muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2913, Karar No: 2014/9174, Tarih: 20.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/2913 E.  ,  2014/9174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 7. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/12/2013

NUMARASI : 2013/136-2013/708

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı; iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine, işe iadesine ve sonuçlarına karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, ispat yükü kendisinde olan davalı işverenin işletmesel kararın ve uygulamasının hukuka uygunluğunun, davacı tarafında da feshin sendikal nedene dayalı yapıldığını kanıtlayamadıkları gerekçesi ile feshin geçersizliğine, işe iadesine ve sonuçlarına karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar fesihte sendikal neden kabul edilmeyerek işe başlatmama tazminatının alt sınırdan belirlenmesi nedeni ile davacı vekili, feshin işletme ve işyeri gereklerinden kaynaklandığı gerekçesi ile de davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin üçüncü fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamayacağı kuralı getirilmiştir. Konuya dair bir başka güvence bahsi geçen maddenin beşinci fıkrasında öngörülmüş, işçilerin sendikaya üye olmaları veya olmamaları sebebiyle iş sözleşmelerinin feshedilemeyeceği, yine yasaya uygun sendikal faaliyetler sebebiyle işten çıkarılamayacakları ya da farklı uygulamaya tabi tutulamayacakları hükme bağlanmıştır.

İşverenin 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarına aykırı davranması halinde, işçinin bir yıldan az olmamak üzere sendikal tazminata hak kazanacağı hususu da Yasada ifadesini bulmuştur.

İşverenin 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarına aykırı davranması halinde, işçinin bir yıldan az olmamak üzere sendikal tazminata hak kazanacağı hususu da Yasada ifadesini bulmuştur.

2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesinde 4773 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik sonrasında, işçinin iş sözleşmesinin sendika üyeliği ya da sendikal faaliyetleri sebebiyle feshedilmesi halinde, doğrudan sendikal tazminat talep hakkının olmadığı açıklanmış, 4857 sayılı İş Kanununun iş güvencesine dair hükümlerinin uygulanacağı kuralı getirilmiştir. Fesih dışında kalan sendikal nedene dayanan ayrımcılık hallerinde ise, işçinin doğrudan sendikal tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır.

4773 sayılı Yasa ile sözü edilen maddeye eklenen yedinci fıkrada ise, iş güvencesi hükümlerinin uygulaması dışında kalan hallerde ve feshe bağlı tazminat istekleriyle sınırlı olmak üzere ispat yükünün işverene ait olduğu öngörülmüştür. Bu durumda sendikal nedenle fesih iddiasıyla açılan feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davasında ispat yükü, önceden olduğu gibi işçi üzerindedir. Ancak, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayan bir işçinin açmış olduğu sendikal tazminat isteklerini içeren bir davada, aksinin ispatı işverene aittir.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Somut olayda, Mahkemece davacının iş akdinin sendikal nedenle fesih iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmiş ise de, bu kararın yukarıdaki Dairemiz ilkeleri doğrultusunda yeterli bir araştırma yapılmaksızın, eksik incelemeye dayalı olarak verildiği görülmüştür. Hernekadar işverenin savunması dikkate alınarak yapılan işletmesel karara ilişkin Mahkemenin kabulü dosya kapsamına uygun ise de, ispat yükü altında olan işçinin sendikal tazminat talebinin, davalı işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlar araştırılıp irdelenmeksizin karara bağlandığı anlaşılmıştır. Belirtilen sebeplerle Mahkemece eksik araştırma ve incelmeye dayalı olarak sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 20.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8057, Karar No: 2013/13289, Tarih: 04.11.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/8057 E.  ,  2013/13289 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : TCK'nın 289/1, 50/1-a, 52/2. maddeleri uyarınca mahkûmiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemenin adlî para cezasının alt sınırdan tayin edileceği hususunda bir kabulünün bulunmaması karşısında tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

06.07.2011 tarihinde haczedilerek sanığa yediemin sıfatıyla teslim edilen malların muhafazası için haciz mahalline gidildiğinde malların yerinde bulunmadığının 26.07.2011 tarihli tutanakla tespit edilmesi, sanığın haciz tarihinde borçlu şirkette işçi olarak çalıştığını, ancak daha sonra işten ayrıldığı için malların akıbetini bilmediğini savunması ve 09.08.2011 tarihli kolluk tutanağı ile borçlu şirketin kapandığının ve yeni adresinin bulunmadığının belirlenmesi karşısında, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle mahcuzların kaybolmasına neden olduğu anlaşılan sanığın hukukî durumunun TCK'nın 289/3. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 04.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/244, Karar No: 2017/5704, Tarih: 20.06.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/244 E.  ,  2017/5704 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro çalışmaları sırasında, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi 101 ada 1160 parsel sayılı taşınmaz 15867 m² yüzölçümü ve ham toprak niteliğiyle ... adına tespit edilmiştir.

Davacılar, taşınmazın murislerinden kendilerine kalan tarım alanı olduğunu ileri sürerek, tesbitin iptaliyle adlarına tescilini istemişlerdir.

Mahkemece; davanın kabulüne, tesbitin iptaliyle çekişmeli parselin zeytinli tarla niteliğinde ve payları oranında davacılar adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 16/10/2014 gün ve 2014/4571 E. - 8481 K. sayılı kararla bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında, "...Mahkemece; çekişmeli yerin zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğu ve davacılar yararına kazanma koşullarının oluştuğu kabul edilerek hüküm kurulmuşsa da yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi çekişmeli parsel ile bu parselin doğu ve güneyindeki taşınmazların muris ... ait olup onun tarafından 45- 50 yıl kullanıldıktan sonra ölümü ile paylaşım yapıldığını, bu yerin davacılar murisi ... kaldığını, ... de 30- 35 yıl kullandıktan sonra ölümü ile davacıların zilyetliğine geçtiğini, aralarında miras paylaşımı yapılmadığını, bu çevredeki taşınmazlarla ilgili olarak ... mirasçıları arasında davalar görülmekle birlikte kendisinin bu davaların sonucu hakkında bilgisi olmadığını açıklamıştır. Tesbit bilirkişilerinden bir tanesi ise taşınmazın 45- 50 yıl önce ...tarafından deliceler aşılanarak imar-ihya edildiğini, doğu ve güneyde kalan taşınmazların ise ... muris ...'dan kaldığını açıklayarak yerel bilirkişi anlatımları ile çelişkili bir anlatımda bulunmuştur. Diğer tesbit bilirkişisi uyuşmazlığın çözümünde sonuca ulaştıracak bir bilgi vermemiştir. Tanıklar ise anlatımlarında ilk tesbit bilirkişisinin anlatımlarına benzer şekilde çekişmeli taşınmazın davacıların murisi ... tarafından 45-50 yıl önce delicelikten imar edildiğini, ... yerlerinin bu parselin doğu ve güneyinde kalan yerler olduğunu bildirmişlerdir. Yerel bilirkişi, tesbit bilirkişisi ve tanık anlatımları birbirini doğrular nitelikte olmayıp çelişkili anlatımlar doğrultusunda hüküm kurulması yerinde değildir..."

Öte yandan, mahkemece yapılan iki ayrı keşifte yer alan tarım bilirkişilerinin raporları da uyumlu ve yeterli değildir. İlk keşite yer alan tarım uzmanı taşınmazın % 10-15 eğimli, toprağının sathi, taşlık-kayalık yapıda olup, (A) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde 15-20 yaşlı 10 zeytin, 5-10 yaşlı 45 delice; (B) harfli bölümü üzerinde ise, yaşları 25 ilâ 35 arasında değişen 89 adet zeytin, 5-10 yaşlı 15 delice, 15-20 yaşlı 6 çam ağacının bulunduğunu, (B) harfli bölümün içindeki zeytin ağaçlarının bakımlı ve verimli, tesbit tarihi olan 2006 yılından en az 20 yıl önce imar ve ihyası tamamlanmış nitelikte iken (A) harfli bölümündeki ağaçların ise çoğunluğunun delice olduğunu; taşınmazın imar ve ihyasının tamamlanmadığını açıklamıştır.

İkinci keşifte yer alan ve ... bilirkişisi ile ortak rapor düzenleyen tarım uzmanı ise taşınmazın her iki bölümündeki zeytin ağaçlarının yaşları aynı olmasına rağmen (B) harfli bölümündekilerin az gelişmesinin toprak altında taşlık ve kayalık kütlenin mevcut olmasından kaynaklandığı, buna rağmen gelişimlerinin iyi olduğu, 20 adet delicenin yarısının aşılandığı ancak başarılı olmadığını belirtip imar ve ihyanın 2013 yılında yapılan keşif tarihinden geriye doğru 30- 35 yıl öncesinden tamamlandığına değinmiştir.

Bu raporlardan imar ve ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte tamamlandığı, ya da tam olarak imar ve ihyadan söz edilip edilemeyeceği anlaşılamadığı gibi, her iki raporda da taşınmaz üzerinde bulunan deliceler ve zeytin ağaçlarının ayrı ayrı adetleri ile aşılanmış olan ağaçların aşı yaşları açıklanmamıştır.

Bu nedenle, mahkemece, çekişmeli taşınmaz başında önceki bilirkişiler dışında bir tarım uzmanı ve bir fen elemanı ile yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı, imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların adedi, nitelikleri ve aşı yaşlarını açıklar rapor alınmalı; yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; ilk zilyedin kim olduğu, zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmelidir. Değinilen yönler gözetilmeden kurulan hüküm usûl ve kanuna aykırıdır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 101 ada 1160 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, 27/04/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda (B) harfiyle işaretlenen 9949,63 m²'lik kısmın 101 ada 1160 sayılı parselden ifraz edilerek zeytinli tarla niteliğinde, muris ... mirasçıları adına tespit ve tapuya tesciline, (A) harfiyle işaretlenen 5917,38 m²'lik kısmın ham toprak niteliğinde davalı ... adına tespit ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1964 yılında seri bazında yapılan ve 16/08/1965 tarihinde ilân edilerek kesinleşen ... kadastrosu ile daha sonra 1992 yılında 3302 ve 3373 sayılı kanunlarla değişik 2/B uygulaması yapılmış; bu çalışma da 12/01/1995 tarihinde ilân edilerek kesinleşmiştir.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 20/06/2017 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18624, Karar No: 2013/13346, Tarih: 13.05.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/18624 E.  ,  2013/13346 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi (Pendik 4. Asliye Ceza)

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 85/1, 62/1, 50/1-a, 52/4. maddeleri gereğince mahkumiyet.

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçeli kararın ölenin mirasçılarına tebliğ edilip, verilmesi halinde temyiz dilekçesi de eklenerek ve temyiz istemine ilişkin ek tebliğname düzenlenerek iadesinin temini için mahalline gönderilmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13/05/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/15624, Karar No: 2019/2048, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/15624 E.  ,  2019/2048 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3994, Karar No: 2015/4244, Tarih: 22.10.2015

**21. Ceza Dairesi         2015/3994 E.  ,  2015/4244 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2013/55067

MAHKEMESİ : Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 25/12/2012

NUMARASI : 2009/122 (E) ve 2012/470 (K)

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, kamu kurumunu dolandırmak

Sanık H.. Ö..'ün ........Özel Sağlık Hizmetleri Fizik Tedavi Rehabilitasyon Sağlık Yardımlaşma Ltd. Şti.'nin sorumlu müdürü olduğu; diğer sanıkların ise çalışan olarak görev yaptıkları; adı geçen şirket ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan anlaşma uyarınca merkeze müracaat eden sigortalı hastaların tedavi görmedikleri halde buna dair sahte fatura düzenleyerek bedelini tahsil ettikleri böylece sahtecilik ve kamu kurumu aleyhine dolandırıcılık suçlarını işlediklerinden bahisle açılan kamu davasının yargılaması sonucunda;

1-Tedavi merkezi ile kurum arasında imzalanan sözleşme gereğince hakediş ödemesi yapılabilmesi için kuruma ibrazı gereken tetkik ve tedavi evrakı, hekimlerce düzenlenmiş rapor, epikriz ve faturanın ekinde hastaya uygulanan fizik tedavi seansının takibine ilişkin ve seans sonrası hastaya imzalattırılması gereken tedavi takip formunun eklenmesi gerektiği, bu hali ile kuruma fatura ile sunulması sözleşme gereği zorunlu olan evraklarda yapılan sahteliğin özel belgede sahtecilik suçunu diğer sanık H.. Ö..'ün bu özel belgeleri kuruma fatura ederek resmi belge niteliğindeki tahakkuk müzekkeresi düzenlenmesi şeklindeki eyleminin ise zincirleme olarak resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı gözetilmeden mahkemece “bu kartların tutulması gereken zorunlu belgelerden olmadığı, bu sebeple sahtecilik suçunun unsurlarının oluşmadığı”ndan bahisle beraat kararı vermesi,

2-Tedavi görmediği halde haklarında tedavi görmüş gibi takip kartı ve fatura düzenlendiği iddia olunan hastalar Y.. G.., H.. A.., C.. K.., S.. K.., E.. A.. ve adı sayılan diğer hastaların herhangi bir belge imzalamadıklarına dair anlatımları, sanık H.. A..'ın suç tarihinde takip kartlarını kayıt elemanı ile beraber düzenlediklerine dair savunmaları, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 11.01.2007 tarihli teftiş raporunda tedavisi hiç yapılmayan ya da eksik yapıldığı halde tam yapılmış gibi kuruma fatura ve belge düzenlendiği tespit edildiğinden söz konusu hastalar adına düzenlenen takip kartları ve belgelerin emanetten getirtilerek imzaların hastalara ya da sanıklara aidiyeti hususu tespit edilmeksizin tüm sanıklar yönünden “doğrudan menfaat temin etmedikleri” gerekçesi ile dolandırıcılık suçundan haklarında beraat kararı verilmesi;

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5560, Karar No: 2020/935, Tarih: 03.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2017/5560 E.  ,  2020/935 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14912, Karar No: 2012/13547, Tarih: 12.07.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/14912 E.  ,  2012/13547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kabul edilen tarihler arasında 6111 sayılı prim borçlarının yeniden yapılandırılması hakkındaki yasaya göre hesap edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacının, 6111 sayılı Kanun'un yürürlükte olduğu dönemde açtığı ilk tespit davası ile 6111 sayılı Kanun'dan yararlanması gerektiğinin tespitini de talep edebilecekken, bu talebini, yeniden avukatlık ücretine hükmedilmesini sağlayacak şekilde ayrı bir davaya konu ettiği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi isabetsiz olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerde hükmün vekalet ücretine ilişkin 3. bendi tamamen silinerek yerine “Davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,“ sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 12.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6436, Karar No: 2013/18744, Tarih: 08.10.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/6436 E.  ,  2013/18744 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalıya ait ... plakalı ticari takside şoför olarak Kasım 2005-Kasım 2011 dönemi aralıksız çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin hasılat kirası olduğu sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiş olup, bu kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.Bu tür sigortalı saptanmasına ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu bulunduğu açıktır.

Tespite konu dönemde yürürlükte bulunan 818 Sayılı Mülga Borçlar Kanununun 270-298 maddelerinde (1.7.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 357 ila 376. maddeleri ) hasılat kirası düzenlenmiş olup, hasılat veren bir mal veya hakkın semerelerinden yararlanılmak ve işletmek üzere bir bedel karşılığında kiralayan tarafından kiracıya devredilmesinin taahhüt edilmesidir. Bir başka ifadeyle, hasılat kirasında kiralayan hasılat getiren bir malı ya da hakkı, kiracının bu malın semeresinden yararlanmasını da içerecek şekilde kiralamaktadır. Hasılat kirasının konusunu, hasılat getiren bir taşınır veya taşınmaz, yahut bir ticari işletme veya hak oluşturabilir. (Doç. Dr. Hüseyin Altaş, Hasılat ve şirket kirası, Yetkin Yayınları 2009, sayfa:73) Hasılat kirasında kiracı, kiralanan şeyi işletmekle yükümlüdür.

Anılan kanunda, hasılat kirasının geçerliliği herhangi bir biçim koşuluna bağlanmamış, yine süresi ile ilgili bir düzenleme yer almamıştır. Ancak anılan Yasanın 285. maddesine göre, süre konusunda sözleşme veya mahalli adette aksine

bir hüküm belirlenmemişse iki taraftan her biri en aşağı altı aylık bir ihbar sürecine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Bu hükmün mefhumu muhalifinden hasılat kiralarının minimum altı aylık sürelerle yapılabileceğini söylemek yanlış olmaz. Yine Borçlar Kanununun 287.maddesinde düzenlenen zımni yenilemenin hasılat kirasında bir yıl olması nedeniyle, bu sözleşmelerin bir yıllık sürelere tabi olduğu da söylenebilir. Ancak günün sosyolojik ve teknolojik gelişimine göre daha kısa süreli hasılat kiraları da mümkün olabilecektir.

Öte yandan 506 Sayılı Kanun anlamında sigortalı niteliğini kazanmanın koşulları başlıca üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: a) Çalışma ilişkisinin kural olarak hizmet akdine dayanması, b) işin işverene ait yerde yapılması, c) çalışanın 506 sayılı Kanunun 3. maddesinde belirtilen istisnalardan olmaması şeklinde sıralanabilir. Sigortalı olabilmek için bu koşulların bir arada bulunması zorunludur.