muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5931, Karar No: 2023/378, Tarih: 01.03.2023

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, haklı şekilde feshedildiği ileri sürülen satış vaadi sözleşmesi gereği eksik ödenen bedelin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İspat yükü" başlıklı 190 ncı maddesinde; "(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir."

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Belge" başlıklı 199 ncı maddesinde; “Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir.” yazılıdır. Bu düzenleme ile mail ve telefon mesajları da belge olarak kabul edilmiştir.

HMK'nın 202 inci maddesinde de “(1)Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir. (2)Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir.” şeklinde düzenleme getirilerek bu tür belgeler delil başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Yetki temsil" ana başlıklı "Temsilin hükmü" alt başlıklı 40. Maddesinde; başkası adına ve hesabına yapılan hukuki işlemlerin sonuçlarının doğrudan doğruya yetkili temsilciyi değil, temsil olunanı bağlayacağı düzenlenmiştir. Yetkili temsilcinin bir başkası adına ve hesabına yaptığı hukuki işlemlerin sonuçlarından doğrudan doğruya temsilci değil, temsil olunan sorumlu olur. Temsilci, hukuki işlemi yaparken temsilci olduğunu karşı tarafa bildirmek zorundadır. Temsilci yaptığı işlemi kimin adına yaptığını bildirmediği takdirde, yapmış olduğu hukuki işlemin sonuçlarından kendisi sorumlu olur. Karşı taraf işin mahiyetinden veya daha önceki ilişkilerinden dolayı o kimsenin temsilci olduğunu bilerek bu işlemi yaparsa bu durumda işlemin hukuki sonuçlarından temsil olunan sorumlu olur.

3.Değerlendirme

3.Değerlendirme

1.Mahkemece, davalı çalışanı ile davacı arasındaki davalı şirket e-mail adres üzerinden yapılan e-mail yazışmaları çıktılarından, davacı tarafından satış bedeline karşılık davalıya yapılan toplam 1.829,178 TL tutarlı ödemenin, davalı tarafından davacıya iadesinin 876.757,49 USD olarak yapılması konusunda taraflarca mutabakata varıldığının anlaşıldığı belirtilmiştir. Davacı tarafça davalıya yapılan ödemeler TL cinsinden yapılmıştır. Taraflar arasında davacı tarafça yapılan ödemelerin USD olarak iade edileceğine ilişkin herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığı sabittir. Somut uyuşmazlıkta, davacı davasını ispat etme yükümlülüğü altında olmakla birlikte, delil olarak davalı şirkete TL olarak yaptığı ödemelerin iadesinin USD cinsinden yapılacağı yönünde davalı çalışanı ile yaptığını iddia ettiği e-mail yazışma çıktılarını sunmuştur. Ancak mahkemece, davacı tarafından sunulan e-mail çıktıları yönünden davalının savunması doğrultusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.

2. Davalı şirket çalışanı tarafından gönderildiği iddia edilen 27.09.2016 tarihli e-mail incelenecek olursa: Gönderenin .....com.tr, alıcının ise erenlys@hotmail.com olduğu, mail konusunun "... İade hk" olarak yazıldığı, içeriğinde ise "Merhaba ... Bey, Yatırılacak olan iade rakamları ekteki tablodadır. İnceleyip onay vermeniz durumunda iade dilekçeleri tarafınıza mail atılacaktır.", bir diğer mailde "Merhaba, Daire değişikliği yaparken de ödediğiniz günkü kurları USD ye çevirip hesap yapmıştık, bugün gönderdiğim tabloda bu şekilde hesaplandı ödemiş olduğunuz taksit tutarları ilgili günün kurumdan USD ye çevrildi. Bugüne kadar herkese bu şekilde iade yapıldı. Maalesef başka bir hesaplama yapmam mümkün değil" yazdığı görülmüştür. Ekte gönderilen tabloda ise, davacının ödeme yaptığı günlerdeki döviz kuru doğrultusunda hesaplama yapılarak, taraflar arasında geri ödeme üzerine anlaşma sağlanan 876.757.49 USD'nin 26.09.2016 tarihindeki kur üzerinden TL cinsinden değeri olan 2.616.770,40TL'nin iade edileceği belirtilmiştir.

Yine gönderenin .....com.tr, alıcının ise erenlys@hotmail.com olduğu, mail konusu "... İade hk" olan 21.10.2016 tarihli mail içeriğinde ise " Merhaba ... Bey, Ekteki iade dilekçelerini ve ibranameleri ilgili daire sahipleri imzalaması gerekmektedir, imzalı kimlik kopyaları ile beraber tarafıma ulaştırmanızı rica ederim...İade süreciniz dilekçe aslı elimize ulaştıktan sonra başlayacaktır, aşağıdaki adrese veya elden kargo ile ulaştırabilirsiniz." denilmiştir. Yine dosyaya delil olarak sunulan "İBRANAMEDİR" başlıklı, 21.10.2016 tarihli, alıcı sıfatla ... tarafından imzalandığı görülen belge incelenecek olursa; "...İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. ile aramızda...176 No.lu bağımsız bölümün satışı ile ilgili olarak imzalanan 19.04.2016 tarihli...Konut Tahsis Sözleşmesi tarafımdan tek taraflı olarak feshedilmiştir. Anılan sözleşme ile ilgili olarak ...İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'e yaptığım tüm ödemelerin tarafıma eksiksiz olarak iade edildiğini, başkaca bir hak ve alacağım kalmadığını, anılan sözleşme nedeniyle ...İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'nin tüm borçlarını gayri kabili rücu ibra ettiğimi beyan ederim" denilmiştir.

3. Davalı tarafça, davacı tarafından usule aykırı olarak sunulan e-posta çıktılarının kabullerinde olmadığı, bu nedenle şirketlerinden sadır olmayan e-postaların delil olarak kabul edilip hükme esas alınmasının hatalı olduğu, dosyaya ibraz edilen e-mail çıktılarının delil başlangıcı olma koşullarını sağlamadığının savunulduğu gözetilerek; davacının delil olarak dayandığı e-mail çıktısındaki davalı şirkette çalışan ...a ait olduğu iddia edilen mail hesabının ona ait olup olmadığı, e-mailin davalı tarafça gönderilip gönderilmediği konusunda bilirkişi raporu alınarak, e-mail çıktıları hakkında davalının savunması doğrultusunda değerlendirme yapılmalıdır. E-mailin davalı çalışanı tarafından gönderildiği sonuç ve kanaatine varılırsa, mail yazışmalarında adı geçen davalı çalışanı ...ın bu miktar bir ödeme için davalı şirketi temsile yetkili olup olmadığı konusunda yapılan araştırma sonucunda davalı tarafın temsilcisi tarafından gönderilen e-mail geçerli kabul edilirse, taraflar arasında iadenin USD cinsinden yapılacağı hususunda bir anlaşmanın sağlanıp sağlanmadığı incelemesi yapılıp, davacı tarafça imzalanan ibraname de değerlendirilmek suretiyle sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5558, Karar No: 2025/2594, Tarih: 17.02.2025

**4. Hukuk Dairesi         2023/5558 E.  ,  2025/2594 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/143 E., 2023/158 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2023/İHK-3801

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/320860

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının ZMSS poliçesi ile sigortaladığı aracın, yaya olan davacıya 08.12.2020 tarihinde çarpması sonucunda yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapılsa da davalı tarafça ödeme yapılmadığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 8.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili tahsilini talep etmiş ve bedel arttırım dilekçesiyle talebini 224.296,87 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde; tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, davacının sunmuş olduğu maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre alınmadığını, maluliyet tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu ve kusur durumunun tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, müvekkili tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, tazminat hesabının ispatlanan gelir durumu üzerinden yapılması aksi halde asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini, davacının dava konusu kaza nedeniyle elde ettiği başkaca gelir olması halinde, elde edilen gelirlerinin hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, faize karar verilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulü ile 224.296,87 TL tazminatın 28.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 34.402,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar

verilmiştir.

IV. İTİRAZ

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulü ile 224.296,87 TL tazminatın 28.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 34.402,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar

verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının itirazlarının reddine, davalı tarafça dava öncesinde davalıya kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak başvuru yapmadığı ve sonradan dosyaya sunulan maluliyet raporunda yara izi ebatlarının tam olarak ifade edilmediği ve raporu hazırlayan heyette araz uzmanlarının bulunmaması nedeniyle davalının itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine, davalı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.840,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilince dava öncesinde davalıya yapılan başvuru esnasında sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun olarak düzenlendiğini, başvuru şartının usulüne uygun olarak yerine getirildiğini, yargılama aşamasında sunulan maluliyet raporunun müvekkilinin muayene edilmesi suretiyle düzenlendiği, yara izlerinin ebatlarının raporda ifade edildiğini, raporun adli tıp uzmanlarınca düzenlendiğini, maluliyet ve kusur raporundaki aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte yeniden yargılama yapılacak olması halinde asgari ücrete ilişkin artışlara ilişkin haklarını saklı tuttuklarını

belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, yaya olan davacıya çarpması ile meydana gelen yaralamalı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

17.02.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

17.02.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya kapsamından, davacı tarafça sunulan 3 adli tıp uzmanından oluşan heyet tarafından düzenlenen 13.04.2022 tarihli maluliyet raporunda davacının maluliyetinin % 34 olduğunun tespit edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince raporun usule uygun olmadığı gerekçesiyle yeni rapor sunulmak üzere davacı tarafa süre verildiği, davacı tarafça ... Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığınca ve 4 adli tıp uzmanı tarafından düzenlenen 10.11.2022 tarihli raporda % 33 oranında maluliyet bulunduğunun bildirildiği, İtiraz Hakem Heyetince heyette araz uzmanı bulunmadığından başvurunun usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince, olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun olarak içerisinde cildiye uzmanının da bulunduğu heyetten maluliyet raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmayıp kararın bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2013/1146, Karar No: 2013/7422, Tarih: 01.07.2013

**20. Hukuk Dairesi         2013/1146 E.  ,  2013/7422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

2008 yılında yapılan kadastro sırasında ... Köyü 102 ada 237 parsel sayılı, 458,13 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, arsa niteliği ile davalı adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup; taşlık, kayalık ve çalılık olduğunu, zilyetlik koşullarının oluşmadığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek taşlık ve çalılık niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre orman sınırlandırması yapılmış, taşınmaz orman sınırları dışında bırakılmıştır.

Dava, tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre orman sınırlandırması yapılmış, taşınmaz orman sınırları dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4/3. maddesine göre yapılan orman tahdidi, eski ve yeni tarihli memleket haritaları, amenajman planı ve hava fotoğraflarının uygulanmasına dayalı araştırma inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi raporuyla, çekişmeli parselin orman kadastrosu sınırları dışında orman sayılmayan yerlerden olduğu bildirilmiş ise de öncesinin makilik yerlerden olduğu, 1990 yılı memleket haritasında, çalılık göründüğü belirlenerek Hazinenin davasının kabulüne karar verilmesinde ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; arsa niteliğinde olan taşınmazın vasfının taşlık ve çalılık olarak belirlenmesi, yine 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 16. maddesiyle 3402 sayılı Kanuna eklenen "Kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı kadastro mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekâlet ücreti dahil, yargılama giderine hükmolunmaz.” şeklindeki 36/A maddesi ve 17. maddesi ile eklenen "Bu Kanunun 36/A maddesi hükmü, henüz infaz edilmemiş yargı kararlarındaki vekâlet ücreti dâhil yargılama giderleri için de uygulanır.” şeklindeki geçici 11. maddesi hükümleri gereğince davalı aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğinden, karar harcının davalıya yükletilmesi doğru değil ise de, bu hususlar hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu nedenle; hükmün 1 ve 2. bentlerinin çıkartılarak yerine; ''1-Davanın kabulü ile ... Köyü 102 ada 237 sayılı parselin tapu kaydının iptaliyle arsa niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, 2- 3402 sayılı Kanunun 6099 sayılı Kanun ile değişik 36/ A maddesi ile geçici 11. maddesi gereğince davalıdan karar harcı alınmasına yer olmadığına'' cümlelerinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve hükmün 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.Y.U.Y.’nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 01/07/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1651, Karar No: 2016/9816, Tarih: 12.05.2016

**2. Hukuk Dairesi         2016/1651 E.  ,  2016/9816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İpoteğin Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir. Davacı malik olmayan eş, aile konutu niteliğinde bulunan taşınmazın, malik olan davalı eş tarafından “açık rızası bulunmadan" davalı banka lehine ipotek ettirildiğini ileri sürerek, aile konutu üzerine konulan ipoteğin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı banka, dava konusu taşınmazın tapu kaydında aile konutu olduğuna dair şerhin ipotek tarihinden sonra konulduğunu,davalı erkek eşe ait iki ayrı ev bulunduğunu ve iyiniyetli olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının dava dilekçesi ile bildirdiği tanıkları dinlenilmeden ve dava konusu taşınmazla ilgili her hangi bir araştırma yapılmadan, davalı erkek eşin kredi kartı borçları sebebiyle davalı bankanın icra takibi başlatmasından sonra taşınmazın tapu kaydına aile konutu şerhi konulduğu ve davacı kadının iyiniyetli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194/1. maddesine göre, “Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.” Bu madde hükmü ile aile konutu şerhi “konulmuş olmasa da” eşlerin birlikte yaşadıkları aile konutu üzerindeki fiil ehliyetleri sınırlandırılmıştır. Sınırlandırma, aile konutu şerhi konulduğu için değil, zaten var olduğu için getirilmiştir. Bu sebeple tapuya aile konutu şerhi verilmese bile o konut aile konutu özelliğini taşır. Zira dava konusu taşınmaz şerh konulmasa dahi aile konutudur. Eş söyleyişle şerh konulduğu için aile konutu olmamakta, aksine aile konutu olduğu için şerh konulabilmektedir. Bu nedenle aile konutu şerhi konulduğunda, konulan şerh “kurucu” değil “açıklayıcı” şerh özelliğini taşımaktadır. Anılan madde hükmü ile getirilen sınırlandırma, “emredici” niteliktedir. Dolayısıyla bu haktan önceden feragat edilemeyeceği gibi eşlerin anlaşmasıyla da ortadan kaldırılamaz ve açık rıza ancak “belirli olan” bir işlem için verilebilir.

Türk Medeni Kanununun 193. maddesi hükmü ile eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle olan hukuki işlemlerinde özgürlük alanı tanınmış olmakla birlikte Türk Medeni Kanununun 194. madde hükmü ile eşlerin aile konutu ile ilgili bazı hukuksal işlemlerinin diğer eşin rızasına bağlı olduğu kuralı getirilerek eşlerin hukuki işlem özgürlüğü, “aile birliğinin korunması” amacıyla sınırlandırılmıştır. Buna göre, eşlerden biri diğer eşin “açık rızası bulunmadıkça” aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu cümleden hareketle, aile konutunun maliki olan eş, aile konutundaki yaşantıyı güçlüğe sokacak biçimde, aile konutunun ipotek edilmesi gibi “tek başına” bir ayni hakla sınırlandıramaz. Bu sınırlandırma “ancak diğer eşin açık rızası alınarak” yapılabilir.

Somut olayda, davacı eş dava konusu taşınmazın aile konutu olduğunu iddia etmiş, davalı banka ise davalı erkek eş adına iki adet ev bulunduğunu savunmuştur. Mahkemece davacının dinlenilmelerinden açıkça vazgeçmediği tanıkları dinlenilmemiş, dava konusu taşınmazın ile konutu olup olmadığı yönünde bir araştırma yapılmamıştır. Mahkemece, davacı tarafından verilen tanık listesinde tanık olarak gösterilen ve dinletmekten açıkça vazgeçmediği .... ve ...'in usulünce beyanları alınıp (HMK m. 240 vd.) gerektiğinde mahallinde keşif de yapılarak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek, dava konusu taşınmazın aile konutu olup olmadığı tespit edilip sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12.05.2016 (Perş.)
Yargıtay — Esas No: 2019/4186, Karar No: 2020/2165, Tarih: 14.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2019/4186 E.  ,  2020/2165 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.