muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7672, Karar No: 2021/8246, Tarih: 30.09.2021

**12. Hukuk Dairesi         2021/7672 E.  ,  2021/8246 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesi kararının dosyası Dairemize gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Dairemizin 04/02/2021 tarih, 2021/568 E. - 2021/1074 K. sayılı kararı ile davacının kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından adli yardım talebinin HMK’nın 337/2. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından adli yardım talebinin reddine ilişkin Dairemiz kararına, süresi içinde itiraz edilmiştir.

HMK 337/2. maddesi gereğince adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.

Dairemizce verilen karara ilişkin itirazı incelemeye yetkili merci Yargıtay 1. Hukuk Dairesi olup davacının adli yardım talebinin reddine ilişkin itirazını değerlendirmek üzere dosyanın Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dava dosyasının Yargıtay 1. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 30/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15328, Karar No: 2014/4362, Tarih: 07.03.2014

**11. Hukuk Dairesi         2012/15328 E.  ,  2014/4362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/05/2012

NUMARASI : 2010/58-2012/83

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07/05/2012 tarih ve 2010/58-2012/83 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 07/03/2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. B.. A.. C.. ile davalı vekili Av. F.. B.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin “BEBEĞİMİN İLK YILLARI" isimli kitabın yayın haklarının sahibi olduğunu, söz konusu kitabın birinci baskısının 2004 yılında yapıldığını, davalı tarafın FSEK'e aykırı bir biçimde izinsiz olarak sadece illüstrasyonları değiştirmek suretiyle eseri bastırıp dağıttığını, konu ile ilgili olarak Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin 2010/4 D.İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda; esinlenme sınırlarının aşıldığı, çoğaltma ve yayma haklarının ihlâl edildiğinin tespit edildiğini ileri sürerek, manevi hakların ihlali sebebiyle FSEK’nın 70/1 uyarınca 15.000,00 TL manevi, FSEK’nın 23-24. maddelerinde düzenlenen çoğaltma ve yayma haklarının ihlali nedeniyle FSEK’nın 68. maddesi uyarınca 15,000,00 TL, ıslahla 27,082,50 TL maddi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili belediyenin "Bebeğimin İlk Yılları" adlı albümü hazırlatarak dağıttığını inkar etmediklerini, her iki albümün kapak rengi ve yazı karakteri dışında tamamen farklı olduğunu, albümde kullanılan ifadelerin bebeklerin ilklerine ait olduğunu ve bu tür kitaplarda yer alan "kişilerin bebeklerine ait anılarını hangi sırayla nasıl kayıt altına alacaklarına dair başlık bölümlerinin anılan albümü ilim ve edebiyat eseri haline getirmeyeceğini, yapılan alıntının da yasal alıntı sınırlarında olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça yayınlanan ‘Bebeğimin İlk Yılları” isimli çalışmanın yazı-metin, ilustrasyon-grafik iki temel unsurdan oluştuğu, bunlardan, “ilustrasyon/grafik’ unsurların kitabın her sayfasını kapsadığı ve sahibinin hususiyetini taşıyan, FSEK’nın 4. maddesi anlamında "güzel sanat eseri’ mahiyetinde olduğu, bilirkişi raporlarında kitabın metin kısmının yaratıcı düşünce

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça yayınlanan ‘Bebeğimin İlk Yılları” isimli çalışmanın yazı-metin, ilustrasyon-grafik iki temel unsurdan oluştuğu, bunlardan, “ilustrasyon/grafik’ unsurların kitabın her sayfasını kapsadığı ve sahibinin hususiyetini taşıyan, FSEK’nın 4. maddesi anlamında "güzel sanat eseri’ mahiyetinde olduğu, bilirkişi raporlarında kitabın metin kısmının yaratıcı düşünce

içerip içermediği irdelenmeksin ‘eser’ olarak değerlendirildiği, oysa davacı şirketin mali hakkına sahip olduğu kitabın “metin kısmının", zaten var olan verilerin (bilgilerin) veri tabanı yapımcısı tarafından bir araya getirilerek yayına hazırlanmasından ibaret olduğu, dolayısıyla davalı tarafın eyleminin "eser mahiyetindeki bir ürünün izinsiz olarak çoğaltılması ve yayılması" değil, veri tabanı yapımcısı tarafından oluşturulan verilerden izinsiz olarak yararlanılması mahiyetinde olduğu, bu nedenle TTK’nın 57/7 ve BK’nın 48. maddesi kapsamında korunması gerektiği, davacıya ait çalışma üzerinde 39,00 TL fiyat etiketi bulunmakta ise de www.dr.com.tr sitesinde kitabın %27 indirimle 27,49 TL'den satışa sunulduğu, ancak 5.000 adet satın alınması halinde, indirim oranının daha yüksek olacağı (%40), çalışmanın sadece metin kısmı taklit edildiğinden taklit oranın ½ olduğu, buna göre %10 telif bedeli oranına göre 5.850,00 TL talep edilebileceği, şahsiyet haklarının ihlali de bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takdiren 5.850,00 TL maddi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin ve sair taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı tarafın mali hak sahipliği iddiasında bulunduğu “Bebeğimin İlk Yılları” isimli kitabın resim/grafik kısımlarına ilişkin olmayıp metin başlıkları ve bu başlıklar altındaki açıklamaların izinsiz olarak davalı tarafça çoğaltılan kitaba alınması nedeniyle bu metin bölümlerinin ilim edebiyat eseri olup olmadığı ve izinsiz yapılan çoğaltmanın 5846 sayılı FSEK’nun 68. maddesine aykırılık oluşturup oluşturmadığına ilişkindir. Bir fikri ürünün eser olup olmadığı ve şayet eser ise hangi tür eser sayılacağı hususları özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olduğundan HMK’nun 266 vd. maddeleri uyarınca bilirkişi görüşü alınması gerekir. Nitekim, mahkemece de görüşüne başvurulan bilirkişilerce uyuşmazlık konusu metin bölümlerinin yaratıcısının hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu belirtilmiştir. Mahkemece, bu yöndeki mütalaya itibar edilmeyerek dava konusu metinlerin 5846 sayılı Yasa’nın 6/11. maddesi kapsamında bir veri tabanı olduğu kabul edilmek suretiyle sonuca gidilmiş ise de, aynı Kanun’un 1/B-d bendi uyarınca bir fikri ürünün derleme eser-veri tabanı olarak nitelendirilebilmesi için söz konusu derlemenin bir düşünce yaratıcılığı sonucu meydana getirildiğinin belirlenmesi gerekir. Derleme eserler bakımından eserin subjektif unsuru olan hususiyet koşulunun karşılığı düşünce yaratıcılığı unsuru olarak kabul edilmiştir. Bu durumda bir fikri ürünün düşünce yaratıcılığı sonucu oluşturulan veri tabanı niteliğinde olup olmadığının hususunun belirlenmesi de özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olup hakimin hukuki bilgisi ile çözümünden ziyade bilirkişi görüşü alınarak belirlenmesi gerekmektedir. O halde mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişi raporlarında belirtilen mütala ile yetinilmediği taktirde dava konusu metinlerin ilim ve edebiyat eseri veya veri tabanı niteliğinde olup olmadığı konusunda gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyetinden görüş alınması gerekirken yazılı gerekçe ile veri tabanı nitelendirmesi yapılmak suretiyle sonucu ulaşılması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3- Kabule göre de, FSEK’ten kaynaklanan nedenlerle tazminat istenemeyecek olup TTK’nun 58-e maddesi hükmünün yollama yaptığı BK nun 49 ncu maddesinde açıklanan şartların varlığı halinde haksız rekabete maruz kalan yararına manevi tazminatın da hüküm altına alınması gerekir. 3444 sayılı Yasa ile değişik BK.nun 49 ncu maddesi uyarınca, manevi tazminat için hukuka aykırılığın varlığı yeterli olup, ayrıca kusurun özel bir kasta veya ağırlığa bağlı olması şart değildir. Bu durum karşısında, davalının eyleminin hukuka aykırılığı tespit edildiğine göre, somut olayın özellikleri de dikkate alınarak davacı lehine uygun miktarda manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.

4- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin maddi tazminatın miktarına ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin maddi tazminatın miktarına ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, aşağıda yazılı bakiye 378,45 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 07/03/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7269, Karar No: 2019/4770, Tarih: 03.07.2019

**10. Ceza Dairesi         2017/7269 E.  ,  2019/4770 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Sulh Ceza Mahkemesi

2- Mahkûmiyet: 27/10/2014 - 2014/614 esas ve 2014/199 karar

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infaz işlemleri, infazın yapıldığı tarihteki kurallara göre yapılacağından, 6545 sayılı Kanunla TCK'nın 191. maddesinde yapılan ve ısrar teriminin de içinde yer aldığı değişikliklerin yürürlüğe girdiği, 28/06/2014 tarihinden sonra yapılan infaz işlemlerinde, sanığın kendisine yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için; bir yıl içinde yükümlülüklerini uyarıya rağmen iki kez ihlal etmesi gerektiğinden, somut olayda kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan TCK'nın 191. maddesinin 1. fıkrası uyarınca sanığın cezalandırılması isteğiyle açılan davada "kovuşturma şartı" olan "ısrar koşulunun" gerçekleşmediği, bu nedenle, Mahkeme tarafından CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasının 2. cümlesi gereğince bu şartın gerçekleşmesini beklemek üzere “davanın durmasına” ve denetimli serbestlik dosyasının infazına devam edilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 03/07/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/18989, Karar No: 2011/3496, Tarih: 02.03.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/18989 E.  ,  2011/3496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 50 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 25 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 02.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6015, Karar No: 2023/6247, Tarih: 01.06.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/6015 E.  ,  2023/6247 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/230 E., 2022/547 K.

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili,davacının, Demokratik Sol Parti Tekirdağ İl Başkanlığı ve Merkez İlçe Başkanlığında sekreter olarak 01.02.2008 - 10.08.2009 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının ve sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Demokratik Sol Parti Genel Başkanlığı vekili; müvekkil merkezin ...'da olduğunu, davanın yetkili mahkemede açılması gerektiğini, dosyanın yetkili ... Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, müvekkili iş yeri ile davacı arasında sözleşme olmadığını, her hangi bir yetkili organı tarafından davacı ile yapılmış bir sözleşmeye rastlanılmadığını, davacıyı kendi nam ve hesabına çalıştıran kişilerin şahsi sorumluluğuna gidilebileceğini, davacının gönüllü olarak yardımcı olan bir parti sempatizanı olma ihtimalinin bulunduğu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının asıl olduğunu, fiili çalışmanın ispatı gerektiğini, hak düşürücü sürenin nazara alınması gerektiğini belirterek, cevap dilekçesinde açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.10.2019 tarihli ve 2019/102 E. 2019/74 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının davalı Demokratik Sol Parti Genel Başkanlığına ait iş yerinde 01.02.2008 ile 10.08.2009 tarihleri arasında toplam 550 gün devamlı suretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.10.2020 tarihli ve 2020/583 Esas, 2020/1310 Karar sayılı kararıyla; Tekirdağ 2. İş Mahkemesi'nin 23.10.2019 tarihli, 2019/102 Esas - 2019/74 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Demokratik Sol Parti Genel Başkanlığı vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasa'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.03.2022 tarihli ve 2021/523 E. 2022/2840 K. sayılı ilamında;" Eldeki davada, yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri gereğince; davacının çalışmalarıyla ilgili davalı partinin genel merkezinden verilen herhangi bir yetki, onay veya bir kaydın bulunup bulunmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılacak iş davacının çalışmalarıyla ilgili anılan kayıtların ve iznin varlığına dair araştırma yapılarak, şayet böyle bir izin veya onaylama işlemi bulunmamakta ise, partinin teşkilat kademelerinin yaptıkları hizmet sözleşmeleri de dâhil her türlü sözleşme ve girişilen yükümlülüklerden dolayı, parti tüzel kişiliğinin hiçbir suretle sorumlu olmayacağı ve bu takdirde sorumluluğun sözleşmeyi yapan veya yükümlülük altına giren kişi veya kişilere ait olacağı gözetilerek husumetin doğru davalıya yöneltilmesi ve ilgili sorumlunun usulüne uygun bir biçimde davaya katılımının sağlanmasıdır.

Mahkemece, yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. " gerektiği yönlerinden bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. " gerektiği yönlerinden bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Mahkemece 2019/102 Esas, 2019/74 Karar sayılı dosyasında davanın kabulü ile davacının davalı Demokratik Sol Parti Genel Başkanlığına ait iş yerinde 01.02.2008 ila 10.08.2009 tarihleri arasında toplam 550 gün devamlı suretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiş, davalı siyasi partinin karara karşı itirazı ile dosya İstinaf mahkemesine gönderilmiş ve istinaf mahkemesince esastan ret kararı verilmiş Yargıtay 10.Hukuk Dairesi 2021/523 Esas, 2022/2840 Karar sayılı ilamında 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun Mali Sorumluluk başlıklı 71. maddesine 03.08.2016 tarih ve 6736 sayılı Kanun'un 12 inci maddesiyle, ekleme yapılmış olması nedeniyle parti tüzel kişiliğinin sorumlu tutulamayacağını, sorumluluğun sözleşmeyi yapan veya yükümlülük altına giren kişi ve kişilere ait olacağını belirtmiş ise de hükme dayanak 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanun'u 71 inci maddesindeki düzenleme dava tarihinden sonra yürürlüğe girmiştir. Yani siyasi parti genel merkezinin sorumluluğuna, merkez karar ve yönetim kurulunca önceden yazılı yetki verilme veya sonradan kararla onaylama koşuluna bağlanması, ancak 03.08.2016 tarihinden sonra il veya ilçe teşkilatları işlemlerinde geçerli olacaktır. Parti genel merkezinin sorumluluğunu sınırlayıcı yasal düzenlemenin önceki olaylara uygulanması mümkün değildir. İş bu dava 16.09.2014 tarihinde açılmış olmakla davacının tespitini talep etmiş olduğu tarihler 01.02.2008 ila 10.08.2009 arası dönem olduğundan bu kanun değişikliğinin bu davada uygulaması mümkün olmadığı, dinlenen kamu tanıklarının beyanları o dönemdeki davalı partinin Tekirdağ il başkanı Fikri Girgin'in emniyetteki beyanı, kamu tanığı Hande Safiye Uzaltan'ın beyanı ve davacının tanıkları olan davalı partinin Muratlı ilçe başkanı Recep Çavuşoğlu, Şarköy ilçe başkanı Mustafa Kumral'ın beyanları ile davacının eylemli olarak davalı parti Tekirdağ İlçe Başkanlığında hizmet akdi ile çalıştığının sabit olduğu, davacının söz konusu çalışmalarının diğer davalı kuruma davalı işveren parti tarafından bildirilmediği anlaşıldığından davacının talebi haklı ve yerinde görüldüğünden davanın kabulüne, davacının 01.02.2008 ile 10.08.2009 tarihleri arasında toplam 550 gün devamlı suretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı DSP Genel Başkanlığı; iş sözleşmesi bulunmadığını, yetki verilmediğini, il başkanlığının bağlayıcı karar alma yetkisinin bulunmadığını, davacının gönüllü olma ihtimali bulunduğunu, parti tüzüğünün buna izin vermediğini belirterek kararın temyizen bozulmasını istemişlerdir.

2.Davalı Kurum vekili; tespit isteminin hak düşürücü süreye uğradığını, çalışma olgusunun yöntemince araştırılmadığını, kamu düzenine ilişkin eldeki davada resen inceleme ve araştırma yapılması gerektiğini, Kurum kayıtlarında davacının çalışmasını doğrulayan kayıt ve belge bulunmadığından tanık sözleriyle kanıtlanmasını kabul etmediklerini, Kurumun hizmet tespiti davalarında feri müdahil olması nedeniyle davalı olmadığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 01.02.2008 - 10.08.2009 döneminde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesidir.

2.Dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmakta ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunlu bulunmaktadır. Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakka ilişkin davada davacı olma sıfatı da hakkın sahibine ait bulunmakta ve buna aktif husumet denilmektedir. Sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi de o hakka uymakla yükümlü olan kimse olup, bu da pasif husumet (davalı sıfatı) olarak adlandırılmaktadır. Sübjektif hak sahibi ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun belirlenmesi, bunun neticesinde, dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler, o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası hakkında inceleme yapılmaksızın, davanın sıfat yokluğundan reddedilmesi gerekmektedir. Taraf sıfatı (husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğinde olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 116 ıncı maddesinde (HUMK. 187 m.) yer alan ilk itirazlardan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi, taraflarca ileri sürülmese dahi, gerek, mahkemece, gerekse, Yargıtay'ca tarafların bu yönde bir savunmalarının olup olmadığına bakılmaksızın, kendiliğinden nazara alınır.