muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/708, Karar No: 2018/608, Tarih: 04.12.2018

Amacı, somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, öğreti ve uygulamada; "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede; "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi hâlinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp, diğer kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate ya da herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkân vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanığın 12.04.2013 tarihinde saat 02.10 sıralarında sevk ve idaresindeki 20 A.. .6 plaka sayılı aracı ile Kınık ilçesi Çamlık Caddesi üzerinde lise istikametine doğru seyir hâlindeyken tanık ...'in park hâlindeki 20 . ...2 plaka sayılı aracı ile mağdur ...'na ait 20 H. ..7 plaka sayılı araca çarptığı, kazadan on dakika sonra yapılan ölçüme göre 0,49 promil alkollü olan ancak alkolün kandaki seviyesinin ortalama olarak 0,15 promil azaldığı gözetildiğinde kaza anında 0,50 promilin biraz üzerinde alkollü olduğu açık olan sanığın kanındaki alkol seviyesinin suç tarihindeki düzenlemeye göre cezalandırılmasını gerektiren 1,00 promilin üzerine çıkmaması, vücudunda gevşeme, dikkat azalması, cesaretlenme, çevresel uyarıların algılanmasında yavaşlama, göz ile beyin arasındaki iletişim süresinde uzama, algılanan çevresel uyarıların beyinde işlenmiş veriler hâline dönüşmesinde gecikme dolayısıyla uyaranlara karşı reaksiyon zamanında gecikme ve beyinciğin etkilenmesi suretiyle denge ve koordinasyonunun bozulduğuna ilişkin, yine ani karar verebilme, direksiyon ve fren kontrolü gibi birden fazla hareketi bir arada yapabilme kabiliyetinde azalma, uyaranları erken fark edip doğru tepkiler verme, istemli göz hareketleri, gözün takip yeteneği, karanlığa adaptasyon, hız ve mesafe tayinine ilişkin becerilerde olumsuz yönde etkilenme olduğunun istemsiz göz hareketlerinin ortaya çıktığına, uykuya meyil benzeri belirtilerin bulunduğuna, dolayısıyla emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olduğuna dair bir bilgi veya belgenin olmaması karşısında, önüne çıkan köpeğe çarpmamak için direksiyonu sağa çevirip aracın hâkimiyetini kaybederek park halindeki diğer araçlara çarptığı anlaşılan sanığın aldığı alkolün etkisi ile güvenli sürüş yeteneğini kaybederek araç kullandığına dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün sanığın trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu işlediğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmaması nedeniyle atılı suçtan beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Denizli 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.02.2015 tarih ve1197-60 sayılı direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün, sanığın trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmaması nedeniyle atılı suçtan beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 04.12.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7161, Karar No: 2007/8984, Tarih: 27.06.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/7161 E.  ,  2007/8984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, ... Mahallesi 252 ada 4 ve 14 parsel sayılı sırasıyla 50073 m2 ve 48056 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, K.Evvel 324 tarih 9 nolu tapu kaydı ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adlarına tesbit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında taşlık-kayalık olduğu iddiasıyla dava açmış, Orman Yönetimi orman olduğu iddiasıyla müdahil olmuştur. Mahkemece davanın reddine ve dava konusu parselin davalılar adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece, hükme esas alınan uzman bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmazların eski tarihli resmi belgelerde orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmıştır. Uzman bilirkişi raporuna ekli memleket haritasının kadastro paftasına aplike edilmeden inceleme yapılmış olması bir yana, çekişmeli 252 ada 4 ve 14 parsellerin öncesi itibariyle 1 ila 20 ve 65 numaralı kadastro parselleri ile bir bütün olduğu ve tamamına K.Evvel 1324 tarih 9, Temmuz 1955 tarih 8 numaralı 27570 m2 yüzölçümlü, sınırları ..., ... Caddesi, ... Caddesi, ..., ..., ... olan pay tapu kayıtlarının revizyon gördüğü ve taşınmazların doğu ve batı sınırında 65 numaralı orman parselinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu hali ile tapu gayrısabit sınırlı olup, 3402 Sayılı Yasanın 20/C maddesine göre miktarı ile geçerlidir. Tapunun revizyon gördüğü taşınmazların tümüne ait kadastro tesbit tutanakları getirtilmemişse de, tutanağı gelen 1 parselin 16035 m2, 2 parselin 23.822 m2, 3 parselin 6658 m2, 5 parselin 12.376 m2, 6 parselin 9363 m2 ve 12 parselin 42019 m2 yüzölçümüyle bu dosyada davalı görülen kişiler adına tesbit edilip kesinleştiği ve sırf bu taşınmazların toplam yüzölçümünün tapu miktarını aştığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu taşınmazların tesbit dayanağı olan ve davalıların tutunduğu tapu kayıtlarının miktar fazlası olduğu ve sınırdaki ormandan kazanıldığının, süresi ve şekli ne olursa olsun zilyetlikle kazanılamayacağının kabulü gerekir. O halde; Hazine ve Orman Yönetiminin davasının kabulü gerekirken, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülerek davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 27/06/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10530, Karar No: 2016/7285, Tarih: 31.10.2016

**11. Ceza Dairesi         2016/10530 E.  ,  2016/7285 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanıkların ... ve ... Bankasına yönelik dolandırıcılık eylemlerinde; 5237 sayılı TCK'nun 158. maddesinin 1. fıkrasının (e ), (f) ve (j) bentlerinde belirtilen nitelikli hallerde, adli para cezasının suçtan elde edilen haksız menfaatin iki katından az olamayacak şekilde belirlenmesi gerekirken bu hususa dikkat edilmeden eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, 5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan deliller karar yerinde incelenip yüklenen suçların sübutu kabul, soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı ve azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanıklar ve katılan ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 31.10.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8947, Karar No: 2013/11012, Tarih: 09.09.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/8947 E.  ,  2013/11012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Dava konusu taşınmaz üzerinde mahallinde yapılan 28.05.2012 tarihli ilk keşif sonrası bilirkişi kurulunca düzenlenen 04.06.2012 tarihli raporda dava konusu taşınmazda plastik örtü altı muz ziraati yapıldığı belirtilmiş olmasına karşın, 02.07.2012 tarihli ikinci keşif sonrasında düzenlenen 06.07.2012 tarihli bilirkişi kurulu raporunda taşınmaz sulu tarım arazisi kabul edilmiş ve değerlendirme bu şekilde yapılmıştır. Ancak, mahkemece dosyada mevcut bilirkişi raporlarından hangisinin esas alındığı gerekçeli kararda tartışılmamıştır. Mahkemece, dava tarihi itibarı ile taşınmazın niteliği araştırılmadan ve bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden değerlendirme yapan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olması,

Kabule göre de;

2-Mahkemece yapılan ilk keşif sonucu bilirkişi kurulunca düzenlenen 04.06.2012 tarihli rapor esas alınarak dava konusu taşınmazın muz bahçesi olarak kabul edilmesi durumunda; değerlendirmeye esas alınan muz ürününün değerlendirme tarihi olan 2011 yılı itibariyle sulu şartlarda dekar başına ortalama verimi 3750 kg olduğu halde, bilirkişi raporunda dekar başına ortalama verimin 4750 kg alınmak suretiyle yüksek bedele hükmedilmesi,

3-Mahkemece yapılan ikinci keşif sonucu bilirkişi kurulunca düzenlenen 06.07.2012 tarihli rapor esas alınarak dava konusu taşınmazın tarla olarak kabul edilmesi durumunda; münavebeye alınan ürünlerin değerlendirme tarihi olan 2011 yılı itibariyle sulu şartlarda dekar başına ortalama verimleri domatesin 3000 kg, taze fasulyenin 1200 kg, bamyanın ise 450 kg olduğu halde, mahkemece bilirkişi raporunda dekar başına ortalama verimlerin sırasıyla 5000 kg, 1500 kg ve 500 kg alınmak suretiyle yüksek bedele hükmedilmesi,

4-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan ipotek şerhinin bedele yansıtılmamış olması,

5-Yargılamada vekille temsil edilen davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş; bilirkişi raporlarında değerlendirmeye esas alınan muz, domates, taze fasulye ve bamya için dosyaya getirtilen 2012 yılına ait veri listesi dikkate alınarak ve yukarıda sözü edilen bozma sebebi doğrultusunda dava konusu taşınmazın niteliği de tespit edilmek koşuluyla bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, bu ek raporun bozmaya ve veri listelerine uygunluğu da denetlendikten sonra oluşacak sonuç doğrultusunda kazanılmış haklar da gözetilerek karar vermek olmalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; bilirkişi raporlarında değerlendirmeye esas alınan muz, domates, taze fasulye ve bamya için dosyaya getirtilen 2012 yılına ait veri listesi dikkate alınarak ve yukarıda sözü edilen bozma sebebi doğrultusunda dava konusu taşınmazın niteliği de tespit edilmek koşuluyla bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, bu ek raporun bozmaya ve veri listelerine uygunluğu da denetlendikten sonra oluşacak sonuç doğrultusunda kazanılmış haklar da gözetilerek karar vermek olmalıdır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12265, Karar No: 2017/5923, Tarih: 27.11.2017

**14. Ceza Dairesi         2014/12265 E.  ,  2017/5923 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

5237 sayılı TCK'nın 103/3. maddesinde öngörülen hizmet ilişkisinin sağladığı nüfusun kötüye kullanılması kavramı ile failin, yazılı veya sözlü bir hizmet akdine dayanarak mağdur üzerinde işe alma, işten çıkarma, ücret gibi sosyal haklarını belirleme şeklinde yetkilere sahip olup bunun verdiği nüfuzun kötüye kullanılması suretiyle suç işlenmesi halinin kastedilmesi karşısında, otobüs firmasında muavin olarak çalışan sanığın, olay günü babası tarafından halasına götürülmek üzere şahsına teslim edilmeksizin doğrudan otobüse bindirilen mağdureye yönelik gerçekleştirdiği eylemde mağdure ile sanık arasında hiyerarşik ilişkinin bulunmadığı gözetilmeden, hakkında müsnet suçtan belirlenen temel cezanın koşulları oluşmadığı halde TCK'nın 103/3. maddesi arttırılması suretiyle fazla tayini,

Kanuna aykırı, sanık müdafii ile katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5246, Karar No: 2010/10850, Tarih: 10.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/5246 E.  ,  2010/10850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapıya dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma payının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 40 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 12 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 10.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/39450, Karar No: 2017/20613, Tarih: 05.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/39450 E.  ,  2017/20613 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde çalışmakta iken 24/03/2015 tarihinde, son aylarda ... Birleşik Devletleri-... Ülkelerinde yaşanan petrol fiyatlarının düşmesi ve maliyetlerin artması gerekçe gösterilerek iş akdinin feshedildiğini, işe iadesine ve 4 aya kadar ücretinin davalı işverenden tahsiline, işe iade kararına uyulmaması halinde 4 ile 8 aylık brüt ücreti tutarında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının müvekkil şirketle imzaladığı belirsiz süreli iş akdinin son dönemde petrol varil fiyatlarındaki düşmeye istinaden ve gerekli şekil şartları yerine getirilerek feshedildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı işveren tarafından yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilince 29/12/2016 tarihinde tefhim edilen karara karşı 02/01/2017 havale tarihli süre tutum dilekçesi, 18/01/2017 tarihinde tebliğ edilen gerekçeli karara karşı 06/02/2017 tarihinde gerekçeli istinaf dilekçesi sunulduğu, davalı vekilinin sekiz günlük istinaf süresi içinde sunduğu istinaf dilekçesinde açık bir sebep belirtmemiş olduğu, yapılan yargılama ve karar ile ilgili olarak kamu düzenine ilişkin hukuka aykırı bir yönün de olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, kanuni dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, ... sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasında feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken feshin biçimsel koşullarına uyduğunu içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli veya haklı nedene dayandığını kanıtlamalıdır. Bu kapsamda işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan nedenlerle yapıldığı ileri sürüldüğünde bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

Somut olayda, petrol üretim alanında faaliyet gösteren davalı işyerinde, numuneci olarak davacının iş akdi davalı işveren tarafından 24/03/2015 tarihinde, petrol piyasasındaki olumsuzluklar sebebi ile alınmış işletmesel karar doğrultusunda geçerli nedene dayanılarak feshedilmiştir.

Mahkemece seri olarak açılan davaların yargılamalarının ilk etapta, tüm dosyaların birleştirildiği 2015/77 esas sayılı dosyası üzerinden yapıldığı, talimat yolu ile yapılan bilirkişi raporu temini işleminin, yine aynı esas sayılı dosya üzerinden yapıldığı, ancak her dosya bakımından ayrı rapor hazırlanmasının istenildiği, rapor alınması sonrasında dosyanın ayrılmasına karar verilerek yukarıda yazılı olan esas numarasına kayıt edildiği, davalı tarafın sunduğu kayıtlar ve bilirkişi incelemesine esas klasörlerin temyiz incelemesi esnasında dosya ekinde bulunmadığı, dosyanın ayrılma ve birleştirme aşamaları esnasındaki duruşma tutanakları vb evrakların dosya içerisinde bulunmadığı, bu haliyle eksik tüm tutanaklar, belge ve kayıtların dosyaya tam olarak kazandırılması gerekliliği bozma sebebi yapılmıştır.

Ayrıca, davalı tarafça ileri sürülen fesih sebebi hakkında inceleme yapmak üzere oluşturulan bilirkişi heyetinin; bir hukukçu, bir petrol-doğalgaz mühendisi ve bir iş ve sosyal güvenlik uzmanı (...) bilirkişiden oluşturulduğu, feshe gerekçe yapılan hususun ekonomik daralma nedenine dayandığı gözönünde bulundurulduğunda bilirkişilerin uzmanlık alanlarının konu hakkında inceleme yapmaya uygun nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Ekonomik daralma gerekçesine dayanan işletmesel karar sonrası alınmış fesih işlemi hakkındaki incelmenin, esas olarak işletmenin ekonomik yapısı ve bilançosu, muhasebe kayıtları, maliyet, gider ve kar durumu, ekonomik tedbire başvurulmasında iş hukukunun gerektirdiği yukarıda sayılan ilkelere uygun davranılıp davranılmadığı hakkında olduğu gözönünde bulundurularak konu hakkında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmaması da diğer bir eksikliktir.

Belirtilen eksiklikler ve yetersiz inceleme dolayısı ile bozma kararı verilmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, 05.10.2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1889, Karar No: 2019/2678, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/1889 E.  ,  2019/2678 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.