muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12565, Karar No: 2017/25196, Tarih: 06.02.2017

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10041, Karar No: 2010/1421, Tarih: 08.02.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/10041 E.  ,  2010/1421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.05.2008 tarih ve 2007/154 - 2008/59 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili, müvekkiline ait 950 nolu endüstriyel tasarım tescil belgesine konu “baca armatürleri” tasarımlarının benzerlerini davalıların üreterek satışa sunmalarının haksız rekabet ve tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunu ileri sürerek, endüstriyel tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden fiillerin tespitine, men’ine, ürünler ile üretim araçlarına el konulmasına, müvekkilinin yoksun kaldığı 2.000,00 TL kazancın tazminine, davalılardan 1.000,00'er TL maddi ve manevi tazminatın tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalılar-birleşen davanın davacılar vekili, müvekkillerinin satışını yaptıkları ürünlerin piyasada bilinen anonim ürünler olduğundan tasarım hakkına tecavüzün vaki olmadığını savunarak asıl davanın reddini istemiş; birleşen davalarında ise; davalı adına tescili yapılan 950 tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesine konu “baca armatürleri” tasarımlarının yenilik ve ayırtedicilik kriterlerini taşımadığını ileri sürerek davalı tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı adına tescilli endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırtedicilik kriterlerini taşıdığı ve asıl dava açısından tasarım tescil belgesine konu davacı haklarına davalıların tecavüzünün sabit olduğu, tazminat miktarının tespitinde davacı talebine konu edilen yoksun kalınan kar miktarının ispatlanamadığı ve tecavüz nedeniyle tazmini gereken tazminatın gerçek miktarı belirlenemediğinden BK'nun 42. maddesi uyarınca tazminat miktarına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davada maddi tazminat isteminin kabulüyle 1.000,00’er TL maddi tazminatın ve manevi tazminatın ayrı ayrı davalılardan tahsiline, ispatlanamayan yoksun kalınan kar isteminin reddine, birleşen hükümsüzlük davasının ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Asıl dava, endüstriyel tasarım tesciline dayalı haklara davalı tecavüzünün tespitine, haksız rekabetin men’ine, maddi ve manevi tazminat ile diğer fer’i taleplere ilişkin olup, birleşen dava ise, endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Asıl dava, endüstriyel tasarım tesciline dayalı haklara davalı tecavüzünün tespitine, haksız rekabetin men’ine, maddi ve manevi tazminat ile diğer fer’i taleplere ilişkin olup, birleşen dava ise, endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

554 syılı KHK’nin 6. maddesi uyarınca, bir tasarımın tescil edilebilmesi için, tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması, bir başka deyişle mutlak yenilik koşulu kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

554 syılı KHK’nin 7. maddesinde düzenlenen tasarımın ayırt edicilik unsuru ise, yeni olan bir tasarımı ortak özelliklerinin dışında ve bilgilenmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanan diğer tasarımlardan farklı kılan ve böylece yeni olan bir tasarıma aynı KHK’nin 11. maddesi ile sağlanan hukuki korumanın da kapsamını belirleyen özelliktir.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, 554 sayılı KHK ile mutlak yenilik kriteri benimsendiğinden, hükümsüzlük davasında bu yönün mahkemece re’sen dikkate alınarak, tarafların bildirdikleri delillerle birlikte anılan KHK hükümleri göz önüne alınmak suretiyle somut uyuşmazlığın koşulları itibariyle de bilirkişi görüşü alınarak çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Öte yandan, dosyada mevcut 02.09.2004 tarihli bilirkişi raporunda da davaya konu çoklu endüstriyel tasarımının 01/ 1,13,14,16 ve 17 nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olmadıklarından hükümsüzlüğüne karar verilmesinin gerektiği açıkça belirtildiği halde, bu raporun gerekçeli karara yanlış yansıtılarak birleşen hükümsüzlük davasının reddine gerekçe gösterilmesi de yerinde olmamıştır.

O halde, mahkemece, ilke olarak mutlak yenilik kriterinden hareketle, dava konusu tasarımın yenilik unsuruna sahip olup olmadığı, bir başka deyişle, o tasarımın dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olup olmadığı hususunu yeterli düzeyde araştıran ve denetime imkan veren bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde birleşen davanın reddi bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre sair temyiz nedenlerinin incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, birleşen davada davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulüyle hükmün asıl davanın davalıları-birleşen davanın davacıları yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 08.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20883, Karar No: 2018/6465, Tarih: 06.06.2018

**3. Hukuk Dairesi         2016/20883 E.  ,  2018/6465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki ziynet ve çeyiz eşya alacağı davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, düğününde 8 adet bilezik, 12 adet çeyrek altın, 15 adet deniz yıldızı desenli her biri 25 gramlık bilezik ve 1 adet set ile 4.000 TL para takıldığını, düğünden önce de kayın pederi tarafından kendisine bir adet kelepçeli bilezik hediye edildiğini, altınların kayın validesi ve kayın pederinin sürekli kilitli durumda bulunan yatak odasında bulunduğunu, evden eşi ile birlikte ... hastanesine diye çıktığını, özel eşyaları dahil hiçbir şeyi yanına almadığını, evlenirken getirmiş olduğu bir takım çeyiz eşyaları ile kendisine ait 8 adet oğlağın da davalıda kaldığını belirterek ziynet ve çeyiz eşyaları ile 8 adet oğlağın aynen iadesini mümkün değilse fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 25.000,00 TL bedelini talep etmiştir.

Davalı, altınların davacı tarafından daha önceden ailesinin evine götürüldüğünü, çeyiz eşyalarının müşterek hanede olduğunu, oğlaklardan üçünün öldüğünü beşinin ise davacı tarafından aynı köyden ...isimli şahsa satıldığı ve parayı davacının tahsil ettiğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, ziynet eşyası yönünden açılan davanın kabulü ile, 8 adet takı bileziği (altın toplam 40gr) 3000,00 TL, 12 adet çeyrek altın 1860,00 TL, 15 adet deniz yıldızı 22 ayar bilezik (altın toplam 375 gr) 33000,00 TL, 1 adet set takımı (14 ayar 30 gram altın) 2250,00 TL, 1 adet kelepçeli bilezik (14 ayar 20 gr altın) 1500,00 TL olmak üzere, yukarıda sayılan ziynet eşyaların davalı tarafça davacıya aynen iadesine, aynen iade olmadığı taktirde toplam 41610,00 TL'nin ya da iade edilemeyen ziynet eşyası için karşısında belirtilen bedelin 16/07/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, eşyalar için açılan davanın kısmen kabulü ile, danteller, işlemeli örtüler, fotoğraflar, işlemeli havlular, davacının giysileri, davacının iç çamaşırları,gümüş takılar, çorap,battaniye, terlikler, Kuran-ı Kerim, süs eşyası, süs çiçeği,

küçük ev eşyası, kaynana minder takımı, mutfak eşyası,yemek tabakları olmak üzere, sayılan eşyaların davalı tarafça davacıya aynen iadesine, aynen iade olmadığı taktirde toplam 750,00 TL'nin 16/07/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın diğer tüm taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava, ziynet ve çeyiz eşyalarının aynen iadesi, bunun mümkün olmaması halinde bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Dava, ziynet ve çeyiz eşyalarının aynen iadesi, bunun mümkün olmaması halinde bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

1-HMK 26.maddesi (HUMK’nun 74. maddesi) hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Dosyanın incelenmesinde; davacının dava dilekçesinde, 8 adet bilezik, 12 adet çeyrek altın, 15 adet deniz yıldızı desenli her biri 25 gramlık bilezik, 1 adet kelepçeli bilezik, 1 adet set, 4.000 TL para ile 8 adet oğlak ve dava dilekçesinde dökümü yapılan çeyiz eşyalarının talep ettiği, dava değerinin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 25.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporunda talep edilen ziynet eşyalarının değeri 41.610,00 TL olarak tespit edilmiş, davacı tarafından ise 30.04.2014 tarihli duruşmada ıslah yapamadıkları açıkça beyan edilmiştir. Buna karşılık mahkeme davacının talebi aşılacak şekilde ziynet eşyası yönünden 41.610,00 TL'ye hükmedilmiştir.

O halde, mahkemece dava değerinin 25.000,00 TL olduğu ve davacının ıslah talebinde bulunmadığı dikkate alınarak taleple sınırlı olarak hüküm kurulması gerekirken, taleple bağlılık kuralına aykırı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davalının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13400, Karar No: 2015/8978, Tarih: 14.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/13400 E.  ,  2015/8978 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

Aynı tarihte temyiz incelemesine tabi tutulan seri dosya kapsamları nazara alındığında; davacıların davalı işyerinde farklı birim ve işlerde çalıştıkları anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde hizmet alım sözleşmeleri bulunmadığından davacı ve arkadaşlarının hangi hizmet alım sözleşmesi ya da sözleşmelerine dayanılarak davalıya ait işyerinde çalıştıkları anlaşılamamıştır. Gerek söz konusu eksikliğin giderilmesi gerekse de dosyaların temyiz incelemelerinin daha hızlı ve etkin yapılabilmesi amacıyla; Orhaneli Termik Santralinde çalışan ve muvazaa tespitli olarak alacak davası açan tüm işçilerin, santralin hangi biriminde ve hangi işte çalıştığının liste halinde bildirilmesi, yine bu işçiler hangi hizmet alım sözleşmesi ile davalıya ait işyerinde çalışıyor ise ilgili hizmet alım sözleşmelerinin düzenlenecek liste üzerine kaydedilmesi, denetim yapılabilmesi amacıyla da işçilerin görev belgeleri ve talep konusu döneme ait tüm hizmet alım sözleşmelerinin (teknik ve idari şartnamaler de dahil olmak üzere) belge karmaşasının önüne geçilmesi amacıyla işyerinin birimlerine göre yapılacak tasnife ve kronolojik sıralamaya dikkat edilmek suretiyle CD ortamına kaydedilerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4491, Karar No: 2011/5115, Tarih: 12.09.2011

**1. Ceza Dairesi         2010/4491 E.  ,  2011/5115 K.**

**"İçtihat Metni"**

TEBLİĞNAME : 1-B/2010/132860

MAHKEMESİ :(TEKİRDAĞ) İkinci Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO :11/02/2010 gün ve 28/14

SUÇ :Kasten öldürmeye teşebbüs

S.. S..'ı kasten öldürmeye teşebbüsten sanık N.. K..'ın yapılan yargılanması sonunda: hükümlülüğüne ilişkin (TEKİRDAĞ) İkinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 11/02/2010 gün ve 28/14 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Esaslı işlemlerin yapıldığı, sanığın savunmasının alındığı 18/03/2009 tarihli oturuma ait duruşma tutanağının 1. sayfasının Cumhuriyet Savcısının esas hakkındaki görüşünün sanık ve müdafiinin esas hakkındaki savunmalarının ve sanığın son sözünün sorulduğu, hükmün esasını teşkil eden kısa kararın tefhim edildiği 11/102/2010 tarihli oturuma ait duruşma tutanağının 1,2,3,4 ve 5. sayfalarının zabıt katibi tarafından imzalanmaması suretiyle 5271 sayılı CMK.nun 219 maddesine muhalefet edilmesi,

Usule aykırı olup, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle, sanık hakkında kurulan hükmün sair yönleri incelenmeksizin öncelikle bu nedenle tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 12/09/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14428, Karar No: 2025/6703, Tarih: 04.03.2025

**3. Ceza Dairesi         2021/14428 E.  ,  2025/6703 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI :2018/1724 E., 2018/1701 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 11. Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2018/40 E., 2018/368 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM : TCK’nın 299/1 ve 53. maddeleri uyarınca verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesince kesin olarak verilen hüküm, 24.10.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunu'nun 29. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 286. maddesine eklenen üçüncü fıkradaki düzenleme gereğince temyiz yolunun açılması üzerine anılan Kanuna eklenen geçici 5. maddenin 1/f bendinde belirtilen süre içinde temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı Kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşlara yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10 uncu maddesinin ikinci paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26 ncı maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13 üncü maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10 uncu maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10 uncu maddesinin 2 nci paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.

Gerek Anayasa gerekse Sözleşme hükümlerine uygun davranılmaması, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi anlamına gelebilecektir. Zira, negatif yükümlülük kapsamında yetkili makamlar, zorunlu olmadıkça ifadenin açıklanmasını ve yayılmasını yasaklamamalı ve yaptırımlara tabi tutmamalı; pozitif yükümlülük kapsamında ise ifade özgürlüğünün gerçek ve etkili korunması için gereken tedbirleri almalı ve denge unsurunu sağlamalıdırlar. Aksi takdirde AİHM, kişinin şeref ve itibarının haksız bir saldırı altında olmasına rağmen ulusal mahkemeler tarafından gereken ölçüde korunmadığı gerekçesiyle AİHS'nin 8. maddesi açısından ihlal kararı verebilmektedir. Zira AİHM açısından, başvuranların özel hayata saygı hakkı ve ifade özgürlüğü eşit derecede önemlidir. Denge unsurunun sağlanmasında içtihatlara göre göz önünde bulundurulması gereken temel ilkeler ise, başvuruya konu ifadelerin kamu yararına ilişkin tartışmaya katkısı, ifade sahibinin tanınırlığı ve daha önceki tutumları, ifadenin içeriği, şekli ve etkileridir.

AİHM, birçok içtihadında Sözleşme’nin 10 uncu maddesinin sadece ifade edilen düşünce veya bilginin esasını değil, aynı zamanda bunların aktarılma biçimlerini de güvence altına aldığını belirtmiştir. Bu anlamda, AİHM içtihatlarında, basın, toplumun sözcülerinden biri olarak kabul edilmekte ve herkesin kamuoyunu ilgilendiren bilgileri edinme hakkı bulunduğu düşüncesiyle, kamuoyunu ilgilendiren konulara dair bilgi ve fikirleri vermeyi sağlayan basın özgürlüğüne ayrı bir önem atfedilmektedir. AİHM’e göre, öncelikle ifadelerin bir olgu isnadı mı yoksa değer yargısı mı olduğu belirlenmelidir. Zira olgu isnadı kanıtlanabilir bir husus iken, bir değer yargısının kanıtlanmasının istenmesi dahi ifade özgürlüğüne müdahale sayılabilecektir.

Yargılamaya konu olan ifadeler eğer bir değer yargısı içermekte ve somut bir olgu isnadından bahsedilemeyecekse, değer yargılarını destekleyecek 'yeterli bir altyapının' mevcut olup olmadığı AİHM tarafından göz önünde bulundurulmaktadır. Zira değer yargılarının dahi belli düzeyde olgusal temel içermesi gerektiği kabul edilmektedir. Öte yandan, hiçbir veriye dayanmayan ve hiçbir altyapısı bulunmayan bir değer yargısı AİHM tarafından da ifade özgürlüğü sınırları içerisinde kabul görmemektedir.

Sonuç olarak, gerçek dışı olgulara dayalı iddia olarak nitelenen açıklamalar bakımından AİHM, başvurucuların bu tür ifadelerin ortaya konulmasından ve yayınlanmasından sorumlu olup olmadıklarını ve bu tür bilgilerle diğer kişileri aldatmayı amaçlayıp amaçlamadıklarını dikkate almaktadır.

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.