muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/152, Karar No: 2025/161, Tarih: 09.01.2025

Bunun dışında taraflardan sadece bir tanesinin hükmü temyiz etmesi ve Yargıtayın bozma kararı vermesi hâlinde bozmaya uyan mahkemece önceki karara nazaran kararı temyiz eden aleyhine olacak şekilde karar veremez. Bu ilke, aleyhe hüküm kurma yasağı olarak ifade edilmektedir.

Somut olayda; Mahkemece verilen 11.12.2012 tarihli ilk kararla; 1.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 6.000,00 TL tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın sadece davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edildiği böylece ıslah edilmeyen miktar yönünden davalı hastaneye ilişkin hükmün davalı Hastane tarafından temyiz edilmemiş olması nedeniyle davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu halde, Mahkemece davacının usulü kazanılmış hakkı ihlal edilerek ve aleyhe hüküm verme yasağına aykırı olacak şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4819, Karar No: 2020/7655, Tarih: 28.09.2020

**12. Hukuk Dairesi         2020/4819 E.  ,  2020/7655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemes

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesi kararının dosyası Dairemize gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Dairemizin 10/02/2020 tarih, 2020/371 E. - 2020/1039 K. sayılı kararı ile davacının kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından adli yardım talebinin reddine ilişkin Dairemiz kararına, süresi içinde itiraz edilmiştir.

HMK 337/2. maddesi gereğince adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.

Dairemizce verilen karara ilişkin itirazı incelemeye yetkili merci Yargıtay 13. Hukuk Dairesi ise de; Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 07.07.2020 tarih ve 173 sayılı kararı ile Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 02.09.2020 tarihinden geçerli olmak üzere kapatılmasına karar verildiği anlaşıldığından, davacının adli yardım talebinin reddine ilişkin itirazını değerlendirmek üzere dosyanın Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dava dosyasının Yargıtay 14. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 28/09/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16723, Karar No: 2012/20937, Tarih: 31.10.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/16723 E.  ,  2012/20937 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre, üzerindeki binalara da resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Dava konusu taşınmazın enerji nakil hattı geçirilen ve bedeline hükmedilen bölümünün kullanım hakkı davalı idareye ait olmak üzere TEDAŞ adına tesciline karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, davalı idare adına tesciline karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 2. bendindeki (davalı ... Müessese Müdürlüğü) kelimelerinin çıkartılmasına, yerine (kullanım hakkı davalı idareye ait olmak üzere TEDAŞ Genel Müdürlüğü) kelimelerinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 31.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2003/296, Karar No: 2004/27, Tarih: 10.02.2004

Ceza Genel Kurulu 2003/4-296 E., 2004/27 K.

**Ceza Genel Kurulu 2003/4-296 E., 2004/27 K.**

**- KISA KARARDA ARANAN VASIFLAR

- SUÇUN HUKUKİ NİTELENDİRMESİ**- 647 S. CEZALARIN İNFAZI HAKKINDA KANUN (MÜLGA) [ Madde 4 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 363 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 503 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 72 ]

**"İçtihat Metni"**

Ticarete hile karıştırmak suçundan sanık M..... T....'un, TCY.nın 363/1 ve 647 sayılı Yasanın 4, TCY.nın 72. maddeleri uyarınca 821.340.000 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Antalya 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 8.2.2002 gün ve 61-128 sayılı hüküm, sanık vekillerinin temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesince 15.10.2003 gün ve 26373-9555 sayı ile;

"1- Sanığın sahibi bulunduğu akaryakıt istasyonundan satın alınan motorinde su katkısı bulunması nedeniyle yakınanın aracının arıza yaptığının iddia edilmesi karşısında; suç tarihinde satılan motorinden numune alınmış ise, bunlar da eklenerek standart dışı olmamasının nedeni ve akaryakıt ürününe sonradan herhangi bir katkı maddesi eklenip eklenmediği hususunun Orta Doğu Teknik Üniversitesi Petrol Araştırma Laboratuarından sorulup araştırılarak sonucuna göre,

a- Motorinde su katkısının bulunmasına (niteliksizliğine) sanığın satış öncesi hileli davranışının (katkı maddesi eklenmesinin) yol açtığı saptandığı takdirde, eylemin TCY.nın 503/1. madde ve fıkrasına,

b- Sanığın satış öncesi herhangi bir hileli davranışı olmadığı (akaryakıt ürününe katkı maddesi eklemediği) belirlenir ise eylemin, 1705 sayılı Yasanın 6. maddesine,

Uyacağı gözetilmeden, eksik soruşturma ve yetersiz gerekçeyle TCY.nın 363. maddesiyle hü-küm kurulması,

2- Kabule göre, yargılama giderlerinin miktar ve dökümünün kısa kararda gösterilmemesi" isa-betsizliklerinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay C.Başsavcılığı ise 11.12.2003 gün ve 40852 sayı ile;

"Sanığın üzerine atılı, motorine su katkı maddesinin katıldığı gerek iddianame ve gerekse bilirki-şi raporu ve yeminli tanık beyanları ile anlaşıldığı, bir başka katkı maddesinin katıldığına dair bir iddianın bulunmadığı, bu durumda yeniden Orta Doğu Teknik Üniversitesi Petrol Araştırma Laboratuarından sorulup araştırılmasına gerek bulunmadığı mahkûmiyet hükmü tesis edilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, bozma kararında belirtilen, motorinde su katkısının bulunmasına sanığın satış öncesi hileli davranışının yol açtığı saptandığı takdirde, eylemin TCK. nun 503/1. madde ve fıkrasına uyan dolandırıcılık suçunu oluşturacağına ilişkin düşünceye katılmak mümkün değildir.

Öncelikle, sanığın motorine su katkı maddesi kattığı tüm deliller değerlendirilerek bunun sonucunda mahkûmiyet hükmü verilmiştir. Yerel Mahkemeden yeniden tüm delillerin değer-lendirilmesini istemek gereksizdir. Katkı maddesi ekleme eyleminin sanık tarafından yapıldığı ve bunun da Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 16.01.1984 tarih ve 281/3 sayılı kararı karşı-sında, ticarete hile karıştırma suçu olduğu ve dolandırıcılık suçu olarak nitelendirilmesine olanak bulunmadığı açıktır.

Burada eylemin nitelendirilmesi bakımından, ticarete hile karıştırma suçu ile, dolandırıcılık suçunun ortak ve ayrılan yönlerini açıklamakta fayda olduğu kuşkusuzdur. YCGK'nun söz konusu kararında da ayrıntılı biçimde açıklandığı üzere bunları şu şekilde sıralamak mümkündür.

1) Ticarete hile karıştırma suçunda amaç, satıcıya karşı alıcıyı koruyup, ticaretin güvenle yapılmasını sağlamak olduğu halde, dolandırıcılık suçunda amaç mal varlığını korumaktır. Bu sebeble ticarete hile karıştırma suçu kamu güvenine karşı cürümler bölümünde yer almasına karşın, dolandırıcılık suçu, mala karşı cürümler bölümünde düzenlenmiştir.

2) Dolandırıcılık suçunda herkesin fail olabilmesine karşılık, ticarete hile karıştırma suçunda fail, satıcı yada onu temsil eden biri olmalıdır.Satıcının hukuki anlamda tacir olması gerekmez. Alışveriş sırasında satıcı durumunda olması yeterlidir.

3) Dolandırıcılıkta kandıracak nitelikte hile yada sania kullanarak, yanılgıya düşürme ve haksız çıkar sağlayıp, başkasına zarar verme suçun hareket unsurunu oluşturmaktadır. Burada aldatma çekirdek kavramdır. Dolandırıcılık hile yada sanianın etkin kışkırtması sonucu aldatılmış irade ile işlenen bir suçtur. Ticarete hile karıştırma suçunda ise, hareket unsuru TCK'nun 363. madde-sine göre bir kimsenin, ticaret yaptığı sırada, alıcısına bir şey yerine, aynı şey olmak üzere, sözleşmeye aykırı olarak, başka bir şey vermesidir. Dolandırıcılık suçunda, failin yaptığı hile ve sania mağdurun iradesi üzerinde etkili olduğu halde, ticarete hile karıştırma suçunda alışveriş ilişkisinin kurulması, aldatıcı eylemden değil, ticari hayattaki karşılıklı ve olağan güvenden ileri gelmektedir. O yüzden dolandırıcılık suçunda aranan boyut ve etkinlikle bir hile, ticarete hile ka-rıştırma suçunda aranmamakta, mağdurun ufak bir dikkati ile bundan kaçınma olanağının bu-lunması durumunda bile, söz konusu suç oluşmaktadır.

4) Ticarete hile karıştırma suçu, teslim anında oluştuğu halde, dolandırıcılık suçunda, suçun ta-mamlanabilmesi için zarar ve haksız çıkar unsurlarının gerçekleşmesi zorunludur. Oysa ticarete hile karıştırma suçunda kanuni tipte zarar unsuru yer almamıştır. Suçun mal varlığına karşı cü-rümler arasında yer almaması da bunu doğrulamaktadır.

Olayımızda, motorine su katılması eyleminde, sanığın eyleminin dolandırıcılıktaki hile boyutla-rına ulaşmayan bir etkinlik içinde kaldığı, dolayısıyla sanığın eylemi dolandırıcılık değil, TCK'nun ticarete hile karıştırma suçunu düzenleyen 363. maddesine mümas bulunmaktadır.

Olayımızda, motorine su katılması eyleminde, sanığın eyleminin dolandırıcılıktaki hile boyutla-rına ulaşmayan bir etkinlik içinde kaldığı, dolayısıyla sanığın eylemi dolandırıcılık değil, TCK'nun ticarete hile karıştırma suçunu düzenleyen 363. maddesine mümas bulunmaktadır.

Bozma kararındaki kabule göre de; yargılama giderlerinin miktar ve dökümünün kısa kararda gösterilmemesi hususunda ise, hükme esas alınan kısa kararda yargılama gideri öngörülmüş, gerekçeli kararda ise, miktar ve dökümünün ayrıca gösterilmiş olduğu anlaşılmaktadır." görüşüyle itiraz yoluna başvurarak Özel Daire kararının kaldırılmasına ve Yerel Mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşü-nüldü.

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay C.Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlıklar; içine su karıştırılmış motorini satma eyleminin hangi suç tipine uyduğunun belirlenmesi ile yargılama giderleri dökümünün kı-sa kararda gösterilmemesinin yasaya aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktalarında toplan-maktadır.

İncelenen dosya içeriğine göre;

Sanık M..... T.... kollukta 5.1.2001 günü alınan beyanında; T…

…. petrolün sahibi ve işletmecisiyim, kesinlikle sulu mazot satmadım, şikayetçi Y.... A....yaklaşık bir ay önce yanıma gelerek, benden aldığı mazotun sulu olması nedeniyle aracının arıza yaptığını, tamir masrafını ödememi istedi, mazot depolarını kontrol etmesi için bilirkişi getirebileceğini söyledim, Petrol ofisi bölge müdürlüğüne dilekçe vermiş, gelip depodaki mazotu kontrol edip, örnek aldılar, ofis yetkilisi mazotta su veya herhangi bir yabancı maddenin olmadığını belirtti, Ticaret Müdürlüğüne şikayet etmiş, onlar da bir olumsuzluk bulamadılar, şahıs bu defa da savcılığa şikayette bulunmuş, ken-disine kesinlikle para vermedim, şahıs mazotu başka yerden almış olabilir, şu ana kadar şikayetçi dışında kimseden bir şikayet almadım şeklinde savunma yapmış,

Duruşmada da, benzer şekilde savunma yaparak, suçsuz olduğunu, bu konudaki raporlarını dos-yaya sunacağını söylemiştir.

Şikayetçi Y.... A....tarafından C.Savcılığına verilen 22.12.2000 tarihli şikayet dilekçesinde; köy-de faaliyette bulunan Tosun Petrol'den aldığı mazotun sulu olması nedeniyle kamyonetinin arı-zalandığı, işletme sahibi M..... T....'a durumu bildirdiğinde, kendisine 50 milyon lira vererek aracını tamir ettirmesini istediği, onarım giderinin fazla çıktığı, ancak sanığın kendisine, git bil-diğin yere şikayet et diyerek, başkaca ödeme yapmayacağını söylediği, belir-tilerek, sanıktan şikayetçi olunmuş,

Kollukta 25.12.2000 tarihinde alınan beyanın da; T…

Kollukta 25.12.2000 tarihinde alınan beyanın da; T…

…. petrolden 12.12.2000 günü aracına 10 milyonluk mazot aldığını, yaklaşık 5 km gittikten sonra aracının arıza yaptığını, arabayı çekici ile tamirciye götürdüğü, tamircinin sulu mazot nedeniyle arızanın meydana geldiğini söylemesi üzerine, petrol sahibi M..... T....'a durumu anlattığını, birlikte tamirciye geldiklerini, tamircinin aynı şeyleri söylemesi üzerine, sanığın petrolden getirdiği yağı kattığını, önce çalışan arabanın bir süre sonra tekrar arızalandığını, sanığın, üzerimde para yok, petrolden 50 milyon al, arabanı yaptır demesi üzerine, parayı alıp arabayı tekrar tamirciye getirdiğini, tamircinin masrafın 500-600 milyon olabileceğini söylemesi üzerine, arayıp durumu anlattığını, ancak daha fazla para vermeyeceğini söyleyen sanığın telefonu yüzüne kapattığını, benzer durumlarla aynı yerden mazot alan O.... A…

…. ve A..T......isimli şahısların da karşılaştığını beyan ederek, sanıktan şikayetçi olduğunu söylemiş,

Duruşmada da, benzer beyanda bulunarak, mazotun sanığın akaryakıt istasyonundan alındığı-nı, azda olsa zararının karşılandığını belirterek, şikayetten vazgeçmiştir.

Tanık olarak beyanları saptanan;

O.... Akkaş kollukta ve duruşmada benzer şekilde, şikayetçi ile aynı köyden olduğunu, Tosun petrolden aldığı mazotun sulu çıktığını kendisinden öğrendiğini, kendisinin de belirtilen petrolden yaklaşık bir ay önce mazot aldığını, renginin açık olduğunu ve içine bir şeyler katıldığını gö-rünce tekrar götürüp verdiğini, parasının iade edildiğini, geçen yıl aynı yerden aldığı mazotun da aynı şekilde olduğunu,

H...... M..........kollukta ve duruşmada benzer şekilde, Yusuf Arslan'la birlikte kendisinin de aynı gün mazot aldığını, mazotun sulu olması nedeniyle aracının arıza yaptığını, 120 milyon masraf yaptığını, durumu petrol sahibine bildirince, damadının mazotun sulu olduğunu kabul ederek kendisine 50 milyon lira verdiğini,

Y..... B....kollukta, bir yıl öncesine kadar belirtilen petrolden mazot aldığını, en son aldığı mazotun sulu olması nedeniyle aracının pompasının arıza yaptığını, durumu petrol sahibine bildirin-ce, kabul edip, tamir ücretinin yarısını ödediğini, o tarihten sonra kendisinden bir daha mazot almadığını,

Duruşmada ise, Sanığın, şikayetçiye su katkılı mazot sattığı konusunda bir bilgisinin olmadığını, 2,5 yıl önce aldığı mazotun su katkılı çıkması üzerine, durumu izah edip masrafının yarısını aldığını,

Duruşmada ise, Sanığın, şikayetçiye su katkılı mazot sattığı konusunda bir bilgisinin olmadığını, 2,5 yıl önce aldığı mazotun su katkılı çıkması üzerine, durumu izah edip masrafının yarısını aldığını,

İ...... A..aşamalarda benzer şekilde, yaklaşık 25 gün önce tanımadığım bir şahıs bana gelerek, aracının arıza yaptığını söyleyip, tamir etmemi istedi, kontrol ettiğimde mazot dinlen-dirme şişesi ve filtresinin su dolu olduğunu fark ettim, aracı tamir ettim, petrolcüyü çağırıp olayı kendisine anlattım, mazot filtresini değiştirip göndermemi istedi, bu şekilde arızanın giderilemeyeceğini, mazot pompasının da sökülüp temizlenmesi gerektiğini söyledim, kabul etmeyerek gitti, petrolcünün istediği gibi mazot filtresini değiştirip aracı gönderdim, ertesi gün araç traktörle çekilerek geri getirildi, tamirini yaptım,

R…

…… E…

… kollukta, yaklaşık 25 gün önce bir şahsın gelerek, aracının pompasının arızalı olduğunu söyleyip, tamir etmesini istediğini, tamir ettiğini parça ve işçilik olarak 350 milyon aldığını, arızanın sulu mazottan kaynaklandığı,

Duruşmada, şikayetçinin arızalı minibüsü dükkanına getirdiğini, kontrol ettiğinde deposunda su karışık mazot bulunduğunu, bundan dolayı motorun arıza yaptığını, mazotu Ahmet Tosun'un is-tasyonundan aldığını söylediği,

Şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Savunma tanıkları; H…

…… L…

……, A.. D…

…., R…

…… U…

……, A…

…. Y…

….., A.. Ö…

….. ve M…

…… K…

……. duruşmada, benzer şekilde, sanığın istasyonundan uzun süredir yakıt aldıklarını, herhan-gi bir sorunlarının olmadığını söylemişlerdir.

Şikayetçi tarafından dosyaya sunulan slip fotokopisinden 12.12.2000 saat 5.17'de Tosun Petrol'den 10 milyon liralık mal veya hizmetin 4548-9400-0063-5621 nolu kredi kartı ile satın alın-dığı anlaşılmaktadır.

Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1230-1173 sayılı tespit dosyasının incelenmesinde; Şika-yetçi Y…

….. A…

…..'ın 15.12.2000 tarihli dilekçesinde, 12.12.2000 tarihinde sanığın sahibi bulun-duğu Tosun Petrol'den mazot aldığını, aracının arıza yaptığını ve tamirhaneye çektirdiğini, arı-zanın, mazotun sulu olmasından kaynaklandığını belirterek, arızanın mazottan kaynaklanıp kay-naklanmadığı ve onarım giderlerinin tespitini istediği, aynı gün yapılan tespit üzerine bilirkişi makine mühendisi tarafından düzenlenen 19.12.2000 tarihli raporda; aracın deposunun tespit sırasında tamamen sulu mazot ile dolu olduğu, sulu mazot nedeniyle motor pompası ve enjektörle-rinin hasar gördüğü, malzeme ve işçilik dahil olmak üzere toplam zararın 355 milyon lira oldu-ğunun bildirildiği,

Şikayetçinin bu dosyayı kanıt göstererek, 21.12.2000 tarihli dilekçe ile, Antalya Ticaret Mahkemesine alacak davası açtığı ve 13.12.2000 tarihinde Petrol Ofisi A.Ş. Antalya Müdürlüğüne baş-vurduğu anlaşılmaktadır.

Şikayetçinin bu dosyayı kanıt göstererek, 21.12.2000 tarihli dilekçe ile, Antalya Ticaret Mahkemesine alacak davası açtığı ve 13.12.2000 tarihinde Petrol Ofisi A.Ş. Antalya Müdürlüğüne baş-vurduğu anlaşılmaktadır.

Antalya Saha Müdürü tarafından 19.7.2001 tarihli yazı ile 2 şişe numune Petrol Ofisi La-boratuar Müdürlüğüne gönderilerek analizinin yapılması istenilmiş, P.O. Aliağa Tesisat Müdür-lüğü Akaryakıt laboratuarınca düzenlenen 31.7.2001 tarihli Motorin analiz raporunda test sonuçlarının Tüpraş motorin şartnamesine uygun olduğu bildirilmiş, ancak numune alış tarihi kısmında tarih belirtilmemiştir.

Ticarette Tağşişin Men'i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında 1705 sayılı Yasanın 6. maddesinde, "Bu Kanun uyarınca ilgili Bakanlıkça alınan kararlara ve düzenlemelere aykırı hareket edenler tacir olsunlar veya olmasınlar haklarında, mahkemelerce fiillerinin mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis cezası ve yüzmilyon liradan beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezasına hükmedilir. Şayet bu fiillerden dolayı Türk Ceza Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilen cezalar daha ağır ise bu cezalar tatbik olunur. Bu şekilde cezalandırılanlar hakkında mah-kemelerce verilen kararlar, masrafları hükümlüden alınmak suretiyle mahalli gazetelerde mahkemece hüküm özeti ilan ettirilebileceği gibi, tacir olanların isimleri ticaret veya sanayi odaların-da bulunacak kara listelere de kaydettirilir. Bu madde hükümlerine aykırı davranışlarda bulunan-lar o malın veya hizmetin imalatçı/üreticisi veya ithalatçısı değillerse, imalatçı/üreticisi veya it-halatçılar da bu eylemden dolayı sorumludurlar, bunlar hakkında da birinci ve ikinci cümle hükümleri uygulanır. Şu kadar ki, imalatçı/üretici veya ithalatçı sözkonusu aykırılığın kendi kusur-larından kaynaklanmadığını ispat ederse bu sorumluluktan kurtulabilir." hükmü yer almaktadır.

Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün, 19.10.1995 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 95/3 sayılı tebliğinde; dizel otomotiv yakıtları için zorunlu uygulamada bulunan TS 3082 sayılı standart kapsamına giren ürünleri ithal edenlerin, üretenlerin ve satanların, bu standart hükümlerine uy-malarının gerektiği belirtilmiştir.

Bütün bu bilgi ve belgeler bir arada ele alınıp değerlendirildiğinde;

Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün, 19.10.1995 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 95/3 sayılı tebliğinde; dizel otomotiv yakıtları için zorunlu uygulamada bulunan TS 3082 sayılı standart kapsamına giren ürünleri ithal edenlerin, üretenlerin ve satanların, bu standart hükümlerine uy-malarının gerektiği belirtilmiştir.

Bütün bu bilgi ve belgeler bir arada ele alınıp değerlendirildiğinde;

Akaryakıt satıcısı olan sanığın, içine su karıştırılması nedeniyle uygulamada zorunlu olan stan-dartlara aykırı hale gelmiş motorini satışa arz ettiği, şikayetçinin anlatımları, tanık beyanları, tes-pit dosyası ve diğer kanıtlarla sabittir.Özel Dairece, suç tarihinde numune alınmış ise, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Araştırma laboratuarına gönderilerek, akaryakıta sonradan herhangi bir katkı maddesi eklenip eklenmediği sorulup, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği görüşüyle bozma kararı verilmiş ise de, suç tarihinde numune alınmadığı sabittir. Petrol Ofisi Aliağa Tesisat Müdürlüğü Akaryakıt Laboratuarınca, test sonuçlarının Tüpraş motorin şartnamesine uygun olduğu yönündeki görüşünün de, suç tarihinde herhangi bir numune alın-maması ve sunulan raporda da numune alış tarihinin belirtilmemesi nedeniyle, diğer kanıtlarla birlikte değerlendirildiğinde, suç tarihinden daha sonra alınan motorine ait olduğu anlaşılmakta-dır. 1705 sayılı Yasanın 6. maddesi ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün 19.10.1995 gün ve 95/3 sayılı tebliği gereğince sanık standartlara uygun akaryakıt satmakla yükümlü olup, katkılı akaryakıt maddesi satmakla kusurludur.

Bu itibarla, somut olayda soruşturmanın genişletilmesine gerek bulunmayıp, Yargıtay C.Başsavcılığının bu yöne ilişkin itirazı isabetlidir.

Sanığın sabit olan standartlara aykırı motorin satmak eyleminin hangi suç niteliğine uyduğunun incelenmesinde;

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir hukuki çözüme ulaşılabilmesi için, konuya ilişkin yasal dü-zenlemelerin ve yargısal kararların incelenmesinde yarar vardır.

Ticarete hile karıştırmak suçu, TCY.nda kamu güvenine karşı işlenen suçların yer aldığı altıncı babının 363. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hüküm ile ticari yaşamda güvenilir bir ortamın sağ-lanması, ekonomi ve toplumsal yaşamın gelişmesinin güvence altına alınması amacı güdülerek, ticari hileler cezalandırılmıştır. Taraflar arasındaki ilişki, ticari yaşamda kendiliğinden var olan karşılıklı güven nedeniyle kurulur. Anılan maddede düzenlenen suçun oluşumunda asıl olan sözleşmenin çiğnenmesi olup, zarar doğması olasılığının bulunması yeterlidir, ayrıca mağdurun mal varlığında azalma biçiminde bir zararın doğması gerekmez.