muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/122, Karar No: 2021/533, Tarih: 04.11.2021

Şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Sanık ... soruşturma evresinde; “Olay tarihinde kendime ait ... plaka sayılı servis aracını kullanıyordum. Saraykent Mahallesinde bulunan ‘BİM Market’in önündeki trafik ışıklarına doğru seyir hâlinde bulunduğum esnada trafik ışığının kırmızı yanması nedeniyle aracımın vitesini boşa aldım, yavaş yavaş gidiyordum. Bu sırada trafik ışığı yeşil oldu. Ben yeşil ışık yanınca geçtim. Yan tarafımda ‘Toyota’ marka, maktulün kullandığı araç yeşil ışık yanmasına rağmen bekliyordu. Ben yoluma devam ederken bu araç bana arkadan selektör yapmaya başladı. Ben de bu aracın yol istediğini düşünerek geçmesi için kendi aracımı yolun sağ tarafına doğru yanaştırdım ve yol verdim. Şahıs bu esnada kornaya da basıyordu. Ben yol verir vermez aracı ile benim aracımın önüne kırdı. Daha sonra bu şahıs kendi aracından inerek ‘Ananı avradını s…!" şeklinde küfürler ederek benim aracıma doğru gelmeye başladı. Ben daha kendi aracımın kapısını dahi tam açmamıştım. Bu sırada bu şahıs benim aracımın kapısını açtı, beni araçtan indirdi ve bana kafa ile vurdu. Ben sersemledim. Benim ağzım burnum kan içinde kaldı. (Sanık kaçtığından dolayı yüzünde herhangi bir darp cebir izine görülmedi.) Ben sersemleyince bu şahıs benim kafamı koltuğunun altına aldı ve diğer eli ile bana vurmaya başladı. Ben de kendimi bu şahıstan kurtarmak için cebimde bulunan küçük bir çakıyı çıkardım ve bu şahsa doğru, benim kafam hâlen kendisinin koltuğunun altında iken bıçağı salladım. Ben bu bıçağı dört beş defa salladım kurtulmak için, nereye salladığımı bilmiyorum. Benim bu şahsa yetecek gücüm yoktu. Bu esnada şahıs yaralanmış. Ben bıçağı bu şahsın neresine salladığımı hatırlamıyorum. Neresine değdiğini de tam olarak görmedim. Olayın şoku ile aracım ile Büyükyapalak Mahallesine giderken yolda bıçağı attım. Ancak bıçağı nereye attığımı bilmiyorum. Olaydan sonra kaçmamdaki sebebi tam olarak bilmiyorum. Olayın korkusundan dolayı kaçtım. Büyükyapalak Mahallesinden de ‘Kayapınar’ olarak adlandırılan bölgede eski ve kimsenin bulunmadığı evlerde saklandım. Ben tanıkların beyanlarını kesinlikle kabul etmiyorum. Olay benim anlattığım şekilde olmuştur. Pişmanım. Olay ile ilgili olarak ilgim yoktur. Şahsı tanımazdım. Kendisi beni önümü kesti, bu olayların yaşanmasına o sebebiyet vermiştir. Yaptığımdan dolayı pişmanım.”,

Yargılama evresinde ise; “Kırmızı ışık yanıyordu, yeşil yanacak diye yavaş yavaş ilerledim, önümdeki arabalar geçince ben de geçtim. Biraz sonra arkadan selektör yapan bir araç olduğunu gördüm. Araçta öğrenciler vardı. Yol istedi diye sağa geçtim. Bir metre ara ile önümü kesti. Arkamdan selektör yaptı. Sağda gidiyordum zaten, selektör yapınca daha sağa geçtim. Çok hızlı olsam ona vururdum zaten. Önümü kesti, küfür ederek indi araçtan. Arabanın camı yarım açıktı, hava güneşli olduğundan küfürlerini duydum. Direk önümü kesti, selektör yaptı arkamdan. Küfür ederek indi arabadan, camı tıklattı. Kapımı açtı. ‘Kardeş ben sana bir şey yapmadım. Benim seninle bir işim yok, işine gücüne bak!’ dedim. Bana kafa attı. Küfürler ederek, kafamı koltuğunun altına aldı. Ben de kurtulmak için cebimden bıçak çıkartıp salladım. Kafam kolunun altındaydı bıçağı sallarken. Bıçak cebimdeydi. Ondan sonra ayrıldık. Öğrencileri arabadan indirip araba ile devam ettim. Bana ‘Can taşıyorsun, yavaş git!’ diye bir şey söylemedi. Hızlı gitsem zaten çarpardım. Daha önceden tanımam kendisini, çok pişmanım, keşke hiç yaşanmasaydı. Ben buna ‘Kader!’ diyorum, alışverişim yoktur. Kendisi ile hiç bir şeyim yoktur, servis şoförlüğü yaparken ufak tefek tartışmamız olmuştur fakat büyük olmamıştır. Ben bıçak taşımazdım, akşam evde bir şeyler ararken bıçağı gördüm, yanıma aldım. Bana ‘Anasını avradını sinkaf ettiğim, ne yaptığını sanıyorsun sen!’ dedi. ‘Yaptığım bir şey yok, kendi işine git!’ derken kafa attı bana, kafa atınca ben sersemledim, arabaya yaslandım. Tam o esnada kafamı koltuğunun altına aldı. Yüzüme yumruk darbeleri attı, ağzım burnum kan içinde kaldı. Ben sara hastasıyım zaten, beynimde beş mm tümör vardır, bu hastalık nedeniyle tedavi gördüm, hatta kontrollerim devam ediyor. Hapishane doktoruna sevkimi çıkartmasını istedim, MR kontrolüm yapıldı. ‘Biraz bekle!’ dedi bana, olay yerinden o anki psikoloji ile korkup kaçtım. Korkumdan saklandım, teslim olmadım. Kaçtığım sürede herhangi bir hastaneye gitmedim. Elimdeki bıçağı yolda giderken attım, tam olarak yerini bilmiyorum. Ben bıçağı attığımda araç hareket hâlindeydi. Ben kendisine küfür etmedim. Ben her şeyi gördüğüm için kendisine vurmak istemedim. Hayatım sıkıntı ile geçtiği için vurmak istemedim. Yalvardım kendisine, ‘Yapma kardeşim!’ diye, ben yalvarırken kendisi bana vurdu. Aracı ile önümü kesti, gitme imkânım olmadı. Ben buna ‘Kader!’den başka bir şey diyemiyorum. Tanıklar zaten orada bana vurduğunu bile görmemişler, aramızda hiçbir husumet yoktur. Tanımam etmem kendisini, pişmanım, keşke olmasaydı, öldürmek gibi bir düşüncem yoktu. Işıklara geldiğimde saatte 10-15 km hız ile gidiyordum. Vitesi boşa almıştım. Aracı fark etmeden önce aracım ışıklarda duruyordu. O sağ taraftaydı, ben sol taraftaydım. Işıklara gelmeden önceki hızım da saatte 30 km filandı. O gün öğrenciler erken çıkmıştı, zaten bir acelem yoktu

. Tanıklar zaten orada bana vurduğunu bile görmemişler, aramızda hiçbir husumet yoktur. Tanımam etmem kendisini, pişmanım, keşke olmasaydı, öldürmek gibi bir düşüncem yoktu. Işıklara geldiğimde saatte 10-15 km hız ile gidiyordum. Vitesi boşa almıştım. Aracı fark etmeden önce aracım ışıklarda duruyordu. O sağ taraftaydı, ben sol taraftaydım. Işıklara gelmeden önceki hızım da saatte 30 km filandı. O gün öğrenciler erken çıkmıştı, zaten bir acelem yoktu. Cebimdeki bıçağı çıkarmadan önce koltuğun altından kurtulmak için çabaladım, baktım kurtuluşum yok, bıçağı çıkarttım. Bıçağı kaç kez salladığımı bilmiyorum. Pişmanım, keşke olmasaydı.”,

Biçiminde savunma yapmıştır.

Haksız tahrik, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Birinci Kitap, İkinci Kısımda, "Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler" başlıklı İkinci Bölümde yer alan 29. maddesinde;

“Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.” şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alınmıştır.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik; kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail suç işleme yönünde önceden bir karar vermeksizin, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısında meydana getirdiği karışıklığın bir sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan bir nedendir. Başka bir anlatımla haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde bir zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmış bulunmaktadır (İzzet Özgenç, Türk Ceza Kanunu Gazi Şerhi, Genel Hükümler, s. 412).

Yerleşmiş yargısal kararlar ve doktrinde yer alan baskın görüşlere göre, 5237 sayılı TCK’nın 29. maddesinde yer alan haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gereklidir:

a) Tahriki oluşturan bir fiil bulunmalı,

b) Bu fiil haksız olmalı,

c) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

d) Failin işlediği suç, bu ruhi durumun tepkisi olmalı,

e) Haksız tahrik teşkil eden eylem, mağdurdan sadır olmalıdır.

5237 sayılı TCK'da tahrikle ilgili olarak, 765 sayılı TCK’da yer alan ağır tahrik-hafif tahrik ayrımına son verilmiş ve tahriki oluşturan fiilin, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilmesi ve sanığın iradesi üzerindeki etkisi göz önüne alınarak maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda indirim yapılması şeklinde bir düzenlemeye gidilmiştir.

Ceza Genel Kurulunun çeşitli kararlarında tartışmasız olarak benimsendiği üzere, tahrik nedeniyle yapılacak indirimin oranı belirlenirken, haksız tahriki oluşturan hareketin işleniş şekli, yeri, niteliği, zamanı, yöresel şartlar ve tahrik eden ile edilenin durumları göz önüne alınıp değerlendirilmeli, eğer haksız hareket bu özellikleri itibarıyla yoğun ve önemli boyutlara ulaşmışsa ancak bu takdirde haksız tahrikin ağır ve şiddetli olduğu kabul edilmelidir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirildiğinde;

Sanığın öğrenci servisi şoförlüğü yaptığı, suç tarihinde sevk ve idaresindeki içerisinde öğrencilerin bulunduğu ... araç ile; özel güvenlik görevlisi olup evine gitmekte olan maktulün ise ... plakalı aracı ile seyir hâlinde oldukları sırada saat 14.50 sıralarında aynı güzergahta karşılaştıkları, sanığın kullandığı servis aracı ile maktulün önünde, maktulün de kullandığı binek otomobili ile sanığın arkasında olduğu, suç yeri olan Yunus Emre Mahallesi “Kentpark Alışveriş Merkezi” civarında “Güven Taksi” isimli iş yerinin önüne gelmeden kısa bir süre önce maktulün birkaç kez sanığın idaresindeki aracı trafikte geçmek istediği, akabinde de olayın yaşandığı yerde sanığın aracını geçip yolun sağında sanığın aracının önünde durduğu, sanığın da maktulün aracının arkasında durduğu, olayın ilk başlayışını gören tüm tanıkların ittifaklı beyanlarından da anlaşılacağı üzere önce maktulün aracından indiği, sanığın yanına doğru geldiği, ardından sanığın da aracından indiği, olay öncesinde birbirini tanımayan ikili arasında muhtemelen trafikte yaşanan yol verme/vermeme meselesi yüzünden öncelikle sözlü tartışma yaşandığı, sözlü tartışmanın fiziki kavgaya dönüştüğü, yaşanan kavga esnasında maktulün sanığa kafa attığı, sanığın da üzerinde taşıdığı bıçağı çıkartarak maktulü bıçakla yaraladığı ve olay yerinden kaçtığı, sanığın darbeleri sonunda yaralanan maktulün olay yerinde öldüğü hususunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi ile Özel Daire arasında uyuşmazlık bulunmayan olayda;

Maktulün aracıyla sanığın kullandığı servis aracının hemen önünde durması, araçtan ilk kendisinin inmesi, sanığın aksi kanıtlanmayan savunmasına göre maktulün kendisine hakaret etmesi ve maktulün sanığa kafa atmak suretiyle kavganın başlamasına sebebiyet vermesi ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin direnme gerekçeleri arasında yer alan “…basit bir yol verme/vermeme meselesini büyüterek içerisinde öğrencilerin bulunduğu açıkça görülen bir servis aracını durmak zorunda bırakan, böylelikle kendisi dışındaki üçüncü kişilerin can güvenliğini de tehlikeye sokan, böyle bir tehlike doğmasa bile meydana gelebilecek bir tartışma ortamının henüz çocuk yaştaki lise öğrencileri üzerinde olumsuz tesir doğurabileceği gerçeğini umursamadan tartışmayı başlatan…” hususlarının haksız tahrik kapsamında değerlendirilmesinin mümkün bulunmaması karşısında;

Maktulden kaynaklanan ve sanığa yönelen haksız fiil oluşturan söz ve davranışların ulaştığı boyut dikkate alınarak yapılan indirim sonucu tayin edilen 16 yıl hapis cezasının makul olmadığı kabul edilmelidir.

Maktulden kaynaklanan ve sanığa yönelen haksız fiil oluşturan söz ve davranışların ulaştığı boyut dikkate alınarak yapılan indirim sonucu tayin edilen 16 yıl hapis cezasının makul olmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanması suretiyle 16 yıl hapis cezasına hükmedilmesine ilişkin ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin direnme kararına konu hükmünün, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin bozma kararı doğrultusunda, haksız tahrik nedeniyle asgari düzeyde indirim yapılıp sanığın üst sınırdan cezalandırılması ile yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde 16 yıl hapis cezasına hükmedilerek eksik ceza tayini isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurulu Üyesi; "Sanık hakkında TCK’nın 29/1. maddesi uyarınca haksız tahrik nedeniyle yapılan indirim oranının isabetli olduğu" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karara yönelik katılan vekilinin temyiz dilekçesinin bir TEMYİZ NEDENİ İÇERDİĞİNE,

2- ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 18.02.2019 tarihli ve 25-383 sayılı direnme kararına konu hükmünün, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin bozma kararı doğrultusunda, haksız tahrik nedeniyle asgari düzeyde indirim yapılıp sanığın üst sınırdan cezalandırılması ile yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde 16 yıl hapis cezasına hükmedilerek eksik ceza tayini isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 04.11.2021 tarihinde yapılan müzakerede birinci uyuşmazlık konusu bakımından oy birliğiyle, ikinci uyuşmazlık konusu bakımından ise oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14530, Karar No: 2014/12778, Tarih: 22.04.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/14530 E.  ,  2014/12778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 6. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 06/03/2013

NUMARASI : 2011/1145-2013/683

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, yapılan sözleşmeyle davalıdan taşınmaz satın aldığını, aldığı bağımsız bölümün eksik ve ayıplı olarak imal edildiğini, taşınmazın karşısında bulunan ve yeşil alan olarak projelendirilen kısma ilave blok yapıldığını ve yapılan bu bloklar nedeniyle dairenin değerinin düştüğünü ileri sürerek dairedeki değer düşüklüğü ile eksik ve ayıplı imalat nedeniyle oluşan zararının tahsilini istemiştir.

Davalı, dava konusu hususlara ilişkin yasal süre içinde yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmadığını, vaziyet planında görülmeyen bloğun kamuya yapılan bedelsiz terkler sonucu ortaya çıkan emsal artışı nedeniyle diğer blokların görüş açısını değiştirmeyecek şekilde yapıldığını, plan değişikliği yapılmasına ilişkin verilen yetki kapsamında sözleşmeye uygun olarak işlem yaptıklarını ve ayıplı imalat bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bağımsız bölümde ve ortak alanlardaki eksik ve ayıplı imalat yapıldığı ve ilave bloklar eklenmesi nedeniyle değer düşüklüğü oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalıdan satın aldığı bağımsız bölümün eksik ve ayıplı imal edildiği ve dairenin bulunduğu sitenin vaziyet planında yeşil alan olarak projelendirilen kısmına yeni blok inşa edilmesi nedeniyle değer kaybı oluştuğu iddiasıyla eldeki davayı açmıştır.

4077 sayılı Kanunun 4.maddesinin 2.fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Yasada öngörülen 30 günlük süre içinde davalı satıcıya ihbar edilmeyen açık ayıplara ilişkin dava açılamaz.

Davacı, davalı tarafından Örencik toplu konut projesi kapsamında inşa edilen taşınmazı yapılan 25.09.2007 tarihli sözleşme ile satın almış olup taşınmazın davacıya teslim edildiğine dair teslim föyü dosyada mevcut değildir. Dava konusu taşınmazın bulunduğu alana ilişkin vaziyet planında yeşil alan olarak projelendirilen kısma davalı tarafından bina yapılması, davacının satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren ve açık ayıp niteliğinde olan bir husus olup aynı şekilde dava konusu edilen diğer ayıplı ve eksik imalatların da niteliği gözetildiğinde açık ayıp olduğu anlaşılmaktadır. Açık ayıp olduğu anlaşılan hususların bilirkişiler tarafından gizli ayıp ve eksik imalat olarak nitelendirilmesi doğru olmayıp sonuca etkili değildir. Davacının dava dilekçesinde açıkladığı tüm hususların açık ayıp olarak kabul edilmesi gerekir. Davalı tarafından dava konusu bu ayıpları gizlemek için herhangi bir hileye başvurulmadığı gibi davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur.

Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle iddia ettiği ayıplar yönünden 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde ayıp ihbarında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca; mahkemece, dava konusu taşınmaza ilişkin teslim föyü araştırılarak incelenmesi, teslim föyünde yazılı ayıplar var ise bu ayıplar yönünden süresinde ihbar yapıldığının kabul edilerek bu kalem istekler yönünden taleplerin kabul edilmesi ve ilave blok yapılması ile dairedeki ayıplı imalatlara ilişkin olarak süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı gözetilerek bu kalem istekler yönüden talebin reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup

bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5160, Karar No: 2019/8838, Tarih: 16.04.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/5160 E.  ,  2019/8838 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, tarafların yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davacı ve davalılardan ... Enerji Bilişim Temizlik Turizm İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne yükletilmesine, 16/04/2019 gününde oyçokluğu ile karar verildi.4857 sayılı İş Kanunu’nun 6.maddesine göre işyeri veya işyerinin bir bölümü başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.Türk Borçlar Kanununun 428. maddesinde de işyerinin devri ve hukuki sonuçları İş Kanunu’nun 6.maddesine paralel bir biçimde düzenlenmiştir.İşyerinin devri ile birlikte, devralan işveren önceki işverenin işçilere karşı olan genel hak ve borç statüsünü üstlenmekte, iş ilişkisinden kaynaklanan tüm yükümlülüklerin borçlusu ve aynı zamanda tüm hakların da alacaklısı durumuna gelmektedir. Bu durumda, iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralan işverene geçtiğine ve devralan işveren devreden işverenin hukuki konumunu üstlendiğine göre, işyerini devralan işveren, sadece kendi döneminde gerçekleşen haklardan değil, aynı zamanda işçinin devreden işveren yanındaki çalışması nedeniyle kazandığı haklardan da sorumlu olacaktır (ÖZKARACA, Ercüment, “İşyeri Devri, Devirden Önce Doğan Borçlardan Sorumluluk”, Karar İncelemesi, Çalışma ve Toplum Dergisi, 131-162, s.142-143).Devreden işverenin devir tarihinde muaccel olan alacaklardan müteselsil sorumluluğu için öngörülen iki yıllık süre bir zamanaşımı süresi olmayıp hak düşürücü süre niteliğindedir(ÖZKARACA, s.150). Dolayısıyla, iki yıllık bu sürenin durması, kesilmesi söz konusu olmayıp, hâkim tarafından resen nazara alınması gerekir. Bu durumda, devir tarihinden başlamak üzere iki yıllık bir süre geçtikten sonra devreden işverenin sorumluluğu sona erecektir.Dava açılması ile hak düşürücü sürelerin korunması, yalnız dava edilen kısım için geçerlidir. Dolayısıyla, kısmi dava açılması durumunda alacağın sadece kısmi dava yapılan kesimi için hak düşürücü süreler korunmuş olur; saklı tutularak dava dışı kalan kesim için ise hak düşürücü süre korunmuş olmaz (KURU, Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: 2, 6. Baskı, İstanbul, 2001, s.1544, 1671).Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun HGK, 22.03.2006, 2006/5-147 E, 2006/97 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, davadaki talep sonucunun ıslah yoluyla arttırılması veya değiştirilmesi için, o hakkın maddi hukuk açısından mevcut bulunması gerekir

. Baskı, İstanbul, 2001, s.1544, 1671).Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun HGK, 22.03.2006, 2006/5-147 E, 2006/97 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, davadaki talep sonucunun ıslah yoluyla arttırılması veya değiştirilmesi için, o hakkın maddi hukuk açısından mevcut bulunması gerekir. Hiç var olmayan veya başlangıçta var olmakla birlikte hak düşürücü süre nedeniyle ortadan kalkan bir hak için, usul hukukunun kurum ve kuralları kullanılarak talepte bulunulması mümkün değildir.

Yargıtay hak düşürücü süre içinde açılan kısmi davanın saklı tutulan haklar bakımından hak düşürücü süreyi uzatmayacağına ilişkin pek çok karar vermiştir (Y5HD, 4.5.1989, 23307-9906, YKD, 1989/10, s.1398; Y5HD, 30.01.1986, 15480-959, YKD, 1986/5, s.662-663; HGK, 22.03.2006, 2006/5-147 E, 2006/97, UYAP).

Somut olayda davacı işçi, devreden davalı işveren döneminde doğmuş bulunan alacaklarını kısmi dava konusu yapmıştır. Dava devir tarihinden itibaren iki yıllık süre içinde açılmış ise de, iki yıllık süre geçtikten sonra kısmi ıslahla dava konusu miktar arttırılmıştır. Başka bir anlatımla, kısmi ıslahla dava konusu yapılan miktar bakımından iki yıllık hak düşürücü süre geçmiştir. Bu nedenle davalı devreden işveren bakımından ıslahla dava konusu edilen miktarın reddine karar verilmelidir. Çoğunluğun kararına bu gerekçe katılamıyoruz. 16.04.2019