muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1146, Karar No: 2019/206, Tarih: 14.03.2019

28.09.2006 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığında; maktul ile......'un eskiden aynı mahallede oturduklarını, bu yüzden birbirlerini tanıdıklarını,

Mahkemede; .... yönetimindeki aracın olay yerine geldiğini, fazla dikkat etmediği için araçta başka kimler olduğunu bilemediğini, ....'in bir elinde bijon anahtarı, diğer elinde tornavida olduğu hâlde maktulün sığınmak için kaçtığı bahçeye yöneldiğini, girip girmediğini bilemediğini,

Tanık .... .....; olayın meydana geldiği halı sahanın karşısında bulunan Can Büfede çalıştığını, ... ile uzaktan sıhri hısımlığının bulunduğunu, olay günü saat 12.00 sıralarında....'un elinde kemeri olduğu hâlde koşarak geldiğini, ne olduğunu sorduğunda kavga olduğunu ve takip edildiğini söylediğini, gerçekten de 7-8 kişinin belirerek....'un etrafını sardıklarını, bu kişiler arasında fotoğrafı kendisine gösterilen .......... isimli şahsı net olarak gördüğünü, şahısları azarlayarak olay yerinden gitmelerini istediğini,......'ün kolunda bileği ile dirseği arasında yara olduğunu, bu esnada yeşil renkli Ford Focus marka bir araç geldiğini, aracın plakasının 06 ..... veya..... olduğunu, duran araçta hatırladığı kadarıyla iki kişi bulunuğunu, aracın sağ tarafından fotoğrafları kendisine gösterilen sanık ... veya ....'in indiğini, tekrar sorulması üzerine inen kişinin büyük ihtimalle..... olduğunu, bu kişinin elinde L harfine benzeyen bir bijon anahtarı ile tornavida bulunduğunu, şahsın bijon anahtarını tornavidaya vurduğunu, şahısları uzaklaşmaları için bağırarak uyardığını, iki kişi dışında etraftakilerin gelen bu arabaya binerek gittiklerini, kalan iki kişinin ise koşarak olay yerinden uzaklaştıklarını,

İnceleme dışı sanık .......... Cumhuriyet Başsavcılığında; maktulü ve....'u tanıdığını,....'un olay tarihinden önce Final Dershanesine giden soy ismini bilmediği Nergiz isimli kız arkadaşına ters baktığını işittiğini, olay günü....'u görünce bu olay nedeniyle....'a bir iki tokat attığını, hemen ardından kardeş olduklarını söyleyerek barıştıklarını, olay sırasında yanlarında.... Kazak,....., ......e,..... ve sanık ...'ın bulunmadığını, ....., ...... ve sanık ...'i zaten tanımadığını,....'un yürüyerek uzaklaşmasından sonra gittiği yöndeki halı sahaya baktığında....'u elinde cep telefonu ile koşarken gördüğünü, koşarak kendisinin de olay yerine gittiğini,....'u büfenin önünde elinde kesici aletle etraftakilere küfrederken gördüğünü, polislerin olay yerine gelmesi üzerine yürüyerek olay yerinden uzaklaştığını, Batman'a gittiğini, Batman'da iken olaydan haberdar olduğunu, kolundaki yaranın bahçe telinin sıyırması ile oluştuğunu, maktulün öldürülmesi ile ilgisinin bulunmadığını, olay esnasında telefonunun yanında olmadığını, maktulle beş yaşından beri tanışıklığının bulunduğunu,....'a tokat attığı sırada maktulün....'un yanında olmadığını,

Tanıklar .... ve .... Cumhuriyet Başsavcılığında benzer şekilde; Siirt Final Dersanesinde öğrenci olduklarını, ... ve .......... isimli şahısları tanımadıklarını, sorulduğu üzere kendilerine laf atılması gibi bir olayın meydana gelmediğini,

İnceleme dışı sanık..... Cumhuriyet Başsavcılığında ve sorguda;..... plakalı yeşil renkli Ford Focus marka ve model aracın kendisine ait olduğunu,......,...., ...... ile sanık ...'i tanıdığını, .....'i ise tanımadığını, olay günü saat 10.30 sıralarında ......'in annesini adliyeye götürmek için kendisinden aracını istediğini, aracın Eğitim Fakültesinin yanında bulunan oto yıkamacıda olduğunu, ......'e aracı buradan alabileceğini söylediğini, olaydan ......'in kendisini cep telefonu ile arayıp karakolda olduğunu söylemesi ile haberdar olduğunu, maktulü ve ...'ı tanımadığını, olayla ilgisinin bulunmadığını,

Mahkemede; ehliyeti bulunmadığı için olay günü aracının anahtarını sanık ...'e verdiğini, ......ve annesi ile birlikte kendisinin de adliyeye gittiğini daha sonra saat 09.30 sıralarında araçtan indiğini, işleri olduğunu söyleyen sanık ...'e aracı bırakıp evine gittiğini, aracı ......'e vermeden önce aracında siyah saplı bıçak, tornavida ve L şeklinde bijon anahtarı bulunduğunu, maktulü ve....'u tanımadığını, olay yerine hiç gitmediğini,

İnceleme dışı sanık.... Kazak Cumhuriyet Başsavcılığında; olay günü gittiği Eğitim Çayevi isimli iş yerinde yanına sanık ... ile birlikte ismini bilmediği bir iki kişinin geldiğini, ......ve yanındakilerin kalkıp gitmesinden sonra çayevinin önünde bir tartışma meydana geldiğini, dikkat etmediği için kimlerin tartıştığını hatırlamadığını, Aziz isimli arkadaşı ile Kıztepesine gittiğini, burada polisler tarafından yakalandığını, maktulü tanımadığını, ...'ı ise sima olarak tanıdığını,.....'ı olay günü çayevinin önünde yürürken gördüğünü, ..... ve ......'i de ancak sima olarak tanıdığını, olay günü ....'in arabasına binmediğini, yakalandığı sırada atletli olarak gezmesinin nedeni sorulduğunda, havanın sıcak olması nedeniyle atletle dolaştığını,

İnceleme dışı sanık..... Cumhuriyet Başsavcılığında; olay günü Eğitim Cafe isimli iş yerinde.... Kazak'ı yanında Turan isimli kişi ve ismini bilmediği bir kişiyle otururken gördüğünü, yanlarına gidip oturduğunu, 15 dakika kadar sonra......'ün de gelmesi üzerine, yanlarından kalkan....'in......'le dışarıda bir şeyler konuşup yanlarına döndüğünü, .....dışarıda iken bir tartışma olduğunu, merak edip dışarı çıktığında,......'un karşısında bulunan iki kişiden birine tokat attığını, bıçaklanmayı görmediğini, tokat atılan şahsın yanındaki kişinin herhangi bir davranışının olmadığını, bu iki kişinin olay yerinden yürüyerek halı sahaya doğru gittiklerini, arkalarından ise......,.... ve ismini bilmediği birkaç kişinin daha koşarak gittiklerini, kendisinin de merak saiki ile koşarak olay yerine gittiğini ancak olanı biteni karşı kaldırımdan izlediğini,......'ün maktul olduğunu öğrendiği şahısla kavgaya tutuştuğunu, maktulün kemerini çıkararak......'e vurduğunu,......'ün de bıçakla maktule saldırdığını, bıçakla maktule vurduğunu, bunun üzerine maktulün bir evin bahçesine doğru koştuğunu, .....ve.... ile iki kişinin daha maktulün ardı sıra gittiklerini, bu dört kişinin bahçeye sıkıştırdıkları maktule vurmaya başladıklarını, kısa boylu birinin sopa ile maktule vurduğunu, maktulün peşinden gitmeyen kişilerin ise....'a saldırdığını,....'un bir büfeye sığındığını, büfeden çıkan 35 yaşlarındaki kişinin “Bu benim akrabamdır, kimse dokunmasın” demesi üzerine .....ve yanındakilerin....'a bir şey yapamadıklarını, bahsetmeyi unuttuğu bir hususu belirtmek istediğini söyleyerek .....ve arkadaşlarının büfenin önüne gelmesinden önce olay yerine yeşil renkli bir aracın geldiğini, aracı sanık ...'in kullandığını, araçta sanığın yanında ....'in bulunduğunu, ......'in kullandığı aracın arka koltuğuna bindiğini, bu esnada......'ün de araca binerek ....'e “Beni eve kadar bırakın” dediğini, ismini bilmediği kısa boylu bir çocuğun da......'le beraber araca bindiğini, diğer şahısların olay yerinde kaldığını,......'ün elinin kanadığını, .....ve ismini bilmediği kısa boylu çocuğun eski lunaparkın yakınlarında araçtan indiklerini, Eğitim Fakültesinin yanında ....'in de araçtan indiğini, ......'in arabayı durdurup kendisinin de inmesini istemesi üzerine araçtan indiğini bu sırada polislerin ......ile beraber kendisini yakaladıklarını, olayla ilgisinin bulunmadığını,

İnceleme dışı sanık ......e Cumhuriyet Başsavcılığında; olay günü dedesine yemek götürmek için yola çıktığını, müftülük binasının önünde sanık ...'in, kullandığı araçla önünde durduğunu, kendisini araçla gideceği yere bırakmayı teklif ettiğini, teklifi kabul ederek aracın arka koltuğuna oturduğunu, arka koltukta ......'in annesinin, sağ ön koltukta ise genç, kumral bir şahsın oturduğunu, ......'in annesini Kıztepesinde bıraktıktan sonra Eğitim Çayevinin önüne geldiklerini, ismini bilmediği kumral gencin arabayı yıkamaya götüreceğini söyleyerek, çayevinden araca binen iki üç kişi ile birlikte yanlarından ayrıldığını, ......ile kendisinin ise Eğitim Çayevinin önünde beklerlerken sanık ...'in.... Kazak ile görüştüğünü, bu esnada etrafta tanımadığı 6-7 kişinin daha bulunduğunu, uzun boylu bir şahsın elinde bıçak gördüğünü, bu şahsın iki kişiyle tartıştığını, şahıslardan birine tokat attığını, ......ile birlikte elinde bıçak olan ve karşısındaki şahsa tokat atan şahsa "Ayıptır" diyerek müdahale ettiklerini, ayırmaları üzerine tokat atılan kişi ile yanındaki arkadaşının yürüyerek olay yerinden uzaklaştıklarını, uzun boylu kişinin ise yanındaki 5-6 şahısla beraber bunların ardından gittiğini,....'in bunların arasında olup olmadığını hatırlamadığını ancak bir süre sonra ......'in yanında olmadığını fark ettiğini, merak saiki ile bu grubun ardından gittiğini, uzun boylu şahsın telefonla konuştuktan sonra tokat attığını, şahıslardan birinin yakınlardaki büfeye doğru kaçtığını, büfeden elinde kesici aletle çıkarak kendisini kovalayan kişilere küfretmeye başladığını, bu sırada ne yönden geldiğini anlayamadığı şekilde sanık ...'in arabayla geldiğini, kavga eden grubun içerisinde ......'in kullandığı araca ilk bindiği sırada ......'in yanında olan kişinin bulunduğunu, bu kişi, uzun boylu kişi ve iki kişinin daha ......'in kullandığı araca bindiklerini, araca binenlerin arasında ......'in de olduğunu, araca....'in binip binmediğini hatırlamadığını,....'i ilk olayın meydana geldiği çayevinin önünde gördüğünü ancak ölüm olayının olduğu ikinci olay sırasında....'i gördüğünü hatırlamadığını, uzun boylu kişinin elinin yaralı olduğunu, araçtaki bir kişinin üzerinden giysisini çıkarıp kolunu sarması için bu kişiye verdiğini, ......'in araca binmesi için kendisine de seslendiğini ancak kendisinin “Siz gidin ben aşağıda beklerim” diye yanıt verdiğini, daha sonra ......'e mesaj çektiğinde ......'in karakolda olduğuna ilişkin cevap yazdığını, ......'in yanındaki şahsın çayevinin önünde arabayı yıkatmaya iki üç kişiyle gittikten bir süre sonra arabasız olarak çayevine geri geldiğini, ikinci kavganın yaşandığı halı sahanın oraya uzun boylu şahıs ile ......'in yanında gördüğü kişi ve iki üç kişinin yürüyerek gittiklerini, ......'i bu sırada görmediğini,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... Cumhuriyet Başsavcılığında; olay günü bir icra takibi nedeniyle annesi ile birlikte avukatla görüşmelerinin gerektiğini, bu maksatla arkadaşı.....'dan kullanmak için arabasını istediğini, ....'in aracının yeşil renkli Ford marka Focus model bir araç olduğunu, aracı ödünç veren ....'in de kendileri ile beraber geldiğini, aracı ....'in değil kendisinin kullandığını, saat 11.00 sıralarında annesini avukatla görüştürdükten sonra yine araçla annesi ve .... ile beraber dönerlerken yolda arkadaşı ......e'ye rastladığını, .....'i de gideceği yere bırakmak maksadıyla araca aldığını, annesini eve bıraktıktan sonra ..... ve ....'le beraber Eğitim Çayevinin önünde araçtan indiklerini, ....'in ise aracını yıkatmaya gideceğini söyleyerek yanlarından ayrıldığını, çayevinin önünde bir tartışma çıktığını gördüğünü, kalabalık bir grup içindeki uzun boylu bir şahsın tartıştığı iki kişiden birine tokat attığını, kalabalığın bunları ayırdığını, bu sırada bıçak görmediğini, tokat atılan şahıs ile yanındaki kişinin yürüyerek halı sahaya doğru gittiklerini, uzun boylu şahsın ise yanındaki 7-8 kişilik grupla beraber bu iki kişinin ardı sıra yürümeye başladığını, kendisinin de ..... ile birlikte meraktan bunların ardı sıra gittiğini, olayın gerçekleştiği yeri gören bir noktadan olayı izlemeye başladıklarını, uzun boylu şahısla önden giden iki kişi arasında yeniden tartışma çıktığını, maktulün kemerini çıkararak kendini korumaya çalıştığını, daha sonra yakınlardaki bir evin bahçesine kaçan maktulün peşinden 5-6 kişinin koşmaya başladığını, maktulü kovalayanlar arasında uzun boylu şahsın da bulunduğunu, şahıslardan birinin elinde sopa gördüğünü yine olay yerinde, inceleme dışı sanık....'i de gördüğünü,....'in bahçeye girip girmediğini hatırlamadığını, bu sırada.....'ın arabayla olay yerine geldiğini, maktulün sığındığı bahçenin tam karşısına araçla durduğunu, kavganın meydana geldiği yere gidip geldikten sonra kendisine “Arabayı buradan götür” dediğini, araca binip gideceği sırada sanık ....'in “Geri gel” demesi üzerine geri manevra yaparak ....'in yanına gittiğini, ....'in aracın sağ ön koltuğuna bindiğini, U dönüşü yapıp yolu kontrol etmek için durduğunda büfenin orada bulunan inceleme dışı sanık .....ile yanındaki grubun kendilerine seslenerek araçla gelmelerini istediklerini, bunun üzerine tekrar U dönüşü yaparak araçla bu kişilerin yanına gittiğini, kolundan yaralı olan uzun boylu şahsın aracın arka koltuğuna bindiğini, yine aynı noktadan araca ...... ile inceleme dışı sanık....'in bindiğini, uzun boylu şahıs ile....'in bir süre araçla gittikten sonra lunaparkın ilerisinde araçtan indiklerini, araçta yer olmadığı için olay yerinde bıraktığı .....'i almak için tekrar olay yerine gittikleri sırada ...

...... ile inceleme dışı sanık....'in bindiğini, uzun boylu şahıs ile....'in bir süre araçla gittikten sonra lunaparkın ilerisinde araçtan indiklerini, araçta yer olmadığı için olay yerinde bıraktığı .....'i almak için tekrar olay yerine gittikleri sırada ....'in de araçtan indiğini, olay yerine yaklaştıklarında polisin kendilerini durdurduğunu, araçta bulunan bıçak ve diğer eşyadan haberinin olmadığını, yalnız araçta bulunan şahıslardan birinin “Diğerini niye vurmadınız, dövmediniz” dediğini işittiğini, uzun boylu şahsın bu soruya “Diğer kişi kaçtı” şeklinde cevap verdiğini, suçu olmadığını, kimseye vurmadığını,

Mahkemede; tesadüfen olay yerinde bulunduğunu, maktulü, sanık .....ve ......'i tanımadığını, .... ve .....'i tanıdığını,.... ve....'u ise uzaktan bildiğini, olay günü aracı kendisinin kullandığını, kavga eden gruptakiler çağırınca bu kişiler ....'in arkadaşı olduğu için ....'in istemesi üzerine dönerek bu kişileri araca aldığını, suçlamaları kabul etmediğini,

Hükmen tutuklanmak üzere hakkında yakalama emri çıkarılmasından yaklaşık 5 yıl sonra yakalanması üzerine çıkarıldığı Mahkemede; bu suçtan başta beraat ettiğini, ancak dosyasının Ankara'ya gidip geldikten sonra suçu olmadığı hâlde kendisine ceza verildiğini, bunca süredir korktuğu için kaçtığını, serbest kalmak istediğini,

Savunmuştur.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 39. maddesinde "Yardım etme";

"(1) Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.

(2) Aşağıdaki hâllerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur:

a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.

b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.

c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak" şeklinde, "Bağlılık kuralı" da aynı kanunun 40. maddesinde; "(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde düzenlenmiştir.

TCK’nın 39. maddesinin 2. fıkrasındaki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır.

1- Bir suçun işlenmesine maddi yardımda bulunma çok çeşitli şekillerde ortaya çıkmakla birlikte anılan maddede maddi yardım;

a) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek,

b) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak,

Olarak sayılmıştır.

2- Manevi yardım ise;

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaat etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek,

Şeklinde belirtilmiştir.

a) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek,

b) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak,

Olarak sayılmıştır.

2- Manevi yardım ise;

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaat etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek,

Şeklinde belirtilmiştir.

Kişinin eyleminin, bir suça katılma aşamasına ulaşıp ulaşmadığı, ulaşmışsa da suça katılma düzeyinin belirlenmesi için, eylemin bir aşamasındaki durumun değil, eylemin yapılması için verilen kararın, bu kararın icra ediliş biçiminin, olay öncesi, sırası ve sonraki davranışların da dikkate alınıp, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Zira "yardım etme"yi müşterek faillikten ayıran en önemli unsur, kişinin suçun işlenişi sırasında fiil üzerinde ortak hâkimiyetinin bulunmamasıdır.

Suçluyu kayırma suçu ise aynı Kanun'un 283. maddesinde;

“(1) Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkan sağlayan kimse, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(3) Bu suçun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenmesi halinde, cezaya hükmolunmaz.” şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin gerekçesinde; “Madde metninde, işlenmiş olan bir suçun failine, suçun işlenişine herhangi bir şekilde iştirak etmeksizin, yardımda bulunulması cezaî müeyyide altına alınmıştır. Bununla güdülen amaç, suç işlendikten sonra failin herhangi bir şekilde yardım görmesini engellemektir. Bu suretle ceza adaletinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Ceza muhakemesinin amacını oluşturan maddî gerçeğin araştırılıp ortaya çıkarılması ve bu suretle adil bir yargıya varılması, suç şüphesi altında bulunan kişinin dahi esasta menfaatine bir husustur. Çünkü insan şahsîyetinin tekâmülü, ancak hakikat ve adaletle mümkün olabilecektir. Maddî gerçeğin tespitine dayalı olarak mahkemece hükmolunan ceza veya tedbirin infazı, suçlu kişinin işlediği suçtan dolayı içinde bulunduğu kusurluluk durumundan ibra olmasını, yani yeniden topluma kazandırılmasını sağlayacaktır. Bu bakımdan, suç şüphesi altında bulunan kişinin yargılanmasının veya hükümlü kişinin mahkûm olduğu cezanın veya tedbirin infazının engellenmesi, ceza adaletinin gerçekleşmesini engelleyecektir.

Bu suçun konusu, daha önce işlenmiş olan bir suçun işlenişine herhangi bir şekilde iştirak etmiş olan bir kişidir. Kayrılan kişi, önceki suçun faili veya şeriki olabilir. Bu kişi, önceden işlenen bir suçtan mahkûm olmuş bir kişi olabileceği gibi, sadece şüpheli veya sanık olması nedeniyle aranan bir kişi de olabilir.

Bu suçun konusu, daha önce işlenmiş olan bir suçun işlenişine herhangi bir şekilde iştirak etmiş olan bir kişidir. Kayrılan kişi, önceki suçun faili veya şeriki olabilir. Bu kişi, önceden işlenen bir suçtan mahkûm olmuş bir kişi olabileceği gibi, sadece şüpheli veya sanık olması nedeniyle aranan bir kişi de olabilir.

Sanık veya mahkûm olan kimsenin saklanmasına yönelik her hareket, bu suçun oluşmasını sağlayacaktır. Sanık veya mahkûmun belli bir yerde saklanmasının temin edilmesinden başka; bu kişi, soruşturmanın veya infazın engellenmesi amacıyla örneğin bir başka ülkeye kaçırılmış olabilir. Bu tür fiilleri de söz konusu suç kapsamında değerlendirmek gerekir.

Belirtmek gerekir ki, hakkında tutuklama veya mahkûmiyet kararı verilen kişinin bir yerde barınmasını temin etme durumunda dahi, bu suçun oluştuğunu kabul etmek gerekir.

Bu suçun oluşabilmesi için, kayrılan kişinin araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması amacıyla hareket edilmesi gerekir. Böyle bir amaç güdülmemekle beraber, kişinin insani mülahazalarla bazı ihtiyaçlarının karşılanmış olması durumunda, söz konusu suç oluşmayacaktır.

Bu suçun faili herkes olabilir. Ancak, izlenen suç siyaseti gereğince, kayırma suçundan dolayı cezalandırılabilmesi için, kişinin önceden işlenmiş olan suça herhangi bir şekilde iştirak etmemiş olması aranmıştır. Keza, kayırma suçunun konusunu belli akrabalık ilişkisi içinde bulunan kişilerin oluşturması hâlinde de cezaya hükmedilmeyecektir.

Kişinin önceden işlenmiş olan asıl suça fail veya şerik olarak iştirak etmiş olması veya suçun konusunu oluşturan kişilerle belli akrabalık ilişkisi içinde bulunması, bu suç açısından sadece bir şahsî cezasızlık sebebi oluşturmaktadır. Şahsî cezasızlık sebebinin bulunduğu hâllerde işlenen fiil suç ve dolayısıyla haksızlık oluşturma özelliğini muhafaza etmektedir. Ancak, kişinin ceza hukuku açısından sorumluluğu cihetine gidilmemektedir.” şeklinde açıklamalar yapılmıştır.

Suçluyu kayırma suçu, adliyeye karşı işlenen suçlar arasında düzenlenen suçlardan biri olarak suçların önlenmesi ve adil yargılanma, ceza adaletini gerçekleştirmeyi amaçlayan adliyenin saygınlığı, adil, dürüst ve usulüne uygun bir yargılama anlamında adliye, adliyenin ceza muhakemesini düzgün bir biçimde yürütmesine ilişkin menfaatini koruma altına altına almak maksadıyla Kanun'da bağımsız bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu suçun faili herhangi bir kimse olabilir ancak failin önceden işlenmiş olan suçun faili veya şeriki olmaması zorunludur. Failin kamu görevlisi olması ve suçun görevde bağlantılı olarak işlenmesi ikinci fıkradaki nitelikli hâle girmektedir. Son fıkra ise şahsi cezasızlık hâline ilişkindir.

“Suçluyu kayırma” kavramı Kanun'da tanımlanmamış, ancak suç tipinin işlenebilmesi için çeşitli hareketler öngörülmüştür. Suç kapsamında yaptırım altına alınan fiil, suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkân sağlamaktır. Madde metninde imkân sağlamanın hangi şekilde değil hangi amaçla gerçekleşmesi gerektiği düzenlenmiştir. İmkân sağlamaya örnek olarak şüpheli, sanık veya mahkûmun saklanması, ele geçirilmesinin engellenmesi, bu amaçlarla ona imkân sağlanması gösterilmiştir. Sahte deliller uydurmak, mevcut delilleri gizlemek, değiştirmek, ortadan kaldırmak gibi davranışların bu kapsamda değerlendirilmesinin mümkün olduğu ifade edilebilir. Suçluyu kayırma suçu, Kanun’da seçimlik hareketli, ancak her bir seçimlik hareket bakımından serbest hareketli bir suç olarak düzenlenmiştir. Yani failin, suçluyu araştırma, yakalama, tutuklama, hükmün infazından kurtulması için imkân sağlayıcı her türlü hareketi madde kapsamında cezalandırılmaktadır. (Zahit Yılmaz, Suçluyu Kayırma Suçu, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c.18, s.1.)

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;