muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/24917, Karar No: 2017/25830, Tarih: 07.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/24917 E.  ,  2017/25830 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/18264, Karar No: 2011/2571, Tarih: 16.02.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/18264 E.  ,  2011/2571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 40 olarak alınması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 12 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/566, Karar No: 2025/2683, Tarih: 07.04.2025

**8. Hukuk Dairesi         2023/566 E.  ,  2025/2683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/54 E., 2022/546 K.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1942 yılında 3116 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman tahdidi bulunduğu, daha sonra 1982 yılında yapılarak dava tarihinde kesinleşen 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca aplikasyon ve 1744 sayılı 6831 sayılı Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna 3 Ek Madde ile Bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanunla Değişik 2 nci madde uygulaması yapıldığı, yine arazi kadastrosunun 1953 yılında yapılarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Ortaca ilçesi ... köyü ... mevkiinde bulunan batısı; ... tarlası, doğusu; 440 parsel sayılı taşınmaz, kuzeyi; ... Ergen tarlası, güneyi; ... ve ... Bozkurt tarlası ile çevrili bulunan tahminen 15 dönüm miktarındaki taşınmazı nizasız fasılasız 30 yılı aşkın bir süredir zilyet ettiğini beyanla adına tapuya kayıt ve tescilini talep ve dava etmiştir.

3. Davacılar vekili 22.04.2022 tarihli ıslah dilekçesinde, oluşturulan tapu kaydının tamamen yolsuz olduğunu, bu nedenle Hazine adına oluşturulan yolsuz Muğla ili Ortaca ilçesi ... mahallesi 122 ada 125 parsel sayılı tapu kaydının iptali ile, her bir müvekkili için 1/4 pay oranında adlarına tapuya kayıt ve tescilini talep ve dava etmiştir.

4. Asli müdahil ... vekili dilekçesinde; dava konusu yerin müvekkilinin ve davacının murisine ait iken onun olumu ile müvekkiline ve davacıya kaldığını, murisin ölümü ile bu yere müvekkilinin ve davacının zilyet olduğunu bildirerek davaya müdahale talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

2. Asli müdahil ... 03.04.2007 tarihli celsede açmış olduğu davadan ve müdahale talebinden feragat ettiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2009 tarih ve 2003/289 Esas 2009/116 Karar sayılı kararıyla; gösterilen 12.342,27 metrekarelik taşınmaz bölümü yönünden davacı lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, Muğla ili ... ilçesi ... köyü ... mevkiinde kain doğusu: 122 da 24 parsel, batısı: ... zilyetliği, kuzeyi: 122 ada 73 nolu parsel, güneyi: ... ... ve ... ... zilyetliği ile çevrili teknik bilirkişinin 09.07.2008 tarihli raporu ekindeki krokide sarı ile boyalı (A) harfi ile gösterilen 12.342,27 metrekarelik miktarindaki taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. İlk Derece Mahkemesinin az yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 04.12.2009 tarih ve 2009/12344 Esas, 2009/17951 Karar sayılı ilamında; yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli görülmediğinden orman ve zilyetlik araştırması yapılması için kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2013 tarih ve 2013/68 Esas, 2013/204 Karar sayılı kararıyla; bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 12342.27 metrekarelik kısım yönünden imar ihyanın tamamlandığı, özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden olduğu davacı lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, Muğla ili ... ilçesi ... köyü ... mevkiinde kain bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 12342.27 metrekarelik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 02.12.2019 tarih ve 2019/5398 Esas, 2019/7059 Karar sayılı ilamında; yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli görülmediğinden yeniden orman ve zilyetlik araştırması yapılması için kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesinin 13.09.2022 tarih ve 2020/54 Esas, 2022/546 Karar kararıyla; davacı lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın Hazine yönünden kabulüne, Muğla ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 122 ada 125 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile, Ortaca Noterliğinin 03.08.2015 tarih 10739 yevmiye numaralı mirasçılık belgesindeki miras payları oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, davalılar Muğla Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ile Ortaca Belediyesi Başkanlığı yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, asli müdahale davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava ilk açıldığı zaman, davada Hazine ve ... köyü taraf iken, Muğla'nın Büyükşehir olması ile birlikte ... köyünün Ortaca Belediye Başkanlığına bağlı mahalle haline dönüşmesine müteakip ve bu konuda önceki karar sadece bu nedenle Yargıtay tarafından bozulduğu için her iki Belediyenin Mahkeme kararı ile dosyaya taraf olarak eklendiğini, dolayısıyla bu taraflar yönünden pasif husumet yokluğunun kabulü mümkün olmadığı gibi, bu hukuki nedene dayalı olarak müvekkillerine yargılama gideri ve vekalet ücreti yüklenmesinin usule ve kanunlara aykırı olduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin kaldırılarak, kararın bu haliyle düzeltilerek onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde;

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde;

a. Dava konusu taşınmazın 122 ada 125 parsel olarak Hazine adına tescil edildiğini, hak düşürücü süre itirazları bulunduğunu,

b. Bozma ilamına uygun bir araştırma yapılmadığını, keşifte jeodezi ve fotogrametri alanında uzman harita mühendisi ve 3 yüksek orman mühendisi bulunmadığını, fen bilirkişi raporunda eksik inceleme yapıldığını, dava konusu taşınmazların memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde detaylı inceleme yapılmadığını, ziraat bilirkişi raporunda ise, taşınmaz için imar ve ihya konusunda hava fotoğraflarına bakarak bir değerlendirilme yapılmadığını, ekonomik amaca yönelik tarımsal faaliyetinin bulunup bulunmadığının da bilirkişilerce incelenemediğini,

c. Kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkeme aksi kanaatte ise, işbu davalarda Hazine aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, işbu davanın tescil talebi esasına dayanmakta, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak açılmakta olup, ispat külfetinin davacıda olduğunu, davanın kabulü halinde aleyhlerine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, tescil davasından dönüşen kadastrodan önceki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş, davalı Hazine vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Dava konusu taşınmazın tamamının davacı adına tesciline karar verilmesi hatalıdır.

2. Dava konusu taşınmazın tamamının davacı adına tesciline karar verilmesi hatalıdır.

Şöyle ki; İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2009 tarih ve 2003/289 Esas 2009/116 Karar sayılı kararında ve devamında Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin bozma ilamı sonrasında verilen, İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2013 tarih ve 2013/68 Esas, 2013/204 Karar sayılı kararında, bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 12342,27 metrekarelik kısım yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş olup, davacının bu kararı temyiz etmemesi nedeniyle, (A) harfi ile gösterilen 12342,27 metrekarelik bölüm dışında kalan kısım yönünden davalı Hazine lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

Bu itibarla; 21.06.2008 tarihli keşifte hazır bulunan fen bilirkişileri ... ve ... ... ...'nun 07.07.2008 tarihli raporunda dava konusu edilen yerin 13557,79 metrekare olarak ölçüldüğü, rapora ekli krokide (B) harfi ile ölçülen 1215,52 metrekarelik kısmın kayalık, bu miktarın hesaplanan toplam miktardan düşüldüğünde (A) harfi ile gösterilen kısmın 12342,27 metrekare olarak hesaplandığı belirtilmiş, İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2009 tarih ve 2003/289 Esas 2009/116 Karar sayılı kararında bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuş, yine 21.04.2012 tarihli keşifte hazır bulunan orman ve fen bilirkişilerinin 24.05.2012 tarihli raporunda dava konusu edilen yerin 13557,79 metrekare olarak ölçüldüğü, rapora ekli krokide (B) harfi ile ölçülen 1215,52 metrekarelik kısmın kayalık, bu miktarın hesaplanan toplam miktardan düşüldüğünde (A) harfi ile gösterilen kısmın 12342,27 metrekare olarak hesaplandığı belirtilmiş, İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2013 tarih ve 2013/68 Esas, 2013/204 Karar sayılı kararında bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuş olup, 07.07.2008 tarihli ve 24.05.2012 tarihli raporlara ekli krokilerde (B) harfi ile kayalık olarak gösterilen bölüm yönünden davacı taraf lehine tescil koşulları oluşmadığından bu kısma ilişkin talebin reddine karar verilerek, 07.07.2008 tarihli ve 24.05.2012 tarihli raporlara ekli krokilerde belirlenen toplam taşınmaz miktarından (B) harfi ile gösterilen kısmın taşınmazın yüz ölçümünden düşülmek suretiyle (A) harfi ile gösterilen kısım içinde kalan taşınmaz bölümleri tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenip, 122 ada 125 parsele uygulanması, (A) harfi ile belirlenerek 122 ada 125 parsele uygulanan kısım yönünden usuli kazanılmış haklar da gözetilerek davacılar adına tesciline dair hüküm kurulması gerekirken, davalı Hazine lehine oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınmadan, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacılar vekili ve davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının (1) no.lu bentte yazılı nedenlerle REDDİNE,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacılar vekili ve davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının (1) no.lu bentte yazılı nedenlerle REDDİNE,

2. Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazının (2) no.lu bentte yazılı nedenlerle kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanunun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

170,78 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 444,62 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına,

1086 sayılı Kanunun 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

07.04.025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1745, Karar No: 2010/21139, Tarih: 28.06.2010

**2. Ceza Dairesi         2010/1745 E.  ,  2010/21139 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2008/117932

MAHKEMESİ : Çay Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 16/01/2008

NUMARASI : 2008/14

SUÇ : Kasten yaralama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Sanık N.. S.. hakkında kasten yaralama suçundan hükmolunan cezanın miktar ve türüne göre hükmün; 21.7.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5219 Sayılı Kanunun 3-B maddesi ile değişik 1412 Sayılı CMUK.nun 305/1. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle temyizi mümkün olmadığından sanık N.. S..'in temyiz isteğinin aynı kanunun 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-Sanık F.. S.. hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasa’nın 562.maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231.maddesi uyarınca; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık F.. S..'in temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA,

28.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5024, Karar No: 2025/8507, Tarih: 18.03.2025

**3. Ceza Dairesi         2022/5024 E.  ,  2025/8507 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/81 E. 2019/57 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Mazıdağı Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/15 E. 2019/129 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM : TCK’nın 299/1, 299/2, 43/1, 62 ve 53. maddeleri uyarınca verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşlara yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10 uncu maddesinin ikinci paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26 ncı maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13 üncü maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10 uncu maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10 uncu maddesinin 2 nci paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.