muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/145, Karar No: 2022/761, Tarih: 06.12.2022

Uyuşmazlık konusu somut olayımızda; Yerel Mahkeme tarafından ele geçirilen her uyuşturucu maddeden sonra yakalanan sanıklar hakkında yargılama faaliyetinin başlamasına karşın, yakalanamayan sanıkların yeni bir uyuşturucu temini için suç kasıtlarını yenilemeleri ve eylemler arasında geçen süreler müstakil suçların oluşacağına gerekçe olarak gösterilmek suretiyle her eylemden dolayı ayrı ayrı verilen mahkûmiyet hükümleri, temyiz incelemesin yapan Yargıtay Yüksek 10. Ceza Dairesi tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden onanarak Yerel Mahkemenin yerinde olmayan gerekçelerinin doğru olduğu dolaylı bir şekilde kabul edilmiştir. Oysa zincire dahil olan müstakil suçların yasada gösterilen istisnaların dışınca bağımsızlığını koruduğu ve aynı suç işleme kararının etkisi altında işlenmeleri koşuluyla her bir suç açısından kastın yenileneceği hususunda gerek öğretide gerekse uygulamada herhangi bir duraksama yaşanmamış, suç işleme kararının, suç işleme kastından çok daha geniş bir kavram olacağı hususunda gerek Yargıtay Özel Dairelerinin gerekse Ceza Genel Kurulunun içtihatları yerleşik uygulamaya dönüşmüştür. Bu durumda suç işleme kararı yerine suç işleme kastını değerlendiren Yerel Mahkemenin, zincirleme suç hükümleri ile bağdaşmayan gerekçeyle verdiği mahkumiyet hükmünün onanmasına dair Yargıtay Yüksek 10. Ceza Dairesinin kararının öğretide açıklanan görüşlere ve bu hususta yerleşik uygulamaya dönüşen içtihatlara aykırı olacağı kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkacaktır. Kaldı ki, Yerel Mahkeme tarafından sadece suç işleme kararı yerine suç işleme kastının değerlendirilmesi gibi bir hatadan yola çıkılması ile yetinilmeyip, bazı sanıkların eylemleri arasında yaklaşık 2 ay, bazılarının 6 ay, bazılarının ise 10 aylık süre olmasına karşın, hangi sürelerin neden uzun olduğu açıklanmadan sadece eylemler arasındaki sürenin uzunluğundan bahsedilerek zincirleme suç hükümlerinin uygulanmamasına karar verilmiştir. Oysa gerek Yargıtay Özel Dairelerinin gerekse Ceza Genel Kurulunun, çok daha uzun sürelerin bile zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceğine dair yukarıda örnek olarak gösterilen çok sayıda içtihadı mevcuttur. Ayrıca bazı sanıkların yakalanıp yargılama faaliyetine başlanılması, suç işleme kararının yenilenme gerekçesi olarak ileri sürülemez. Zira benzer olaylarda Yargıtay Yüksek 7. Ceza Dairesi tarafından, sahte ürünlerin satılmasına ilişkin her tutanak müstakil suç olarak kabul edilirken, Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulu, farklı tutanakları diğer koşulların gerçekleşmesi halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına engel olarak görmemiş (Y.C.G.K 2014/171 K- Sanığın, İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, Hürriyet Mahallesi, Beşyüzevler Caddesi üzerinde kurduğu seyyar tezgahta 07.03.2009 ve 09.03.2009 tarihlerinde bandrolsüz CD ve DVD satışı yaptığı, sanığın bu şekilde hukuki kesinti oluşmadan bir suç işleme kararıyla, aynı mağdura karşı ve değişik zamanlarda 5846 sayılı Kanunun 81/4

.C.G.K 2014/171 K- Sanığın, İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, Hürriyet Mahallesi, Beşyüzevler Caddesi üzerinde kurduğu seyyar tezgahta 07.03.2009 ve 09.03.2009 tarihlerinde bandrolsüz CD ve DVD satışı yaptığı, sanığın bu şekilde hukuki kesinti oluşmadan bir suç işleme kararıyla, aynı mağdura karşı ve değişik zamanlarda 5846 sayılı Kanunun 81/4. maddesinde düzenlenen suçu işlediği anlaşıldığından, hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerekmektedir), bu suçların temyiz incelemesine yapan Özel Dairelerde daha sonra Ceza Genel Kurulunun kararına iştirak etmişlerdir. Bizzat sanık hakkında yakalama işlemi yapılarak tutanak düzenlenmesini dahi hukuki kesinti olarak görmeyen Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun, somut olayımızda bazı sanıkların yakalanmasını suç işleme kararının yenilenmesi olarak kabul etmesinin çok büyük bir çelişki olarak karşımıza çıkacağı gibi böyle bir kabulün TCK’nın 3 maddesindeki hakkaniyet ve orantılılık ilkesine aykırı olacağı açıktır.

Suç işleme kararı insanın iç dünyasıyla başka bir deyişle insan zihniyle ilgili bir durumdur. Suç işleme kararının bir sokağa, ya da semte ya da herhangi bir coğrafi bölgeye bağlanmasının insan zihnine coğrafi sınırlar yada engeller konabileceği anlamına gelir ki; bunu başarabilecek herhangi bir beşeri gücün olamayacağı kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkacaktır. Zincirleme suçta, gerçek içtima kuralının uygulanmamasının asıl sebebi, suçlar arasındaki sübjektif bağdır; bu unsurun bulunmaması zincirleme suça ilişkin hükmün uygulanmasına engeldir. ( Neslihan Göktürk, Fikri İçtima, Adalet Yayınevi)

Sonuç itibariyle; somut olayımızda eylemler arasında sübjektif bağın bulunmadığına dair somut herhangi bir verinin bulunmadığı dikkate alınarak zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerekirken, 'suça konu uyuşturucu maddelerin farklı yerlerde ele geçirilmesi, yakalanan şahıslarla ilgili yargılama faaliyetinin başlamasına karşın yakalanamayan sanıkların yeni bir uyuşturucu madde ticareti için yeni arayışlara girmiş olmaları ve suç işleme kastının yenilendiği' gibi yerinde olmayan gerekçelere yer veren Yerel Mahkeme tarafından her olayda ayrı ayrı ele geçirilen uyuşturucu maddelerin bağımsız suçları oluşturacağından bahisle bazı sanıklar hakkında üç ayrı suçtan, bazı sanıklar hakkında ise 2 ayrı suçtan verilen mahkûmiyet kararının doğru olduğunu kabul eden sayın çoğunluğunun görüşüne iştirak edilmemiştir.",

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...: "Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2021/145 esas sayılı dosyasında suç işlemek amacıyla örgüt kurma/yönetme ve suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçlarından haklarında kurulan mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına karar verilen sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nun, 'örgüt faaliyetleri kapsamında farklı tarihlerde gerçekleştirdikleri uyuşturucu madde ticareti yapmak suçlarından ayrı ayrı mı yoksa tek uyuşturucu madde ticareti yapmak suçu ile birlikte TCK’nın 43/1. maddesi uygulanmak suretiyle zincirleme şekilde uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan mı cezalandırılması gerektiği' konusunda Genel Kurulun sayın çoğunluğu ile aramızda görüş ayrılığı doğmuştur.

Şöyle ki ;

Sanıklar hakkında uyuşturucu madde ticareti yapmak amacıyla örgüt kurmak ve bu örgütün üyesi olmak suçlarından dolayı, incelemeye konu suç tarihlerinden önce İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatılarak, sanıklar hakkında usule uygun olarak alınan kararlar doğrultusunda suç delillerinin elde edilmesi, uyuşturucu maddelerin ele geçirilmesi, sanıkların yakalanabilmeleri amacıyla iletişimlerinin tespiti ve teknik araçlarla izleme / takip çalışmalarına başlanıldığı, çalışmalar kapsamında;

- 12.02.2008 günü Afyon İli Dinar İlçesinde sanık ...'nin kurduğu örgütün içinde yer alan inceleme dışı sanıklar ..., ... ve ...’ın içerisinde bulunduğu 34 ZZ 5411 plakalı araçta 27 ayrı paket halinde toplam net ağırlığı 26 kg. 533 gr. eroin maddesinin ele geçirildiği, bu olayla ilgili olarak Dinar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ..., ... ve ... hakkında 20.02.2008 tarihli iddianamesi ile Dinar Ağır Ceza Mahkemesi’ne kamu davası açıldığı,

- 09.04.2008 günü yine sanıkların suç örgütü kapsamındaki faaliyetleriyle bağlantılı olarak Küçükçekmece’de inceleme dışı sanık ... 30 ayrı paket halinde 14 kg 797 gram eroin maddesi ile yakalandığı, bu olayla ilgili olarak Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... hakkında yürütülen soruşturma sonucunda Bakırköy 15.Ağır Ceza Mahkemesi’ne 03.06.2008 tarihli iddianame ile kamu davası açıldığı,

- 23.12.2008 günü yine suç örgütüyle bağlantılı olarak İstanbul Avcılar’da inceleme dışı sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... 50 ayrı paket halinde daralı ağırlığı 39 kg 500 gram gelen eroin ile yakalandıkları, bağlantılı olarak 30.12.2008 tarihinde inceleme dışı sanık ...’da toplam net ağırlığı 95 gram 09 miligram gelen eroin maddesi ile ve 1 adet hassas terazi ele geçirildiği, bu olayla ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından şüpheliler hakkında yürütülen soruşturma sonucunda İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesi’ne 04.03.2009 tarihli iddianame ile kamu davası açıldığı,

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, incelemeye konu sanıkların suç örgütü kapsamındaki farklı yerlerde, üç ayrı tarihte ve üç ayrı iddianameye konu uyuşturucu madde ticareti yapma suçuyla bağlantıları bilindiği hâlde, suç örgütü kurma ve bu örgüte üye olma suçlarından sanıklar hakkında ilk suçun işlendiği 12.02.2008, ikinci suçun işlendiği 09.04.2008 ve üçüncü suçun işlendiği 23.12.2008-30.12.2008 tarihlerinde sadece uyuşturucu madde yakalatan kişilerle ilgili adli işlem yapıldığı, örgüt soruşturmasının deşifre olmaması ve incelemeye konu sanıkların işleyebilecekleri başkaca uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarını da sanıkların aleyhinde örgüt suçunda delil olarak kullanmak üzere incelemeye konu sanıklar hakkında yakalama ve diğer adli işlemlerin yapılmadığı, sonrasında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 31.08.2009 tarihli iddianamesiyle sanıklar hakkında yukarıda açıklanan üç ayrı iddianamedeki suçlarla irtibat kurularak İzmir 10 Ağır Ceza Mahkemesine örgüt kurma ve örgüte üye olma suçlarından kamu davası açıldığı, bu davanın İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinde üçüncü olayla ilgili olarak yürütülen kovuşturma ile birleştirildiği ve yapılan yargılama sonucunda incelemeye konu sanıklar hakkında örgüt kurma ve örgüt üyesi olmak suçundan ve ayrıca örgüt adına işlendiği kabul edilen üç ayrı iddianameye konu suçlardan TCK’nın 43/1. maddesi uygulanmayıp üç ayrı tarihteki suçlardan ayrı ayrı mahkumiyetleri suretiyle incelemeye konu hükümlerin verildiği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu dosyada, sanıklar hakkında ayrı ayrı suçların mı oluşacağı yoksa zincirleme suç hükümlerinin mi uygulanacağına ilişkin olarak Türk Ceza Kanunu’ndaki içtima kurumunu, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.02.2020 tarihli ve 2017/344 Esas, 2020/140 sayılı kararıyla birlikte değerlendirmek gerekirse;

'...5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na hakim olan ilke gerçek içtimadır. Bunun sonucu olarak, 'kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza' söz konusu olacaktır. Nitekim bu husus Adalet Komisyonu raporunda da; 'Ceza hukukunun temel kurallarından birisi, 'kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza vardır' şeklinde ifade edilmektedir. Bunun istisnaları, suçların içtimaı bölümünde belirlenmiştir. Bu istisnalar dışında, işlenen her bir suçla ilgili olarak ayrı ayrı cezaya hükmedilecektir. Böylece verilen her bir ceza, bağımsızlığını koruyacaktır' şeklinde ifade edilmiştir. Bu kuralın istisnalarına 5237 sayılı TCK'nın 'suçların içtimaı' bölümünde, 42 (bileşik suç), 43 (zincirleme suç) ve 44. (fikri içtima) maddelerinde yer verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrasındaki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, zincirleme suç hükümlerinin uygulandığı hâllerde aslında işlenmiş birden fazla suç olmasına karşın, fail bu suçların her birinden ayrı ayrı cezalandırılmamakta, buna karşın bir suçtan verilen ceza belirli bir miktarda artırılmaktadır.

5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrası uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için, aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi, işlenen suçların mağdurlarının aynı kişi olması ve bu suçların aynı suç işleme kararı altında işlenmesi gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrasında bulunan, 'değişik zamanlarda' ifadesinin açıklığı karşısında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için suçların farklı zamanlarda işlenmesi gerektiği konusunda öğreti ve uygulamada tam bir görüş birliği bulunmaktadır…Ayrıca, kanunda 'aynı zaman' ve 'değişik zaman' kavramları konusunda bir açıklık bulunmadığından ve önceden kesin saptamaların yapılması da olanaklı olmadığından, bu husus her somut olayın özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmeli ve eylemlerin 'değişik zamanlarda' işlenip işlenmediği belirlenmelidir.

Suç kastından daha geniş bir anlamı içeren suç işleme kararı, suç kastından daha önce gelen genel bir karar ve niyeti ifade etmektedir. Önce suç işleme kararı verilmekte ve bundan sonra bu genel kararın icrası farklı zamanlardaki suçlarla gerçekleştirilmektedir. Kararın gerçekleştirilmesi için gerekli suçların her birinde ayrı suç kastları, bir başka deyişle bir suç için gerekli olan maddi ve manevi unsurlar ayrı ayrı yer almaktadır.

Suç kastından daha geniş bir anlamı içeren suç işleme kararı, suç kastından daha önce gelen genel bir karar ve niyeti ifade etmektedir. Önce suç işleme kararı verilmekte ve bundan sonra bu genel kararın icrası farklı zamanlardaki suçlarla gerçekleştirilmektedir. Kararın gerçekleştirilmesi için gerekli suçların her birinde ayrı suç kastları, bir başka deyişle bir suç için gerekli olan maddi ve manevi unsurlar ayrı ayrı yer almaktadır.

Suç işleme kararının yenilenip yenilenmediği, birden çok suçun aynı karara dayanıp dayanmadığı, aynı zamanda suçlar arasındaki süre ile de ilgilidir. İşlenen suçların arasında kısa zaman aralıklarının olması suç işleme kararında birlik olduğuna; uzun zaman aralıklarının olması ise suç işleme kararında birlik olmadığına karine teşkil edebilecektir… Failin iç dünyasını ilgilendiren bu kararın varlığının her olayın özelliğine göre suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesindeki özellikler, fiillerin işlendikleri yer ve işlenme zamanı, fiiller arasında geçen süre, korunan değer ve yarar, hareketin yöneldiği maddi konunun niteliği, olayların oluşum ve gelişimi ile dış dünyaya yansıyan diğer tüm özellikler değerlendirilerek belirlenmesi gerekecektir.

Görüldüğü üzere, zincirleme suçun oluşumu için, işlenen suçlar arasında ne kadar zaman geçmesi gerektiği konusunda genel ve mutlak bir kural koymak mümkün olmadığından, hangi zaman aralığıyla işlenirse işlensin, işlenen suç başlangıçtaki suç işleme konusundaki tek karara dayanıyor ise zincirleme suç hükümleri uygulanacak, ancak işlenen suç failin yeni bir suç işleme kararına dayanıyorsa artık zincirleme suç söz konusu olmayacaktır.

Öte yandan, adli kolluk görevlilerince işlenmiş olan suçun ve şüphelinin tespit edilmesinden sonra; olayın özelliğine göre şüphelinin suç ortağı ya da ortaklarının olup olmadığı, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde suçun işlenip işlenmediği, başka bir yerde gizlediği uyuşturucu veya uyarıcı madde bulunup bulunmadığını tespit etmek gibi nedenlerle failin yakalanmayarak, suça yönlendirilmeden makul bir süre takibine devam edilmesi mümkündür.

Suç öncesi ve suç sonrası olmak üzere iki görevi bulunan kolluk görevlilerinin öncelikli vazifesi toplumun emniyeti ve düzeni bakımından mevcut bulunan tehlikeleri uzaklaştırmak amacıyla suç işlenmesinin önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasıdır. Suç işlenmesinden sonra ise işlenmiş olan suçun tespit edilerek, bu konudaki delillerin toplanması ve suç işlediği belirlenen kişinin başka bir suç işlemeye yönlendirilmeden yakalanıp adalet önüne çıkarılmasıdır. Kolluk görevlilerinin şüphelinin ceza sorumluluğunu arttıracak şekilde davranışlarda bulunmaları hâlinde ise gerek Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde düzenlenen 'hukuk devleti' ilkesi, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde hüküm altına alınan 'adil yargılanma' hakkı ihlal edilmiş olacaktır.

İletişimin tespiti veya fiziki takip sırasında şüphelinin uyuşturucu veya uyarıcı madde satışı yaptığı tespit edilmesine rağmen diğer suç ortaklarının ortaya çıkarılması ya da varsa başkaca uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ele geçirilmesi amacıyla kolluk görevlilerince yakalanmayarak beklenmesi safhasında, şüphelinin gerçek uyuşturucu veya uyarıcı madde satışına devam etmesi ve bu eylemlerinin delillendirilmiş olması hâlinde hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerekecektir...'

Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararının içeriği ile yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde incelemeye konu dosyada; Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve bu örgüte üye olmak suçunun sanıklarının başlangıçtan itibaren uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin bir suç işleme kararları vardır. Sanıklar birinci, ikinci ve üçüncü olaylarda bağlantılı oldukları inceleme dışı sanıkların uyuşturucu maddelerle birlikte yakalandıklarını ve tutuklandıklarını bilmektedirler ancak sanıklar haklarında adli makamlarca yapılan iletişimin tespiti ve teknik takip/izleme karar ve çalışmalarından haberdar değildirler ve bu yüzden uyuşturucu madde ticareti suçları işlemeye devam etmektedirler. Adli makamların örgüt kurucusu ve üyesi olan sanıkları yakalamamaları, sanıkların yeni suçları işlemelerine göz yummaları böylelikle sanıkların henüz işlenmemiş daha fazla suçtan daha çok cezalar almalarını hedeflemeleri, devletin uyuşturucu ticareti içinde bile olsa vatandaşına adeta tuzak kurma görüntüsü vermesi hukuk devleti ve adil yargılanma ilkeleri ile bağdaşmaz. Örgüt kurucusu ve üyesi olan sanıkların suç işleme kararında bir yenilenme yoktur, suçlar değişik tarihlerde işlense, iddianameler düzenlenerek hukuki kesinti oluşmuş gibi görünse de aslında adli makamların sanıklara ait bu alana onların haberi olmayarak bilinçli fakat hukuki olmayan müdahaleleri (her üç olaydan sonra incelemeye konu sanıkları yakalamamaları , sanıkları yeni suçlar ve delillendirme çalışmaları için dinleme ve teknik takip ve izlemeye devam etmeleri gibi) sonucu sanıklar sonra gelen suçları işlemişlerdir. Adli makamların bilgisi dahilinde / sırasında işlenen ikinci ve üçüncü suçlar bağımsız birer suç gibi gözükseler de örgüt yöneticisi ve üyesi olan sanıklar açısından ayrı ayrı cezalandırılmalarını gerektirmezler. Aynı suç (uyuşturucu madde ticareti ) işleme kararıyla, aynı mağdura (kamu) karşı, kanunun aynı hükmünün (TCK madde 188/3) birden fazla ihlali (12.02.2008, 09.04.2008 ve 23.12.2008-30.12.2008 tarihleri) söz konusu olduğundan incelemeye konu sanıklar hakkında TCK‘nın 43/1. maddesi uygulanmalıdır. Bu tür özellik arzeden olaylarda sanıklar hakkında hüküm kurulurken TCK’nın 61. maddesi doğrultusunda alt sınırdan uzaklaşılarak temel ceza belirlenmesi ile TCK'nın 43/1. maddesindeki 1/4‘ten 3/4’e kadar artırım oranı daha yüksek şekilde uygulanarak ceza adaletinin sağlanması yoluna gidilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulü gerekirken, Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun incelemeye konu dosya ve sanıklar hakkında TCK‘nın 43/1. maddesinin uygulanma yeri olmadığına dolayısıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının reddine dair görüşüne katılmamaktayız.",

Çoğunluk görüşüne katılmayan beş Ceza Genel Kurulu Üyesi ise: "Sanıkların eylemlerinin ayrı ayrı suçları değil zincirleme şekilde uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu oluşturacağı ve sanıklar hakkında TCK'nın 43/1. maddesinin uygulanması gerektiği",

Düşünceleri ile karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle;

A) Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkındaki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının ön sorunlar yönünden REDDİNE, 11.10.2022 tarihinde yapılan müzakerede, oy birliğiyle,

B) Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkındaki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının REDDİNE, 06.12.2022 tarihinde yapılan müzakerede, oy çokluğuyla,

C) 1- Sanık ... hakkındaki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının değişik gerekçeyle KABULÜNE,

2- Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 16.04.2015 tarihli ve 4056-31053 sayılı, "Örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün onanma" ilişkin kararının, sanığın 23.12.2008 tarihli eylemi bakımından KALDIRILMASINA,

3- İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.09.2012 tarihli ve 55-178 sayılı, sanığın 23.12.2008 tarihli eylemine ilişkin olan mahkûmiyet hükmünün; somut olayda eroinin nakline iştirak ettiğine dair delil elde edilemeyen sanığın, 23.12.2008 tarihli eyleminin hazırlık hareketi olarak kaldığı ve bu suça iştirak ettiğine dair mahkûmiyetine yeter, şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı nitelikte delil elde edilemediği gözetilmeden, beraatı yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Sanığın 23.12.2008 tarihli uyuşturucu madde ticareti yapma suçunun sabit olmadığı ve bu suç yönünden Özel Dairenin onama kararının kaldırılarak hükmün bozulmasına karar verilmesi sebebiyle sanık ...'ın "23.12.2008 tarihli örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma" suçundan cezasının infazına başlanmış ve cezaevine alınmışsa İNFAZININ DURDURULMASINA ve sanığın başka suçtan tutuklu veya hükümlü değilse bu suçtan TAHLİYESİNE, 11.10.2022 tarihinde yapılan müzakerede, oy birliğiyle,

D) Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE karar verildi.

11.10.2022 Tarihli Oturum;
Yargıtay — Esas No: 2019/1693, Karar No: 2019/3101, Tarih: 03.04.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/1693 E.  ,  2019/3101 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :... Mahkemesi

KARAR

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ile davalılar ..., ... vekilleri ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

...-Davacı Kurum, 07.09.2007 tarihinde meydana gelen ... kazası sonucu vefat eden kazalının hak sahiplerine bağlanan peşin sermaye değerli gelir ile ödenen ... yardımlardan oluşan kurum zararının davalılardan rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Zararlandırıcı olay nedeniyle düzenlenen Çalışma ve ... Güvenlik ... ... Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen 27.....2007 tarihli raporda davalı işveren şirket %80, kazalı işçi %...; hükmün açıklanmasının ger bırakılması ile sonuçlanan ceza dosyasında davalılar Cengiz, Cezmi ve Mustafa tali, kazalı işçi asli kusurlu; mahkemece alınan ilk bilirkişi raporunda işverenin %80, kazalı işçi %...; esas alınan .... kusur raporunda ise işveren şirket %70, şirket yetkilisi ... %..., ustabaşı ... %..., kooperatif adına kontrolörlük hizmeti veren ... %..., kazalı işçi %... kıusur olduğu ifade edilmekte olup kusura ilişkin tüm bu tespitler incelendiğinde açık çelişki bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı kanun olup kusurun belirlenmesinde, mahkemece, öncelikle ... kazasının ne şekilde olduğu, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak, varsa çelişki giderilerek belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, kusur oran ve aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesine gidilmelidir.

Bu tür ... kazalarında kusurun belirlenmesinde, kabul edilen maddi olgular doğrultusunda; tarafların kusur oran ve aidiyetleri işçi sağlığı ve ... güvenliği konularında uzman bilirkişilerden alınacak bilirkişi raporu uyarınca saptanmalıdır. Kusur durumu saptanırken, ... güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının, 506 sayılı Kanun’un 26., 4857 sayılı Kanun’un 77., İşçi Sağlığı ve ... Güvenliği Tüzüğü hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belirlenmesi ile oluşa uygun kusur raporu alınması gerekir.