muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/592, Karar No: 2019/5619, Tarih: 27.11.2019

**4. Hukuk Dairesi         2019/592 E.  ,  2019/5619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... Genel Müdürlüğüne izafeten ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 26/11/2013 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 21/04/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; davalıların murisi ... tarafından ormanda açma yapılması nedeniyle müvekkili idarenin 6831 sayılı yasanın 113. ve 114. maddesi uyarınca meydana gelen tazminat ve ağaçlandırma gideri zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı; davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu benimsenerek istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararlarının gerekçe bölümünde; tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin gösterilmesi zorunludur(HMK 297/1-c). Gerekçe, mahkemenin benimsediği olgular ile hüküm bölümü arasında yasal ve mantıksal bir bağ niteliğinde olduğundan hükümle gerekçe arasında ve gerekçenin kendi içinde çelişkiye sebep olunmaması da gerekir.

Öte yandan, 31/01/2004 tarihinde yürürlüğe giren 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun'un 1. maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Yeni Türk Lirasıdır. Yeni Türk Lirasının alt birimi Yeni Kuruştur. 1 Yeni Türk Lirası 100 Yeni Kuruşa eşittir. Aynı Kanun'un 2. maddesi uyarınca ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler 1 Yeni Kuruşa tamamlanır, yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz. Muhasebat Genel Müdürlüğünün 21 sıra numaralı Genel Tebliğinin 9. maddesi gereğince Yeni Türk Lirasının rakamla yazılmasında binlik ayraç için nokta (.) kuruş gösterimi için ise ondalık ayraç olarak virgül (,) kullanılır.

Dava konusu olayda, mahkemece kısa kararda ''Davanın Kısmen Kabulüne, 114.375,00 TL kesim zararı ve 1.215,27 TL ağaçlandırma giderinin 15/10/2011'den itibaren yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine'' şeklinde karar verilmiş; bilahare gerekçe bölümünde "...Mahkememiz kısa hükmünde kesim zararı olarak 114.375 TL yazılacak iken sehven iki sıfır atılarak miktar 114.375,00 TL şeklinde yazılmış ise de asıl miktar 114.375 TL dir." denilerek ''...Davanın Kısmen Kabulüne, 114.375 TL kesim zararı ve 1.215,27 TL ağaçlandırma giderinin 15/10/2011'den itibaren yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,'' şeklinde hüküm kurulmuştur. Buna göre, mahkeme kısa kararda yazmış olduğu 114.375,00 TL rakamlarının yanlış olduğunu, doğrusunun 114.375 TL olduğunu belirtmiştir. Ancak uygulamada kuruş değer sıfır (00) ise hiç yazılmamakta, sadece TL değerin yazılması ile yetinilmektedir. Mahkemenin kastının 114,38 TL yazmak olduğu anlaşılmaktadır. Ancak mahkeme bunu gerekçede de doğru olarak ifade edememiş, kuruşsuz olarak kısa karardaki rakamları tekrar etmiştir. Yazım kurallarına göre kısa karardaki rakam ile mahkemenin gerekçe kısmında düzelttim dediği rakam aynıdır. Bu şekliyle mahkeme kastı kısa karardaki rakamı düzeltmek olduğu halde bunu düzeltemeyerek çelişkiye düşmüş ve hükmün infazında teşevvüşe sebebiyet vermiştir.

Az yukarıda açıklandığı üzere kısa karar ile gerekçeli karar arasında veya gerekçeli kararın kendi içinde çelişkili olması hali mutlak bozma sebebidir. Bozmadan sonra mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi giderme koşuluyla vicdani kanaatine göre karar verebileceğine, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nca 10/04/1992 gün ve 7/4 sayıyla karar verilmiştir. Bu durumda, mahkemece kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına 27/11/2019 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların ormanlık alanda tarla açmak suretiyle 6831 Sayılı yasaya muhalefet ettiğini bildirerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla 616,70 TL tazminat ve 7.097,56 TL ağaçlandırma giderinden oluşan toplam 7.714,26 TL'nin suç tutanağı tarihi olan 15/10/2011 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiş; 02/05/2014 havale tarihli dilekçe ile Nazilli Sulh Ceza Mahkemesinin 2011/868 esas sayılı dosyasında verilen karar nedeniyle davalı tarafın 114,37 TL kesim zararı ile 15/10/2011 tarihinden itibaren işlemiş faizi olan 25,63 TL toplamı 140 TL'yi 29/04/2014'de davacı idareye ödediği belirtilerek mahkemece tespit olunacak zararlarının zarar tarihinden itibaren işleyecek faizlere ilişkin haklarını saklı tutarak davalarının kabulünü istemiştir.

Mahkemece kısa kararda "Davanın kısmen kabulüne, 114.375,00 TL kesim zararı ve 1.215,27 TL ağaçlandırma giderinin 15/10/2011 tarihinden itibaren yasal tarihi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde hüküm kurulmuş; Gerekçeli kararda "Davanın kısmen kabulüne, 114.375 TL kesim zararı ve 1.215,27 TL ağaçlandırma giderinin 15/10/2011' den itibaren yasal tarihi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde hüküm kurulmuştur. 114.375,00 TL ile 114.375 TL arasında fark olmayıp, virgülden sonraki iki sıfır kısa karar ve gerekçeli karar arasında hükmedilen miktar yönünden çelişkiye yol açmamıştır. Bu haliyle temyiz incelemesinin esastan yapılması gerektiğini ve temyiz edenin de davacı olduğu gözetilerek kararın onanması geriktiğini düşündüğümüzden sayın çoğunluğun kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki olduğuna dair düşüncesine katılmamaktayız. 27/11/2019
Yargıtay — Esas No: 2009/2841, Karar No: 2009/10728, Tarih: 14.05.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/2841 E.  ,  2009/10728 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/11/2008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 12.maddesine göre; hükmi şahıslara tebligat selahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanunun 13.maddesine göre de; tebliğ yapılacak bu kişiler herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde tebliğ orada hazır bulunan memur ve müstahdemlerinden birisine yapılır. Tebligat Tüzüğü'nün 18.maddesinde de selahiyetli kişilerin bulunmadığının tebliğ mazbatasında gösterilmesi lüzumu hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda, şikayetçi .... Ulaşım Hizm. Ltd. Şti..ne 89/1 haciz ihbarnamesi tebliği "şirket yetkilisi bulunmadığından daimi işçisi Ş. B.. imzasına" şerhiyle yapılmıştır. Bu kişinin sigorta kayıtları ve zabıta araştırmasıyla şikayetçi şirket çalışanı olduğu tesbit edilemediğinden tebligat usulsüzdür. 89/2 tebligatı ise "şirket yetkilisi olan Z. A.. imzasına" şerhiyle yapılmıştır. Dosya içerisindeki sirkülerden bu kişinin şirket yetkilisi olmadığı anlaşıldığından 89/2 tebligatı da usulsüzdür. Keza, 89/3 tebligatı da "muhatap gittiğinden aynı konutta birlikte çalışan M. V.. imzasına" şerhiyle yapılmıştır. Bu tebligatta, Tebligat Kanunu'nun 12.-13. maddeleri ile Tüzüğün 18.maddesine aykırı olduğundan usulsüzdür. O halde, mahkemece şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde istemin reddi isabetsizdir.

SONUÇ :Şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 14/05/2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14032, Karar No: 2013/13593, Tarih: 22.05.2013

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2013/14032 E.  ,  2013/13593 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Ecza Deposu ve İlaç Paz. A.Ş. vekili avukat ...... ile ... Üniversitesi Rektörlüğü vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... 21. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 9.6.2011 tarih ve 390-178 sayılı hükmün Dairenin 5.3.2013 tarih ve 18812-5160 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Karar düzeltme isteğinde bulunan davacı vekiline Yargıtay ilamının tebliğine ilişkin dosyada bir bilgi ve belge yoktur. Tebliğ belgesinin eklenmesi yok ise kayıtlara dayanılarak tebliğ gününün açıklanıp iade edilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/19799, Karar No: 2011/9450, Tarih: 30.05.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/19799 E.  ,  2011/9450 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Marmaris 3. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ                  :29.7.2010

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle redle sonuçlanan ilk davayı açarak boşanma sebebi yaratan davacı kocanın kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Türk Medeni Kanununun 174/1. maddesi mevcut veya beklenen  bir menfaati boşanma yüzünden haleldar olan kusursuz ya da daha az kusurlu  tarafın, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebileceğini, 186. maddesi, eşlerin evi birlikte seçeceklerini, birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve mal varlıkları ile katılacaklarını öngörmüştür. Toplanan delillerden boşanmaya sebep olan olaylarda maddi tazminat isteyen eşin diğerinden daha ziyade ve eşit kusurlu olmadığı anlaşılmaktadır. Boşanma sonucu bu eş, en azından diğerinin maddi desteğini yitirmiştir. O halde mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile kusurları ve hakkaniyet ilkesi (TMK.md,4 BK.md.42 ve 44 ) dikkate alınarak davalı kadın yararına uygun miktarda maddi tazminat verilmelidir. Bu yönün dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.

3-Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. (TMK.m.175) Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davalı kadının daha ağır kusurlu olmadığı, her hangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde, davalı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,  oybirliğiyle karar verildi. 30.05.2011 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2016/24134, Karar No: 2017/25817, Tarih: 07.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/24134 E.  ,  2017/25817 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

.... HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun .../.../2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile ....07.2016 tarih ve 29779-.... mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici .... madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve ....02.2016 tarih ve 2016/... sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'...) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı .... Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı .... Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. ...-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

...) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı .... Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı .... Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

...) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı TMK'nın .... Kitabının, Hısımlık başlıklı .... Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı .... Bölümünün ..., ..., ... ve .... ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı TMK'nın .... Kitabının, Vesayet başlıklı .... Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

...) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

...) 4721 sayılı TMK'nın .... Kitabının, Vesayet başlıklı .... Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

...) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10770, Karar No: 2024/7912, Tarih: 19.09.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/10770 E.  ,  2024/7912 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/558 Değişik İş, 2022/558 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2022/İHK-27730

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/63660

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda İtiraz Hakem Heyetince verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının murisi ile davalı arasında hayat sigorta poliçesi düzenlendiğini, murisin poliçe teminat süresi içinde öldüğünü, sigorta sözleşmesi imzalanırken sağlık verilerine ulaşılacak tüm metinlere izin verildiğini, murisin poliçe tanzimi sırasında hiç bir bilgi gizlemediğini açıklayıp poliçe teminat bedeli 593.400,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; murisin poliçe tanzimi sırasında doğru beyan yükümlüğüne aykırı davrandığını, bu nedenle talebin teminat kapsamı dışında kaldığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüyle 593.400,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; murisin poliçe tanzimi sırasında doğru beyan yükümlüğüne aykırı davrandığını, bu nedenle talebin teminat kapsamı dışında kaldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

Uyuşmazlık; hayat sigorta poliçesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Davacının murisi ile davalı arasında 30.10.2020 başlangıç tarihli, bir yıllık hayat sigorta poliçesi düzenlenmiş, muris 21.11.2020 tarihinde ölmüştür. Davacı vekilince poliçedeki vefat teminatının tahsili talep edilmiş, davalı vekilince murisin sigorta öncesinde kanser hastası olduğu, bu durumun sigortacıya bildirilmediği, böylece talebin teminat kapsamı dışında olduğunu savunulmuş, hakem heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Anılan karar ve kararın dayandığı gerekçeler dosya kapsamına, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

Uyuşmazlık, poliçenin düzenlenmesi sırasında sigortalının kanser hastalığı olup olmadığı, kanser hastalığını kasten gizleyip gizlemediği, ihbar/doğru beyan yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı noktasında toplanmaktadır.

Anılan karar ve kararın dayandığı gerekçeler dosya kapsamına, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

Uyuşmazlık, poliçenin düzenlenmesi sırasında sigortalının kanser hastalığı olup olmadığı, kanser hastalığını kasten gizleyip gizlemediği, ihbar/doğru beyan yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı noktasında toplanmaktadır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda beyan yükümlülüğü, kapsamı ve sonuçları 1435,1436,1437 ve 1439/2 nci maddelerinde düzenlenmiştir.

Sigorta ettiren sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar, sözleşmenin yapılmamasını veya değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise, önemli kabul edilir. Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta ettirenin ihmali ile beyan yükümlülüğü ihlal edildiği takdirde, bu ihlal tazminatın veya bedelin miktarına yahut rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre tazminattan indirim yapılır. Sigorta ettirenin kusuru kast derecesinde ise beyan yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacının tazminat veya bedel ödeme borcu ortadan kalkar; bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder şeklindedir.

Bu düzenlemeler kapsamında; sigorta sözleşmelerinde beyan yükümlülüğü sigortalı/sigorta ettirene getirilen bir mükellefiyettir.

Hayat sigortaları vefat riskinin üstlenildiği sözleşmeler olup, riske yönelik değerlendirmeler akdin kurulup kurulmamasına da etki eden en önemli unsurdur. Bu bağlamda sorulara verilen cevapların doğruluğu akdin kuruluşuna esas teşkil etmektedir.

Somut olayda Hakem Heyetince, poliçenin tanzimi sırasında muristen sağlık beyanı alınmadığından, bildirmediği hastalığı sebebi ile doğru beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar muris ile davalı arasında düzenlenen hayat sigorta poliçesinin düzenlenmesi sırasında davalı tarafça murise sağlık beyanına ilişkin soru yöneltilmemiş ise de davaya konu sigorta poliçesinin ve rizikonun gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Yeni Türk Ticaret Kanununun 1435 inci maddesi gereğince sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında bildiği tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Bu yasa maddesi ile, sigortacının poliçe tanzimi/yenilenmesi sırasında sigortalının sağlığına ilişkin beyanını almasa dahi sigortalıya beyan yükümlüğü getirilmiştir.

Buna göre murisin tedavisine ilişkin tüm tıbbi müşahede evrakları getirtilerek alınacak uzman bilirkişi raporunda; murisin hayat sigorta poliçesinin tanzimi sırasında hasta olup olmadığının, hastalığını bilip bilmediğinin ve bildirmediği hastalığı ile ölümü arasında illiyet bağı olup olmadığı araştırılarak yukarıda değinilen yasa maddeleri uyarınca bir karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1752, Karar No: 2018/9532, Tarih: 19.11.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/1752 E.  ,  2018/9532 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Dava, hizmet tespitine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davacının 01.06.1996-17.02.2000, 29.08.2001-21.10.2005, 01.09.2006-25.03.2007, 01.01.2008-18.11.2008 tarihleri arasında davalı işyeri nezdinde çalışmasına rağmen bildirilmeyen hizmetlerinin gerçek ücret üzerinden tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümünde, davanın yasal dayanağını (mülga) 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi oluşturmaktadır. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bir önceki bozma ilamımızda “Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2003/21 - 43 Esas, 2003/97 Karar ve 26.02.2003 tarihli kararında ayrıntıları açıklandığı üzere; kural olarak işe giriş bildirgeleri ve ücret ödeme bordroları sigortalının imzasını içermelidir. Sigortalı, anılan belgeleri hile, hata veya manevi baskı altında imzaladığını ileri sürmemiş veya imzanın kendisine ait olmadığını yada kesintisiz çalıştığını söylememiş ise, birden fazla işe giriş bildirgesinin varlığı ve işyerinden yapılan kısmi bildirimler, sigortalının o işyerinde kesintili çalıştığına karine oluşturur. Bu karinenin, aksinin, ancak, eş değerde delillerle kanıtlanması gerekmekte olup tanık sözlerine değer verilemez. Bu halde ise hak düşürücü sürenin kesinti tarihleri dikkate alınarak her bir dönem bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.