muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/13449, Karar No: 2009/359, Tarih: 26.01.2009

5. Ceza Dairesi 2008/13449 E., 2009/359 K.

**5. Ceza Dairesi 2008/13449 E., 2009/359 K.**

**- ÇOCUĞUN KORUNMASI KARARI

- ÇOCUĞUN NİTELİKLİ CİNSEL İSTİSMARI

- DAVAYA KATILMA**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 103 ]

- 2828 S. SOSYAL HİZMETLER KANUNU [ Madde 22 ]

- 2828 S. SOSYAL HİZMETLER KANUNU [ Madde 24 ]

- 2828 S. SOSYAL HİZMETLER KANUNU [ Madde 30 ]

**"İçtihat Metni"**

Zincirleme biçimde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanık Rami'nin yapılan yargılanması sonunda; atılı suçtan mahkumiyetine dair (Bergama Ağır Ceza Mah kemesi)'nden verilen 02.11.2007 gün ve 2007/13 Esas, 2007/142 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi re'sen, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı CBaşsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

2828 sayılı Kanun uyarınca mağdure hakkında koruma kararı alınıp alınmadığı ve alınmışsa devam edip etmediği araştırılıp, buna göre onu temsil ve haklarını korumaya yetkili olduğu belirlenmeden, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü'nün davaya katılma talebinin ka-bulüne karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, re'sen, sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, esası incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 26.01.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11740, Karar No: 2014/13707, Tarih: 18.09.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/11740 E.  ,  2014/13707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/09/2013

NUMARASI : 2013/25-2013/444

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı şirkete mal sattığını, bu nedenle faturaya dayalı alacağı olduğunu, davalı şirketin borcunu ödememesi üzerine Tekirdağ 1. İcra Müdürlüğü’nün 2012/171 esas sayılı takip dosyası ile hakkında icra takibi başlatıldığını, ancak davalı şirketin itirazı nedeni ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve % 40 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi, davacı şirket ile ticari alışverişlerinin olduğunu, ancak yapılan tüm alışverişler ile ilgili ödemelerin süresinde yapıldığını, borçlarının bulunmadığını, takip konusu yapılan fatura ve içeriklerini kabul etmediklerini savunarak davanın reddi ile davacı aleyhine % 40 oranından az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, incelenen davacı taraf defterlerine göre, davacının davalıdan 4.121,04 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın aradaki ilişkiyi inkar etmediği, ödeme savunmasında bulunduğu, davacının defterlerinin usulüne uygun tutulmaması nedeni ile lehine delil olamayacağı, davacının alacağını başka yasal delillerle de ispat edemediği gerekçesiyle, davanın ve tarafların yasal koşulları bulunmayan tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş, mahkeme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı şirket temsilcisi ödeme emrine itiraz dilekçesinde açıkça ödeme savunmasında bulunarak ispat yükünü üzerine almıştır. Mahkemece bu husus gözetilmeden, ispat yükünün tayininde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 18.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8462, Karar No: 2008/12077, Tarih: 25.09.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/8462 E.  ,  2008/12077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve dahili davalılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, ... İli, ... İlçesi, ... Köyü 172 ada 8 parsel sayılı taşınmaz, senetsiz ve belgesizden bahçe niteliği ile ...’in zilyetliğinde bulunduğu, taşınmaz hakkında Kadastro Mahkemesinde 2007/16 Esas sayılı dava bulunduğundan söz edilerek 3402 Sayılı Yasanın 5. maddesi uyarınca malik ve yüzölçümleri mahkemece belirlenmek üzere tespiti yapılmıştır.

172 ada 111 parsel sayılı taşınmaz senetsiz ve belgesizden tarla niteliği ile ...’nın zilyetliğinde bulunduğu, taşınmaz hakkında Kadastro Mahkemesinde 2007/16 Esas sayılı dava bulunduğundan söz edilerek 3402 Sayılı Yasanın 5. maddesi uyarınca malik ve yüzölçümleri mahkemece belirlenmek üzere tespiti yapılmıştır.

172 ada 112 ve 114 parsel sayılı taşınmazlar senetsiz ve belgesizden tarla niteliği ile...’un zilyetliğinde bulunduğu, taşınmazlar hakkında Kadastro Mahkemesinde 2007/16 Esas sayılı dava bulunduğundan söz edilerek 3402 Sayılı Yasanın 5. maddesi uyarınca malik ve yüzölçümleri mahkemece belirlenmek üzere tespitleri yapılmıştır.

172 ada 113 parsel sayılı taşınmaz senetsiz ve belgesizden tarla niteliği ile ...’un zilyetliğinde bulunduğu, taşınmaz hakkında Kadastro Mahkemesinde 2007/16 Esas sayılı dava bulunduğundan söz edilerek 3402 Sayılı Yasanın 5. maddesi uyarınca malik ve yüzölçümleri mahkemece belirlenmek üzere tespiti yapılmıştır.

172 ada 115 parsel sayılı taşınmaz senetsiz ve belgesizden tarla niteliği ile ..., ... ve ...’un zilyetliğinde bulunduğu, taşınmaz hakkında Kadastro Mahkemesinde 2007/16 Esas sayılı dava bulunduğundan söz edilerek 3402 Sayılı Yasanın 5. maddesi uyarınca malik ve yüzölçümleri mahkemece belirlenmek üzere tespiti yapılmıştır.

Davacı ... Yönetimi, 10.01.2007 tarihli dilekçe ile; ... Köy Tüzel Kişiliği ve Hazineyi taraf göstererek dava dilekçesinde belirttiği taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, çekişmeli taşınmazların zilyetleri davaya dahil edilip taşınmazların tutanak asılları ile kadastro mahkemesindeki dava dosyası birleştirildikten sonra davanın kabulüne, dava konusu taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi ve dahili davalılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi uyarınca yapılıp 20.12.2006-18.01.2007 tarihleri arasında ilan edilen orman kadastrosu vardır.

Dava, orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi uyarınca yapılıp 20.12.2006-18.01.2007 tarihleri arasında ilan edilen orman kadastrosu vardır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli taşınmazların uzman orman bilirkişi tarafından resmi belgelere dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığından davanın kabulü yolunda kurulan hükümde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi uyarınca yapılan orman kadastrosuna itiraz davalarında Hazine ve Köy Tüzel Kişiliği yasal hasım oldukları halde mahkemece Hazine ve Köy Tüzel Kişiliği aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi ve Hazine vekili yararına vekalet ücreti takdir edilmesi doğru değil ise de bu durum hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple, hükmün “A bölümünde yer alan 1 ve 4 numaraları kesimlerinin” hüküm fıkrasından çıkarılarak hükmün DÜZELTİLMESİNE, düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine 25/09/2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18961, Karar No: 2014/22051, Tarih: 26.06.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/18961 E.  ,  2014/22051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 13. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/04/2012

NUMARASI : 2010/1000-2012/253

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; Müvekkilinin davalı işyerinde satış temsilcisi olarak 18/07/2006-04/07/2010 arasında çalıştığını, iş akdinin haksız olarak feshedildiğini, aylık net ortalama primle birlikte 2.400 TL aldığını, 200 TL yemek ücreti ve 100 TL sigara yardımı olduğunu, iş akdinin feshinden sonra yapılan 6.000 TL ödemenin yapıldığını iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının son ücretinin brüt 985,50-TL olduğunu, davacıya iş akdinin sona ermesinden sonra kıdem tazminat tutarı olarak 4.285,23-TL, ihbar öneli olarak 1.330,77-TL davacının banka hesabına 10/12/2010 tarihinde yatırıldığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatı olarak herhangi bir alacağının bulunmadığını, davacının mesaisinin büyük bir çoğunluğunu şirket dışında sahada geçirdiğini, gün içerisindeki çalışma saati dağılımını tamamen kendisinin belirlediğini, çalışanların belirli kotalar halinde çalıştıkları, yaptıkları satışlardan dolayı bazı aylarda prim almakta olduklarını, ne kadar çok satış yaparlarsa primlerinde o oranda arttığını, dolayısıyla işçinin gün içinde mümkün olduğunca çok satış yapmak amacını taşıdığını, bu amaçla işverenin kendisine bildirdiği mesai saatlerine bağlı kalmadıkları durumların olabildiğini, ancak davalı işverenin fazla mesai yapması yönünde bir talimatının bulunmadığını, bunların haricinde davacı tarafın her hangi bir fazla mesaisinin bulunmadığını, resmi ve dini bayramlar ve genel tatil günlerinde de çalışma yapıldığı yönündeki iddialarının da doğru olmadığını, yıllık izin ücreti olarak hiç bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir.

İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut olayda, mahkemece yapılan yargılamada toplanan delillere göre davacının fazla çalıştığının kabulü yerinde ise de, yukarıdaki ilke kararı doğrultusunda bu alacağın hesabında primin fazla çalışmanın normal saat ücretini karşıladığı kabul edilerek saat ücretinin % 50 zam nispetine göre hesaplanarak hüküm altına alınması gerektiğinin düşünülmemesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 26.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.