muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/21875, Karar No: 2015/7084, Tarih: 14.04.2015

Temyiz aşamasında davalı tarafından sunulan iddianameye göre davacının da aralarında bulunduğu 338 kişi hakkında Ağır Ceza Mahkemesi’ne “7 adet depo sahibi şüphelinin müşteki firma çalışanları olan diğer şüphelilerin bilgisi ve isteği dahilinde onların satmadıkları ilaçları eczanelere satmış gibi göstererek müşteki firma ile anlaşmalı IMS İstatistik isimli firmaya yanlış ve yanıltıcı bilgiler verdikleri, ardından müşteki firmaya gerçek satış bilgilerini geçtikleri, bu şekilde ilk bildirimlerle tıbbi tanıtım temsilcilerinin haksız prim ödemesi almalarını sağladıkları, ardından gerçek rakamları üzerinden kendilerinin de müşteki firmadan prim ödemesi aldıkları, bu hususun evrak içeriğinden, mevcut 3 ayrı inceleme raporu ve bir kısım tıbbi tanıtım temsilcilerinin beyanlarında da anlaşıldığı” gerekçesi ile nitelikli dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçundan kamu davası açılmıştır.

Her ne kadar fesih bildirimi ile dava açıldığında tıbbi tanıtım temsilcisi olan ve bu nedenle sadece tanıtım görevi olan davacının IMS verileri üzerinde doğrudan yetkisi yok ise de sonuçta davacı bu veriler üzerinden prim almakta ve performans değerlendirmesine tabi tutulmaktadır. Kısaca davacının bu sanal satış nedeni ile menfaat temin ettiği, davalının ise zarar gördüğü açıktır. Davacı hakkında kamu davasının açılmasına neden olacak kadar emare kabul edilmiştir. Davacının menfaat temin etmesi ve davalının zarar görmesi nedeni ile taraflar arasında güven ilişkisinin zedelendiği, iş ilişkisinin olumsuz etkilendiği, davalı işveren açısından en azından fesih tarihi itibari ile geçerli nedenleri bulunduğu anlaşılmaktadır. Geçerli olan bu feshin daha ağır olan haklı neden niteliğinde olup olmadığı açılan kamu davasının veya davacı tarafından açılacak kıdem ve ihbar tazminatı davasının sonucunda ortaya çıkacaktır. Davalı işverenin iş sözleşmesini feshetmesi geçerli nedene dayandığından, davanın reddi yerine yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olmuştur.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Alınması gereken 27,70 TL harçtan peşin yatırılan 24,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 3,40 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

4-Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 310,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, 14.04.2015 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6297, Karar No: 2024/369, Tarih: 10.01.2024

**3. Ceza Dairesi         2023/6297 E.  ,  2024/369 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/194 - 2022/247

SUÇ : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdiren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin, 30.03.2022 tarihli ve 2021/1137 Esas, 2022/2460 Karar sayılı bozma kararı üzerine;

1. Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.10.2022 tarihli ve 2022/194 Esas, 2022/247 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun’un 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının c bendi, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları, 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 63 üncü maddesi uyarınca mahkûmiyet kararı verilmiştir.

2. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 06.02.2023 tarihli ve onama görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1.Eksik araştırma, inceleme ve yetersiz gerekçe ile hüküm kurulduğuna,

2.Atılı suçun unsurlarının oluşmadığına,

3.Tanık ifadelerindeki çelişkilerin giderilmediğine,

4.Delillerin yetersiz olduğu, delillerden ziyade varsayıma dayalı yargılama yapıldığına,

5."Tekirdağ Sıkıyönetim Komutanı" olarak kendisine verilmiş olan görevi kabul ettiğinin mahkemece kabulünün hiçbir somut delile dayanmadığına, aksine görevlendirme emrini öğrendiği anda şaşkınlığını gizleyemeyen ve tedirgin olduğu ifade edilen sanığın görevi kabul ettiğine yönelik kabulün usul ve yasaya aykırı olduğuna,

6.Sanığın yasal ve meşru olan emir komuta zinciri içerisinde kaldığına,

7.Sanığa atılı eylemlerin, darbe teşebbüsünün sebep olduğu "yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı" sağlayan bir yönü bulunmadığından, yardım suçundan cezalandırılabilmesinin hukuken mümkün olmadığına,

8.Örgüt üyesi olmayan sanık hakkında tayin edilen cezada 3713 sayılı TMK'nın 5/1 maddesi gereğince artırım yapılmasının hukuka aykırı olduğuna,

6.Sanığın yasal ve meşru olan emir komuta zinciri içerisinde kaldığına,

7.Sanığa atılı eylemlerin, darbe teşebbüsünün sebep olduğu "yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı" sağlayan bir yönü bulunmadığından, yardım suçundan cezalandırılabilmesinin hukuken mümkün olmadığına,

8.Örgüt üyesi olmayan sanık hakkında tayin edilen cezada 3713 sayılı TMK'nın 5/1 maddesi gereğince artırım yapılmasının hukuka aykırı olduğuna,

9. Temyiz dilekçesinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara,

İlişkindir.

Katılan T.C. Cumhurbaşkanlığı vekilinin temyiz istemi özetle;

1.İddianamede yazılı her bir suç açısından ayrı ayrı ve üst hadden ceza tayin edilmesi gerekirken, sanığa tek bir suçtan ceza verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna,

2.Temyiz dilekçesinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İlk Derece Mahkemesince sanığın eyleminin Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunu oluşturduğunun kabulü ile sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Mahallinde hukuka uygun olarak ikame olunup usulünce tartışılan delillere, tanık beyanlarına ve dosya kapsamına göre, İlk Derece Mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılan sanık hakkında;

Bozmaya uyularak yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak eksiksiz yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık müdafii ve katılan vekilinin yukarıda ilgili bölümde ileri sürdükleri temyiz sebepleri ve sair hususlar yerinde görülmemekle, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.10.2022 tarihli ve 2022/194 Esas, 2022/247 sayılı Kararında sanık müdafii ve katılan vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesi uyarınca Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesine, gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5607, Karar No: 2019/6178, Tarih: 23.10.2019

**20. Hukuk Dairesi         2018/5607 E.  ,  2019/6178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, kadastro mahkemesine verdiği dava dilekçesinde...... hudutları içerisindeki kendisine ait yaklaşık bir dönüm kadar taşınmazının yörede yapılan kadastro çalışmalarında 101 ada 1 sayılı parsel olarak orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiğini belirterek kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış; mahkemece, yörede 6831 sayılı Kanun uyarınca orman kadastrosunun 31/05/2007 tarihinde kesinleştiği, dava konusu 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının oluştuğu bu nedenle kadastro mahkemesinin görevli olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya görevli ve yetkili ..... Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

Mahkemece; bozma öncesindeki 23.11.2012 tarihli 2011/245 E. - 2012/297 K. sayılı gerekçeli kararda; davanın kısmen kabul, kısmen reddine, 09.05.2012 tarihli fen bilirkişi raporunda "B1" olarak gösterilen ...... köyünde bulunan 151.71 m2'lik taşınmazın orman olmadığının tesbiti ile orman olarak Maliye Hazinesi adına mevcut tapusunun iptali ile davacı ..... oğlu 1968 doğumlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline, (B2) olarak gösterilen 205,73 m2'lik bölüm ve (A) olarak gösterilen 144,00 m2'lik bölüme ilişkin davanın reddine karar verilmiş, davalı ... Yönetimi ve Hazine tarafından (B1) bölümüne yönelik olarak temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 16.01.2014 tarih, 2013/10454 E. - 2014/659 K. nolu bozma ilamı ile; "Mahkemece, kesinleşmiş orman kadastro haritası ve kadastro paftasının uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu temyize konu "B1" ile gösterilen bölümün orman bilirkişi raporunda kesinleşen orman kadastrosu sınırları dışında ve orman sayılmayan yerlerden olduğu, arazi kadastrosu çalışmalarında kesinleşen orman kadastro hattının yanlış uygulandığı bildirilmişse de, yörede yapılan orman kadastro çalışma tutanaklarının ve haritasının incelenmesinde; orijinal tahdit hattı ile orman bilirkişiler tarafından düzenlenen krokide gösterilen hattın benzerlik göstermediği, çekişmeli taşınmazın yer aldığı orijinal arazi kadastro paftası, 2006 yılında ilân edilip kesinleşen orman kadastro işlemlerine ve varsa 2/B uygulamalarına ilişkin tüm tutanaklar ve haritaların getirtilip, önceki bilirkişiler dışında; bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 10-15 adet orman tahdit sınır (....) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazın ayrı ayrı tahdit hattına göre konumunun duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanması; ilk orman kadastrosundaki ölçü teknikleri ile ve eski tarihli memleket haritasında bulunan sabit noktaların bulundukları yerlerin zeminde tespit edilip, orman sınır noktaların birer birer arazide bulunarak

orman sınır noktalarının izledikleri tahdit hattının belirlenmesi, orman sınır noktalarının bazılarının zeminde bulunmaması halinde ise, nedeni üzerinde durularak yerlerinden sökülerek yok edilip edilmediklerinin saptanması, zeminde bulunamayan noktaların yerlerinin, zeminde halen var olan ve en yakın sabit orman sınır noktaları esas alınarak ve bu noktalardan hareketle yine orman kadastro tutanaklarındaki açı ve mesafeler üzerinde gösterilmesi, 5.3.2007 tarihinde yürürlüğe giren Orman Kadastro Teknik İzahnamesinin 36. maddesinde yazılı “Orman sınır nokta ve hatlarının arza uygulanmasında; tutanaklardan, orman kadastro haritalarından, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon ve röper nokta ve krokilerinden yararlanılır. Sınırlama tutanakları, ölçü değerleri ve orman kadastro haritaları ile zemindeki durum arasında çelişki olduğunda, tutanaktaki kararlar ile orman sınır noktası ve hatlarının yazılı tarifleri esas alınmak suretiyle ölçü, harita ve zemin kontrolü yapılarak gerçek duruma uygun olanı uygulanır.” hükmü ile 20.11.2012 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinin “Teknik İşler” başlıklı sekizinci bölümünde yazılı esaslar gözönünde bulundurularak uygulama yapılması, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan orman sınır noktalarının, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, anlatılan yöntemle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanması, ilk orman kadastro harita ve tutanakları ile aplikasyon, 2/B madde harita ve tutanaklarının uyumsuz olması halinde, yukarıda yazılı Yönetmelikler ile Teknik İzahnamelerde yazılı tutanakların düzenlenmesine esas alınan hava fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen tutanaklara değer verileceğinin düşünülmesi, Hazine ve Orman Yönetimi yararına oluşan "usûlî kazanılmış hak ilkesi" de gözönünde bulundurularak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği, açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulmasının usûl ve kanuna aykırı olduğu" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yargılamaya devam edilmesi neticesinde; davanın kabulüne, 12/06/2015 tarihli fen bilirkişi raporunda "B1" olarak gösterilen .....köyünde bulunan sarıya boyalı, doğusunda 106 ada 29 nolu parsel bulunan, batısı kayalık, kuzeyi kurudere, güneyi...... taşınmazı ile çevrili 151,71 m2'lik taşınmazın orman olmadığının tespiti ile orman olarak Maliye Hazinesi adına mevcut tapusunun iptali ile davacı ...... oğlu 1968 doğumlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekilince çekişmeli taşınmazın "B1" bölümüne yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, zilyetlik iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dava, zilyetlik iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 6831 sayılı Kanun gereğince yapılıp 30/11/2006 tarihinde ilân edilerek kesinleşen orman kadastrosu vardır. Genel arazi kadastrosu 13/11/2008 tarihinde ilân edilerek kesinleşmiştir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına

23/10/2019 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10234, Karar No: 2015/15123, Tarih: 15.09.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/10234 E.  ,  2015/15123 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, 16.03.2009 tarihli iş kazasında vefat eden sigortalının haksahiplerine bağlanan gelirler ve yapılan ödemeler nedeniyle oluşan Kurum zararının rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmü, davalıların temyiz etmeleri üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)818 sayılı Borçlar Kanunu'nun Ceza Hukuku ile Medeni Hukuk Arasındaki Münasebet başlığını taşıyan 53. maddesindeki, "Hakim, kusur olup olmadığına yahut haksız fiilin faili temyiz kudretini haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun mesuliyete dair ahkamiyle bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraet karariyle de mukayyet değildir. Bundan başka ceza mahkemesi kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarını tayin hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez." hükmü ve benzer nitelikteki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 74. maddesindeki "Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmü çerçevesinde; hukuk hakiminin, kesinleşmiş ceza kararına konu maddi olgularla bağlı olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.

Bu yasal çerçevede somut olayda; eldeki davaya ilişkin olarak ceza davası açılıp açılmadığı araştırılıp belirlenmeli; ceza davası açılmışsa, ceza yargılamasında hukuk hakimi yönünden bağlayıcı hal almış bulunan maddi olgular olup olmadığı tespit edildikten sonra kusur raporu alınmalıdır.

2-)Eldeki davada, ....'nin işveren; diğer davalıların 3. kişiler olduğu anlaşılmaktadır.

Bu yasal çerçevede somut olayda; eldeki davaya ilişkin olarak ceza davası açılıp açılmadığı araştırılıp belirlenmeli; ceza davası açılmışsa, ceza yargılamasında hukuk hakimi yönünden bağlayıcı hal almış bulunan maddi olgular olup olmadığı tespit edildikten sonra kusur raporu alınmalıdır.

2-)Eldeki davada, ....'nin işveren; diğer davalıların 3. kişiler olduğu anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Aynı maddenin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilebilecektir. Anılan madde ile davalıların Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurlarının varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasanın 21., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Öte yandan, tarafları ve konusu farklı olan sigortalının/haksahiplerinin açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Bu kapsamda Mahkemece, davaya konu işkazası konusunda ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişilerden; açıklanan şekilde işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına uygun kusur raporu aldırıldıktan sonra değerlendirme yapılması gerekir.

3-)5510 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilebilecektir.

Üçüncü kişinin rücu alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalığın üçüncü kişinin kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilecek miktar ise; sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan ödemelerin tümünün, bağlanacak gelirlerin ise başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, kusur karşılığından oluşmaktadır.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla sebebiyet vermeleri halinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61 ve 62’nci (818 sayılı Mülga Borçlar Kanununun 50 ve 51) maddeleri uyarınca teselsül hükümlerine göre birlikte sorumlulukları söz konusu olacaktır. Bu halde, Türk Borçlar Kanunu’nun 62’inci maddesi uyarınca kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkı baki kalmak koşuluyla, her bir sorumlu yönünden kusurlarına düşen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına hükmedilebilecektir.

Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden eksik araştırma, inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davalılara iadesine, 15.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.