muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/5304, Karar No: 2010/11138, Tarih: 09.11.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/5304 E.  ,  2010/11138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 17.706.03 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davalı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 09.11.2010 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile karşı taraf vekili Avukat ...geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıda karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Yerel Mahkeme, 7 günlük süre içerisinde temyiz harç noksanı ile posta avansı yatırılmadığı için davalı ... Tekstil Konfeksiyon San Tic AŞ’nin temyiz isteminin reddi ile kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir. Davalı bu kararı dahi süresinde temyiz etmiştir. O halde, bu yön üzerinde öncelikle durulmalıdır.

Anılan davalı vekille temsil edilmekte iken davalı vekilinin hükmü temyiz ettikten sonra 04.01.2010 tarihli dilekçe ile vekillikten çekildiğini bildirdiği, çekilmenin 12.01.2010 tarihinde işyerinde sekreter Bilge Akıllı imzasına tebliğ edildiği, takiben temyiz harç noksanı ile posta giderinin tamamlaması için davalı asile 18.01.2010 tarihinde muhtıra gönderildiği ve bu muhtıranın da 05.02.2010 tarihinde şirket müdürü ...imzasına tebliğ edildiği görülmektedir.

Yerel mahkemece gerek çekilme ve gerekse harç noksanlığı ve posta giderine ilişkin muhtıranın tebliğinin usulsüz olduğu görülmektedir.

Tebliğ ile ilgili Yasa ve Tüzük hükümleri tamamen şeklidir. Değinilen işlemler nedeniyle tebligat; bilgilendirme yanında belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir. Gerek tebliğ işlemi ve gerekse tebliğ tarihi ancak yasa ve tüzükte emredilen şekillerle tevsik ve dolayısıyla ispat olunabilir. Bu sebeple tebligatın usul yasaları ile ilişkisinde daima göz önünde tutulmalıdır. Hal böyle olunca, yasa ve tüzük hükümlerinin en ufak ayrıntılarına kadar uygulanması zorunludur. Kanunun ve Tüzüğün belirlediği şekilde yapılmamış ve belgelendirilmemiş olan tebligatların geçerli olmayacağı Yargıtay içtihatlarında açıkça vurgulanmıştır.

Özel Hukuk Tüzel Kişilerine tebligatın nasıl yapılacağı Tebligat yasasının 12,13 ve özellikle Tüzüğün 17-18. maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre; Özel Hukuk Tüzel Kişilerine yapılacak tebligat bunların yetkili temsilcilerine yapılır.

Özel Hukuk Tüzel Kişilerine tebligatın nasıl yapılacağı Tebligat yasasının 12,13 ve özellikle Tüzüğün 17-18. maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre; Özel Hukuk Tüzel Kişilerine yapılacak tebligat bunların yetkili temsilcilerine yapılır.

Eğer tüzel kişinin yetkili temsilcisi yoksa veya evrakı bizzat alamayacak bir halde ise; görev itibariyle temsilciden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi bu işle görevlendirilmiş bir kişiye, o da yoksa tüzel kişinin o yerdeki memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. Tebligat tüzel kişinin yetkili temsilcisine yapılmamış ve sıralı kişilere yapılmışsa, bunun nedenlerinin açıkça ve ayrıntılı olarak tebligat mazbatasına yazılması gerekir. Gösterilen şekil geçerlilik koşuludur.(Y.H.G.K.nun 04.04.2007 gün 2007/12-200E, 2007/187sayılı kararı) .

Somut olayda davalı Örsan Tekstil Konfeksiyon San Tic AŞ’ne vekilinin çekilmesine ilişkin tebligat: Tebligat Kanununun 13. maddesi gereğince tüzel kişinin işyerindeki sekreterine tebliğ edilmiştir. Ancak tebliğin tüzel kişinin yetkili temsilcisine yapılmama nedenlerinin açıkça ve ayrıntılı olarak tebligat mazbatasına yazılmadığı anılan tebliğ mazbatasının incelenmesinden anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davalı Örsan Tekstil Konfeksiyon San Tic AŞ’ne vekilinin çekilmesine ilişkin tebligatın Tebligat Yasasının 12,13 ve özellikle Tüzüğün 17-18. maddelerine uygun olmadığı, giderek geçersiz olduğu açıktır.

Bu duruma göre davalı vekilinin vekâlet görevinin sona erdiğinden söz etmek mümkün değildir. Davalının vekilinin vekâlet görevi sona ermediğine göre Tebligat Yasasının 11. maddesi gereğince harç noksanlığı ve posta giderine ilişkin tebligatın vekile yapılması gerektiği, asile yapılan tebligatın geçerli olmadığı ortadadır. Öte yandan muhtıranın tebliğinde yukarıda açıklanan prosedüre uygun bir tebligat yapılmadığından, bu yönüyle de muhtıranın tebliğinin geçerli olmadığı ortadadır.

Hal böle olunca da usulüne uygun biçimde harç noksanlığı ve posta giderine ilişkin muhtıranın tebliği söz konusu olmadığından bu noksanlıkların giderilmesi için Yasada öngörülen 7 günlük sürenin geçtiğinden söz edilemez.

Bu duruma göre davalının belirtilen masrafları süresinde yatırdığı anlaşıldığından, yerel mahkemenin davalı ... Tekstil Konfeksiyon San Tic AŞ’nin temyiz isteminin reddi ile kararın temyiz edilmemiş sayılmasına dair kararının bozulması ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432/son maddesi gereğince davalı ... Tekstil Konfeksiyon San Tic AŞ’nin asıl hükmün temyizini amaçlayan temyiz itirazlarının incelenmesi gerekir.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

3-Dava 26.07.2001 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 3,30 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

3-Dava 26.07.2001 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 3,30 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının maddi ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmişse de manevi tazminatın takdirinde yanılgıya düşüldüğü, manevi tazminatın fazla takdir edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının iş kazası sonucu % 3,30 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı olayda davacının % 25, davalı işverenin % 75 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile sigortalıya verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez.

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına 5.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken 7.000,00-TL’sine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine;

“1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 10.706,03-TL maddi tazminat ile takdiren 5.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 15.706,03-TL tazminatın olay tarihi olan 26.07.2001 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla maddi ve manevi tazminat talebinin reddine,

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine;

“1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 10.706,03-TL maddi tazminat ile takdiren 5.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 15.706,03-TL tazminatın olay tarihi olan 26.07.2001 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla maddi ve manevi tazminat talebinin reddine,

2-Alınması gereken 848,13-TL ilam harcından peşin alınan 375,10-TL’nin indirimi ile kalan 473,03-TL ilam harcının davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından başvurma ve peşin harç olmak üzere yatırılan toplam 402,90-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Reddedilen ve kabul edilen miktarlar nazara alınarak, davacı tarafça yapılan yargılama giderinden takdiren 252,00-TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan yargılama giderinden takdiren 250,00-TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın taraflar üzerinde bırakılmasına,

5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukat ile temsil edilen davacı yararına hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı üzerinden 1.284,72-TL, manevi tazminat miktarı üzerinden 600,00-TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6- Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukat ile temsil edilen davalılar yararına reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden 575,00-TL manevi tazminat miktarı üzerinden 575,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, davalı yararına takdir edilen 750.00TL. duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, fazla alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davalıya yükletilmesine,

09.11.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15255, Karar No: 2015/24813, Tarih: 23.12.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/15255 E.  ,  2015/24813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Şanlıurfa 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ : 18/03/2014

NUMARASI : 2012/1223-2014/311

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm Şanlıurfa Nüfus Müdürlüğü ve M.. K.. tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Kısa karar ile gerekçeli kararın birbirine uygun düzenlenmesi gerekir. Mahkemece tefhim edilen kısa kararda M.. D.. ile İ.. D..'in evliliğin mutlak butlan sebebiyle iptaline karar verildiği halde gerekçeli kararın hüküm fıkrasında M.. K.. ile H.. K..'un evliliğinin mutlak butlan sebebiyle iptaline karar verilmek suretiyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 294/3. maddesi uyarınca, hükmün tefhimi, her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz (6100 s. HMK m.298/2). Buna göre, tefhim edilen hüküm sonucu yanlış da olsa, gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna uygun düzenlenmesi gerekmektedir. Yanlışlık ancak temyiz/kanun yoluna başvurulması ve kararın bozulması halinde düzeltilebilir. Tefhim edilen ve duruşma tutanağına geçirilen hüküm sonucu ile gerekçeli karar arasındaki aykırılık diğer yönler incelenmeden tek başına bozma sebebi olur. O halde mahkemece yapılacak iş, 10.04.1992 tarihli 7/4 sayılı içtihadı birleştirme kararı gözetilerek yeniden karar oluşturmaktan ibarettir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.23.12.2015(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2015/19001, Karar No: 2015/22031, Tarih: 14.12.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/19001 E.  ,  2015/22031 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 27.11.2014

No : 2010/640-2014/2065

Davacı, 04.12.2006 tarihli, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Sağlık Kurulu raporu uyarınca aldığı “ayakta dik pozisyonlandırma cihazı” (Motorlu kalkış, motorlu sürüş fonksiyonlu) bedeli olan 18.140,00 EURO’nun fiili ödeme gününde geçerli Merkez Bankası Döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının dava tarihinden itibaren devlet bankalarının EURO para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek yasal faziyle ödenmesini ve yapılması gereken katkı payı tutarının anılan ödemeden kesilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece, hastanın tedavisinde kullanılan malzeme bedelinin denetlenip, faturadaki haliyle ödenecek nitelikte olup olmadığının ve buna bağlı olarak Kurum tarafından karşılanabilir miktarının rayiç fiyat esas alınarak belirlenmesi yönünde eksik araştırma ile karar verilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece, hastanın tedavisinde kullanılan malzeme bedelinin denetlenip, faturadaki haliyle ödenecek nitelikte olup olmadığının ve buna bağlı olarak Kurum tarafından karşılanabilir miktarının rayiç fiyat esas alınarak belirlenmesi yönünde eksik araştırma ile karar verilmiştir.

Mahkemece, sonradan yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 63. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile, (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usûl ve esaslarını Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usûl ve esasları Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirlenir.” düzenlemesi ile Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği'nin 22. maddesindeki, “Kurum, finansmanı sağlanan ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerini ve bu malzemelerin temini, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri ile ödeme usul ve esasları Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir.” hükmü gözetilerek, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanlığından davaya konu sağlık malzemesine ilişkin fiyat ortalamasının belirlenememesi de nazara alınarak konu hakkında teknik ve mali bilgiye sahip bilirkişilerden, piyasa değerleri ve ilgili kuruluşların görüşü ışığında fiyat tespitine ilişkin rapor alınarak fatura miktarını aşmayacak şekilde belirlenen rayiç bedelden, sigortalıdan alınacak katılım payı düşüldükten sonra, kalan kısmının tahsiline karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, davaya konu tıbbi cihazın rayiç bedeline ilişkin olarak yukarıda belirtilen şekilde araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmiş olması, isabetsizdir.

3-Belirlenen bedelin 506 sayılı Yasanın 36. maddesine göre katkı payı miktarı tespit edilip tenzil edildikten sonra kalan miktarın dava tarihindeki Euro kuru üzerinden belirlenecek TL. karşılığının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar vermek gerekirken, ödeme tarihindeki Euro kuruna göre belirlenecek tutara dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11936, Karar No: 2025/5834, Tarih: 26.03.2025

**4. Ceza Dairesi         2022/11936 E.  ,  2025/5834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/2815 E., 2021/543 K.

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında hakaret suçundan mahkumiyet kararı verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince hüküm kaldırılarak yeniden mahkumiyet kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz istemi; Cumhurbaşkanının kendisine karşı işlenen suçlardan şikayetçi olmadığına, sanığın eleştiri kastıyla hareket ettiğine ve kararın bozulmasına ilişkindir.

III. GEREKÇE

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövmek şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşlara yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin ikinci paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13 üncü maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10 uncu maddesinin 2 nci paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.