muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/3363, Karar No: 2025/6153, Tarih: 22.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2025/3363 E.  ,  2025/6153 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/404 Esas, 2024/431 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Afyonkarahisar 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.10.2024 Tarihli ve 2005/762 Esas, 2005/1401 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve mahkemenin 1.07.2019 tarihli ek kararıyla kendisine ... vasi olarak atanmıştır.

Vasi 03.01.2024 tarihli dilekçesi ile, kısıtlının ... Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğünde bakım altında bulunması nedeniyle adresinin Nevşehir iline alınması için kendisine yer değiştirme izni verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 17.10.2024 tarihli ek karar ile, yapılan kolluk araştırması ile kısıtlının adresinin '... Mevkii, ... Sokak No:22 .../ NEVŞEHİR' olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle vasiye adres değişikliği için izin ve yetki verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B.Gülşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 05.11.2024 Tarihli ve 2024/404 Esas, 2024/431 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı ... isimli şahsın hangi gerekçe ile kısıtlandığının bilinmediği, dosya aslının olmadığı gibi gerekçeli kararın da gönderilen belgeler içerisinde bulunmadığı görülmekle; adres değişikliği nedeni ile vesayet dosyası hakkında yetkisizlik kararı verilmesi için öncelikle dosya içesinde verilmiş bir kısıtlılık kararının bulunmasının gerektiği, dosya içerisinde bulunan diğer belgeler ile dosya hakkında işlem yapılamayacağı ayrıca kısıtlının mernis adresinin de hâlen Afyonkarahisar olarak göründüğü anlaşılmakla dosyanın geldiği yer olan Afyonkarahisar 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna dair karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlının adresinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

C. Değerlendirme

Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Afyonkarahisar 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun'un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olduğundan vesayet dosyasının takibi ile Gülşehir Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gülşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,22.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7559, Karar No: 2015/732, Tarih: 15.01.2015

**9. Hukuk Dairesi         2013/7559 E.  ,  2015/732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, dini ve milli bayram ücreti, maaş alacağı, asgari geçim indirimi faiz alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haklı olarak sona erdirdiği gerekçesiyle kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, bayram genel tatil ücreti, asgari geçim indirimi alacakları istemiştir

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı temsilcisi duruşmada davacıya kıdem tazminatı ile 4 aylık ücret borçları bulunduğunu açıklamıştır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olarak feshettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi

halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut olayda, davacının dava dilekçesinde 18.00’e kadar çalıştığını belirtmesine rağmen mahkemece 08.30-18.30 arası hesaplama yapan bilirkişi raporu uyarınca hüküm kurulması, ayrıca davacı tanığının beyanına göre ara dinlenmesi 1 saat 20 dakika düşülmesi yerine, 1 saat olarak belirlenerek ara dinlenmenin 20 dakika eksik düşülmesi hatalıdır.

3- Öte yandan davacının kullandığı izinleri gösterir imzalı izin defteri sureti dosyaya sunulmuş olmakla söz konusu belge değerlendirilmeden izin ücreti alacağına hükmedilmesi hatalıdır.

4- Bundan başka ödenmediği belirlenen 2011 ve 2012 yıllarına ait toplam 7 aylık ücret alacağı hüküm altına alınmış ise de, dosyaya imzalı Ekim 2011 ayı bordrosu sunulması, temyiz dilekçesi ekinde de Eylül 2011 ayına ait imzalı bordo sunulması ve ödeme iddiasının itiraz mahiyetinde olup yargılamanın her aşamasında değerlendirilecek olmasına göre, söz konusu bordrolar dikkate alınıp değerlendirilmeden karar verilmesi de hatalıdır.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6078, Karar No: 2021/10020, Tarih: 09.11.2021

**11. Ceza Dairesi         2018/6078 E.  ,  2021/10020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

1) Sanık hakkında, ölen ...'e ait çekleri, ... adına imzalayarak alacaklısı kendisi olacak şekilde keşide etmek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; Sandıklı ... Bankası Şubesi tarafından dosyaya getirtilen ve ön yüzlerinde ''iptal'' ibaresi bulunan iddianameye konu 3103929 ve 3103930 numaralı çeklere ilişkin sanığın savunmasında, ölen ... ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu, birbirlerine karşılıklı olarak teminat çekleri verdiklerini, iki adet 20.000 TL bedelli çeklerin de ölen ... tarafından kendisine teminat olarak verilen çeklerden olduğunu, bu çekleri de cirolayarak ...'ya teminat olarak kullanması için verdiğini ve ...'in ölmesinden sonra bu çekleri geri alarak üzerilerine ''iptal'' şerhi düşerek bankaya teslim ettiğini, ...'in felçli olması nedeniyle çeklerdeki yazıları kendisinin yazmış olabileceğini beyan etmesi, 16.12.2014 tarihli Adli Tıp Kurumu raporuna göre de suça konu çeklerdeki ön yüz yazıların sanığın eli ürünü olup, keşideci imzalarının sanığa ait olup olmadığı yönünde tespit yapılamadığının belirtilmesi karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti ve sanığın suç kastınının bulunup bulunmadığının belirlenmesi bakımından, öncelikle suça konu çeklerin hangi tarihte, kim tarafından ve ne şekilde ilgili bankaya ibraz edildiğinin tespit edilmesi, katılanların sanık tarafından kullanıldığını iddia ettiği ve çek asıllarına ulaşılamaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen ..., .., ..., ..., ... numaralı çekler ve suça konu ... ve ... numaralı çeklerin ait olduğu çek koçanından keşide edilen çeklerin tamamı araştırılarak bu şekilde sanık ve ölen ... arasında sanığın savunmasında belirttiği şekilde ticari ilişki mevcut olup olmadığının araştırılması, daha önce bu şekilde keşide edilip teminat olarak kullanılan veya ödenen çekler olup olmadığının sanıktan sorulmak suretiyle ilgili bankalar ve icra daireleri nezdinde araştırılması ile suça konu çeklerde 2. ciranta olarak görünen ...'nun CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; suça konu çekleri sanıktan hangi hukuki ilişkiye dayanarak aldığının ve ne sebeple geri verildiğinin sorulmasından sonra sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın kastının ve hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması yasaya aykırı,

2) Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2) Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 09.11.2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

Karşı Görüş

Sayın çoğunluğun sanık hakkında eksik araştırma ile mahkumiyetine karar verildiğine ilişkin bozma düşüncesine iştirak etmek mümkün bulunmamıştır, zira;

Suça konu iki çekin ölen ...'e ait olduğu, sahte belge düzenleme suçuna ilişkin soruşturmanın çek sahibi ...'in ölümünden sonra mirasçılarının ölen ...'e ait sahteleştirilmiş çeklerin sanıkta olduğu yönünde duyumları üzerine yaptıkları şikayet ile başladığı, menfi tespit davasına konu edildiği anlaşılan çeklerde keşideci imzalarının ölen ...'e ait olmadığı çeklerdeki ön yüz yazıları, bir kısım ve rakamlar ile1. ciranta olarak atılan imzaların sanığın eli ürünü ancak keşideci imzasının sanığa ait olup olmadığının belirlenemediği ve sanığın suça konu 20.000 TL' lik 2 çeki ölmeden önce ...'in kendisine veridiğini ölümünden sonra bu çeklerin üzerine iptal yazarak bankaya teslim ettiğini ifade ettiği olayda; sayın çoğunluğun eksik araştırma konusu ettiği hususların suça konu çeklerin çeklerin hangi tarihte kim tarafından ne şekilde bankaya ibraz edildiğinin araştırılması, çek asıllarına ulaşılamadığı için kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilen ...- ...- ... nolu çeklerin ait olduğu çek koçanından keşide edilen çeklerin tamamının araştırılarak sanık ile ölen ... arasındaki ticari ilişkinin bulunup bulunmadığının tespiti, teminat olarak kullanılan ve ödenen çekler olup olmadığının bankalar ve icra dairelerinden araştırılması ve suça konu çeklerdeki 2. Ciranta olarak adı bulunan ...'nun tanık olarak çekleri hangi hukuki ilişkiye istinaden aldığı ve geri verdiğinin sorulması hususlarına hasredilmesi karşısında eksik araştırma konusu hususlar incelendiğinde;