muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/800, Karar No: 2023/3563, Tarih: 04.07.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan kusur belirlemesinin hatalı olduğu, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda kadının tam kusurlu olduğu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği, geçmişte yaşanan olayların kadın tarafından affedildiği, kadın yararına tazminata ve erkeğin tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, ortak çocuk yararına hükmedilen nafaka miktarlarının az olduğu, ziynet alacağı davasının kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek; hükmün tamamı yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından erkeğe yüklenen kusurlu davranışların dosya kapsamı ile ispat edildiği, erkeğin tam kusurlu davranışları nedeni ile kadının dava açmakta haklı olduğu, kadın yönünden 4721 sayılı Kanunu'nun 166 ıncı maddesinin birinci fıkrası koşullarının oluştuğu, davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kadın yönünden yaşanan olayların affedildiğini veya hoşgörü ile karşılandığını gösteren delillerin bulunmadığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre velâyeti babaya verilen ortak çocuk yararına hükmedilen iştirak nafakası miktarının yerinde olduğu, kadın yararına maddî ve manevî tazminata ilişkin koşulların oluştuğu, tanık beyanları ve dosyadaki diğer deliller ile kadının kabul edilen miktar, cins ve gramda ziynet eşyalarının varlığını ve erkek tarafından bozdurulduğu iddiasını ispatladığı, bu nedenle ispat yükünün yer değiştirdiği, erkeğin, iade şartı olmadan ziynet eşyalarını aldığı iddiasını ispatlayamadığı, ziynet alacağı talebinin kabulünün doğru olduğu, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile re'sen bakılacak kamu düzenini ilgilendiren hususlar dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesinin vaka ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı erkek vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı erkek vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararının hatalı olduğu belirtilerek istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle boşanma davasının kabulü ve fer'îleri ile ortak çocuk yararına hükmedilen nafaka miktarları yönünden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

B. Temyiz Sebepleri

Davalı erkek vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararının hatalı olduğu belirtilerek istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle boşanma davasının kabulü ve fer'îleri ile ortak çocuk yararına hükmedilen nafaka miktarları yönünden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

. Uyuşmazlık, taraflar arasında görülen boşanma davasında, taraflar arasında evlilik birliğinin sarsılmasına sebebiyet verecek nitelikte geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, davanın kabulü ile boşanmaya hükmedilmesinin yerinde olup olmadığı, davacı kadın yararına maddî ve manevî tazminat verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı, erkeğin tazminat taleplerinin reddinin yerinde olup olmadığı, ortak çocuk yararına hükmedilen nafaka miktarlarının hakkaniyete uygun olup olmadığı, af iddiasının ispatlanıp ispatlanmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı Kanun`un 4 üncü maddesi, 6 ncı maddesi, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 169 uncu maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 182 inci maddesi, 327 inci maddesi, 328 inci maddesi, 330 uncu maddesi; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci ve 51 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle ortak çocuğun incelme tarihi itibarıyla ergin olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı erkek vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12429, Karar No: 2014/11482, Tarih: 05.05.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/12429 E.  ,  2014/11482 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2011/246266

MAHKEMESİ : Çerkezköy 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 08/03/2011

NUMARASI : 2009/37 (E) ve 2011/123 (K)

SUÇ : Basit yaralama

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Mağdurenin 21.11.2008 tarihli kolluk ifadesinde kronolojik olarak ve özetle, karşı çıkmasına rağmen kendisine ev işleri yaptırdığı, tehdit ve hakaretlerde bulunduğu, sanığın söylediği işleri yapmadığında ''saçını çektiği'', iki gün önce ayağına ''çatal batırdığı'', 21.11.2008 günü ayağıyla ''sağ ayağı üzerine bastığı'' yönündeki beyanı ve mağdureyi karakola getiren O.. T..'ın kolluk aşamasındaki anlatımı ile doktor raporu gözetilerek; mağdurenin okul arkadaşı olduğu anlaşılan O.. T..'ın kızının, mağdurenin sınıf ve rehberlik öğretmenlerinin dinlenerek, davranışlarında eskiye yönelik değişiklik olup olmadığı, derslerindeki başarısında olumsuzluk yaşayıp yaşamadığı ve olaylar hakkında kendilerine bilgi verip vermediği hususları sorularak tüm deliller toplanıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde iki kez kasten yaralama suçundan hükümler kurulması,

2- Kabul ve uygulamaya göre de;

a- Sanık tarafından mağdurenin ayağına çatal batırıldığından bahisle mahkumiyetine karar verilirken TCK.nun 86/3. madde ve fıkrasına giren iki halin olayda gerçekleşmesi nedeniyle bu hallerden birinin temel cezanın tayininde diğerinin ise 86/3. maddenin uygulanmasında dikkate alınması gerektiği gözetilmeden, 86/2. madde ile alt sınırdan ceza tayini ve 86/3, b-e maddeleri uyarınca yarı oranında artırım yapılarak eksik ceza tayini,

b- Mahkemece TCK.nun 86/2, 86/3-b. maddeleri ile ceza tayin edilirken

maddi olayın ne şekilde kabul edildiği, mağdurenin beyan ettiği olaylardan hangisinden dolayı hüküm kurulduğu gerekçeli kararda denetime olanak verecek şekilde tartışılıp açıklanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

c- Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 03.02.2009 tarih ve 2008/11-250 2009/13 sayılı kararında da kabul edildiği gibi, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinde nazara alınacak zararın maddi zarar olduğu, manevi zararı kapsa- madığı, sabıkası bulunmayan sanık hakkında 5271 sayılı CMK.nun 231/6-b madde, fıkra ve bendi uyarınca, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak yeniden suç işleyip işlemeyeceği hususunda oluşan kanaate göre hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmesi gere- kirken, dosyaya yansıyan bir zarar bulunmadığı da gözetilmeden, sanık tarafından katılanın zararlarının giderilmediğinden bahisle yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, C.Savcısı ile sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. mad- desi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. ve 326/son maddeleri gereğince C.Savcısının temyizinin lehe olduğu gözetilerek ceza miktarı yönünden kazanılmış hak saklı kalmak kaydıyla (BOZULMASINA), 05.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16356, Karar No: 2012/9712, Tarih: 09.04.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/16356 E.  ,  2012/9712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, CG1-3 Blok 22 numaralı konutu satın almak için davalı idare ile 23.5.2006 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, teslim süresinin 16 ay olarak kararlaştırıldığını, dairenin 23.9.2007 tarihinde teslimi gerekmesine rağmen 19.2.2009 tarihinde teslim edildiğini, ayrıca ayıplı teslim nedeniyle de kendisinin konutta onarım ve tadilat yaptığını, davalının geç teslim nedeniyle oluşan kira kaybı ve onarım bedelinden sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 5976,01 TL’nin tahsilini istemiş, 30.5.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini 8375,30 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı davacının 27.10.2010 tarihinde konutu başkasına devir etmesi nedeniyle talepte bulunamayacağı diğer taleplerin de yersiz olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece geç teslim ve ayıplı imalat nedeniyle oluşan 8875,30 TL maddi tazimatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı eldeki davada davalıdan satın aldığı dairenin kendisine ayıplı olarak ve geç teslim edilmesi nedeniyle ayıp bedeli ve kira kaybı tazminatı istemiştir. Taraflar arasında düzenlenen 23.5.2006 tarihli sözleşmenin 5. Maddesinde “alıcının anahtar tesliminden itibaren bir yıl sonra ... bu sözleşmeden doğan haklarını 3. Şahıslara devredebilir. Devir alan 3. Şahıs devir edenin sahip olduğu ... bu sözleşmede yer 2011/16356 2012/9712

alan hak ve yükümlülükleri de devralır” hükmü mevcut olup, sözleşmenin bu hükmü tarafları bağlar. Davacının davaya konu daireyi 19.2.2009 tarihinde teslim aldığı ve 27.10.2010 tarihinde dava dışı şahsa devir ettiği ve eldeki davayı da 3.12.2010 tarihinde açtığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin az yukarıda açıklanan 5. Maddesi uyarınca davacı, davaya konu konutu dava dışı şahsa devir ettiğinden, sözleşmeden kaynaklanan herhangi bir hakkı davalıdan isteyemez. Bir başka anlatımla davacı, daireyi devir ettiği için davalıdan herhangi bir talepte bulunamaz. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; temyiz olunan kararın davalı yararına bozulmasına, (2) numaralı bent uyarınca davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 10.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4166, Karar No: 2024/6078, Tarih: 05.09.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/4166 E.  ,  2024/6078 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/407 Esas, 2023/414 Karar

HÜKÜM : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. ... ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/37 E., 2020/292 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali, tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri ve fer'i müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri ve fer'i müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “RED BULL” markalarının sahibi olduğunu, dava dışı ... Company Ltd. Şti.'ye ait 2017/06348 sayılı tasarım ve 2017/27336 sayılı marka başvurularının müvekkilinin daha evvel yapmış olduğu itirazlar sonucunda reddedildiğini, 2019/00183 sayılı davaya konu tasarımın ise bahsi geçen reddedilmiş marka ve tasarım ile çok benzer olup bu nedenle yeni ve ayırt edici olmadığını, davaya konu tasarım ile davaya gerekçe tasarım ve marka tescillerinden ve anılan markalardaki renklerden ve ibareden yola çıkılarak yapılmış bir başvuru olduğunu, genel renk kompozisyonu, mavi, gri ve kırmızı renk dağılımının homojen olmaması, bir rengin diğerlerinden daha yoğun kullanılması, her bir tasarımda “baisun” kelime unsurunun yer alması gibi bir çok ortak özelliğin bulunduğunu, davaya konu tasarımın hem bahsi geçen marka ve tasarımlar hem de müvekkilinin 30 yıldır piyasada bulunan ambalaj deseni karşısında yeni olmadığını, davaya konu tasarım ile çok benzer olan 32. sınıfta tescili istenen 2017/106191 sayılı marka başvurusunun davalı kurum kararı neticesinde davaya gerekçe marka ile benzer görüldüğünü, aynı şekilde 2017/106195 sayılı markanın da benzer olarak reddedildiğini, davaya konu tasarımın ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, enerji içecekleri ambalajlarının çok farklı şekillerde yaratılmasının mümkün olduğunu, desen ve renk kullanımında sonsuz bir seçim özgürlüğünün bulunduğunu, halbuki dava konusu tasarımın, dava gerekçesi 2017/27336 ve 2017/06348 marka ve tasarım ile neredeyse birebir aynı olduğunu, ayrıca yine müvekkili ambalaj görselleri ile de benzerlik yarattığını ileri sürerek 2019/T-462 sayılı YİDK kararının iptaline, 2019/00183 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Fer'i müdahil vekili, davacının herhangi bir delile dayanmayan soyut iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkiline ait marka isminin "BAISUN" olup markayı oluşturan kelimeler dahil logo, renklendirme ve yazı karakterleri ile davacı firma markasını oluşturan kelime arasında iltibasa yol açacak derecede benzerlik bulunmadığını, davacının müvekkiline ait tasarımları gerekçe göstererek 2019/00183 sayılı tasarımın hükümsüzlüğünü isteme hakkı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre dava konusu 2019/00183 sayılı tasarım başvurusuna konu kutu içecek ambalaj tasarımının, davacının işlem ve dava dosyasına dayanak yaptığı 2017/06348-1 sayılı tasarım ve 2017/27336 sayılı marka görseli karşısında yeni olduğu ve fakat bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici olmadığı, genel olarak benzer olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 2019/T-462 sayılı YİDK kararının iptaline, 2019/00183 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm davalılar vekilleri ve fer'i müdahil vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, içerisinde tasarım konusunda uzman bilirkişinin de yer aldığı heyet tarafından düzenlenen, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre davaya konu 2019/00183 sayılı kutu içecek ambalaj tasarımının 2017/06348-1 sayılı tasarım ve 2017/27336 sayılı marka karşısında yeni olduğu ve fakat ayırt edici olmadığı anlaşıldığından davalılar vekilleri ve fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karar davalılar vekilleri ve fer'i müdahil vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali, tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 186 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilleri ve fer'i müdahil vekilinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

05.09.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/33287, Karar No: 2013/25040, Tarih: 18.11.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/33287 E.  ,  2013/25040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverenin işçisi olduğunu, ancak kayden alt işveren işçisi olarak gözüktüğünü, alt işverenliğin muvazaalı olduğunu, ... sözleşmesinin bildirimsiz ve sendikal nedenle feshedildiğini ileri sürerek, müvekkilinin işe iadesine, boşta geçen süre ücretinin belirlenmesine ve sendikal tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkilinin işçisi olmadığını belirterek husumet itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da, deri üretimi yapan alt işverene üretim yaptırmama kararı aldıklarını, bunun üzerine işyerinin kapanması nedeniyle alt işveren... Dönüşüm San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ... sözleşmesinin feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, ... 1. ... Mahkemesinin 2011/1045 esas, 600 karar sayılı ilamı ile davalı ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun kabul edildiği, bu nedenle davacının, asıl işveren davalı Kampana Deri ve ... San. ve Tic. A.Ş. işçisi olduğu ve feshin sendikal nedenle yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve sendikal tazminata karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır.

4857 sayılı ... Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından sözedilmemiştir. İşveren, amaç

ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararları, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin ... sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan nedenlerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan nedenlerden dolayı da alınabilir. Bu nedenler, bir ya da birden fazla işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa, dikkate alınmalıdır.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan nedenlerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan nedenlerden dolayı da alınabilir. Bu nedenler, bir ya da birden fazla işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa, dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında ... görme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını ve feshin geçerli nedenini oluşturduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. ... sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil teknik denetim kapsamında bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

Dosya içeriğinden, 08.06.2005 tarihinden beri çalışan davacının ... sözleşmesinin, alt işveren ... Atık Dönüşüm San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.05.2012 tarihli fesih bildirimi ile fason imalatı yapılan Kampana Deri ve ... San. ve Tic. A.Ş.'nin üretimi durdurarak fabrikayı kapatma kararı aldığı gerekçesiyle geçerli nedene dayanılarak feshedildiği anlaşılmaktadır.