muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/12234, Karar No: 2025/2099, Tarih: 17.02.2025

H-Karar verilirken, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, mevcut tedavi yöntemlerine göre ilacın yan etkilerinin az olması, kısa süreli fayda sağlaması, mevcudun kontrol altında tutulması, yaşam kalitesinin artırılması gibi vs. şeklinde faydasının bulunması durumunda idarenin, kendisine tanınan yasal sınırlar dahilinde her zaman ilaçları SUT kapsamına alabileceği gözetilerek, talebe konu ilaç/ilaçların yargı yolu ile ödenebilmesi için ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle kısa süreli etkinliğin ötesinde sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6018, Karar No: 2015/9383, Tarih: 24.06.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/6018 E.  ,  2015/9383 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAMSUN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/09/2013

NUMARASI : 2013/431-2013/499

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, yıkım davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar Nurten ve Nuray tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi . . . raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, imar parseline elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Davanın kabulüne; depo edilen bina ve yıkım bedelinin davalılara ödenmesine ilişkin karar Dairece; “.... yapılan uygulama neticesinde, teknik bilirkişilerce davalılara ait, imar uygulaması ile taşkın hale gelen binanın tecavüzlü kısmının yıkılması halinde binanın taşıyıcı sistemine herhangi bir zarar vermeyeceği ve bu kısmın inşaat bedelinin 2.875,74.-TL olduğunu bildirdikleri ve bu miktar üzerinde kaim bedelin hüküm altına alınması gerektiği halde, anılan miktara yine teknik bilirkişilerce hesaplanan 215,25.-TL yıkım bedeli, 2.875,74.-TL tecavüzlü kısmın eski hale getirme bedeli de dahil edilmek suretiyle toplam 5.966,53.-TL üzerinden kaim bedele hükmedilmiş olması doğru değildir. Öte yandan; imar uygulaması kamusal bir idari karara ve işleme dayalı olarak gerçekleştirildiğinden, başka bir deyişle, imar parselinin oluşumunda davalı tarafın iradesinin bulunmadığı ve etkili olamayacağı gözetildiğinde davalıların davanın açılmasına sebebiyet verdikleri kabul edilemez. O halde, davalı tarafın yargılama giderlerinden, harçtan ve 4.9.1957 tarih, 4/16 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca yargılama giderlerinden sayılan avukatlık ücretinden sorumlu tutulmuş olmaları da isabetsizdir ...” denilerek bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak, yapılan yargılama neticesinde kaim bedel olarak inşaat bedeli hüküm altına alınmış olmasına rağmen davalılar aleyhine yargılama gideri, harç ve avukatlık ücretine hükmedilmiştir.

Hüküm, davalılar Nurten ve Nuray tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmiştir.

./..

Bilindiği üzere adli yardım, fakir bir kimsenin bir davanın gerektirdiği oldukça kabarık olan harç ve masrafları sağlayamaması durumunda, bu mali külfetlerden geçici olarak muaf tutulmasıdır.(HMK.334 – 340. md.) 6100 sayılı HMK'nin 336. maddesine göre adli yardım, asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden; icra ve iflas takiplerinde ise takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesinden isteneceği, Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebinin ise bölge adliye mahkemesine veya Yargıtay’a yapılacağı düzenlenmiştir.

Aynı Kanun’un adli yardım talebinin incelenmesi başlıklı 337.maddesinde mahkemenin, adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebileceği düzenlenmiş, 11.04.2013 gün ve 6459 sayılı Kanun’un 23.maddesi ile eklenen cümle ile de, talep hâlinde incelemenin duruşmalı olarak yapılacağı, adli yardım taleplerinin reddine ilişkin mahkeme kararlarında sunulan bilgi ve belgelerin kabul edilmeme sebebinin açıkça belirtileceği düzenlemesi getirilmiştir.

Yine, 6459 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonunda adli yardım talebi hakkında verilen kararlara karşı itiraz yasa yoluna gidilebileceği; buna göre adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebileceği, kararına itiraz edilen mahkemenin, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye göndereceği, itiraz incelemesi neticesinde verilen kararın kesin olacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca, 6100 sayılı HMK'nin 337/son maddesinde adli yardımın daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamayacağı da hüküm altına alınmıştır.

Adli yardım ancak derdest olan bir davada asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden; Kanun yollarına başvuru sırasında ise bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay’dan istenebilecektir. Bir diğer deyişle esas hakkında verilen karar kesinleştikten sonra artık kesinleşen dosyada adli yardım talep edebilmek imkânı bulunmamaktadır. (Y.HGK'nin 14.06.2013 gün ve 2013/19-1017 E, 2013/832 K. sayılı ilamı)

Somut olayda dosyaya eklenen belgelerden talepte bulunan davalıların yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığı ve adli yardım talebinin yerinde olduğu anlaşılmış olmakla (HMK'nin m.336/2) adli yardım talebinin kabulüne karar verildikten sonra, işin esasına yönelik olarak yapılan inceleme sonucunda;

Hemen belirtmek gerekir ki; bozmaya uyulmuş olmakla bozma gereklerinin aynen yerine getirilmesi zorunlu olup, bu durum usulü kazanılmış hakkın bir gereğidir.

Ne var ki, mahkemece bozma kararına uyulmasına karşın bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğini söyleyebilme imkanı yoktur.

Şöyle ki; bozma ilamında açıkça imar uygulamasının kamusal bir idari karara ve işleme dayalı olarak gerçekleştirildiği ve bu nedenle davalıların davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri gözetildiğinde davalı tarafın yargılama giderlerinden, harçtan ve 4.9.1957 tarih, 4/16 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca yargılama giderlerinden sayılan avukatlık ücretinden sorumlu tutulmamaları gerektiği vurgulandığı halde, davalılar aleyhine harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiştir.

../...

../...

Hal böyle olunca; bozma ilamında belirtilen ilkeler ve yukarıda belirtilen olgular doğrultusunda karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere davalı tarafın harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmuş olması doğru değildir.

Davalılar Nurten ve Nuray'ın temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 24.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19443, Karar No: 2014/3825, Tarih: 12.03.2014

**3. Hukuk Dairesi         2013/19443 E.  ,  2014/3825 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SİLİFKE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/05/2013

NUMARASI : 2013/61-2013/459

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı mirasçılarından Kemal Ünay tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkiline ait olan taşınmazın belediye tarafından yapılan imar çalışması sonucu davalı adına tapu kaydının yapıldığını, davacının da daha evvel kendi arazisi olduğu düşüncesiyle bu taşınmazda meyve ağaçları dikip yetiştirdiğini, ancak davalının açtığı men'i müdahale davasının kabul edildiğini, böylece ağaçların da davalının mülkiyetinde kaldığını iddia ederek, ağaç bedellerinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu taşınmazın dava tarihinde halen davacının zilyetliğinde bulunduğunu, taşınmazın davalıya teslim edilmediğini, davalının ağaçlarda tasarruf etmediğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile; Mersin ili Silifke ilçesi Sayağzı köyü .. ada .. nolu parsel üzerinde bulunan muhtesat değeri ( ağaçların değeri) olan 4.490,00 TL den 3.635,00 TL nin dava tarihinden bakiyesi olan 855,00 TL'nin ıslah tarihi olan 26/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, hüküm davalı mirasçılarından Kemal Ünay tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, mahkemece; 03.05.2013 tarihli esas hakkında karar verildikten sonra, davalı vekili 25.06.2013 havale tarihli bir dilekçe vererek, davalı müvekkilinin yaklaşık 2 yıl kadar önce (19.08.2011) vefat ettiğini yeni öğrendiklerini, vefat ile vekillik ilişkilerinin sona erdiğini bildirdiği, bunun üzerine davacı vekilinin talebi ile mahkemenin gerekçeli kararının davalının mirasçılarına tebliğ edildiği, mirasçılardan Kemal Ünay tarafından, davanın ölü kişi adına devam ettiği, ölü kişi adına yargılama yapılamayacağı hususunda hükmün temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Türk Medeni Kanunu'nun 28/1.maddesi gereğince; gerçek kişilerin kişiliği ve bununla medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti ölümle sona erer. Hak ehliyetinin Medeni Usul Hukukunda büründüğü şekil taraf ehliyetidir. Bu nedenle, ölmüş olan kişinin taraf ehliyeti yoktur. Mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar; tarafın ölümüyle konusuz kalmaz, bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı veya mirasçılar tarafından devam edilir. Ölen tarafın mirasçıları davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler. Hüküm; ölen taraf adına değil; mirasçılar adına verilir.

Somut olayda; temyiz aşamasında ibraz edilen davalı M..'e ait nüfus kaydının tetkikinden davalının 19.08.2011 günü, yargılama devam ederken öldüğü anlaşılmaktadır. Ölü kişi aleyhine hüküm tesis edilemeyeceğinden davalı Mehmet'in tüm mirasçılarına husumet tevcih edilerek, onlar tarafından davaya devam edilmesi gerekirken; ölü kişi aleyhine hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; 6100 sayılı HMK'nın 27.maddesine göre "Hukuki Dinlenilme Hakkı" ve Anayasanın 36.maddesi ışığında davalının tüm mirasçılarına davetiye göndererek onların davaya iştiraklerini sağlamak, bu şekilde taraf teşkilini sağlamak suretiyle davaya devam ederek, hasıl olacak sonuca göre karar vermek olmalıdır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/8652, Karar No: 2023/10146, Tarih: 24.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8652 E.  ,  2023/10146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/187 E., 2023/826 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/445 E., 2022/278 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 30.05.2005 tarihinde oda kaydının bulunduğunu ve bu kaydın halen devam ettiğini ve 26.09.2002 tarihinde çiftçi kayıt sistemine üye olduğunu, müvekkilinin kendi namına ve hesabına yürüttüğü çalışmaları nedeniyle Bağ-Kur kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili, müvekkili Kurum kayıtlarında, davacının 5510 sayılı Kanun kapsamında 01.10.2008 ve sonrası kayıtlarda ziraat odalarının bildirim zorunluluğu bulunduğundan, sigortalının 2005 kayıtlı ziraat odası kayıt belgelerini 12.09.2017 tarihinde teslim ettiği tespit edildiğinden 12.09.2017 tarihinin tescilinin yapıldığını ve halen devam ettiğini, dava açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, davacı tarafça Kuruma herhangi bir müracaatının bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, "Davacının dosya içine celbedilen kayıtlarının incelenmesinden yetiştirdiği ürünleri ... ne ilk defa 2010 yılında verdiği, 27.08.2010'da yapılan kesintinin 9/2010 da Kurum kayıtlarına geçtiği ... yazısından bellidir. Davacı vekilinin istinaf kaldırma kararı sonrasında alınan beyanlarından başkaca tevkifat bulunmadığı anlaşılmıştur. Bu durumda davacının 2005'de başlayan ziraat odası kaydı da devam ettiğinden kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı 01.09.2010 itibariyle 4/b Tarım Sigortalı tescilinin yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu tarihten önce davacı adına yapılan herhangi bir kesintiye ulaşılmadığından konuya ilişkin yerleşmiş Yargıtay İçtihatları’nda da sigortalılığı fiilen başlatacak tevkifat ya da prim ödemesi bulunmaması halinde resen sigortalılığın tesis edilemeyeceği hüküm altına alındığından davacının daha önceki dönemde ziraat odası, tapu kayıtları ve tanık anlatımları bağlamında tarım sigorta kapsamına alınması mümkün görülmemiştir.

Bu tarihten önce davacı adına yapılan herhangi bir kesintiye ulaşılmadığından konuya ilişkin yerleşmiş Yargıtay İçtihatları’nda da sigortalılığı fiilen başlatacak tevkifat ya da prim ödemesi bulunmaması halinde resen sigortalılığın tesis edilemeyeceği hüküm altına alındığından davacının daha önceki dönemde ziraat odası, tapu kayıtları ve tanık anlatımları bağlamında tarım sigorta kapsamına alınması mümkün görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle; davacının 27.08.2010'da teslim ettiği ürün bedelinden yapılan tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.09.2010 ile 31.12.2010 tarihleri arasında 4/I-b Tarım Sigortalısı olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle,

"Davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının, Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından 27.08.2010'da teslim ettiği ürün bedelinden yapılan tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.09.2010 ile 31.12.2010 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun gereği Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, bakiye istemin reddine," karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi ve hüküm kısmının birbiriyle uyuşmadığını, davacının açıklanan istemi gibi davanın kabulüne karar erilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı Kurum vekili, 12.09.2017 tarihinde giriş bildirgesi intikal ettiğinden tescil tarihinin bu tarih olduğunu, Sigorta İşlemleri Yönetmeliği uyarınca 01.10.2008 tarihinden itibaren ürün bedelinden kesinti yapıldıktan sonra ilgili belgeyi göstermek suretiyle kesintiye istinaden Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde talep tarihini takip eden aybaşı itibariyle sigortalılıklarının yapılmasına olanak bulunmadığını, sigortalılık süresine yönelik talepte çelişkiler ve tutarsızlıklar bulunduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Sonuç itibarıyla 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan ve incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede ve özellikle; davacı adına 27.08.2010, 08.08.2018, 30.09.2019 tarihlerinde Türkiye Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Afyonkarahisar Şube Müdürlüğü'ne ürün teslimlerinde prim kesintisi yapılmış olması, tevkifat tarihini takip eden aybaşından yılın sonuna kadar İlk Derece Mahkemesi tarafından kabul kararı verildiği dikkate alındığında; istinaf kanun yoluna başvuran davalı Kurum vekilinin dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur. " gerekçesiyle başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi ve hüküm kısmının birbiriyle uyuşmadığını, davacının 01.09.2010-12.09.2017 tarihleri arasında geçen sigortalılığının tespitinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili; davacının süresinde Kuruma başvurusu olmadığından tevkifatın işleme alınmadığını, eksik incelme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2/1 ve 3/b maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ve Üyeler ..., ..., ...'nın oyları ve oy çokluğuyla

24.10.2023 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Daire çoğunluğu ile aradaki uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun döneminde tarımsal ürün satanların, sattıkları ürün bedeli üzerinden kesilen tevkifatlar nedeniyle 4/1-b kapsamında tarım sigortalısı sayılıp sayılamayacakları noktasındadır.

Tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların sigortalılıkları 17.10.1983 tarihli 2926 sayılı Kanun ile sağlanmakta iken bu Kanun 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış, tarım sigortalıları ise aynı Kanunun 4/1-b4 bendi kapsamına alınmışlardır.

Mevzuatımızda sigortalılığın başlaması, davamı ve sonlanması ayrı ayrı düzenlenmiştir. Sigortalılığın başlaması için öncelikle sigortalılık iradesi, başvurusu gerekmekle birlikte bazen de zorunlu sigortalılıkta Kuruma resen tescil görevi de yüklenmiştir. Kendi adına ve hesabına tarım sigortalılığı zorunlu sigortalılık olup bu konudaki yasal düzenlemelere göz atmak gerekmektedir.

2926 sayılı Kanunda üç türlü tescil şartı düzenlenmiştir.

1. Sigortalıların kayıt ve tescil yaptırması (m. 7),

2.Köy ve mahalle muhtarlarının bildirimi (m. 8),

3. Kurumun resen tescili (m. 9).

Yukarıda sayılan tescil usulleri dışında Kurumun prim alacaklarını tahsil amacıyla, Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat kesilmesi halinde, prim ödemesi olarak kabul edilip Kurumun resen kayıt ve tescil yükümlülüğü kapsamında yargı kararları ile tescil sağlanmıştır.

2926 sayılı Kanunun “Primlerin ödenmesi” başlıklı 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında, sigortalının, 31’inci maddede belirtilen prim borcunu, ait olduğu yıl içinde Bakanlar Kurulunca belirlenen dönemlerde ödemek zorunda olduğu, Kurumun prim alacaklarının, Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebileceği belirtilmiş, anılan madde, 02.08.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanunun 56’ncı maddesi ile ilga edilmiş olmasına karşın, bu Kanunun 27’nci maddesi ile söz konusu hüküm, 1479 sayılı Kanunun 53’üncü maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle yeniden ve aynı şekilde düzenlenmiştir. Benzer hüküm, 5510 sayılı Kanun 88. maddede, “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında sigortalı olarak tescil edilmiş olanların prim borçlarını, sattıkları tarımsal ürün bedellerinden borç tutarını geçmemek şartıyla % 1 ilâ % 5 oranları arasında olmak üzere kesinti yapılmak suretiyle tahsil etmeye Kurum yetkilidir” şeklinde düzenlenmiştir.