muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/15382, Karar No: 2007/15778, Tarih: 10.12.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/15382 E.  ,  2007/15778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.11.2006 gününde verilen dilekçe ile taşınmazlar tapusunun iptali ile mera olarak sınırlandırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 23.5.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında toplam 13.692 metrekare yüzölçümündeki 6 ve 7 parsel sayılı taşınmazlar kök 2.4.1937 tarih 4 numaralı tapu kaydına dayanılarak ... adına tahdit ve tescil edilmiştir.

Davacı Hazine, sonradan ifraz ile 10 ve 11 sayısını alan 6 ve 7 parsellerin revizyonu olan tapu kaydı 3676 metrekare’den ibaret bulunduğundan, miktar fazlasının meradan kazanıldığını ileri sürerek her iki taşınmaz toplamından 3676 metrekare dışındaki kısmın iptali ile mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece dava red edilmiştir.

Hükmü davacı Hazine temyiz etmiştir.

Mera, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen yada kadimden beri bu amaçla kullanılan taşınmazlardır. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bu gibi yerler kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile mülk edinilerek özel mülkiyete konu teşkil etmez. Gerçekten; iddia edildiği gibi kayıt miktarı olan 3676 metrekare dışındaki yer mera ise bu kısma ait davalılar tapu kaydının iptali ve mera niteliği ile sınırlandırılması gerekecektir.

Burada üzerinde durulması gereken diğer bir sorunda tapu kaydının özelliğidir. Taşınmazın revizyonu olan 2.4.1937 tarih 4 numaralı kök kayıt 3676 metrekare yüzölçümünde olup, dere,dere, dere, yol ve İsa’nın ...

sınırlarıyla çevrilidir. Kural olarak da dere sınırı gayrı sabit sınırdır. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20/C maddesince de değişebilir ve genişletmeye elverişli nitelikteki kayıtlara miktarı ile itibar etmek, kayıt miktar fazlasının sınırdaki genişleme ve değişmeye elverişli bölümünden kazanıldığını kabul etmek gerekir. Diğer yandan, taşınmaz eylemli durumda mera olan 15 ada 1 parsel sayılı taşınmazla çevrilidir.

sınırlarıyla çevrilidir. Kural olarak da dere sınırı gayrı sabit sınırdır. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20/C maddesince de değişebilir ve genişletmeye elverişli nitelikteki kayıtlara miktarı ile itibar etmek, kayıt miktar fazlasının sınırdaki genişleme ve değişmeye elverişli bölümünden kazanıldığını kabul etmek gerekir. Diğer yandan, taşınmaz eylemli durumda mera olan 15 ada 1 parsel sayılı taşınmazla çevrilidir.

Mahkemece taşınmazın niteliği hakkında sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle, davacı hazineden 11, 10 ve 7 parsel sayılı taşınmazlardan dava konusu yapmadığı 3676 metrekarelik kısmının neresi olduğu sorularak krokisine işaretlenmelidir. Diğer taraftan; anılan parsellerin mera olan 15 ada 1 parselin uzantısı ve doğal tamamlayıcısı olup olmadığı hususu üzerinde önemle durulmalıdır. Bunun içinde ziraat mühendisi kişilerden oluşturulacak bilirkişi kuruluna yeniden yerinde keşif yapılarak, 15 ada 1 parsel sayılı mera taşınmazından ve çekişme konusu parsellerden sondaj usulü ile bitki ve toprak örnekleri almaları sağlanmalı, bunlar laboratuar ortamında incelenmeli, çekişmeli parsellerin 15 ada 1 parsel gibi mera özelliği gösterip göstermediği bilirkişilerce Yargıtay denetimine elverecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli olarak incelenmelidir.

Bu yönler göz ardı edilerek orman ve ziraat mühendisi bilirkişiden alınan yetersiz raporlarla yetinilmesi suretiyle davanın yazılı olduğu şekilde reddi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, 10.12.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/1223, Karar No: 2009/3079, Tarih: 14.04.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/1223 E.  ,  2009/3079 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, davacılardan ...’nun davacı şirketin, davalılardan ...'ın ise davalı şirketin ortağı ve yöneticisi olduğunu, davacıların 4 adet kamyonu...Bankası Sanayi şubesinden sağlanan kredi ile davalılardan aldıklarını, davalı ...’ın kredilere kefil olduğunu, davacıların kredi borcunu kısmen ödeyememesi üzerine davalıların kredi borcu için 10.344.08 YTL’yi bankaya ödediklerini ve bu ödeme karşılığı müvekkillerinden teminat istediklerini, davacı şirkete ait 5 çekin imzalı ve ancak boş olarak davalılara verildiğini, çeklerden birinin 88.000.00 YTL olarak doldurulup Samsun 1.İcra Müdürlüğü 1999/880 nolu dosyası ile icra takibine geçildiğini ve davacının taşınmaz kaydına haciz konulduğunu,diğer bir çekin ise 26.230.00 YTL olarak doldurup Samsun 1.İcra Müdürlüğü 2000/723 nolu dosyası ile takibe konulduğunu, bunun nakden ödenip, ibraname alındığını, borca karşılık verilen temlikname ile 18.700.00 YTL’nin ödendiğini banka havaleleri ile 9.489.00YTL ödeme yapılıp, davacı yana ait 3 adet kamyonunda davalıların gösterdikleri kişilere satılıp,parasının davalılara ödendiğini, bu ödemelerden sonra Samsun 1.İcra Müdürlüğünün 1999/880 nolu dosyasındaki hacizlerin fekki isteminden sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya dair haklar saklı kalarak 08.04.1999 keşide tarihli, 88.000.00 YTL tutarlı çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine, çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 25.05.2007 tarihli dilekçe ile davacılara ait taşınmazın icra marifetiyle sattırıldığını, davalıların 88.000.00 YTL tahsil ettiklerini bildirerek fazla haklar saklı kalarak 88.000.00 YTL’nin istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, iddia olunan alacağın davalılardan ...’a ait olup diğer davalı şirketle ilgisi bulunmadığını, davanın davalı şirkete yöneltilemeyeceği gibi iddiaların varit olmadığını ileri sürüp davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalılar vekili, iddia olunan alacağın davalılardan ...’a ait olup diğer davalı şirketle ilgisi bulunmadığını, davanın davalı şirkete yöneltilemeyeceği gibi iddiaların varit olmadığını ileri sürüp davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma alacaklısı ... olan icra dosyaları, tarafların yemin teklifinde bulunmayacaklarına dair beyanları, çek, toplanan delillere göre davalılardan ...’ın davacıların kredi borcunu kefil sıfatıyla ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davaya konu 88.000.00 YTL tutarlı çekin davalının kredi borcunu ödemesi nedeniyle borcun teminatı olarak verilip verilmediği ve ödemelerin bu çeke mahsuben yapılıp, yapılmadığından kaynaklandığı, dosyaya sunulu banka dekontları ve temliknameden davacıların davalıya 28.189.00 YTL ödemede bulundukları, davalının bu ödemelerin başka borca ilişkin olduğuna dair savunmasını, davacının da diğer ödeme iddialarını kanıtlayamadığı, davacının kamyon alımı ile ilgili kredi sözleşmesinde kefil olarak sadece davalı ...’ın yer aldığı bu nedenle diğer davalı şirkete husumet tevcih edilemeyeceği, davacının çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ve davalı tarafından tahsil edilen bedelin istirdadını da talep ettiği, ancak icra dosyası kapsamında borcun tamamen ödenmemiş olması nedeniyle, geri alma isteminde bulunulamayacağı gerekçesiyle, davalı şirket hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, menfi tespit davasının kısmen kabulü ile 08.04.1999 keşide tarihli 88.000.00 YTL tutarlı çek nedeniyle davacıların davalıya 28.189.00 YTL borçlu olmadıklarının tespitine, söz konusu çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ve davalı tarafından alınan bedelin istirdadına ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, 14.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/31531, Karar No: 2014/1493, Tarih: 21.01.2014

**4. Ceza Dairesi         2012/31531 E.  ,  2014/1493 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2011/308261

MAHKEMESİ : Alanya 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 01/06/2011

NUMARASI : 2009/756 (E) ve 2011/292 (K)

SUÇ : Tehidit

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

1-Sanığın suçu inkara yönelik savunması, tanık Fadime'nin sanığın olay yerinde bulunup bulunmaması ile ilgili aşamalardaki çelişkili anlatımları ve katılanın kendisini tehdit edenleri tanımadığına ilişkin beyanı karşısında, eylemin sanık tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin kesin biçimde belirlenebilmesi açısından sanık, katılan ve tanığın yöntemince duruşmaya çağrılarak teşhis işlemi yaptırılması ve tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçe ile hüküm kurulması,

2- Kabule göre de; sanık hakkında kolluk tarafından düzenlenen, 29/04/2010 tarihli adres araştırma ve 03/08/2010 tarihli, sosyal ve ekonomik durum araştırma tutanağında, sanığın Manisa Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde tedavi gördüğünün belirlenmesi karşısında, sanığın akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmış olup olmadığı konusunda yöntemince rapor alınarak TCK'nın 32. maddesinin sanık hakkında uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan hükümlülük kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık M.. T.. müdafiinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 21/01/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15153, Karar No: 2015/23062, Tarih: 03.12.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/15153 E.  ,  2015/23062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/03/2015

NUMARASI : 2015/71-2015/214

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare ile bir kısım davalı vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davacı idare ile bir kısım davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı idare ile bir kısım davalı vekillerinin temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, davacı idare ile bir kısım davalı vekillerinden ayrı ayrı peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 03/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12157, Karar No: 2025/2094, Tarih: 17.02.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/12157 E.  ,  2025/2094 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1995 E., 2023/2158 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/85 E., 2023/42 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar vermek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve hayati önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından sağlık uygulama tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Bölge Adliye Mahkemesince, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir hale gelmesi için talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiçbir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 Faz'dan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. Faza aittir. Bu aşamada geniş hasta gruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.