muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/1220, Karar No: 2010/2691, Tarih: 11.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/1220 E.  ,  2010/2691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ALANYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/10/2008

Taraflar arasında görülen davada; Davacı, davalı adına kadastro çalışmaları ile tespiti yapılan 539 ada 3 ve 7 parsel sayılı taşınmazların taşlık, kayalık niteliği ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, davalı lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığını ileri sürüp tapu kayıtlarının iptali ile 3402 Sayılı Yasanın 18. maddesi gereğince hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişme konusu 3 parsel sayılı taşınmazın imar ve ihyası tamamlanmamış olan devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden bulunduğu, 7 parselin ise imar ve ihyası tamamlanmış, davalı lehine zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleştiği yer olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davacı ve davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi . .raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere göre, çekişme konusu 3 parsel sayılı taşınmazın imar ihyası yapılmadığına ve 3402 Sayılı Yasanın 18. maddesi koşullarının gerçekleştiği belirlendiğine göre anılan parsel yönünden davanın kabulü doğrudur. Davalının temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davacının temyiz itirazlarına gelince; dosya içeriğinden, toplanan delillerden; dava konusu 7 parsel sayılı taşınmazın ‘tarla’ vasfı ile 01.05.2007 tarihinde kadastroyla davalı adına tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı hazine, anılan taşınmazın kadastro tespitinin hatalı olduğunu, davalı yararına zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleşmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Somut olayda, mahkemece yapılan uygulama sırasında, yerel bilirkişi ve tanık anlatımları ile 7 parsel sayılı taşınmazın imar ihyası 30-40 yıl önce yapılmış tarım arazisi olduğu belirlenmiş ise de, mahkemece 3402 sayılı yasanın 14 ve 17. maddesinde yer alan zilyetlikle edinme koşulları yönünden yeterli bir araştırma yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca; 7 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanakları ile komşu parsel kayıtları, kadastro dayanağı kayıt ve belgelerin getirtilip mahalline uygulanması, miktar araştırması yapılarak hasıl olacak sonuca göre anılan parsel yönünden bir hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirme ve noksan soruşturma ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle, HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  11.03.2010  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7819, Karar No: 2024/5003, Tarih: 03.07.2024

**1. Ceza Dairesi         2023/7819 E.  ,  2024/5003 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/2185 değişik iş

İNCELEME KONUSU KARAR: İtirazın kabulüne

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme, mala zarar verme, görevli memura hakaret, görevi yaptırmamak için direnme, tehdit, suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçlarından ...1. İnfaz Hakimliğinin 16.10.2020 tarihli ve 2020/1144 değişik iş sayılı içtima kararı ile 42 yıl 180 ay 220 gün hapis cezasına hükümlü ...'ın, bu cezasının...Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infazı sırasında, adı geçen hükümlünün kardeşi... tarafından açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinde bulunulması üzerine, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 6/2-a maddesi gereğince şartla tahliye tarihine 5 yıldan fazla süre bulunduğu ve şartları oluşmadığından bahisle açık ceza infaz kurumuna ayrılmasının uygun olmadığında dair anılan Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 21.04.2022 tarihli ve 2022/6432 sayılı kararına yönelik şikayetin reddine ilişkin Karşıyaka 2. İnfaz Hakimliğinin 09.05.2022 tarihli ve 2022/2129 Esas, 2022/2122 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan Karşıyaka 2. İnfaz Hakimliğinin kararı ile anılan Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 21.04.2022 tarihli kararının iptaline dair merci Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli ve 2022/2185 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 26.07.2023 tarihli ve 94660652-105-35-26603-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve 2023/90970 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve 2023/90970 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.09.2007 tarihli ve 2007/1-214-181 sayılı kararında belirtildiği üzere infaza ilişkin lehe oluşan hataların kazanılmış hakka konu olmayacağı gözetilerek yapılan incelemede,

Somut olayda, hükümlünün kardeşi tarafından açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinde bulunulması üzerine, merci mahkemesince, "..Hükümlünün cezasının kesinleştiğini kuruma geç bildirmesinin hükümlüden kaynaklanan bir kusur olmadığı, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği, bu tarih itibariyle hükümlünün 18 yaşından küçük olduğu, tevkif müzekkeresinin kaldırılıp hükümlü statüsünü alması gerektiği, bu durumda da çocuk eğitimevine alınması gerektiğinden .." şeklinde gerekçe ile itirazın kabulüne dair karar verilmiş ise de,

İlgili mevzuat incelendiğinde;

İlgili mevzuat incelendiğinde;

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un;

"Çocuk kapalı ceza infaz kurumları" başlıklı 11. maddesinin "(1) Çocuk tutukluların ya da çocuk eğitimevlerinden disiplin veya diğer nedenlerle kapalı ceza infaz kurumlarına nakillerine karar verilen çocukların barındırıldıkları ve firara karşı engelleri olan iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan, eğitim ve öğretime dayalı kurumlardır.

(2) Oniki-onsekiz yaş grubu çocuklar, cinsiyetleri ve fizikî gelişim durumları göz önüne alınarak bu kurumların ayrı ayrı bölümlerinde barındırılırlar.

(3) Bu hükümlüler, kendilerine özgü kurumun bulunmadığı hâllerde kapalı ceza infaz kurumlarının çocuklara ayrılan bölümlerine yerleştirilirler. Kurumlarda ayrı bölümlerin bulunmaması hâlinde, kız çocukları kadın kapalı ceza infaz kurumlarının bir bölümünde veya diğer kapalı ceza infaz kurumlarının kendilerine ayrılan bölümlerinde barındırılırlar.

(4) Bu kurumlarda çocuklara eğitim ve öğretim verilmesi ilkesine tam olarak uyulur.” şeklinde,

Anılan Kanunun "Çocuk eğitimevleri" başlıklı 15 inci maddesinin, "(1) Çocuk eğitimevleri; çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların, hükümlülerin eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesislerdir. Bu kurumlarda firara karşı engel bulundurulmaz; kurum güvenliği iç güvenlik görevlilerinin gözetim ve sorumluluğunda sağlanır. (2) Kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve öğretim programına devam eden ve onsekiz yaşını dolduran çocukların, eğitim ve öğretimlerini tamamlayabilmeleri bakımından yirmibir yaşını bitirinceye kadar bu tesislerde kalmalarına izin verilebilir. (3) Haklarında tutuklama kararı bulunanlar ile 11 inci madde kapsamına girenler hariç olmak üzere, bu tesislerde bulunan çocuk hükümlüler kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmezler." şeklinde,

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin;

"Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılacak hükümlüler" başlıklı 6 ncı maddesinin konuyla ilgili 1-a bendinin, "(1) Hükümlülerden; a)Toplam cezaları on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve yukarı olanlar ise onda birini kurumlarda infaz edip, iyi hâlli olan ve koşullu salıverilme tarihine yedi yıl veya daha az süre kalanlar,

.." şeklinde,

"Çocuk eğitimevinden açık kuruma ayrılacak hükümlüler" başlıklı 7 nci maddesinin "(1) Çocuk eğitimevinde cezası infaz edildiği sırada eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenler ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. (Ek cümle: RG-22/8/2015-29453) Açık kuruma gönderilenlerin on sekiz yaşını doldurmadan önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumlarda infaz edilir." şeklinde düzenlendiği,

İnfaz dosyası incelendiğinde;

İnfaz dosyası incelendiğinde;

Adı geçen hükümlünün ...1. İnfaz Hakimliğinin 16.10.2020 tarihli ve 2020/1144 değişik iş sayılı kararı ile 42 yıl 180 ay 220 gün hapis cezasına ilişkin kararın infazı için ilk kez ceza infaz kurumuna 30.01.2014 tarihinde alındığı ve ...Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 22.12.2020 tarihli müddetnameye göre hakederek tahliye tarihinin 16.06.2055, koşullu salıverilme tarihinin 13.10.2039 olarak belirlendiği,

İçtima kararına dahil olan ilamların kesinleşme, infaza verilme ve infaza başlama tarihlerine bakıldığında;

...3. Çocuk Mahkemesinin 26.12.2013 tarihli ve 2013/1053 Esas, 2013/1024 Karar sayılı ilamın 20.01.2014 tarihinde kesinleştiği, 23.01.2014 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 29.10.2013 ile 30.01.2014 tarihleri arasında tutuklu olarak kaldığı,

...2. Çocuk Mahkemesinin 02.04.2014 tarihli ve 2013/836 Esas, 2014/230 Karar sayılı ilamının 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği, 04.03.2015 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 14.04.2013 ile 15.05.2013 tarihleri arasında tutuklu olarak kaldığı,

...3. Çocuk Mahkemesinin 25.02.2013 tarihli ve 2012/883 Esas, 2013/93 Karar sayılı ilamın 07.03.2016 tarihinde kesinleştiği, 14.04.2016 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, bu cezasından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,

...4. Çocuk Mahkemesinin 29.05.2013 tarihli ve 2012/948 Esas, 2013/494 Karar sayılı ilamın 14.04.2016 tarihinde kesinleştiği, 17.05.2016 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, bu cezasından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,

...3. Çocuk Mahkemesinin 02.10.2013 tarihli ve 2013/25 Esas, 2013/686 Karar sayılı ilamın 27.04.2016 tarihinde kesinleştiği, 21/06/2016 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 05.12.2012 ile 06.12.2012 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı,

...5. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.06.2014 tarihli ve 2014/109 Esas, 2014/182 Karar sayılı ilamın 29.03.2017 tarihinde kesinleştiği, 28.04.2017 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, 21.06.2013 ile 30.09.2013 tarihleri arasında tutuklu olarak kaldığı,

...4. Çocuk Mahkemesinin 20.05.2014 tarihli ve 2013/175 Esas, 2014/474 Karar sayılı ilamın 14.12.2017 tarihinde kesinleştiği, 07.02.2018 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, hükümlünün bu cezalarından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,

...4. Çocuk Mahkemesinin 20.05.2014 tarihli ve 2013/175 Esas, 2014/474 Karar sayılı ilamın 14.12.2017 tarihinde kesinleştiği, 07.02.2018 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, hükümlünün bu cezalarından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,

...1. Çocuk Mahkemesinin 22.11.2018 tarihli ve 2017/1008 Esas, 2018/770 Karar sayılı ilamının 16.10.2019 tarihinde kesinleştiği, 26.11.2019 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve aynı tarihte infazına başlanıldığı, infazına halen devam edildiği, hükümlünün bu cezalarından dolayı tutukluluğunun bulunmadığı,

Hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumlarına bakıldığında;

Adı geçen hükümlünün ( ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı dosyası kapsamında) ...22. Sulh Ceza Mahkemesinin 14.04.2013 tarihli ve 2013/38 sayılı kararına istinaden ...Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na "çocuk tutuklu" sıfatıyla ilk defa alındığı,

29.10.2013 tarihinde ...20. Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/144 sorgu sayılı müzekkeresi ile yeniden tutuklandığı, bu tutuklamanın gerçekleştiği ...3. Çocuk Mahkemesinin 26.12.2013 tarihli ve 2013/1053 Esas, 2013/1024 Karar sayılı ilamın 20.01.2014 tarihinde kesinleşmesi sonucunda "çocuk hükümlü" statüsüne geçtiği,

06.02.2014 tarihinde ... Çocuk Eğitim Evi'ne nakil yoluyla geldiği, burada bulunduğu sırada 02.04.2014 tarihinde hakkında ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı tevkif müzekkeresi ile hükmen tutukluğuna karar verilmesi nedeniyle, kurumun eğitimevi statüsünde bulunması, tutuklunun kurumda bulundurulamayacağı ve 5275 sayılı Kanun'un 49/2 nci maddesi gereğince tedbiren 03.04.2014 tarihinde ... Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na nakledildiği, bu tutuklamanın gerçekleştiği ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı dosyanın ise 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği ve 04.03.2015 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu bilgiler ışığında somut incelemeye konu dosya incelendiğinde;

Tüm bu bilgiler ışığında somut incelemeye konu dosya incelendiğinde;

Kayden 16.02.1997 doğumlu olan ve 16.02.2015 tarihinde 18 yaşını dolduran hükümlünün 06.02.2014 tarihinde ... Çocuk Eğitim Evi'ne nakil yoluyla geldiği, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 7 nci maddesine göre çocuk eğitimevinde bulunan çocuklardan eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenlerin ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilecekleri, anılan düzenlemenin çocuk hükümlünün cezasının infazına çocuk eğitimevinde başlanması ve infazda bir kesinti olmaması hâlinde uygulanabileceği, adı geçenin ... Çocuk Eğitim Evinde bulunduğu sırada 02.04.2014 tarihinde hakkında ...2. Çocuk Mahkemesinin 2013/836 Esas sayılı tevkif müzekkeresi ile hükmen tutukluğuna karar verilmesi nedeniyle hükümlünün ... Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na nakledildiği, bu tutuklamanın gerçekleştiği suçtan ötürü de hapis cezası aldığı ve bu cezasının 19.01.2015 tarihinde kesinleştiği, cezanın kesinleştiği tarihte hala 18 yaşını doldurmamış olduğu, ancak ilamın 19.01.2015 tarihinde kesinleştirilerek 04.03.2015 tarihinde infaz için Cumhuriyet Başsavcılığına geç gönderildiği, cezanın infaza geç verilmesi nedeni ile yaşandığı iddia edilen mağduriyet hakkında bulunduğu infaz kurumu tarafından yapılabilecek herhangi bir olumlu yada olumsuz değerlendirmenin bulunmadığı, cezanın infaza verildiği tarihte hükümlünün 18 yaşını doldurmuş olması sebebi ile Çocuk Eğitim Evi yerine yetişkin hükümlü ve tutukluların barındırıldığı kapalı ceza infaz kurumuna alındığı, 18 yaşından büyük hükümlünün kapalı ceza infaz kurumunda iken çocukken işlediği suçlardan ötürü reşit olduktan sonra kesinleşerek infaza verilen cezasının infazı için anılan madde uyarınca açık kuruma ayrılmasının mevzuat gereğince mümkün bulunmadığı, bu haliyle hükümlünün açık infaz kurumuna ayrılmasında anılan Yönetmeliğin 7/1 inci maddesine göre değil, 6/2-a maddesinin esas alınarak değerlendirme yapılması gerektiği cihetle, açığa ayrılma şartlarını taşımadığı anlaşılan hükümlü hakkında Karşıyaka 2. İnfaz Hâkimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;

(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin, “Çocuk eğitimevinden açık kuruma ayrılacak hükümlüler” başlıklı 7 nci maddesi;

(1) Çocuk eğitimevinde cezası infaz edildiği sırada eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenler ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. (Ek cümle:RG-22/8/2015-29453) Açık kuruma gönderilenlerin on sekiz yaşını doldurmadan önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumlarda infaz edilir.”

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 16.02.1997 doğumlu olan hükümlünün, 18 yaşından küçük olduğu dönemde işlediği içtimalı 42 yıl 180 ay 220 gün hapis cezasının infazı amacıyla düzenlenen 22.12.2020 tarihli ve 2014/6-264 sayılı müddetnameye göre şartla tahliye tarihinin 13.10.2039, bihakkın tahliye tarihinin 16.06.2055 olarak belirlendiği görülmektedir.

4. Hükümlünün, 18 yaşını doldurmadan önce işlediği işlediği bir suç nedeniyle hakkında verilen tutuklama kararı bulunması nedeniyle Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu sırada, 19.01.2015 tarihinde kesinleşen ve 04.03.2015 tarihinde infaza verilen hapis cezasının infazına başlandığı, cezanın infazına başlandığı tarihte 18 yaşından büyük olduğu anlaşılmakla, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin uygulanma koşullarının somut olayda gerçekleşmediği dikkate alınarak hükümlünün talebinin reddi yerine kabulüne dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 25.05.2022 tarihli ve 2022/2185 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9255, Karar No: 2018/639, Tarih: 25.01.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/9255 E.  ,  2018/639 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Sosyal Güvenlik Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işyerinde 17.05.2006-06.03.2009 tarihleri arasında geçen hizmetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden aleyhine hüküm kurulan davalı ...ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin TTK'nun Geçici 7.maddesi uyarınca 22.08.2014 tarihi itibariyle ticaret sicili kaydının re'sen silindiğinin tescil ve ilan edildiği anlaşılmıştır.

Dava ehliyeti, gerçek ve tüzel kişinin kendisinin veya yetkili kılacağı bir temsilci veya vekil aracılığı ile bir davayı takip etme ve usuli işlemlerini yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti dava şartlarından olup davaya bakan hakim tarafından kendiliğinden gözönünde tutulması gerekir.

Anonim şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Fesih ve tasfiye işlemi, bir tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eder. Tüzel kişiliğini kaybeden anaonim şirketlere davada husumet tevcih edilebilmesi için şirketin yeniden ihyasına gidilerek yargılamanın anonim şirket tüzel kişiliğine karşı devamının sağlanması gerekmektedir. Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.

Tüzel kişiliği sona eren şirketin ihyası için tasfiye memuru ile Ticaret Siciline husumet yöneltilerek görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde ayrı bir dava açılması için davacı tarafa HMK'nın 52 ve 54. maddeleri hükümleri uyarınca uygun bir önel verilmelidir. Dava açıldığı, takdirde ve alınacak sonuca göre eldeki davaya devam edebilme olanağı bulunduğu belirlendiğinde, tüzel kişiliğe tebligat yapılarak, usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek davanın sonuçlandırılması gerekir.

Somut olayda; davalı şirketin tüzel kişiliğinin tümüyle ortadan kalktığının anlaşılmasına göre, açılan davada pasif husumetin kendisine yöneltilebilmesi için yukarıda açıklandığı üzere yeniden şirketin ihyasının sağlanması hususunda davacıya önel verilerek ihya edilince davalı şirketi taraf haline getirmek ve delillerini ibraz etmesinden sonra neticesine göre karar verilmesi yerine, tüzel kişiliği sonlanmış davalı aleyhine yargılamaya devam olunarak yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözardı edilerek kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözardı edilerek kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.01.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.