muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8717, Karar No: 2023/5696, Tarih: 06.06.2023

**7. Ceza Dairesi         2023/8717 E.  ,  2023/5696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/961 E., 2022/1566 K.

SUÇ : 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Zamanaşımı nedeniyle davanın düşmesi, eşya müsaderesi, nakil aracının iadesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Gaziantep 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/961 Esas, 2022/1566 Karar sayılı kararının, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekili tarafından temyizi üzerine yapılan inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekili 25.12.2013 havale tarihli dilekçe ile davaya katılma talebinden vazgeçtiğinden 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 243 üncü maddesi uyarınca katılmanın hükümsüz kalacağı cihetle, temyize hakkı bulunmayan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin vaki temyiz talebinin 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 317 nci maddesi gereği REDDİNE,

Esası incelenmeyen dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle 06.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17625, Karar No: 2012/3728, Tarih: 23.02.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/17625 E.  ,  2012/3728 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan satın aldığı karpuz fidelerinin teslim alarak tarlasına diktiği halde fidelerde kahverengi lekelenmeler ve akıntılar olduğunu, hasat zamanı yaklaşırken ürünün çürümeye başladığını, davalıya ve ilçe tarım müdürlüğüne başvurduğunu, karantina kararı alındığını, tesbit yaptırdığını bildirerek ayıplı fideler nedeniyle uğradığı zararın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı zamanaşımı itirazında bulunmuş,esası yönünden de davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş,hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davalıdan satın aldığı karpuz fidelerinin hastalıkla bulaşık olması nedeniyle zararının tahsili için eldeki davayı açmıştır. Davalı zamanaşımı itirazında bulunmuş,mahkemece de davacının yaptırdığı tesbitteki bilirkişi raporunun 27.8.2009 tarihinde tebliği nedeniyle bu tarihte zararı ve zarar vereni öğrendiği,davayı ise 11.2.2010 tarihinde açtığını, TTK'nun 25.maddesi hükmüne göre ticari satışlarda süresinde ayıp ihbarında bulunmadığının tesbiti ile davanın zamanaşımından reddine karar verilmiştir.

5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 11.maddesinde” Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür. Bunlar zararı, kusurları oranında birbirlerine rücu edebilirler.

5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 11.maddesinde” Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür. Bunlar zararı, kusurları oranında birbirlerine rücu edebilirler.

Dava, zarara uğrayanın zarara uğradığının tespit edilmesinden itibaren altı ay içinde, her hâlde zararın meydana gelmesinden itibaren iki yıl içinde açılabilir.”hükmünü içermektedir. Davacı, 2009 yılının 3. ve 4. ayında teslim alıp diktiği fideler üzerinde 11.8.2009 tarihinde mahkeme aracılığı ile tesbit yaptırmış,zararın fidelerden kaynaklandığını belirten tesbit bilirkişi raporu 28.9.2009 tarihinde davacıya tebliği edilmiştir. Bundan evvel ilçe tarım müdürlüğünün davacı parseli ve bölgedeki incelemeleri sonucu karantina kararı alınmış,davacıya karar 12.8.2009 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı eldeki davasını 11.2.2010 tarihinde açtığına göre, gerek tesbit bilirkişi raporunun tebliği,gerekse karantina kararının tebliğinden itibaren az yukarıda bahsedilen kanundaki 6 aylık süre içinde davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın zamanaşımından dolayı reddedilmesi doğru değildir. Davacının tacir olduğu dosyada iddia ve ispat edilmediği gibi Tohumculuk Kanununun kapsam başlıklı 2.maddesinde “ Bu Kanun; tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri, orman bitki türleri ve diğer bitki türleri çoğaltım materyaline ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması, tohumlukların üretimi, sertifikasyonu, ticareti, piyasa denetimi ve kurumsal yapılanmalar ile ilgili düzenlemeleri kapsar.”şeklinde düzenleme getirilmiştir. Tohum ve türevlerinin üretim ve satışı,gerekli izinlerin alınmasının bu kanun kapsamında düzenlendiği de gözetildiğinde,kanunun bu süreçte yer alan gerçek ve tüzel kişiler için uygulanması gerekir. Bu açıklamalar ışığında davanın süresinde açıldığı anlaşılmakla davanın esasına girip,taraf delilleri toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 18.40 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 23.2.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4480, Karar No: 2017/7291, Tarih: 14.12.2017

**11. Hukuk Dairesi         2017/4480 E.  ,  2017/7291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.01.2014 gün ve 2011/26-2014/18 sayılı kararı bozan Daire’nin 23.11.2015 gün ve 2015/12028-2015/12353 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nde yardımcı doçent doktor unvanıyla görev yaptığını, yıllar süren çalışma ve bilgi birikimini her yıl konu ile ilgili olarak girdiği derslerdeki anlatımlarından oluşan ders notlarını esas alıp geliştirerek “İnşaat Mühendisliğinde Malzeme Cilt 1 Malzeme Bilimi" isimli kitabı oluşturduğunu, bu kitabın basımı için 12.05.2006 tarihinde bağlı olduğu bölüm başkanlığına başvurduğunu, başvuru sürecinin devamında geçmiş yıllarda kendisine hocalık yapması nedeniyle tanıdığı ...Üniversitesi'ndeki hocalarından ... ve davalıya 24.05.2006 tarihinde görüş ve önerilerin almak için kitabını sunduğunu, hocalarından ...'ın olumlu görüş bildirmesine karşın davalının kitabı hakkında olumsuz görüş bildirdiğini, buna karşın ... Üniversitesi Yönetim Kurulu'nca 20.9.2006 tarihinde müvekkilinin kitabının ders kitabı olarak bastırılabileceğine karar verildiğini, davalının, 2007 yılında çıkardığı “İnşaat Mühendisliğinde Malzeme Bilgisi” ve 2008 yılında çıkardığı “Yapı Malzemeleri ve Beton” adlı iki kitapta müvekkiline ait kitaptan hukukun izin verdiği sınırların çok üzerinde ve kaynak belirtilmeden yanlış olan kısımlar da dahil olmak üzere birebir alıntılar yaptığını, davalının bu kitapları ders kitabı olarak öğrencilerine zorunlu tutup bundan menfaat temin ettiğini, davalının bu eylemlerinin müvekkilinin eseri üzerindeki maddi ve manevi haklarına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek fazlaya dair haklar saklı kalmak koşuluyla 5846 sayılı Yasa'nın 68/1-2. maddesi uyarınca sözleşme yapılması halinde ödenmesi gereken rayiç bedelin üç katı tutarı olan 9.000,00 TL maddi tazminat ve aynı yasanın 70. maddesi gereğince 1.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminat ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen aşağıdaki bent dışında kalan sair karar düzeltme isteklerinin reddi gerekir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen aşağıdaki bent dışında kalan sair karar düzeltme isteklerinin reddi gerekir.

2- Dava, 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre eser sahipliğine dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 20/02/2014 tarihli 2012/3 Esas, 2014/118 Karar sayılı kararında davalı ... aleyhine açılan davada yapılan yargılama sonucunda “Sanık hakkında manevi veya mali haklara tecavüz suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de, sanığın kullandığı alıntıların eser niteliğinde olmadığı, bu sebeple suçun yasal unsurlarının oluşmadığı, fiilin bu haliyle kanunda suç olarak tanımlanmaması nedeniyle CMK 223/2-a maddesi gereğince beraatine,” karar verilmiştir. Anılan davalı hakkındaki beraat kararının Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nce onanmasına karar verilmiş ve ceza mahkemesi hükmü 10/04/2017 tarihinde kesinleşmiştir. Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. maddesi (818 sayılı B.K.'nun 53) uyarınca ceza mahkemesince verilen, beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı açık ise de, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hakiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir (Yargıtay HGK. 09.04.2014 tarih, 2013/4-1008 E. 2014/490 K. sayılı ilamı). Bu bakımdan anılan ceza mahkemesi kararı, işbu davanın mahkeme kararı tarihinde henüz kesinleşmemiş olup, Dairemizce yapılan karar düzeltme incelemesinde kesinleşmiş olduğundan kesinleşen ceza mahkemesi kararının işbu davaya etkisinin de tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bu suretle, davalı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteğinin kabulü ile Dairemizin 23/11/2015 gün ve 2015/12028 Esas 2015/12353 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılarak kararın bu değişik gerekçe ile bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair karar düzeltme isteklerinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 23/11/2015 gün ve 2015/12028 Esas 2015/12353 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılarak kararın bu değişik gerekçe ile BOZULMASINA, ödediği karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 14.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20335, Karar No: 2015/1405, Tarih: 12.02.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/20335 E.  ,  2015/1405 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Dörtyol 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 23/09/2014

Numarası : 2013/133-2014/446

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işyerinde ağır vasıta şoförü olarak çalışırken iş akdinin işveren tarafından haksız olarak sonlandırıldığından bahisle kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının iş yerini terk ettiğini şirket tarafından iş akdinin haksız şekilde sona erdiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, tüm haklarının ödendiğini hiçbir alacağı olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının iş şartlarında yapılan değişikliği kabul etmemesi nedeniyle feshin işveren tarafından yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Fazla mesai ücretinin hesaplanma yöntemi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı, ücretin asgari ücret ve her sefer için 10,00 TL olarak belirlendiğini bildirmiş, davalı da bu sisteme itiraz etmemiştir. Bu durumda, davacının, yapılan her sefer için prim aldığı sabittir. Fazla mesai hesabı yapılırken de fazla çalışılan sürede alınan sefer priminin fazla mesainin asıl ücretini karşıladığı, hesaplanması gereken kısmın sadece %50 zamlı kısım olacağı hususu gözden kaçırılarak “ %50 zamlı ücret” üzerinden hesaplama yapılması hatalı olup bozma nedenidir.

Mahkemece yapılacak iş, davacının saatlik ücretini bulup, bunun sadece yarısını, bulunan fazla mesai saati ile çarparak sonuca ulaşmaktan ibarettir.

3- Davacının ulusal bayram ve genel tatil ücretinin hesaplanması yöntemi taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda, ulusal bayram ve genel tatillerdeki çalışmanın sadece gemi geldiği zaman yapıldığı ve diğer zamanlarda liman işletmesinin çalışmadığı davalı tarafından iddia edilmiş ve mahkemeden liman işletmesinden, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma olup olmadığı hususunun sorulması istenilmiş, ancak mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmamıştır. Bilirkişi tarafından, davacının tüm ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığı kabulü ile hesaplama yapılmıştır. Ancak bu karar eksik araştırma ile verilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş, davalı işverenin çalışma dönemi içinde iş aldığı asıl işverenden ulusal bayram ve genel tatillerde gelen gemilerin listesini istemek ve bu belgeye göre davacının ulusal bayram ve genel tatil alacağı olup olmadığını belirleyerek hesaplama yapmaktır.

Yukarıdaki ilkeler dahilinde ve davacının çalışmalarının takograf ile kayıt altına alındığı esas alınarak ikinci ve üçüncü bentte bahsi geçen alacakların değerlendirilmesi ve çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 12.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13111, Karar No: 2015/40861, Tarih: 25.12.2015

**4. Ceza Dairesi         2014/13111 E.  ,  2015/40861 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2013/397795

MAHKEMESİ : Muratlı(Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/10/2013

NUMARASI : 2013/175 (E) ve 2013/296 (K)

SUÇ : Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu Türk Ceza Kanununun 98. maddesinde “(1)Yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan kimseye hâl ve koşulların elverdiği ölçüde yardım etmeyen ya da durumu derhâl ilgili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2)Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi dolayısıyla kişinin ölmesi durumunda, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur” şeklinde düzenlenmiştir.

Aynı suç 765 sayılı TCK'nın 476. maddesinde “Bir kimse yedi yaşından aşağı bir sabiyi veya müptela olduğu akıl veya beden hastalığından dolayı kendini idare edemeyen bir kimseyi terkedilmiş bulupta derhal ait olduğu daireye veya Hükümet memurlarına malumat vermekte ihmal ederse beş liradan elli liraya kadar ağır cezayı nakdi ile cezalandırılır.

Bir mecruha veya sair tehlikede bulunan bir kimseye yahut ölü veya ölüye benzer bir cesede tesadüf edip te mümkün olan yardımı yapmakta veya derhal ait olduğu daireye veya Hükümet memurlarına malumat vermekte ihmal eden kimse hakkında dahi aynı ceza tertip olunur.” şeklinde düzenlenmiştir.

Görüleceği üzere yeni kanunda eski kanundan farklı olarak, yaş sınırı koymak yerine yaş nedeniyle kendini idare edemeyecek durumda olan kimse tabirine yer verilmiş ve yaşlıların da bu suçun mağduru olabileceği vurgulanmıştır. Ayrıca kendini idare edemeyecek durumda olmayı gerektiren sebepler sınırlı olarak sayılmamış, “başka herhangi bir nedenle” ibaresi konularak belirtilenler dışındaki durumlarda da kişilerin yardıma muhtaç olabileceği varsayılarak kapsam genişletilmiştir.

Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu ile korunmak istenen hukuki değer, kişilerin yaşam hakkı ve vücut bütünlüğünün korunmasıdır. Ayrıca bu suçla, toplumda birlikte yaşayan bireylerin, yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan kimseye “ahlaki ve sosyal bir ödev” olan yardım ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirmeleri amaçlanmış ve toplumsal dayanışmanın bu suretle yaşatılması hedeflenmiştir.

Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu ile korunmak istenen hukuki değer, kişilerin yaşam hakkı ve vücut bütünlüğünün korunmasıdır. Ayrıca bu suçla, toplumda birlikte yaşayan bireylerin, yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan kimseye “ahlaki ve sosyal bir ödev” olan yardım ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirmeleri amaçlanmış ve toplumsal dayanışmanın bu suretle yaşatılması hedeflenmiştir.

Yardım veya bildirim yükümlülüğü medeni toplumlarda toplumsal ve sosyal hayatın gerekliliklerinden kaynaklanmaktadır. Bireylerin, zayıfları koruma ve yardım etme görevinin bulunduğu kabul edilir. Ayrıca bu yükümlülüklerin ahlaki bir yönü de vardır. Bu düzenleme ile bireylerin yardıma muhtaç olduğu durumlarda, diğer kişiler bakımından yardımda bulunma ya da en azından ilgili makamlara durumu haber verme mecburiyeti getirilip, yardıma hukuki bir nitelik kazandırılarak, aykırı davranışlar cezai yaptırıma bağlanmıştır.

Suçun maddi unsuru yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan bir kimseye hal ve koşulların elverdiği ölçüde “Yardım etmemek” yada “durumu derhal ilgili makamlara bildirmemek” şeklindeki ihmali davranışlardır. Kanun koyucu iki tür ihmali davranış öngörmüştür. Bunlardan birinin varlığını suçun oluşumu için yeterli görmüştür. Burada seçimlik hareketli bir suç söz konusu olup, her iki harekette ihmali niteliktedir.

Failin yardım etmeme nedeniyle sorumlu tutulabilmesi, failin kendisini veya bir başkasını tehlikeye sokmadan, olanakları, gücü ve yeteneğiyle orantılı biçimde, hal ve koşullara göre yardım yapmasının mümkün olduğunun tespitine bağlıdır. Yardım yapmanın mümkün olduğu sonucuna varıldığında, bu yardımın biçimi ve kapsamı, somut olayın özelliklerine göre, bu bağlamda failin kişisel ve fiziksel özellikleri ile deneyimi, bilgisi, sahip olduğu araçlar, tehlikenin boyutu, ayrıca ani gelişen olaylarda failin şoka girip girmediği de gözetildikten sonra mahkemece takdir edilecektir. Failden beklenen yardım, mağdur için halen var olan zarar ve tehlikenin genişlememesine yönelik ve buna uygun olan koruyucu faaliyetler olabilir. Ancak yardımın yeterli olamayacağı belli ise, failin sorumluluktan kurtulması için durumu derhal ilgili makamlara bildirmesi gerekir. Bildirim yükümlülüğü, iletişim vasıtası cihazlarla, el kol hareketleri ile yazılı veya sözlü olarak yahut herhangi bir biçimde yerine getirilebilir. Belirtilen durumlara maruz kalmış bir kimseyle karşılaşan kişinin hal ve koşullara göre öncelikle mağdura yardım etmesi, mümkün olmaması veya yardımın yetersiz kalacağının anlaşılması halinde ise durumu derhal ilgili makamlara bildirmesi gerekir. Hemen belirtmek gerekir ki, başkalarının yardım veya bildirimde bulunması, failin yardım veya bildirimde bulunmasını gereksiz kılmış ise, bu durumda bu suçun oluştuğundan söz edilemez.