muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/12773, Karar No: 2025/4286, Tarih: 05.03.2025

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında inceleme konusu dosyada;

A. Sanık ... Yönünden

Sanığın katılana yönelik 09.05.2015, 15.05.2015 ve 12.05.2015 tarihli eylemlerinin, muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta bulunmayıp, siyasi ağır eleştiri niteliğinde olduğu ve eylemlerde hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı, dolayısıyla 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesinin uygulanması için aranılan koşulların gerçekleşmediği gözetilmeden fazla ceza tayini nedeniyle hüküm hukuka aykırı bulunmuş ve açıklanan nedenlerle Tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

B. Sanık ... Yönünden

Sanığın katılana yönelik 08.02.2016 tarihli ve 02.11.2016 tarihli eylemlerinin, muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta bulunmayıp, siyasi ağır eleştiri niteliğinde olduğu ve eylemlerde hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı, dolayısıyla 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesinin uygulanması için aranılan koşulların gerçekleşmediği gözetilmeden fazla ceza tayini nedeniyle hüküm hukuka aykırı bulunmuş ve açıklanan nedenlerle Tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, sanıklar müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararının, 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Kulu Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,05.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13299, Karar No: 2016/7559, Tarih: 05.05.2016

**22. Ceza Dairesi         2015/13299 E.  ,  2016/7559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, kararın niteliği, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Başka suçtan tutuklu bulunan sanığın yüzüne karşı verilen hükümde, temyiz süresinin yüze karşı açıklanmasından itibaren başlayacağı bildirilmiş ise de 5271 sayılı CMK'nın 263. maddesi uyarınca sanığa, tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunmak suretiyle veya bu hususta bir dilekçe vererek kanun yollarına başvurabileceğine ilişkin bildirimde bulunulmaması nedeniyle yasa yoluyla bildiriminin eksik olduğu ve sanığın yanıltıldığı anlaşıldığından, gerekçeli kararın sanık ...'e tebliği ile tebligat belgesi ile birlikte verilmesi halinde temyiz dilekçesi de eklenerek ve gerektiğinde ek tebliğname düzenlendikten sonra incelenmek üzere mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 05.05.2016 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5886, Karar No: 2011/17006, Tarih: 14.12.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/5886 E.  ,  2011/17006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08.12.2009 tarih ve 2007/224-2009/333 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; tarafların 04/08/2006 tarihli sözleşme ile, davalı vakfın kurucusu Prof. Dr. .....'ın 100. doğum yılı dönümü nedeniyle biyografisinin müvekkili tarafından yazılması konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin kitabı tamamlayarak davalıya teslim ettiğini, ancak davalının sözleşmeye aykırı olarak eserin ismini değiştirdiğini, sunuş kısmında bir kısım kişilerin kişilik haklarını ihlal eden ibarelere yer verdiğini, kitabın sözleşmede belirtilenden az basıldığını ileri sürerek, (10.000) TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini, eserin basılmamış olan nüshalarının sözleşmeye uygun olarak basılmasını, basılı nüshalardaki tecavüzün ref'ini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; eserin yayın haklarının vakfa ait olduğunu, bu hak kapsamında eserde değişiklik yapılabileceğini, sözleşmede veya eserin isim makbuzlarında kitap isminin iddia olunduğu gibi "Saadet Hanım - Türkoloji Tutkusu" olarak geçmediğini, bu sebeple kitap isminin vakıf tarafından serbestçe belirlendiğini, davacının sözleşmeden kaynaklanan telif haklarının ve her türlü alacağının tamamen ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen 04/08/2006 tarihli sözleşmenin yayın ve eser siparişi sözleşmelerini birlikte içerdiği, sözleşmede eserin yayın hakkının vakfa ait olduğu belirtildiğinden davalı tarafından yayınlanmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı; eserin sahibinin davacı olup, davalının eserin hazırlanmasında davacıya bilgi ve belge sağlamış olmasının birlikte eser sahipliğine yol açacak yoğunlukta olmadığı, eser için davacının belirlediği "Saadet Hanım - Türkoloji Tutkusu" ismi yerine "Prof.Dr. ...'ın Yaşam Öyküsü" ismi ile ve içeriği itibariyle davalı vakfın 7 ve 8. sayfalarda yer alan sunuş yazısıyla birlikte yayınlanmasının, davacının eser üzerindeki manevi haklarını ihlal oluşturduğu gerekçesi ile, bu ihlalin ref'ine, bu kapsamda basılmış nüshalarda kitap adının "Saadet Hanım - Türkoloji Tutkusu" olarak değiştirilmesine, davalı vakfın yazdığı 7 ve 8. sayfalardaki "Sunuş" yazısınınçıkartılmasına, davalının davacıya takdiren (5.000) TL manevi tazminat ödemesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı; davalı vekili temyiz etmiştir.

Kararı; davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre,davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı,davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 229,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 14.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14532, Karar No: 2017/9904, Tarih: 04.07.2017

**3. Ceza Dairesi         2016/14532 E.  ,  2017/9904 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine, ancak;

1) Sanıkta bulunan hafif derecede mental reterdasyon rahatsızlığı nedeniyle Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesi, üniversite hastanelerinin ilgili sağlık kurulu veya ruh ve sinir hastalıkları hastaneleri sağlık kurulundan rapor alınması yerine tek hekim tarafından düzenlenmiş rapora itibar edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) CMK’nin 150/2. maddesi gereğince sanığın savunmasının zorunlu müdafii yanında alınması yerine müdafii olmadan alınarak savunma hakkının kısıtlanması,

3) İddianamede uygulanması talep edilmemesine rağmen, CMK’nin 226. maddesi gereğince sanığa ek savunma hakkı verilmeden sanık hakkında TCK’nin 87/1-son maddesinin uygulanması,

4) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas- 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; 04.07.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6077, Karar No: 2020/11539, Tarih: 18.11.2020

**15. Ceza Dairesi         2019/6077 E.  ,  2020/11539 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat (ayrı ayrı)

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıklar hakkında verilen beraat hükümleri, katılanlar vekilleri ve sanık ... müdafi tarafından ise vekalet ücreti ile sınırlı olarak temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Temyiz dışı sanık ...’ün kurucusu, temyiz dışı sanık ...’in müdürü ve diğer sanıkların öğretmen ve fizyoterapist olduğu... Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde, otomasyon sistemindeki bir boşluktan faydalanmak suretiyle Milli Eğitim Müdürlüğü'ne fazladan ders saati ve öğrenci bildirdikleri ve karşılığında 4.411,17 TL haksız menfaat temin ettikleri bu suretle üzerilerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia edilen olayda;

1- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan beraat hükümlerinin incelenmesinde;

Sanıkların savunması ve dosya kapsamından, sanıkların üzerine atılı suçu işlediğine dair yeterli delil bulunmadığına yönelik mahkemece verilen beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılanlar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile hükümlerin ONANMASINA,

2- Sanık ... hakkında kurulan beraat hükmünün incelenmesinde;

Sanık savunması ve dosya kapsamından, sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair yeterli delil bulunmadığına yönelik mahkemece verilen beraat hükmünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılanlar vekillerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE, Ancak;

1136 sayılı Kanun'un 168. ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, beraat eden ve kendisini vekille temsil ettiren sanık lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün ilgili kısmına "sanık kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlenen 3.000,00-TL vekalet ücretinin Hazineden alınarak sanığa verilmesine" fıkrasının eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 18/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5325, Karar No: 2019/2928, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/5325 E.  ,  2019/2928 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/215, Karar No: 2008/230, Tarih: 16.12.2008

**Ceza Genel Kurulu         2008/215 E.  ,  2008/230 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi Ceza Genel Kurulu

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Günü : 05.06.2008

Sayısı : 13-14

Olay tarihinde Kütahya Valisi olarak görev yapan sanık ... hakkında okul müdürü olan katılan ... Pazarcı hakkında yetkisi olmadığı halde “kademe ilerlemesinin durdurulması” cezası vererek memuriyet nüfuzunu suistimal ettiğinden bahisle, 765 sayılı Yasanın 228 ve 35. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19.03.2008 gün ve 155/4 sayılı iddianamesi ile açılan kamu davası sonunda, Yargıtay 4. Ceza Dairesince 05.06.2008 gün ve 13-14 sayı ile;

“….Üst disiplin amiri olan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 126. maddesi uyarınca ancak İl Disiplin Kurulu kararına dayanan hallerde kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verme yetkisi bulunan sanık valinin, İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu kararına dayanmasına karşın anılan kurulun dosyayı yanlış yönlendirerek atamaya yetkili amir yerine kendisine tevdi etmesi sonucu yetkisi bulunmadığı halde yanılgı ile katılan hakkında kademe ilerlemesinin durdurulması cezası uygulaması eyleminde suç kastı bulunmadığı…” kanaatine varılarak, sanığın suç işleme kastı bulunmadığından beraatına hükmedilmiştir.

Hükmün katılan vekili tarafından eksik soruşturmaya ve sübuta yönelik olarak temyiz edilmesi üzerine; dosya, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 07.10.2008 gün ve 4 sayılı onama istekli tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Ceza Genel Kurulu’nca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Kütahya Lisesi Müdürü ve aynı okulda kurs müdürü olarak görev yapan ......’nın olay tarihinde yürürlükte bulunan MEB Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Kursları Yönergesi’nin 16. maddesinde yer alan; “Müdür başyardımcısı olmayan ve müdür yardımcısı sayısı tek olan ya da müdür başyardımcısı veya yardımcısı kurs öğretmeni olarak görevlendirilen okullarda bunların yerine, okulun kadrolu öğretmenleri arasından öğretmenler kurulunca seçilecekler, kurs merkezi yönetim kurulu üyeliğinde görevlendirilir.” hükmüne aykırı olarak, müdür yardımcısı Sami Er’i hem kurs matematik öğretmeni, hem de kurstan sorumlu müdür yardımcısı tayin edip, bu nedenle kendisine ödeme yaptığı gerekçesiyle yapılan idari soruşturma sonunda muhakkiklerce “kademe ilerlemesinin durdurulması cezası” önerilmesine rağmen, Kütahya Milli Eğitim Disiplin Kurulu’nca ceza uygulanma isteğinin reddine karar verilmesi üzerine; 657 sayılı Devlet Memurları Yasası’nın 126/3 ve Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, atamaya yetkili amirin Milli Eğitim Bakanı olması nedeniyle, atamaya yetkili amir sıfatını taşımadığından reddedilen “kademe ilerlemenin durdurulması” cezasını verme yetkisi bulunmayan Vali ...’ın bu cezayı vermek suretiyle görevini kötüye kullandığı iddiası ile hakkında kamu davası açılmıştır.

Somut olayda, katılan ... Pazarcı hakkında yapılan disiplin soruşturması sonunda muhakkiklerce “1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası” verilmesi önerilmiş ise de, Kütahya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü Disiplin Kurulu’nca 28.09.2004 gün ve 2004/4 sayı ile “(Yönergenin 16. maddesine aykırı olarak yapılan işlemin).. herhangi bir kasta dayanmadığı, yönerge maddesini bilmemekten kaynaklandığı ve bu hatanın sehven yapıldığı görüşü ile muhakkikler tarafından getirilen 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, oyçokluğu ile reddine, başka bir ceza tayini için dosyanın en üst disiplin amiri olan Makama ‘Valilik Makamına’ tevdiine” karar verilmiş olup, bu karar Vali ...’a geldiğinde, sanık Vali tarafından, “Muhakkik teklifi aynen uygulansın” şerhiyle onaylanmıştır.

Bu şerhe dayalı olarak yazılan ve ... tarafından imzalanan 21.10.2004 gün ve 2004/1391 sayılı karar ise; “İl Milli Eğitim Disiplin Kurulunda 28.09.2004 tarihinde görüşülerek, başka bir ceza tayini için Makama tevdi olunan, 30.06.2004 tarih ve 410/42 sayılı soruşturma raporu ve ekleri ile 07.09.2004 tarihli savunmanızın incelenmesinde; Müdür Yardımcısı Sami Er’in Milli Eğitim Bakanlığı Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Kursları Yönergesinin 16. maddesine aykırı olarak hem kurs öğretmeni, hem de kurs yönetim kurulu üyeliğinde görevlendirildiği, kurs öğretmenliği ücreti dışında, 699.178.000 lira usulsüz ve haksız kazanç elde etmesine neden olduğunuz fiili ile ilgili durumunuzu haklı kılacak bir bilgi ve bulguya rastlanmadığından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2670 sayılı Kanunla değişik 126. maddesi 3. paragrafı, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmeliğin 16. maddesi gereğince, Muhakkiklerce getirilen teklif doğrultusunda aynı Kanunun 125/D-ı maddesi gereğince tevhiden 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edildiniz.” şeklindedir.

30.06.2004 gün ve 410-42 sayılı soruşturma raporuna da uygun olan bu karar katılan tarafından 06.12.2004 tarihinde tebellüğ edildikten sonra Eskişehir İdare Mahkemesi’nde 24.12.2004 tarihinde iptal davası açılmış, Eskişehir İdare Mahkemesince ise 25.02.2005 gün ve 1853 sayı ile yürütmenin durdurulması talebi reddedildikten sonra, 12.05.2005 gün ve 1853-569 sayı ile; “….başka bir disiplin cezası verme yetkisinin atamaya yetkili amir olmayan Valiye ait olmadığı, bu yetkinin Milli Eğitim Bakanı’na ait olduğu görülmekte olup, yetkisiz Valilik makamı tarafından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…… Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine, …..” hükmedilmiştir.

Katılan 05.09.2006 tarihinde Kütahya Cumhuriyet Başsavcılığına verdiği dilekçe ile Vali ...’ın belirtilen haksız eylem nedeniyle cezalandırılmasını istemiş ise de, bu şikayet üzerine başlatılan soruşturmaya ilişkin dosya Kütahya Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 11.09.2006 gün ve 6431-235 sayı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, oradan da 16.10.2006 gün ve 2006/81 sayı ile ön inceleme istemiyle İçişleri Bakanlığına iletilmiştir.

İçişleri Bakanı’nın onayıyla 25.12.2006 gün ve Ş/648 sayı ile şikayetin işleme konulmaması kararına ......’nın Danıştay’a itiraz yoluna başvurması üzerine; Danıştay Birinci Dairesince 06.04.2007 gün ve 369-448 sayı ile; “……şikayetin işleme konulmamasına ilişkin olarak verilen 25.12.2006 günlü, Ş/648 sayılı kararın kaldırılmasına, dosyanın İçişleri Bakanlığına, kararın bir örneğinin şikayetçiye gönderilmesine….”, buna dayalı olarak yapılan ön inceleme sonunda İçişleri Bakanınca 04.06.2007 gün ve 2007/112 sayı ile “soruşturma izni verilmemesine” ve ......’nın kararın kaldırılması için 26.07.2007 tarihinde Danıştay’a başvurması nedeniyle de Danıştay 1. Dairesince 25.09.2007 gün ve 954-1018 sayı ile anılan karar kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonunda verilen 28.01.2008 gün ve 155-1 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar ise, ......’nın itiraz etmesi sebebiyle Yargıtay 5. Ceza Dairesi Başkanı’nca 14.03.2008 gün ve 2008/2 sayı ile kaldırıldığından, sanık hakkında kamu davası açılmıştır.

Dosya incelendiğinde; katılanın eyleminin, o tarihte yürürlükte bulunan MEB Öğrencileri Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlama Kursları Yönergesi’nin 16. maddesine açık bir aykırılık taşıdığı görülmektedir. Zira, müdür yardımcısı olan Sami Er’in, başka müdür yardımcıları da bulunmasına rağmen, yetiştirme kurslarında hem matematik öğretmeni, hem de müdür yardımcısı olarak görev yaptığı ve ücret aldığı anlaşılmaktadır. Belirtilen Yönergenin 16. maddesi bunu yasakladığından, konuyu soruşturan muhakkiklerce ...... hakkında 657 sayılı Yasanın 125/D-ı maddesi uyarınca, “görevin yerine getirilmesinde kişilerin yarar ve zararlarını hedefleyen davranışlarda bulunduğundan”, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi önerilmiştir.

657 sayılı Yasanın 126. maddesinin 1. maddesine göre; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde ise Valiler tarafından verilir. Yine aynı maddenin 3. fıkrasına göre, disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.

Şu halde, anılan madde açısından olayımıza bakıldığında, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulu (yani İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu) ceza uygulanması yönündeki istemi reddetmiştir. Bu durumda atamaya yetkili amirin 15 gün içerisinde yeni bir karar verme yetkisi vardır. Atamaya yetkili amir ise Milli Eğitim Bakanı’dır. “İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu” kararına dayanılan olayda valinin kademe ilerlemesinin durdurulmasına karar verme yetkisi bulunmamaktadır. Çünkü, valiler bu yetkiye sadece “İl Disiplin Kurullarının” kararlarına dayanılan hallerde sahiptirler.

Sonuç olarak, somut olayda kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verme yetkisinin bulunmadığı yasadan açıkça anlaşıldığı gibi, idare mahkemesince de belirlenmiş ve karara bağlanmış olan sanık Vali’nin, yetkisini aşar tarzda 21.10.2004 gün ve 2004/1391 sayı ile “kademe ilerlemesinin durdurulmasına” karar vermiş olması hukuka aykırı bir eylemdir.

Memur veya diğer deyişle kamu görevlilerinin görevleri sırasında yetkilerini veya nüfuzlarını kötüye kullanmaları ile görev sırasındaki ihmali davranışları 765 sayılı Yasanın 228 ila 240; 5237 sayılı Yasanın ise 257. maddesinde suç olarak düzenlenmiştir.

Sanık Valinin eyleminin 765 sayılı Yasanın 228. maddesindeki suçu oluşturabilmesi için kasten emrinde çalışan Okul Müdürü katılan hakkında görevinden kaynaklanan nüfuzu kötüye kullanarak yetkisinde olmayan bir disiplin cezası uygulamış olması yeterlidir.

Buna karşılık; 765 sayılı Yasadaki anlayıştan farklı olarak, kamu görevlisinin hukuka aykırı olan her eylemi 5237 sayılı Yasanın 257. maddesinde düzenlenmiş bulunan görevde yetkiyi kötüye kullanma suçunu oluşturmaz. Yani, 5237 sayılı Yasanın 257. maddesi uyarınca sorumlu tutulabilmek için görevin gereklerine icrai veya ihmali olarak aykırı davranış yanında; kamunun zararı veya kişilerin mağduriyetine neden olunması ya da kişilere haksız kazanç sağlanması da gerekmektedir.

Olayımızda; kamunun ekonomik anlamda bir zararının bulunmadığı açıktır. Bu suretle sanık tarafından kimseye doğrudan haksız kazanç sağlandığı da söylenemez. Ancak, sanık tarafından yapılan uygulama ile katılan mağdur edilmiştir. Zira, idare mahkemesi kararı ile yitirilmiş bir takım haklar 5 ay sonra tekrar elde edilmiş olsa da; en azından bu haklardan bir süre mahrum kalınmıştır. Bu hususun da katılan açısından mağduriyet olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla; olayda hem 765 sayılı Yasanın 228 ila 240. maddelerindeki, hem de 5237 sayılı Yasanın 257. maddesinin 1. fıkrasındaki suçların maddi unsurlarının oluştuğu söylenebilirse de; manevi unsurlarının oluşup oluşmadığı ya da hangi suçun manevi unsurunun oluştuğu hususu tartışılmalıdır.