muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/1929, Karar No: 2020/2201, Tarih: 10.03.2020

Sorumluluğun belirlenmesinde fiille sonuç arasında bulunması gereken uygun illiyet bağı kurulamaz ya da kesilir ise borçlu sonuçtan sorumlu tutulamaz. İlliyet bağını kesen sebepler başlıca üç tanedir: Mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusuru. Kaçınılmazlık da uygun illiyet bağını kesen sebeplerden en önemlisi olup mücbir sebebin bir unsurudur. Meslek hastalığının meydana gelmesinde işverenin sorumluluğu kapsamında, dış etkenler, kötü rastlantılar, teknik arıza, beklenmeyen hal sorumluluğa etkilidir. Kaçınılmazlık kanunda tanımlanmamış ancak Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m. 45/3'de düzenlenmiştir. Yönetmeliğe göre, "İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemez."

Genel bir tanımı yapılacak olursa, kaçınılmazlık; önüne geçmenin imkânsız olduğu veya ne kadar özen gösterirse göstersin, hangi tedbir alınırsa alınsın oluşması engellenemeyen bir durumu ifade eder. İşverenin mevzuatta yer almasa bile, iş sağlığı ve güvenliği yönünden aklın, bilimin, tekniğin gerekli gördüğü her türlü önlemi almak zorunda olduğu Yargıtayın yerleşik içtihatlarındandır. Alınması gereken her türlü tedbir objektif olarak işverenden beklenen makul tedbirler olmalıdır. Hastalığın ortaya çıkmasında kaçınılmazlığın varlığı halinde işveren ve üçüncü kişiler, belirlenen kaçınılmazlık oranında sorumluluktan kurtulacaktır.

Önemle belirtilmelidir ki, iş kazalarında işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlığın etkisinin bulunup bulunmadığını irdelemek daha belirgin iken meslek hastalığı için durum daha farklıdır. Çünkü meslek hastalığı, iş kazasında olduğu gibi aniden veya çok kısa bir zaman içerisinde ortaya çıkmamakta, işin niteliğinden dolayı sürekli tekrarlanan bir sebeple veya yürütüm şartları yüzünden yavaş yavaş meydana gelmektedir. Sigortalı uzun süre aynı işi yapmakta, aynı şekilde çalışmakta, işin yürütümü ve niteliği nedeniyle belirli bir zaman sonra yaptığı işten etkilenmekte ve meslek hastalığına tutulmaktadır. Bazen aynı işyerinde çalışan ve aynı işi yapan sigortalıların birinde veya bir kısmında meslek hastalığı görülürken diğer kısmında hastalık belirtileri ortaya çıkmamakta işin niteliği ve yürütümü herkesi farklı etkilemektedir. Bu nedenle meslek hastalığının meydana gelmesinde tüm kusurun işverene ait olduğunu kabul etmek çoğu zaman hakkaniyete uygun düşmeyecek bir kısım etkenin kaçınılmazlık sonucu meydana geldiğinin kabulü gerekecektir. Sonuç itibariyle sigortalıda meslek hastalığının ortaya çıkması hâlinde işverenin mevzuatta belirtilen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin, gerekli özeni gösterip göstermediğinin ve kaçınılmazlığın etkisinin titizlikle araştırılarak ortaya konulması gerekmektedir. İşverenin kusur oranı belirlenirken işyerindeki tüm çalışma dönemi ve işyeri ortamındaki etkenlerin gözetilmesi zorunluluğu da bulunmaktadır.

Somut olayda, sigortalı, davalı şirkete ait kuvars ve feldspat madenlerinin kırma, yıkama, eleme, öğütme işleminin yapıldığı işyerinde öğütme (değirmen) bölümünde çalışmakta olup, çalıştığı ortamdaki silis tozlarının akciğerine yerleşip kalması sonucu mesleki pnömokonyoz (silikozis) hastalığına yakalanması biçiminde gelişen olayda, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, davalı işveren şirkete %100 oranında kusur verilmek suretiyle düzenlenen rapor, ilk derece mahkemesi tarafından ise, davalı şirketin %70 oranında kusurlu ve %30 oranında kaçınılmazlık faktörünün etkili olduğunun tespit edildiği rapor esas alınmak suretiyle davanın kabulüne dair kararların verildiği anlaşılmaktadır.

Değinilen yasal mevzuat ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; kuvars ve feldspat madenlerinin kırma, yıkama, eleme, öğütme işleminin yapıldığı işyerinde çalışan sigortalının Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesince 02.03.2004 tarihli raporla "pnömokonyoz" teşhisi konularak meslek hastalığına yakalandığının anlaşılması üzerine, sigortalının yaptığı işin özellikleri, yakalandığı meslek hastalığına yol açan etkenler, hastalığın önlenebilmesi için alınması gereken önlemler ile bunların gerçekleştirilme ve önlemlere uyum durumları ile kaçınılmazlık faktörü değerlendirilmek suretiyle, meslek hastalığının niteliği de dikkate alınarak bir miktar kaçınılmazlık faktörünün etkisi olduğunun göz önünde bulundurulmaması, yine ilk derece mahkemesi kararına dayanak alınan rapor ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararına dayanak kabul edilen rapor arasındaki kusur oranı yönünden oluşan çelişkinin giderilmemesi de uygun bulunmamıştır.

Bu halde, davaya konu alanda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzmanlar ile aralarında göğüs hastalıkları uzmanı hekimin de bulunduğu kişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi kurulundan; işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına uygun yargısal denetime elverişli, ayrıntılı irdeleme içeren ve verilen kusur oran ve aidiyetlerinin yanında kusur gerekçelerini de gösteren, meslek hastalığının niteliği de dikkate alınarak kaçınılmazlık faktörünün değerlendirildiği, yine dosyada mevcut raporlar arasındaki çelişkilerin giderildiği kusur raporu alınıp, dosyada mevcut deliller ışığında yapılacak değerlendirmeyle sonuca varılması gereğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, hükmü temyiz eden davalı şirket vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kısmen reddine kısmen kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır

SONUÇ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10/03/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13197, Karar No: 2016/6505, Tarih: 12.04.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/13197 E.  ,  2016/6505 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde yılları arasında geçen ve Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen hizmetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın hükümde yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Medeni haklardan istifade ( hak ) ehliyeti bulunan her tüzel kişi taraf ehliyetine de sahiptir. Tüzel kişiliğin son bulması ile artık eski tüzel kişinin taraf ehliyeti de son bulur. Dava devam ederken tüzel kişiliğin son bulması halinde davaya devam edilmesine imkan yoktur. Taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olup hakimin bu hususu resen göz önünde bulundurması zorunludur.

Limited şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Fesih ve tasfiye işlemi, bir tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eder. Tüzel kişiliğini kaybeden limited şirketlere davada husumet tevcih edilebilmesi için şirketin yeniden ihyasına gidilerek yargılamanın limited şirket tüzel kişiliğine karşı devamının sağlanması gerekmektedir. Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.

Tüzel kişiliği sona eren şirketin ihyası için tasfiye memuru ile Ticaret Sicili'ne husumet yöneltilerek görevli Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ayrı bir dava açılması için davacı tarafa HMK'nın 52. ve 54. maddeleri hükümleri uyarınca uygun bir önel verilmelidir. Dava açıldığı, takdirde ve alınacak sonuca göre eldeki davaya devam edebilme olanağı bulunduğu belirlendiğinde, tüzel kişiliğe tebligat yapılarak, usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek davanın sonuçlandırılması gerekir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Geçici 7. maddesi gereğince tarihinde resen terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, şirketin sicilden terkin işlemi yapıldığı için davalı ilgili olarak ihyası sağlanmak üzere davacıya süre vermek, taraf teşkilini sağlamak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19392, Karar No: 2016/427, Tarih: 15.01.2016

**12. Ceza Dairesi         2014/19392 E.  ,  2016/427 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2014/116900

Mahkemesi : Tosya Asliye Ceza Mahkemesi

Karar tarihi : 18/12/2013

Numarası : 2012/151 - 2013/250

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılan vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2014/116900

Mahkemesi : Tosya Asliye Ceza Mahkemesi

Karar tarihi : 18/12/2013

Numarası : 2012/151 - 2013/250

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılan vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- 2863 sayılı Kanunun 6. maddesinde korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının örnekleyici şekilde sayıldığı, anılan madde kapsamına giren varlıkların, tescile tabi olmaksızın korunması gerekli niteliği haiz bulundukları, başka bir deyişle, taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları, “tespit ve tescil” işlemleri ile korunmaya değer nitelik kazanmayıp, sözü edilen işlemlerin, anılan varlıkların zaten sahip oldukları “korunması gerekli” özelliği açıklayıcı mahiyet taşıdığı, ilgili kamu kurumlarınca ülke genelinde mevcut taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının tespit ve tesciline yönelik çalışmalar sürdürülmekle birlikte, henüz tespit ve tescil edilmediği halde, tarihi veya tabii açıdan özellik gösterdiği aşikar olan varlıkların koruma dışı bırakılamayacağı, aksi takdirde, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarına zarar verilmesi ve hatta anılan varlıkların yok edilmesi durumunun artarak devam edebileceği, bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde, sanıkların, sanık İ.. K..'nın yaptıracağı eve, sanık H.. T..'in iş makinesi ile temel açması hususunda anlaştıkları, çalışmanın yapılacağı yere giden yoldaki eski çeşmenin, iş makinesinin geçişini engellemesi nedeniyle, kitabe kısmı sökülüp muhafaza altına alındıktan sonra yıkılarak enkazının kaldırıldığı, dosya içerisinde mevcut uzman raporlarında, bahse konu çeşmenin, 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olduğunun, kitabe üzerinde Hicri takvime göre yazılı olan “1251” tarihinin Miladi takvimde 1836 yılına tekabül ettiğinin belirtildiği, yine, çeşmenin kitabe kısmına ve tanık M.. Ö.. tarafından çekilen yıkılmadan önceki haline ait fotoğraflar incelendiğinde, alelade bir çeşme olmayıp, tarihi değeri haiz bir taşınmaz olduğunun tereddütsüz şekilde anlaşıldığı, kaldı ki, sanıkların da kitabe kısmını ayırıp geri kalanını yıkmış olmalarından, çeşmenin tarihi eser niteliği taşıdığını ya da taşıyabileceğini bildikleri sonucuna varılacağı, dolayısıyla, sanıkların birlikte hareket ederek, sanık İbrahim'in ev yaptıracağı yere giden yol üzerinde bulunup, iş makinesinin geçişine engel olan korunması gerekli kültür varlığı niteliğini haiz çeşmeyi kitabe kısmı hariç tamamen ortadan kaldırdıkları, bu nedenle, 2863 sayılı Kanunun 6498 sayılı Kanun ile değişik 65/1-1. cümlesi uyarınca her iki sanığın da mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, “eylemin suç olmaktan çıkarıldığı” şeklindeki isabetsiz gerekçe ve 6498 sayılı Kanun değişikliğine yönelik hatalı değerlendirme ile beraate dair hüküm tesisi kanuna aykırı,

2- Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin “2011” şeklinde gösterilmesi,

İsabetsiz olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 15/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6419, Karar No: 2018/3181, Tarih: 19.04.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/6419 E.  ,  2018/3181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 23/07/2013 gününde verilen dilekçe ile haksız eylemden kaynaklı manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 02/02/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında yapılan yargılamanın son oturumunda, hüküm olarak; "Davanın kısmen kabulüne, konut dokunulmazlığının beraberce ihlali nedeniyle her bir davalıdan 1.000,00 TL olmak üzere 4.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline" karar verilmişken, daha sonra yazılan gerekçeli kararda; "Davanın kısmen kabulüne, konut dokunulmazlığının beraberce ihlali nedeniyle her bir davalıdan 1.000,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve davacı tarafa verilmesine" şeklinde hüküm kurulmuş, böylece kısa kararla gerekçeli karar arasında açık bir çelişki ortaya çıkmıştır.

Böyle bir durumun bozma nedeni oluşturacağına ve bozmadan sonra mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi giderme koşuluyla vicdani kanaatine göre karar verebileceğine, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunca 10/04/1992 gün ve 7/4 sayıyla karar verilmiştir. O halde, mahkemece yapılacak iş; önceki kısa kararla bağlı olmaksızın; kısa karara uygun olarak gerekçesini yeniden düzenlemek veya gerekçeye uygun nitelikte yeni bir kısa karar oluşturmak ve bu şekilde kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiyi gidermektir.

Mahkemece kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın açıklanan yönden BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki temyiz nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve taraflardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 19/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1404, Karar No: 2020/1196, Tarih: 05.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/1404 E.  ,  2020/1196 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/54789, Karar No: 2014/3815, Tarih: 10.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2011/54789 E.  ,  2014/3815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 9. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/12/2011

NUMARASI : 2010/875-2011/856

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ile asgari geçim indirimi alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde restoranda aşçıbaşı ve mutfak şefi olarak çalışırken olumsuz çalışma koşullarında iyileştirme yapılmaması ve ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile iş sözleşmesini haklı olarak fesh ettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin, asgari geçim indirim, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının 10.03.2004 tarihinde işyerinde çalışmaya başladığını ve 30.06.2004 tarihinde kendi isteği ile işten ayrıldığını, bu nedenle davacının 2004 yılı ve öncesi alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının tekrar 09.09.2004-31.05.2007 tarihleri arasında çalıştığını, bu çalışma dönemi ile ilgili herhangi bir alacağının olmadığına dair imzasını taşıyan ibranamenin bulunduğunu, 15.08.2007 tarihinde tekrar çalışmaya başlayan davacının hiçbir bildirim ve ihbarda bulunmaksızın 11.09.2010 tarihinden sonra 12.09.2010, 13.09.2010 ve 14.09.2010 tarihlerinde işe gelmediğini, gelmediği günlere ilişkin tutanak düzenlendiğini, davacının gerek son çalıştığı dönem ile ilgili ve gerekse daha önceki dönemlere ilişkin haklı nedenle fesih iddiası ile alacak talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, davacının ücreti ile ilgili iddiasının aksine asgari ücretle çalıştığını, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve genel tatil ücretine ilişkin talep ve iddialarının doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının kıdem tazminatı, fazla çalışma ile genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alackalısı olduğu, bilirkişi raporundaki belirlemeye göre bahşiş geliri dahil aylık net 1200,00 TL ücretle çalıştığı, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı dava dilekçesinde davalı işyerinde çalıştığı 10/03/2004-11/09/2011 tarihleri arasındaki dönem için alacak talep ettği halde, talebi aşarak, dava konusu yapılmayan 15/06/1999- 02/10/2000 tarihleri arasında geçen 1yıl 3 ay 17 günlük çalışmayı tazminata esas sürede dikkate alan rapora itibarla haküm kurulması doğru olmamıştır.

3- Davacı son olarak günlük net ücretinin 40,00-TL. olduğunu ileri sürmüş ve dava dilekçesinde ücret ekinden bahsetmemiştir. Buna rağmen 40,00TL. ücrete yemek yardımı eklemek suretiyle hesaplama yapılması ayrı bir bozma nedenidir.

4- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Somut olayda, davacının garanti ücret ve bahşiş sistemi ile çalıştığı ve bu sistemde yaptığı fazla çalışmaların normal saat ücretlerini aldığı, sadece fazla çalışılan saatlerin zamlı kısmının ödenmediğinin kabulü ile fazla çalışma ücreti hesaplanması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10/02/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.