muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1849, Karar No: 2017/629, Tarih: 05.04.2017

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille sözkonusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Hafta tatili çalışması bakımından da aynı esaslar geçerlidir.

Dosya kapsamına göre davanın taraflarının anlatımına, yapılan işin niteliğine, rasathane bilgilerine, emsal dosya içeriklerine ve şahit beyanlarına göre davacının haftanın yedi günü 07:00-17:00 saatleri arasında çalıştığı, haftalık onbuçuk saat fazla mesai yaptığı kabul edilmesi gerekmektedir. Belirtilen hususlar dikkate alınmadan fazla mesai ve hafta tatili ücretinin reddine karar verilmesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, aylık ücret, fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili müvekkilinin davalılardan... Hidrolektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti.'nin Erfelek Hidro Elektrik Santrali baraj inşaatı kapsamında yapılan iletkenli enerji nakil hattı işinde davalılardan ... Enerji İnş. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve bu şirketin iş verdiği ... Enerji Nak. İnş. Ltd.Şti.'nde çalıştığını, çalıştığı süreye ait ücretlerinin tamamı ödenmediği gibi, fazla mesai yapmasına, hafta tatillerinde çalışmasına rağmen bu çalışmaların karşılıklarının da ödenmediğini ileri sürerek aylık ücret, fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti. vekili davalılardan ... Enerji İnş. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile taşeron sözleşmesi imzalandığını, diğer iki davalı arasında yapıldığı belirtilen taşeronluk sözleşmesinin müvekkilinin onayı dışında olduğunu, davacının çalışmalarının müvekkiline ait işyerinde gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Enerji İnş. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili müvekkili şirketin davacıların hiçbirisini tanımadığını, bu işçilerin davalı ... Enerji Nak. İnş. Ltd. Şti. ortaklarının akrabaları olduklarını, SGK kayıtlarında da davacının müvekkili şirketin çalışanı olarak görünmediğini, iddia edilen çalışma süresi ve yevmiye miktarının doğru olmadığını, ayrıca fazla çalışma ve hafta tatili çalışma iddialarının da yerinde olmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Enerji Nak. İnş. Ltd.Şti. temsilcisi davalılardan ... Enerji İnş. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve dava dışı Bir Yapı A.Ş. arasında Erfelek HES iletkenli enerji nakil hattı yapım işinin montajı ile ilgili olarak taşeron sözleşmesi imzalandığını, davacıların 2009 yılı Eylül ayı başından 2010 yılı Şubat ayının sonuna kadar dönem dönem çalıştıklarını, ödenmeyen ücret alacaklarının bulunduğunu, fazla çalışma ve hafta tatili çalışma iddialarının ise yerinde olmadığını belirtmiştir.

İhbar olunan Bir Yapı A.Ş. vekili de davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece davalı ... Enerji Nak. İnş. Ltd.Şti. temsilcisinin 07.07.2010 tarihli dilekçesinde bildirdiği çalışma süresi ile 07.07.2012 tarihli beyan dilekçesindeki çalışma sürelerinin birbiri ile çeliştiği, seri dosyaların bazılarında dava konusu dönemin bir kısmında işçilerin davalılar ile hiç alakası olmayan işyerlerinde üstelik farklı illerde çalıştığı, bazı davacı işçilerin davalı ... Enerji Nak. İnş. Ltd. Şti'nin ortakları ile akraba oldukları, davacı vekilinin davacı asilin çalıştığı ayları ve günleri hatırlamadığını beyan ettiğinden davanın davalı ... Enerji Nak. İnş. Ltd. Şti. tarafından kabulünün diğer davalıları bağlamayacağı, resmi kayıtlar dışında kalan çalışma süresinden ... Enerji Nak. İnş. Ltd. Şti. dışındaki davalıların sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, bu davalıların SGK kayıtlarında belirtilen çalışma süresi ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulabileceği, davacının SGK kayıtlarında davalı işyerinde çalışması görünmediğinden ücret alacağından ... Enerji Nak. İnş. Ltd. Şti. dışındaki davalıların sorumlu tutulamayacağı, fazla çalışma ve hafta tatili ücret talepleri bakımından ise dinlenen davacı tanıklarından birinin seri dosyada davacı olması, diğer davacı tanığının çalışma süresine vakıf olmaması nedeni ile bu taleplerin reddi gerektiği gerekçesi ile 12.380,00 TL ücret alacağının davalı ... Enerji Nak. İnş. Ltd. Şti'nden tahsiline, fazla çalışma ve hafta tatili ücret taleplerinin reddine, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde gösterilen nedenlerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece önceki gerekçeye ilaveten bozma kararından önce verilen kararda da davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğunun kabul edildiği, fazla çalışma ve hafta tatili ücret talepleri bakımından ise bozma kararında emsal olduğu belirtilen dosya numaralarının gösterilmediği, emsal dosyadaki çalışma süresi ve yerin aynı olduğunun sübut bulmadığı, her davanın kendi davacısı tarafından ispat edilmesi gerektiği gerekçeleri ile önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili ile davalılardan... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunun önüne gelen uyuşmazlık, davacının davalılardan... Hidroelektrik Üretim Ltd Şti.'nin işinde çalıştığını ispat edip etmediği, davalı ... Enerji Nakliyat İnşaat Ltd .Şti'nin çalışma süresine ilişkin kabulünün davalı... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti'ni bağlayıp bağlamayacağı, burada varılacak sonuca göre davalı... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti'nin asıl işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu tutulmasının mümkün olup olmadığı; fazla çalışma ve hafta tatili çalışma iddialarının ispat edilip edilmediği ve burada varılacak sonuca göre davacının fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerine hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

I-Hukuk Genel Kurulunda işin esası görüşülmeden önce davalılardan... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti. vekilinin kararı temyiz etmesinde hukuki yararının bulunup bulunmadığı ön sorun olarak incelenmiştir.

Bilindiği üzere hukuki yarar dava şartı olduğu kadar, temyiz istemi için de aranan bir şarttır.

Mahkemece verilen 25.03.2014 gün ve 2010/364 E.-2014/257 K. sayılı kararı temyiz etmeyen davalı... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti. hakkındaki hüküm kesinleşmiş ve uyuşmazlık konusu olmaktan çıkmıştır. Bu nedenle bu davalı vekilinin direnme kararını temyizde hukuki yararı bulunmamaktadır.

O halde davalı... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti vekilinin direnme hükmüne yönelik temyiz isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmelidir.

II-Davacı vekilinin temyizinin incelenmesinde;

Mahkemece 11.12.2014 tarihli celsede bozma kararına uyulması yönünde ara karar verildiği halde daha sonra önceki kararda direnilmesinin usulüne uygun direnme olup olmadığı ön sorun olarak incelenmiştir.

Bilindiği üzere bir davada, mahkemenin veya yanların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka, usuli kazanılmış hak denilir.

Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan yan bakımından kazanılmış hak doğar.

Bilindiği üzere bir davada, mahkemenin veya yanların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka, usuli kazanılmış hak denilir.

Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan yan bakımından kazanılmış hak doğar.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen biçimde inceleme ve araştırma yapmak ve yine o kararda belirtilen hukuksal esaslar gereğince karar vermek yükümlülüğü oluşur. Bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen ilkelere aykırı bulunması, usule uygun olmadığından bir bozma nedenidir.

Bozma kararı ile dava, usul ve yasaya uygun bir hale sokulmuş demektir. Bozmaya uyulduktan sonra buna aykırı karar verilmesi usul ve yasaya uygunluktan uzaklaşılması anlamına gelir ki, böyle bir sonuç kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturur. Buna göre Yargıtay’ın bozma kararına uymuş olan mahkeme, bu uyma kararı ile bağlıdır. Daha sonra bu uyma kararından dönerek direnme kararı veremez. Bozma kararında gösterilen biçimde inceleme yapmak ya da gösterilen biçimde yeni bir hüküm vermek zorundadır.

Aynı ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.02.2003 gün ve 2003/8-83 E.- 2003/72 K.; 17.02.2010 gün ve 2010/9-71 E.-2010/87 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır: Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma kararına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır Benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usuli kazanılmış hakka göre değil Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (HGK'nun 21.01.2004 gün ve 2004/10-44 E.- 19 K.; 03.02.2010 gün ve 2010/4-40 E.- 2010/54 K.).

Bu sayılanların dışında ayrıca görev konusu, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usuli kazanılmış haktan söz edilemez (Kuru, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü-6. Baskı, Cilt 5, s. 4738 vd).

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde; somut olayda mahkemece 11.12.2014 tarihli celsede bozma kararına uyulması yönünde ara karar verildiği halde, önceki kararda direnilmesine yönelik hüküm kurularak davanın ... Enerji Nak. İnş. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar yönünden reddine karar verilmiştir. Oysa 11.12.2014 tarihli oturumda bozma kararına uyulmasına açıkça karar verilmesi ile davacı yararına usule ilişkin kazanılmış hak doğmuştur. Bu karar sonrası mahkemenin yapacağı iş, bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak ve gerekli kararı vermekten ibarettir. Kural olarak hakim ara kararından dönebilirse de bozmaya uyulmasına ilişkin karar, bunun istisnalarındandır. Diğer bir anlatımla bozma kararına uyan mahkeme, bununla bağlıdır. İster aynı oturumda, ister daha sonraki oturumlarda olsun, bundan dönerek eski hükümde direnemez. Verilen karar direnme kararı değil yeni bir karar niteliğindedir. Usuli kazanılmış hak kurumunun yukarıda açıklanan istisnaları da somut olayda söz konusu değildir.

O halde mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda işlem yapılması gerekirken usuli kazanılmış hakka aykırı biçimde verilen direnme kararı isabetsizdir.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : 1-Yukarıda (I) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı... Hidroelektrik Üretim Ltd. Şti. vekilinin temyiz isteminin, temyizde hukuki yararı bulunmadığından REDDİNE,

2-Yukarıda (II) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı usulden BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 05.04.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1915, Karar No: 2012/532, Tarih: 07.02.2012

**1. Ceza Dairesi         2011/1915 E.  ,  2012/532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Öldürmeye teşebbüs etmek, kasten yaralamak, silahlı tehdit

HÜKÜM : TCK 32-37 maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına, yüksek güvenlikli bir sağlık kuruluşunda koruma ve tedavi altına alınmasına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Sanık ... hakkında TCK.nun 57/1. maddesi gereğince güvenlik tedbiri uygulanmış olması karşısında, yargılama giderlerinden sanığın sorumlu olmadığına yönelen tebliğnamedeki eleştiri düşüncesi benimsenmemiştir.

2-Toplanan deliller karar yerinde incelenip sanık ...'nin kasten öldürmeye teşebbüs, yaralama ve silahlı tehdit suçlarının sübutu kabul edilmiş, Manisa Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin 07.04.2010 tarihli 6820 sayılı raporuna göre "psikotik bozukluk" denilen akıl hastalığı saptanan ve suçu işlediği sırada fiilinin hukuki anlam ve sonuçlarını idrak etme ve bu fiil ile ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğini ortadan kaldıracak boyuttaki bu akıl hastalığının etkisi altında olduğu anlaşılan sanık hakkında ceza "verilmesine yer olmadığına,yüksek güvenlikli bir sağlık kuruluşunda koruma ve tedavi" altına alınmasına dair verilen kararda düzeltme nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, katılan ... vekilinin bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 07/02/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8123, Karar No: 2019/3585, Tarih: 18.04.2019

**3. Hukuk Dairesi         2018/8123 E.  ,  2019/3585 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; 6831 sayılı yasa kapsamında yangına sebebiyet verme suçu nedeniyle davalı hakkında 16/02/2010 tarih ve 4/4 nolu suç tutanağı tanzim edildiğini ileri sürerek, 6.153,00 TL ağaçlandırma gideri, 375,00 TL yangın iaşe gideri, 518,40 TL araç masrafı, 800,00 TL arazöz masrafı olmak üzere toplam 7.846,40 TL tutarındaki zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 23.03.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile dava sebebini davalının kendi fiilinin yanında aile reisinin denetim görevini yerine getirmemesi nedenine de dayandırarak genişletmiştir.

Davalı; dava konusu yangın ile ilgisinin olmadığını, yangının oğlu ....'ın yaktığı ateşten çıktığını, yangından haberdar olur olmaz söndürmeye çalıştığını, olayda herhangi bir kusurunun olmadığını ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne 7.846,40 TL tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı idareye verilmesine dair verilen kararın taraflarca temyizi üzerine Dairemizin 15/01/2018 tarihli ve 2016/13061 E., 2018/119 K.sayılı ilamı ile; "..ilk bakışta davacı aleyhine haksız fiil nedenine dayalı olarak açılan davanın genel görevli mahkemede görülmesi gerektiği düşünülebilir ise de; davacı tarafça yargılama sırasında ıslah yolu ile iddia genişletilerek TMK'nun 369. maddesinde düzenlenen aile başkanının sorumluluğuna da dayanılarak tazminat istenmiş olup, ıslah ile ileri sürülen hukuki sebep nedeniyle, davaya artık genel mahkeme sıfatıyla değil özel görevli "Aile Mahkemesi" sıfatıyla bakılması gerekir. Bu itibarla; mahkemece, görev hususu gözetilmeksizin davaya genel mahkeme sıfatıyla bakılarak, işin esası hakkında hüküm tesisi doğru olmamış, kararın re'sen bozulması gerekmiştir. Bozma sebep ve şekline göre tarafların temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece; bozma ilamına uyularak, görevli mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne, 7.846,40 TL tazminatın davalı ...'dan alınarak davacı idareye verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Mahkemece; bozma ilamına uyularak, görevli mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne, 7.846,40 TL tazminatın davalı ...'dan alınarak davacı idareye verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava konusu yangın olayı ile ilgili olarak ...Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/400 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen kamu davasında mahkemece yapılan keşif üzerine orman mühendisi bilirkişiden alınan raporda, "yangının diri örtü yangını şeklinde olduğu ve herhangi bir ağacın yanmadığı"nın açıkça belirtildiği görülmüştür.

O halde mahkemece; yangının örtü yangını şeklinde geliştiği, dava konusu yerde herhangi bir ağacın zarar görmediği tespit edildiğine göre, 6153 TL ağaçlandırma giderine hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/22203, Karar No: 2007/17, Tarih: 22.01.2007

**12. Hukuk Dairesi         2006/22203 E.  ,  2007/17 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ       :Pendik 2. Aile Makemesi

TARİHİ        : 30.11.2006

Davacı 12.12.2006 tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiğini bildirdiğinden bu konuda bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarda açıklanan  nedenle hükmün BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, oybirliğiyle karar verildi. 22.01.2007 Pzt.
Yargıtay — Esas No: 2014/20102, Karar No: 2014/22916, Tarih: 06.11.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/20102 E.  ,  2014/22916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Zonguldak 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 12/06/2014

NUMARASI : 2014/398-2014/506

Davacı, meslek hastalığı sonucu maluliyetinden doğan maddi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava nitelikçe; davacının meslek hastalığına bağlı olarak %25,20 oranındaki sürekli iş göremezliğinin, zamanla artarak %60 oranına yükselmesi nedeniyle, %34,80 fark için maddi tazminat istemine yöneliktir. Davanın bu niteliğine göre, mükerrer ödemeye ve sebepsiz zenginleşmeye yol açılmamak için, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelirlerin ilk peşin değeri ile varsa geçici iş göremezlik ödeneğinin, rücu edilebilecek kısmının hesaplanarak, bilirkişi raporunda belirlenen zarar tutarından indirilmesi gerektiği ortadadır. Kurumca rücu edilebilen değer ise işveren ve üçüncü kişilerin kusurları ile sınırlıdır.

Mahkemece, meslek hastalığının kaçınılmazlık nedenine bağlı olarak ortaya çıktığının kesinleşen manevi tazminat davasında belirlendiğinden bahisle, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiş ise de, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, meslek hastalığının kaçınılmazlık nedenine bağlı olarak ortaya çıktığının kesinleşen manevi tazminat davasında belirlendiğinden bahisle, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiş ise de, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

İşverenin, tazminattan sorumlu tutulması giderek, tazminat miktarının belirlenmesinde; meslek hastalığının tespit tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanunun 77. ve iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliğinin öngördüğü önlemlerin işyerinde olup olmadığının saptanması ile mümkündür. Bu yön ise, başka bir anlatımla, işverenin kusurlu olup olmadığı, varsa kusur oranı, uzman bilirkişiler tarafından düzenlenecek kusur raporu ile tespit edileceği yönü tartışmasızdır. Oysa, manevi tazminat davasında, hakimlik mesleğinin gerektirdiği, genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olmayan, özel ve teknik bilgiyi gerektiren konuda bilirkişiye gidilmeden, tarafların meslek hastalığının ortaya çıkmasında kaçınılmazlık olgusunun varlığına ilişkin beyanları yeterli görülmek suretiyle bilirkişi yerine geçilerek sorunun çözümlediği görülmektedir. Öte yandan maddi tazminat davasında SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin ve varsa Kurumca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin rücu edilebilir bölümünün indirimi gerekli olup, rücu edilebilir bölümün bulunup bulunmadığının belirlenmesinin ise özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir konu olduğu, taraf beyanlarıyla değil, ancak bilirkişiye gidirlerek alınacak kusur raporu sonrasında belirlenebileceği ortadadır. Hal böyle olunca da manevi tazminat davasındaki, usulünce alınmış bir kusur bilirkişi raporuna dayanmayan, davanın taraflarının beyanları ile ortaya çıkan kaçınılmazlığa ilişkin değerlendirmenin, görülmekte olan maddi tazminat davasında hükme esas alınamayacağı ortadadır.

Yapılacak iş, işçi sağlığı iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden, İş Kanununun 77. maddesi ile yönetmelik hükümleri göz önünde tutularak yöntemince rapor alınmak, alınan raporu mevcut delillerle birlikte değerlendirmek ve buna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan ve özellikle kusur bilirkişi raporu alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

06/11/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.