muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/5051, Karar No: 2007/5422, Tarih: 29.03.2007

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sigortalının iş kazası sonucunda sürekli iş göremez duruma geldiğinin ve sürekli iş göremezlik oranının, ölüm olayının iş kazasına bağlı olduğunun tesbitine ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadıkça davalı Kurumca sigortalıya olay tarihi ile ölüm tarihi arasında sürekli iş göremezlik geliri, haksahiplerine iş kazası kolundan ölüm geliri bağlanmayacağından tesbit istemli dava ile tazminat davasının bir arada görülüp sonuçlandırılması fiilen mümkün değildir. HGK.'nun 07.02.2007 tarihli 2007/21-69 Esas, 2007/55 Karar nolu kararı da bu yöndedir.

Mahkemece yapılacak iş; tesbit davasını tazminat ve alacak davasından tefrik edip ayrı esasa kaydetmek, tesbit davasını tazminat davası için bekletici mesele saymak, tesbit davasını sonuçlandırıp tesbit davasında verilen hüküm kesinleştikten sonra çıkacak sonuca göre tazminat ve birikmiş aylıklarla ilgili alacak davasını sonuçlandırmaktır.

Tesbit davasına gelince; Dosyadaki kayıt ve belgelerden sigortalının yeraltı maden işçisi olarak çalışırken trikoya yüklediği tahkimat malzemelerini vinç ile taşımak için sinyal düğmesine bastığı, ancak kanca kesen trikonun havaya kalkarak devrildiği ve sigortalının başına çarparak kazalanmasına sebebiyet verdiği, sigortalının 23.08.1992-27.08.1992 tarihleri arasında hastanede yattığı, 03.09.1992 tarihinde taburcu olduğu, başka bir işyerinde çalışırken 29.02.1996-01.03.1997 tarihleri arasında raporlu olduğu, SSK. Bolu Hastanesi Sağlık Kurulu Raporunda "Kertikal atrofi travma sonucu ajitasyon ve demans" tanımı konduğu, davalı Kurumca Demans hastalığı nedeniyle çalışma gücünü 2/3 kaybettiği kabul edilerek 506 sayılı Yasa'nın 53-54.maddesi gereğince malullük aylığı bağlandığı ve sigortalının 22.08.1998 tarihinde öldüğü, ancak gerek Kurum Sağlık Dairesince gerekse Yüksek Sağlık Kurulunca Demans hastalığının iş kazasına bağlı olmadığına, sigortalının iş kazası sonucu malul kalmadığına ve ölüm olayı ile iş kazası arasında illiyet bağı bulunmadığına karar verildiği, Adli Tıp Kurumunca 30.06.2004 tarihinde mahkemeye yazılan yazıda sigortalı öldüğünden muayene imkanı bulunmamakla maluliyet oranı hakkında görüş bilirilemeyeceğinin yazıldığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa'nın 109.maddesinde sigortalıların işgöremezlik hallerinin tesbitinde Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızaların esas tutulacağı, Kurumca verilen karara ilgililerce itiraz edilmesi halinde durumun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanacağı bildirilmiştir. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararı ilgilileri bağlamayacağı, ilgililerin anılan kurulun kararına karşı iş mahkemesinde dava açabileceği, mahkemenin, kurul kararıyla bağlı olmaksızın özgürce uzman kişi veya kuruluşlardan görüş sormak suretiyle vicdani kanaatine  göre karar verme serbestisine sahip olduğu Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 28.06.1976 tarih, 6 Esas, 4 Karar nolu kararının açık hükümleri gereğidir.

Mahkemenin hüküm verebilmesi için davanın hüküm verilebilecek derecede aydınlanmış olması gerekir. Hüküm, davayı esastan çözümleyen, taraflar arasındaki uyuşmazlığı sona erdiren nihai karardır. Öte yandan dava konusu uyuşmazlık sosyal güvenlik hakkına ilişkin olup dava kamu düzenini ilgilendirmektedir. Çekişmeli yargıda kamu düzeninin gerekli kıldığı hallerde kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanacağından burada hakim; davanın ispatı için bütün delillere kendiliğinden başvurmalıdır. Somut olayda uyuşmazlık mahkemece hüküm verilebilecek derecede aydınlanmamıştır. Daha açık bir deyimle dava konusu uyuşmazlık ortada bırakılmıştır.

Yapılacak iş; tıp fakültelerinin konuda uzman anabilim dalında öğretim görevlisi olan kişilerden bilirkişi heyeti oluşturularak bilirkişi kurulundan dosyada mevcut tıbbi bilgi ve belgeler incelenerek sigortalıda mevcut "demans" hastalığının 23.08.1992 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü ve bu tüzüğe ekli cetveller nazara alınarak sürekli iş göremezlik derecesi, ölüm olayı ile iş kazası arasında illiyet bağı olup olmadığı konusunda görüş almak ve çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki; Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda maddi hata sonucu davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları reddedilerek mahkeme kararı onanmıştır. Hal böyle olunca maddi yanılgının düzeltilmesi gerektiği ortadadır.

O halde davacı vekilinin maddi yanılgının düzeltilmesi istemi kabul edilmeli, Dairemizin 16.11.2006 günlü onama kararı kaldırılmalı ve mahkemenin 21.07.2005 tarihli kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nederlerle Dairemizin 16.11.2006 tarihli, 2006-10124 Esas, 2006-12659 Karar nolu maddi hataya dayalı onama kararının kaldırılmasına, mahkemenin 21.07.2005 tarihli kararının BOZULMASINA, 29.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/17874, Karar No: 2009/26411, Tarih: 28.12.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/17874 E.  ,  2009/26411 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/08/2008

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin görevi 2797 Sayılı Kanunun 14. maddesinde gösterilmiştir. Anılan madde hükmü ile 12. Hukuk Dairesinin, İİK.nun uygulanmasından doğan dava, itiraz ve şikayetler dolayısıyla icra mahkemelerinden verilen ve diğer Hukuk Dairelerinin görevi dışında kalan hüküm ve kararları inceleyeceği öngörülmüştür.

İnceleme konusu karar sıra cetvelinin iptali istemine ilişkin olup, belirgin biçimde dairemizin inceleme alanı dışında kalmakta ve niteliği bakımından Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin görevi içine girmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü dosyanın Yargıtay 19. Hukuk Dairesine gönderilmesine 28.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3695, Karar No: 2021/7026, Tarih: 19.10.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/3695 E.  ,  2021/7026 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen karara karşı davalı ve davacı vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin 16/01/2018 tarih ve 2018/İHK-295 sayılı itirazın kısmen kabulüne dair verilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

K A R A R

Davacı vekili ; 07/06/2016 tarihinde davacının desteği ...'ın sürücüsü olduğu... plaka sayılı motosiklet ile davalının ... sigortacısı olduğu, ... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının desteği babası ...'ın yaşamını yitirdiğini ve davacının destekten yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.100,00 TL ( ıslah ile 64.222,02TL) destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili; olay nedeniyle daha önce ödeme yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından;başvurunun kısmen kabulü ile 24.744,12TL destekten yoksun kalma tazminatının 14/06/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvurana ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Davalı ve davacı taraf vekilleri karara itiraz etmiştir. İtiraz Hakem Heyetince taraf vekillerinin İtirazlarının kısmen kabulü ile UHH kararının kaldırılmasına yerine yeniden karar verilmesine buna göre başvurunun kısmen kabulü ile 47.470,00TL nin 14/06/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun klama tazminat talebine ilişkindir.

Bilindiği üzere Anayasa’nın 141. maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi Anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c maddesi, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiğini açıklamıştır. Buna göre bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe

bölümüdür. Gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar.

bölümüdür. Gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur. Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hüküm bulunması gerektiği açıktır.

Kaza tespit tutanağına göre, 4 şeritli karayolunun sağ şeridinde önde ... idaresindeki ... plakalı kamyon (Davalı ... Şirketine sigortalı), arkasında bir şeritte yan yana ... ve ...(destek ... idaresinde)plakalı motorsikletlerin bulunduğu onların arkasında da ... plakalı (sürücü ... )yönetimindeki kamyonun bulunduğu, olay yerine geldiklerinde ... plakalı kamyonetin, önündeki motorsikletlere çarparak ... plakalı motorsikleti yol dışına sağa doğru savurduğu, ...(destek ... sürücü) plakalı motorsikleti öndeki kamyon ile kendi arasına sıkıştırdığı ve davacıların desteği ...'ın vefat ettiği anlaşılmıştır.

Ceza yargılaması sırasında alınan 20/06/2017 tarihli İstanbul Trafik İhtisas Dairesi Adli Tıp Kurumu Kusur raporunda sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, sürücü ...'ın kusursuz olduğu, müteveffa sürücü ...'ın kusursuz olduğu rapor edilmiş ,Büyükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2016/856E-2020/1118K sayılı ilamı ile ATK raporu göz önüne alınarak sanık ...'un yaşanan olayda atfı kabil kusurunun bulunmaması nedeniyle beraatine, sanık ...'ın ise asli kusurlu olması sebebiyle cezalandırılmasına karar verilmiş, işbu karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi 10/06/2021tarih ve 2021/294E-2021/2105K sayılı başvurunun esastan reddi kararı ile kesinleşmiştir.

Uyuşmalık Hakem Heyetince davalıya sigortalı aracın %50 kusurlu olduğu kabul edilerek başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiş davacı ve davalı vekilleri karara itiraz etmiştir. İtiraz Hakem Heyeti, ceza dava dosyasında alınan ATK kusur raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğunu, rapora göre sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu kabul ederek %100 kusur üzerinden yapılan hesaplama ile itirazların kısmen kabulü ile UHH kararını kaldırarak başvurunun kısmen kabulü ile davacı yararına 47.470,00TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmetmiştir. Ancak varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

Eldeki dosyanın davalısı ... Sigorta AŞ kazaya karışan ... plakalı kamyonun (Sürücü ...)Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısıdır. Adli Tıp raporunda ... plakalı araç sürücüsü ... kusursuz bulunmuş ve Ceza Mahkemesince işbu ATK raporu hükme esas alınarak ... 'ın beraatine karar verilmiş ve karar İstinaf incelmesinden geçerek kesinleşmiştir. İtiraz Hakem Heyetince Ceza dava dosyasındaki ATK raporunun hükme esas alındığı belirtilmiş olmasına rağmen tüm bu belirlemelerin aksine olacak şekilde davalı şirkete sigortalı aracın %100 kusurlu olduğu kabul edilerek başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Bu haliyle de hüküm ile gerekçe arasında çelişki oluşmuştur.

Açıklanan nedenlerle, İtiraz Hakem Heyetince yukarıda açıklanan yasa hükümlerine ve içtihada uygun şekilde tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilerek, gerekçe ile hüküm çelişkisi içermeyen kendi içinde tutarlı, maddi olaya ve talebe uygun, denetime elverişli gerekçeli karar oluşturulmak gerekirken Anayasa ile 6100 sayılı HMK'nın 297 ve

298. maddelerinde belirtilen unsurlardan yoksun, gerekçe-hüküm çelişkisi içerecek şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın öncelikle bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Kabule göre; 818 Sayılı BK'nun 53.maddesi (6098 Sayılı TBK'nun 74.maddesi) gereğince hukuk hakimi ceza mahkemesinde tespit edilen maddi vakıa ile bağlıdır.Kazaya karışan araç sürücülerinin soruşturma dosyası ve Ceza dava dosyasındaki beyanlarında,sürücü ... , seyir halinde iken arabanın birden stop ettiğini, bunun sebebinin yakıt pompasına herhangi bir pislik kaçması olduğunu, düzeltmek için arabanın motor bölümündeki pompa ile pompalama yapılarak pisliğin çıkarılacağını ve arabanın çalışmaya devam edeceğini , olay yerine geldiğinde hafif yokuş olan köprünün altına doğru inen yolda arabanın bu sebeple stop ettiğini, aracından indiğini , arkasına baktığında herhangi bir araç görmediğini ve derhal aracın ön kaputunu açarak pompalama işlemini yaptığı sırada aradan 1 ya da 2 dakika geçmeden kazanın meydana geldiğini beyan etmiştir.Arkadan gelerek motorsikletlere çarpan diğer sürücü ... ise ,yolun en sağ şeriden 50-60km hızla seyir halinde olduğunu duran kamyonu ve onun arkasında duran 2 motorsikleti gördüğünü beyan etmesi karşısında ; Ceza dosyasında hükme esas alınan ATK raporuna göre , motorsikletlerin kamyona çarpmadan durur vaziyette oldukları sırada ,sürücü ...'ın hızını yol şartlarına göre ayarlaması halinde olayı önleyebilme imkanının bulunduğu, bu haliyle kazaya karışan araç sürücüleri ... ve ...'ın kusur değerlendirmesine ilişkin olarak Ceza mahkemesinde maddi olgu belirlemesinin yapıldığı ve kazanın oluşumunda ...'ın kusursuz olması nedeni ile beraatine diğer kamyon sürücüsü ...'ın ise tam kusurlu bulunması nedeni ile cezalandırılmalarına karar verildiği anılan kararın İstinaf aşamasından geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle İtiraz hakem heyetince ceza mahkemesinde tespit edilen maddi olguya aykırı olarak davalıya sigortalı ... plakalı(sürücü ...)aracın %100 kusurlu olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 19/10/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/41522, Karar No: 2015/16979, Tarih: 13.05.2015

**3. Ceza Dairesi         2014/41522 E.  ,  2015/16979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye Ceza Mahkemesi

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1)Sanık hakkında hakaret suçundan verilen hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,

2)Sanık hakkında yaralama suçundan verilen hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

a)Mağdurun yaralanması ile ilgili ... 'nden verilen 22.09.2012 tarihli geçici raporunda “sol baldır ön yan yüzde 3X0.5 cm ve 3 cm derinlikte kesi”den bahsedildiği, ... den verilen 23.09.2012 tarihli matbu evrakta basit tıbbi tedavi ile giderilemeyeceği işaretlenmiş ise de yaralanmada kas, sinir, damar kesisi olup olmadığından bahsedilmediğinden yaralanmanın basit tıbbi tedavi ile giderilip giderilemeyeceğinin tespiti için tüm tedavi evrakları getirtilerek ... den yeniden rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ve yetersiz raporla yazılı şekilde hüküm kurulması,

b)Mahkemenin kabulüne göre ilk haksız hareketin kimden geldiğinin belirlenememesi nedeniyle sanığa TCK'nin 29. maddesi gereğince uygulanan haksız tahrik indiriminin oluşa uygun olmayacak şekilde (1/2) oranında fazla indirim yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesiyle yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 13.05.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1865, Karar No: 2018/11042, Tarih: 30.10.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/1865 E.  ,  2018/11042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5977 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03.07.2018 tarih ve 2015/9-1191 E. 2018/328 K. Sayılı kararında ifade edildiği üzere; suçtan doğrudan zarar görmeyen ve ilgili kanunlarda da açılan kamu davasına katılması hususunda özel bir hüküm bulunmayan Tarım ve Orman Bakanlığının (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) temyiz isteminin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak REDDİNE, 30/10/2018 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Çoğunluğu oluşturan daire üyeleri ile azınlık arasında çıkan uyuşmazlık, 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu'nun 15. maddesinde düzenlenen “biyogüvenliğe karşı işlenen (genetiği değiştirilmiş organizmalar ile ilgili) suçlar”dan dolayı açılan kamu davasında; Tarım ve Orman Bakanlığı’nın (suç tarihindeki adıyla Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın) taşra kuruluşu olan suç tarihindeki adıyla Karaman İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün suçtan zarar gören sıfatıyla davaya katılma hakkı olup olmadığına, dolayısıyla sanık hakkında verilen beraat kararına karşı temyiz başvurusu yapma hakkına sahip bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Çoğunluk görüşüne göre; suçtan doğrudan zarar görmeyen ve kanunda kamu davasına katılması hususunda özel bir hüküm bulunmayan Tarım ve Orman Bakanlığının (eski adıyla Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının) davaya katılma ve temyiz hakkı yoktur.

Muhalefet şerhimiz iki bölümden oluşacaktır.

Öncelikle ülkemizde ilk kez 26 Eylül 2010 tarihinde suç sayılan “biyogüvenlik suçları” ya da daha doğru bir isimlendirmeyle “biyogüvenliğe karşı işlenen suçlar”ın, hem “kamu sağlığına” hem de “çevreye” karşı üst düzeyde özel bir tehlikelilik durumu arz etmesi ve soyut tehlike suçu olması sebebiyle; bu suçların konuluş amacı, süreci, suç oluşturan bu eylemlerin içeriği ile mahiyeti hakkında ön bilgi sunmanın fayda arz etmesinden dolayı, muhalefet şerhimizin birinci bölümünde “biyogüvenliğe karşı işlenen suçlar” hakkında özlü ve kısa izahat yapılacaktır.

İkinci bölümde suçtan zarar görme hususunda benimsemediğimiz yerleşik Yargıtay içtihatları hususunda genel bilgi verilip, ardından Tarım ve Orman Bakanlığının “biyogüvenliğe karşı işlenen suçlar”da “suçtan zarar gören” sıfatıyla “davaya katılma ve davayı temyiz etme“ yetkisinin bulunduğuna dair olan ve yerleşik içtihatlara aykırılık teşkil eden görüşümüzü teyit eden argümanları 8 alt başlık halinde ifade edeceğiz.

I-) 5977 SAYILI “BİYOGÜVENLİK KANUNU”NDA YER ALAN “BİYOGÜVENLİĞE KARŞI İŞLENEN SUÇLAR”IN KONULUŞ AMACI, SÜRECİ, İÇERİK VE MAHİYETİ

I-) 5977 SAYILI “BİYOGÜVENLİK KANUNU”NDA YER ALAN “BİYOGÜVENLİĞE KARŞI İŞLENEN SUÇLAR”IN KONULUŞ AMACI, SÜRECİ, İÇERİK VE MAHİYETİ

Günümüzde giderek artan toplumsal farkındalık düzeyi ve basın-yayın organlarının konuya duyarlılıkları sayesinde, gıda ve çevre sorunlarından kaynaklanan kamu sağlığının korunması konusu toplumun dikkatini üst düzeyde celbetmektedir. Özellikle 1990’lı yılların başlarında ortaya çıkan “genetiği değiştirilmiş organizma ve ürünler” ile ilgili hayati önem taşıyan sorunlar, kamuoyunun gündemine sık sık gelmekte ve toplumsal tepki yükselmektedir.

Hem toplumsal farkındalık ve bilinç düzeyinin yükselmesi hem de uluslararası konjönktür ve ilişkilerin de etkisiyle 18 Mart 2010 tarihinde 5977 Sayılı “Biyogüvenlik Kanunu” kabul edilmiş ve bu Kanun 26 Eylül 2010 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Kelime anlamı itibarıyla "biyo", Yunanca hayat anlamına gelen bir ön ektir.

Biyogüvenlik;

1-) insan, hayvan ve bitki sağlığını,

2-) çevreyi,

3-) biyolojik çeşitliliği

korumak için, "Genetiği Değiştirilmiş Organizma" ve ürünleri ile ilgili faaliyetlerin güvenli bir şekilde yapılması olarak tanımlanabilir.

Biyogüvenlik hukuku kapsamında, sadece ceza hukuku ile himaye söz konusu olmayıp daha hafif nitelikte sayılan bazı ihlal oluşturan eylemler, Biyogüvenlik Kanununda kabahat olarak kabul edilmiş olup, kabahatin müeyyidesi niteliğinde idari para cezaları öngörülmüştür (5977 Sayılı Kanun m.15/5,6,7). Daha ağır nitelikteki bazı eylemler ise suç olarak kabul edilmiş, suç oluşturan bu eylemler için üç ayrı kategoride adli para cezaları ile (adli para cezalarının yanısıra) yine üç ayrı kategoride hapis cezalarını (1. kategori suçların yaptırımı 5000 güne kadar adli para cezası ve 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası, 2. kategori suçların yaptırımı 7000 güne kadar adli para cezası ve 4 yıldan 9 yıla kadar hapis cezası ve 3. kategori suçların yaptırımı 10000 güne kadar adli para cezası ve 5 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasını) içeren oldukça ağır müeyyideler getirilmiştir (5977 Sayılı Kanun m.15/1,2,3,4).

Kanunun 15. maddesine aykırı hareket edenlere uygulanacak cezai yaptırımlar; tehlikenin özel ağırlığı, riskin ciddiyeti ve ihtiyatlılık prensibine göre dereceli olarak caydırıcı hükümler içermektedir.

GDO ve ürünlerinin, Tarım ve Orman Bakanlığının sürekli kontrol ve denetimine gireceği ve bu ürünlerin bir kimliğe sahip olacağı, etiketlenmelerinin mecburi hale getirileceği Kanunda özellikle belirtilmiştir.

Çağdaş hukuktaki soyut tehlike suçlarını azaltma yönündeki eğilime rağmen, “tehlikenin özel ağırlığı” ve “riskin ciddiyeti” gereği, biyogüvenliğe aykırı fiillerin suç sayılması mecburi hale gelmiştir. Biyogüvenlik aleyhine işlenen suçları düzenleyen 5977 Sayılı Kanunun “ceza hükümleri” başlıklı 15. maddesinin ilgili bentleri şöyledir:

”Ceza hükümleri