muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/589, Karar No: 2023/86, Tarih: 15.02.2023

Tanık ... kollukta; kendisinin işyerinde bulunmadığı bir sırada, yanında çalışan ... isimli kişinin yine çalışanı yaşı küçük ...'a cinsel tacizde bulunduğunu öğrendiğini, sonra ... ve ...'in ...'i dövdüklerini duyduğunu, sonra ...'in de bunu annesine söylediğini, annesi ...'un yanına gelerek neden benim çocuğumu dövdünüz, sizi öttüreceğim, "...'a her şeyi söyledim, hepinizi öldürecek, sizi mahallede barındırmayacağım" diye bağırarak küfürler etmeye başladığını, kendisinin ise "Bağırmana gerek yok, oğlun sana bunu söyledi mi haklı gibi bağırıyorsun, ...'ın numarasını verirsen arar konuşurum" dediğini, kadının ikna olmayarak ve bağırarak uzaklaştığını, sonra 17.05.2015 tarihinde saat 21.30-22.00 sıralarında evinde iken 9832 ile biten bir telefon numarasından arandığını, telefondaki kişinin kendisini ... olarak tanıttığını ve "Benim kayınbiraderimi dövmüşsünüz, neden dövdünüz, hepinizi öldüreceğim" dediğini, kendisinin de küfür etmiş olabileceğini ancak hatırlamadığını, sonra konuyu uzatmamak için Sağlık Ocağında oturan amca oğlu ...'nın yanına gittiğini, orada ..., ... ve ... ile alkol aldıklarını, ...'e ... isimli birinin kendisini aradığını, restleştiklerini söylediğini, ...'in kendisine "Boşver birşey olmaz, telefonu kapat, onların da kafası iyidir şimdi erkeklik yapıyorlar" dediğini, aradan yarım saat geçtikten sonra ... marka bir araçla ..., ... ve ... isimli şahısların inip yanlarına geldiklerini, ...'in ... ile konuşmaya başladığını, bu sırada ...'ın bağırarak küfür ettiğini, sonra ...'e kimse laf söyleyemez, kimse karışamaz deyip ...'e yumruk attığını, ...'in önce yere düştüğünü sonra yerden kalkarken belindeki tabancayı çıkartıp ...'in bacağına ateş ettiğini, ...'in kaçmaya başladığını, ...'in arkasından sıkmaya devam ettiğini, bunu üzerine ...'ın aracın baajından bir pompalı tüfek çıkarttığını, ...'in hemen koşarak ...'ın elinden tuttuğunu, ...'ın elindeki tüfek ateş alınca ...'in elinin parçalandığını gördüğünü, ...'in kaçmaya başladığını bu sırada ...'ın tüfeği tekrar kurduğunu, tekrar ...'in arkasından sıkacağı sırada ... olarak bildiği şahsın ...'a "Dur oğlum ne yapıyorsun?" diyerek bağırdığını, tüfeğin önüne geçtiğini, bu esnada ...'ın tüfeği ...'e doğru ateşleyerek ...'i karnından vurduğunu, ...'in yere düşmesiyle birlikte ... ve ...'in gledikleri araca binerek olay yerinden kaçtıklarını, olay yerinde bulunan ... ve ...'in ...'i araca koyarak hastaneye götürdüklerini, bu olayın ... ve annesi ... nedeniyle çıktığını düşündüğünü,

Mahkemede; önceki ifadelerini tekrarla, sanık ile tanışıklığı olduğunu ancak samimiyeti olmadığını, olay sırasında ...'in ...'e yumruk attığını, ...'in silahıyla ...'in ayağına yere doğru ateş ettiğini, ...'in kaçmaya başladığını, ...'in kovalamadığını ancak bir el daha ateş ettiğini hatırladığını, sonra sanığın araca doğru yöneldiğini, bagajdan küçük pompalı bir tüfek çıkarttığını ve ... ile boğuşmaya başladıklarını, boğuşma sırasında sanığın bir eliyle tetiğe bastığını, ...'in elinden yaralandığını, ...'in yere düştüğünü, maktulün araya girerek sanığa "Dur yapma" dediğini ancak sanığın ikinci kez tetiğe basıp maktulü vurduğunu, sanık ile ...'in sarhoş olduğunu ancak maktulü bilmediğini,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; 17.05.2015 tarihinde saat 13.00'te arkadaşı sanık, sanığın tanımadığı bir arkadaşı ile birlikte arkadaşı ...'e ait ... palaklı araçla ... Çayı'na gittiklerini, yanındaki tabanca ve sanığa ait tüfekle atış yaptıklarını, alkol aldıklarını, sonra sanığın kız arkadaşı ile ...'a gideceğini söylemesi üzerine sanığı evine bıraktığını, aracın kendisinde kaldığını, sonra ..., maktul ve ... ile birlikte 17.30 sıralarında ... Çay Salonunda buluştuklarını, bu arkadaşlarını araca aldığını, ... Kuruyemiş'ten içki aldıklarını, sonra maktulün "Beni indirin" dediğini ve araçtan indiğini, sonrasında ..., ... ve kendisinin havaalanı tepeye doğru giderek alkol almaya başladıklarını, bu sırada ...'yı arayan maktulün yerlerini sorduğunu, maktulün siyah bir motorsiklet ile bulundukları yere geldiğini, saat 21.00 sıralarında peş peşe il merkezine geldiklerini, sonra ...'nın motoru çay salonuna bıraktığını ve birlikte tekrar dört kişi (..., ..., ... ve kendisi) askerlik şubesinin önüne gittiklerini, sanığın ...'yı arayarak nerde olduklarını sorduğunu, sonra sanığın yanlarına geldiğini, ..., maktul ve sanık ile birlikte aynı araca binerek alkol almaya başladıklarını, bu sırada sanığın kendisine gelen ulan adam telefonu açsana yazılı Facebook mesajını gösterdiğini, sonra sanığı bir telefonun aradığını, arayan kişinin seni de kardeşini de yaşatmayacağım şeklinde konuştuğunu, arayan kişinin ... olduğunu anladığını, kendisinin de telefonda konuşmaya çalıştığını, ...'in "Senlik bir durum yok ben ...'ın kardeşini öldüreceğim" diyerek küfür ettiğini, herkesin bu konuşmaya şahit olduğunu, maktulün lafa girerek "Ben bunları daha önce Sağlık Ocağının orda içerlerken gördüm, isterseniz oraya gidip bakalım, ordalarsa konuşur tatlıya bağlarız" dediğini, sonra birlikte ... Sağlık Ocağının arka tarafına gittiklerini, orada kalabalık bir grubun olduğunu, kendisi ile birlikte araçtan maktul ve sanığın indiğini, içlerinde ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in yeğeni ...'in olduğunu, kalabalığın üzerlerine doğru geldiklerini, ...'nın sanığa doğru "Siz kimsiniz?" dediğini, kendisinin ...'in koluna girerek "Meseleyi anlat" dediğini, ...'in "Sen kimsin karışma lan" diyerek ...'a yöneldiğini, bu sırada ... isimli şahsın küfredip bağırarak "Siz kimsiniz, ...'e kimse laf söyleyemez, benim babamdır" dediğini ve kendisine bir yumruk attığını, yere düştüğünü, kalakacağı sırada ...'in bıçak çektiğini, sonra belindeki tabancayı çıkartarak önce bir el havaya ateş ettiğini, sonra üzerine yürümeye devam edince bir el de ...'in ayağına doğru sıktığını, bu sırada ..., ... ve karanlıkta bulunan şahısların sanığa doğru saldırmaya başladıklarını, sanığın koşarak aracın bagajında bulunan av tüfeğini çıkardığını, ...'in hemen arkasından gittiğini, sanığın elindeki tüfeği tutmaya çalıştığını, sanığın önce tüfeğin dipçiği ile ...'e vurduğunu, ancak maktulün tüfeği yine bırakmadığını, sonra tüfeğin bir anda ateş aldığını, ...'in elinden yaralandığını görmediğini, sonra ..

...'in ayağına doğru sıktığını, bu sırada ..., ... ve karanlıkta bulunan şahısların sanığa doğru saldırmaya başladıklarını, sanığın koşarak aracın bagajında bulunan av tüfeğini çıkardığını, ...'in hemen arkasından gittiğini, sanığın elindeki tüfeği tutmaya çalıştığını, sanığın önce tüfeğin dipçiği ile ...'e vurduğunu, ancak maktulün tüfeği yine bırakmadığını, sonra tüfeğin bir anda ateş aldığını, ...'in elinden yaralandığını görmediğini, sonra ...'ın tüfeği bir daha doldurdup kalabalığa doğru bir kez daha ateş ettiğini, bu sırada birlikte geldikleri arkadaşları maktulün vurulduğunu, maktulü hastaneye götürdüklerini, sanık ile kendisinin geldikleri araçla geri döndüklerini, ...'yı hastaneye bakması için gönderdiklerini, sonra ... ile birlikte aracı sahibi ...'e vererek ... ile birlikte ... iline gittiklerini,

Cumhuriyet savcılığında; kolluktaki beyanlarını tekrarla, olay anında maktulün nasıl vurulduğunu görmediğini, ancak ikinci silah sesini de duyduğunu, ...'nın "Ne yaptın, arkadaşımızı vurdun" dediğini, sanığın "Ben onu vurmadım" diyerek ağlamaya başladığını, ...'in peşinden kaçarken ateş ettiğinin doğru olmadığını, sanığın tüfeği tekrar kurarak maktule doğru ateş ettiğine dair beyanlara bir diyeceği olmadığını, tüfeği ... ile sanığın ikisinin birden tuttuğunu gördüğünü,

Sulh Ceza Hâkimliğinde; önceki beyanlarını aynen tekrar ettiğini, maktulün ...'yı arayarak nerde olduklarını sorduğunu ve maktulün sonradan oturdup alkol aldıkları yere geldiğini, Sağlık Ocağında gittikten sonra kendisinin ...'e korkutmak maksadıyla önce havaya ateş açtıktan sonra bıçakla üzerine yürümesi nedeniyle ayağının önüne doğru ateş ettiğini, sonra ...'in elindeki bıçağı atarak kaçmaya başladığını, bu olanlar sırasında sanığın elindeki av tüfeğini ... ile birlikte tuttukları sırada tüfeğin ateş aldığını, sadece silah sesini duyduğunu, ...'in yaralandığını görmediğini, ancak kaçmaya başladığını, bu sırada maktulün nasıl yaralandığını görmediğini, ancak sanığın "Ben onu vurmadım" diyerek ağlamaya başladığını, maktulü hastaneye götürdüklerini, kendisinin sanık ile birlikte olay yerine geldikleri araca binerek uzaklaştıklarını, Batman'a gittiklerinde sanığın tüfeği sakladığını, sürekli ağladığını ve kendinde olmadığını,

Mahkemede; önceki beyanlarını tekrarla, suçlamayı kabul etmediğini, ...'in kendisine yumruk ile vurduğunu ve bıçak çektiğini, bir el havaya, bir el ayağının önüne ateş ettiğini, vurulduğunu görmediğini, ateş ederken 1-2 metre mesafe olduğunu, peşinden koşmadığını, sadece 5-10 metre takip ederek kovaladığını,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ... kollukta; 17.05.2015 tarihinde saat 13.00 sıralarında arkadaşları ... ve ... ile birlikte piknik yapmak için ... isimli şahsa ait ... marka araçla ... Çayı kenarına gittiklerini, alkol aldıklarını, kendisinin yanlarındaki tüfekle atış yaptığını ...'in tabancasıyla atış yaptığını, sonra saat 16.00-17.00 civarı il merkezine döndüklerini, ardından kız arakadaşı ... ile buluşup ...'a gittiklerini, alışveriş yaptıklarını, saat 21.00 sıralarında ...'e dönerken ...'da ... isimli şahsın kendisine Facebook'tan "Beni ara yada numaranı ver" şeklinde mesaj gönderdiğini, şahsı aramadığını, kız arkadaşını evine bıraktıktan sonra ...'in oraya gittiğini, arkadaşları ..., ... ve ... ile buluştuklarını, bir süre alkol aldıktan sonra ...'i evine bıraktıklarını, maktulü nereden aldıklarını tam hatırlayamadığını, aracın içinde ..., ..., ... ile birlikte gezmeye başladıklarını, ...'nın "Arasana lan" şeklinde bir mesaj daha gönderdiğini, daha sonra bu telefonu aradığını ve "Sen kimsin" dediğinde "Ben senin azrailinim, bir daha benim mahalleden geçemezsin" diyerek küfür ettiğini, bu esnada telefondaki kişinin ...'in sesini duyduğunu ve "... değil mi o, telefona ver" dediğini, ...'in "Sen kimsin?" dediğini, karşıdaki kişinin benim kim olduğumu hepiniz tanıyacaksınız diyerek nerde olduklarını sorduğunu, kendilerinin söylemediklerini, ancak ... Sağlık Ocağının oradan geçerken ...'nın bahçenin arkasında oturduğunu gördüklerini, araçtan inip yanlarına gittiklerinde ..., ..., ..., ... ve ismini bilmediği iki üç kişinin daha orada olduğunu, selamlaştıklarını, o sırada ...'nın yanlarına geldiğini, ... ve maktul ile birlikte üç kişi konuşmak için araçtan indiklerini, ...'e "Yeğenin ... beni arayıp küfür ediyor, sebebi nedir?" diye sorduğunu, ...'in "Yeğenim ne diyorsa arkasındayım, hepinizin Allah'ını, kitabını..." diyerek küfür etmeye başladığını, bu sırada ...'ın ...'e yumruk attığını, ...'in belindeki silahla önce havaya ateş ettiğini, sonra bir el daha silah sesi geldiğini ama nereye ateş ettiğini görmediğini, bu sırada kendisinin aracın bagajındaki pompalı tüfeği çıkarmaya gittiğini, ...'in ve arkadaşlarının da arkasından geldiklerini, arkadaşlarının tekme ve taşlarla kendisine saldırdıklarını, silahı çıkarttığında ... ile birlitke aynı anda tutmaya başladıklarını, bu sırada silahın ateş aldığını, ...'in yere düştüğünü, o sırada sinir krizi geçirdiğini, tüfeği tekrar doldurarak havaya ateş ettiğini, sonra elindeki silahın bir daha patladığını ancak o sırada karanlık olduğu için kimin vurulduğunu görmediğini, olayın şoku ile sağlık ocağının diğer kapısına koştuğunu, sonra ...'in yanına gelerek maktulün vurulduğunu söylediğini, bunu duyunca sinir krizi geçirdiğini, kendisini geldikleri araca zorla bindirdiklerini, "... nerede" diye sorduğunda hastaneye götürüldüğünü söylediklerini, ...'nın hastaneye gittiğini, sonra polislerin kendilerini aradığını öğrenince ... ile birlikte ...'ı aradıklarını, ... iline gittiklerini,

Cumhuriyet savcılığında; önceki beyanlarını tekrarla, arkadaşları ..., ... ve ... ile birlikte ... merkezde akşam saatlerinde dolaşırlarken ...'nın kendisini aradığını, "Azrailinim" dediğini, ...'in bu kişinin ... olduğunu anladığını, araçla dolaşırken ...'yı gördüklerini, maktul, ... ve kendisi araçtan inip sağlık ocağının bahçesine gittiklerini, ...'in kendisine "Yeğenim ne diyorsa ben de aynısını söylüyorum" dediğini, bu sırada ...'in ...'e yumruk attığını ve ...'in belindeki silahı çıkartarak havaya bir el ateş açtığını, ...'in ve yanındakilerin üzerine saldırdığını, koşarak aracın bagajındaki pompalı tüfeği almaya gittiğini, ...'in geldiğini ve elinden tuttuğunu, bu sırada ikinci bir silah sesi duyduğunu ancak kimin kime sıktığını görmediğini, tüfeğin önceden kurulu olduğu için boğuşma sırasında birden patladığını, ...'in yere düştüğünü, ...'in neresinden yaralandığını görmediğini, sonra tüfeği doldurup bir el havaya ateş açtığını, ortamdakilerin sağa sola kaçışmaya başladığını, o sırada paniğe kapılıp kaçanları kovalamaya başladığını, ve tüfeğin bir el daha patladığını, kaçanların orada bulunan kamyonet ile uzaklaştıklarını, bu sırada ...'in yanına gelerek maktulün vurulduğunu söylediğini, sonra ... ve ... ile birlikte eve doğru gittiklerini, sonra ...'nın hastaneye gittiğini, polisin kendilerini aradığını duyunca ...'ı aradığını ve ...'a gittiklerini, ...'in bıçak çıkartıp çıkartmadığını görmediğini, kavganın ...'in ...'e yumruk atmasıyla başladığını, ...'in korkutmak için yere ateş ettiğini görmediğini, ...'e doğru ateş etmeye çalıştığı sırada ...'in araya girdiği ve ve yaralandığı şeklindeki beyanların doğru olmadığını, ...'in kafasına dipçik ile vurup yere düştükten sonra ...'e doğrultup ateş açmadığını, silahın ... ile ikisinin elindeyken patladığını, maktulü yaralamak veya öldürmek gibi bir kastı olmadığını, tamamen kaza ile vurulmuş olabileceğini, vurulduğunu dahi sonradan öğrendiğini,

Sulh Ceza Hâkimliğinde; önceki beyanlarını aynen tekrarla, araçtan silahı aldığı sırada ...'in üzerine atladığını, boğuşma sırasında silahın patladığını, sonra bir el daha silah sesi duyduğunu ama kimin sıktığını bilmediğini, grubu kovalarken elindeki silahın iradesi dışında ateş aldığını, maktulün nasıl vurulduğunu görmediğini, maktulün dostu ve arkadaşı olduğunu, onu öldürmek için hiçbir sebep olmadığını, ... ...'in vurulduğunu söyleyince inanamadığını, hastaneye gitmek istediğini, ...'nın gidip kendisine bilgi vereceğini söylediğini, olay gecesi ..., ... ve ... ile birlikte ...'a gittiklerini,

Mahkemede; olay günü ...'da iken ...'nın kendisine mesaj gönderdiğini, ...'e girerken mesajı gördüğünü, sonra ..., ..., maktul ve ...'in birlikte oturdukları tekel bayisine gittiğini, alkol aldıklarını, ...'in ve ...'in ayrıldığını, ...'in de en son ayrıldığını, bu sırada ... isimli şahsın telefonla arayarak ben azrailinim dediğini, ana avrat küferettiğini, daha sonra ...'in bu şahsıla konuştuğunu, ...'in "... ve kardeşi bir daha bizim mahalleden geçmesin" dediğini, Facebook mesajını gösterdiğinde ...'in bu kişinin ...'nın yeğeni olduğunu söylediğini, sonra araçla gezerken tesadüfen ... Sağlık Ocağının orada ...'i gördüklerini, kavga amaçlı gitmediklerini, ...'e yeğeninin neden kendisini aradığını sorduklarını, sonra ...'in gelerek ...'e yumruk attığını, ..., ... ve yanındaki bir kişinin daha kendisine saldırdığını, hemen kendisini savunmak için aracın bagajında bir şeyler aradığını, piknikte atış yaptıkları tüfeği bulduğunu ve ...'in elindeki tüfeğe atladığını, tüfeğin o anda patladığını, ...'in öldüğünü zannettiğini, sinir krizi geçirdiğini, etrafın karanlık olduğunu sonra ...'nın yanına gelerek maktulün vurulduğunu söylediğini, tüfeğin olay sırasında toplamda üç el ateş aldığını, birincisi ...'in elini tuttuğu sırada birden ağzı dolu olduğu için ateş aldığını, ikincisini ortamdakileri korkutmak için havaya ateş ettiğini, üçüncünün ise arabaya doğru giderken elinden yanlışlıkla ateş aldığını, olay yerine kimseyi öldürme kastıyla gitmediğini, böyle bir amacı olsa ... veya ...'yı öldürmüş olacağını, maktul ile 10-15 yıldır çocukluk arkadaşı olduklarını, atılı suçu kabul etmediğini,

Savunmuştur.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delilerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Gerek 1412 sayılı CMUK, gerekse 5271 sayılı CMK; adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Bu nedenle ulaşılma imkânı bulunan bütün delillerin ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin toplanması ve tartışılması zorunludur.

Ceza muhakemesinde bir hususun hangi delille ispat olunacağı konusunda sınırlama bulunmayıp yargılamayı yapan hâkim, hukuka uygun şekilde elde edilen delilleri kullanmak suretiyle, sanığın aleyhine olduğu kadar lehine delilleri de araştırıp değerlendirerek, her türlü şüpheden arınmış bir neticeye ulaşmalıdır. Dolayısıyla yargılamaya konu olayın açıklığa kavuşturulması ve maddi gerçeğin bulunabilmesi için ispat amacıyla kullanılan her araç delil olarak kabul edilmiştir. Ancak maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun değil, hukuk kuralları içerisinde, şüpheli ve sanığın hakları korunarak araştırılmalıdır.

CMK'nın 230. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, hükmün gerekçesinde delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan veya reddedilen delillerin belirtilmesi, bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi zorunludur.

Tahrik kelimesi, sözlüklerde hareket hâlinde olmayan bir şeyi harekete geçirme, kımıldatma, kışkırtma olarak tanımlanmıştır (Türk Dil Kurumu Güncel Sözlüğü, Kubbealtı Lugati).

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir (Devrim Aydın, Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.).

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir (M. Muhtar Çağlayan, Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, Adalet Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.).

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;

"Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alınmıştır.

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;

"Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alınmıştır.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılı Kanun'da yer alan ağır – hafif tahrik ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından makul bir indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Karşılıklı tahrik oluşturan eylemlerin varlığı hâlinde, fail ve mağdurun yek diğeri yönünden tahrik oluşturan bu haksız davranışları birbirlerine oranla değerlendirilmeli, öncelik-sonralık durumları ile birbirlerine etki-tepki biçiminde gelişip gelişmediği göz önünde tutulmalı, ulaştıkları boyutlar, vahamet düzeyleri, etkileri ve dereceleri gibi hususlar dikkate alınmalı, buna göre; etki-tepki arasında denge bulunup bulunmadığı gözetilerek, failin başlangıçtaki haksız davranışına gösterilen tepkide aşırılık ve açık bir oransızlık saptanması hâlinde, failin haksız tahrik hükümlerinden yararlandırılması yoluna gidilmelidir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme