muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/6257, Karar No: 2016/7155, Tarih: 17.06.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/6257 E.  ,  2016/7155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada Sakarya 1. Sulh Hukuk ve İstanbul Anadolu 21. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vasinin vefatı nedeniyle kısıtlıya yeniden vasi atanması istemine ilişkindir.

Sakarya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.10.2007 tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı kararı ile ... akıl hastalığı nedeniyle kısıtlanarak, annesi ...'in velayeti altında bırakılmasına karar verilmiştir.

Sakarya 1.Sulh Hukuk Mahkemesince; kısıtlı ...'in ".../..." adresindeki ... Bakım Merkezinde kaldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 21. Sulh Hukuk Mahkemesince; kısıtlının yerleşim yerindeki mahkemenin vesayet mahkemesi olacağı, rehabilitasyon merkezinin yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca "Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir." ve 412/1. maddesi uyarınca da "Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez." hükmü yer almaktadır. Yine, aynı Kanunun 22. maddesi uyarınca "Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.”

Dosya kapsamından, kısıtlının daha önce Sakarya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.10.2007 tarih ve .../... Esas, .../... sayılı ilâmı ile vesayet altına alındığı ve vesayetin bu mahkemece takip edildiği ve mahkemece, talep olmaksızın resen yerleşim yeri değişikliğine izin verildiği anlaşılmaktadır. TMK'nın 22. maddesi uyarınca bakım kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı anlaşıldığından, uyuşmazlığın vesayet makamı olan Sakarya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Sakarya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17/06/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/38966, Karar No: 2024/14441, Tarih: 07.11.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/38966 E.  ,  2024/14441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında hakaret suçundan verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebebine yer verildiği ve temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmüne yönelik olarak, Bölge Adliye Mahkemesince düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz istemi özetle; atılı suçun yasal unsurları oluşmayıp, yapılan paylaşımların ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine yöneliktir.

III. GEREKÇE

Sanık müdafiinin belirttiği hukuka aykırılık nedenleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri de gözetilerek maddi ceza hukukuna ilişkin sair yönlerden yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.

Açıklamalar ışığında, somut olayda; sanığın şikayetçiye yönelik sadece 7 Mart 2014 tarihli "kara para aklarım..." şeklinde başlayan paylaşımdaki ifadelerin hakaret suçunu oluşturduğu, iddianamede geçen diğer paylaşımların ise muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, siyasi ve ağır eleştiri niteliğinde bulunduğundan, yerinde olmayan gerekçeyle 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesinin uygulanması,

Açıklamalar ışığında, somut olayda; sanığın şikayetçiye yönelik sadece 7 Mart 2014 tarihli "kara para aklarım..." şeklinde başlayan paylaşımdaki ifadelerin hakaret suçunu oluşturduğu, iddianamede geçen diğer paylaşımların ise muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, siyasi ve ağır eleştiri niteliğinde bulunduğundan, yerinde olmayan gerekçeyle 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesinin uygulanması,

2. 5237 sayılı Kanun'da hapis cezası ile adli para cezasının seçenekli yaptırım olarak öngörüldüğü hallerde, aynı Kanun'un 61. maddesinde öngörülen ölçütlere göre somut olay irdelenip, anılan Kanun'un 3. maddesindeki fiille orantılı ceza verilmesi ilkesi de gözetilerek, öncelikle seçenekli yaptırımlardan hangisinin seçildiğinin gösterilmesi, sonrasında da alt ve üst sınırlar arasında temel cezanın belirlenmesi gerekirken, mükerrir olmayan sanık hakkında, seçimlik ceza öngören hakaret suçunda yeterli gerekçe gösterilmeden ve sanığın hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile cezalandırılmasının hangi sebeple somut olayın koşullarında zorlayıcı bir ihtiyaçtan kaynaklandığı açıklanmadan, orantılılık ilkesine aykırı olarak hapis cezasının tercih edilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, aynı Kanun'un 304/2. maddesi uyarınca Eskişehir 4. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.11.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3616, Karar No: 2019/3696, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2017/3616 E.  ,  2019/3696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluşturduğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelenmede;

Yangın sahasında yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, olayın örtü yangını olduğu, herhangi bir orman ağacının zarar görmediği belirtilmiş olup, 6831 sayılı Kanun'un 110/3. maddesinde düzenlenen gerçek zararın hesabında yanan sahada hasar gören ağaç ve ağaçcıklarla, bitki örtüsüne göre oluşan zarar, ağaç ve ağaçcıkların hayatiyetini kaybedip etmediği, geride kalan emvalin değerlendirilme miktarı, yok olan canlı varlıktan ve toprağın verim gücündeki azalma gibi suç sebebiyle oluşan doğrudan zararların nazara alınması gerekip ağaçlandırma gideri ve yangın söndürme masraflarının dikkate alınmaması gerektiğine göre; yangın söndürme masraflarından oluşan zararın sanık tarafından giderilmediğinden bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına dair karar verilmesi,

Kabule göre de;

5237 sayılı TCK’nun 50/3. maddesi gereği fiili işlediği tarihte 65 yaşını bitirmiş olan ve engel adli sicil kaydı bulunmayan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının, seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin kanuni zorunluluk olduğunun gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 04/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5139, Karar No: 2012/33248, Tarih: 08.10.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/5139 E.  ,  2012/33248 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz incelemesinde:

Tayin edilen cezanın tür ve miktarına, 5237 sayılı Kanunun 50/5. maddesine göre; hükmün 14.7.2004 ... ve 5219 sayılı Kanunun 3/b maddesi ile değişik 1412 sayılı CMUK'un 305/1. maddesi gereğince temyizi mümkün bulunmadığından, katılan ... vekilinin ve sanık müdafiinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'un 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2) Sanıklar ... ve ... hakkında kasten yaralama suçundan verilen hükümlere yönelik temyiz incelemesinde:

Hükmolunan adli para cezasının 1412 sayılı CMUK'un 305/son maddesi uyarınca kesin olup temyiz edilemez olduğundan bahisle reddine ilişkin kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, sanıklar müdafiinin temyiz itirazlarının reddi ile red’de ilişkin 17/07/2009 Tarih ve 200/37 E.-2009/162 K. sayılı Ek Kararın ONANMASINA,

3) Sanık ... hakkında neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz incelemesinde:

Katılan,son duruşmada zararının karşılanmadığını belirttiğinden tebliğnamedeki (3) numaralı bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

1) Hükme esas alınan ... Adli Tıp Kurumu 2.İhtisas Kurulunun 29/04/2009 tarih ve 1843 sayılı raporunda; “nasal kemikte parçalı kırık ,sağ ethmoid ön süt hücrelerde ve sağ maxiller sinüs ön ve medial duvarında kırıklar,kemik kırıklarının hayat fonksiyonlarına etkisinin ağır (4) derece ve yüzde sabit iz niteliğinde olduğunun, ” belirtilmesine göre, sanığın eylemi sonucu mağdurda hem kemik kırığı hem de yüzde sabit iz oluştuğu, 5237 sayılı TCK’nin 87/3 ve 87/1-c maddelerinde farklı ceza yaptırımlarına bağlanan iki farklı sonuç karşısında 5237 sayılı TCK'nin 44. maddesi uyarınca en ağır cezayı gerektiren yüzde sabit iz oluşturacak şekilde yaralama fiilinden cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazı şekilde hüküm kurulması,

2) Sanığın, katılanı silahtan sayılan çapayla yüzde sabit ize neden olacak şekilde yaralaması karşısında, sanık hakkındaki cezanın 5237 sayılı TCK'nin 87/1-c-son maddesi gereğince 5 yıldan az olamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin ve katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereği BOZULMASINA, 08/10/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2882, Karar No: 2020/3944, Tarih: 16.11.2020

**4. Hukuk Dairesi         2020/2882 E.  ,  2020/3944 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 09/04/2015 gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile haksız eylem nedeni ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece adli yardım talebi reddedilerek yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 29/06/2015 günlü kararın ve davacının temyiz dilekçesinin reddine ilişkin 10/02/2020 günlü ek kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından adli yardım talepli olarak süresi içinde istenilmekle dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesinde ''(1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler. (2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler. (3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır.'' hükmü getirilmiştir. Anılan Kanun’un 336. maddesinde ise ''(2) Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali duruma ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. (3) Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtay’a yapılır. (4) Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır.'' şeklinde düzenleme yapılmıştır.Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı ...’ın temyiz dilekçesi ile birlikte adli yardım talebinde de bulunduğu, davacının talebi ile birlikte daha önce başkaca yargılama dosyalarında lehine verilen adli yardım isteminin kabulüne ilişkin kararları sunduğu anlaşılmaktadır. Adli yardım kararı, hangi dava veya iş için verilmişse sadece o dava veya iş için geçerli olmakla her davada haklılık ve mali durum koşulları ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Eldeki davada yapılan ekonomik ve sosyal durum araştırmasına göre davacı yargılama giderlerini karşılayabilecek durumdadır. Davacının, temyiz harcını ödeme gücünden yoksun olmayıp dosyaya adli yardım koşullarının oluştuğunu kanıtlayacak belge sunmadığı, adli yardım talebinin yukarıda belirtilen Kanun hükmünün öngördüğü şartları taşımadığı ve yasal olmadığı anlaşıldığından davacının adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 434. maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne göre temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamı ödenir. Bunların eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren hakim veya mahkeme başkanı tarafından verilecek yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde mahkeme kararının temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilir. 25/01/1985 günlü, 1984/5-1985/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, harca tabi olmasına rağmen mahkeme kalemince harç hesap edilip ilgilisinden istenilmeden ve dolayısıyla harç alınmadan temyiz defterine kaydedilen temyiz dilekçeleri hakkında da sözü edilen fıkrada öngörülen eksik harç ödenmesi halinde yapılacak işlemle ilgili kuralın kıyasen uygulanması ve bu durumda dilekçenin temyiz defterine kaydedildiği tarihte temyizin yapılmış sayılması gerekir. Davacı tarafın adli yardım talebi reddedildiğinden belirtilen eksikliğin giderilmesi için dosyanın geri çevrilmesi gerekmiştir.SONUÇ: Temyiz eden davacı tarafın adli yardım talebinin (1) numaralı bentte açıklanan nedenle reddine; dosyanın (2) numaralı bentte gösterilen nedenle ve bildirilen şekilde işlem yapılıp eksiklikler tamamlandıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay'a yeniden gönderilmesi için dosyanın GERİ ÇEVRİLMESİNE 16/11/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5308, Karar No: 2011/5271, Tarih: 05.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5308 E.  ,  2011/5271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında kadastro komisyon tutanağı ile 190 ada 32 parsel sayılı 1241,42 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın aktif dere yatağı niteliğinde olduğu iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davalılar lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece tek jeolog bilirkişi tarafından düzenlenen rapora değer verilerek hüküm kurulmuş, çekişmeli taşınmazın doğu, kuzey ve güneyinde bulunan taşınmazlar aktif dere yatağında kaldıkları gerekçesi ile hükmen tescil edildikleri, bunlardan kuzeyde bulunan 190 ada 33 sayılı parselle ilgili hüküm Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği halde bu parsellerle ilgili dava dosyalarında bulunan jeolog bilirkişi raporları birlikte değerlendirilmemiş, tek bir mahalli bilirkişinin beyanı ile yetinilmiş; kısaca, çekişmeli taşınmazın niteliği kesin olarak belirlenmemiştir. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin dava dosyaları getirtilip dosya tamamlandıktan sonra, mahallinde yaşlı, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç yerel bilirkişi, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, üç kişilik jeolog bilirkişi kurulu ve ziraatçi bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılarak, dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın dere yatağında kalıp kalmadığı, öncesinin dere yatağı olup olmadığı gibi hususlar etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, alınacak beyanlara göre tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde, tespit bilirkişileri arazi başında tanık sıfatıyla ve gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenilerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, jeolog bilirkişi kurulundan çekişmeli

taşınmazın dere yatağında kalıp kalmadığını, öncesinin dere yatağı olup olmadığını ve zilyetlikle edinilebilecek yerlerden olup olmadığını bildiren, hükmen kesinleşen komşu parsellerle ilgili dava dosyalarında yer alan jeolog bilirkişi raporu ile işbu dosyada bulunan önceki jeolog bilirkişi raporunu da birlikte değerlendirip irdeleyen nitelikte ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, yine ziraatçi bilirkişiden taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve niteliğini komşu parsellerin toprak yapısı ile karşılaştırmalı şekilde belirten eski raporu da irdeleyen şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişisinden ise keşfi ve uygulamayı izlemeye elverişli, taşınmazın yan kesit krokisini de içeren, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, keşif sırasında çektirilecek fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmazın sınırları kabaca işaretlettirilmeli, mahkemenin taşınmazın konumu ve niteliğine ilişkin gözlemi keşif tutanağına geçirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu yönler gözardı edilmek suretiyle eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 05.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.