve...'ın bellerindeki tabancaları çıkarıp atışa hazır hâle getirdikten sonra maktul ...’nın bulunduğu Mercedes marka aracın sağına doğru aynı anda ateş ettikleri, bu atışlardan çok kısa bir süre sonra sanık ...'ın tekrar dükkâna girerek içeriye bıraktığı av tüfeğini alıp dükkânın içinden açık hâldeki kapıdan dışarıya doğru iki el ateş ettiği, maktul ...'nın göğüs bölgesine isabet eden mermi çekirdeği yarası nedeniyle Mercedes marka aracın sağ arka teker tarafında yere düştüğü, bel ve batın bölgesine 2 adet mermi çekirdeği isabet eden sanık ...’ın ise, maktul ...’ya ait tabancayı alarak sanıklar... ve ...t’in bulunduğu yere doğru 1 el ateş ettiği, olay yerinin yakınlarında bulunan polis memurlarının duruma müdahale ederek çatışmayı sonlandırmak amacıyla havaya 2 el ateş ettikleri, olay yerine gelen takviye ekiple birlikte müdahale eden tanık polis memurlarının sanıklar...... ve ...t ile diğer tarafta bulunan sanık ... ile inceleme dışı katılan sanıklar ... Kaba ve ... Kaba’yı olay yerinde yakaladıkları, maktul ... ile sanık ...’ın olay yerine çağrılan ambulansla hastaneye kaldırıldıkları, sanık ...’in ise bir süre sonra kendisini arayan polis memurlarına civardaki bir benzin istasyonunda teslim olduğu, polis memurlarının maktul ...’ya ait tabancayı son olarak sanık ...’in elinde gördükleri, Mercedes marka aracın sağ ön camına saçma taneleri isabet ettiği, maktul ...’ya isabet eden mermi çekirdeğinin vücudunu terk etmesi nedeniyle ele geçirilemediği, sanık ...’ın vücudundan çıkarılan bir adet mermi çekirdeğinin ise sanık ...'in kullandığı tabancadan atıldığının tespit edildiği, olay yerinden ele geçirilen 9 mm çapında Parabellum tipi kovanlardan 5’i ile 1 adet mermi çekirdeği ve 1 adet mermi çekirdeği gömlek parçasının sanık ...’in kullandığı tabancadan, 9 mm çapında Parabellum tipi diğer 2 adet kovanın polis memuru tarafından havaya uyarı amaçlı olarak, 9 mm çapında kısa Browning tipi 1 adet kovan ile 1 adet mermi çekirdeğinin sanık ..

...’ın vücudundan çıkarılan bir adet mermi çekirdeğinin ise sanık ...'in kullandığı tabancadan atıldığının tespit edildiği, olay yerinden ele geçirilen 9 mm çapında Parabellum tipi kovanlardan 5’i ile 1 adet mermi çekirdeği ve 1 adet mermi çekirdeği gömlek parçasının sanık ...’in kullandığı tabancadan, 9 mm çapında Parabellum tipi diğer 2 adet kovanın polis memuru tarafından havaya uyarı amaçlı olarak, 9 mm çapında kısa Browning tipi 1 adet kovan ile 1 adet mermi çekirdeğinin sanık ...’in kullandığı tabancadan, 6,35 mm çapında Browning tipi 5 adet kovan ile deforme hâldeki 2 adet mermi çekirdeğinin sanık ...’ın kullandığı tabancadan atıldıkları, vücuduna iki adet mermi çekirdeği isabet eden ve kaldırıldığı hastanede acil ameliyata alınan sanık ...’ın batın bölgesinde oluşan yara nedeniyle hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığı, bel bölgesinde isabet eden yaranın hayati tehlike geçirmesine neden olmadığı, sanık ... tarafından boğazı sıkılan sanık ...’in basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralandığı, diğer sanıklar ile inceleme dışı katılan sanıkların vücudunda herhangi bir darp, cebir veya ateşli silah yaralanmasına rastlanılmadığı, maktul ...’nın ise sol göğüs bölgesine isabet eden bir adet ateşli silah mermi çekirdeği yaralanması neticesinde gelişen iç organ yaralanmasına bağlı iç ve dış kanama neticesinde öldüğü olayda;

Maktul ... ile hararetli bir şekilde telefon görüşmesi yaptıktan sonra, maktul ve yanında çalışan diğer sanıkların kuyumcu dükkânına geleceklerini anlayan sanık ...’ın, av tüfeğini omzuna takıp dükkânın ışıklarını kapatarak yanlarına tabanca ve bıçak alan oğullarıyla birlikte maktul ve diğer sanıkları beklemeye başlaması göz önüne alındığında, birlikte silahla çatışmaya girmek üzere hazırlık yapmak suretiyle oğulları olan diğer sanıklarla fikir ve irade birliği içerisinde olduğunun anlaşılması, ... yerinin önüne gelen maktul ve diğer sanıkları omzundaki av tüfeğiyle karşılaması, oğulları olan diğer sanıklar... ve ...’in tabancayla ateş etmelerinden çok kısa bir süre sonra kuyumcu dükkânına girerek av tüfeğiyle Mercedes marka araca doğru 2 el ateş etmesi suretiyle fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurması karşısında; sanık ...’ın, oğulları olan diğer sanıklar ... ve ...’ın gerçekleştirmiş oldukları kasten öldürme suçuna TCK’nın 37/1. maddesi kapsamında “müşterek fail” olarak iştirak ettiği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme gerekçesinin isabetli olmadığına, sanık ... hakkındaki kasten öldürme suçuna yardım etmeden kurulan mahkûmiyet hükmünün, sanığın oğulları olan diğer sanıklar ... ve ...’ın gerçekleştirmiş oldukları kasten öldürme suçuna TCK’nın 37/1. maddesi kapsamında “müşterek fail” olarak iştirak ettiğinin gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Yerel Mahkeme yapılan yargılama sonucunda sanık ... hakkında kasten öldürme suçundan TCK 39 maddesi gereğince yardım etmekten verilen mahkumiyet kararının Yargıtay 1. Ceza Dairesince yapılan temyiz incelemesinde, çoğunluk kararı ile sanığın isnat edilen eyleme TCK 37/1 maddesi kapsamında iştirak ettiği gerekçesi ile bozma kararı verilmiş. Yerel mahkeme kararında direnmiştir.

Direnme kararını görüşen Yargıtay Ceza Genel Kurulu çoğunluk kararı ile, sanığın eylemi TCK 37/1 maddesi kapsamında müşterek fail olarak olarak işlendiğine karar vermiştir. Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu ile aramızdaki görüş ayrığı, sanığa isnat edilen eyleme TCK 37/1 maddesi kapsamında müşterek fail olarak mı, TCK 39/2 maddesi kapsamında yardım eden sıfatıyla mı katıldığına ilişkindir.

Olay araba alım satım işi yapan karşı tarafın araba satışından kaynaklanan masraf alacağı uyuşmazlığı nedeniyle karşı tarafın silahlı olarak sanık ... ve oğullarının işlettiği kuyumcu ... yerine gelmeleri nedeniyle başlamıştır. Sanık ...’ın oğulları ... yerinin kapısına gelen maktulünde olduğu karşı tarafla karşılıklı silahlı çatışmaya başlamıştır. Silahlı çatışmanın başlaması üzerine sanık ... kendisine ait kuyumcu dükkanının içinden tezgahı siper alarak tüfekle dışarı doğru kendisini korumak amacıyla hedef gözetmeksizin ateş etmiştir. Sanık ...’ın kendi eyleminden yaralanan ve ölen olmamıştır. Sanık ...’ın öldürme suçunu gerçekleştiren oğulları ile doğrudan öldürme suçunu birlikte işlediğine dair hiçbir delil ve emare yoktur.

Sanık ...’ın eylemi olay yerinde yaşanan silahlı çatışma sırasında kendisine ait kuyumcu dükkanına karşı tarafın girmesini önlemek ve kendisini korumak için rastgele ateş etme eyleminden ibarettir. Sanığın oğulları sanıklar... ve ...’in işledikleri kabul edilen maktulün öldürülmesi suçuna TCK 39/2 maddesi kapsamında yardım eden olarak katılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sanığın öldürme suçuna TCK 39/2 maddesi yardım eden sıfatıyla katıldığına dair Yerel Mahkeme direnme kararının isabetli olduğu kanaatinde olduğumdan,

Sanığa isnat edilen eylemin TCK 37/1 maddesi kapsamında olduğu gerekçesiyle direnme kararının bozulmasına karar veren, Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun görüşüne katılmıyorum." görüşüyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi de; sanık ...'ın diğer sanıkların eylemine TCK'nın 39/2. maddesi kapsamında "yardım eden" sıfatıyla iştirak ettiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

2- Sanık ... hakkında, silahla tehdit suçundan açılan kamu davasında dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği;

5237 sayılı TCK'nın 66. maddesinde; Kanun'da aksine bir hüküm bulunmadıkça kamu davasının maddede yazılı sürelerin geçmesiyle düşeceği düzenlenmiş, maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde de beş yıldan fazla olmamak üzere hapis ya da adli para cezasını gerektiren suçlarda bu sürenin sekiz yıl olacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un 67. maddesinin üç ve dördüncü fıkraları uyarınca kesen bir nedenin varlığı hâlinde zamanaşımı, kesilme gününden itibaren yeniden işlemeye başlayacak ve ilgili suça ilişkin olarak Kanun'da belirlenen süre en fazla yarısına kadar uzayacaktır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun süreklilik gösteren birçok kararında açıkça vurgulandığı üzere, yargılama yapılmasına engel olup davayı düşüren hâllerden biri olan dava zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi hâlinde, yerel mahkeme ya da Yargıtay, resen zamanaşımı kuralını uygulayarak kamu davasının düşmesine karar verecektir.

Bu açıklamalar ışığında ön sorun konusu değerlendirildiğinde;

Sanık ...’e atılı silahla tehdit suçunun yaptırımı TCK’nın 106/2-a maddesinde 2 yıldan 5 yıla kadar hapis hapis cezası olarak öngörülmüş olup aynı Kanun'un 66/1-e maddesi gereğince bu suça ilişkin asli dava zamanaşımı süresi 8, kesintili zamanaşımı süresi ise 12 yıldır.

Daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan ve 10.12.2009 tarihinde gerçekleştirildiği iddia edilen eylemle ilgili olarak, TCK'nın 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca belirlenen 12 yıllık zamanaşımı süresi, 10.12.2021 tarihinde dolmuş bulunmaktadır.

Daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan ve 10.12.2009 tarihinde gerçekleştirildiği iddia edilen eylemle ilgili olarak, TCK'nın 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca belirlenen 12 yıllık zamanaşımı süresi, 10.12.2021 tarihinde dolmuş bulunmaktadır.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin sanık ... hakkında silahla tehdit suçuna ilişkin direnme kararına konu hükmünün, gerçekleşen dava zamanaşımı nedeni ile bozulmasına ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta, 1412 sayılı CMUK'nın, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesine göre karar verilmesi mümkün olduğundan, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca sanık ... hakkındaki silahla tehdit suçundan açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmelidir.

3- Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında 6136 sayılı Kanun'a muhalefet etme suçundan usulüne uygun olarak açılmış dava bulunmadığından bahisle herhangi bir karar verilmeden “suç duyurusunda bulunulmasına” ilişkin kararın temyiz edilebilir nitelikte olup olmadığı ve Özel Dairece bu suça ilişkin olarak bozma kararı verilip verilemeyeceği, Özel Dairece bozma kararı verilebileceğinin kabulü hâlinde ise sanık hakkında 6136 sayılı Kanun’a muhalefet etme suçundan kamu davası açılıp açılmadığı;

1412 sayılı CMUK’un, 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereğince karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 305. maddesi uyarınca, ceza mahkemelerince verilen hükümler temyiz kanun yoluna tâbidir. 5271 sayılı CMK'nın 223. maddesinde ise hükümler “beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi, davanın düşmesi kararı” olarak sınırlı şeklinde sayılmıştır.

Hüküm niteliğinde olmamakla birlikte bazı kararların da kanun yolu bakımından temyizi kabil olduğu kabul edilmiştir. Örneğin; hüküm niteliğinde bulunmayan CMK'nın 223. maddesinin 10. fıkrası uyarınca adlî yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararları ile TCK'nın 18. maddesinin 4. fıkrası uyarınca geri verme talebi ile ilgili olarak verilen kararların temyizi mümkündür.

Buna göre; Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılabilmesi için öncelikle CMK’nın 223. maddesi uyarınca verilmiş bir hüküm veya temyize konu olabilecek bir karar bulunması gerekmektedir.

Hüküm kavramı, esasen arapca bir kelime olup Türk Dil Kurumu sözlüğünde "yargı, egemenlik, hakimiyet, değer, aynı veya benzer nitelikler, önem, geçerlilik, etki, hız, şiddet ve kararlar" anlamına gelmektedir.

Arapça bir sözcük olan karar " şüphelerin, tartışmaların son bulduğu, seçilen yolun uygulanmaya başlandığı, mantıksal sürecin nihai ürünü; birden çok kişinin iradelerinin aynı noktaya doğru olması ile ortaya çıkan anlaşma" (Yılmaz, Ejder, Hukuk sözlüğü, ... 2021, s.445).