muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/6389, Karar No: 2024/4391, Tarih: 10.06.2024

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı erkek vekilinin kadının maddî tazminat istemi yönünden Bölge Adliye Mahkemesince verilen gönderme kararına yönelik temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Davalı erkeğin diğer yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3066, Karar No: 2020/1741, Tarih: 19.02.2020

**12. Ceza Dairesi         2018/3066 E.  ,  2020/1741 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : CMK’nın 223/2-e maddesi uyarınca beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 2013 şeklinde gösterilmesi mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım yanlışı olarak kabul edilmiştir.

02.11.1988 tarihinde sit alanı olduğu kabul edilen ve... 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 16.10.1996 tarih, 6168 sayılı kararıyla belirlenen 1. derece arkeolojik sit alanı ilan edilen bölge içerisinde yer alan ve tapu kaydında sanık ... adına kayıtlı olan... ili, ... ilçesi,...köyü, 1017 sayılı arazide, sanık ... ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen eşi olan sanık ... tarafından iş makinesi ile izinsiz zemin düzeltme işlerinin yaptırıldığı ihbarı üzerine, olay yerine giden... Müze Müdürlüğü görevlilerince, iş makinesi ile kayalık kısımda çalışarak zemin düzeltme işinin yapıldığının tespit edildiği, bölgenin 1. derece arkeolojik sit alanı olarak kabul edildiği kararın mahallinde ilgili belediye tarafından 06.12.1988 tarihinde mutat vasıtalarla duyurusunun yapıldığı ve buna dair tutanakların dosya kapsamında bulunduğu, böylece izinsiz uygulamanın yapıldığı yerin sit alanı ilan edilen bölge içerisinde yer aldığının sanık tarafından bilindiğinin kabul edilmesi gerektiği, olay yerinde inceleme yapan Müze Müdürlüğü görevlilerinin raporu ve olay yeri fotoğraflarından anlaşılacağı üzere, 1. derece arkeolojik sit alanı içerisinde yer alan arazide iş makinesi marifetiyle kayaların kırılarak zemin düzleştirilmesi çalışmasının fiziki müdahale niteliğinde olduğu ve yapılan bu uygulama için ilgili Koruma Kurulundan alınmış bir iznin bulunmadığı, olay yerinde arkeolog, sanat tarihçi ve fen bilirkişisi refakatinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporlarında dava konusu alanın 1. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığının tespit edildiği olayda, sanığın bozma ilamı sonrasında alınan savunmasında suça konu müdahaleleri kendisinin değil eşinin yaptırdığını beyan ettiği, eşi olan ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen temyiz dışı ...’in de aynı doğrultuda ifade vererek sanığın savunmasını doğruladığı, dosya kapsamında olayla ilgili bilgi ve görgüsü bulunan tanığın da bulunmadığı dikkate alınarak beraat kararı verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanığın cezalandırılması gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 19/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3236, Karar No: 2017/6689, Tarih: 22.11.2017

**1. Hukuk Dairesi         2015/3236 E.  ,  2017/6689 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : MUARAZANIN ÖNLENMESİ-ESKİ HALE İADE

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, 801, 802, 812, 809, 804, 806, 807 ve 821 parsellerde bir kısım davacıların paydaş bir kısım davacıların ise tam malik olduklarını, anılan taşınmazlara komşu ve davalının maliki bulunduğu 799, 800, 813 ve 822 parsel sayılı taşınmazlarda, davalı tarafından kum ocağı işletildiğini, rezervlerin bitmesine rağmen açılan çukurların kapatılmadığını,çekme mesafesine uyulmadığını, sağlık bandı oluşturulmadığını ve taşınmazlarına müdahale edildiğini, açılan çukurlar nedeniyle çevreye zarar verildiğini ileri sürerek, muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar Dairece; "...Somut olayda, mahkemenin 04.02.2013 tarihli kısa kararında davanın, bir kısım taşınmazlar yönünden tamamen, bir kısmı yönünden de kısmen konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve bu karar uyarınca 6100 sayılı HMK'nun 331/1 maddesi gözetilerek davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği halde gerekçeli kararda bu kurala aykırı olarak ve kısa kararla çelişecek şekilde yargılama giderleri ve bu giderlerden olan vekalet ücretine hükmedilmesi isabetsizdir.Hal böyle olunca, bir kısım taşınmazlar yönünden davanın tamamen, bir kısmı yönünden de kısmen konusuz kaldığı, bir kısım davacıların da davadan feragat ettikleri gözetilerek kabul ve ret oranının belirlenmesi, konusuz kalan davalar yönünden dava açıldığı tarihte tarafların haklılık durumları dikkate alınarak yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir." gerekçesiyle bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hâkimi ...'ün raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Hükmüne uyulan bozma kararında, gösterildiği şekilde işlem yapılarak karar verilmiştir. Davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddi ile usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 74.70.-TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 22.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4860, Karar No: 2019/9193, Tarih: 17.10.2019

**8. Hukuk Dairesi         2019/4860 E.  ,  2019/9193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın Kaldırılması ve Tahliye

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı vekili ve davalı kiracı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı alacaklı 31.01.2014 başlangıç tarihli yazılı kira akdine dayanarak 24.03.2016 tarihinde haciz ve tahliye talepli olarak başlattığı icra takibi ile 2016 yılı Şubat ayı kirası 101.677,06 TL’nin tahsilini talep etmiş, ödeme emri davalı borçlulara 26.03.2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlular vekili 29.03.2016 tarihli itiraz dilekçesinde, icra takibine, yetkiye, borca, alacağa, hasılat bedeline, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiğini bildirmiştir. Ödeme emrine davalı borçlular tarafından itiraz edilmesi üzerine, davacı alacaklı İcra Mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması ve tahliye isteminde bulunmuştur.

Mahkemece verilen ilk kararında, kira sözleşmesinin hasılat kirası niteliğinde olmadığı, kira ücretinin hasılata oranla belirlenmesinin de kira sözleşmesini hasılat kirası haline getirmeyeceği, sözleşme içeriğine göre kiralananın galip vasfı işyeri olup, kiracıya verilecek sürenin 30 gün olduğu, davalının kira ücretinin mahsup edilerek ödendiği iddiasını İİK 269/c-1.f maddesi gereğince ispat edemediği, tüm bu nedenlerle davalı star şirketi açısından davanın kabulü ile davalının itirazının 55.102,15 TL üzerinden kaldırılmasına ve kiralanandan tahliyesine, kefiller açısında sözleşmede kira süresi 1 yıl olup, sözleşmenin uzaması halinde kefalete, miktarına ilişkin açıkça bir düzenleme bulunmadığından bu davalılar açısından davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk kararın davalı tarafça temyizi üzerine Dairemizin 24.01.2018 tarihli ve 2017/4577 Esas, 2018/1317 Karar sayılı ilamı ile; “Davalılar vekilinin davalı kiracı şirket yönünden aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, Davalılar vekilinin davalı kiracı şirket yönünden tahliyeye ilişkin temyiz itirazlarına gelince; ...taraflar arasındaki kira ilişkisinde TBK’nin 357 ve devamı maddelerinde düzenlenen ürün/hasılat kirası hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere kira sözleşmesi hükümlerine göre kiracıya 30 gün yerine 60 günlük ödeme süresi verilmesi gerekir. Ne var ki davacı tarafından yapılan icra takibinde davalı kiracıya 30 gün ödeme süresi verilmiş olup 30 günlük ihtar süresi tahliye yönünden hukuki sonuç doğurmayacağından tahliye istenemez. Belirtilen nedenlerle tahliye talebinin reddi gerekirken yazılı şekilde tahliye kararı verilmesi doğru değildir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili ve davalı vekilinin karar düzeltme istemi üzerine, Dairemizin 30.05.2018 tarihli ve 2018/10851 Esas, 2018/13465 Karar sayılı karar ilamı ile; “1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre karar düzeltme isteminde bulunan davacı tarafın tüm davalı tarafın ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddine, 2-Davalı kiracı vekilinin alacağa yönelik karar düzeltme istemine gelince; ...Davalı tarafın ödeme savunmasına ilişkin olarak dosyaya sunduğu ödeme dekontlarından davalı borçlu tarafından 19.02.2016 tarihinde “Star Dokuma ... A.Ş. kira bedeli 19/02” açıklaması ile 35.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davalı tarafça dayanılan söz konusu 19.02.2016 tarihli ödeme üzerinde durularak, bu konuda alacaklıya da diyecekleri sorulduktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı bu defa ki incelemede anlaşıldığından, davalı vekilinin alacağa yönelik karar düzeltme talebinin kabulü ile hükmün bu yönden de bozulması gerekmiştir.” gerekçesiyle davalı-kiracının alacağa yönelik karar düzeltme istemi kabul edilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonunda; Yargıtay 8.Hukuk Dairesi bozma ilamı uyarınca, davalının alacağa yönelik temyiz itirazlarının reddine, tahliye yönünden kira sözleşmesi hükümlerine göre kiracıya 30 gün yerine 60 günlük ödeme süresi verilmesi gerektiği, ne var ki davacı tarafından yapılan icra takibinde davalı kiracıya 30 gün ödeme süresi verilmiş olup 30 günlük ihtar süresinin tahliye yönünden hukuki sonuç doğurmayacağından tahliye talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın kaldırılması ve tahliye istemine ilişkindir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere ve bozma ile kesinleşen hususların yeniden temyiz sebebi yapılmasına usul hükümleri elvermemiş bulunmasına göre temyiz eden davalı tarafın temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı vekilinin icra-inkar tazminatına yönelik temyiz itirazlarına gelince,

Davacı tarafından başlatılan takip ile 101.677,06 TL kira alacağının tahsili istenilmiştir. Davalı borçlu itiraz dilekçesinde takibe konu borca, faize ve ferilerine itiraz etmiştir. Bunun üzerine davacı alacaklı dava dilekçesi ile itirazın kaldırılmasını istemiştir. İİK'nin 68/son maddesi gereğince “İtirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü halinde borçlu, talebin aynı nedenlerle reddi halinde ise alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine icra tazminatına mahkum edilir.” Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen kaldırılmasına karar verildiğine göre, davacı alacaklı lehine itirazın kaldırılmasına karar verilen miktar üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, davacı alacaklının icra inkar tazminat talebi hakkında olumlu olumsuz karar verilmemesi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 nolu bentte yazılı nedenle davacı vekilinin icra-inkar tazminatına ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'ye 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK'un 428 ve İİK'nin 366.maddesi uyarınca kararın BOZULMASINA, taraflarca İİK'nin 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 44,40 TL onama harcının peşin harçtan mahsubu ile artan 44,40 TL'nin temyiz eden davalı kiracıya iadesine, peşin harcın istek halinde temyiz edenlerden davacıya iadesine 17.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/40056, Karar No: 2016/5099, Tarih: 02.03.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/40056 E.  ,  2016/5099 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe iade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili davacının 01.01.1998 tarihinden itibaren davalı şirkete ait .... İli ve .... dışı tüm .... açık saha ürün sorumlusu olarak 04.08.2012 tarihine kadar çalıştığını, fesih sebebinin geçerli olmadığını, davalı şirketin .... Bölgesi olmadığı gibi bu bölgenin kapatılmasının da söz konusu olmadığını, davacının fesih nedeni olabilecek bir davranışının da bulunmadığını belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı işyerinde 50 işçi çalışmadığı ve davanın .... Mahkemelerinde açılması gerektiği yönünde yetki itirazında bulunmuş, ayrıca müvekkili şirketin Hollanda kökenli bir firma ile işbirliği içinde yaptığı işlerin bu firmanın ortaklıktan çekilmesiyle azaldığını, bu nedenle sorumluluk alanı tüm ....'yi kapsayan davacının çalışmasının % 95'ini ....'da geçirmesi ve ....'da 4 yıldır deneme ve satış yapılmadığını belirterek istihdam fazlası olan davacıya ....'ya gelmesi yönünde talepte bulunulduğunu, davacı tarafça bu talebin geri çevrilmesi üzerine işten çıkartılma zaruretinin hasıl olduğunu, davacıya yasal haklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, 04/08/2012 tarihli fesih yazısında zorunlu nedenlerle, işletmece alınan bir karar ile davacının çalışmış olduğu .... Bölgesi'nin kapatılarak kaldırıldığı, davalı şirketin faaliyet konusunun tohum ticareti ve danışmanlığı şeklinde tespit edilmesi, davacıyla aynı işyerinde çalışan tanıkların beyanlarında iş yerinin ortaklıktan ayrıldığı ve şubelerinin kapatıldığı yönündeki beyanları, .... Ticaret Odası'nın yazısında şirketin merkezi dışında işyerinin gözükmemesinin, davalının, davacının iş akdini geçerli nedene dayanarak feshettiği iddiasını destekler nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için fesih bildiriminin yapıldığı tarihte işyerinde 30 ve daha fazla işçi çalıştırılması gerekir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan işçi sayısına göre belirlenir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için fesih bildiriminin yapıldığı tarihte işyerinde 30 ve daha fazla işçi çalıştırılması gerekir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan işçi sayısına göre belirlenir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/2 maddesine göre, İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Yine aynı kanunun 18/4 maddesi uyarınca, işverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir. Keza 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 60/2 maddesi uyarınca bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu iş kolundan sayılır.

Otuz işçi sayısının belirlenmesinde belirli-belirsiz süreli, tam-kısmi süreli, daimi-mevsimlik iş sözleşmesi ile çalışanlar arasında bir ayırım yapılamaz. Fesih bildirimin yapıldığı tarihte 30 işçi sayısının tespitinde göz önünde bulundurulacak işçinin iş sözleşmesinin devam etmekte olması yeterli olup, ayrıca fiilen çalışıyor olması gerekmemektedir. Ancak hastalık, iş kazası, gebelik yada normal izin ve benzeri nedenlerle ayrılan işçi yerine bu süre için ikame işçi temin edilmiş ise, 30 işçi sayısında ikame edilen işçi dikkate alınmayacaktır. Konumu itibarıyla güvence kapsamı içerisinde olmayan işveren vekillerinin ve yardımcılarının da işyerinde çalışan işçi sayısının belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir.

Fesih bildirim tarihinden önce iş sözleşmesi feshedilen, bu nedenle feshin geçersizliği davası açıp, lehine feshin geçersizliğine karar verilen işçinin işverene işe başlatılması için başvurusu halinde, adı geçen işçinin de 30 işçi sayısında değerlendirilmesi gerekir. Böyle bir durumda feshin geçersizliğine ilişkin dava sonuçlanmamış ise, bekletici mesele yapılarak sonucu beklenmelidir.

Fesih bildirim tarihinden önce iş sözleşmesi feshedilen, bu nedenle feshin geçersizliği davası açıp, lehine feshin geçersizliğine karar verilen işçinin işverene işe başlatılması için başvurusu halinde, adı geçen işçinin de 30 işçi sayısında değerlendirilmesi gerekir. Böyle bir durumda feshin geçersizliğine ilişkin dava sonuçlanmamış ise, bekletici mesele yapılarak sonucu beklenmelidir.

İş Kanunu kapsamı dışında kalan ve işçi sıfatını taşımayan çırak, stajyer ve meslek öğrenimi gören öğrencilerle süreksiz işlerde çalışanlar, keza işyerinde ödünç(geçici) iş ilişkisi ile çalıştırılanlar ile alt işveren işçileri o işyerinde çalışan işçi sayısının belirlenmesinde hesaba katılmazlar. Alt işverenin işçileri otuz işçi kıstasının belirlenmesinde dikkate alınmazlar; fakat, iş güvencesi hükümlerinden kaçmak amacıyla, işçilerin bir kısmının muvazaalı olarak taşeron işçisi olarak gösterilmesi halinde, bu işçilerin de işçi sayısına dahil edilmesi gerekir. Daha açık bir anlatımla, alt işverenlik ilişkisinin geçersiz sayılması gereken hallerde taraflarca alt işveren sayılan kişiye bağlı olarak çalışanlar otuz işçi sayısının tespitinde hesaba katılmalıdır. Alt işverenin işçileri ile geçici işçi sağlayan işverenle iş sözleşmeleri devam eden geçici işçiler, kendi işverenlerinin işyerlerinde sayının belirlenmesinde hesaba katılırlar. Ancak tarafların geçici iş ilişkisinde gönderen işveren olarak nitelendirdikleri; fakat aslında “bodro işvereni” olarak faaliyet gösteren ve yaptıkları iş, işverenlerine işçi temin etmekten ibaret olanlara kayıtlı bulunan işçiler de sayı ölçütünde gözönünde bulundurulmalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu, elliden fazla işçi çalıştıran tarım ve orman işçilerinin yapıldığı işyerleri ve işletmeleri kapsamı içine aldığından (İş K mad. 4/b), bu işyeri ya da işletmede çalışanlar da iş güvencesinden yararlanır. Buna karşılık, 50’den az (elli dahil) işçi çalıştıran tarım işyerlerinde çalışanlar İş Kanunu’nun kapsamı dışından kalacağından, bu yerlerde 30’dan fazla işçi çalıştırılsa dahi (örneğin, 40 işçi), bu işçilere iş güvencesi hükümleri uygulanmayacaktır. 50 İşçinin tespitinde, sadece tarım işçileri değil; diğer işçiler de dikkate alınmalıdır.

Özellikle gurup şirketlerinde ortaya çıkan bir çalışma biçimi olan birlikte istihdam şeklindeki çalışmada, işçilerin bir kısmı aynı anda birden fazla işverene ve birlikte hizmet vermektedirler. Daha çok yönetim organizasyonu kapsamında birbiriyle bağlantılı olan bu şirketler, aynı binalarda hizmet verebilmekte ve bir kısım işçiler iş görme edimini işverenlerin tamamına karşı yerine getirmektedir. Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün aynı şahıs tarafından yapılması, şirketlerin birlikte kullandığı işyerinde verilen muhasebe, güvenlik, ulaşım, temizlik, kafeterya ve yemek hizmetlerinin yine tüm işverenlere karşı verilmiş olması buna örnek olarak gösterilebilir. Bu gibi bir ilişkide, tüm şirketlere hizmet veren işçiler ile sadece davalı şirkete hizmet veren işçilerin 30 işçi kıstasında dikkate alınması gerekir. İşçi tüm şirketlere hizmet ediyor ise, o zaman tüm şirketlerdeki işçi sayısı dikkate alınmalıdır.

Somut olayda dosyada bulunan ... dönem bordrosunda davalı işyerinde 23 çalışan bulunduğu anlaşılmaktadır. Dairemizce 24.02.2016 tarihinde temyiz incelemesi yapılan 2015/38003 E. , 2016/4261 K. Sayılı ..... İş Mahkemesi 24/06/2015 tarih, 2013/390 E, 2015/375 K. Sayılı davacısı ... olan dosyada Mahkemece davacının ....', .... ile .... bünyesinde çalıştığı, aralarında organik bağ bulunduğu sonucuna varılan şirketlerde birlikte istihdam edildiği ve feshin geçersizliğine dair kararın onandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle davalı işveren kayıtları araştırılmalı organik bağ veya birlikte istihdam olgusu olup olmadığı ve fesih tarihinde .... çapında davalıya ait işyerlerinde aynı işkolunda 30 işçi sayısının mevcut olup olmadığı araştırılmalıdır. Eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması bozma nedenidir.

Kabul şekli bakımından;

4857 sayılı İş Kanununun 18.maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından sözedilmemiştir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır.

İşverenin, mevcut olan işçi sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda, işletmesel kararın mevcudiyeti, iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. Bir başka anlatımla, böyle hallerde, İş Kanununun 18'nci maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın mevcudiyetinin yerine, bir nevi işverence açıklanan işletme dışı sebep ikame edilmektedir.