muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6528, Karar No: 2023/492, Tarih: 19.01.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf ve fer'i müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tanık ifadelerinde açıkça okulda hizmetli kadrosu ile görev yapan birinin bulunmadığı, okulun kaloriferli olduğunun beyan edildiği, tanıkların da açıkça kalorifer, temizlik yapmak gibi birçok görev ile davacının okulda çalıştığına ilişkin açıkça beyanları dosya içerisinde yer aldığı, tanıklık yapanlardan büyük çoğunluğu bu görevleri yapması için davacının bedeliyeden görevlendirildiğini beyan ettikleri, ancak dosya içerisinde yer aldığı üzere Evci Belediyesinin böyle bir görevlendirme ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından böyle bir yazışması da olmadığı, açıkça tanık beyanlarında davacının okulda çalıştığı bordro tanıkları tarafından da teyit edildiği, ilk derece mahkemesinin davacının taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmesine karşın dosya kapsamında davacı tarafın bilfiil hiç okuldan ayrılmadan çalıştığı, bordro tanığı müdürler-müdür yardımcıları-öğretmenler ve davacı tanıkları dikkate alındığında, davacı müstahdem/ hizmetli kadrosunda çalışanı olmayan okulda bilfiil dava edilen tarihlerde çalışan olarak görev yaptığı, ancak SGK bildirimleri yapılmadığı,reddedilen kısım bakımından kararın kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğu, davanın müvekkil kurum aleyhine kabulü halinde müvekkil idare yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiği, müvekkil idare davanın açılmasına sebebiyet vermediği gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Fer'i Müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle; kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının davaya konu dönem itibariyle 07.09.2009 ile 17.01.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının muhtelif işyerlerinde ve kesintili olduğunun anlaşıldığı, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre, bir işçi birden ziyade işe giriş-çıkış bildirgesine istinaden muntazam sigortalı gösterilmiş ise de bu durum işçinin çalıştığı kadar sigortalı gösterildiğine karine teşkil ettiği, bu karinenin aksinin eşdeğer yazılı delillerle kanıtlanması gerektiği, mahkemece eksik araştırma yapıldığı, davacının sürekli ve kesintisiz çalışma olgusu yeterince ispatlanmamış olduğu gerekçesi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu belirtilerek başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf ve fer'i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu belirtilerek başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf ve fer'i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, tanık ifadelerinde açıkça okulda hizmetli kadrosu ile görev yapan birinin bulunmadığı, okulun kaloriferli olduğunun beyan edildiğini, tanıkların da açıkça kalorifer, temizlik yapmak gibi birçok görev ile davacının okulda çalıştığına ilişkin açıkça beyanları dosya içerisinde yer aldığını, tanıklık yapanlardan büyük çoğunluğu bu görevleri yapması için davacının bedeliyeden görevlendirildiğini beyan ettiklerini ancak dosya içerisinde yer aldığı üzere Evci Belediyesinin böyle bir görevlendirme ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından böyle bir yazışması olmadığını, açıkça tanık beyanlarında davacının okulda çalıştığı bordro tanıkları tarafından da teyit edildiğini, yani bordro tanıklarının ifadelerinde yer alan tüm hususların itibar edilebilir olmadığını, davacıyı sigortasız olarak okulda hizmetli görevli olarak çalıştırıyor olduklarını söylemeyecekleri, sadece okulda öğretmen olarak çalışıp, sigortasız işçi çalıştırılması nedeniyle hukuki sorumluluğu bulunmayan tanık ifadelerinde; davacının Evci İlköğretim Okulunda çalıştığını ve bunun okul idaresi tarafından olduğuna ilişkin beyanlarının bulunduğunu, davanın kabulü gerektiğini beyanla Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil kurum vekili temyiz dilekçesinde, eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, anılan çalışmaların geçtiği iddia olunan dönemlerde işyerinin kapsamı ve niteliğine göre varsa müdür, amir, şef, ustabaşı gibi görev yapan yetkili veya çalışan başka kimseler tespit edildiği taktirde bunlar veya o işyerine komşu ve yakın başka işyerleri de bu işyerini bilen ve tanıyan kişilerin dahi çağrılıp dinlenilmek, bu konuda yeterli ve gerekli araştırma yaparak uyuşmazlığı hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde çözümleyip değerlendirilmesi gerektiğini ve davanın reddi gerektiğini beyanla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde, eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, aleyhe vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmemesi gerektiğini, müvekkili kurumun elindeki belgelere göre hareket ettiğini beyanla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 11.09.2006-17.01.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde, eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, aleyhe vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmemesi gerektiğini, müvekkili kurumun elindeki belgelere göre hareket ettiğini beyanla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 11.09.2006-17.01.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

2.Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir. Mahkemece, davacının hangi tarihte çalışmaya başladığına yönelik olarak yapılan tespit yetersizdir. Tanıkların çoğunluğu başlangıç tarihi vermeksizin tahmini olarak davacının çalıştığı yılı söyleyip tanık öğretmen Hakan 03.03.2008 tarihinde işe başladığını, işe başladığında davacının orada çalıştığını, tanık Bahar ise birlikte 7-8 yıl çalıştığını beyan etmekle birlikte başlangıç tarihini belirtmediği, dinlenilen diğer öğretmenlerin ise yıl itibariyle çalışmaya başladıkları tarihleri belirttikleri, gün/ay/yıl şeklinde hangi tarihlerden itibaren çalıştıklarına dair bir tespit yapılmadığı, uyuşmazlık konusu tarihlerin tamamına ait eğitim-öğretim dönemlerinin değil 2011-2014 dönemine ilişkin dönemleri gösteren kayıtların celbedildiği, temizlik işi yapılmasına ilişkin sözleşmelerin 15.03.2011- 13.06.2014 tarih aralığına ait olup 1,5 ay ila 1 yıl arasında değişen sürelere ilişkin olduğu anlaşılmakta olup tanık olarak dinlenilen öğretmenlerin hangi tarihte okulda çalıştıkları tespit edilerek işe başladıklarında davacının çalışıp çalışmadığı belirlenmek suretiyle davacının işe başlama tarihi tereddütsüz şekilde ortaya konulmalı, yarıyıl tatillerinde de çalışıp çalışmadığı üzerinde durulmalı, çalışmadığı anlaşılıyorsa Milli Eğitim Müdürlüğünden yarıyıl ve yaz tatilleri dönemleri sorulmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2013/34215, Karar No: 2014/34673, Tarih: 01.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/34215 E.  ,  2014/34673 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2008/201166

MAHKEMESİ : Lüleburgaz(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 19/09/2007

NUMARASI : 2007/44 (E) ve 2007/209 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre, fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık; “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya

doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza Yönetmeliğin 16/a-b bentlerinde arıtılsa dahi atıksular ile her türlü atık ve artığın içme ve kullanma sularına deşarjına izin verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. 21. maddesinde de, içme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış göllere, göletlere ve set çekmek suretiyle biriktirilmiş sulara arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Yine “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendinde ise “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” yasaklanmıştır.

Burada önemle vurgulanması gereken husus şudur; Yönetmeliğin 21/1. maddesinde sözü edilen içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj izni, arıtılmış olma koşuluna bağlanmıştır. Atıksuyun arıtılmış su olduğunu kabul etmek için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesi ile ekinde 16 grup halinde belirlenerek tablolar halinde gösterilen sektör kapsamındaki tesis tipi için kabul edilen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj edilme koşulunu sağladığından bahsedilemez.

Özetle; içme ve kullanma sularına arıtılmış olsa dahi her türlü atık ve artığın deşarjı yasaklanmış, içme ve kullanma dışındaki sulara deşarj, arıtılmış olma koşuluna bağlanmış, atıksuyun arıtılmış olma ölçütü de, atıksuyun oluşum kaynağı dikkate alınarak Yönetmeliğin ekindeki sektörlere göre limit değerlerle ifade edilmiştir.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay:

Sanığın sorumlu müdürü olduğu süt ürünleri tesisinden kaynaklanan endüstriyel atıksuların bir boru ile arıtma tesisi çıkışına pompalanıp hiçbir arıtmaya tabi tutulmadan doğrudan alıcı ortama (suya) verilerek çevrenin kasten kirletildiği iddia edilmiştir.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay:

Sanığın sorumlu müdürü olduğu süt ürünleri tesisinden kaynaklanan endüstriyel atıksuların bir boru ile arıtma tesisi çıkışına pompalanıp hiçbir arıtmaya tabi tutulmadan doğrudan alıcı ortama (suya) verilerek çevrenin kasten kirletildiği iddia edilmiştir.

Her ne kadar mahkemece şüphe edilen sudan numune alınmamasından dolayı suyun içeriği hakkında analiz yapılamadığından sanığa yüklenen suçun sübuta ermediğinin kabulüyle beraat kararı verilmiş ise de, süt ürünleri imalathanesinden üretim sırasında ortaya çıkan atıksuların su alıcı ortamına doğrudan deşarj edilmesi halinde, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tablo 5.3'de düzenlenen gıda sanayii atıksularının alıcı ortama deşarj standartlarına aykırı hareket edilerek çevrenin kirletilmesinin söz konusu olması ve suç tarihinde düzenlenen 10.02.2007 tarihli çevre denetim tutanağında, doğrudan deşarj edilen atıksuyun renginin beyaz, içinde katı maddelerin yoğun ve gözle görülür olduğunun belirtilmesi karşısında, tutanak mümzilerinin yöntemince tanık sıfatıyla dinlenilmesi ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

IV – Sonuç ve Karar:

Açıklanan gerekçelerle katılan Çevre ve Orman Bakanlığı vekilinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 01/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.