muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5064, Karar No: 2022/4487, Tarih: 06.06.2022

B. Sanık ... Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. Sanığın Eylemini Silahla İşlemediğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Oluş, iddia, dosya kapsamı, kabul ve Hukukî Süreç başlığı altında (2) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmı karşısında, sanıkların eylemleri neticesinde katılan hakkında tanzim olunan adlî muayene raporunda, katılanın vücudunda süture edilen kesinin bulunduğunun belirtildiği ve adlî muayene raporu içeriğinin katılan beyanı ile uyumlu olduğu, sanıkların aynı suç işleme kararının icrası kapsamında iştirak hâlinde eylemlerini gerçekleştirdikleri, bu itibarla silahtan sayılan cismin tek bir şerik tarafından kullanılmasının yeterli olduğu, 5237 sayılı Kanun'un 37 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında tüm faillerin aslî fail olarak kabul edilmesinin gerektiği, kaldı ki katılan tarafından suçta bıçak kullanan kişinin sanık ... olduğunun teşhis ve tespit edildiği anlaşılmakla, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Haksız Tahrik İndirim Oranına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Hukukî Süreç başlığı altında (2) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmının (2) numaralı bendinde ifade edildiği üzere kavgayı kimin başlattığının belirlenememesi durumunda şüpheli kalan bu hâlin sanıklar lehine değerlendirilmesiyle sanıklar hakkında kurulan hükümlerde 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği asgari oranda (1/4) haksız tahrik indiriminin uygulanması gerekliliğine işaret edildiği, Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde kavgayı kimin başlattığının belirlenemediği gerekçesiyle sanıklar hakkında asgari oranda (1/4) haksız tahrik indirimlerine hükmedildiği belirlenmekle, Mahkeme uygulamasının, bozma ilâmının içeriği ile uyumlu olduğu, Mahkemece takdir kılınan uygulamaya yerinde ve yeterli gerekçe gösterildiği belirlenmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Takdiri İndirim Nedeni Uygulanması Talebine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası gereği takdiri indirim nedeni uygulama/uygulamama yetkisi Mahkemenin takdirindedir. Ancak bu takdir yetkisi, sınırsız değildir. Mahkemelerin her türlü kararlarında olduğu gibi takdiri indirim nedeninin uygulanmasına veya uygulanmamasına ilişkin kararlar da gerekçeli olmalıdır. Bununla birlikte gösterilen gerekçelerin hak, adalet ve nasafet kuralları ile dava dosyası içeriğine ve ilgili kanun hükümlerine uygunluğunun Yargıtay denetimine tabi olacağında şüphe bulunmamaktadır. Mahkemece, adı geçen sanık hakkında takdiri indirim nedeninin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirildiği ve "Sanığın sabıkasına ilişkin ilamlardan dolayı aynı neviden suça eğilimli kişiliği göz önüne alınarak ..." şeklindeki yerinde, yeterli ve kanunî gerekçeye istinaden uygulanmamasına karar verildiği belirlenmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Vesaire İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

4. Vesaire İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

C. Sanık ... Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. Beraat Kararına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Katılanın her aşamadaki istikrarlı beyanları, olay anında sanıklar ile aynı araçta bulunduğunu beyan eden tanık G.Ö.'nün anlatımları ile katılan hakkında tanzim olunan adlî muayene raporu karşısında eylemin, tüm sanıklar tarafından fikir ve eylem birliği içerisinde iştirak hâlinde işlendiği sübuta ermekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Vesaire İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 22. Asliye Ceza Mahkemesinin, 09.03.2021 tarihli ve 2019/715 Esas, 2021/126 Karar sayılı kararında, Cumhuriyet savcısı ve sanıklar Yekta ... ve ... müdafileri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden Cumhuriyet savcısı ve sanıklar ... ve ... müdafilerinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.06.2022 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4171, Karar No: 2019/3618, Tarih: 09.05.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/4171 E.  ,  2019/3618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; davacının davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nezdinde 23/02/1987-24/08/1987 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan; dava ehliyeti, gerçek ve tüzel kişinin kendisinin veya yetkili kılacağı bir temsilci veya vekil aracılığı ile bir davayı takip etme ve usuli işlemlerini yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti dava şartlarından olup davaya bakan hakim tarafından kendiliğinden göz önünde tutulması gerekir.

Anonim şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Fesih ve tasfiye işlemi, bir tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eder. Tüzel kişiliğini kaybeden anonim şirketlere davada husumet tevcih edilebilmesi için şirketin yeniden ihyasına gidilerek yargılamanın anonim şirket tüzel kişiliğine karşı devamının sağlanması gerekmektedir. Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.

Tüzel kişiliği sona eren şirketin ihyası için tasfiye memuru ile ticaret siciline husumet yöneltilerek görevli asliye ticaret mahkemesinde ayrı bir dava açılması için davacı tarafa HMK'nın 52 ve 54. maddeleri hükümleri gereğince uygun bir önel verilmelidir. Dava açıldığı takdirde ve alınacak sonuca göre eldeki davaya devam edebilme olanağı bulunduğu belirlendiğinde, tüzel kişiliğe tebligat yapılarak usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek davanın sonuçlandırılması gerekir.

Somut olayda; ilgili Ticaret Sicili Memurluğu tarafından davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ( ... sicil no lu ) 31/12/1998 tarihi itibariyle münfesih olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin 15/02/2018 tarihli ve 2016/13716 Esas, 2018/1322 Karar sayılı geri çevirme kararı ile davalı şirketin ihya olunduktan sonra gerekçeli kararın tebliğ edilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen davalı şirketin ihya edilmediği, dolayısıyla tüzel kişiliği sona ermiş taraf hakkında karar verildiği görülmekle taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması mümkün olmadığı gibi hükmün bu hali ile infaz kabiliyeti de bulunmamaktadır.

Yapılacak iş, davalı şirketin ihyasının sağlanması ve tasfiye memuru atanması için dava açmak üzere davacı tarafa uygun bir önel vermek, ihya yapıldığı ve tasfiye memuru atandığı taktirde usulüne uygun şekilde taraf teşkilini sağlamak, söz konusu şirketin sunacağı delilleri de topladıktan sonra işin esası hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 09/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14981, Karar No: 2013/5100, Tarih: 06.05.2013

**20. Hukuk Dairesi         2012/14981 E.  ,  2013/5100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

2008 yılında yapılan kadastro sırasında Üçtepe Köyü 102 ada 264 parsel sayılı 3179,58 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, harnupluk ve zeytinlik niteliği ile davalı adına tesbit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşlık, kayalık ve çalılık yerlerden olduğunu, zilyetlik koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre orman sınırlandırması yapılmış, taşınmaz orman sınırları dışında bırakılmıştır.

Dava, tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre orman sınırlandırması yapılmış, taşınmaz orman sınırları dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4/3 maddesine göre yapılan orman tahdidi, eski ve yeni tarihli memleket haritaları, amenajman planı ve hava fotoğraflarının uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi raporuyla, çekişmeli parselin orman kadastrosu sınırları dışında orman sayılmayan yerlerden olduğu bildirilmiş ise de öncesinin makilik yerlerden olduğu, 1990 yılı memleket haritasında, çalılık göründüğü ve 3402 sayılı Kanunun 14 ve 17. maddelerinde belirtilen zilyetlik koşullarının oluşmadığı belirlenerek Hazinenin davasının kabulüne karar verilmesinde ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 16. maddesiyle 3402 sayılı Kanuna eklenen "Kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı kadastro mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekâlet ücreti dahil, yargılama giderine hükmolunmaz.” şeklindeki 36/A maddesi ve 17. maddesi ile eklenen "Bu Kanunun 36/A maddesi hükmü, henüz infaz edilmemiş yargı kararlarındaki vekâlet ücreti dâhil yargılama giderleri için de uygulanır.” şeklindeki geçici 11. maddesi hükümleri gereğince davalı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğinden, karar harcının davalıya yükletilmesi doğru değil ise de, bu hususlar hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu nedenle; hükmün 2. bendinin çıkartılarak yerine; '' 6099 sayılı Kanun ile 3402 sayılı Kanuna eklenen 36/A ve geçici 11. maddeler gereğince davalıdan karar harcı alınmasına yer olmadığına'' cümlesinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve hükmün 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 06/05/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/531, Karar No: 2023/1111, Tarih: 13.02.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/531 E.  ,  2023/1111 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/203 E., 2022/295 K.

...

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, 506 sayılı Kanun'un 60 ncı maddesine göre davacının aylık bağlama koşullarını taşıdığını, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün koşullarının var olduğunu belirterek yaşa bakılmaksızın aylığa hak kazandığının tespitini ve Kuruma başvuru yaptığı tarihten 30.09.2011 tarihinden itibaren davacıya aylık bağlanması gerektiğinin tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2018 tarihli ve 2016/699-2018/560 sayılı kararıyla; "Adli Tıp raporu ile davacının %40 ın üzerinde malul olduğu ve 1985’den itibaren maluliyeti bulunduğu anlaşıldığından davacıya 01.10.2011’den itibaren maluliyet aylığı bağlanması gerektiği gerekçesiyle, davacının davasının kabulü ile, davacıya 01.10.2011’den itibaren 506 sayılı Kanun'un geçici 87/1 ve 60/C-b maddeleri kapsamında maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.06.2020 tarihli ve 2019/470-2020/840 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 31.05.2021 tarih ve 2020/7840- 2021/7288 sayılı kararında;

"Davacının yaşlılık aylığı tahsisini gerektirecek düzeyde malul sayılmayı gerektirecek hastalık veya özrünün bulunup bulunmadığının tespiti için, Adli Tıp 2.Üst Kurulundan çelişkileri giderecek şekilde yine bu konudaki tüm mevzuat kapsamında ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle rapor alınarak, davacının özürlülük oranı tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmeli ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. " gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davanın kabulüne, davacıya 01.10.2011 den itibaren 506 sayılı Kanun'un geçici 87/1 ve 60/C-b maddeleri kapsamında maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; 506 sayılı Kanun'un 60/Cb maddesi gereği vergi indirimine hak kazananların aylığının öncesinde kontrol muayenesine tabi tutulmadan bağlandığını, ancak bu kişilerin daha sonra Kurumca kontrol muayenesine tabi tutulabildiğini, 2000 yıllarından sonra özelleşen kamu kuruluşlarında emekliliğe hak kazanamayanların usulsüz yollarla hastanelerden maluliyet oranı yüksek Sağlık Kurulu Raporları alarak haksız emeklilik elde ettikleri konsunda yapılan ihbar, şikayet ve duyumlar üzerine, SSK (devredilen) Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan teftiş sonucu birçok kişinin haksız elde ettiği aylıklar kesildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2012/1181, Karar No: 2012/6161, Tarih: 19.09.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/1181 E.  ,  2012/6161 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı ...'ne yöneltilen davanın husumet yokluğundan reddine, diğer davalı ...Ş. hakkında istenilen tazminatın ise yasal faiz işletilerek tahsiline karar verilmiştir. Her ne kadar 28.12.2008 tarihli bilirkişi raporu ile hasar bedeli hesaplamasında, işletmenin genel giderleri içerisinde olan ve olaya dair özel olarak harcama yapıldığı davacı tarafça ispat edilmemiş olan işçilik ve vasıta giderleri dikkate alınarak hesaplama yapılmış ve mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş ise de belirtilen konuda taraflarca temyiz itirazı söz konusu olmadığından bu hususta temyiz incelemesi yapılmamıştır.

1-Toplanan delillerden, davalı ...ile diğer davalı ...Ş. arasında “Küçükçekmece şube müdürlüğü mesuliyet sahası içerisinde su, kanal ve yağmursuyu yapım, bakım ve rehabilitasyon işleri” sözleşmesi imzalandığı, davaya konu zararın bu işin yapımı sırasında meydana getirildiği anlaşılmaktadır.

Eser sözleşmelerinde kural olarak, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi bulunmamakta, yüklenici iş sahibinden bağımsız olarak üstlendiği işi sözleşme koşullarına uygun olarak tamamlayıp teslim etmeyi üstlenmektedir. Bu özellik dikkate alındığında bağımlılık ilişkisi, bir başka deyişle iş sahibinin adam çalıştıran sıfatı bulunmadığından eser sözleşmelerinin yerine getirilmesi ve işin yapımı sırasında yüklenicinin üçüncü kişilere zarar vermesi halinde iş sahibinin zarardan sorumlu tutulamayacağı kabul edilmektedir. Ancak bu kesin bir kural değildir. İş sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmede iş sahibine yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış olması halinde, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi kurulmuş olacağından iş sahibinin Borçlar Kanunu’nun 55. maddesi gereğince “adam çalıştıran” sıfatıyla zarardan sorumlu tutulması gerektiği ve sorumluluk türünün de aynı Kanunun 51/2 maddesi hükmü uyarınca müteselsil (zincirleme) sorumluluk olacağı kuşkusuzdur.

Davalı ...ile diğer davalı ... İnş. A.Ş. arasında düzenlenen sözleşme niteliği bakımından eser sözleşmesidir. Sözleşmenin 22. maddesi hükmünde ise iş sahibi olan davalı ...’ne sözleşme süresi içinde, sözleşme konusuna giren işleri kontrol, denetleme ve yükleniciye talimat verme yetkisi tanınmıştır. Bu olgu dikkate alındığında davalı iş sahibinin işin yapımı sırasında yüklenici ve alt yüklenicileri tarafından üçüncü kişilere verilen zararlardan dolayı zincirleme (müteselsil) olarak sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerekir. Sözleşmenin bunun aksine hükümleri sözleşmenin tarafları arasındaki iç ilişkiyi ve işin yapımı sırasında verilecek zararları en son kimin üstleneceğini düzenlemektedir. İç ilişkiyi düzenleyen bu hükümlerin zarar gören üçüncü kişilere karşı öne sürülmesi mümkün değildir.

2-Öte yandan; 3095 sayılı Yasa’nın 2/3 üncü maddesi uyarınca gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacaklarda istek halinde T.C.Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans oranı üzerinden temerrüt faizine hükmedilmesi zorunludur.

Hal böyle olunca az yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözönünde bulundurularak iş sahibi davalı ...’nün de diğer davalı ile birlikte zarardan BK 55 ve 51/2. maddeleri uyarınca müteselsilen (zincirleme olarak) sorumlu tutulması gerekirken, iç ilişkiyi düzenleyen ve zarar gören üçüncü kişilere karşı öne sürülmesi mümkün bulunmayan sözleşme hükümleri gerekçe gösterilerek davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi davacının dava dilekçesindeki istemi dikkate alındığında haksız fiil tarihinden itibaren avans oranı üzerinden faize hükmedilmesi gerekirken, yasal faize hükmedilmesi dahi isabetsiz görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) numuralı bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin ödenen harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 19.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.