muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/14765, Karar No: 2015/351, Tarih: 12.01.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/14765 E.  ,  2015/351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DENİZLİ 2. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/05/2014

NUMARASI : 2013/685-2014/348

Taraflar arasında görülen yardım nafakası davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava; yardım nafakası istemine ilişkindir.

Somut olayda; özel üniversitede öğrenimine devam eden davacı taraf, üniversite bitene kadar masraflarını karşılayacağını söylediğini iddia ettiği babasından aylık 3.000,00 TL yardım nafakası talep etmiş, davalı taraf yeniden evlendiğini, eşine, bu evliliğinden olan kızına ve annesine bakmakla yükümlü olduğunu, davacının annesinin de ekonomik durumunun iyi olduğunu, kendi işlerinin ise bozulduğunu beyan ederek davanın reddini istemiş, mahkemece; davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek; dava tarihinden itibaren aylık 2.500,00 TL yardım nafakasının davalı babadan tahsiline karar verilmiştir.

Hüküm; davalı baba tarafından temyiz edilmiştir.

TMK.nun 328.maddesi gereğince, anne babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Ancak çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba durum ve koşullarına göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

Diğer taraftan TMK.nun 364.maddesinde; herkesin yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve alt soyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 07.06.1998 gün, 1998/656-688 sayılı ilamında; yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yardım nafakası aile bireylerini yoksulluk ve düşkünlükten kurtarmaya ilişkin bir nevi sosyal yardımlaşma olup, ahlak kuralları ile geleneklerin zorunlu kıldığı bir ödevdir. Yardım nafakası isteyenin kusuru ile yardıma muhtaç duruma düşmüş olması, yükümlüyü borcundan kurtarmayacağı gibi, herhangi bir nedenle aile bağlarının zayıflamış olması da yükümlülüğü ortadan kaldıran bir neden olarak düzenlenmemiştir.

Yardım nafakasına karar verilebilmesi için nafaka isteyenin yardım edilmemesi halinde zarurete düşeceğinin anlaşılması gerekmektedir. Zarurete düşme terimi çok sıkıntılı bir durumu ve ekonomik şartları ifade eder. Hükmedilecek yardım nafakası miktarı yalnızca söz konusu sıkıntılı durumu önlemeye matuftur. Yardım nafakası yoluyla nafaka isteyenin geçiminin ve her türlü gereksinmelerinin sağlanması gerekmez.

Yardım nafakasına karar verilebilmesi için nafaka isteyenin yardım edilmemesi halinde zarurete düşeceğinin anlaşılması gerekmektedir. Zarurete düşme terimi çok sıkıntılı bir durumu ve ekonomik şartları ifade eder. Hükmedilecek yardım nafakası miktarı yalnızca söz konusu sıkıntılı durumu önlemeye matuftur. Yardım nafakası yoluyla nafaka isteyenin geçiminin ve her türlü gereksinmelerinin sağlanması gerekmez.

Eğitimine devam eden reşit birey kendi emek ve geliriyle yaşamını sürdürmekten yoksun ise ana babasından öğrenimini tamamlayıncaya kadar yardım nafakası isteyebilir. Ne var ki bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır. Bunun için belirlenen nafakanın; davacının geçinmesi için yeterli, nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı olacak şekilde Medeni Kanun'un 4.maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek takdir edilmesi gerekir.

Tüm bu bilgiler ışığında; davacının İzmir Ekonomi Üniversitesi İletişim Fakültesi bölümünde öğrenimine başladığı, bir yıl sonra aynı üniversitede Hukuk Fakültesi bölümüne yatay geçiş yaptığı, tanık beyanlarına göre, davacının davalının bilgi ve onayı ile özel okula gittiği, herhangi bir gelirinin bulunmadığı ve eğitimini sürdürebilmek için anne babasının yardımına muhtaç olduğu anlaşılmakta olup, davacının zaruret içinde bulunduğunun kabulü zorunludur. Buna göre davacı lehine yardım nafakası takdir edilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Ancak mahkemece; davacının eğitimi nedeniyle ortaya çıkan giderler ile nafaka yükümlüsü babanın ekonomik ve sosyal durumu tam olarak araştırılmadan, davalı babanın ilk sene okul giderlerini karşıladığı ve bu nedenle ekonomisinin davacıyı okutmaya yeterli olduğu gerekçe gösterilerek nafaka takdiri yoluna gidilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı babanın ekonomik ve sosyal durumunun araştırılması için mahkemece her ne kadar müzekkere yazılmış ise de, müzekkerede davalı babanın kömür ticareti ile uğraştığı, kendisine ait evde oturduğu, eşi ve kızı Sude'ye bakmakla yükümlü olduğu hususları yazılmış olup davalının aylık veya yıllık gelir durumu belirtilmemiş, mahkemece de davalının gelirinin tespiti amacı ile başkaca bir araştırma yoluna gidilmemiştir.

Hal böyle olunca mahkemece; öncelikle tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının ayrıntılı bir şekilde araştırılıp tespit edilmesi, davacının eğitimi nedeni ile ortaya çıkan giderlerin açıklığa kavuşturulması, ardından da gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlar, yardım nafakasının niteliği, davacının özel bir üniversitede öğrenim gördüğü hususları gözetilerek hakkaniyete uygun bir nafaka takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8970, Karar No: 2014/5973, Tarih: 08.04.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/8970 E.  ,  2014/5973 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KDZ.Ereğli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/12/2012

NUMARASI : 2012/349-2012/761

Davacı O.. Ö.. vekili Avukat C. E. ve M.K. tarafından, davalı H.. P.. aleyhine 08/06/2012 gününde verilen dilekçe ile hakaret nedeni ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı manevi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/12/2012 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili tarafından istenilmekle, daha önceden belirlenen 01/04/2014 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat Y. E. ile karşı taraftan davacı vekili Avukat E. Y.Ö. geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı, kendisinin E. D. Ç. fabrikasının genel müdürü ve yönetim kurulu üyesi, davalının ise Karadeniz Ereğlisi belediye başkanı olduğunu, 15/05/2012 günlü belediye meclis toplantısındaki konuşmasında şahsına yönelik hakaret içerir açıklamalar yaptığını, bu nedenle uğradığı manevi zararın ödetilmesi gerektiğini iddia ederek 50.000 TL manevi tazminat ödetilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu edilen açıklamalarının davacının genel müdürü olduğu fabrikanın yerleşkesi içinde bulunan sosyal tesislerdeki imara aykırılıkları konu edindiğini, fabrikanın özelleştirilmesinden sonra Karadeniz Ereğli halkını dışlayan yaklaşımı nedeni ile fabrika temsilcisi olan davacının eksiklerini göstermek istediğini, böylelikle ilçelerinde kurulu fabrika ile aralarındaki sorunları çözmeyi amaçladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı, dava konusu edilen açıklamalarının davacının genel müdürü olduğu fabrikanın yerleşkesi içinde bulunan sosyal tesislerdeki imara aykırılıkları konu edindiğini, fabrikanın özelleştirilmesinden sonra Karadeniz Ereğli halkını dışlayan yaklaşımı nedeni ile fabrika temsilcisi olan davacının eksiklerini göstermek istediğini, böylelikle ilçelerinde kurulu fabrika ile aralarındaki sorunları çözmeyi amaçladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dava konusu edilen konuşmada “göreviniz hayırlı olsun, ancak Karadeniz Ereğli halkına tepeden bakan Oğuz Özgen'in bu memleketten gitmesi lazım. Gitmezse bunun acısına OYAK da katlanacak. Belediye başkanı ile af edersiniz sidik yarışına giren bir genel müdürü Karadeniz Ereğlide istemiyoruz. Bunu açık ve net olarak ilan ediyorum. OYAK yönetimi siz uyuyor musunuz? Karadeniz Ereğli halkına saygısızlık yapan bir genel müdürü burada nasıl tutuyorsunuz? Senin zaten bir şey becerdiğin falan yok senin yaptığın Karadeniz Ereğli halkına tepeden bakmak Karadeniz Ereğli halkına saygısızlık yapmaktan başka bir şey değil, yüz bin kişinin seçtiği bir belediyenin yönetimine değil Erdemir genel müdürü hiç kimse kafa tutamaz. Kafa tutanların hangi noktaya geleceğini önümüzdeki günlerde hep beraber göreceğiz.....” biçimindeki ifadelerde davalının, davacı fabrika genel müdürünün bir binaya ruhsat verilmemesi nedeni ile şikayetçi olmasından dolayı kendisini eleştirmek istediği anlaşılsa da; ifadelerde eleştiri sınırlarının aşıldığı, belediye başkanının görevinden kaynaklanan yetkilerini kullanacağını ima ederek şirket yönetimini davacıyı görevden almaya zorlar şekilde konuştuğu dikkate alındığında belirtilen ifadelerin hukuka aykırı olduğu ve davacının manevi zararının oluştuğu kabul edilerek 25.000 TL manevi tazminatın 15/05/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Anayasamızın 25. maddesi uyarınca “Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; düşünce kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz.” Anayasamızın 90. maddesi ile usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bu kapsamda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi de kanun hükmünde sayılmaktadır. AİHS nin 10. maddesinde “Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içerir....” hükmü bulunmaktadır.

AİHM'si 22 Nisan 2013 tarihli 48876/08 başvuru nolu kararında “İfade özgürlüğünün, demokratik bir toplumun vazgeçilmez esasını ve bu toplumun gelişiminin ve her bireyin kendini gerçekleştirmesinin temel koşulunu oluşturduğunu, 10. maddenin 2. fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla ifade özgürlüğünün sadece kabul edilen, zararsız ya da farklı olan « bilgi » ya da « düşünceler » için değil ayrıca hoşa gitmeyen, sarsıcı ya da rahatsız edici olanlar için de geçerli olduğunu, bunların, « demokratik toplumun » onlarsız olamayacağı çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gereği olduğunu, 10. maddede açıklandığı gibi bu özgürlüğe yapılan sınırlamaların her halde dar yorumlanması gerektiğini ve herhangi bir sınırlama gereksiniminin ikna edici bir biçimde ortaya koyulması gerektiğini,...” ifade etmektedir. Mahkeme aynı ifadeleri 69698/01 başvuru nolu ve 16354/06 başvuru nolu kararlarında da belirtmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, olay tarihinde davalının Karadeniz Ereğli İlçesinin halk tarafından seçilmiş belediye başkanı, davacının ise bu ilçede kurulu bulunan Türkiye'nin en büyük işletmelerinden biri olan Erdemir Demir Çelik fabrikasının genel müdürü olduğu anlaşılmaktadır. Taraflarca öne sürülen iddialardan, fabrika yerleşkesi içinde imar kanununa aykırı yapıların bulunduğu, fabrikanın faaliyetleri nedeni ile çevreye bazı zararlar verildiği, fabrikanın özelleştirilmesinden sonra işçilerin maaşlarında indirime gittiği, özelleştirme öncesinde yöre halkının sosyal faaliyetlerine olan maddi ve manevi desteğini özelleştirme sonrasında kestiği, böylelikle davalının başkanı olduğu belediye ile davacının temsilcisi olduğu fabrika arasında bir kısım hukuksal ihtilafların doğduğu anlaşılmaktadır.

Davalı, seçilmiş bir belediye başkanı olarak, belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak görev ve yetkisine sahiptir. Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak da görevleri arasındadır. Bu kapsamda görev ve yetki alanı oldukça geniş olup belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmayı kapsar.

Şu durumda, davalının temsil ettiği belediye ile davacının temsil ettiği fabrika arasında doğan uyuşmazlıkların halkın sağlığı, mutluluğu ve esenliği için çözüme kavuşturulması amacıyla davalının bu konudaki fikirlerini beyan ettiği, toplumsal bir menfaat

Şu durumda, davalının temsil ettiği belediye ile davacının temsil ettiği fabrika arasında doğan uyuşmazlıkların halkın sağlığı, mutluluğu ve esenliği için çözüme kavuşturulması amacıyla davalının bu konudaki fikirlerini beyan ettiği, toplumsal bir menfaat

söz konusu olduğu, davacının çözüme destek olmadığını düşünmesi nedeni ile davacıya yönelik sert eleştirilere de konuşma içerisinde yer verildiği, yukarıdaki açıklamalar dikkate alındığında, yer yer incitici sayılabilecek beyanların ifade ve düşünce özgürlüğü kapsamında korunması gerektiği, dava konusu olayda ifade özgürlüğüne sınırlama getirmek için meşru bir amaç ve demokratik toplum yönünden bir gereklilik bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davanın tümden reddi yerine kısmen kabulü doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden davalı yararına takdir olunan 1.100,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/04/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10900, Karar No: 2023/5143, Tarih: 14.06.2023

**11. Ceza Dairesi         2019/10900 E.  ,  2023/5143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/369 E., 2015/541 K.

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Antalya 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.07.2015 tarihli ve 2015/369 Esas, 2015/541 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı ... Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62, 58 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre infazı ile infazdan sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi, ceza miktarının fazla tayin edildiğine, verilen usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Suç tarihinde emniyet görevlilerince doğu illerinde uyuşturucu madde nakledeceğine yönelik duyumlar üzerine yapılan çalışmalar sırasında içinde sanığın da bulunduğu aracın durdurulduğu, sanığın görevlilere ... Bahadır Batmaz adına bulunan nüfus cüzdanını ibraz ettiği, sanığın tedirgin davranışlarda bulunması ve belge üzerine tahrifen fotoğraf yapıştırıldığından şüphelenilmesi üzerine sanığa sorulduğunda, gerçek kimliğini ve arandığı için bu kimliği ibraz ettiğini itiraf ettiği, bu suretle resmi belgede sahtecilik suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.

2. Sanık suçlamayı kabul etmiştir.

3. Uzmanlık raporuna göre suça konu nüfus cüzdanındaki fotoğrafın tahrifen yapıştırıldığı ve bu tahrifatın iğfal kabiliyetini haiz olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

4. Mahkemece, suça konu nüfus cüzdanı incelenerek iğfal kabiliyeti olduğu belirlenerek temyize konu mahkûmiyet hükmü kurulduğu anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

2. Sanık suçlamayı kabul etmiştir.

3. Uzmanlık raporuna göre suça konu nüfus cüzdanındaki fotoğrafın tahrifen yapıştırıldığı ve bu tahrifatın iğfal kabiliyetini haiz olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

4. Mahkemece, suça konu nüfus cüzdanı incelenerek iğfal kabiliyeti olduğu belirlenerek temyize konu mahkûmiyet hükmü kurulduğu anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1. Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 09.10.2012 tarihli ve 2011/8-335 Esas, 2012/1804 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere; sahtecilik suçunun oluşabilmesi için belgenin nesnel olarak aldatıcılık niteliğinin bulunması ve keyfiyetin belgeden objektif olarak anlaşılması gerektiği, muhatabın hatasından, dikkatsizlik veya özensizliğinden kaynaklanan fiili iğfalin, aldatıcılık niteliğinin varlığını göstermeyeceği nazara alındığında, dosya içerisinde bulunan nüfus cüzdanı üzerinde Heyetçe yapılan gözlemde; belgenin ön yüzünde soğuk damga izinin bulunmadığının anlaşılması karşısında, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in 130 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “...Soğuk damga fotoğrafın üzerine gelecek ve fotoğrafın görüntüsünü bozmayacak şekilde ve nüfus cüzdanının plastikle kaplanması işleminden sonra ay-yıldıza doğru uygulanır” hükmüne uygun şekilde soğuk damga izi bulunmayan, üzerinde yer alan fotoğrafın da fotoğraf hanesi ile uyum sağlamadığı değerlendirilen nüfus cüzdanında bu haliyle aldatıcılık niteliği mevcut olmadığından, 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen resmi belgede sahtecilik suçunun yasal unsurlarının somut olayda oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkumiyetine hükmedilmesi,

2. Kabule göre de, suça konu nüfus cüzdanı hakkında bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Antalya 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.07.2015 tarihli ve 2015/369 Esas, 2015/541 Karar sayılı kararında sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2318, Karar No: 2011/186, Tarih: 24.01.2011

**9. Hukuk Dairesi         2009/2318 E.  ,  2011/186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalı tarafın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacının işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı konusu taraflar arasında ihilaflıdır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İşyerinde en üst düzey konumda çalışan işçinin görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir yönetici ya da şirket ortağı bulunması durumunda, işçinin çalışma gün ve saatlerini