muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/12219, Karar No: 2010/15103, Tarih: 02.12.2010

-Prof.Dr. ... ve arkadaşları tarafından düzenlenen 08.03.2000 günlü raporda, taşınmazların sahih vakıf malı olmayıp, 4 Ekim 1926 tarihine kadar miri arazi niteliğinde taşınmaz olduğu, bu tarihten sonra tasarrufu mülkiyete dönüşerek, ... mirasçılarına intikal etmiş olduğu belirtilmişse de, bu görüşün sonucu yine değiştirmeyeceğini, çünkü Medeni Kanunun yürürlüğe girdiği 4 Ekim 1926 tarihinden, bu güne kadar 20 yıl geçmeden tapu sicilinde intikallerin yapılmış olması nedeniyle, yine bu halde de bu taşınmazların zamanaşımıyla kazanılasının mümkün olmadığını, kaldı ki; kazandırıcı amanaşımı ile mülkiyet iktisap edecek kişinin, taşınmaza malik sıfatıyla, çekişmesiz, aralıksız, yirmi yıl süreyle zilyet olması gerektiğini, malik sıfatıyla zilyet, başkasının üstün zilyetliğini tanımayan kimse olduğunu, kira bedeli ödeyen zilyedin ise malik sıfatıyla zilyet olamayacağını, tapu kayıtlarının doğru temale dayandığı, düzenli bir şekilde gittilerinin bulunduğu ve bu nedenle hukuken geçerli tapu kayıtları olduğunu, bu görüşün daha önceki 7. Hukuk Dairesinin 26.02.1991 gün 1990/11579-2459 sayılı bozma kararında da aynen benimsendiğini" bildirmiştir.

55) 10.07.2000 tarihleri ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığının 300 (2000-183) sayılı görev emri ile kurulan, Hukuk Müş. v. Av. ... , Başkontrolör ..., müfettiş ...'dan oluşan heyet tarafından yapılan inceleme sonunda verilen ve mahkemeye gönderilen 14 sayfalık 17.11.2000 günlü raporda özetle: "Vakfiyesi Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde bulunan ... Vakfının, Osmanlı Vakıf hukukunda geçerli olan usul ve kurallara göre yapılmış gerçek ve geçerli olduğu,

-31-

2010/12219-15103

-Dava konusu çiftliklerin "mülk" kelimesi kullanılarak vakıfnamede sayıldıkları için bu vakfın sahih vakıf ve mutasarrıfına icareteynle verildiği için de icareteynli vakıf olduğunu,

-Sahih olduğu tespit edilen vakfa, özel mülke konu olan arazilerin tahsis edilmiş (vakfedilmiş) olduğunu, miri arazinin vakfa tahsis edilmediğini ve bu vakfın irsadi (tahsisat kabilinden) vakıf olmadığını" vakıf taviz bedelinin 27.11.1961 tarihinde Vakıflar Genel Müdürlüğü veznesine yatırılmış olduğunu" bildirmişlerdir.

-Sahih olduğu tespit edilen vakfa, özel mülke konu olan arazilerin tahsis edilmiş (vakfedilmiş) olduğunu, miri arazinin vakfa tahsis edilmediğini ve bu vakfın irsadi (tahsisat kabilinden) vakıf olmadığını" vakıf taviz bedelinin 27.11.1961 tarihinde Vakıflar Genel Müdürlüğü veznesine yatırılmış olduğunu" bildirmişlerdir.

56) Yukarıda 51 bentte yazılı Prof. Dr. ... ve arkadaşlarının düzenlediği 08.03.2000 tarihli rapor esas alınarak 7/a bendinde yazılı ... Köyü 74 sayılı parsele ait pilot dosya 05.04.2010 gün 1996/11-16 sayı ile "Vakfın miri araziden tahsis edilmesi nedeniyle sahih olmadığı ve tapu kaydının 1301 ila 1326 yılları arasında intikal ettirilmediğinden yasal değerini yitirdiği, gerekçesiyle 74 sayılı parselin zilyet adına tesciline" karar verilmiş, 7. Hukuk Dairesinin 11.12.2001 gün 2001/8221-9432 sayılı kararı ile vakfın niteliği tartışılmadan "Medeni Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemde Arazi Kanunnamesinin yürürlükte bulunduğu ve 1926 yılından önce Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddelerinde yazılı 10 yılı aşkın davalı tarafın malik gibi zilyetliği karşısında tapu kaydının yasal değerini yitirmiş olacağı" belirtilerek ve mahkemenin gerekçesi değiştirilerek mahkeme kararı oyçokluğu ile onanmıştır. Yine aynı bilirkişi raporlarına dayanılarak, ... Köyü 804 sayılı parsele ait pilot dosya 7/b bendinde yazılı olduğu gibi 30.05.2002 gün 1974/9-30 sayı ile 7. Hukuk Dairesinin 11.12.2001 gün 2001/8221-9432 sayılı kararının gerekçesinde yazılı "Medeni Kanunun yürürlüğünden önce malik gibi sürdürülen 10 yıllık zilyetlik bulunduğu kabul edilerek zilyet adına tescile" karar verilmiş ve tapu maliklerinin temyizi üzerine 7. H.D.'nin 30.09.2003 gün 2002/4585-2674 sayılı kararı ile "... Vakfının sahih olduğu ve çiftlik tapu kayıtlarının hukuki değerini koruduğu, nizalı parselin de çiftlik tapu kaydı sınırları içinde kaldığı tapuya değer verilmesi" gereğine işaretle kesin olarak bozulmuş ve zilyet olan davalının karar düzeltme istemi üzerine aynı dairenin 12.04.2004 gün 2002/320-1411 sayılı kararı ile, yine vakfın niteliği tartışılmadan özetle: "7. Hukuk Dairesinin 11.12.2001 gün 2001/8221-9432 sayılı kararı ile onanan, ... Köyü 74 sayılı parsele ait kadastro mahkemesinin 05.04.2001 gün 1996/11-16 sayılı kararının dayanağı

harita mühendislerinin 20.02.2001 tarihli raporları ve ekinde düzenlenen haritada gösterilen geometrik şekli ile davacıların dayandığı tapu kaydına bir sınır çizildiği, bu sınırlar içerisinde bulunan kadim kültür (çiftlik) arazilerinin tapu kaydı kapsamında, ancak bu sınırlar içinde bulunduğu halde kimsenin tasarrufunda bulunmayan arazilerin ise tapu kapsamı dışında kalacağı, tapu kapsamı içinde kalan kültür arazileri bakımından Medeni Kanunun yürürlüğünden önce 10 yıldan fazla süre ile malik sıfıtayla zilyet olan kişiler yararına, Arazi Kanunnamesinin 20. Maddesi hükmü uyarınca tapu kaydının hukuki değerini yitireceği ve zilyedin tapu olabileceği, zilyet yararına kısmen hukuki kıymetini yitiren tapu kaydının tamamının geçersizliğinden söz edilemeyeceği, her bir zilyet bakımından Dairenin onama kararında öngörülen şekilde Medeni Kanunun yürürlüğe girdiği 1926 yılından önceki 10 yıllık dönemde Arazi Kanunnamesinin 20. Maddesinde belirtilen koşullarda davalı tarafın zilyetliğinin bulunup bulunmadığının araştırılmasının zorunlu olduğu, somut olayda davalı tarafın zilyetliğini bildiren tanıkların beyanlarının hüküm vermeye yeterli olmadığı, tanıklar yeniden ayrıntılı olarak dinlenip, sonucuna göre karar verilmesi" gerekçesiyle davalı tarafın karar düzeltme isteği kabul edilmiş ve mahkeme hükmünü oy çokluğu ile bozulmuş, ancak bu parsel hakkında sonradan ne türlü bir karar verildiği ve verilen kararın kesinleşip kesinleşmediği dosya kapsamından anlaşılamamıştır.

-32-

2010/12219-15103

... KÖYÜ 74 SAYILI PARSEL AİT 05.04.2001 GÜN 1996/11-16 SAYILI KARARIN 7. H.D.'nin 11.12.2001 TARİHLİ KARARI İLE ONAMASINDAN SONRA, ÇİFTLİK TAPU MALİKLERİNİN VERDİĞİ VE MAHKEMECE TOPLANAN DİĞER DELİLLER İLE ALINAN BİLİRKİŞİ RAPORLARI,

-32-

2010/12219-15103

... KÖYÜ 74 SAYILI PARSEL AİT 05.04.2001 GÜN 1996/11-16 SAYILI KARARIN 7. H.D.'nin 11.12.2001 TARİHLİ KARARI İLE ONAMASINDAN SONRA, ÇİFTLİK TAPU MALİKLERİNİN VERDİĞİ VE MAHKEMECE TOPLANAN DİĞER DELİLLER İLE ALINAN BİLİRKİŞİ RAPORLARI,

57) Yukarıda I/8. bentte yazılı ... ve İslam Eserleri Müzesinde bulunan 1208 (1794) tarihli "mülkname" 11. bentte yazılı Şura'yı Devlet (Danıştay) Kararları, 12. bentte yazılı 1302 (1886) ila 1323 (1903) tarihleri arasında ... mirasçılarının Evkaf İdaresine ödedikleri "icar-ı müccele" makbuzları, 13. bentte yazılı, aslı Ankara Milli Kütüphanede bulunan 1305 (1889), 1307 (1891) tarihli Muğla Bölgesi Şeri mahkeme sicilleri, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-u Kadime Arşivinde bulunan 17. Rebülevvel 1295 (21 md. 1878) tarihli ... Tevkii imzasını taşıyan visale, 25. bentte yazılı 04.11.1941 tarihli Kaymakamlığın, ... Kahyası ... 'a ve 26. bentte Çiftlik sahibi ... 'a gönderdiği yazılar, 27. bentte ... ve ... Kahyalarından mısırların teslim alındığına ilişkin Kaymakamlık yazısı, Muğla Noterliğinden 01.01.1943 tarihinde düzenlenen, ... Çiftlik Kahyası ... 'e verilen vekaletname, çiftlik kahyasının süremekçi (kiracı) köylülerle noterden yaptığı 1941-1943 tarihli sözleşmeler ve aynı tarihlerde süremekçilere noterden gönderilen ihtarnameler 1936 ve 1940 yılları CHP Muğla İli kongre tutanakları, ...'ın ...Köyünde çiftlik sahiplerine ait arazide yaz süremeği hariç sadece kış süremeği olarak 171 Dekar arazi kullandığına dair köy muhtarlığının 11.12.1951 tarih 44/25 sayılı çiftlik arazisinden istimlak kararı ve diğer belgeler,

58- a) Çiftlik ve tapu sahiplerinin ... oğlu 1333 (1917) doğumlu ...kadastro mahkemesinin 1978/50 sayılı dosyasına Ortaca Kadastro Mahkemesinde talimat yoluyla alınan 05.02.2002 tarihli beyanında aynen "Aslen ve nüfus kaydım itibariyle ... Köyündenim, bu nedenle ... Çiftliğini bilirim ve bu çiftliği çocukluğumdan itibaren ... lerin olarak bilirim. Ben kendimi bildim bileli ... Çiftlik tarlalarını köy halkına icara verirlerdi. Bildiğim zamanlarda icara alanlar, yani tarlayı sürüp, mahsulü yetiştirenler 20 teneke ürünün 4 tenekesini tarla sahibi olarak ... kahyası olan ... oğlu soyadını ... olarak bildiğim ... ye teslim edelerdi. Bir süre sonra tarla sahibi 20'de 5 teneke almaya başladı, bir süre de aradaki icar ilişkisi bu koşullarda devam etti. Ancak hatırladığım kadarıyla bu tarihten geriye doğru 30-35 yıl kadar önce köy halkı tarla sahibi olan ...

mahsulden hiç pay vermemeye başladılar. Bunun nedenini bilemiyorum. Ancak 30-35 yıldır köy halkı arazi sahibine hiç pay vermeden taşınmazları ekip, biçmeye, ürünü almaya başlamıştır. İcar devam ederken mahsul getirilir. Harmanda biraz önce adını belirttiğim kahya tarafından ölçülür. Önceden 20'de 4, sonradan ise 5 olan çiftlik sahibinin payı çiftliğin mağazasına götürülmek üzere ayrılırdı. Babam ben 9 yaşında ölünceye kadar, onun ölümünden sonra ben çobanlık ve yanı sıra hayvanlarımızdan olan deve ile nakliyecilik yapmakla geçimimizi sağlardık. Belirttiğim gibi harmanda paylaşılan üründen çiftlik sahibinin payına düşen bizim develerimize yüklenerek arazi sahibi ... Köyünde bulunan mağazalarına götürülür, boşaltılırdı. Bize yaptığımız bu işin karşılığında 1 deve yükünde 1 şinik olmak üzere taşıdığımız mahsulden nakliye ücreti ödenirdi. Bu da bir deveye 10 teneke arpa ve mısır yüklediğimizi değerlendirdiğimizde 4 deve yükü 40 tenekede ücret olarak payımıza 1 teneke ürün verilirdi. Harmanda çiftlik sahibinin payı ayrılıp, mağazalarına götürüldükten sonra mahsulü yetiştirenlere kalan mahsulde ... Köyünden olan halkın evine aynı koşullarda tarafımızdan develerimizle taşınırdı dedi, soruldu:

-33-

2010/12219-15103

... Çiftliğinin mağazasına taşıdığımız mahsul çiftlik kahyası olan ... oğlu ... tarafından tarafıma teslim edilirdi. Ben bu kişinin adının ... oğlunu biliyorum. Ancak, ... olarak anıldığı konusunda bir bilgim yoktur. ... olarak bildiğimiz kahyanın soyadı "..."dı dedi.

Arazisinin tamamı daha doğrusu ... Köyü ve arazisi ... nin Çiftliği olarak bilinirdi. Ben de zaten çobanlık yaptığımdan evim olmadığından kendi çadırımda veya yükünü taşıdığım araziyi süren köy halkının evlerinde misafir olarak kalırdım dedi.

Soruldu: ... ile köy halkı arasındaki anlattığım icar ilişkisi benim çocukluğumda da söylediğim şekilde vardı. Kesintisiz olarak bu tarihten geriye doğru 30-35 yıl kadar öncesine kadar devam etmiş, bu tarihten sonra da hangi sebeple bilmiyorum. Köy halkı çiftlik sahibine icar vermeksizin kendi arazileri gibi ekip, biçmektedirler. Ben ... Köyünden ayrılalı 17-18 yıl oldu. Ancak söylediğim 30-35 yıllık tarih, bugünkü tarihten geriye doğrudur dedi, beyanı okundu, yemini yaptırılıp, imzası alındı."

b) Kadastro mahkemesinin 1974/25 sayılı dosyasında 08.03.2002 tarihinde yapılan keşif sırasında tanığı olarak dinlenen ... oturan ... oğlu 1340 (1924) doğumlu ... soruldu: "...'yi tanıyorum, ...'nin annesi zamanına da aklım yetiyor, ben bu yere 28-30 yaşlarında mülk sahiplerinin ürünlerini taşımak için gelmiştim, mülk sahiplerinin ... isimli bir kahyası vardı. 5 yıl boyunca onlar adına köylüden icar topladım, daha doğrusu ortakçılardan ürün topladım. O tarihlerde ürünler toplanır mahkemeye gösterdiğim mağaza yerinde depo edilirdi. Ben bu mağaza yerinin yanında 2 katlı bir binada ... Ailesinin yaptırmış olduğu ve ...'in kaldığı binada yatardım. Bazen de yemek yemek için ...'nin annesinin evine giderdim. Bu nedenle dava konusu yerleri çok iyi biliyorum. Bu yerde ben ...'nin ağabeysini gördüm. Ağabeysinin ismi ... idi, ... mülk sahiplerinin ortakçısıydı. Hatta ... isimli kahya bunlarla çok iyi tanışırdı. İstediği zaman da süt yoğurt gibi ihtiyaçlarını karşılarlardı. Dava konusu olan bu 3 parselin geçmişini bu şekilde biliyorum. Daha sonra da ... tarafından kullanılmaya başlamış, dedi, davalı vekilinin talebi soruldu, eskiden bu yerlere vergi tahsildarları gelirdi. Hatta o tarihte ... isimli bir tahsildar vardı, köylüler hayvan beslerler, tarla ekerlerdi. Hayvan için vergi toplarlardı. Hatta bazen köylülerin parası yetmeyince Kahya ...'e başvurup para isterlerdi. ... de ödünç verirdi dedi. Zaman zaman biz bu köyden gerek portakal, gerek ürünleri gerek sığla yağı alıp, Muğla ağaların evine götürüp teslim ederdik. Yani dava konusu yerler davacı yanın değil davacı tarafın tapulu mülkleridir dedi, beyanı okundu, yemini yaptırıldı, imzası alındı."

c) Yine aynı dosyada 08.03.2002 tarihinde yapılan keşif sırasında dinlenen çiftlik ve tapu sahipleri tanığı ... Köyünden ... oğlu 1933 doğumlu ... soruldu: "Dava konusu olan bu parseller ... tarafından kullanılırdı. Ben kendimi bildim bileli bu şahıslar kullandılar. 1940-1945 yılları arasında ilkokuldaydım. O tarihlerde de ... tarafından kullanılırdı. Hatta bu parsellerden birini okul yeri olarak verdi. Biz okuduk, ben ...nin ağalara icar verdiğini görmedim. Ancak, bu köydeki tüm araziler tüm tapu kaydı içerisindedir ve köylüler de kira verip ortakçılık yaparlardı. Hatta bu köylülerden hiçbiri malları olmadığı için vergi dahi ödememişlerdir. Vergi kayıtları da yoktur. Bu yerlerin tümü tapu kaydı içerisinde yer alır. Kesinlikle bu köy içerisinde tapuya kayıtlı başka şahıs adına yer de yoktur. Bu nedenle, ... nin kullandığı yerlerde bu tapu kapsamı içindedir. 1952 yılında köylüler tapu malikleri aleyhine tapu iptali davası açmışlardır. O tarihten sonra da hiç kimse icar vermemiştir. Ancak ben, 1953 yılında askere gitmiştim. 1955 yılında döndüm o tarihte icar

-34-

2010/12219-15103

-34-

2010/12219-15103

veren birkaç aile vardı. Daha sonra dava sürecinde hiç kimse vermedi. Ben tapu maliklerinden ... yi sadece duydum. Bu aileden tanıdığım şimdiki torunları durumundaki kişilerdir. Başlangıçta bu yerin vakıftan geldiğini tapu maliklerine icara verildiğini, daha sonra da mülki arazi olduğunu duydum, dedi. Beyanı okundu, ben kendimi bildim bileli şimdi size gösterdiğim yerde köylülerin verdiği icarların toplandığı bir mağaza vardır. Hatta eski mağaza yeri yanmış daha sonra size gösterdiğim yer yapılmıştır. Kadastro tespiti sırasında ben muhtardım. Hatta herkesin gösterdiği şahitleri de dinledik ve tuttuğumuz tutanaklar doğrudur, dedi. Tanıklara tekrar soruldu: bu yerlerin tespitini ... adına yapmamızın nedeni ... nin vergi kaydı ibrazetmesidir. Eskiden burada arazi tahrirat komisyonu kurulurdu, bunlar ise gelip ev olarak kullanılan yerlerin yazımı yapmışlardır. Bu nedenle ev yerleri yazıldığı için biz kadastro tespiti sırasında bu yerlerin tespitini ... adına yaptık ifademi bu şekilde düzeltirim, benim de bu köyde nizalı yerlerim vardı. Davalarda uğraşmaktan bıktım kayın pederimden satın aldığım yeri ayrıca tapu maliklerinden satın aldım. Yani kendi yerimi dahi tapu maliklerinden satın aldım, dedi, beyanı okundu, yemini yaptırıldı, imzası alındı.

d) Aynı keşifler aynı gün dinlenen davacı tanığı ... Köyünden ... 1935 doğumlu ...'ya soruldu: "Dava konusu yerleri ben kendimi bildim bileli ... kullanır. Daha önce kimin kullandığını ben bilemem, şimdi davacının mülk sahiplerini tanımasını ürün verip vermediğini hatırlamıyorum. Ancak o tarihlerde 1952, 1953 yılına kadar köylü tüm olarak icar verirdi. Daha sonra 1952 yılında mülk sahipleri aleyhine dava açılınca icar vermeyi kestiler. Dava konusu parsellerin tespitinin neden ... adına yapıldığını ben bilemem. Yalnız bu parsel içerisinde ... tarafından inşaa edilen ev 1945 yıllarında inşaa edilmiştir. bu şekilde biliyorum dedi.

Ayrıca eğer davalı, mülk sahiplerine icar vermeseydi mutlaka bir sorun çıkardı. Bu nedenle, ...in de icar verdiğini tahmin ediyorum. Ayrıca tapu malikleri için ürünün toplandığı bu mağaza yerini şimdi gösteriyorum. Hatta daha öncesinin de yanan mağaza yeri de varmış, onun yerini de bilirim. Mevkii olarak bu yere ... Mağaza mevkii denilir, dedi.

Tanıktan tekrar soruldu, tapu kayıtlarında veya hudutlarında bir sahtecilik yapılıp yapılmadığını ben bilemem, mülk sahiplerinden herhangi bir şekilde zor ve baskı görmedik. Ancak eğer çiftçiler üründen çalarlarsa ve ağa da bunu fark ederse o tarlayı ondan alıyordu ve hiç tarla vermiyordu. Yada başka bir tarla veriyordu, ayrıca ben bu şekilde dinledim ve duydum. Dediğim gibi bu köyde 1952 yılından sonra da başkaldırı olduğu için köylüler ürün vermediler. Bende kendi tarlam için 1958'de askerden geldiğimde 2 yıl icar verdim. Daha sonra da, köylülerin hepsi vermediği için bende vermedim. O zaman bunların kahyası da ... isimli şahıstı ayrıca ...'in de bacanağıdır dedi, beyanı okundu. Yemini yaptırıldı, imzası alındı."

e) Yukarıda (b) bendinde 08.03.2002 tarihinde yapılan keşif sırasında dinlenen ... Marmaris 1. Noterliğince 27.04.2006 tarihinde 4866 Y. Nosuyla tespit edilen ifadesinde "Ben ..., nüfusa geç yazıldım. Aslında 88 yaşındayım. Aslen Marmaris/Beldibi Köyündenim. 15-16 yaşlarında iken ablam ... ile eniştem ... lakaplı Osmanın evlerinin bulunduğu ... Köyüne gittim. Ablam ve eniştemin yanında 1 yıla yakın zaman kaldım. Hasat mevsiminde ablamların mahsulüne topladığımızda kile hesabıyla 1 kile ablamla enişteme 3 kile ağalar namına Kahya ...'a bölündü. Bunu sorduğumda eniştem ... bu köy arazisinin ...lerin çiftliği olduğunu, Kahya ...'nın ağa namına icar topladığını nlattı. Aynı günlerde kahya ..., enişteme söylemiş bende onunla birlikte ve

-35-

2010/12219-15103

yanımızda bir de kileci olduğu halde köyü arazi arazi dolaştık ve tüm köylülerden icar aldık. Topladığımız bu mahsulleri ağalara ait okul yanındaki mağazaya götürdük. Hatırladığım köylüler arasında ... vardı. ... vardı. ... namı ile ... diye birisi vardı. ... diye biri vardı, ... lakaplı ..., kahyanın kardeşi ...'dan, ..., ..., ...'den bu kişilerden icar aldık. O tarihlerde hane sayısı azdı. Daha sonra yine aynı 1 yıl kadar köyde çobanlık yaptım. ... da kahyaya erkeç ve yağ verirlerdi. Ancak çobanlık yaptığım zamanda köylülerin kahyaya icar verdiklerini biliyorum. ... bırakıp halam ...'nın yanına ... Köyüne geldim. ... Köyünün kahyası ...'in devecisi olan ... Ölmüş, Kahya ...beni yanına aldı. Senelik 10 Lira karşılığı devecilik yapmamı istedi. ...'da çiftliğin ... lerin olduğunu öylece öğrendim. Yalnız Gelibolunda ortak idi. Yani mahsul yarı yarıya bölünüyordu. Bizzat ben mahsulleri böldüm ve ağaların icarını mağazaya götürdüm. Bu böylece 5 yıldan fazla sürdü. Bu süre zarfında kahya ... develerle beni ... ve ... Çiftliklerine de gönderirdi. Çünkü onların develeri azdı. Mahsulleri çiftliklerden alıp, Marmaris'e cami yanında çeşme meydanında ...ağanın evi ve altındaki mağazaya getirirdim. Burada ... ağanın bir adamı getirilen her mahsulü yazardı. ... Çiftliğinin kahyası ise ... idi. Ondan önce ... lakaplı ... idi. Ben askerden geldikten sonra da bu çiftliklere çok gidip geldim. 1950'li yıllarda "... Köylülerinin ağalara dava açmışlar diye duydum. Davadan sonra icar işi bozuldu. Köylünün avukatı tapu filan yok icar vermeyin demiş. Bunu ben halamın çocuklarından duydum. Hatta avukatın oğlu sonra Maliye Müdürü oldu. Ben daha önce bu gördüklerimi mahkemede kısaca anlattım. Köylülerden korktuğum için isimleri de vermedim. Ağalar tarlaları çiftlik köylülerine icarla ektirirlerdi ve onları da işletirlerdi. Ormanlardan sığla yağı çıkarırlardı. Ormanlarda da hem köylüler çalışırdı hemde dışarıdan ameleler çalışırdı.

... ağalarla ilgili bana çok şey anlattı. Muğla'da oturduklarını, ... efendinin 4 oğlu olduğunu ondan duydum. Ama sadece ... ağa ile ... ağayı gördüm. Muğla'daki evlerine ...'in emriyle ...dan karpuz götürdüm. ... ağa kısa boylu idi. İki kızı vardı. ... ağanın ise bildiğim kadarıyla 2 oğlu ve 3 kızı vardı.

İşbu ifadeyi kimsenin baskısı olmadan kendi hür ve irademle ve herhangi bir ceza davasında kullanılmamak üzere veriyorum." dedi ve sözlerini bitirdi.

Dairemde yazılan bu tutanağı tanıklar yanında ilgiliye açıkça okuyup izah ettim. İlgili tutanakta yazılı olanların ve okunanların hakiki arzularına tam olarak uygun söylemeleri üzerine tutanağın altı ve tanıklarla tarafımdan da imzalanıp mühürlendi. İki bin altı yılı Nisan ayının yirmi yedinci günü 27/04/2006" şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

59) Yukarıda 51. bentte yazılan 08.03.2000 tarihli raporu ...,... ile birlikte düzenleyen Prof. Dr. ... 30.09.2004 tarihinde verdiği hukuki mütalaa da özetle: ["... Vakfı bir Hanedan Vakfı olup, gayri sahih olduğunu, 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinin 4/2. maddesi gereğince, bu tür Vakıfların Evkaf Nezareti ile ilişkisi kesilip diğer miri araziler gibi Maliye Nezaretine devir edilip, çiftçiye tasarrufu verilerek miri gelirinin Maliye Hazinesi tarafından toplandığını, 1935 tarihli Vakıflar Kanununun sadece Sahih Vakıf menşeli taşınmazlardan "icareteyn"e bağlananların "Taviz bedeli" ödenerek tasfiye usulünü getirdiğini, Vakıflar Genel Müdürlüğüne taviz bedeli ödenmiş olmasının vakfı sahih hale getirmez ise de, taviz bedelinin ödendiği tarihe kadar davacı tapu sahiplerinin 1926 yılına kadar "mutasarrıf" bu tarihten sonra da, miri arazi üzerindeki "tasarruf" denen aynı hakkın kanun gereği mülkiyet hakkı sahibi

-36-

2010/12219-15103

-36-

2010/12219-15103

olduklarını gösteren bir "karine" oluşturduğunu, önce verdikleri raporda belirtilen "miri arazi" nitelemesinin Yargıtay'ca kabul edilmiş olduğunu, fakat bilirkişilerin raporunda bu nitelemeden sonra vardığı sonucu hiç nazara almayarak, Arazi Kanunnamesinin 20. maddesinin aradığı maddi vakıalar gerçekleşmiş kabul edilerek, sonuca varıldığını, bu durumda Türk Usul Hukukunun ve A.İ.H.S.'nin güvenceye bağladığı "Adil yargılama hakkının" açık ve ağır ihlalini oluşturduğunu, Arazi Kanunnamesinin 20. maddesinin uygulanabilmesi için 4 Ekim 1926 tarihinden önce bu maddenin aradığı koşulların gerçekleşmesinin gerektiğini, somut olayda taviz bedelini ödeyen kişiler lehine karine (kesintisiz zilyetlik) olduğunu, eski Medeni Kanunun, Tatbikat Kanununun 43. maddesinin Arazi Kanunnamesinin eski miri arazi menşeli araziye uygulanan bütün hükümlerinin yürürlükte kaldırıldığını, bu konuda Türk Hukukunda tartışmanın bulunmadığını, tartışmanın "Emval-ı Metruke" denilen hizmet malları dışında kalan "ortak yararlanma konusu mallar" için olduğunu, değinilen ağır ve açık usulsüzlüklerin A.H.İ.M.'ne başvurulmasını mümkün ve gerekli kıldığını, esasen Arazi Kanunnamesinin 20. maddesi modern hukuk anlamında bir "kazandırıcı zamanaşımı" maddesi olmadığı için, hadisemizde uygulanmasına imkan da olmadığını, 23 Ağustos 1331 (1915) tarihli Temyiz Mahkemesi kararında "Tapu kaydı mutasarrıfı doğru olarak gösteriyorsa, Arazi Kanunnamesinin 20. maddesinin uygulanmayacağının" kabul edildiğini" bildirmiştir.]