muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1182, Karar No: 2019/50, Tarih: 24.01.2019

f) Görünümü toplu veya yarı otomatik tabanca şeklinde olmalıdır. Güvenlik kuvvetlerince kullanılan tam otomatik silâh şeklinde veya görünümünde olmamalıdır.

g) İmal edilen silâhlar üzerine marka, model, çap, imal yılı ve seri numaraları silinmeyecek şekilde vurulmalı, üretimde seri numarası atlaması yapılmamalıdır.

ğ) Bu silâhların ambalaj ve kutularına Ek-1'de yer alan yasal uyarının ve silâhın kullanım kılavuzunun konulması zorunludur.

(2) Yalnızca film yapımı, tiyatro, şenlik, kutlama, tören gibi etkinliklerde kullanılmak üzere yapılacak imalatlarda; birinci fıkranın (b), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen üretim esasları aranmaz. Bu amaçla yapılacak üretimde, üretici firma ile etkinliği gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişiler arasında üretime ilişkin düzenlenecek bir sözleşme ibraz edilmek sureti ile İçişleri Bakanlığından alınacak uygun görüş yazısı ve sözleşmenin bir suretinin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sunulmasını takiben Üretim İzin Belgesi için gereken işlemler başlatılır. İmalatçı firma; üretimi tamamladıktan sonra sözleşmeyi yaptığı gerçek veya tüzel kişiye silahları teslim ettiğine dair bir belge ile birlikte bu silahlara ilişkin Üretim İzin Belgesini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına teslim eder.

(3) İhraç edilmek üzere imal edilecek silahlarda; birinci fıkranın (b), (c), (d), (e), (f) ve (ğ) bentlerinde belirtilen üretim esasları aranmaz." şeklinde hüküm altına alınarak Kanun ve anılan Yönetmelik’le ses ve gaz fişeği atabilen silahların nitelikleri, imali ve ithali hakkındaki usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere ses ve gaz fişeği atabilen silahların, 6136 sayılı Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülemeyecek ve aynı Kanun hükümlerine tabi silahlardan açıkça ayırt edilmesini sağlayan rengi ve şekli belirtilen bir işaret taşıyacak şekilde üretilmeleri zorunludur. Bu tip silahları 6136 sayılı Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülecek şekilde imal edenler veya satanlar 5729 sayılı Kanun’un 4/1, ticaret kastı taşımadan teknik özelliklerinde değişiklik yaparak öldürmeye elverişli silah haline dönüştürenler ise 6136 sayılı Kanun’un 13/5. maddesi delaletiyle 13/1. maddesi uyarınca cezalandırılacaktır. Usulüne uygun imal edilmemesi ya da sonradan teknik özelliklerinde değişiklik yapılması nedeniyle yalnızca ses ve gaz fişeği değil, ayrıca mermi çekirdeği veya saçma tabir edilen özel şekil ve nitelikteki cisimleri de atabilen silahlar yasak niteliği haiz ateşli silahlardan olup memlekete sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulması 6136 sayılı Kanun hükümlerine tâbi olacaktır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar bulunan ve süregelen kararlarında da belirtildiği üzere, ses ve gaz fişeği atabilen bir silaha ilişkin 6136 sayılı Kanun kapsamında yasak niteliği haiz ateşli silah olduğu iddiasıyla bir kamu davası açılması durumunda öncelikle Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından silahın üretim tarihi, marka ve modeline göre mevcut şekilde üretilmesine ve ithaline izin verilip verilmediği sorulup doğrudan mevzuatta öngörülen usul ve esaslara aykırı olarak 6136 sayılı Kanun hükümlerine tabi silah vasfında mı üretildiği, yoksa anılan Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülebilecek şekilde üretilip bilahare de bu imkandan yararlanılarak teknik özelliklerinde değişiklik yapılması sonucunda bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına mı dönüştürüldüğü tereddüte yer bırakmayacak biçimde tespit edilmeli, daha sonra da suça konu silahın üretim tarihi, bu tarih itibarıyla üretim ve ithalinin tabi olduğu usul ve esaslar, mekanik yapısı, görünümü, silahla birlikte çapına uygun ateşli silah fişeği ele geçip geçmediği gibi hususlar üzerinde durularak, niteliğinin 6136 sayılı Kanun kapsamında olduğunun bilinip bilinmediği belirlenmeli, sonucuna göre de sanığın hukuki durumu takdir ve tayin edilmelidir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

10.10.2007 tarihinde saat 10.10 sıralarında silahla tehdit suçuna ilişkin yapılan ihbar üzerine yakalanan sanığın evinden getirmiş olduğu “Voltran Mod. 92 Fırat cal. 9 mm P.A Magnum F4103154” ibareli, şarjörü boş olan, ateşli silah fişeklerini istimale elverişli olmasa da, ses fişeklerinin ön kısmına bilye / saçma tanesi / kurşun küre yerleştirilerek oluşturulmuş özel şekil ve nitelikteki fişekleri atabilecek kadar namlusunda boşluk bulunan tabancayı kolluk görevlilerine teslim ettiği olayda; her ne kadar Özel Dairece, dosyada mevcut bulunan ekspertiz raporuna göre silahın orijinal halinde değişiklik yapılıp yapılmadığının tespit olunamadığı hususu bozma nedeni yapılmış ise de Yerel Mahkemece 25.02.2008 tarihli oturumda, 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen şekilde ses ve gaz fişeği atabilen tabancanın teknik özelliklerinde öldürmeye elverişli silah haline dönüştürülmesine ilişkin bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitine yönelik ek rapor düzenlenmesine karar verilmesi üzerine Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 18.03.2008 tarihli ve 557 sayılı raporda, söz konusu tabancanın namlusunda tadilat yapıldığını gösterir bir emarenin mevcut olmadığının ve silahın imal özelliklerini koruduğunun belirtilmesi, yine ses ve gaz fişeği atabilen silahların imaline ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından izin; ithaline ilişkin ise anılan Bakanlık ve İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmasına yönelik yasal düzenlemelerin suç tarihinden sonra yürürlüğe girmesi nedeniyle suça konu tabancanın marka, model ve üretim tarihi itibarıyla mevcut şekilde üretilmesine izin verilip verilmediği konusunda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından sorulmak suretiyle araştırma yapılmasına gerek bulunmaması, ayrıca Yerel Mahkemece 24.03.2008 tarih ve 545-256 sayı ile suça konu silahın müsaderesine karar verilmesi ve 25.09.2008 tarihinde silahla ilgili müsadere kararının yerine getirilmesi için adli emanet memurluğuna talimat verilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde eksik araştırma ile hüküm kurulmadığı kabul edilmelidir.

Uyuşmazlık konusu bu şekilde çözümlendikten sonra, bir kısım Ceza Genel Kurulu Üyesince, sanığa atılı 6136 sayılı Kanun’a aykırılık suçunun sabit olup olmadığının belirlenmesi gerektiğinin ileri sürülmesi üzerine, Özel Dairenin bozmasında; suça konu kuru sıkı tabancanın üretiminden sonra üzerinde bir değişiklik yapılıp 6136 sayılı Yasa kapsamında bulundurulması ve taşınması ruhsata tabi ateşli silah haline getirilmesinin kesin olarak saptanamaması halinde sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği hususunun amaçlanmış olduğu gözetilerek bu hususa ilişkin yapılan değerlendirmede;

Amacı somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, öğreti ve uygulamada; "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede; "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi halinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp, diğer kısmı gözardı edilerek ulaşılan kanaate veya herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkan vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 18.03.2008 tarihli ve 557 sayılı raporda; inceleme konusu tabancanın namlusunda tadilat yapıldığını gösterir bir emarenin mevcut olmadığının ve silahın imal özelliklerini koruduğunun belirtilmesi, sanıktan özel nitelikli fişek elde edilmemiş olması ve sanığın tüm aşamalarda söz konusu tabancayı kuru sıkı olarak bildiğini savunması karşısında; sanığın suça konu silahı, özel nitelikli fişekleri de atabilme özelliğine sahip olduğunu bilerek satın aldığına, taşıdığına veya bulundurduğuna yönelik her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil bulunmadığından beraati yerine, dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle mahkûmiyetine karar verilmesi kanuna aykırıdır.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün, sanığa atılı 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Iğdır 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.05.2014 tarihli ve 124-217 sayılı direnme kararına konu hükmünün, sanığa atılı 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Iğdır 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.05.2014 tarihli ve 124-217 sayılı direnme kararına konu hükmünün, sanığa atılı 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 24.01.2019 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7868, Karar No: 2021/4872, Tarih: 25.02.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/7868 E.  ,  2021/4872 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 3. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ...Ş’ye bağlı Tunçbilek Termik Santrali İşletme Müdürlüğünde davalı kurum Elektrik Üretim A.Ş 'nin 22/06/2015 tarihinde devrine kadar davalı kurumda çalıştığını, davacının ... Sendikası’na üye olduğunu, davacının üyeliği Sendika tarafından kabul edilerek, davalı ...Ş.’ye bildirildiğini, davalı Şirketin davacının üyelik formunu personeli olmadığı gerekçesiyle iade ettiğini, davacının sendikaya kayıtlı olarak çalışmış olduğu dönem içerisinde davalı tarafından toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılmadığını, davacının çalıştığı süre boyunca davalı Şirketin emir ve talimatlarına bağlı olarak kadrolu işçi ile aynı işi yaptıklarını, işyerinde taşeronlar kullanılmak suretiyle muvazaalı ve kanuna karşı hileli bir şekilde davacının da aralarında bulunduğu işçilerin davalı Şirkete bağlı işçilere nazaran haklarının kısıtlandığını, bu doğrultuda ... l. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesine açılan davanın kabul edildiğini ve kararın Yargıtay’ca onanarak kesinleştiğini, sonraki süreçte davacının aynı işyerinde aynı statüyle çalışmaya devam ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan aylık ücret farkı alacağı, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı alacağı, bakım tazminatı alacağı, sosyal yardım alacağı, vardiya tazminatı alacağı, giyim yardımı alacağı, gıda yardımı alacağı, elektrik yardımı alacağı ve kıdem tazminatı fark alacaklarının faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunmuş, davacının müvekkili teşekkülden hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçisi olarak çalıştığını, muhatabının ihaleyi alan müteahhit firma olduğunu, davacının toplu iş sözleşmesi madde 2’de belirtilen kapsamda bulunmadığını, davacının taleplerinin hakkın kötüye kullanımına ve haksız kazanç teminine yönelik olduğunu, ... Sendikasının davacının üyeliğini usulsüz olarak kabul ettiğini, muvazaa iddiasının kabul edilemeyeceğini, Ana Statü 6. maddeye göre teşekkülün asıl amaç ve faaliyetinin elektrik enerjisi üretmek olduğunu, mevzuat hükümleri ve usule uygun şekilde ihale yolu ile hizmet alımı yapıldığını, muvazaa iddiasına dayanak teşkil edecek hiçbir durumun mevcut olmadığını, davacının elektrik işinin bölünmesi suretiyle var edilen bir işte çalışmasının sözkonusu olmadığını, (Kapatılan) Yargıtay 22.Hukuk Dairesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun emsal mahiyetteki kararlarında muvazaa iddiasının gerçek olmadığının kanıtlandığını, Yüksek Mahkeme Kararları doğrultusunda müvekkili Kurumun sorumluluğundan söz edilemeyeceği gibi davacının Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden faydalanamayacağının açık olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ile dava dışı şirketler arasında muvazaalı ilişki bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

Temyiz Başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalı vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı işçi davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuş, tazminat ve işçilik alacaklarına esas alınacak ücretinin davalının emsal işçilerinin ücretlerine göre belirlenmesini ve Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarını talep etmiştir.

2-Taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı işçi davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuş, tazminat ve işçilik alacaklarına esas alınacak ücretinin davalının emsal işçilerinin ücretlerine göre belirlenmesini ve Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarını talep etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece ve bölge adliye mahkemesince davacının ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin dosyasında açtığı davada muvazaa tespiti yapıldığı ve kesinleştiği gerekçesiyle muvazaa olduğu kabul edilmiş ise de, işbu davaya konu işçilik alacakları daha sonraki döneme ait olup belli bir dönem için muvazaa tespit edilmiş olması tüm çalışma süresi için muvazaa varlığına delil olarak değerlendirilemeyecektir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisi geçerli olarak kurulmuşsa muvazaa denetimi söz konusu olabilir.

4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 15. maddesine 09.07.2008 tarih ve 5784 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle eklenen ve 26.07.2008 tarihinde yürürlüğe giren fıkrası; "Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” şeklindedir. Bu hüküm 30.03.2013 tarihinde yürürlüğe giren 14.03.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 30. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olup 6446 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile; "Lisans sahibi tüzel kişiler, lisansları kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak hizmet alımı yapabilirler. Ancak, bu durum ilgili lisans sahibi tüzel kişinin lisanstan kaynaklanan yükümlülüklerinin devri anlamına gelmez. Hangi faaliyetlerin hizmet alımı yoluyla yaptırılabileceği Kurul tarafından belirlenir" şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Elektrik Üretim A.Ş'nin 27.07.2006 tarih ve 26241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ana Statüsünde, şirketin amacı aynen "kamu yararını gözeterek, karlılık ve verimlilik ilkeleri çerçevesinde, güvenli sürekli, kaliteli, verimli, düşük maliyetli, çevreyi gözetir elektrik enerjisi üretimi ve satışı faaliyetinde bulunmak" olarak belirtilmiş olup, şirketin amaç ve faaliyetleri başlığı altında ise; "İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde üretim tesislerinde elektrik enerjisi üretmek", "Üretim tesislerinin işletilmesi ve kurulmasında diğer gerçek ve tüzel kişilerden bu konulara ilişkin hizmet almak", "Elektrik üretimi için gereken her türlü etüt ve projeler ile inşaat ve tesisleri yapmak, yaptırmak ve söz konusu tesislerin proje, tesis ve işletme aşamalarında ülkemiz çevre mevzuatına uygun olmasını sağlamak amacıyla gerekli her türlü önlemleri almak ve kendi paylarına düşen hukuki ve mali sorumluluk, ilgili şirket veya kuruluşlarda kalmak üzere aldırmak","Üretim tesislerinin yapılması, bakımı ve onarımı, rehabilitasyonu, işletilmesi ve genişletilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmetleri yurt içinden ve/veya yurt dışından tedarik etmek" "Amaç ve faaliyet konuları ile ilgili olarak ve sahip olduğu imkanlar kullanılarak bedeli mukabilinde, gerektiğinde araç ve gereç kiraya vermek ya da üçüncü şahıslardan kiralamak", "Elektrik üretiminde kullanılacak maden tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya hizmet alımı yoluyla işlettirmek" "İlgili mevzuatta tanınan tüm hak ve yetkilerle faaliyette bulunmak" "Mevzuat hükümleri, çerçevesindeki diğer görevleri yapmak" olarak belirlenmiştir. 07.10.2020 tarih ve 31267 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan en son yenilenen ana statüsünde de şirket amaç ve faaliyetleri aynı şekilde düzenlenmiştir.

4628 sayılı Kanun gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerinin hizmet alımı yoluyla verilebileceğini düzenlemiş, 6446 sayılı Kanun ise bu hükmü yürürlükten kaldırmış Kurul tarafından belirlenecek işlerin hizmet alımı yoluyla verilebileceği öngörülmüştür. Bu nedenle öncelikle dava konusu dönem içindeki tüm ihale sözleşmeleri ve şartnameler getirtilerek, ihale ile verilen işin yardımcı iş olup olmadığı, asıl işin verilmesi halinde; ihale sözleşmelerinin tarihlerine göre 4628 sayılı Kanun döneminde ise "verilmesi gerekli" ve "üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işleri" ya da 6446 sayılı Kanun döneminde ise "Kurul tarafından belirlenen" işlerden olup olmadığının tespit edilmesi gerekir. Alt işverenlik sözleşmeleri bu kanunlara yani kanuni yetkiye uygun olarak yapılmış ise, İş Kanununda öngörülen “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektiren iş” ve Alt İşverenlik Yönetmeliğinde yer alan "mal veya hizmet üretiminin zorunlu unsurlarından olan, işin niteliği gereği işletmenin kendi uzmanlığı dışında ayrı bir uzmanlık gerektiren iş" şartı sınırlandırması burada aranamayacağından bu sözleşmeler geçerli olacaktır.

Geçerli olarak yapılmış hizmet alım sözleşmelerinin varlığı halinde; gerekirse işyerinde keşif icra olunarak teknik bilirkişi marifetiyle ve gerekirse tanıklar tekrar dinlenerek, fiilen alt işverene verilen işin ne olduğu araştırılmalı, davacı işçinin ihale ile verilen iş kapsamında çalıştırılıp çalıştırılmadığı belirlenmelidir. İşçinin alt işverene bırakılan işler dışında çalıştırılması yapılan sözleşmeleri muvazaalı hale getirmeyip, bu durum tespit edildiğinde sadece o işçi için asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurlarının oluşmadığı sonucuna varılmalıdır. Bu durumda diğer işçiler açısından geçersizlik veya muvazaanın varlığından söz edilemez.

Yapılacak araştırmada; ... 1. Asliye (İş) Hukuk Mahkemesince muvazaa tespiti yapılarak kesinleşen dönem hariç tutulmak suretiyle, bu dönemden sonra yapılan hizmet alım sözleşmeleri bakımından; verilen işin yardımcı iş niteliğinde olduğu ya da 4628 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Kanun'un hukuki çervesinde işlem tesis edildiği, yapılan sözleşmelerle alt işverene fiilen verilen işin aynı olduğu, davacı işçinin de bu ihale ile verilen iş kapsamında çalıştırıldığı belirlendiğinde, davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu sonucuna varılarak tazminat ve işçilik alacakları bu tespite göre ve Toplu İş Sözleşmesi hükümleri dikkate alınmaksızın hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

4628 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Kanun'un hukuki çervesinde işlem tesis edilmediğinin, yapılan sözleşmelerle alt işverene fiilen verilen işin aynı olmadığı ya da davacının ihale ile verilen iş dışında çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde ise davacı işçinin sendikası üyesi olduğu dikkate alınarak Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre şimdiki gibi davaya konu tazminat ve işçilik alacaklarıyla ilgili hüküm kurulmalıdır.

Eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dava dosyasının kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27816, Karar No: 2014/20779, Tarih: 20.06.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/27816 E.  ,  2014/20779 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANTALYA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/05/2012

NUMARASI : 2003/217-2012/356

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve manevi tazminat alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İş sözleşmesi davalı işvereni zarara uğratan, zimmet eylemlerinde bulunması nedeniyle feshedilen davacının, zimmet, görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davasından beraat etmesi üzerine mahkemece davacının ceza yargılaması nedeniyle duyduğu elem ve ızdırabı karşılamak üzere manevi tazminata karar verilmiştir.

Davalı işveren davacı ile birlikte bir çok çalışan hakkında suç duyurusunda bulunmuş ve davacı hakkında kuvvetli emareler olması nedeniyle kamu davası açılmış ve yargılama yapılmıştır.

Davalı anayasal şikayet hakkını kullanmıştır. Ceza yargılamasında yeterli delil olmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiştir. Manevi tazminatın koşulları oluşmadığından isteğin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.