muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/5074, Karar No: 2014/15442, Tarih: 01.07.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/5074 E.  ,  2014/15442 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2009/187119

MAHKEMESİ : Yalova 1.Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 16/03/2009

NUMARASI : 2007/562 (E) ve 2009/165 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yargılama aşamasında 18 yaşından küçük olduğu anlaşılan sanık U.. K.. hakkındaki duruşmaların, kapalı yerine açık yapılması, yanlışlığın giderilmesi olanağı bulunmadığından, bozma nedeni yapılmamıştır.

Oluş ve dosya içeriğine göre; yakınan M.. C..’ın, suça konu motosikleti etrafı 4 metre duvarla çevrili bahçesine bıraktığı ve bahçe kapısını kilitleyerek evden ayrıldığı, tanık Belgin’in saat 20:30 sıralarında balkona çıktığında yakınanın evinin etrafında iki kişinin dolaştığını gördüğü, bu kişilerden birinin duvardan atlayarak bahçeye girdiğini fark edince polisi arayıp ihbarda bulunduğu, bahçeye giren kişinin kapıyı açıp motosikletle dışarı çıktığı ve kapı önünde bekleyen arkadaşı ile birlikte hızla uzaklaştıkları, ihbarı alan polis ekibinin olay yerine gelmek üzereyken farları yanmayan bir motosikletin seyir halinde olduğunu görüp dur ihtarında bulundukları, ancak motosikletin ara sokaklara girerek uzaklaştığı, kaçan kişilerin polislerce tanınan sanıklar Hakan ve Ufuk olduğunun 12.09.2006 tarihli tutanak ile belirtildiği, tutanağı düzenleyen tanıkların ifadelerinde, “Motosiklet üzerindeki kişileri net olarak görmediklerini, mahallede bulunan çocuklara sorduklarında motosikletin U.. K.. tarafından kullanıldığını söylediklerini” beyan ettikleri ve tanık İ.. B..’nın ifadesinde, “U.. K..’ın yanına gelerek ‘Motosikleti biz aldık, bizi yakalayamadınız’ dediğini ve sonraki ifadesinde de yanındaki kişinin Hakan olduğunu söylediğini” beyan ettiği, sanık Ufuk’un savunmasında, “Hakan’ın bir evin bahçesinden motosiklet alacağını söylediğini, yanında gittiğini, Hakan’ın motosikleti

alarak geldiğini, gözcülük yapmadığını, yolda polisler tarafından görüldüklerini, bunun üzerine Hakan’ın kendisini motosikletten indirip yoluna devam ettiğini” belirttiği, sanık Hakan’ın suçlamayı kabul etmediğinin anlaşılması karşısında; sanıkların yüklenen suçu işlediklerine dair duyuma dayalı ve atfı cürümden başkaca mahkumiyetlerine yeterli, kesin kanıtlar bulunmadığı gözetilmeden, beraatleri yerine yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Kabule göre de;

1-) Sanık H.. K..’ın, 5237 sayılı TCK.nın 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar aynı maddenin 1. fıkrasında öngörülen hakları kullanmaktan yoksun kılınmasına, aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca da kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından, söz konusu yasaklamanın koşullu salıverilen sanık hakkında uygulanmamasına, karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

1-) Sanık H.. K..’ın, 5237 sayılı TCK.nın 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar aynı maddenin 1. fıkrasında öngörülen hakları kullanmaktan yoksun kılınmasına, aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca da kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından, söz konusu yasaklamanın koşullu salıverilen sanık hakkında uygulanmamasına, karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulması,

2-) Yargılama giderlerinin her bir sanığın sebep olduğu tutar kadar ayrı ayrı yükletilmesi gerektiği gözetilmeden, “eşit oranda tahsiline” karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK’nın 326/2. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık U.. K.. savunmanı ile sanık H.. K..’ın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 01.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1659, Karar No: 2010/8979, Tarih: 14.06.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/1659 E.  ,  2010/8979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairece 03.05.2010 tarihinde incelenen, aynı mahkemenin bazı dava dosyalarına (Ör:...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/409 Esas-2009/221 Karar, Dairenin:2009/1543 Esas) aynı değerlendirme tarihi itibarıyla (2008 yılı) gelen veri listesindeki biber veriminin bu dosya içerisinde bulunan veri listesindeki biber verimi ile aynı değerleri içermediği anlaşılmıştır.

Mahkemece, her iki dosya içerisinde bulunan veri listesinin birer suretinin İlçe Tarım Müdürlüğüne gönderilerek, biber verimleri arasındaki bu çelişkinin nereden kaynaklandığının sorularak 2008 yılı biber ürününün ve ayrıca 2009 yılı itibariyle münavebeye alınan buğday, kavun, biber ve çilek ürünlerinin sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderine ilişkin veri listesinin dosya içerisine getirtilmesinden,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25718, Karar No: 2014/16786, Tarih: 12.06.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/25718 E.  ,  2014/16786 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2012/54916

MAHKEMESİ : Adana 10. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 18/03/2010

NUMARASI : 2009/812 (E) ve 2010/185 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya kapsamına göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Sanığın, kapısı açık olan aracında uyumakta olan yakınanın cebinden cep telefonunu ile parasını alması şeklinde gerçekleşen olayda; uyuyan kişinin dikkat ve bilincini kullanacak durumda olmaması nedeniyle eşyası üzerinde gözetim ve denetim olanağı bulunmadığından, eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 141/1 maddesinde düzenlenen basit hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yazılı şekilde aynı Yasa'nın 142/2-b maddesi uyarınca hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 12/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6386, Karar No: 2018/11553, Tarih: 15.11.2018

**12. Hukuk Dairesi         2017/6386 E.  ,  2018/11553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

26.9.2004 tarih ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna paralel olarak, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun temyiz ve karar düzeltmeye ilişkin hükümlerinde değişiklik yaparak istinaf ve temyiz ile ilgili hükümleri yeniden düzenleyen 18.3.2005 tarih ve 5311 Sayılı Kanun ile İcra İflas Kanunu'na eklenen geçici 7. maddeye göre, 5311 sayılı Kanun hükümleri Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Muteriz borçluların kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan icra takibinde, talep edilen işlemiş faiz tutarı ile işleyecek faiz oranına itirazla icra mahkemesine başvurdukları, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 29.9.2016 tarih ve 2014/1214 E. - 2016/785 K. sayılı kararı ile istemin kısmen kabulü ile işlemiş faizin 5.596,97 USD olarak düzeltilerek takibin bu miktar üzerinden devamına karar verildiği, borçlular tarafından, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu, ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 30/05/2017 tarih ve 2017/900 E. 2017/876 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 29/09/2016 tarih ve 2014/1214 E.-2016/785 K. sayılı ilamının hüküm fıkrasının 1 nolu bendine "takipten sonra asıl alacağa 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz yürütülmesine" ibaresinin eklenmesine, diğer istinaf taleplerinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-2. maddesinde; davanın esasıyla ilgili olarak, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü yer almaktadır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-2. maddesinde; davanın esasıyla ilgili olarak, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü yer almaktadır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-2. maddesi gereğince, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, istinaf isteminin kabulü ile düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekirken, yeniden esas hakkında karar verilmeksizin ilk derece mahkemesince hükmedilmeyen işleyecek faiz oranının, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 29/09/2016 tarih ve 2014/1214 E. - 2016/785 K. sayılı kararının hüküm fıkrasına eklenmesi suretiyle tesis edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 30/05/2017 tarih ve 2017/900 E. - 2017/876 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nin 373/2. maddeleri uyarınca re’sen BOZULMASINA, bozma nedenine göre muteriz borçluların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 15/11/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1020, Karar No: 2016/13408, Tarih: 06.06.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/1020 E.  ,  2016/13408 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 01.05.2012-31.05.2013 tarihleri arasında çalıştığını, sigortasının yapılmaması nedeniyle iş akdini feshettiğini, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izin kullanmadığını, ücretinin de ödenmediğini, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalıştığını ancak ücretinin ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücretinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davalılar vekili, (2) nolu davalı açısından (1) nolu davalının şirket ortağı olması nedeniyle husumet itirazında bulunduğunu, davacının işi kendisinin bıraktığını, 2012 Temmuz ayı başlarında işe alındığını, 2 ay çalıştıktan sonra Kurban Bayramında memleketine gittiğini, 1,5 ay sonra dönüp kısa bir süre çalıştıktan sonra ...’ya gittiğini, 20 gün sonra döndüğünde yevmiyesinin arttırılmasını istemesi üzerine kabul edilmeyince işi bıraktığını, davacının garson olarak günlük 50 TL yevmiye ile çalıştığını, 1700 TL maaşın gerçek olmadığını, davacı 1 yıl çalışmadığından yıllık izne hak kazanmadığını, işe başladıktan sonra 2 ay izin kullandığını, davacının hafta sonu çalıştığını ancak hafta içi izin kullandığını, hafta içi 17:00-01:00 ve hafta sonu 16:00-01:00 arası çalıştığını, 1,5 saat ara dinlenmesi vererek çalıştığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı işverenlik tarafından davacının çalışmalarının Kurum'a bildirilmediği ve primleri yatırılmadığından davacı işçinin feshinin haklı nedene dayandığı, davacının, 01.05.2012-31.05.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde son ay ücretsiz izne ayrılmak suretiyle hizmet akdiyle çalıştığı, hizmet süresinin 1 yıl 1 ay olduğu, ancak 1 aylık ücretsiz izin düşüldüğünde kıdeme esas hizmet süresinin 1 yıl olduğu, son ay ücretinin net 1.285,71 TL olduğu, aylık 200,00 TL bahşişin de ücrete eklenmesi gerekeceğinden davacının kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretinin 1.485,71 TL olduğu, davacının haftalık 3 saat fazla mesai yaptığı, aylık ücreti yanında bahşiş de alan davacının, haftalık çalışma süresini aşan çalışma saatlerinde alacağı bahşiş artacağından yapılan bu fazla çalışmanın normal saat ücretlerinin bahşişlerle karşılandığı kabul edilerek sadece zamlı kısımların %50 oranında hesaplanıp hüküm altına alınması gerektiği, davacının genel tatil günlerinde çalıştığı, hafta tatili yaptığı, 14 günlük yıllık izninin kullandırıldığının davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle, davalı ... Ve Dış Ticaret Ltd. Şti. aleyhine ikame olunan davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacının kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ve ulusal bayram genel tatil ücreti hüküm altına alınmış, hafta tatili ücreti talebinin ise reddine karar verilmiştir. Davalı ... aleyhine ikame olunan davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında fazla mesai ücreti alacağının hesabı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma süresinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Hasılata bağlı günlük yevmiyeli olarak çalışan işçilerin yevmiyelerinin miktarı günlük çalışma süresine bağlı olup, ne kadar çok çalışırsa yevmiye artacağından çalışılan tüm saatlerin normal ücreti yevmiye içerisinde alındığından fazla çalışma ücretinin zamsız tutarının yevmiyenin içinde ödendiği kabul edilerek fazla çalışma ücretinin sadece %50 zamlı kısmı hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, bilirkişi raporunda haftalık 11 saat üzerinden yapılan fazla çalışma hesabının dosya kapsamına uygun olmasına karşın yerel Mahkemece hangi kritere göre hesaplandığı belli olmayan haftalık 3 saat fazla çalışma üzerinden hüküm tesisi hatalı olup bozmayı geretirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1665, Karar No: 2010/9394, Tarih: 21.06.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/1665 E.  ,  2010/9394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairece 03.05.2010 tarihinde incelenen, aynı mahkemenin bazı dava dosyalarına (Ör:...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/409 Esas-2009/221 Karar, Dairenin:2009/1543 Esas) aynı değerlendirme tarihi itibarıyla (2008 yılı) gelen veri listesindeki biber veriminin bu dosya içerisinde bulunan veri listesindeki biber verimi ile aynı değerleri içermediği anlaşılmıştır.

Mahkemece, her iki dosya içerisinde bulunan veri listesinin birer suretinin İlçe Tarım Müdürlüğüne gönderilerek, biber verimleri arasındaki bu çelişkinin nereden kaynaklandığının sorularak 2008 yılı biber ürününün ve ayrıca 2009 yılı itibarıyla münavebeye alınan buğday, kavun, biber ve çilek ürünlerinin sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderine ilişkin veri listesinin dosya içerisine getirtilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.