muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14557, Karar No: 2017/2081, Tarih: 12.04.2017

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; banka ile muris arasında bir kredi sözleşmesi imzalandığı, bankanın daini mürtehin sıfatı ile imzalanan sigorta sözleşmesinde yer aldığı ve davaya muvafakat etmediği, kaldı ki murisin de sigorta poliçesi düzenlenirken sağlığına ilişkin hususlarda gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacılar murisinin kullandığı kredinin bakiye borcunun hayat sigortası poliçesi kapsamında ödenmesi talebine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Davalı ... hayat sigortası poliçesinde daini mürtehin olarak yer almaktadır. Mahkemece, mümeyyiz davalıya davaya muvafakat edip etmediği sorulmuş, davalı da davaya muvafakat etmediği yönünde cevap vermiştir. Ancak, davacılar murisinin kredi borcunun poliçe kapsamında sigorta şirketinden tahsili konusunda davalı/alacaklı ...'nın hareketsiz kalması ve açılan davaya da muvafakat etmemesi, ... ile davalı Sigorta Şirketi olan ...nin aynı sermaye grubuna dahil olduğu gözetildiğinde TMK'nın 2. maddesine aykırıdır. Bu durumda, davacının talebinin sigorta tazminatının tahsiline ilişkin olmayıp menfi tespit istemine ilişkin olduğu da dikkate alınarak işbu davayı açabileceğinin ve davalı ...'nın işbu davaya muvafakat etmemesinin sonuca etkili olmadığının kabulü gerekir.

Öte yandan, uyuşmazlığın esası yönünden ise, davalı Sigorta Şirketi, davacılar murisinin uzun süredir kalp damar hastalığı nedeniyle tedavi gördüğünü, poliçe düzenlenirken sağlık durumuna ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu ileri sürmüş, davacılar ise murislerinin hastane kayıtlarını ve kullandığı ilaç listelerini sunarak kalp damar hastalığına dair hastalık öyküsü olmadığını savunmuştur. Mahkemece tarafların iddia ve savunmalarını karşılayacak şekilde uzman bir doktor bilirkişiden rapor alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, uyuşmazlığın halli bakımından bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden eksik incelemeye dayalı hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 12/04/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6781, Karar No: 2012/8464, Tarih: 14.05.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/6781 E.  ,  2012/8464 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar tacir olup, uyuşmazlık davacı kuruma ait enerji nakil hattından davalılarca enerji alınması nedeniyle doğan hat katılım payı ile işletme ve bakım giderlerinin tahsili istemine ilişkin olup davanın bu niteliğine ilişkin bulunmasına göre, temyiz inceleme görevi Yargıtay Yasası’nın 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 11.Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 14/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5348, Karar No: 2017/8698, Tarih: 07.12.2017

**11. Ceza Dairesi         2017/5348 E.  ,  2017/8698 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Emniyet Kriminal ekspertiz raporunda suça konu sürücü belgesinin aldatma kabiliyetini haiz olduğunun belirtilmesi, dosya içerisinde mevcut belge aslı üzerinde heyetimizce yapılan gözlemde, sürücü belgesi üzerinde soğuk damganın bulunduğu, sahteliğin ilk bakışta dikkat çekmediği ve belgenin aldatma niteliği bulunduğu anlaşıldığından, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiş; 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip sanığa yüklenen suçun sübutu kabul, soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı sebebin bulunmadığı, azaltıcı sebebin ise nitelik ve derecesi takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 07.12.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/20576, Karar No: 2024/38, Tarih: 08.01.2024

**6. Ceza Dairesi         2023/20576 E.  ,  2024/38 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/3858E., 2023/4178 K.

SUÇLAR : Nitelikli yağma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun'un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının 08.02.2023 tarihli ve 2022/31367 Soruşturma numaralı iddianamesi ile sanık hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) ve (e) bentleri, 58 inci ve 53 üncü maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.09.2023 tarihli ve 2023/76 Esas, 2023/415 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca 11 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına; 5237 sayılı Kanunun 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) ve (e) bentleri, 58 inci ve 53 üncü maddesi uyarınca 6 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına; hapis cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

3. ... 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 13.09.2023 tarihli ve 2023/76 Esas, 2023/415 Karar sayılı kararının sanık ve müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine; ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 20.10.2023 tarihli ve 2023/3858 Esas, 2023/4178 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanık ve müdafiinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Sanık MüdafiininTemyiz Sebepleri

1.Mahkûmiyete yeter nitelikte delil bulunmadığına,

2.Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına,

3.Müştekinin şikayetinden vazgeçtiği hususunun göz ardı edildiğine,

4.Lehe hükümlerin uygulanmadığına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Sanık MüdafiininTemyiz Sebepleri

1.Mahkûmiyete yeter nitelikte delil bulunmadığına,

2.Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına,

3.Müştekinin şikayetinden vazgeçtiği hususunun göz ardı edildiğine,

4.Lehe hükümlerin uygulanmadığına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Mağdur ile sanığın resmi nikahlı evli ancak boşanma aşamasında ve ayrı bulundukları, suç tarihinde mağdurun saat 18.30 sıralarında işyerinden çıkıp yürüdüğü sırada sanık ile karşılaştığı, sanığın mağdura konuşmak istediğini söylediği, mağdurun konuşmak istemediğini belirtmesi üzerine sanığın önce mağduru sokak üzerinde bulunan arabalara doğru iteklediği, ardından cebinden çıkardığı çakı bıçağını mağdurun beline doğru dayadığı ve "sakın sesini çıkarma benimle yürü" demek suretiyle mağduru zorla Kipa AVM yakınlarında bulunan stadyumun içine doğru yürüttüğü, elinde bıçağın bulunduğu sırada mağdurun elinden zorla Xiomi Red Mi 9C marka cep telefonunu aldığı, yürümeye devam ettikleri, stadyumun içerisine geldiklerinde sanığın mağduru, duvar kenarına doğru götürüp yol bulunmadığından oradaki tellerin üzerinden mağduru stadyumun dışına geçirmeye çalıştığı, mağdurun zorluk çıkartması üzerine yüzüne yumruk attığı ve mağduru karşı tarafa doğru tellerden zorla geçirdiği, sanığın da atlayarak mağdurun yanına indiği, aralarında arbede ve boğuşma yaşandığı, sanığın bıçağı salladığı ancak mağdurun bıçağı tutmasıyla bıçağın mağdurun elini kestiği, stadyum içerisinde bulunan kişilerin ihbarı üzerine sanığın olay yerinden kaçarak uzaklaştığı mahkemece maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

2. Mağdurun alınan doktor raporunda; basit tıbbi müdahale ile giderilemez nitelikte, kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığı tespit edilmiştir.

3. Sanık mahkemede alınan savunmasında; "Olay tarihinde ben eşimi bir arkadaşımın telefonundan arayıp buluşmak istedim. Kendisiyle buluştuk. Geldi, konuştuk. Stadyuma doğru gittik. Ben eşimin beni aldattığından şüphelendiğim için telefonunu istedim. Verdi. Telefonunu inceledim. Numaraya ulaştım. Sonradan ulaştığım numarayı aradım. Karşıdaki şahısla konuştum. Şahıs da eşimle bir yerde oturduklarını, çay kahve içtiklerini doğruladı. Bende sinirle telefonu sonradan kırdım. Olay esnasında telefonu incelerken aramızda tartışma oldu, tartışma sonucunda telefon bende kaldı. Olay tarihinde benim üzerimde bıçak yoktu. Bıçak zoruyla bir yerden bir yere götürmüş değilim. Bıçak zoruyla telefonunu almış değilim. Stadyuma girdikten sonra karşımıza bir tel örgü çıktı. Tel örgüden atladık. Müştekideki çizikler bu sırada olmuş olabilir. Aynı çizikler bende de olmuştu" şeklinde tevil yollu ikrar içeren beyanda bulunmuştur.

4. Mağdur mahkemede alınan beyanında; "Biz boşanma aşamasındayız. 9 ay kendisiyle konuşmadık. Aldattığını iddia ettiği, kişi mağazada beraber çalıştığım arkadaşımın erkek arkadaşıdır. Sanık instegrama girmiş, benim kısa elbiseli fotoğrafımı görüp kinlenmiş. Beni bıçak zoruyla stadyum içerisine götürdü. Tel örgülerden öbür tarafa atmaya çalıştı. Burnum kırıldı. Bu olayla ilgili güvenlik kameralarının alınmasını istiyorum. Olay tarihinde beni aradı. Ailesinden ayrı olduğunu, tartıştığını, parasının olmadığını söyledi. Daha önce de bu şekilde yardım istemişti. Ben kendisine yardım etmiştim. Tekrar aynı şekilde yardım etmek için kipanın aşağısında buluştuk. Bana yardım edecek misin dedi. Daha sonra bu parayı nereden getiriyorsun dedi. Ben mağazada asgari ücretten fazla aldığımı, yeterince kazandığımı belirttim. Bu kadar kısa sürede neden fazla maaş veriyorlar dedi. Bıçağı yanağıma dayadı. Stadyum içerisine götürdü. İte kaka stadyum içerisine girdik. Maç oynayan kişiler vardı. Beni tel örgünün diğer tarafına atmaya çalıştı. Bacağımda halen yara durmaktadır. Sanırım. Oradakiler benim zorla götürüldüğümü görmüş olmalılar ki polisi aramışlar. Ben sanığın elindeki bıçağı tuttum. Derme çatma bir bıçaktı. Ben tutunca ikiye yarıldı. Bir süre sonra motorlu polisler gelince sanık kaçtı. Telefon benim elimdeydi. Zorla elimden aldı. Telefonu stadyumun girişine bıçağı belime dayamış iken aldı. Olay sebebiyle şikâyetçiyim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

5. Sanığın olayın ardından yakalanamadığı, 26.12.2022 tarihinde mağdurun işyerine gelerek mağduru araması üzerine mağdurun saklandığı, sanığın işyerinden ayrılması üzerine mağdurun durumu kolluğa ihbar etmesi üzerine sanığın yakalandığı, üst aramasında iki adet bıçak ele geçirildiği kolluk tutanaklarından anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen Olay ve Olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Mahkûmiyete Yeter Nitelikte Delil Bulunmadığına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Mağdurun aşamalardaki beyanı, sanığın savunması, kolluk tutanakları, doktor raporları ve kriminal raporlar karşısında, sanığın eyleminin sabit olduğu belirlendiğinden, hükümlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçunun Unsurlarının Oluşmadığına Ve Şikâyetten Vazgeçmeye İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu açısından; sanığın bıçağı mağdura dayamak suretiyle rızası dışında onu stadyum içerisine götürdüğü, telefonu almasından sonra dahi stadyum içerisine ilerledikleri, mağdurun istememesine rağmen tellerden atlattığı, yağma eyleminden sonraki aşamada da mağdurun hürriyetini kısıtladığı yönündeki mahkemenin kabulünün yerinde olduğu, nitelikli yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarının şikayete tabi suçlardan olmadığı anlaşıldığından, hükümlerde bu yönleriyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3.Lehe Hükümlerin Uygulanmadığına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Somut olayda sanık hakkında hükmolunan netice ceza miktarlarının 11 yıl hapis cezası ve 6 yıl hapis cezası olması karşısında bu cezaların, 5237 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin birinci fıkrası gereği seçenek yaptırımlara çevrilmesine, 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinin birinci fıkrası gereği ertelenmesine, 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin beşinci fıkrası gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin kanunen mümkün olmadığı, yine Mahkemece ". Sanığın sabıkalı geçmişi ve halen suç işlemeye devam etmesi sebebiyle takdiren TCK md.62 nin uygulanmasına yer olmadığına." şeklindeki yerinde, yeterli ve kanunî gerekçeler ile lehe hükümlerin uygulanmamasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, hükümlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 20.10.2023 tarihli ve 2023/3858 Esas, 2023/4178 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ile re'sen incelenmesi gereken konular yönünden 5271 sayılı Kanun'un 288 inci ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

08.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5770, Karar No: 2014/19069, Tarih: 24.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/5770 E.  ,  2014/19069 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 8. İş Mahkemesi

TARİHİ : 09/05/2013

NUMARASI : 2012/107-2013/401

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, işyerinde yıllardan beri uygulanmakta olan yüzde/puan usulü ücretlendirme sisteminin kaldırıldığını, tek taraflı yapılan bu değişikliğin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22 ve 62. maddelerine aykırı olduğunu, müvekkilinin yüzde/puan sistemi ile daha iyi gelir elde etmesi ve teklif edilen ücretin düşük olması sebebiyle değişiklik önerisini kabul etmemesi üzerine iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, işyerinde yıllardan beri iki farklı ücret sistemi uygulandığını, çalışanların aylık maktu ücrete tabi çalışanlar ve yüzde/puan usulü ücrete tabi çalışanlar olarak ikiye ayrıldığını, 12.12.2011 tarihinde davalı işverene müracaat eden O.Sendikasına üye olan ve maktu ücrete tabi çalışan 106 işçinin bu durumdan yakındığını, bunun üzerine üniversitelerin ilgili bölümlerinde uzman kişilerden rapor hazırlatıldığını, 2011 Aralık ayında “Ücret Yönetimi Sistemi – Stratejik Yönetim ve Hukuksal Bakış Açısıyla Analiz” isimli raporun düzenlendiğini, bu raporun savunmaların esasını oluşturduğunu, değişiklik teklifinin işyerinde çalışan herkese teklif edildiğini, bunun 494 kişi olduğunu, bu kişilerden 238'nin O. Sendikası üyesi, 256'sının sendika üyesi olmadığını, 494 işçiden 429'unun teklifi kabul ettiğini, kabul oranının yüzde 86,84 olduğunu, feshin geçerli sebebe dayandığını, değişiklikle birlikte davacıya bireysel emeklilik, sağlık sigortası, yılda dört ikramiye, sosyal yardım gibi toplu iş sözleşmesi yardımlarının da ödeneceğini, maaşların aslında düşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, feshin geçerli sebebe dayandığının davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, feshin geçerli sebebe dayandığının davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır. İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi, işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşmekte, fesih işlemi de işletmesel karar çerçevesinde değişen durumlara karşı işverene tepkisini oluşturmaktadır. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan sebeplerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan sebeplerden dolayı da alınabilir.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz; kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20/2. maddesinde açıkça, feshin geçerli sebeplere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel şartlarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih sebeplerinin geçerli (veya haklı) olduğunu ispatlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir. Ancak bu durum, uyuşmazlığın çözümlenmesine yetmemektedir. Çünkü kanun koyucu işçiye başka bir olanak daha sunmuştur. Eğer işçi, feshin, işverenin dayandığı ve uygun delillerle inandırıcı bir biçimde ortaya koyduğu sebebe değil, başka bir sebebe dayandığını iddia ederse, bu başka sebebi kendisi ispatlamakla yükümlüdür. İşçinin işverenin savunmasında belirttiği sebep dışında, iş sözleşmesinin örneğin sendikal sebeple, eşitlik ilkesine aykırı olarak, keza keyfi olarak feshedildiğini iddia ettiğinde, işçi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli sebebi olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli sebep teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri sebebi ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, 4721 sayılı Türk Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

4857 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca, “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.” Bu maddeye dayanılarak yapılacak değişiklik feshinde; değişiklik ve fesih bildirimlerinin yazılı yapılması ve sebeplerinin de yazılı gösterilmesi geçerlilik koşuludur.