muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/14477, Karar No: 2025/1836, Tarih: 06.03.2025

B. Sanığın 11.06.2021 tarihlinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 01.10.2021 tarihli, 2021/125813 soruşturma, 2021/35177 Esas, 2021/24308 sayılı iddianamesi ile hakkında birleştirme talepli kamu davasının İzmir 47. Asliye Ceza Mahkemesine dava açıldığı, aynı mahkemenin 2021/503 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,

C.İzmir 47. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 13.10.2022 tarihli, 2021/502 Esas, 2022/694 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında, kovuşturma şartın gerçekleşmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereğince kamu davasının düşmesine karar verildiği, hükmün istinaf kanun yoluna başvurulmaksızın 21.10.2022 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği,

D.Sanık hakkında 16.12.2019 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı Sarıgöl Cumhuriyet Başsavcılığının 18.02.2020 tarihli iddianamesi ile kamu davası açılması üzerine yapılan yargılama neticesinde, Sarıgöl Asliye Ceza Mahkemesinin 16.07.2020 tarih, 2020/114 Esas, 2021/388 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında mahkumiyetine karar verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin bozma ilamı doğrultusunda kovuşturma şartı gerçekleşemediği gerekçesiyle durma kararı verildiği anlaşılmıştır.

E.5271 sayılı Kanunu'nun 223/1. maddesinde "Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür." ve aynı maddenin 8. fıkrasında "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenlemelere yer verildiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8- (2) maddesinde ise, "...soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." hükmünün yer aldığı,

Sanık hakkında, inceleme konusu dava konusu suç tarihinden önce işlediği eylem nedeniyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği, dolayısıyla 5237 sayılı Kanun'un 191/6. maddesi uyarınca doğrudan dava açma koşulları oluşmadığı, kovuşturma şartlarının gerçekleşmesi ihtimali bulunduğu anlaşıldığından; Mahkemesince, kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesinin 2. cümlesi uyarınca "kamu davasının durmasına" karar verilerek, Sarıgöl Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından değerlendirilmesinin yapılması gerektiği gözetilmeden, kamu davasının düşmesine karar verilmesi, Kanuna aykırı olup sanık lehine verilmiş olan ve davanın esasını çözen bu karardan dolayı yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere, hukuka aykırılığa işaret edilerek, kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. İzmir 47. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.10.2022 tarihli, 2021/502 Esas, 2022/694 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı CMK'nın 309/4-a uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/339, Karar No: 2012/103, Tarih: 20.03.2012

**Ceza Genel Kurulu         2011/339 E.  ,  2012/103 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 2. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Hırsızlık suçundan sanık ...’ın yapılan yargılaması sonucunda, Ankara 27. Asliye Ceza Mahkemesince 24.06.2008 gün ve 377–764 sayılı kısa kararda, sanığın TCY’nın 141, 62 ve 51. maddeleri uyarınca on ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve ertelemeye hükmolunmuş ve hükmün temyiz yasa yoluna tabi olduğu açıklamasına yer verilmiş, gerekçeli kararın açıklama bölümünde, katılan kurumun zararını karşılamadığından sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığı belirtilmiş, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise, sanığın 5237 sayılı TCY’nın 142/1–a maddesi uyarınca iki yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Yasanın 231/5–6. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği belirtilmiş ve hükmün tabi olduğu yasa yolu da itiraz olarak gösterilmiş,

Katılan vekilinin itirazı üzerine dosyayı inceleyen Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesince 07.11.2008 gün ve 1071 sayı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Yerel mahkemece, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunduğu ve asıl hükmün duruşmada tefhim olunan kısa karar olduğu, kısa kararda da sanığın erteli on ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek, hükmün temyiz yasa yoluna tabi olduğunun gösterildiği, bu nedenle katılan vekilinin itirazının temyiz olarak algılanması gerektiği yönündeki tutanağı ile dosyanın gönderildiği Yargıtay 2. Ceza Dairesince 07.12.2010 gün ve 25024–32889 sayı ile;

“5271 sayılı CMK’nun 231/5. maddesine göre verilen ve davayı esastan sonuçlandırır nitelikte olmayan ‘hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına’ ilişkin karara karşı, aynı Kanunun 231/12. maddesince itiraz yolu açık olup, temyiz olanağı bulunmadığından, katılan vekilinin 10.10.2008 havale tarihli dilekçesi itiraz niteliğinde olup, temyiz talebi de bulunmadığından, Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesince 07.11.2008 gün ve 1071 sayılı kararla itiraz değerlendirilmiş olduğundan, dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesine” karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 29.09.2011 gün ve 242176 sayı ile;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 29.09.2011 gün ve 242176 sayı ile;

“Sanığa, kısa kararla TCK 141, 62 ve 51. maddeleri uyarınca on ay hapis cezası verilmiş ve cezası bir yıl denetimli serbestlik öngörüsüyle ertelenmiş, gerekçeli kararda ise, TCK 142/1–a ve CMK 231. maddeleri uyarınca iki yıl hapis cezası ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır. Gerçekten de gerekçeli karar ile son duruşma tarihinde açıklanan kararın delilleri denetime olanak sağlayacak şekilde belirtilir, yine kısa karar ile sınırlandırılan cezanın ayrıntıları ve açıklamalarına yer verilir. O halde sanık hakkında verilen asıl karar olmalı, gerekçeli karar da kısa karara aykırı olmamalıdır. Sonuç itibarıyla mahkemece temyize açık kısa karar ile sanık hakkında verilen erteli 10 ay hapis cezasını içeren ilam için temyiz incelemesi yapılmalıdır” görüşüyle itiraz yasa yoluna başvurarak, Özel Daire kararının kaldırılmasına ve dosyanın incelenmek üzere Özel Daireye gönderilmesine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Dosya, Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanığın hırsızlık suçundan cezalandırılmasına hükmolunan ve kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olduğu konusunda duraksama bulunmayan somut olayda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ile Özel Daire arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın ve katılan vekilinin yokluğunda tefhim olunan kısa kararda, “hükmolunan on ay hapis cezasının ertelenmesine”, gerekçeli kararın açıklama bölümünde “katılan kurumun zararı karşılanmadığından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına”, hüküm fıkrasında ise “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına” karar verildiğinin belirtilmiş olması karşısında, hükmün tabi olduğu yasa yolunun itiraz mı, yoksa temyiz mi olduğunun belirlenmesine ilişkindir.

1412 sayılı Ceza Yargılamaları Usulü Yasasının 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte olan 305. maddesi uyarınca, ceza mahkemelerince verilen; “iki milyar liraya kadar (iki milyar dâhil) para cezasına dair olan hükümler, yukarı sınırı on milyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri ile bu Kanun ile sair kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümler” ayrık olmak üzere temyiz yasa yoluna tabidir.

1412 sayılı Ceza Yargılamaları Usulü Yasasının 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte olan 305. maddesi uyarınca, ceza mahkemelerince verilen; “iki milyar liraya kadar (iki milyar dâhil) para cezasına dair olan hükümler, yukarı sınırı on milyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri ile bu Kanun ile sair kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümler” ayrık olmak üzere temyiz yasa yoluna tabidir.

Anılan düzenlemeyle ceza yargılama sistemimizde temyiz yasa yolu yalnızca hükümler için kabul edilmiş, hükümler de 5271 sayılı Yasanın 223. maddesinde “beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbiri, davanın reddi veya düşmesi, adlî yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı” olarak gösterilmiştir. Yasada hükümler sınırlı olarak sayılmış ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları ise hükümler arasında gösterilmemiştir. Bu nedenle hüküm niteliğinde olmayan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının temyiz yasa yolu ile incelenmesi olanağı da bulunmamaktadır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı başvurulabilecek yasa yolu ise, 5271 sayılı Ceza Yargılaması Yasanın 231. maddesinin 12. fıkrasında açıkça “itiraz” olarak belirtilmiştir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının hüküm niteliğinde olmadığı ve temyiz yasa yolu ile incelenmelerine de olanak bulunmadığı açıklandıktan sonra, kısa karar ile gerekçeli karara da değinilmesi ve duruşmada tefhim olunan kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunduğunda hangisine değer verilmesi gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

5271 sayılı Yasanın 232. maddesinin 3. fıkrasında “hükmün gerekçesi, tümüyle tutanağa geçirilmemişse açıklanmasından itibaren en geç on beş gün içinde dava dosyasına konulur”

Aynı Yasa maddesinin 6. fıkrasında ise, “hüküm fıkrasında, 223 üncü maddeye göre verilen kararın ne olduğunun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktarının, kanun yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağının bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi gerekir” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ceza Genel Kurulunun yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere; ceza yargılaması işlemleri, onlara belge kanıtı değerinin tanınması amacıyla duruşmada okunarak tutanaklara yansıtılmakta ve yetkililerce imzalanarak resmi belge niteliğine kavuşturulmaktadır. Gerekçeli karar, duruşma tutanağının devamı niteliğinde bulunup, onun hükümlerine tabidir.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun 27.03.1995 gün ve 53–82, 09.05.1994 gün ve 119–145 ile 02.03.2004 gün ve 29–63 sayılı kararlarında da bu husus açıkça vurgulanmıştır.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun 27.03.1995 gün ve 53–82, 09.05.1994 gün ve 119–145 ile 02.03.2004 gün ve 29–63 sayılı kararlarında da bu husus açıkça vurgulanmıştır.

Bu konu öğretide de değerlendirilmiş, “hüküm fıkrasının tutanağa geçirilip okunmasından sonra gerekçenin hazırlandığı hallerde, hükmün duruşma tutanağından bağımsız biçimde tekrar yazılması, başlık kısmının yasaya uygun olarak düzenlenmesi ve duruşmada hazır bulunanların (hâkim, savcı, kâtip) adlarına yer verilmesi gerektiği” belirtilmiştir. (Prof. Dr. Nur Centel–Doç. Dr. Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7. bası, 2010, s.709)

Bu durum karşısında hükmün esasını oluşturan kararın, duruşmada tefhim edilerek hukuken geçerlilik kazanan kısa karar olduğunun kabulünde zorunluluk bulunmaktadır.

Duruşmada tefhim olunan kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişki, hükmün infazında karışıklığa neden olabilecek bir hukuka aykırılıktır. Gerekçeli kararın, tefhim olunan kısa karar ile çelişki doğuracak şekilde yazılması, tefhimle geçerli hale gelerek hükmün esasını oluşturan kısa kararın sıhhatinin zedelenmesine yol açabilecek ise de, çelişkili durumlarda itibar edilmesi ve infaza esas alınması gereken, tefhimle geçerli hale geldiğinde hiçbir kuşku bulunmayan kısa karar olduğundan, hükmün tabi olduğu yasa yolunun da kısa karara göre belirlenmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Yerel mahkemece, hükmün esasını oluşturduğunda hiçbir duraksama ve kuşku bulunmayan kısa kararda, sanık hakkında TCY’nın 141, 62 ve 51. maddeleri uyarınca on ay hapis cezasına ve ertelemeye hükmolunmuş, hükmün tabi bulunduğu yasa yolu da temyiz olarak gösterilmiştir. Gerekçeli kararın, tefhim olunan kısa kararla çelişki doğuracak şekilde yazılması ve hükmün tabi olduğu yasa yolunun itiraz olarak gösterilmesi, hükmün temyiz edilebilirlik niteliğini ortadan kaldırmayacağından, Özel Dairece katılan vekilinin dilekçesi temyiz niteliğinde kabul edilip, itiraz merciinin kararı kaldırılarak hükmün esasının incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, haklı nedenlere dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazın kabulüne, Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin itirazın reddi kararı ile Özel Dairenin iade kararının kaldırılmasına, hükmün esasının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.11.2008 gün ve 1071 sayılı ret kararı ile Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 07.12.2010 gün ve 25024–32889 sayılı iade kararının KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, temyiz incelemesi yapılması için Yargıtay 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.03.2012 günü yapılan müzakerede oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4407, Karar No: 2020/1299, Tarih: 05.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/4407 E.  ,  2020/1299 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/98, Karar No: 2017/2422, Tarih: 20.03.2017

**19. Ceza Dairesi         2017/98 E.  ,  2017/2422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Eyleme ve yükletilen suça yönelik katılan ... vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 20.03.2017 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Sayın Çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık; sanığın fiilinin atılı manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz suçunu oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesine ilişkindir.

Bilindiği üzere, eser, icra veya yapımları içeren bir yayının otel, kafe, restoran, eğlence yerleri vb. umuma açık mahallerde izlenmesi veya dinlenmesinin sağlanması suretiyle yeni bir dinleyici veya izleyici kitlesine (yeni bir umuma) sunulması yayın yönünden “doğrudan temsil” olmasına karşın; yayın içeriğinde yer alan eser veya icra yönünden “vasıtalı temsil” niteliğindedir.

Doğrudan temsil ve vasıtalı temsil hakkı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) sırasıyla 24/1. ve 24/2. maddesinde eser sahibinin mali hakları arasında güvenceye alınmıştır. Bu düzenlemeye göre;

FSEK madde 24: “Bir eserden, (...) doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.

Temsilin umuma arzedilmek üzere vukubulduğu mahalden başka bir yere herhangi bir teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir.

(Ek: 1/11/1983 - 2936/4 md.) Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzelkişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.”

Vasıtalı temsilin konusunu bir yayın oluşturmakta ise, FSEK’in 80/I, 1, C, 3. maddesi gereğince yayını gerçekleştiren yayın kuruluşunun umuma açık mahallerde temsil hakkına sahip olması gündeme gelecektir. Anılan norma göre yayının umuma açık mahallerde vasıtalı ve vasıtasız temsil hakkı yayın kuruluşuna aittir.

Umuma açık mahalde temsil edilen yayın içeriğinde eser, icra veya yapımların bulunması durumunda; yayın kuruluşuyla birlikte eser sahibinin (FSEK md. 24); icracı sanatçıların (md. 80/I, 1, A, 2.) ve yapımcıların da (md. 80/I, 1, B., 80/I, 2.) temsil hakkı gündeme gelecektir.

Umuma açık mahalde temsil edilen yayın içeriğinde eser, icra veya yapımların bulunması durumunda; yayın kuruluşuyla birlikte eser sahibinin (FSEK md. 24); icracı sanatçıların (md. 80/I, 1, A, 2.) ve yapımcıların da (md. 80/I, 1, B., 80/I, 2.) temsil hakkı gündeme gelecektir.

FSEK’in 41/1. maddesinde “Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar” kuralına yer verilmiştir. Bu ilke yayın, yapım, icra ve eserlerin kullanımını “önceden izin alma şartına” bağlamıştır. Önceden izin alma şartı ise FSEK’in 52. maddesindeki usullere göre yapılacaktır. FSEK’in 52. maddesine göre ise “mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.”

Bilindiği üzere FSEK sistemimizde mali haklar birbirine bağlı değildir. Bunlardan birinin tasarrufu ve kullanılması diğerine tesir etmez (md. 20/1). Bu itibarla eser sahibi, icracı ve fonogram ya da film yapımcısı tarafından eser, icra veya yapımın radyo-TV kuruluşu tarafından yapılacak yayın ile umuma iletimine izin verilmiş olması; umuma açık mahallerde yapılacak vasıtalı temsili de kapsamaz. Gerçekten söz edilen durumda eser sahibi, icracı ve fonogram ya da film yapımcısının verdiği izin; sadece belirtilen fikir ürünlerinin umum sayılan, organize olmayan, aralarında herhangi bir bağlantı bulunmayan, sayısı ve kim oldukları bilinmeyen kişilere bu eser, icra veya yapımın radyo-TV kuruluşu tarafından yapılacak yayınlarla ulaştırılmasını (umuma iletilmesini) kapsar. Söz ettiğimiz sınırlamalar dışında kalan kişilere umuma açık mahallerde anılan fikir ürünlerinin yayın içeriğinde sunulması, adeta “yeni bir umum yaratılması” hak sahibinin yayın kuruluşuna verdiği iznin kapsamının dışına çıkılması anlamına gelecektir. Örneğin bir icranın radyo-TV yayını vasıtasıyla temsiline izin veren icracı sanatçı veya eser sahibi yayıncı kuruluşa verdiği izinde icranın yayın vasıtasıyla sadece nihai tüketici konumunda olan kişilere ulaştırılmasını amaçlamıştır. Bu iznin dışına çıkılarak eserin umuma açık mahallerde gösterime sunulması (vasıtalı temsili); yani yeni bir umum yaratılması ise kuşkusuz hak sahibinin verdiği iznin dışındadır. Burada adeta ikinci bir kullanım durumu ortaya çıkmaktadır ki, bunun hukuka uygun olması için hak sahiplerinin açıkça buna önceden izin vermiş olmaları şarttır.

FSEK sistemine göre, hak sahibinin açıkça kullanımına izin vermediği bir hakka asla izin verdiği kabul edilemez. Bu itibarla, hak sahibinin yayın kuruluşuna eser, icra veya yapımın radyo-TV kuruluşu tarafından yapılacak yayın ile umuma iletimine izin verilmiş olması; umuma açık mahallerde yapılacak vasıtalı temsili hiçbir şekilde kapsamına almaz. Nitekim FSEK’in 41. maddesi açıkça “umuma açık mahalde temsil edilen yayın içeriğinde eser, icra veya yapımların bulunması durumunda; yayın kuruluşuyla birlikte eser sahibinin (FSEK md. 24); icracı sanatçıların (md. 80/I, 1, A, 2.) ve yapımcıların da (md. 80/I, 1, B., 80/I, 2.) 52. maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alacağı” kuralına yer vermiştir. Hak sahiplerinin tümünden önceden izin alınmadan yayınların umuma açık mahallerde gösterilmesine FSEK sistemi izin vermemektedir.

Belirtilen genel ilkenin uygulanmasında “adil kullanım” bulunup bulunmadığı da somut olayın şartlarına göre denetlenmelidir. Nitekim Avrupa Topluluğu Adalet Divanı (ATAD) 15 Mart 2012 tarihli Società Consortile Fonografici (SCF)/ Marco Del Corso kararında bir diş hekimi muayenehanesinde müzik yayını yapılmasına ilişkin olarak “bu hizmetin sağlanmasının müşterilerin seçimi üzerinde bir etkiye sahip olup olmadığı” ve “bu eylem ile ek bir yarar elde edilip edilmediği” ölçütlerini uygulamıştır. ATAD mesleki ekonomik faaliyet yapan özel diş hekiminin işyerinde müzik yayını yapılmasının fonogram yapımcılarına ücret isteme hakkı vermeyeceğine karar vermiştir (Kararın tam metni için bkz:http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX: 62010CJ0135 :EN:HTML).

Açıklanan temel ilkeler çerçevesinde eser, icra veya yapımları içeren bir yayının otel, kafe, restoran, eğlence yerleri gibi müzik yayınının ticari işletmenin faaliyetinin esaslı ve vazgeçilmez bir unsuru olduğu umuma açık mahallerde izlenmesi veya dinlenmesinin sağlanması suretiyle yeni bir dinleyici veya izleyici kitlesine (yeni bir umuma) sunulması yani vasıtalı temsili FSEK’in 24, 80/I, 1, A, 2, 80/I, 1, B., 80/I, 2, 41 ve 52. maddelerinin getirdiği ilkeler çerçevesinde hak sahiplerinden önceden yazılı izin alınmasına bağlıdır. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de kararlarında belirtilen şekilde önceden hak sahiplerinden izin alınması gerektiğine içtihat etmiştir (Bkz. 11. HD. 21.06.2004, 2003/12916, 2004/6868 K. Aynı yönde bkz. 04.12.2006 tarih ve 2005/12086 E. , 2006/ 12635). Bu itibarla bir eseri, icrayı veya fonogramı hak sahibi kişilerin yazılı iznini almaksızın –Radyo-TV yayını vasıtasıyla da olsa cafe, bar, restoran gibi müzik yayınının esaslı bir unsuru olan ticari işletmelerde vasıtalı olarak temsile konu ederek ek bir yarar elde etme fiili FSEK’in 71/I,1. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı kuşkusuzdur.

Açıklanan gerekçelerle sanığın fiilinin FSEK’in 71/I,1. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı düşüncesiyle Sayın Çoğunluğun kararına katılamıyorum.