muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1016, Karar No: 2024/4453, Tarih: 29.05.2024

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu markanın davacı şirket ortağı ve yetkilisi olan ... tarafından 1998 yılından itibaren "SIR PETEK" ticaret ünvanı ve işletme adı ile kullanıldığına dair Erzurum Ticaret Borsası, Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü, Tarım Köy İşleri Bakanlığı, Esnaf ve Sanatkarlar Odası gibi kurumlar tarafından düzenlenen belgeler ile yine aynı ticaret ünvanı ve işletmesi ile kullandığına dair makbuzlar, irsaliye ve faturalar gibi belgeler sunulduğu, ...'nun eşi ile birlikte kurmuş olduğu davacı şirketin kuruluşundan itibaren de söz konusu markanın şirket tarafından kullanılmaya devam edildiği, davalının ise dava konusu "SIR PETEK" markasının kendisi tarafından davacı şirketin ortağı ...'nun işletmesinden önce kullanıldığını iddia ettiği ancak, buna ilişkin herhangi bir resmi evrak sunulmadığı, dinlenen tanıkların beyanlarının da davacının iddiasını doğruladığı, her ne kadar davalı vekilince tanıklarının beyanlarının dikkate alınmadığı ileri sürülmüş ise de Mahkemece tarafların tüm delillerinin ve tanıkların beyanlarının dikkate alınıp değerlendirildiği ve karar gerekçesinde de tartışıldığı, davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olan ... tarafından kendisine ait olan işletme adı ve ticaret ünvanı olan "SIR PETEK" ismi ile eşi ile birlikte aynı işletmenin devamı niteliğinde aile şirketi kurulduğu ve dava konusu markanın, şirketin faaliyetlerinde de kesintisiz olarak kullanılmaya devam edildiği, her ne kadar davalı vekilince ...'nun davada taraf olmadığından davacı şirketin, şirket ortağına ait kullanımdan kaynaklanan hususları davalıya karşı ileri süremeyeceği belirtilmişse de davacı şirketin ortağı olan ...'nun sahibi olduğu işletmenin devamı niteliğinde olduğu, ...'nun kendisine ait olan markanın ve işletme adının şirket tarafından da kesintisiz olarak kullanılmaya devam edildiği, ...'nun marka ve işletme adını şirkete sermaye olarak koyma hakkının ve sözkonusu markayı sahibi ve yetkilisi olduğu şirkette kullanma hakkının bulunduğu, bu nedenle de davalıya ait markanın hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, öte yandan tanınmış olan markalarla ilgili hükümsüzlük davasının, tescil tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde açılması gerektiği düzenlenmek suretiyle bir hak düşürücü süre öngörüldüğü, Yargıtay uygulamasında da genel olarak markanın hükümsüzlüğü davasında tescil tarihinden itibaren 5 yıllık hak düşürücü sürenin varlığının kabul edildiği, davalı-karşı davacı tarafından hükümsüzlüğü talep edilen markanın 26.04.2010 tarihinde tescil edildiği, davanın ise 29.06.2016 tarihinde ikame edildiği, dolayısıyla markanın hükümsüzlüğü talebinde hak düşürücü sürenin geçtiği, kötü niyetli tescil aleyhindeki hükümsüzlük istemi süreye tabi değilse de davalı- karşı davacı tarafça kötü niyet iddiasını ispata yarar delil sunulmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada davacının hükümsüzlüğünü istediği markayı ve ticaret unvanını markasal olarak kullanıp kullanmadığı, markasal kullanımı varsa bu kullanımının hangi emtia veya hizmetler üzerinde olduğu ve dolayısıyla iddia edilen öncelik hakkı ve ticaret unvanın marka tescilinde nispi ret nedeni olup olmadığı, bunun sonucuna göre ise davalı markasının hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği; karşı davada ise önceye dayalı gerçek hak sahipliği iddiasına dayalı marka hükümsüzlüğü istemlerinin yerindeliğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2.556 sayılı KHK'nın 7, 8 ve 42 nci maddeleri.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.09.2021 tarih, 2017/2225 E. ve 2021/1056 K.

4. Dairemizin 24.01.2023 tarih, 2021/8688 E. ve 2023/495 K. sayılı ilamı

3. Değerlendirme

A. Karşı Dava

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı karşı davacı vekilince karşı davaya yönelik temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B. Asıl Dava

Davalı karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; dava tarihinde yürürlükte olup somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 556 sayılı KHK'nın nispi ret nedenlerini düzenleyen 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, tescilsiz markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret sahibinin itirazı üzerine, tescili istenen markanın aynı fıkranın (a) ve (b) bendinde düzenlenen hallerde tescil edilmesine engel olunabileceği düzenlenmiştir. Nispi ret nedeni olarak sayılan bu haller aynı zamanda 556 sayılı KHK'nın 42 nci maddesinde de hükümsüzlük sebeplerinden olarak da sayılmıştır.

556 sayılı KHK'nın 9 uncu maddesinde ise, marka tescilinden doğan hakların münhasıran marka sahibine ait olduğu belirtildikten sonra, markanın koruma kapsamı ve işaretin hangi hallerde markasal kullanılacağı, eş anlatımla hangi kullanım halinin markasal kullanım olarak sayılacağına yer verilmiştir. Buna göre, işaretin mal veya ambalajı üzerine konulması; işareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi veya bu amaçla stoklanması, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi veya o işaret altında hizmetlerin sunulması veya sağlanması; işareti taşıyan malın gümrük bölgesine girmesi, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması; işaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması; işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bir bağlantısı olmaması koşuluyla, işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde, alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük veya benzeri biçimlerde kullanılması hallerinde markasal kullanım söz konusu olacaktır.

Önceye dayalı tescilsiz işaret kullanımının ve ticaret unvanının hükümsüzlük hali olarak değerlendirilebilmesi için, işaretin ticaret sırasında markasal olarak belirli oranda ayırt edici hale gelecek şekilde kullanılması gerektiği gibi, bu durumun hükümsüzlüğe etkisi de ancak fiilen kullanılan mal veya hizmetler yönünden olacaktır. Ticaret unvanı açısından ise hükümsüzlüğe etki, fiili iştigal alanıyla sınırlı olarak gerçekleşecektir. Nitekim Dairemizin uygulaması da bu yöndedir. (24.01.2023 tarih ve 2021/8688 E., 2023/495 K. sayılı ilamı)

Somut olayda davacı şirket, kurucusu ve ortağı olan gerçek kişinin ticaret unvanına, tüzel kişi ticaret unvanına ve işaretin tescilsiz kullanımına dayalı olarak davalı karşı davacının markasının hükümsüzlüğünü istemiş, delil olarak da "...." ibareli unvan altında düzenlenen tahsilat makbuzları ile faturalara ve "sır petek" ticaret unvanı altında düzenlenen faturalara dayanmıştır.

Davacı tarafından sunulan delillerin içeriğinin "bal mumu" satışına ilişkin olduğu görülmekle birlikte, bu bal mumunun hangi marka altında satıldığı sunulan belgelerden anlaşılamamaktadır. Davacı yanın ayırt edicilik sağlayacak şekilde kullanım iddiasını ispata yönelik olarak dosyaya sunduğu diğer kullanıma ilişkin deliller ise emtia üzerinde kullanım olmadığından markasal kullanım değil unvansal kullanım mahiyetindedir.

Davacı tarafından sunulan delillerin içeriğinin "bal mumu" satışına ilişkin olduğu görülmekle birlikte, bu bal mumunun hangi marka altında satıldığı sunulan belgelerden anlaşılamamaktadır. Davacı yanın ayırt edicilik sağlayacak şekilde kullanım iddiasını ispata yönelik olarak dosyaya sunduğu diğer kullanıma ilişkin deliller ise emtia üzerinde kullanım olmadığından markasal kullanım değil unvansal kullanım mahiyetindedir.

Şu halde Mahkemece yapılacak iş, hükümsüzlüğü istenen davalı markasının 20 ve 35 inci sınıflarda tescilli olduğu gözetilerek, davacı şirketin fiili iştigal alanı belirlendikten sonra, iki marka uzmanı ve bir sektör bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle, davacının dayandığı unvandaki "sır petek" ibaresinin markasal olarak kullanılıp kullanılmadığı, kullanmışsa kullanım alanı ve yine önceye dayalı tescilsiz kullanım varsa "sır petek" ibaresinin markasal kullanıldığı mal veya hizmetlerin tespiti ve markasal kullanımın tespiti halinde sadece kullanımı tespit edilen mal veya hizmetler yönünden hükümsüzlük kararı vermekten ibaret iken, anılan hususlarda araştırma ve inceleme yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Karşı davada;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

B. Asıl davada;

1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/4632, Karar No: 2018/2723, Tarih: 26.02.2018

**8. Hukuk Dairesi         2017/4632 E.  ,  2018/2723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın Kaldırılması ve Tahliye

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Takipten önce ödendiği ve alacaklı tarafça alınmadığı anlaşılan Ağustos ayı kirası için takipte faiz hesaplanamayacağının tabi bulunmasına, dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile Usul ve Kanununa uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

29,20 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile 6,70 TL'nin temyiz edenden alınmasına 26.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3919, Karar No: 2019/6455, Tarih: 14.10.2019

**11. Hukuk Dairesi         2018/3919 E.  ,  2019/6455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 07/06/2017 tarih ve 2015/295 E.- 2017/234 K. sayılı kararın davacı vekili ile davalı Form Bilişim A.Ş vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 11/07/2018 tarih ve 2017/1204 E.- 2018/822 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 2005 yılından bu yana Ernest Hemingway'e ait tüm eserlerin mali hak sahibi ve Türkiye'deki tek yayıncısı olduğunu, davalılarca müvekkilinden izin alınmadan Ernest Hemingway'in “Yaşlı Adam ve Deniz” adlı eserinin tercüme edilerek FSEK'nın 21, 22 ve 23. maddelerine aykırı olarak işlenip, çoğaltılıp, yayıldığını, Çankaya Belediyesi’nin internet sayfasından alınan çıktılardan görüleceği üzere, dava konusu kitabın bandrolsüz olarak, ilk etapta 50.000 adet basılarak dağıtıldığını ve yeni eğitim ve öğretim yılında da söz konusu kitabın davalı taraflarca basılarak dağıtımına devam edileceğinin anlaşıldığını ileri sürerek, müvekkilinin mali haklarının ihlal edilmesi nedeniyle FSEK m.68 kapsamında 3 kat tazminat olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 500.00-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile muhtemel tecavüzün men'ini, davalıların çoğaltarak yaydığı kitabın yeni baskılar yapmasının, çoğaltımının ve yayımının tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı Form Bilişim ve Kültür Hiz. A.Ş. vekili, müvekkilinin dava konusu “Yaşlı Adam ve Deniz” isimli kitabın yayın haklarını 25/10/2014 tarihli sözleşme ile dava dışı Grimm Press Ltd. isimli uluslararası firmadan 30.000,00 Amerikan Doları karşılığında satın aldığını, davacı ile sözleşme imzalayan tarafın eser ile ilgili münhasıran yetkili olduğunu kabul etmemekle birlikte bu sözleşmenin davacı tarafla Mayıs 2010 tarihinde beş yıl süre ile imzalanmış olduğunu, bu durumda Mayıs 2015 tarihinde sözleşme süresinin dolduğunu, davacının müvekkiline ait yayın haklarını ihlal ettiğini, müvekkilince dava konusu eserin bandrolsüz olarak basılıp dağıtılmadığını, ayrıca anılan kitabın değil 10 adet farklı kitabın 50.000 adet basıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili, müvekkilince düzenlenen Çocuk Klasikleri Kitap Alımı Teknik Şartnamesi gereğince, diğer davalı firma ile müvekkili arasında 02/06/2015 tarihli “Dünya Klasikleri Serisi Çocuk Kitap Alımı İşine Ait Sözleşme”nin imzalandığını, müvekkilince “Yaşlı Adam ve Deniz” adlı eserin basımıyla ilgili herhangi bir talepte bulunulmadığını, kitapların içeriğiyle ilgili tüm tasarrufların diğer davalı firma tarafından yapıldığını, diğer davalı firmaca dava konusu kitabın yayın haklarını Grimm Press Ltd.'den devraldığını gösteren sözleşmenin müvekkiline sunulduğunu, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilince çocukların kişisel ve kültürel gelişimi için dağıtılan kitapların FSEK m.34'te öngörüldüğü şekilde eğitim ve öğretim amaçlı olduğunu, dava konusu kitabın bandrollü olarak 2.500 adet basıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu eserin mali haklarını kullanmaya yetkili olan dava dışı Hemingway Yabancı Haklar Vakfı adlı kuruluş ile imzalamış olduğu 04/06/2010 tarihli yayın sözleşmesi kapsamında dava konusu ilim ve edebiyat eserinin Türkçe'ye çeviri (işleme), çoğaltma ve yayma haklarının münhasıran davacı tarafça devralındığı, bu nedenle dava konusu eserde davacının mali hak sahibi olduğu, davalı firmaca, davacıdan izin alınmadan dava konusu orijinal eserin, ilk ve orta öğretime uygun şekilde kısaltıldığı, görsellerle desteklenmiş bir versiyonunun çevirisi yaptırılarak ve orijinal eserin işlenmesi ile yaratılan bağımsız bir işlenme eser çoğaltılıp yayımlanarak eser sahibi olan davacının 5846 sayılı FSEK’nın 21, 22 ve 23'üncü maddesine göre işleme, çoğaltma ve yayma haklarının ihlal edildiği, her ne kadar davalı firmaca dava konusu hakların dava dışı Grimm Press Ltd. Şirketi ile imzalanan 25/10/2014 tarihli sözleşme ile devralındığı iddia edilmiş ise de, kendisine verilen kesin süre içerisinde anılan sözleşmenin dosyaya sunulmadığı, davalı Belediyenin bu eserin gerçek hak sahibinin davacı olduğunu anlayabilmesinin sözleşmenin düzenlenmesi aşamasında mümkün görülmediği, nitekim eser için bandrol verilmesine yönelik olarak FSEK m.81/2 kapsamında, devletin değil gerçek hak sahibi olmayıp da bandrol alan yayınevleri veya kişilerin sorumlu tutulduğu gerekçesiyle, davalılardan Çankaya Belediye Başkanlığına yönelik açılan davanın reddine, davalılardan Form Bilişim ve Kültür Hizmetleri Yayıncılık Eğitim San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile FSEK m.68'e göre 3 kat tazminat olarak 500.00-TL tazminatın 30 Haziran 2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin tazminat talebinin saklı tutulmasına, dava konusu eserin basım, yayın ve her türlü ticarete konu edilmesine yönelik muhtemel tecavüzünün önlenmesine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ile davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Karar, davacı vekili ile davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesince tüm dosya kapsamına göre yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf talebi yönünden; davacı yayınevinin yazarı Ernest Hemingway olan davaya konu "The Old Man and The Sea" adlı ingilizce dilindeki orginal yayın ile ilgili eser sahibinin mali haklarını kullanmaya yetkili bulunan Hemingway Yabancı Haklar Vakfı ile 04.06.2010 tarihinde imzaladığı yayın sözleşmesi kapsamında orijinal eserin Türkçeye çeviri (işleme), çoğaltma ve yayma haklarını münhasıran devalmış olduğu, davalılarca adı geçen eserin kısaltılmış halinin Türkçeye çevrilmek suretiyle çoğaltılıp yayınlandığı, ancak bu eyleme yönelik olarak davalı şirket ile dava dışı Grim Press Ltd. adlı firma arasında ileri sürüldüğü gibi bir sözleşmenin varlığının yeterli olmadığı, eser sahibi ya da hakları kullanmaya yetkili olanlar ile Grim Press Ltd. arasında işleme hakkının devrediliği konusunda ayrı bir sözleşmenin varlığının da ispat edilemediği, bu sebeple davalı şirket tarafından davacının 5846 sayılı FSEK'nın 21 (işleme), 22 (çoğaltma), 23 (yayma) üncü maddelerindeki haklarının ihlal edildiği, diğer davalı ... Beledeyesine yönelik olarak, kendisi ile sözleşme imzalayan diğer davalı şirketin gerçekten hak sahibi olup olmadığını araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden FSEK m.54/1 uyarınca davacının mali haklarının ihlali fiilinden diğer davalı şirket ile birlikte sorumlu olacağının kabulü gerektiği, ayrıca FSEK m.68 kapsamında davacının talep edebileceği bedelin bilirkişilerce 9.022,50-TL olarak tespit edildiği ve davacının bu meblağı kabul ederek davayı bu miktara ıslah ettiği ancak HMK m.357/1 uyarınca istinaf aşamasında ıslah talebinde bulunulması mümkün olmadığından davacı yanın ıslah talebinin reddedildiği, davalı tarafın istinaf talebi yönünden ise; davacının her iki talebinin de kabul edilmesine rağmen mahkemece tek bir maktu vekalet ücretine hükmedildiği ancak davacı tarafın buna ilişkin bir istinaf itirazının olmadığı, hangi talebe yönelik olduğunun kararda belirtilmediği ancak tecavüzün men'i talebi yönünden davacı yararına tek bir maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak ve yeniden hüküm kurularak; davanın kabulüne, FSEK m.68'e göre 3 kat tazminat olarak 500,00-TL tazminatın 30.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınıp davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin tazminat talep hakkının saklı tutulmasına, dava konusu eserin basın yayın ve her türlü ticarete konu edilmesine yönelik muhtemel tecavüzün önlenmesine, tecavüzün tespiti ve önlenmesi talebinin kabulü nedeniyle karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ...Ü.T. uyarınca belirlenen 3.145,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dava, işleme eserden doğan mali ve manevi haklara tecavüz nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

5846 sayılı FSEK’nın 6.maddesinde, bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilen, ancak yararlanılan eserle bağlantısı bulunan yeni fikir ve sanat ürünleri meydana getirilmesi “işleme” olarak tanımlanmıştır. İşleme suretiyle meydana getirilen eser türlerinden bazıları Kanunda örnekseme yöntemiyle sayılmış olup, işleme eser türleri burada verilen örneklerle sınırlı değildir. İşleme eserler, önceki eserle olan bağlantısı nedeniyle o eserle ilişkili sayılabilirse de, sahibinin hususiyetini yansıtma özelliğine sahip olması nedeniyle önceki eserden bağımsız olarak hukuki koruma altında olan yeni bir eserdir. İşleme bir eserden yararlanarak yeni bir işleme eser oluşturulmasına bir engel bulunmamaktadır. Diğer bir anlatımla, bir romanın resimli romana veya bir film senaryosuna dönüştürülmesi, onun da bir başka dile çevrilmesi suretiyle işleme eserin yeniden işlenmesi mümkündür.

Somut olayda olduğu gibi bir ilim ve edebiyat eserinin yazıldığı dilden bir başka dile çevrilmesi suretiyle elde edilen tercümeler de asıl eserle bağlantılı, ancak çevirmenin hususiyetini taşıyan ve FSEK uyarınca önceki eser sahibinin haklarından ayrı ve bağımsız olarak korunan yeni bir eser olarak kabul etmek gerekir. İşleme eserin koruma süresi dahi önceki eserin koruma süresine tabi değildir. İşleme eser oluşturulması, önceki eser sahibinin iznine bağlı değildir. Ancak, işleme suretiyle oluşturulan eseri çoğaltma ve yayma hakkı önceki eser sahibinin iznine bağlıdır. Bununla birlikte, izinsiz bile oluşturulsa işleme eserden doğan hakkın kullanımı için, üçüncü kişilerin ve hatta asıl eser sahibinin dahi işleme eser sahibinin iznini alması zorunludur.

FSEK 52. maddesi uyarınca, mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır. Bu itibarla, eser sahibinden lisans (ruhsat) yoluyla bir mali hak iktisap etmek isteyen kimselerin, hangi hakları devir almak istiyorlarsa mutlaka o hakları kapsayan yazılı bir sözleşme yapmaları gerekmektedir. Öte yandan FSEK 49/2 maddesi uyarınca, işleme hakkının devrinde, devren iktisap eden kimse hakkında da eser sahibi veya mirasçılarının aynı suretle muvafakati şarttır.