muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/309, Karar No: 2006/359, Tarih: 07.06.2006

**Hukuk Genel Kurulu         2006/4-309 E.  ,  2006/359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/03/2006

Taraflar arasındaki “manevi tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;Ankara Asliye 12.Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 8.6.2004 gün ve 125-248 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 13.10.2005 gün ve 14562-10882 sayılı ilamı ile, (... Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Yerel mahkemece dava reddedilmiş, kararı davacı temyiz etmiştir.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nda Müsteşar Yardımcısı olan davacı 26/12/2002'de görevinden alınarak "müşavirlik" görevine atanmış, bu atamaya yönelik kararın idari yargı kararı ile iptali ile yasal sürede, 3/12/2003'de görevine iade edilmiştir. Daha sonra 26/1/2004 tarihinde davacının bu kez "APK Uzmanlığı" kadrosu ile ataması yapılmıştır. Davacı bu yeni atama ile yargı kararının görünürde uygulandığı halde gerçekte uygulanmadığını belirterek eldeki bu davayı açmıştır. Yukarıdaki anlatım itibariyle idari yargı kararının gerçek anlamda uygulanmadığı, başka birisinin idari yargı kararı ile göreve dönmesi üzerine kadronun boşaltılmasında hukuki zorunluluk bulunmadığı, mevcut yasal düzenlemeye göre yargı kararının kadro aranmaksızın uygulanması gerektiği de gözetildiğinde davacı hakkındaki işlemle gerçek ve kalıcı nitelikte yargı kararının uygulandığından söz edilemez. Şu durumda davacı yararına takdir edilecek miktarda manevi tazminata hükmetmek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, idari yargı kararının uygulanmaması nedenine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, idari yargı kararının uygulanmaması nedenine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili; Tarım ve Köy işleri Bakanlığı müsteşar yardımcılığı görevinde iken, 26.12.2002 tarihli müşterek kararname ile Bakanlık müşavirliğine atanan müvekkilinin; bu atamaya yönelik kararnamenin iptali istemiyle açtığı davada, Danıştay 5. Dairesi’nce verilen yürütmeyi durdurma kararından sonra 3.12.2003 tarihinde görevine iade edildiğini; ancak, 26.1.2004 tarihinde ikinci kez görevinden alınarak Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı emrine APK Uzmanı olarak atandığını; bu son atamaya, başka birinin idari yargı kararıyla göreve dönmesi sonucu kadro boşaltılması gerekçe olarak gösterilmiş ise de, boş bulunan diğer müsteşar yardımcılığı kadrolarına eş zamanlı başka atamalar yapılmış olmasının, yürütmeyi durdurma kararının gerçekte değil, görünürde uygulandığının göstergesi olduğunu; bu işlemler nedeniyle müvekkilinin mesleki kariyeri ve itibarı zedelendiği gibi,ailevi açıdan da ağır tesirleri olduğunu ileri sürerek, 10.000.000.000 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı hakkında tesis edilen işlemin, tamamen yasal ve Anayasal zorunlulukların gereği olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini cevaben bildirmiştir.

Mahkemenin, “davacının Müsteşar yardımcılığı görevinden alınması yönündeki idari işlemin yürütülmesinin durdurulmasına dair yargı kararı uygulanarak 3.12.2003 tarihinde görevine iade edildiği, takip eden dönemde yapılan atama işlemleri ile ilgili yargı kararı bulunmadığı gibi, idarenin uygulamaktan kaçındığı, başkaca yargı kararının da olmadığının anlaşıldığı” gerekçesiyle “davanın reddine “dair verdiği karar, Özel Dairece yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuş; Yerel Mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Tarım ve Köy işleri Bakanlığı’nda Müsteşar yardımcısı olarak görevli bulunan davacının, 26.12.2002 tarihli müşterek Kararname ile Bakanlık Müşavirliğine atandığı; anılan Kararnamenin iptali istemiyle açılan davada Danıştay 5. Dairesi’nin 22.9.2003 tarihli kararı ile “dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulmasına” karar verilmesi üzerine davacının, 3.12.2003 tarihinde görevine iade edildiği; akabinde, dava dışı şahsın yargı kararıyla Müsteşar yardımcılığı görevine dönmesi üzerine kadro boşaltılmasında zorunluluk bulunduğu gerekçesiyle davacının görevinden alınarak 26.1.2004 tarihinde Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı APK Uzmanı olarak atandığı ve boş bulunan başka bir Müsteşar Yardımcılığı kadrosuna 29.1.2004 tarihinde yeni bir atama yapıldığı uyuşmazlık dışıdır.

Açıklanan maddi olgu, bozma ve direnme kararlarının kapsamları itibariyle uyuşmazlık; 22.9.2003 tarihli yürütmeyi durdurma kararının gerçek ve kalıcı nitelikte uygulanıp uygulanmadığı, bu bağlamda davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, Anayasa’nın 2. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti, Sosyal bir Hukuk Devleti'dir. Bu noktada Hukuk Devleti, insan hak ve özgürlüklerini ön planda tutan, bu hakları koruyucu, adaletli bir hukuk düzeni kuran ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan Anayasa ve Hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yönetenlerin her türlü işlem ve eylemleri yargı denetimine tabi olan bir devlettir.

Gerçekte de bireylerin devlete karşı güven duyabilmeleri, maddi ve manevi varlıklarını serbestçe, korkusuzca geliştirebilmeleri, ancak hukuk güvenliğinin sağlandığı bir sistem içinde olanaklıdır.

Şu durum karşısında Hukuk Devleti ilkelerinin yaşamda tutulması, amacının sağlanması için bağımsız yargı kararlarına uymak kaçınılmaz bir zorunluluktur.

İşte bu nedenledir ki, yasa koyucu idarenin her türlü eylem ve işlemlerine yargı yolunu açık tutmuş, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uyma zorunluluğunu hükme bağlamıştır (Anayasa Md. 125, 138).

Ayrıca Anayasa'nın 138.maddesi hükmüne paralel olarak; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28.maddesinin 1.fıkrasında “...Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre, idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez..." Hükmü yer almakta olup; 4. fıkrasında ise "mahkeme kararlarının otuz gün içinde kamu görevlilerince kasten yerine getirilmemesi halinde ilgili, idare aleyhine dava açabileceği gibi, kararı yerine getirmeyen kamu görevlisi aleyhine de tazminat davası açabilir." Şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.

Gerek öğretide, gerekse sapma göstermeyen yargısal içtihatlarda yargı kararlarını uygulamamanın, salt kişisel kusuru oluşturacağı benimsenmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, yürütmenin durdurulması kararları da nihai kararlar gibi bir mahkeme kararı olduğundan, anılan kararlara yürütme ve idarenin uyma zorunluluğu bulunduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, İdari yargı ve Danıştay’ca verilen yürütmenin durdurulması veya iptal kararlarının salt uygulanmaması, bu kararları uygulamayan kamu görevlilerinin, zararın gerçekleşmesi halinde tazminatla sorumlu tutulmasını gerektirici bir olgudur.

Hemen belirtilmelidir ki, yürütmenin durdurulması kararları da nihai kararlar gibi bir mahkeme kararı olduğundan, anılan kararlara yürütme ve idarenin uyma zorunluluğu bulunduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, İdari yargı ve Danıştay’ca verilen yürütmenin durdurulması veya iptal kararlarının salt uygulanmaması, bu kararları uygulamayan kamu görevlilerinin, zararın gerçekleşmesi halinde tazminatla sorumlu tutulmasını gerektirici bir olgudur.

Diğer anlatımla sorumluluk için idarenin ve kamu görevlisinin ayrıca kin, garez, husumet ve benzeri duyguların etkisi altında hareket ettiklerinin araştırılmasına gerek yoktur. Salt yargı kararlarının yerine getirilmemesi sorumluluk için yeterli bir unsurdur (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 22.10.1979 gün ve 7/2 sayılı kararı).

Yargı kararlarının uygulanmaması, kamu görevlisi yönünden kişisel kusur oluşturmasının yanında; Türk Ceza Kanununun 228. maddesinde açıklanan "Devlet memurlarından her kim bir şahıs veya memur hakkında memuriyetine ait vazifeyi suiistimal ile kanun veya nizamın tayin ettiği ahvalden başka suretle keyfi bir muamele yapar veya yapılmasını emreder veya ettirirse cezalandırılır." Hükmünü ihlal eden suç niteliğinde olduğu ceza yargısı ile tesbit edilmiştir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 05.05.1998 T. E. 98/14-MD.122.K.1998/167 sayılı kararı).

Somut olayda; davalının Tarım ve Köy işleri Bakanı olarak görevli bulunduğu sırada Müsteşar yardımcısı olan davacı, bu görevinden alınarak müşavirlik görevine atanmıştır. Herne kadar davacı, atama işleminin idari yargı kararı ile yürütülmesinin durdurulmasından sonra, 3.12.2003 tarihinde görevine iade edilmiş ise de, kısa bir süre sonra, 26.1.2004 tarihinde APK Uzmanlığı kadrosu ile ikinci kez görev yerinin değiştirilmiş ve salt kadro boşaltılması nedenine dayalı olarak yapılan bu ikinci atamadan sonra, açık bulunan diğer Müsteşar yardımcılığı kadrolarına başka atamalar yapılmış olması karşısında; Danıştay 5. Dairesince verilen 22.9.2003 tarihli yürütmeyi durdurma kararının gerçek anlamda uygulandığından söz edilmesi olanaklı değildir.

Bu itibarla, davalının imza ve katkılarıyla yapılan işlemlerle, yürütmeyi durdurma kararı gerçek ve kalıcı nitelikte uygulanmadığından; zararın varlığının kabulü ile, davalının tazminatla sorumlu tutulması gerektiği kuşku ve duraksamadan uzaktır.

Hal böyle olunca; Yerel Mahkemece, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen ve davacı yararına manevi tazminat takdir edilmesi gereğine işaret eden Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, yanılgılı gerekçeyle davanın reddine dair önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 07.06.2006 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4584, Karar No: 2014/220, Tarih: 27.01.2014

**1. Ceza Dairesi         2013/4584 E.  ,  2014/220 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No: 1 - 2013/13160

MAHKEMESİ : İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO: 16/11/2012, 2010/170 (E) ve 2012/365 (K)

SUÇ : Eşini tasarlayarak öldürmeye azmettirme

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hükümlüler Yılmaz ve İsmet'in 2 yıla yakın süredir sevgili oldukları, Yılmaz'ın çocukları olmadığı için resmi nikahlı eşinden boşanıp İsmet ile İsmet'in yaşadığı Almanya'ya yerleşme planları yaptığı ve bunu çevresiyle paylaştığı, İstanbul'dan kendi kullandığı otomobil ile yola çıkan İsmet'in olay gecesi İzmir-Aydın karayolunda durduğu, İsmet'in İzmir'de ikamet eden Yılmaz'ı olay yerine çağırdığı, yine İsmet'in ablası olan sanık Binnur'un eşi maktul S.. K..'ın da İsmet'le telefonlaşması üzerine olay yerine geldiği, S.. K..'ın olay yerine geldiği taksinin şoförünün beyanlarına göre maktul S.. K..'ın eşinin kardeşi olan İsmet ile olay günü ve sonrasında tatil yapma planı içinde olduğu, bu şekilde birbirlerini gören Yılmaz ve S.. K..'ın tartışmaya başladıkları, Yılmaz'ın av tüfeği ile vurarak S.. K..'ı öldürdüğü, İsmet ve Yılmaz'ın tasarlayarak öldürme suçundan mahkum oldukları ve cezalarının Dairemizce onandığı olayda,

Sanık Binnur'un hükümlüleri azmettirdiğine ilişkin İsmet'in sonradan döndüğü ve tanıklarca da doğrulanmayan beyanı dışında her türlü kuşkudan uzak kesin ve yeterli kanıt bulunmadığı anlaşılmakla, beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık Binnur müdafiinin duruşmalı incelemedeki ve temyiz dilekçesindeki temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, hükmün CMUK'nun 321. maddesi uyarınca tebliğnameye aykırı olarak (BOZULMASINA), bozma kararının niteliğine göre sanık Binnur'un TAHLİYESİNE, başka bir suçtan tutuklu yada hükümlü değil ise derhal salıverilmesi için yazı yazılmasına, 27/01/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.

27/01/2014 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı M.. B..'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık B.. O.. müdafii avukat A..T..'ın yokluğunda 30/01/2014 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2015/7883, Karar No: 2016/1350, Tarih: 03.03.2016

**16. Ceza Dairesi         2015/7883 E.  ,  2016/1350 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : TCK'nın 289/1, 62, 51, 52. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Haczedilerek kendisine yediemin sıfatıyla teslim edilen matbaa makinesinin tahliye nedeniyle işyerinden taşımak zorunda kaldıklarını ve suç kastı olmadığını beyan eden sanığın, haczedilen makine üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunup bulunmadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak hacizli malın kaybolmasına veya bozulmasına neden olup olmadığının tespiti bakımından, icra takip dosyasının denetime imkan sağlayacak şekilde aslının veya onaylı suretinin dosya içerisine alınarak, sanığa yediemin sıfatıyla teslim edilen makinenin akibetinin belirlenmesi ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Kabul ve uygulamaya göre de; 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi uyarınca adli para cezalarının ödenmemesi halinde kamuya yararlı bir işte çalışma kararı verilebileceği de gözetilerek hükümde infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde para cezasının ödenmemesi halinde kalan cezanın hapse çevrilmesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 03.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19280, Karar No: 2017/24855, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/19280 E.  ,  2017/24855 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/22330, Karar No: 2024/650, Tarih: 15.01.2024

**3. Ceza Dairesi         2023/22330 E.  ,  2024/650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/210 E, 2023/15 K.

SUÇ : Devletin Birliğini ve Ülke Bütünlüğünü Bozma

HÜKÜM :TCK’nın 302/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1 maddeleri ile TCK’nın 53, 58/9, 63 maddeleri uyarınca verilen mahkumiyet kararı

İTİRAZNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İTİRAZA KONU KARAR : Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.09.2023 tarih ve 2023/10718 E,

2023/6117 K sayılı bozma kararı

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.09.2023 tarih ve 2023/10718 Esas, 2023/6117 sayılı ilamına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde 17.11.2023 tarihinde yapılan aleyhe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu özetle, 3713 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre terör örgütlerinin amacı doğrultusunda işlendiğinde terör suçu sayılacağı konusunda şüphe bulunmayan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun cebir ve tehditle ve örgüt adına örgütsel faaliyet çerçevesinde işlenmiş olması halinde yani eylemin TCK'nın 109/2 maddesine temas eder nitelikte olması halinde amaç suç bakımından elverişlilik ve vahamet arz ettiğinin kabul edilmesi gerektiği, örgüt faaliyet çerçevesinde bu eylemi gerçekleştiren kişinin artık silahlı terör örgütü üyeliğinden değil fakat amaç suçu düzenleyen TCK'nın 302. maddesi gereğince devletin birliğini ve ülkenin bütünlüğünü bozma suçundan cezalandırılması gerektiğinden bahisle bozma ilamının kaldırılmasına ve sanık müdafiilerinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Ayrıntıları itiraza konu ilamda açıklandığı üzere;

5237 sayılı Kanun'un 302. maddesinde düzenlenen Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçunun oluşabilmesi için, işlenen fiilin cebri nitelikte olması ve bu amaçları gerçekleştirmeye elverişli bulunması gerekir. Bu haliyle suç aynı zamanda bir somut tehlike suçudur.

II. GEREKÇE

Ayrıntıları itiraza konu ilamda açıklandığı üzere;

5237 sayılı Kanun'un 302. maddesinde düzenlenen Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçunun oluşabilmesi için, işlenen fiilin cebri nitelikte olması ve bu amaçları gerçekleştirmeye elverişli bulunması gerekir. Bu haliyle suç aynı zamanda bir somut tehlike suçudur.

Kanuni tanımda yer alan araç fiilin, suç olması gerektiğinde kuşku yoktur. Müstekar uygulamaya göre araç suç, zarar ya da tehlike suçu (Yargıtay 9.CD 26.06.2012T. 2012/2855-8069 sy. k, 15.01.2014 T. 2013/12441-2014/614 sy. k., 30.03.2010 T. 2009/8654-2010/3632 sy. k. 09.06.2011 tarihli, 2011/4202 esas, 2011/3296 karar sayılı kararı vb.) olabilir. Ancak suç teşkil eden her fiilin de amaç suçu oluşturmak için yeterli/elverişli olmadığı açıktır. Fiilin bu niteliği taşıyıp taşımadığı ise her olayın özelliğine göre; fiilin niteliği, işleniş biçimi, işlenme zamanı, toplumda meydana getirdiği etki, ortaya çıkan zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı, faaliyet alanı, ülke genelindeki organik bütünlüğü gibi ölçütler değerlendirilerek takdir edilecektir. Toplumda kaos ve tedirginlik oluşturacak, devlet otoritesine olan güveni sarsacak, kamu düzenini, toplum barışını bozarak devletin ülkesi, milleti ve egemenliği bakımından somut tehlike meydana getirecek yoğunluk ve ciddiyetteki eylemlerin amaç suç yönünden elverişli olduğu kabul edilmektedir. Güdülen amacın gereği olarak bu eylemlerin belli bir kişi ya da kitleye tevcih edilmesi gerekmez. Amaç tedhiş ortamı oluşturmak olduğuna göre hedefin muayyen veya gayrımuayyen olmasının da bir önemi yoktur.

Her halde suçun oluşması için, failin amaca yönelik işlediği vahim eylem/elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekir.

İşlenen araç suçun vahim eylem kabul edilmesi ve failin ayrıca amaç suçtan (TCK 302 md.) da cezalandırılabilmesi için, eylemin bireysel bir amaçla/saikle değil, kanun maddesinde belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere kurulmuş bir örgütün faaliyeti kapsamında ika edilmiş olması gerekmektedir. Bu nedenledir ki failin, geçitli/müterakki suçlardaki özellik nedeniyle, TCK’nın 302. maddesinde tanımlanan amaç suçu sabit görülüp cezalandırıldığı durumda ayrıca TCK’nın 314/1-2. maddesi gereğince cezalandırılamayacağı istikrar kazanan bir uygulama haline gelmiştir (Yargıtay 9. CD. 15.06.2009 T. 2009/6277-7540 sy. k.vb.).

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendiğinde;