muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1046, Karar No: 2021/298, Tarih: 22.06.2021

16.03.2011 tarihli otopsi raporunda; 168 cm boyunda, 75 kg ağırlığında, 55-60 yaşlarındaki erkek cesedinin baş bölgesinde, sağ parietal üst yanda, saçlı deri içerisinde 1,5 cm’lik düzensiz kenarlı laserasyon, burun sırtında üstte 0,2-0,3 cm’lik 3-4 adet sıyrık, sol infraorbital ödem bulunduğu, yüz, her iki el ve el parmaklarının toprakla bulaşık olduğu, sol el 2-3. metakarp arası dorsalde 0,5 cm’lik düzensiz kenarlı laserasyon, sağ el 1. metakarp dorsalde 1cm’lik yüzeyel abrazyon, sol uyluk üst 1/3 önde 4x3 cm’lik alanda içerisinde normal cildi doku içeren ekimozlu sıyrık, sol uyluk üst 1/3 yanda 5x4 cm’lik alanda içerisinde normal cildi doku bulunan sıyrıklı ekimoz, sağ uyluk 1/3 üst dış yanda arkada 6x2 cm ve 8x1,5 cm’lik iki adet, sağ diz üzerinde 4x2,5 cm lik sıyrıklı ekimoz ve sağ uyluk 1/3 ön ortada 3x2,5 cm’lik yüzeysel sıyrık görüldüğü, lomber bölgede en büyüğü solda 6x3 cm’lik olmak üzere çok sayıda yüzeysel sıyrık, sırtta horizontal planda torakal 11-12. vertebra hizasında solda daha belirgin olmak üzere en geniş yeri 8 cm eninde, ortasında daha belirgin olmak üzere soluk ve cilt seviyesinden, muhtemelen basıya bağlı çökük görünümde alan olduğu, sağ klavikulanın sternumla birleşim yerinden kırıklı çıkık, sağ 3 ve 4. kot midklavikuler hattan ekimozlu kırık, solda 1. kot parasternal hattan ekimozlu kırık bulunduğu, maktulün kanında alkole rastlanılmadığı, yüzünde ve el parmak eklem sırtlarında küt travmatik yaralar bulunan kişinin ölümünün araç altında sıkışma ile uyumlu klavikula ve kot kırıkları ile birlikte karın göğüs basısından gelişen mekanik asfiksi sonucu meydana gelmiş olduğunun ifade edildiği;

Adli Tıp Kurumu ... Birinci Adli Tıp İhtisas Kurulunca düzenlenen 16.01.2013 tarihli raporda; adli dosyada mevcut kayıtlı belgelerde kişinin araç tekeri altında sıkışmış ve ölü olarak bulunduğu, otopsisinde vücudunda çok sayıda sıyrık ve ekimoz, lomber bölgede en büyüğü 6x3 cm’lik olmak üzere çok sayıda yüzeysel sıyrık, sırtta horizontal planda en geniş yeri 8 cm eninde, ortasında daha belirgin olmak üzere soluk ve cilt seviyesinden muhtemelen basıya bağlı çökük düzeyde alan görüldüğü, her iki sternokleidomastoid kas ve boyun ön yüzde yaygın doku içi kanama, sağ klavikulada sternum ile birleşim yerinde kırıklı çıkık sağ 3-4. kot midklavikuler hasta ekimozlu kırığı, sol 1. kotun parasternal hattan ekimozlu kırık olduğu ve iç organlarda tespit edilen makroskopik bulgular da dikkate alındığında; kişinin ölümünün göğüs sıkışmasına bağlı kot, klavikula kırıkları ile birlikte mekanik asfiksi sonucu meydana gelmiş olduğu, kişinin olay anında araç altından hemen çıkartılması hâlinde kurtulma ihtimalinin bulunduğunun belirtildiği,

Anlaşılmaktadır.

Anlaşılmaktadır.

Katılan ... Kollukta ve Cumhuriyet Başsavcılığında benzer şekilde; maktulün oğlu olduğunu, babasının 35 yıldır ...’un çeşitli ilçelerinde kasaplık ve koyun besiciliği yaptığını, son bir senedir de olayın meydana geldiği yerde adaklık koyunlara baktığını, dedelerinden kalan bir tabancanın babasında olduğunu, babasının kaldığı kulübede bir kutu içerisinde 50 adet fişek gördüğünü, olay sırasında memleketi olan ... ilinde bulunduğunu, olayı görmediğini, tespit edilecek sanık veya sanıklardan şikâyetçi olduğunu,

Katılan ... Cumhuriyet Başsavcılığında; maktulün kızı olduğunu, babasının kurbanlık hayvanların bakımını yaptığını, sanıkların kurbanlık hayvanları çalmaya geldiklerinde kendilerine engel olmaya çalışan maktulü öldürdüklerini bu nedenle sanıklardan şikâyetçi olduğunu,

Tanık ... Kollukta; Avcılar ilçesinde bulunan bir fabrikada gece bekçisi olarak çalıştığını, kaldığı kulübenin önünden saat 23.00 sıralarında bir aracın geçtiğini, araçta iki kişinin bulunduğunu, aracın süratle U dönüşü yapıp olayın meydana geldiği yöne doğru gittiğini, yaklaşık 5 dakika sonra 3-4 el silah sesi duyduğunu, ardından bir erkeğin “Bana yardım edin” dediğini işittiğini, fakat bulunduğu kulübeden dışarı çıkmadığını, yarım saat sonra dışarı çıkarak 150 metre mesafede bulunan ... isimli arkadaşının yanına gittiğini, ...’ı uyandırdığını, uzak mesafeden birlikte olay yerine baktıklarını, ...’a hırsızların çaldıkları aracı bırakıp gittiklerini söylediğini, arabanın yanında kimsenin olmadığını görünce kulübesine gidip yattığını, sabah olunca etraftakilerden durumu öğrendiğini,

Mahkemede; sanıkları tanımadığını, olay akşamı bir aracın gelip dönüş yaptığını, 4-5 dakika sonra silah sesleri geldiğini, birilerinin “Yardım edin, yardım edin,” diye seslendiğini, kulübesinde beklediğini, seslerin kesildiğini, sabah olunca olaydan haberdar olduğunu, sanıkları tanımadığını, olay yerinde karşılaşmadığını, yardım çağrısı yapan seslerin genç bir kişiye ait olduğunu, maktulün tabanca taşıdığını görmediğini, olayın vahametini bilmediği için yardım çağrısına rağmen olay yerine gitmediğini,

Tanık ... Kalfa Kollukta; Haramidere mevkisindeki bir şirkette vinç işçisi olarak çalıştığını, hemen yanlarında ise maktulün bekçiliğini yaptığı adak kurban satış yerinin bulunduğunu, bu yerin sahibinin Zeki Demir olduğunu, maktulün gündüzleri burada kasaplık yaptığını, geceleri ise bekçilik yaptığını ve bir kulübede kaldığını, olay gecesi tanık Behcet’in yanına gelip silah sesi duyduğunu söylediğini, birlikte olay yerine gittiklerini, beyaz renkli, Kartal model araca 20 metre kadar yaklaştıklarını, aracın yanında kimseyi görmediklerini, kulübesine gidip yattığını, sabah kalkıp maktulün kaldığı kulübeye giderken beyaz renkli aracın altında maktulün cesedini gördüğünü,

Tanık Mahmut Çavlık Kollukta; Haramidere mevkisinde bulunan bir fabrikada işçi olarak çalıştığını, olay gecesi tanık Behcet’in yanına gelip kendisine “Adakçının orada bir araba var, silah sesi duydum, şahıslar sarhoş, beni arabayı itmek için çağırdılar, ben de gitmedim” dediğini, Behcet’e “İyi yapmışsın” diye karşılık verdiğini, Behcet’in kendisine arazideki beyaz renkli, Kartal model aracı da gösterdiğini, aracın yanında kimseyi görmediğini, sabah olunca maktulün öldüğünü öğrendiğini,

Tanık ... Cumhuriyet Başsavcılığında; sanıklar ile yan yana çadırlarda yaşadıklarını, olay günü saat 21.00 sıralarında sanık ... ile inceleme dışı sanık ...'i beyaz renkli, Kartal model bir araçla dolaşırken gördüğünü, 13.12.2010 tarihinde öğle saatlerinde Beylikdüzü yönünden ... il merkezine gelirken, E-5 kara yolunun yanında bulunan boşlukta bira içtiklerini, bu sırada koyun besleyen bir şahsın kendilerinin koyunlarını çalmaya geldiklerini zannederek silahla ateş ettiğini, kendilerinin de arabayla olay yerinden uzaklaşmaya çalıştıklarını, bu sırada ateş edilen silahtan korunmak için arabanın içinde eğildiklerini ve araçla kendilerine göre daha çukur bir yerden ateş eden şahsın olduğu tarafa gidip kendisine çarptıklarını, şahsın aracın tekerleri altında kaldığını, yerin çamur olmasından dolayı aracın altından şahsı çıkaramadıklarını, bu nedenle arabanın içinde bulunan krikoyla maktulü aracın altından çıkarmaya çalıştıklarını, krikonun çamura batması nedeniyle maktulü sıkıştığı yerden çıkaramadıklarını, bu sırada yoldan geçmekte olan bir adamı çağırdıklarını, adamın korkarak yanlarına gelmediğini, kendilerinin de aracın altında kalan şahsı, araçla birlikte olay yerinde bırakarak olay yerini terk ettiklerini duyduğunu,

Mahkemede; sanıklarla zaman zaman araziye gidip içki içtiklerini, inceleme dışı sanık ...’in kullandığı araçla olay gecesi araziye gittiklerini, sanıkların kız arkadaşlarının da araçta olduğunu, olay yerine gelince bira içmeye başladıklarını, silah çekip üzerlerine gelen bir şahsın “Çıkın buradan, gidin” dediğini, şahıs ateş edince arabaya bindiklerini, aracı ...’in kullandığını, maktul ateşe devam edince başlarını eğdiklerini, silah seslerinin kesildiğini ancak maktulün ortalıkta olmadığını, arabadan inince maktulün arabanın altında olduğunu gördüklerini, ... ve ... ile birlikte maktulü arabanın altından çıkarmaya çalıştıklarını ancak başaramadıklarını, kriko kullandıklarını, yağmur nedeniyle arabanın olduğu yerde kaldığını, hareket etmediğini, kızların ağlamaya başladığını, olay yerinden geçen bir şahsa bağırarak yardım istediklerini ancak şahsın yardıma gelmediğini, olay yerinde yarım saat kadar uğraştıklarını ancak maktulü çıkaramadıklarını, arabanın altındaki şahsın canlı olduğunu, “Beni kurtarın” diye bağırdığını, sanıkların suçunun olmadığını, araçtaki kızları tanımadığını, maktulün nasıl ezildiğini görmediğini, olay sırasında sanıkların yanında bulunduğunu,

Tanık ... Mahkemede; 4 yıl kadar önce sanık ... ile sevgili olduğunu, olay meydana geldiğinde ise sanıkla ayrıldığını, maktulü tanımadığını, inceleme dışı sanık ...’in, sanığın arkadaşı olduğunu, olay günü sanık ... ile birlikte arabayla dolaştıklarını, aracı ...’in kullandığını, sanıklar arasında yer beğenme yüzünden tartışma çıktığını, ...’ın kızıp arabayı durdurduğunu, arabadan ...’la birlikte indiğini, olay yerinde 4 kişi hatta 5 kişi olduklarını, dördüncü kişinin ...'in sevgilisi, beşinci kişinin ise... isimli küçük bir çocuk olduğunu, aracın Kartal model bir araç olduğunu,

İnceleme dışı sanık ... Kollukta; 18 yaşını ikmal ettiğini, atık kâğıt toplayarak geçimini sağladığını, gayriresmî olarak yaşadığı kadından bir çocuğunun bulunduğunu, 12.12.2010 tarihinde çalınan ... plakalı aracı kendisinin çalmadığını, kimin çaldığını da bilmediğini, tanık ... ile sanık ...’i tanımadığını, uyuşturucu madde ve alkol kullandığı için olay günü ne yaptığını hatırlamadığını, maktulün ölümü ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını,

Cumhuriyet Başsavcılığında ve tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde benzer şekilde; olay gecesi ailesi ile birlikte evinde bulunduğunu, uyuşturucu hap kullandığını, çok sayıda düşmanın olduğunu, aleyhindeki beyanları kabul etmediğini, kimseyi öldürmediğini, suçsuz olduğunu,

Cumhuriyet Başsavcılığında ve tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde benzer şekilde; olay gecesi ailesi ile birlikte evinde bulunduğunu, uyuşturucu hap kullandığını, çok sayıda düşmanın olduğunu, aleyhindeki beyanları kabul etmediğini, kimseyi öldürmediğini, suçsuz olduğunu,

Mahkemede; sanık ... ile olay tarihinden yaklaşık 2 hafta kadar önce tanıştıklarını, olay akşamı Gaziosmanpaşa'da yürürken çalışır durumda bir otomobil gördüklerini, aracı bu şekilde sahibinin haberi olmaksızın oradan aldıklarını, aracı kendisinin kullandığını, sanık ... ve tanık ... ile dolaşmaya başladıklarını, kız arkadaşlarını bulup arabaya aldıklarını, sürekli gittikleri arazide bira içmeye başladıklarını, bu esnada maktulün havaya doğru ateş ettiğini, oturdukları yerden kalkıp o akşam çaldıkları araca bindiklerini, kafalarının iyi olduğunu, aracı çalıştırıp hareket ettiklerini, ateş eden maktulün aracın önünde olduğunu göremediğini, ses gelince durup araçtan indiğini, arka sol lastiğin altında bir kişinin yattığını gördüğünü, karanlık nedeniyle de maktulü göremediğini, kasıtlı olarak maktule çarpmadığını, maktul daha fazla zarar görmesin diye aracı zorlayamadıklarını, maktulün kendilerine “Kaçın gidin” dediğini, sanık ..., tanık ... ve kız arkadaşları ile ileride duran bir şahıstan yardım istediklerini, "Aracın altında adam kaldı, yardım edin," dediklerini, bu şahsın dönüp gittiğini, bu şahsın cankurtaran veya polis çağıracağını düşünerek bir süre beklediklerini ancak kimsenin gelmediğini, arabanın krikosunu çıkartıp taktıklarını ama arabayı kaldırmayı başaramadıklarını, çevrede kimsenin olmadığını, maktulü o şekilde bıraktıklarını, maktulün biraz konuştuğunu sonra sustuğunu, tabanca sesi duyulduğunda kız arkadaşlarının yanlarından ayrılıp gittiğini, sanık ..., tanık ... ve kendisinin olay yerinde kaldığını, ifadesini bu şekilde düzelttiğini, yardım eden olur diye düşünerek dolmuşa binip evlerine gittiklerini, kimseyi öldürmediğini, üzerinde tabanca bulunmadığını, bir el silah sesi duyduğunu, maktul aracın altında kaldığında elinde veya üzerinde tabanca görmediğini, Kollukta, Savcılıkta ve Sulh Ceza Mahkemesinde ifade verirken korktuğunu, psikolojisinin bozulduğunu, bu nedenle o ifadelerinin doğru olmadığını,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ... Cumhuriyet Başsavcılığında; olay günü, inceleme dışı sanık ...’in kiraladığını söylediği ve kullandığı beyaz renkli, Kartal model araçla E-5 kara yolunun kenarında bira içtiklerini, havanın kararmaya başladığını, bir süre sonra bir erkek şahsın tabanca ile 2-3 el ateş ederek bulundukları yere doğru geldiğini, aracın arka kapısından atlayıp olay yerinden kaçıp evine gittiğini, inceleme dışı sanık ...’in ise olay yerinde kaldığını, öğrendiği kadarıyla ...’in bu şahsı vurup öldürdüğünü, ehliyetinin bulunmadığını, aracı kullanmadığını, kurusıkı veya tabancasının bulunmadığını, ...’in silahı olup olmadığını bilmediğini, iddia edildiği gibi araba çalmadığını, hayvan hırsızlığı için maktulün bulunduğu yere gitmediğini, maktulü öldürmediğini, duyumuna göre maktulün silahını alan inceleme dışı sanık ...’in bu silahı babasına vermediğini, atılı suçlamayı kabul etmediğini,

Tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; inceleme dışı sanık ...’i mahalleden tanıdığını, ... ile sorgu tarihinden yaklaşık 2,5 ay önce mahallede karşılaştıklarını, birlikte bira içtiklerini, bir süre sonra ...’in kullandığı beyaz renkli, Kartal model arabaya binerek gezmeye başladıklarını, E-5 kara yolu kenarında durup orada da içki içtiklerini, bu esnada kim olduğunu bilmedikleri bir kişinin kendilerine doğru geldiğini, bu şahsın elinde silah bulunduğunu, şahsın ateş etmesi üzerine aracın içinden çıkıp kaçtığını, ...’in bu kişiyi öldürdüğünü sonradan duyduğunu, kesinlikle olaya karışmadığını, suçlamaları kabul etmediğini,

Mahkemede; ... ilinin Yüreğir ilçesinde doğduğunu, babasının öldüğünü, 6 kardeş olduklarını, okula hiç gitmediğini, okuma yazma bilmediğini, 8 yıl kadar önce ...'a geldiğini, sokaklarda hurda topladığını, evli ve 2 çocuğunun bulunduğunu, inceleme dışı sanık ... ile olaydan önce yeni tanıştıklarını, olay yerine gelmeden önce Gaziosmanpaşa’da kapıları açık bir aracı görünce sahibinin haberi olmaksızın aracı aldıklarını, tanık ...’in kullandığı araçla Mahallede dolaşırken inceleme dışı sanık ... ile karşılaşınca aracı ...’in kullanmaya başladığını, bakkaldan bira aldıklarını ve içmeye başladıklarını, bu esnada maktulün elindeki tabancayla kendilerine doğru geldiğini, bir yandan da ateş ettiğini, o anda aracın içerisinde olduklarını, araçtan inip kaçtığını ve olay yerinden uzaklaştığını, maktule ne olduğunu bilmediğini, ...'in veya tanık ...'ın elinde silah görmediğini, kendisine sorulmadığı için önceki ifadesinde tanık ...'dan bahsetmediğini, olay yerinde kız arkadaşı ...’un da yanında olduğunu, ...’in açık adresini ve kimlik bilgilerini bilmediğini, olay sırasında ...’in kız arkadaşının da yanlarında olduğunu, hırsızlık suçlamasını da kabul etmediğini, olay yerine içki içip alem yapmak için gittiklerini, suçsuz yere hapis yattığını,

Savunmuştur.

Savunmuştur.

Tüm uygar hukuk düzenleri insan yaşamını en üstün değer kabul etmişlerdir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ve T.C. Anayasası’nda mutlak ve en üstün değer olarak algılanan insan hayatı, korunmasında sadece bireyin çıkarı olduğu için değil, aynı zamanda toplumun da menfaati olduğu için ceza himayesinin konusu yapılmıştır. Bu bağlamda, 5237 sayılı TCK'nın “Kişilere Karşı Suçlar” başlıklı ikinci kısmının “Hayata Karşı Suçlar” başlıklı birinci bölümünün 81. maddesinde “Kasten öldürme”, 83. maddesinde ise “Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi” suçları düzenlenmiştir.

5237 sayılı TCK’nın 81. maddesinde; kasten öldürme suçu ile ilgili olarak;

"Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır" şeklinde düzenlenleme yapılmıştır.

Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçu bağlamında ihmal kavramı incelendiğinde; ihmalin ceza hukukçularının dikkatini harekete nazaran gecikmeli olarak çektiği, ihmali davranışın veya ihmalin mahiyetinin neden ibaret bulunduğunun tartışma konusu olduğu görülmektedir. Günümüzde doktrin ihmalin fiziki değil normatif bir esasa sahip bulunduğu konusunda görüş birliğine varmıştır. Buna göre ihmalin esası, bireyin yapmak zorunda olduğu bir hareketi yapmamasından ibarettir. Ancak bütün ihmali davranışlar değil sadece hukuk kuralları ile çatışan ihmali davranışlar hukuku ilgilendirmektedir. Bu nedenle ihmali davranışların hukuk düzeni tarafından yapılması emredilen hareketlerin yapılmamasından başka bir şey olmadıkları ifade edilmektedir. (Nevzat Toroslu, Ceza Hukuku Genel Kısım, Savaş Yayınevi, ..., 2019, sayfa, 137-138.).

Alman Ceza Kanunu’nun (Strafgesetzbuch) “Suçun ihmal suretiyle icrası” başlıklı 13. madesinin 1. fıkrası;

“(1) Bir ceza kanununda yer alan bir suç tipindeki bir neticeyi bertaraf etmekte ihmal gösteren kişinin bu kanuna göre cezalandırılabilmesi için, neticenin meydana gelmemesi için hukuki yükümlülük şeklinde bir sorumluluk üstlenmiş olması ve bu ihmali davranışın kanundaki suç tipini gerçekleştiren icrai bir davranış gibi kabul edilmiş olması şarttır.” hükmünü içermekte olup, madde Yasa’nın genel hükümler bölümünde yer almaktadır. (Feridun Yenisey, Gottfried Plagemann, Alman Ceza Kanunu, Strafgesetzbuch, Genişletilmiş 2. Baskı, Beta Yayınevi, 2015, Sayfa 15-16.).

1926-2005 yılları arasında yürürlükte bulunan mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda “Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi” suçuna ilişkin özel bir düzenleme yapılmamış, bu suç ilk kez 5237 sayılı Kanun ile müstakil bir maddede bağımsız bir suç olarak düzenlenmiştir.

5237 sayılı TCK’nın 83. maddesi ile;

“(1) Kişinin yükümlü olduğu belli bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu neticenin oluşumuna sebebiyet veren yükümlülük ihmalinin icrai davranışa eşdeğer olması gerekir.

(2) İhmali ve icrai davranışın eşdeğer kabul edilebilmesi için, kişinin;

5237 sayılı TCK’nın 83. maddesi ile;

“(1) Kişinin yükümlü olduğu belli bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu neticenin oluşumuna sebebiyet veren yükümlülük ihmalinin icrai davranışa eşdeğer olması gerekir.

(2) İhmali ve icrai davranışın eşdeğer kabul edilebilmesi için, kişinin;

a) Belli bir icrai davranışta bulunmak hususunda kanuni düzenlemelerden veya sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunması,

b) Önceden gerçekleştirdiği davranışın başkalarının hayatı ile ilgili olarak tehlikeli bir durum oluşturması,

Gerekir.

(3) Belli bir yükümlülüğün ihmali ile ölüme neden olan kişi hakkında, temel ceza olarak, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar, diğer hallerde ise on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunabileceği gibi, cezada indirim de yapılmayabilir.” hükümleri getirilmiş;

Madde gerekçesinde de;

“Madde metninde kasten öldürme suçunun ihlâli davranışla işlenmesi düzenlenmiştir.

İhmal, kişiye belli bir icraî davranışta bulunma yükümlülüğünün yüklendiği hâllerde, bu yükümlülüğe uygun davranılmamasıdır. Belli bir icraî davranışta bulunma yükümlülüğüne aykırı olarak bu davranışın gerçekleştirilmemesi sonucunda, bir insan ölmüş olabilir. Örneğin, bir sağlık kuruluşunda görev yapan tabip, durumu acil olan bir hastaya müdahale etmez ve sonuçta hasta ölür.

İhmali davranışla sebebiyet verilen ölüm neticesinden dolayı sorumlu tutulabilmek için, neticeyi önlemek hususunda soyut bir ahlakî yükümlülüğün varlığı yeterli değildir; bu hususta hukukî bir yükümlülüğün varlığı gereklidir.

Neticeyi önleme yükümlülüğü, bazı durumlarda koruma ve gözetim yükümlülüğüne dayanmaktadır. Bu yükümlülüğün kaynağı önce kanundur. Kişilere belli durumlarda belli bir yönde icraî davranışta bulunma konusunda kanunla yükümlülük yüklenmektedir. Örneğin velayet ilişkisinin gereği olarak ana ve babanın çocukları üzerinde koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunmaktadır. (22.11.2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, madde 335 vd.). Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, başlı başına bir haksızlık ifade etmektedir.

Koruma ve gözetim yükümlülüğünün iradî biçimde üstlenilmesi, neticeyi önleme yükümlülüğünün ikinci bir kaynağını oluşturmaktadır. Bir başka ifadeyle, koruma ve gözetim yükümlülüğü, bir sözleşme ilişkisinden kaynaklanabilir.

Bu konudaki üçüncü grubu, öngelen tehlikeli fiilden kaynaklanan neticeyi önleme yükümlülüğü oluşturmaktadır. Örneğin, taksirle bir trafik kazasına neden olan kişi, kaza sonucunda yaralanan kişilerin bir an önce tedavi edilmelerini sağlama konusunda bir yükümlülük altına girmektedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi sonucunda yaralı kişinin ölmesi hâlinde, bu neticeden dolayı kazaya sebebiyet veren kişiyi de sorumlu tutmak gerekir.

Bu konudaki üçüncü grubu, öngelen tehlikeli fiilden kaynaklanan neticeyi önleme yükümlülüğü oluşturmaktadır. Örneğin, taksirle bir trafik kazasına neden olan kişi, kaza sonucunda yaralanan kişilerin bir an önce tedavi edilmelerini sağlama konusunda bir yükümlülük altına girmektedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi sonucunda yaralı kişinin ölmesi hâlinde, bu neticeden dolayı kazaya sebebiyet veren kişiyi de sorumlu tutmak gerekir.

Kasten öldürme suçu gibi, kanunî tanımında belli bir fiilin icrasının yanı sıra bir neticeye de unsur olarak yer verilmiş olan suçlarda, söz konusu netice, ihmali bir davranışla da gerçekleştirilebilir. Bu itibarla, bir sağlık kuruluşunda görev yapan tabibin, durumu acil olan bir hastaya müdahale etmemesi sonucunda hastanın ölmesi hâlinde; ihmalî davranışla öldürme suçunun işlendiğini kabul etmek gerekir. Ancak, ihmalî davranışla öldürme suçu, kasten işlenebileceği gibi taksirle de işlenebilir. Belli bir yönde icraî davranışta bulunma yükümlülüğü altında bulunan kişi, bu yükümlülüğün gereği olan icraî davranışta bulunmaması sonucunda bir insanın ölebileceğini öngörmüş ise, olası kastla işlenmiş olan öldürme suçunun oluştuğunu kabul etmek gerekir. Buna karşılık, belli bir yönde icraî davranışta bulunma yükümlülüğü altında bulunan kişi, bu yükümlülüğe aykırı davrandığının bilincinde olduğu hâlde, bunun sonucunda bir insanın ölebileceğini objektif özen yükümlülüğüne aykırı olarak öngörmemiş ise; taksirle işlenmiş öldürme suçundan dolayı sorumlu tutulmak gerekir.

Maddenin ikinci fıkrasında, kasten öldürme suçunun ihmali davranışla işlenmesi hâlinde, suçun icrai davranışla işlenmesine nazaran temel cezada indirim yapılmasına ilişkin olarak mahkemeye takdir yetkisi tanınmıştır.” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Getirilen bu yeni düzenleme doktrinde kimi yazarlarca madde başlığından, metnine, Kanun maddesinin amacından, madde gerekçesine kadar sert eleştirilerle karşılanmıştır.