muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2277, Karar No: 2024/3670, Tarih: 21.05.2024

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.10.2019 tarihli ve 2019/804 Esas, 2019/803 Karar sayılı kararı ile; davacının davalıyla birlikte yaşamak ve yakın zamanda evlenmek amacıyla iradi ve hediye olarak devirleri yaptığı, hilenin söz konusu olmadığı, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulünün isabetsiz olduğu gerekçesiyle hüküm ortadan kaldırılarak asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 03.06.2021 tarihli ve 2019/4679 Esas 2021/3052 Karar sayılı kararı ile; "...Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı ...’nin asıl davada dava konusu 2109 ada 6 parseldeki 4 no’lu bağımsız bölümün tamamını ve birleştirilen davada dava konusu olan 06 GC ... plaka sayılı aracını 22.05.2017 tarihinde davalı ...’a satış suretiyle devrettiği anlaşılmaktadır...Somut olayda, dinlenen tanık beyanlarından ve tüm dosya içeriğinden, tarafların birlikte yaşadıkları, davacının evleneceği inancıyla maliki olduğu taşınmazı ve aracını davalıya devrettikten yaklaşık 1 ay sonra davalının kusuruyla ortak yaşama son verildiği ve davalının davacıdan ayrıldığı, bu suretle evlilik vaadi ile davacının iradesinin fesada uğratıldığı, hile iddiasının kanıtladığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2021 tarihli ve 2021/1074 Esas 2021/1365 Karar sayılı kararı ile; davacının davalıyla fiili birlikteliği sürdürebilmek amacıyla iradi olarak hediye şeklinde dava konusu devirleri gerçekleştirdiği gerekçesiyle önceki kararda direnilerek asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

C. Hukuk Genel Kuruluna Gönderme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 15.03.2022 tarihli ve 2021/10179 Esas 2022/2110 Karar sayılı kararıyla; direnme kararının incelenmesi için dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

D. Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.11.2023 tarihli ve 2022/1-720 Esas 2023/1137 Karar sayılı kararıyla; "...somut olay değerlendirildiğinde; asıl ve birleşen davada davacı, davalı ile görüşmeye başladıklarını, 2016 yılında evlenme konusunda anlaştıklarını, davalının talebi üzerine kendi adına kayıtlı ev ve arabayı satış göstermek suretiyle davalıya devrettiğini, söz konusu devirleri davalının evlenme vaadine dayalı olarak yaptığını, ancak devirlerden sonra davalının kendisinden ayrıldığını davalının hileli davranışları sonucunda devirlerin yapıldığını iddia etmiş, davalı ise 2016 yılı Mart ayında davacı ile birlikte yaşamaya karar verdiklerini, eşine karşı açtığı boşanma davası devam ederken davacı ile birlikte yaşamaya başladıklarını, nüfusta hâlen evli olduğu dönemde gerçekleşen birliktelik nedeniyle davacının hukuka ve ahlâka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla bu devirleri yaptığını, ancak davacının olumsuz davranışları nedeniyle birlikteliğin son bulduğunu, hileli davranışının olmadığı savunmuştur. Dosya içerisinde yer alan nüfus kayıtlarının incelenmesinde, davacının 26.03.2013 tarihinde davalının ise 14.02.2017 tarihinde eski eşinden boşandığı, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre tarafların davalının eski eşinden boşanma aşamasında görüşmeye başladıkları, sonrasında bir süre davalının kızının evinde birlikte yaşadıkları, davacının adına kayıtlı taşınmazı ve aracı satış göstermek suretiyle 22.05.2017 tarihinde davalıya devrettiği, ancak sonradan tarafların birlikteliklerinin son bulduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı tarafından davalıya davaya konu taşınmaz ve araç devirleri yapılırken tapudaki resmî senet ve noter senedinde devirler satış olarak gösterilmiş ise de bu devirlerin bedelsiz olarak yapıldığı noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dinlenen tanıklardan özellikle davalının kızı olan ... beyanında, davacının annesi ile evlenmek istediğini, davacının taşınmaz ve aracı devretmeden önce evlenme iradesini ortaya koyan davranışlarının olduğunu belirttiği, davalının 14.02.2017 tarihinde boşandığı, söz konusu devirlerin ise davalının eski eşi ile evliliği sona erdikten sonra 22.05.2017 tarihinde yapıldığı, bu nedenle söz konusu devirlerin hukuka ve ahlâka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla yapıldığının kabul edilemeyeceği, davacının yakın gelecekte kendisi ile evleneceği düşüncesiyle davalıya dava konusu bağımsız bölümü ve aracı devrettiği, davalının söz konusu devirlerden çok kısa süre yaklaşık bir ay kadar sonra davacı ile olan birlikteliğini sonlandırdığı, davalının bu şekilde evlenme vaadiyle davacının iradesini hile ile fesada uğrattığı anlaşılmakla asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, söz konusu devirlerin davacı tarafından davalıya hediye olarak gerçekleştirildiği gerekçesiyle verilen direnme kararı yerinde değildir..

... Hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır..." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

E. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma ilamı doğrultusunda, hile iddiasının ispatlandığı gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleştirilen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tanıklarının usulünce dinlenmediğini, davalının davacıya hiç bir zaman evleneceklerini beyan etmediğini, bu hususta davacının hileye düşürülmesinin söz konusu olmadığını, davacının birlikte yaşamak amacıyla kendi isteği ve arzusuyla taşınmazını ve aracını devrettiğini, devirlerden sonra ilişkileri devam ederken davacının kıskançlığı ve davranışları sebebiyle birlikteliklerinin son bulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, birleştirilen dava aynı hukuki nedene dayalı alacak isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 36 ncı ve 39 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen bozma kararına uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl ve birleştirilen davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Asıl dava yönünden 5.410,15 TL bakiye onama harcının, birleştirilen dava yönünden 4.098,60 TL onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

21.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9754, Karar No: 2019/1609, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/9754 E.  ,  2019/1609 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3576, Karar No: 2016/2697, Tarih: 02.03.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/3576 E.  ,  2016/2697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğeri aleyhine 30/12/2013 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı...Gazetesi'nin 21/10/2013 tarihli nüshasının 1. ve 7. sayfalarında ''Varan 7, Kim Haysiyet Yoksunu? Kim Şerefsiz? Kim Düzenbaz?'' başlığı ile yer alan haber nedeniyle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek, manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalılar ise, davaya konu haberin davacının yapmış olduğu basın toplantısında taraflarına yöneltmiş olduğu hakaretler nedeniyle yanıt olarak hazırlandığını, haberin yasal düzenlemelere ve yargısal içtihatlara tamamen uygun olduğunu belirterek, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davaya konu haber içeriğinin 5 yıl önceki işlemlere ilişkin olup, güncel olmadığı, haberde kullanılan ifadeler ve haberin veriliş tarzı dikkate alındığında eleştiri sınırlarının aşıldığı gerekçesi ile istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasa'nın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

2015/3576-2016/2697

Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

2015/3576-2016/2697

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasa'nın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi 10. maddesi bakımından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yerleşik içtihatlarıyla oluşturulan ilkelerden biri de ifade özgürlüğüne ilişkindir. Buna göre; ifade özgürlüğü, demokratik bir toplumun esaslı temellerinden birini ve toplumun ilerlemesi ve her bir bireyin gelişimi için temel koşullardan birini oluşturur. İfade özgürlüğü sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız görülen veya ilgilenmeye değmez bulunan "haber" ve “düşünceler" için değil, aynı zamanda aleyhte olan, çarpıcı gelen ve rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Sözleşmenin 10. maddesinde belirtildiği üzere bu özgürlüğün istisnaları vardır; ancak bu istisnalar dar yorumlanmalı ve bir kısıtlama ihtiyacının bulunduğu inandırıcı bir şekilde ortaya konmalıdır (Prof.Dr.Osman Doğru-Dr.Atilla Nalbant;İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Açıklama ve Önemli Kararlar, Cilt:2, s.365, Nilsen ve Johnsen [BD] 43). Bir siyasetçiye yönelik eleştirilerin kabul edilebilir sınırları, özel bir şahsa yönelik eleştirinin sınırlarına göre daha geniştir. Bir siyasetçi özel şahıstan farklı olarak, her sözünü ve eylemini bilerek ve kaçınılmaz bir biçimde, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açar; bu nedenle daha geniş bir hoşgörü göstermek zorundadır. (... ve ... davası). İfade özgürlüğü ayrıca herkesin, demokratik bir toplumun özünde yer alan görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahip olması anlamına gelmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinde; davacının Nisan 2004-2009 tarihleri arasında ....Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görev yaptığı ve bu döneme ilişkin iş ve eylemlerin habere konu edildiği, davacının da kabulünde olduğu üzere, başkanlık yaptığı dönemde yapılan ihalelerin usulüne uygun yapılmadığı gerekçesiyle kendisi ve bir kısım belediye görevlileri hakkında soruşturma açıldığı, dosya arasında bulunan Vakıflar Genel Müdürlüğünün davacının da yöneticisi olduğu.... Kültür ve Sanat Vakfının 2007-2009 yılları arası iş ve işlemlerinin denetimine ilişkin hazırlamış olduğu müfettiş raporunda, Belediyenin yükümü altındaki faturaların Vakıftan ödenmesi nedeni ile vakfın zor durumda kaldığı, dönemin Vakıf Yöneticileri davacı ve diğer görevlilerin bu durumdan sorumlu oldukları, kamu kurum ve kuruluşlarından transfer edilen yüksek meblağların genel olarak israf boyutunda harcandığı, 2007-2008 yılları festival sürecinde çalışılan çeşitli firmaların Vakıftan olan alacakları sebebiyle banka hesaplarına bloke koydurdukları veya icrai işlem başlattıkları, 2008 ve 2009 yılları festival giderleri karşılaştırıldığında 2008 yılında raporda örnekleri verilen harcamaların rahatsız edici resminin daha net ortaya çıktığı tespitlerinin yapıldığı, yerel yönetim adaylarının ve haberin yayın tarihinde.... Milletvekili olan davacının.... Büyükşehir Belediye Başkan adaylığının açıklanması sürecinde davacı ile ilgili iddiaların yeniden gündeme geldiği ve bu iddiaların habere konu edildiği anlaşılmaktadır.

2015/3576-2016/2697

2015/3576-2016/2697

Dava konusu haber bir bütün olarak ele alındığında güncel hale gelen haberin eleştiri sınırları içerisinde kaldığı, habere yönelik toplumsal ilginin bulunduğu, özle biçim arasındaki dengenin bozulmadığı, davaya konu olayın özelliği de nazara alındığında, haber başlığının toplumun ilgisini çekmek için çarpıcı nitelikte verilebileceği, demokratik toplum tarafından meşru sayılabilecek nitelikte, basın özgürlüğüne getirilmesi gereken bir sınırlamanın gerekli olmadığı ve davacının kişilik haklarına bir saldırı bulunmadığının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 02/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/51169, Karar No: 2014/37, Tarih: 13.01.2014

**9. Hukuk Dairesi         2011/51169 E.  ,  2014/37 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 10. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/09/2011

NUMARASI : 2010/914-2011/587

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla mesai ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı şirketler emrinde güvenlik görevlisi olarak çalışırken haksız şekilde işten çıkarıldığını iddia ederek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı .. Şirket vekili, akdin haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

Davalı .. Enerji Şirketi, davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, feshin işverence haksız olarak yapıldığı sonucuna varılarak, fazla çalışma ücreti talebinin reddine, diğer taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, cumartesi ve pazar günü normal tatil olduğundan cuma ve cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.