muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/30405, Karar No: 2015/5693, Tarih: 12.03.2015

**12. Hukuk Dairesi         2014/30405 E.  ,  2015/5693 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki üçüncü kişi ... Deri Saraciye ve Tic.Ltd.Şti. tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının, icra müdürlüğünün talimat haczinde muhafaza işlemini reddetmesi üzerine icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece şikayetin kabulüne karar verildiği, kararın hacizde istihkak iddia eden dava dışı üçüncü kişi ... Deri Saraciye Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edildiği, mahkemece ek kararla, dava konusu icra memur muamelesini şikayet olup, hasımsız olarak açıldığı ve kesinleştiği, temyiz eden ... Deri Saraciye San. ve Tic. Ltd. Şti'nin dosyada taraf olmadığı nedenleri ile temyiz talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Şikayet konusu, icra mahkemesinin kararını temyiz eden üçüncü kişi ... Deri Saraciye Ve Tic. Ltd. Şti.'nin hukukunu doğrudan ilgilendirdiğinden üçüncü kişinin icra mahkemesi kararını temyiz etme hakkı vardır. Bu nedenle mahkemece adı geçenin temyiz talebinin reddine karar verilmesi isabetsiz ise de, icra mahkemesinin temyize konu 2014/828 E – 879 K sayılı 21.08.2014 tarihli kararının muhafaza işlemine ve dolayısı ile İİK. 85. maddesi uygulamasına ilşkin olup anılan kararın İİK. 363. maddesinde sayılan kararlardan olmaması nedeniyle temyizi kabil olmamakla, icra mahkemesinin temyiz talebinin reddine ilişkin aynı sayılı 01.09.2014 tarihli ek kararı sonucu itibari ile doğru olduğundan onanması gerekmiştir.

SONUÇ : Üçüncü kişi ... Deri Saraciye Ve Tic. Ltd. Şti.'nin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), alınması gereken 27,70 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18934, Karar No: 2012/14944, Tarih: 04.06.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/18934 E.  ,  2012/14944 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ünye 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :26.07.2011
Yargıtay — Esas No: 2011/17102, Karar No: 2012/2654, Tarih: 13.02.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/17102 E.  ,  2012/2654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki feshin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı eczacı olup, davalı kurum ile 2009 yılında da ilaç satımı konusunda sözleşme imzaladığını, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Sağlık Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü tarafından eczanesinde yapılan denetim sonucunda eczane müşterilerine ait sağlık rapor fotokopilerinin tespit edildiğini ve bu nedenle 3 ay süreyle sözleşmenin feshedildiğini, tespite konu sağlık raporlarının saklanmasında kötü niyet olmadığını ileri sürerek feshin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, 2009 yılı eczane protokülünün -6.3.2. hükmü gereğince eczanede bulunan 76 adet sağlık raporu sayısının 10'un üzerinde bulunması nedeni ile 23/12/2009 tarih 16856533 sayılı yazı ile 3 ay süre ile fesih uygulandığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı, 2009 yılı eczane protokülünün -6.3.2. hükmü gereğince eczanede bulunan 76 adet sağlık raporu sayısının 10'un üzerinde bulunması nedeni ile 23/12/2009 tarih 16856533 sayılı yazı ile 3 ay süre ile fesih uygulandığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı ile yapılan sözleşmesinin haksız fesih edildiğini ileri sürerek feshin iptali istemi ile eldeki davayı açmıştır. Davalı, feshin sözleşmeye uygun olduğunu savunmuş, mahkemece, eczanede tespit edilen raporların usulsüz olarak kullanıldığı ve davacının haksız bir menfaat temin etmediği, Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatında yapılan değişiklikler sonucu E-rapor uygulamasının hayata geçirildiği, davalı kurum tarafından uygulamaya konulan ... programı ile hizmet satın almaya hak kazanan hastaların raporuna ulaşmanın her eczanede mümkün olduğu, bu uygulamanın taraflar arasındaki protokolün 6.3.2.maddesinin örtülü olarak ortadan kaldırdığını ve özellikle davacının yıllık cirosunun % 68,88 lik kısmını taraflar arasındaki mevcut protokol gereğince yapılan ilaç satışlarının oluşturduğunu, sözleşmenin 3 ay süreyle feshedilmesinin ekonomik yönden mahvına sebep olacağını, protokolün 6.3.2.maddesinin davalı kurum tarafından tek taraflı matbu olarak düzenlenmesi ve davacının eylemi ile müeyyide arasında açıkça orantısızlık bulunması, müeyyidenin uygulanması halinde davacının ekonomik yönden çöküntüye sebebiyet vermesinin kuvvetle muhtemel olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de; taraflar arasında imzalanan 2009 yılı SGK protokolünün 6.3.2. maddesi "Eczanede yapılan denetimlerde, eczacı, eczane çalışanları ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler hariç, bu protokol kapsamındaki kişilere ve ... ile ilaç hizmeti sunumuna yönelik olarak protokol imzalamış diğer kurum mensuplarına ait sağlık karneleri ve/veya sağlık raporu (aslı veya fotokopileri) bulundurulduğunun tespiti halinde 250 Tl cezai şart uygulanarak eczane yazılı olarak uyarılır, tekrarı halinde 250 Tl cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 2 ay süre ile sözleşme yapılmaz. Ancak eczanede bulunan karne veya sağlık raporu sayısının (aslı veya fotokopisi) 10 un üzerinde olması halinde uyarı yapılmaksızın sözleşme feshedilir ve 3 ay süreyle sözleşme yapılmaz" hükmünü içermektedir. Davacı eczanede tespit edilen rapor asılları ve fotokopi raporlar sayı itibarı ile makul ve izah edilebilir olmayıp, davacı da bu hususu izah edememiştir. Öyleyse sözleşmeye bağlılık esas olup, davacı sözleşmeye aykırı davrandığından, davalı kurum işleminin usulüne uygun olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, 13.2.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2274, Karar No: 2025/816, Tarih: 12.02.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/2274 E.  ,  2025/816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1971 Esas, 2024/169 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/227 E., 2021/42 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "... DERSLER 1-8" isimli eserleri şirketin kuruluş tarihi olan 1993 yılından beri yayımladığını, "... DERSLER SORU BANKASI 1-8" isimli kitapların ise 2014 yılından itibaren yayımlanmaya başladığını, müvekkilinin yayımını gerçekleştirdiği "... DERSLER SORU BANKASI 2,3,4 ve 8" isimli eserlerin özgün kapak biçimleri olduğunu ve müşterilerinin kitapları bu kapak biçimleri ile tanıyarak güvenle tercih edip satın aldıklarını, 2016 yılında kurulan davalı şirketin kamuya sunduğu "... DERSLER SORU BANKASI 2,3,4" isimli eserlerin çoğaltılmış nüshalarının biçimlerinin müvekkilinin yayımını gerçekleştirdiği "... DERSLER SORU BANKASI 2,3,4 ve 8" isimli eserlerin çoğaltılmış biçimleriyle iltibasa neden olacak derecede benzer olduğunu, bu nedenle belirtilen kapak desenlerine ilişkin davalıya ait 2016/7012 sayılı tasarımının hükümsüzlüğünün gerektiğini, tasarım tescilinin kötüniyetli olduğunu ileri sürerek davalı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait tescilli tasarımın farklı olduğunu, zaman içerisindeki kullanımı ile anonimleşen soru işareti figürünün internet sitelerinden indirilebildiğini, davacıya ait kitapların soru işareti ile tanınmadığını, davacı tarafından yayımlanan diğer yayınlarda sadece baloncuklara yer verilip soru işareti grafiğine yer verilmediğini, tasarımın kullanıldığı kitap alıcısının öğrenciler olmadığını, yaş grubu nedeniyle veliler olduğunu, ortalama zeka düzeyindeki bir tüketicinin kitaplar üzerinde yer alan markayı gördüğünde kitapları karıştırmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2016/07012 sayılı tasarımın ana unsuru olan dairesel şekillerle (çark dişlileri ile) oluşturulmuş soru işareti şeklinin ve bütün olarak davalıya ait tasarımın, davacıya ait kıyasa konu kitap kapak tasarımlarından belirgin ölçüde farklılaşmasına yol açmadığı, kitap kapak tasarımları arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğu, dairesel şekillerle oluşturulmuş soru işareti görselinin yer aldığı kitap kapağının/ürünün teknik fonksiyonlarının dayattığı sınırlamalar veya ürüne uygulanacak kanuni gerekliliklerden kaynaklanmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alındığında eğitim içerikli kitap kapağında kullanılabilecek sınırsız öge/şekil/ibare bulunmasına rağmen dairesel şekillerden oluşmuş soru işareti şeklinin kullanılmış olması karşısında, dava konusu tasarımın ayırt edicilik unsurunu taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece alınan birinci ve ikinci bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gideren ve aralarında tasarım uzmanı öğretim üyelerinin de bulunduğu bilirkişilerden alınan denetime elverişli üçüncü bilirkişi raporunda, davacı tarafından davalının tasarım başvurusundan önce kullanılmaya başlandığı konusunda çekişme bulunmayan tescilsiz soru bankası kitap kapak tasarımına göre davalının dava konusu tasarımının alt ve üstünde konumlanan yazıların yer ve oranları ile yarattığı grafik etkiler bakımından kapaklar

arasındaki farkın aynı yayın evinin bir başka yayını ya da bir sonraki baskısı seviyesinde kalabileceği ve dolayısıyla karıştırılma ihtimalinin olduğu, tasarımlar arasında söz konusu olan farklılıkların tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırılma ihtimalini ortadan

kaldırmadığı ve dava konusu tasarımın ayırt edicilik unsuru taşımadığının açıklandığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.02.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8331, Karar No: 2024/9752, Tarih: 09.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/8331 E.  ,  2024/9752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/260 E., 2024/350 K.

KARAR : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/257 E., 2023/269 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Mahkeme kararının davacı vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.

Adli yardım talebi temyiz yoluna başvuru sırasında istendiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, asılın adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de Mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebini içeren dilekçe değerlendirildiğinde; (adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığından), adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla;

1. Hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 6100 sayılı Kanun’un 337 nci maddesi uyarınca;

a) Adli yardım talebinin reddine dair kararın, talebi reddedilen tarafa “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğinden itibaren bir hafta içinde mahkemeye dilekçe vermek suretiyle karara itiraz edebileceği” şerhini içeren davetiye ile tebliğ edilmesi,

b) Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi hâlinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay (11). Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi,

2. Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344 üncü maddesi uyarınca;

a) Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b) Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3. Verilen kesin süre içinde;

a) Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

a) Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b) Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3. Verilen kesin süre içinde;

a) Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

b)Temyiz harçlarının tamamlanmaması sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

09.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7492, Karar No: 2019/3656, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/7492 E.  ,  2019/3656 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22510, Karar No: 2015/13907, Tarih: 28.09.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/22510 E.  ,  2015/13907 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2014/149525

Mahkemesi : Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 03/03/2014

Numarası : 2014/118 - 2014/99

Davacının tazminat talebinin reddine ilişkin hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Davacı vekili 14.02.2014 tarihli dilekçe ile müvekkili olan davacı hakkında 2009 yılında başlayan kovuşturmanın devam ettiğini ve davacının (sanığın) 5 yıldır tutuklu olarak yargılandığını uzun süren yargılama ve tutukluluk halinin yasa ve mevzuat ihlali olduğunu, tutuklamanın bir tedbir olması kuralının ihlal edildiğini, başka bir adli kontrol mekanizmasına başvurulmadan tutuklama tedbirinin uzun süre devam ettiğini, “matbu gerekçeler ve klişe” laflarla esasa etkili olmayan gerekçelerle tutukluluk durumunun sürdürüldüğünü ve davacının manevi kayba uğradığı gerekçeleriyle CMK’nın 141/1, a-d maddeleri gereğince 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuş olup, mahkemece tensiben yapılan incelemede “Adana 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/35 esas sayılı ceza dosyasında davacı (sanık) hakkında yapılan yargılamanın devam ettiğini, CMK’nın 142/1. maddesi gereğince karar ve hükümlerin kesinleşmesi şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle” davanın reddine karar verilmiş olup, verilen hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın tazminat istemenin koşulları başlığını taşıyan 142. maddesinde; “Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde” bulunulabileceği hükme bağlanmış ve Kanundaki bu düzenleme nedeniyle, tazminat istemine konu davaların esasıyla ilgili verilen kararların kesinleşmesi veya verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararların kesinleşmesinden itibaren dava açma süresinin başlayacağı kabul edilmiş, yerleşik uygulama bugüne kadar da bu şekilde sürdürdülmüştür.

Ancak; 5271 sayılı CMK’nın; “Tazminat istemi” başlıklı 141. maddesi incelendiğinde, bir kısım tazminat nedenleri konusunda karar verilmesi için, davanın esasıyla ilgili bir kararın verilmesi zorunluluğunun bulunmadığı dolayısıyla bu nedenlere dayalı istemlerde, davanın sonuçlanmasına gerek bulunmadığı yasal düzenlemeden açıkça anlaşılmaktadır.

Ancak; 5271 sayılı CMK’nın; “Tazminat istemi” başlıklı 141. maddesi incelendiğinde, bir kısım tazminat nedenleri konusunda karar verilmesi için, davanın esasıyla ilgili bir kararın verilmesi zorunluluğunun bulunmadığı dolayısıyla bu nedenlere dayalı istemlerde, davanın sonuçlanmasına gerek bulunmadığı yasal düzenlemeden açıkça anlaşılmaktadır.

Örneğin, gözaltı süresi yasada açıkça belirtilmiş olup, yasadaki bu süre içinde hakim önüne çıkarılıp, çıkarılmadığının saptanmasının davanın esasıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığı gibi bu konudaki talep konusunda karar verilmesi için davanın esası hakkında karar verilmesine de gerek bulunmamaktadır. Yine aynı şekilde, kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan, Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan, yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan, yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen, yada hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, kişilerin tazminat istemleri konusunda, asıl davada hüküm verilmesini veya verilen hükmün kesinleşmesini beklemeye gerek bulunmamaktadır. Zira bu talepler, asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı talepler değildir.