muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5244, Karar No: 2021/4277, Tarih: 30.03.2021

İşçi ve sigortalı kavramlarının tanımında hizmet sözleşmesinden hareket edilmekteyse de yürürlükten kaldırılan 1475 sayılı İş Kanunu ile (Mülga) 506 sayılı Kanun'da bu sözleşmenin tanımına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. 5510 sayılı Yasanın 3. maddesinde, hizmet akdinin 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununda tanımlanan hizmet akdini ve iş mevzuatında tanımlanan iş sözleşmesini veya hizmet akdini ifade ettiği düzenlemesine yer verilmiştir. Yürürlükteki 4857 sayılı İş Kanununun 8.maddesinde ise, “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.” tanımlaması yapılmıştır. Belirtmek gerekirse, 4857 sayılı İş Kanununda “Hizmet akdi” sözcüğü terk edilmiş, yerine “İş sözleşmesi” ifadesi kullanılmıştır.

Borçlar Kanunu’nun 313/1 maddesinde, hizmet sözleşmesi; “Hizmet akdi, bir mukaveledir ki onunla işçi, muayyen veya gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeği taahhüt eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanımda sadece hizmet ve ücret unsurları belirginken, 4857 sayılı yeni İş Kanununda, daha önce Anayasa Mahkemesi ve öğretinin de kabul ettiği gibi “bağımlılık” unsuruna da yer verilmiştir.

Hizmet sözleşmesi her şeyden önce bir iş görme edimini zorunlu kılar. Bu sözleşmeyle sigortalıya yüklenen borç, işveren yararına bir iş görmek, hizmet sunmaktır. Ücret, BK m. 313 anlamında hizmet akdini oluşturan unsurlardandır ve bu unsurun yokluğu durumunda çalışma ya vekâlet sözleşmesine, ya da bir sözleşme ilişkisi bulunmaksızın hatır, yardım, dayanışma, arkadaşlık gibi bir nedene dayanmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 6/a, 7/a, 82/2-3. maddeleri hükümlerinde de açıkça görüleceği üzere sigortalılık niteliği için ücret zorunlu unsur değildir. Bilindiği gibi çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla sigortalı olurlar ( 5510 SK. m.7/a). Maddenin “çalıştırılanlar” sözüne yer verip, aksine, hizmet akdi ile çalıştırılanlar ifadesine yer vermemesi karşısında, zaman ve bağımlılık koşulu gerçekleşmiş ise, ücret koşulu gerçekleşmese de, kişi, sigortalı sayılmalıdır.

Konu, doktrinde de ele alınmış ve ücret almadan yapılan çalışmaların da sigorta kapsamına alınması gerektiği genel olarak kabul görmüştür. Diğer unsur olan bağımlılık ve bu kapsamda ele alınması gereken zaman unsuru, hizmet akdinin ayırt edici özellikleridir.

Konu, doktrinde de ele alınmış ve ücret almadan yapılan çalışmaların da sigorta kapsamına alınması gerektiği genel olarak kabul görmüştür. Diğer unsur olan bağımlılık ve bu kapsamda ele alınması gereken zaman unsuru, hizmet akdinin ayırt edici özellikleridir.

Bağımlılık, iş ve sosyal güvenlik hukuku uygulamasında temel bir ilke olup, bu unsur, hizmetini işverenin gözetimi ve yönetimi altında yapmayı ifade eder. Ne var ki, iş hukukunun dinamik yapısı, ortaya çıkan atipik iş ilişkileri, yeni istihdam modelleri, bu unsurun ele alınmasında her somut olayın niteliğinin göz önünde bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır. Bazı durumlarda, taraflar arasında sıkı bir bağımlılık ilişkisi bulunmasa da, işverenin iş organizasyonu içinde yer alınmaktaysa, bu unsurun varlığının kabulü gerekecektir. Önemli yön, işverenin her an denetim ve buyurma yetkisini kullanabilecek olması, çalışanın, edimi ile ilgili buyruklara uyma dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte teknik ve hukuki bir bağımlılığın bulunmasıdır. Genel anlamda bağımlı çalışma, işverenin belirleyeceği yerde ve zamanda, işverence sağlanacak teknik destek ve işverenin denetim ve gözetiminde yapılan çalışmadır. İşverenin yönetim (talimat verme) hakkı karşısında işçinin talimatlara uyma (itaat) borcu yer alır. Bir işin görülmesi süreci içinde işçinin faaliyeti, çalışma şekli, yeri, zamanı ve işyerindeki davranışları düzenleyen talimatlar veren işveren onu kişisel bağımlılığı altında tutar. Bu sözleşmede varolan otorite/bağımlılık ilişkisi taraflar arasında kaçınılmaz olarak bir hukuki hiyerarşi yaratır. Bu nedenle iş akdinde bağımlılık hem işçinin kişiliğini ilgilendirmekte hem de bir hukuki bağımlılık niteliği taşımaktadır.

Uygulamada ticari taksi sahiplerinin taksi plâkalarını altı ay veya bir yıllığına kiraya verdikleri, ticari taksinin işletilmesinin tamamen aracı kiralayan kişiye bıraktıkları görülmektedir. Bu durumda taraflar arasındaki ilişkinin hâsılat kirası olduğunda kuşku yoktur. Bir diğer uygulama ise, taksi sahibi esas olarak kendisi çalışmakta, günün belli bir diliminde (12 saatliğine veya 24 saatliğine) aracı başka bir şoföre tahsis etmektedir. Bunun karşılığında, elde edilen gelir ne olursa olsun sabit bir miktar taksi sahibine ödenmekte veya taraflar arasındaki güven ilişkisinin niteliğine göre elde edilen gelirin belli bir oranı ticari taksi sahibine verilmektedir. Bu durumda, taraflar arasındaki ilişkinin hâsılat kirası mı, yoksa bağımlılık, zaman ve ücret unsurunu içerecek şekilde hizmet akdi mi olduğu hususu uyuşmazlık konusudur. Dairemizin ve 9. Hukuk Dairesi (19.06.2006 tarih ve 2006/13004 E. 2006/17679 K.)'nin içtihatlarına göre, ikinci uygulamadaki gibi çalışan şoförlerin çalışmaları, hizmet akdine dayalı çalışma olarak nitelendirilmiştir. Zira, hasılat kirasının unsurlarını taşıyacak nitelikte taksinin işletilmesi tamamen şoföre bırakılmamakta, zorunlu nedenlerle, taksi sahibinin devamlı olarak çalışmasının fiilen imkansız olması nedeniyle, kısa bir süre için tahsis edilmektedir. İşverenin vardiyalı çalışmayı düzenleme yetkisinin bulunması ve yazılı bir kira sözleşmesinin bulunmaması nedeniyle taraflar arasında bağımlılık ilişkisinin varlığı kabul edilmekte, aksinin bunu iddia eden tarafından, yeterli delillerle ispatlanması gerekmektedir.

Eldeki davada ise, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında, 01.10.2002-01.08.2012 tarihleri arasında kalan dönemde davacının davalı adına tescilli dolmuş hattında çalışan minibüste öncelikle çalışma şekillerinin irdelenmesi ve hâsılat kirası mı yoksa hizmet akdi ile çalışmanın varlığı olgusu belirlenmeli, bu kapsamda davacının çalışma iddiasına konu edilen 34 TZB 74 plaka kayıtlarının kimin üzerinde durduğu, bu araçlara ilişkin olarak davacının ehliyeti ile ilişkilendirilmiş trafik cezalarının varlığı, araçların servis bakım formları ile yolcu kayıtları, araçlara alınan yakıt alım belgelerinin olup olmadığı irdelenmeli, davacının ikametgah kayıtları ve çalıştığı iddia olunan işyerine yakın işyerlerinin kolluk görevlileri aracılığıyla tespiti ve buralarda çalışan ve davacının çalışmalarını bilebilecek şekildeki tanıkların beyanlarının alınması ile davacının çalışma iddiasının yeterli şekilde ve resen araştırma ilkeleri çerçevesinde araştırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olu, bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının davalı ...’a iadesine, 30.03.2021 gününde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12521, Karar No: 2016/11055, Tarih: 22.12.2016

**23. Ceza Dairesi         2016/12521 E.  ,  2016/11055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yeni Mert Eczanesi sahibi olan sanığın, toplam (16) adet orijinal olmayıp sahte olarak basılan ilaç küpürlerini yapıştırmış olduğu (8) adet reçeteyi Sosyal Güvenlik Kurumu'na fatura edip kurumu zarara uğrattığı, sanığın bu surette resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarını işlediği iddia olunan somut olayda; reçete sahiplerinin suça konu ilaçları sanığın eczanesinden aldıklarına ve kendilerinin kullandıklarına ilişkin tanık beyanları, reçetelerin usulüne uygun olarak ve hastane kayıtları ile uyumlu olacak şekilde düzenlenmiş olmaları ve sanığın ecza depolarından ilaçları aldığına dair faturalar ve bu konuda sanığın kusuru olmadığına dair alınan bilirkişi raporu karşısında, sanığın cezalandırılabilmesi için her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan kurum vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 22/12/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/13293, Karar No: 2006/262, Tarih: 26.01.2006

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2005/13293 E.  ,  2006/262 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı ... tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Kadastro sırasında 11 parsel sayılı 150.700 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydı ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. itirazı tapulama komisyonunda reddedilen davacı ... dayanak vergi kaydı gayrisabit hudutlu olduğundan, kayıt miktar fazlasının hazine adına tescili gerektiğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine, 12.3.2002 havale tarihli ek fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 28.915 metrekarelik kısmın en son parsel numarası verilerek hazine adına, aynı tarihli ek raporda (B) harfi ile gösterilen 121.785 metrekarelik kısmın aynı parsel numarası altında tamamı 24 pay itibar edilerek payları oranında muris Şükrü mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... dahili davalı ...tarafından temyiz edilmiştir.

1-Temyize gelen davalı ...'a hükmün daha önce 24.5.2002 tarihinde tebliğ edildiği ve hükmü süresinde temyiz etmediği anlaşıldığından 13.6.2005 tarihinde yeniden aynı şahsa hükmün tebliği ona, hükmü temyiz etme hakkı vermediğinden adı geçenin temyiz dilekçesinin (isteminin) bu nedenle REDDİNE,

2-Davacı hazinenin temyizine gelince;

Mahkemece fen bilirkişisince düzenlenen 11.3.2002 günlü krokide taşınmazın (B) harfi ile işaretli bölümü üzerinde davalılar yararına vergi kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı olduğu üzere karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya içeriğine ve toplanan delillere uygun düşmemektedir. Kadastro sırasında taşınmaz vergi kayıtlarına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak davalıların miras bırakanı ... adına tesbit edilmiş,

../...

-2-

2005/13293

2006/262

../...

-2-

2005/13293

2006/262

davacı ... vergi kayıtları miktar fazlasının hazineye ait olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. tesbite esas alınan vergi kayıtlarının taşınmaza uygunluğu yerel bilirkişi tarafından haber verildiği gibi bu yön mahkemeninde kabulündedir. Esasen dava da kayıt miktar fazlasına yönelik bulunmaktadır. tesbite esas alınan vergi kayıtlarından 106 tahrir nolu vergi kaydının sınırları doğusu sırt, batısı dere, kuzeyi yol, güneyi taşlı sırt okuyup miktarı 20 dönümdür. 107 nolu tahrir nolu vergi kaydının sınırları doğusu sırt, batısı taşlı tepe, kuzeyi mahmut güneyi sırt okuyup miktarı 5 dönümdür. 119 tahrir nolu vergi kaydının doğusu dere, batısı dere, kuzeyi ve güneyi sırt okuyup miktarı 20 dönüm, 120 tahrir nolu vergi kaydının sınırları ise doğusu dere, batısı sırt, kuzeyi tepe, güneyi mahmut okuyup miktarı 10 dönümdür. Kayıtlarda yazılı sınırların değişebilir ve genişletilmeye elverişli olması nedeniyle kapsamlarının yüzölçümleriyle geçerli olduğundan duraksamamak gerekir. Krokisindende izlendiği üzere taşınmaza batı yönden sınır teşkil eden komşu 23, güney yönden sınır teşkil eden komşu 10 nolu parsellerin mera niteliği ile sınırlandırılmak suretiyle yapılan tesbitlerinin kesinleştiği getirtilen tutanakların incelenmesinden anlaşılmaktadır. Yerel bilirkişi taşınmazda tesbit gününe kadar 20 yılı aşkın süre ile ölünceye değin Şükrü’nün ve ölümünden sonrada mirasçıları olan davalıların çekişmesiz ve malik sıfatıyla zilyet olduğunu bildirmiştir. Nevarki, kayıtlar sahibi lehine olduğu kadar aleyhine de delil teşkil eder. Kayıtların aksi aynı kuvvete haiz başka bir kayıt ve belgeyle kanıtlanmış değildir. Hal böyle olunca kayıt miktar fazlalıklarının meradan kazanıldığının kabulü gerekir. Kamu orta malı niteliğindeki meraların zilyetlikle iktisabına olanak yoktur. Resmi kayıt ve belgelerle eylemli duruma aykırı düşen bilirkişi ve tanık sözlerine değer verilemez. Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgular karşısında doğudaki 20 ve 12 nolu parsellerden başlanmak, kuzeydeki yol ile güneydeki 5 nolu parsel ile bağlantı kurularak 4 adet vergi kaydı miktarı olan 55 dönümlük kısmın ifrazen 11 parsel numarası adı altında payları oranında ... mirasçıları adına tapuya tesciline, geri kalan kısmının miktarı belirtilmek suretiyle 3402 sayılı Kadastro Yasasının 16/B maddesi uyarınca mera niteliği ile sınırlandırılıp özel siciline yazılmasına karar vermek gerekirken delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

../...

-3-

2005/13293

2006/262

Davacı Hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 26.1.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14842, Karar No: 2011/14505, Tarih: 12.12.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/14842 E.  ,  2011/14505 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yeri gösterir kadastro paftasının orjinalinden çekilmiş fotokopisinin,

2) ... köyünde orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı sorularak, yapılmış ise buna ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin,

3) ... köyünde genel arazi kadastrosu yapılıp yapılmadığı kadastro müdürlüğünden sorularak, yapılmış ise hangi tarihte yapıldığı ve hangi tarihlerde ilan edilerek kesinleştiğine dair bilgi ve belgelerinin,

4) Dava konusu Erdemli köyünde bulunan arazilerin genel arazi kadastrosu sırasında hangi nedenle tespit dışı bırakıldığı kadastro ve tapu sicil müdürlüğünden sorularak alınacak cevabi yazının,

5) ... köyünde genel arazi kadastrosu yapılmış ise bu köyde bulunan arazilerin genel arazi kadastrosu sırasında hangi nedenle tespit dışı barıkaldığı, kadastro ve tapu sicil müdürlüğünden sorularak alınacak cevabi yazının,

6) 3402 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca davacı ve murisleri yönünden de tapu sicil ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı Yasanın 03/07/2005 gün ve 5304 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Yasası ile değiştirilen 14/2. maddesi gereğince ... ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı sorularak alınacak cevabi yazının,

7) Kadastro paftaları geldikten sonra dosya keşif sırasında dinlenen fenni bilirkişiye verilerek çekişmeli taşınmazların kadastro paftası üzeride yerlerini gösterir şekilde ek rapor alınarak,

bu dosya içerisine konulması; ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi göndermesiyle H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 12/12/2011 günü oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2008/7845, Karar No: 2008/10619, Tarih: 06.11.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/7845 E.  ,  2008/10619 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İstanbul 3.İcra Mahkemesi

Tarih :31.12.2007

Nosu :1102-1244

Davacı tarafından ... olarak açılan sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

İcra Mahkemesince davacının alacaklısı olduğu takip dosyasından gönderilen yazıda, davacı haczinin düştüğünün bildirildiği ve sıra cetvelinin de buna göre düzenlendiği; bu itibarla müdürlük kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı yanın iddiası alacaklısı bulundukları takip dosyasından gönderilen bilgilerin hatalı olduğu, sıra cetvelinin de bu nedenle hukuka aykırı biçimde oluşturulduğu noktasındadır. İcra Mahkemesince bu iddianın gerçekliği araştırılmak ve varılacak uygun sonuç dairesinde karar verilmek gerekirken, yazılı gerekçeyle hüküm kurulmasında isabet olmadığı gibi, davanın sıra cetvelinde yer alan ve dava sonucunda hukuki durumu etkilenecek alacaklılara yöneltilmeden sürdürülüp sonuçlandırılması da doğru değildir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 06.11 .2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15737, Karar No: 2013/4798, Tarih: 07.03.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/15737 E.  ,  2013/4798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Hükmün tefhiminin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesindeki unsurları içerir biçimde yapılmadığı gibi, gerekçeli kararın da davalıya tebliğ edilmediği anlaşıldığından, gerekçeli kararın yöntemince davacıya tebliğ edilerek temyiz süresi beklendikten sonra gönderilmesi, ayrıca incelenmesine ihtiyaç duyulduğundan davalının cevap dilekçesinde bahsettiği kapsam dışı personel yönetmeliği ile davacıya verilen imza yetkisine ilişkin tüm belgelerin ve davacının vekâleten yetkilendirildiği iddia edilen süre içerisinde şubeye müdür ataması yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa tarihleri ve görev sürelerinin davalı şirketten sorularak yazı cevabının eklenerek gönderilmesi için dosyanın geri çevrilmesi gerekir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan sebeplerle dava dosyasının GERİ ÇEVRİLMESİNE, temyiz itirazlarının bu noksanlık giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine 07.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12326, Karar No: 2011/13478, Tarih: 28.11.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/12326 E.  ,  2011/13478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine ve davalı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... köyü, 101 ada 76 parsel sayılı 9950,49 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliğiyle davalı adına tesbit edilmiştir. Davacı Hazine, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler ile kaçak ve yitik kişilerden kalma yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Orman Yönetimi ise 03/03/2010 tarihli harçlı dilekçesiyle, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmıştır. Mahkemece, davacı Hazinenin davasının reddine, katılan davacı ... Yönetiminin davasının ise kabulüne ve dava konusu ... köyü, 101 ada 76 sayılı taşınmazın tespit tutanağının (kadastro tespitinin) iptali ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; raporu hükme dayanak alınan orman bilirkişisi 1956 tarihli memleket haritasında taşınmazın kısmen orman alanında olduğunu ifade etmiştir. Ancak raporuna ekli ablikeli krokide taşınmazın tamamen açık alanda olduğu görülmektedir. Yine Orman bilirkişi ile ziraat bilirkişisinin raporlarına ve mahkemenin keşif tutanağına yansıyan gözlemine göre taşınmazın kısmen taşlık olduğu ifade edilmiştir. Mahkemece, orman bilirkişisinin raporu ile raporuna ekli krokinin uyumsuzluğu üzerinde durulmadığı gibi, taşlık olduğu ifade edilen taşınmazın imar ihya edilip edilmediği de yöntemince araştırılmamıştır. Bu durumda, karara dayanak alınan raporlar çekişmeli taşınmazın öncesinin niteliğini ve hukuki durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici değildir. Eksik araştırma ve incelemeye, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulamaz.

Bu nedenle, mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın kısmen orman sayılan yerlerden olduğu belirlendiği takdirde taşınmazın orman sayılan ve sayılmayan bölümleri belirlenip, yüzölçümleri bilirkişi marifeti ile tespit edilmeli ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.