muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/23673, Karar No: 2014/22548, Tarih: 30.06.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/23673 E.  ,  2014/22548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ERCİŞ ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/01/2012

NUMARASI : 2009/446-2012/41

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk

çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut olayda, mahkemece davacının 24 saat çalışıp 24 saat dinlendiği kabul edilerek fazla çalışma ücret alacağı hüküm altına alınmıştır.

Davacının kabul edilen çalışma usulüne ilişkin yapılan hesaplama yukarıdaki Dairemiz ilkelerine göre yerinde değildir.

Belirtilen sebeple, mahkemece hatalı bilirkişi hesaplamasına itibarla fazla çalışma alacağının kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12605, Karar No: 2012/17511, Tarih: 06.11.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/12605 E.  ,  2012/17511 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/07/2010 tarih ve 2006/699-2010/165 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 06/11/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yazar Mehmet Akif Ersoy'a ait SAFAHAT isimli eserin telif haklarına sahip olduğunu, bu eserin koruma süresinin henüz dolmadığını, davalının yayınladığı SAFAHAT adlı eserin ise bandrol kaydının bulunmadığını, izinsiz olarak kitabın basımını yaptığını, müvekkilinin zarara uğradığını, itibarının zedelendiğini, ileri sürerek şimdilik 5.000 TL maddi 5.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili maddi tazminat talebini ıslah ederek maddi tazminat olarak 14.400 TL’nın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın şirkete karşı açılması gerektiğini, dava dışı Çelik Yayınevi Ltd. Şti. ile ...arasında imzalanan telif sözleşmesine uygun şekilde dava konusu kitabın yayınlandığını, davacının dava açma hakkının bulunmadığı, 3200 adet kitap için bandrol alındığını ancak 1.000 adet basıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, davanın şirkete karşı açılması gerektiğini, dava dışı Çelik Yayınevi Ltd. Şti. ile ...arasında imzalanan telif sözleşmesine uygun şekilde dava konusu kitabın yayınlandığını, davacının dava açma hakkının bulunmadığı, 3200 adet kitap için bandrol alındığını ancak 1.000 adet basıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı yayınevinin dava konusu SAFAHAT adlı eseri basıp yayma konusunda 14 Aralık 2001 tarihli sözleşme gereği yetkili olduğu, davalı tarafından yapılan baskının çok küçük farklılık dışında hemen hemen davacının baskısı ile aynı olduğunun tesbit edildiği, davacının çoğaltma ve yayma mali haklarını ihlal ettiği, dava konusu kitabın baskı ve yayın adedi bandrol rakamları esas alınarak 3200 olarak kabul edilmiş, dava konusu kitabın Milli eğitim Bakanlığı tarafından okullara tavsiye edilen 100 temel kitap arasında olması nedeniyle telif oranının 2. bilirkişi raporunda belirtildiği gibi %10 olması gerektiği, kitabın satış fiyatının da ortalama 16 TL olması durumunda dava konusu kitabın izin alınarak yayınlanması halinde ödenmesi gereken lisans bedelinin 5.120 TL olacağı, bundan bedelsiz verilen 200 adet kitabın düşülmesi durumunda bu rakamın 4800 TL olacağı, davacı şirketin FSEK 5846 sayılı yasanın 68/1 maddesine göre 3 kat bedel talebinde bulunmaya yetkili olduğu buna göre 3 kat hesabıyla istenebilecek telif tazminatının 14.400 TL olduğu gerekçesiyle davanın ıslah edilmiş haliyle kısmen kabulüne, takdiren 14.400 TL maddi, takdiren 2.500 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminata ve maddi tazminatın 5.000 TL'lık kısmına dava tarihinden itibaren, ıslaha konu 9.400 TL’lık kısmına ise ıslah tarihi olan 18/06/2010 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı taraf 16.09.2009 tarihli dilekçesinde alacağın ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ettiğine ve dava da TTK'nun 4. maddesinde düzenlenen mutlak ticari davalardan olduğuna göre, mahkemece 3095 sayılı Yasa'nın 2/2. maddesi uyarınca avans faiz oranı nispetince temerrüt faizine hükmedilmek gerekirken, anılan husus nazara alınmadan yasal faize hükmedilmesi doğru değil ise de, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7. maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm bölümünün 3. bendindeki "yasal faiz" kısmı hükümden çıkartılarak yerine "3095 sayılı Yasa'nın 2/2. maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi nispetince temerrüt faiziyle" ibaresi eklenmek suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 752,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 06/11/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22980, Karar No: 2014/27843, Tarih: 09.07.2014

**3. Ceza Dairesi         2014/22980 E.  ,  2014/27843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Aynen infaz

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Mahkemenin 04.10.2006 tarihli erteli mahkumiyete dair kararının süresinde temyiz edilmeyerek kesinleştiği, sanığın deneme süresi içinde yeniden bir suç işlemesi nedeniyle dosyanın yeniden ele alınarak kurulan 22.11.2012 tarihli ek kararın 5275 sayılı CGİK'nin 98 ve 101. maddelerine göre itiraz yasa yoluna tabi olduğu anlaşıldığından, itiraz mercii tarafından incelenmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2966, Karar No: 2011/4695, Tarih: 17.05.2011

**21. Hukuk Dairesi         2010/2966 E.  ,  2011/4695 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, prim borcu ve gecikme cezasının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, fiili çalışma bulunmadığı ve Otogardan çıkış yapılabilmesi için bir kısım şoförlerin ehliyetleri kullanıldığı halde, terminal otobüs çıkış kayıt defterinde davacıya ait otobüsün şoförü olarak isimleri yazılı olanların, sigortalı olarak çalıştırıldıkları kabul edilmek suretiyle, davacının eksik işçilik bildiriminde bulunduğu gerekçesiyle, davalı Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve gecikme cezasının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; şoför olarak istihdam edildiği ileri sürülen 8 kişinin çalışmasının fiili olmadığı, otobüsün sahiplerinin şoför olarak çalışmakla birlikte çalışma süreleri otobüsün sefer süresine yasal olarak yeterli bulunmadığından anılan kişilerin ehliyetlerinin kullanılmak suretiyle otogardan çıkış yapıldığı, fiili bir çalışma söz konusu bulunmadığından, davacının sigortaya bildirimde bulunma ve prim ödeme sorumluluğunun olmayacağı kabul edilerek davalı Kurum tarafından tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptaline karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı kurum tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı şirketin işleteni olduğu otobüsle ilgili olarak Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Adana Terminali büro amirliğince düzenlenen defter kayıtlarına göre şirket ortakları olan iki kişi dışında araç sürücüsü olarak çıkış yaptıkları anlaşılan kişilerle ilgili olarak Kuruma bildirimde bulunulmadığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık anılan kişilerin çalışmalarının fiili olup olmadığına ilişkindir. Mahkemece Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Adana Terminali Büro Amirliğince düzenlenen defter kayıtlarında davacıya ait otobüsle sürücü olarak kaydı geçen kişilerin bir kısmı dinlenilmek suretiyle çalışmaların fiili olmadığı sonucuna varılmış ise de bu sonuç hatalı olmuştur.

Resmi Kayıt ve belgelerin aksinin yalnızca soyut tanık anlatımları ile kabulü uygun değildir. Öte yandan 14.11.2009 tarihli prim tahakkuk ünite itiraz komisyon kararında, işverenin otogar çıkışlarında formalite olarak başkalarına ait ehliyetlerin kullanıldığına ilişkin açıklamaları nedeniyle yasal gereğinin yerine getirilmesi yönünde Trafik Şube Bölge Müdürlüğüne başvuruda bulunulmasına karar verilmiş olup başvuruda bulunulup bulunulmadığı ve bu konuda soruşturma varsa sonucunun araştırılmamış bulunması da isabetsizdir. Davacının anılan tarihte yolcularını taşıdığı seyahat firmasının kayıtları ile otogar çıkış defterindeki çıkış kayıtları karşılaştırılmak suretiyle, Adana’dan çıkın aracın nereye gittiği ve gidilen yerden hangi tarihte döndüğü belirlenerek bu gidiş geliş sırasında uğradığı otogarların trafik müdürlüğünce tutulan çıkış kayıtları ile ... Otogarının çıkış kayıtlarının karşılaştırılması suretiyle, ... Terminali Büro Amirliğince düzenlenen defter kayıtlarında çıkış yaptığı görülen sürücülerin çalışmasının fiili olup olmadığı değerlendirilmemiştir. Maruf ve meşhur olanın ayrıca ispatı gerekmediği gibi, davacının taşımacılık yaptığı seyahat firması yetkilisi, sigorta müfettişine otobüslerde bir muavin çalıştırıldığını açıklamış olup, bunun aksinin de ispatlandığından söz etmek mümkün değildir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik incelme ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.