muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/53, Karar No: 2022/432, Tarih: 14.06.2022

HUKUKİ DEĞERLENDİRME;

Sanığın, örgüt yöneticiliğinden hakkında kamu davası açılan Yargıtay eski üyesi ... .'in kontrolünde, bütün üyelerin ve tetkik hâkimlerinin suç ayrımı olmaksızın bütün dosyaların incelemesinde görevli olmaları yönündeki daire uygulamalarına aykırı olacak şekilde sadece terör dosyalarına bakmak üzere kendisinin başkanlığında, FETÖ/PDY sanıkları ... ....oluşan sabit bir heyet oluşturmak ve bu heyet üyelerinin mazereti dışında heyet oluşumunu değiştirmemek, bu heyetin tetkik hâkimlerini de FETÖ/PDY sanıklarından belirleyerek takrirlerinde örgütün kontrolünde olmasını sağlamak, böylece kuruluşundan itibaren değişik profilden üye, tetkik hâkimi ve personelin görev yaptığı 9. Ceza Dairesi'ni FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün amaçlarına hizmet edecek şekilde dizayn etmek suretiyle kamuoyunda Balyoz Davası ve ... davaları olarak bilinen davalar gibi kamuoyunun yakından takip ettiği bazı davaların örgütün isteği doğrultusunda onanmasına zemin hazırlamak şeklinde sabit olan eyleminin, silahlı terör örgütüne üye olmak, örgüt hiyerarşisine dahil olamamakla birlikte örgüt adına suç işlemek ve örgüt hiyerarşisine dahil olamamakla birlikte silahlı terör örgütüne yardım etmek suçları açısından değerlendirilmesi gerekir.

Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak Suçu Yönünden;

Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunması aranmaktadır. Örgüte sadece sempati duymak ya da yayınlarını okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt üyeliği için yeterli değildir.

Yukarıda anlatıldığı üzere başkanı olduğu Yargıtay 9. Ceza Dairesi'ni örgütün talebine uygun olarak dizayn eden sanığın, evinde yapılan aramada örgütün propaganda amacıyla kullandığı... ve ... gibi yayınların kayıtlı olduğu kaset ve CD-DVD’ler bulunmuş ve örgüt mensubu Yargıtay eski üyelerinin kendi aralarında yaptıkları ByLock yazışmalarında sanıktan örgüt jargonuna uygun olarak "Ekrem abi" olarak bahsedilmiş ise de; tanıklar ..., ... ve ...'nin beyanlarından da anlaşılacağı üzere sanığın, çevresinde milliyetçi muhafazakar çizgide birisi olarak biliniyor olması, sanığın örgüt mensubu olduğuna dair tek beyan olan tanık ...'ın "sanığın FETÖ mensubu olduğuna" dair beyanının bizzat bu beyanın dayanağı olarak gösterilen tanık ... tarafından yalanlanmış olması, sanığın örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğunu gösteren eylem çeşitliği, devamlılık ve yoğunluğun bulunmaması nedeniyle sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna, dolayısıyla bu örgütün üyesi olduğuna dair yeterli delil bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Örgüt Hiyerarşisine Dahil Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşlemek Suçu Yönünden;

CMK'nun 225/1. Maddesindeki "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir" hükmü davasız yargılama olmaz ilkesini ortaya koymaktadır. Bu düzenlemeye göre iddianamede anlatılmayan fiil nedeniyle yargılama yapılamayacak ve hüküm verilemeyecektir.

Örgütün hiyerarşisine dahil olmadığı kabul edilen sanığın, örgüt adına suç işlemek suçundan TCK'nun 314/3 maddesi yollaması ile 314/2 ve 220/6. maddesi gereğince cezalandırılabilmesi için; örgütün üyesi olmadığı kabul edilen sanığın, örgütün isteği ya da çağrısı üzerine örgütün menfaati için gerçekleştirdiği eylemin müstakilen suç teşkil ediyor olması gerekir.

İddianamede, sanığın başkanı olduğu Yargıtay 9. Ceza Dairesi'ni örgütün talep ve amacına uygun olarak dizayn ettiği ve bu dizayn edilen daireden örgütün amacını gerçekleştirmesine yardımcı olacak kararların çıktığı, bu kararlardan bir tanesinin de Balyoz Davası'nda sahte belgelere ve hukuksuzluklara rağmen verilen onama kararı olduğu anlatılmıştır. Ancak görev suçundan yargılama yapma görevi dairemize ait olmamakla birlikte, başka soruşturma yada kovuşturma dosyalarına atıf yapmak suretiyle dahi, gerek dairede yapılan uygulamaların gerekse Balyoz Davası olarak bilinen dosyada verilen onama kararının suç teşkil ettiği yada sanığın suç oluşturan başka eylemlerinin bulunduğu anlatılmamıştır. Balyoz Davası dosyası nedeniyle sanık hakkında yapılmakta olan ayrı bir adli soruşturmadan dahi bahsedilmemektedir. Balyoz davası sanıkları hakkında yeniden yargılama talebini kabul eden ve yeniden karar veren ... Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin kararının bir kısmının temyiz edilmesi nedeniyle henüz Yargıtay denetiminden geçmediği ve kesinleşmediği de sanık hakkındaki disiplin dosyası evrakı ile açık kaynak bilgilerinden anlaşılmaktadır. Balyoz Davası'nda sahte belgelerin bulunduğu ve hukuksuzluklara rağmen onama kararı veren heyette sanığın da bulunduğu şeklinde özetlenebilecek anlatımda dolaylı olarak suç oluşturan eylemlerinde anlatıldığı da söylenemez. Zira yukarıda yer verilen CMK'nun 225/1. Maddesi hükmü ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre dolaylı anlatıma dayalı olarak karar verilemeyecektir. İddia edilebilecek bir suç isnadının sabit olup olmadığı hususunun değerlendirilmesinden ayrı olarak, anlatılan gerekçelerle sanığın silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek suçundan cezalandırılması usulen mümkün değildir.

Örgüt Hiyerarşisine Dahil Olmamakla Birlikte Örgüte Yardım Etmek Suçu Yönünden;

Örgüt Hiyerarşisine Dahil Olmamakla Birlikte Örgüte Yardım Etmek Suçu Yönünden;

Silahlı terör örgütü FETÖ/PDY'nin üyesi olduğu sabit olmayan ve iddianamedeki anlatım itibariyle eylemlerinin suç teşkil ettiği iddia edilmeyen, yükselme motivasyonu ile hareket eden sanığın, daire başkanı olabilmek için örgütün desteğini aldıktan sonra örgüt yöneticiliğinden hakkında kamu davası açılan Yargıtay eski üyesi ... Toker'in kontrolünde, bütün üyelerin ve tetkik hâkimlerinin suç ayrımı olmaksızın bütün dosyaların incelemesinde görevli olmaları yönündeki daire uygulamalarına aykırı olacak şekilde sadece terör dosyalarına bakmak üzere kendisinin başkanlığında, FETÖ/PDY sanıkları ... Toker, Fikriye Şentürk, Hamza Yaman ve Abdurrahman Kavun'dan oluşan sabit bir heyet oluşturmak ve bu heyet üyelerinin mazereti dışında heyet oluşumunu değiştirmemek, bu heyetin tetkik hâkimlerini de FETÖ/PDY sanıklarından belirleyerek takrirlerinde örgütün kontrolünde olmasını sağlamak, böylece kuruluşundan itibaren değişik profilden üye, tetkik hâkimi ve personelin görev yaptığı 9. Ceza Dairesi'ni FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün amaçlarına hizmet edecek şekilde dizayn etmek suretiyle kamuoyunda Balyoz Davası ve ... davaları olarak bilinen davalar gibi kamuoyunun yakından takip ettiği bazı davaların örgütün isteği doğrultusunda onanmasına zemin hazırlamak şeklinde sabit olan eyleminin, örgüt üyeliği boyutuna ulaşmadığı, silahlı terör örgütü FETÖ/PDY'ye yardım niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Örgüt Hiyerarşisine Dahil Olmamakla Birlikte Örgüte Yardım Etmek Suçunda Manevi Unsur;

Örgütün mahrem yargı yapılanması içerisinde yer aldığı sabit olmayan sanığın, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü tarafından dizayn edilen yapı içerisinde, Yargıtay'da blok oy kullanılması suretiyle seçimlerin kilitlenmesi de dâhil birçok örgütsel taktiğe tanık olduğu, bulunduğu konum ve uzun süredir çalıştığı birimin terör ve örgütlü suçların temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesi olması nedeniyle, hangi oluşumların terör örgütlerinin davranış özelliklerini gösterdiğini, 2011 yılından itibaren gerek Yargıtay'da gerekse Türkiye genelinde yaşanan olay ve ilişkilerin olağan olmadığını değerlendirebilecek bilgi ve tecrübeye sahip olduğu, eskiden cemaat olarak bilinen yapının, kamuoyunda Ergenekon Davası olarak bilenen davanın soruşturması ve kovuşturması aşamasında hukuksuzluklar yaptığına dair yazılı ve görsel basında yer verilen haber ve yorumlardan, Genel Kurmay Başkanı'nın terör örgütü yöneticisi olduğu gerekçesiyle tutuklanmasından ve sonrasında 07.02.2012 tarihinde MİT Müsteşarı'nın da benzer bir şekilde yakalanmak ve tutuklanmak istendiğinden, bizzat içerisinde bulunduğu heyet tarafından onanan Balyoz Davası'nın, cemaat denilen yapının, Silahlı kuvvetler içerisinde kendisine engel yada ayakbağı olması muhtemel askerlere bir kumpası ve tasfiye hareketi, kendi mensuplarına yer açma gayreti olduğuna dair tartışmalardan haberdar olduğu,

17/25 Aralık 2013 tarihli yargı eliyle hükumeti düşürmeye teşebbüs, MİT Tırlarının ...'da durdurulması ve casusluk eylemlerinin de hükumeti ve üst düzey Devlet görevlilerini uluslararası alanda zor durumda bırakmak ve uluslararası ceza mahkemelerinde yargılanmalarını sağlamak için alt yapı çalışması olduğunu bütün Türkiye gibi sanığın da gördüğü ve örgütsel boyutunu değerlendirebilecek konum ve tecrübede olduğu,

Ayrıca bir yapının terör örgütü olarak kabul edilmesi için gereken şartların neler olduğunu ve bu şartların yukarıda açıklandığı üzere gerçekleştiğini en iyi bilecek kişilerden birisi olduğu, örgütsel bir yapının silahlı örgüt olduğunun kabulü için gerçekleşmesi gereken diğer şartların yanında, silahlı olma vasfını kazanması için, örgütün amaçladığı eylemleri gerçekleştirmek için yeterli silahı elinde bulundurmasının ve kullanabilecek imkana sahip olmasının yeterli olduğunu, illaki bu silahların sahibi olmasının gerekmediğini, Genel Kurmay Başkanı ve MİT Müsteşarı'nın suçlu olduğuna dair delillerin ortaya konulmasını, bizzat onama kararı verdiği Balyoz Davası sanıklarını suçlayan kurgunun, örgütün TSK içerisine sızmış mensupları tarafından hazırlandığını, yakalama ve gözaltına alma işlemlerinin önemli bir kısmının da bu kişiler tarafından yapıldığını, yine MİT tırlarının örgütün TSK ve MİT içine sızmış mensupları tarafından durdurulduğunu, 17-25 Aralık Yargı eliyle darbe teşebbüsünün, örgütün Emniyet içine sızmış mensupları tarafından organize edildiğini, bütün bu operasyonların örgütün kendilerine devletin silahı verilen mensupları tarafından yapıldığını bilecek konumda olduğu, nitekim 15 Temmuz 2016 tarihinde TSK içine sızmış mensuplarıyla darbe girişiminde bulunup devletin silahlarıyla halkın üzerine kurşun yağdırıp yüzlerce kişinin ölümüne ve binlercesinin yaralanmasına sebep olan örgütün, bütün bu fiilleri devletin kurumlarına sızmış, çoğu silah kullanma yetkisine sahip ve devletin kendilerine görevleri nedeniyle verdiği silahları kullanan mensupları tarafından gerçekleştirildiği,

17-25 Aralık 2013 tarihli operasyonlardan sonra bu yapının terör örgütü olduğuna dair üst seviyede Devlet görevlilerince yapılan açıklamalara, 2014 yılı Şubat ayında Milli Güvenlik Kurulu'nca örgütün paralel devlet yapılanması adıyla tehlikeli bir oluşum olarak kamuoyuna açıklanmasına, 2014 yılı 22 Temmuz'dan itibaren özellikle ... ve ... başta olmak üzere birçok ilde bu örgütle bağlantılı olduğu iddia edilen emniyet görevlileri başta olmak üzere bazı kamu görevlilerinin örgüt üyeliği suçu nedeniyle soruşturulmuş ve tutuklanmış olmasına, kamu görevlisiyken MİT tırlarının durdurulması eylemini gerçekleştiren şüphelilerin de örgüt tarafından sahiplenilip, örgüt medyasında desteklenmesine, ajanlık faaliyeti olduğu anlaşılan bu eyleminde esas itibariyle örgütün, devletin meşru silahlı güçleri içine sızmış mensupları tarafından gerçekleştirildiğini görüp anlayabilecek konumda olmasına rağmen, başkanı olduğu dairedeki örgütün istediği dizayn ve uygulamaların, sanığın başkanlık süresinin sona erdiği 16.11.2015 tarihine kadar devam ettiği, dolayısıyla sanığın sabit kabul edilen eylemini, yardım ettiği yapının silahlı terör örgütü olduğunu bilerek ve bu örgütün faydalanmasını isteyerek gerçekleştirdiği,

Böylece sanığın silahlı terör örgütü olduğunu bildiği yapıya bilerek ve isteyerek yardım etmek suretiyle maddi ve manevi unsurları oluşan örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek suçunu işlediği kanaatine varılmıştır.

CEZANIN BELİRLENMESİ:

Yukarıda anlatıldığı üzere üzerine atılı örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek suçunun sabit olduğuna karar verilen sanığın, TCK'nun 314/2. maddesi gereğince cezalandırılmasına, sanığın yardım yaptığı sıradaki konumu, bu nedenle ortaya çıkan tehlikenin ağırlığı, ortaya koyduğu kastının yoğunluğu birlikte değerlendirilerek temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak teşdiden tayin edilmesine, yapılan yardımın niteliği dikkate alınarak TCK'nun 220/7. Maddesi gereğince cezasından indirim yapılmasına, etkin pişmanlık olarak değerlendirilebilecek bir beyan yada hareketi olmadığından TCK'nun 221. maddesinin uygulanmamasına, yargılama sürecindeki davranışları nedeniyle TCK'nun 62. Maddesinin uygulanmasına karar verilmiştir." şeklindeki ifadelerle mahkumiyet kararının gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne yardım etme suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

V) TEMYİZ:

Sanık müdafisi temyizinde özetle; sanığın görev ve yetkisi dahilinde gerçekleştirdiği ve suç olarak değerlendirilemeyecek nitelikte olan yargısal faaliyetlerinin mahkeme tarafından örgüte yardım etme olarak kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, örgütün 15.07.2016 tarihinde gerçekleştirdiği darbe teşebbüsünden önce istihbarat organları dahil hiçbir Devlet kurumunun bu yapının ve üyelerinin farkına varamadıkları, 17-25 Aralık 2013'ten sonra örgütün paralel yapı gibi tanımlamalarla anıldığı, 17-25 Aralık 2013 tarihinden önce ise cemaat olarak bilindiği, bu nedenle birçok devlet kurumunun ve önde gelen kişinin bu yapıya destek mahiyetinde davranışlarının olduğunu, Milli Güvenlik Kurulunun ise bu yapının milli güvenliği tehdit eden ve kamu düzenini bozarak Devlet içinde legal görünüm altında illegal faaliyet yürüten bir terör örgütü olduğunu sanığın yargılanmasına esas alınan Balyoz davasının temyiz incelemesinin yapılmasından sonra 30.10.2014 tarihinde açıkladığı, tüm bu olgulara rağmen mahkemece sanığın konumu itibarıyla gündemi takip ettiği ve gündemdeki tartışmalardan haberdar olduğu varsayılarak mesleki bilgi ve tecrübesiyle o tarihte cemaat olarak bilinen bu yapının terör örgütü olduğunu öngörmesi gerektiği şeklinde hatalı değerlendirmeler yapıldığı, kanunu bilmemek mazeret değil ise de olayların bilinip bilinmediğinin somut ve kesin delillerle ortaya konulması gerektiği, gerçekleştiğine dair hiçbir delil olmayan bir olayı "bilmesi gerekirdi, bilmesi lazımdı" denilerek gerçek kabul edip mahkumiyet kararı verilemeyeceği, mahkemenin "17/25 Aralık 2013 tarihli yargı eliyle hükumeti düşürmeye teşebbüs, MİT tırlarının ...'da durdurulması ve casusluk eylemlerinin de hükumeti ve üst düzey Devlet görevlilerini uluslararası alanda zor durumda bırakmak ve uluslararası ceza mahkemelerinde yargılanmalarını sağlamak için alt yapı çalışması olduğunu, bütün Türkiye gibi sanığın da gördüğü ve örgütsel boyutunu değerlendirebilecek konum ve tecrübede olduğu" şeklindeki değerlendirmesinin hatalı olduğu, çünkü sanığın yargısal faaliyetlerinin tamamının söz konusu olayların gerçekleştirilmesinden önceye ait olduğu, sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle ne cemaat olarak adlandırıldığı dönemde ne de sonrasında hiçbir irtibatının ve iltisakının olmadığı, birlikte görev yaptığı hâkimlerin bu yapının üyesi olduklarını bilmediği, nitekim bu kişilerin örgütle irtibatları olduklarının darbe girişiminden sonra yapılan soruşturmalar sonucunda ortaya çıkarılabildiği, Balyoz davasına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesince verilen kararda 9. Ceza Dairesinin kararındaki gerekçelerin eleştirilmediği, sadece yerel mehkemenin eksik soruşturma sonucu karar verdiği kabul edilerek başvurucuların itirazlarının değerlendirildiği, akabinde yeniden yargılama talebini kabul eden ... Anadolu 4

. Ceza Dairesinin kararındaki gerekçelerin eleştirilmediği, sadece yerel mehkemenin eksik soruşturma sonucu karar verdiği kabul edilerek başvurucuların itirazlarının değerlendirildiği, akabinde yeniden yargılama talebini kabul eden ... Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği beraat kararının sanıklar aleyhine temyiz edildiği, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının fiilin suç oluşturduğu gerekçesiyle kararın bozulması yönünde tebliğname düzenlediği, anılan karanın hâlen Yargıtay incelemesinde olduğu, bu nedenle sanığın temyiz incelemesi sonucu verilen karara katılmasının terör örgütüne yardım etme olarak değerlendirilmemesi gerektiği,

Hususlarını beyan etmiştir.

VI) USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR:

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ:

a) Genel Olarak:

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa'nın 142. maddesinde, mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği öngörülmekle birlikte; yargı kollarında yer alan Yüksek Mahkemeler yönünden kanunilik esasının ötesinde bu mahkemelerin niteliklerine, üyelerin ne şekilde atanacağına ya da seçileceğine, görev ve yetkilerinin neler olduğuna dair konular doğrudan doğruya Anayasa'da hüküm altına alınmıştır.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usulleri öngörülmüştür.

Hâkimlerin suç işlemeleri hâlinde cezai sorumluluklarının bulunduğu, çağdaş hukuk sistemlerinin ortak kabulüdür. Bir hâkimin göreviyle ilgili ya da kişisel bir suç işlemesi mümkün olup bu durumda kişinin hâkim olması nedeniyle işlediği suçun yaptırımsız kalması düşünülemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz içinde hâkimlerin görevleriyle ilgili ya da kişisel nitelikte işledikleri ve suç oluşturan eylemlere ilişkin Anayasa, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak özel soruşturma ve kovuşturma usulleri ve mercileri öngörülmüştür.

Suçun görev sebebiyle işlendiğinin kabulü için, eylemin memuriyet işleriyle ilgili olması, diğer bir anlatımla suçu doğuran fiil ile görev arasında illiyet bağı bulunması, görevle bağlantılı olması ve görevin sağladığı imkânlardan faydalanılarak işlenmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 2004/2-10 Esas 2004/40 Karar sayılı kararında "Görev sebebiyle işlenen suç kavramının, memuriyet görevinden doğan, görev ile bağlantılı ve görevden yararlanılarak işlenebilen suçları ifade eder." şeklinde kabul edilmiştir. Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre kamu görevlilerinin herhangi bir suç örgütüne üye veya yönetici olmaları kişisel suç niteliğindedir.

Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı kavram, suç tarihinden sonra 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesine 680 sayılı KHK ile eklenen ve 7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek kanunlaşan altıncı fıkrada da yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu" ifade ettiği öngörülmüştür.

Belli bir suçun bulunması, failin yakalanmış olması ve failin suçu işlediği an ile yakalandığı an arasında uzun sürenin geçmemiş olması, suçüstü hâlidir.

Öte yandan, suçüstü hâlinin varlığı açısından hukukî düzenlemelerde açıkça bir zaman sınırı öngörülmediği göz önüne alındığında, bir zaman sınırlaması getirmek mümkün değildir. Bir olayın hangi ana kadar "suçüstü" olarak nitelendirilebileceği, o olayın özelliklerine, işlenen suça, türüne, işlenme biçimine, icra ile yer ve zaman bakımından gerçekleşen illiyet bağına göre takdir edilmelidir.

Suçüstü hâli doktrinde, dar anlamda ve geniş anlamda suçüstü olmak üzere ikili ayrıma tabi tutulmuştur (Faruk Erem, Ceza Usulü Hukuku, 5. Bası, Sevinç Matbaaası, ..., 1978, s. 692, 693). Konumuza ilişkin olarak, asıl suçüstü ya da dar anlamda suçüstü, CMK'nın 2. maddesinin (j) bendinde yer alan (1) numaralı alt bentteki "işlenmekte olan suç"u ifade etmektedir.

b) Mütemadi Suçlarda Suçüstü Hâli:

Doktrinde genel kabul gören görüş; mütemadi suçlar suçüstü hâlinde işlenebilen suçlardır. Mütemadi suçlarda, temadi devam ettikçe suçüstü hâlinin devam ettiği, icra hareketlerinin tamamlanmasının gerekmediği, mütemadi suçu oluşturan icra hareketlerinin bir kısmında sanığın geniş anlamda yakalanmasının yeterli olduğu, kanuni düzenlemelerde bu konuda bir ayrıma gidilmediği ve suçüstü hâlinde temadinin sona ereceğine ilişkindir.