muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7898, Karar No: 2024/3310, Tarih: 15.04.2024

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sigortalı murisin ölüm sebebinin sigorta sözleşmesinde belirtilen “Tehlikeli hastalıklar” kapsamında olmadığını, ölüm sebebinin kalp krizi olduğu hususunun sabit olmadığını, davacı tarafın bunu ispatlayan belge sunmadığını, ispat yükünün davalıda olmadığını belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sigortalı müteveffanın ölümünün 06.08.2020 tarihli ölüm belgesinde yazdığı üzere akut miyokard enfarktüsü sebebiyle gerçekleştiği, akut miyokard enfarktüsü rizikosunun, taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinde belirtilen “Tehlikeli hastalıklar” kapsamında bir risk olup, davalı sigortacı tarafça bu riskin sigorta teminatı kapsamı dışında kaldığına dair herhangi bir belge sunulamadığı göz önünde bulundurularak, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; hayat sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı TTK’nın 1409 uncu maddesi, Hayat Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7906, Karar No: 2013/538, Tarih: 16.01.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/7906 E.  ,  2013/538 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi, davacılar vekilince de duruşmalı temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazıları, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacıların tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı eş....için taleple bağlı kalınarak 15.001 TL maddi, davacı çocuk.... için 9.800,38 TL maddi tazminatın ve davacı 4 çocuk için ayı ayrı 8.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davacı Bilal'ın fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacılar murisinin 25.01.2000 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle vefat ettiği, kazanın oluşumunda % 60 oranında davalı işverenin, % 40 oranında davacılar murisinin kusurunun bulunduğu, Davacılar vekilinin müvekkillerinin murisinin ölümü nedeniyle kendilerine 5.4.2000 tarihinde 19.488.532.500 eski TL değerinde bir ev verildiğini kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde davacı eş ve çocukların maddi ve manevi tazminat isteklerinin karşılandığını, şahısların şirketi ibra ettiklerini,... İli, ... İlçesi,... Mahallesi, 1 nolu ...... cilt 21, sayfa 2006, pafta 33, Ada 68, Paresl 181,... 878 de 126 m2 büyüklüğünde ... Apartmanının giriş üst katındaki 5 daire numaralı mesken vasfındaki taşınmazın mülkiyetinin davacı eş ve çocuklara verildiğini, feragatname ile şirketi ibra ettiklerini beyan etmiştir.

Birçok Yargıtay kararında vurgulandığı üzere, alacaklının alacak hakkından vazgeçmesini ve bu surette borçlunun borçtan kurtulmasını kapsayan akde "ibra" denir. İbra alacağın tasfiyesini içeren tasarrufi bir sözleşmedir. Konu ile ilgili doğrudan amir bir hüküm bulunmaması nedeniyle sorunun çözümlenmesinin ibranın doğruluk ve güven kuralına aykırı olmaması gereğine sıkı sıkıya sarılarak halledilmesinde yarar vardır.

Birçok Yargıtay kararında vurgulandığı üzere, alacaklının alacak hakkından vazgeçmesini ve bu surette borçlunun borçtan kurtulmasını kapsayan akde "ibra" denir. İbra alacağın tasfiyesini içeren tasarrufi bir sözleşmedir. Konu ile ilgili doğrudan amir bir hüküm bulunmaması nedeniyle sorunun çözümlenmesinin ibranın doğruluk ve güven kuralına aykırı olmaması gereğine sıkı sıkıya sarılarak halledilmesinde yarar vardır.

Kural olarak işçiye veya hak sahiplerine yapılmış ödemenin bu miktar ile sınırlı olmak üzere bağlayıcılığı asıldır. Gerçek anlamda ödemeden söz edebilmek için tazmin edilecek miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunmaması koşuldur. Başka bir anlatımla ödemenin yapıldığı tarihteki verilerle hesaplanan tazminat ile ödenen miktar arasında açık oransızlık bulunmaması koşuldur. Ödemenin yapıldığı tarihteki verilerle hesaplanan tazminat ile ödenen miktar arasında açık oransızlığın bulunduğu durumlarda yapılan ödeme makbuz niteliğinde kabul edilebilir. Bu durumda ödemenin yapıldığı tarih gözönünde tutularak davacının karşılanmayan zararının uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanması böylece hesaplanacak miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunup bulunmadığını denetlemek, açık oransızlığın bulunması durumunda maddi tazminata ilişkin ödemeyi "kısmi ifayı içeren makbuz" niteliğinde kabul etmek ve yapılan ödemenin ödeme tarihindeki gerçek zararı hangi oranda karşıladığını saptamak, son verilere göre hesaplanan tazminat miktarından, yasal indirimler yapılmak suretiyle belirlenecek karşılanmayan zarardan davalı tarafın ödeme yapılan tarihe göre zararı karşılandığı oranda indirim yapmak daha sonra kalan miktara hükmetmek gerekir. Açık oransızlığın bulunmadığının tespiti halinde maddi tazminat talebinin tümden reddine karar vermek gerekir.

Yapılacak iş; öncelikle dosyada mevcut feragatname içeriğindeki tapu kaydını getirtmek, söz konusu taşınmazın ibra tarihindeki gerçek değerini belirlemek, feragatname başlıklı ibranamede hangi davacıya ne miktar maddi ve ne miktar manevi tazminat ödenmesi amacıyla taşınmazın devredildiğini belirlemek, devrin yapıldığı tarih gözönünde tutularak davacı eş ve çocukların karşılanmayan zararını aktüerya uzmanı bilirkişi aracılığıyla saptamak (ödemenin yapıldığı tarihe göre ....'ca davacılara bağlanan gelirin peşin sermaye değeri tenzil edilmek suretiyle), böylece hasaplanan miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunup bulunmadığını denetlemek, açık oransızlığın bulunması durumunda maddi tazminata ilişkin ödemeyi "kısmi ifayı içeren makbuz" niteliğinde kabul etmek ve yapılan ödemenin ödeme tarihindeki karşılanmayan zararı hangi oranda karşıladığını belirlemek, hüküm tarihine en yakın tarihteki ücret artışları da gözetilerek davacıların maddi zararını bilirkişiye hesaplatmak, bulunan miktardan ....'ca bağlanan gelirin peşin sermaye değerini ....'dan sormak suretiyle yasal indirimler yapılarak belirlenen karşılanmayan zarardan davalı tarafın taşınmaz devrinin yapılan tarihe göre zararın karşılandığı oranda indirim yapmak, daha sonra kalan miktar ve talepte gözetilerek maddi tazminat istemi ile ilgili bir karar vermek, açık oransızlığın bulunmadığının tespiti halinde ise maddi tazminat talebinin tümden reddine karar vermektir.

Davacı çocukların manevi tazminat istemlerine gelince; hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi,

bir kısmının dava konusu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez. Bir defada istenilmesi gerekir. Yargıtay H.G.K'nun 25.9.1996 gün ve 1996/21-397-637 Karar'ı ile 13.10.1999 gün ve 1999/21-684-818 sayılı Kararı'da bu doğrultudadır. Feragatname başlıklı belgede davacıların manevi kayıplarının da karşılığı olarak taşınmazın bağışlandığı belirtildiğine göre yukarda belirtilen hususlar gözardı edilmemelidir.

O halde, davalı şirketin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacılara yükletilmesine, 16/01/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15232, Karar No: 2014/14860, Tarih: 09.12.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/15232 E.  ,  2014/14860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KUMRU ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/12/2013

NUMARASI : 2013/18-2013/180

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu... Mahallesi çalışma alanında bulunan 237 ada 21 ve 235 ada 354 parsel sayılı sırasıyla 9.523.87 ve 6.190.13 m2 yüzölçümündeki taşınmazlardan 237 ada 21 parsel sayılı taşınmaz irsen intikal, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarafların miras bırakanı C. S.ile dava dışı Y. O. adına tespit edilmiş iken satış suretiyle pay temliki nedeni ile davacı ve davalılar adına eşit paylar ile tescil edilmiş, 235 ada 354 parsel sayılı taşınmaz ise irsen intikal, paylaşma, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve bağışlama nedeniyle davalı M.. S.. adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı M.. S..; 237 ada 21 parsel sayılı taşınmazın bir bölümü yönünden murisin sağlığında yaptığı bağışlamaya, bu taşınmazın geriye kalan bölümü ile çekişmeli 235 ada 354 parsel sayılı taşınmaz açısından ise miras yoluyla gelen hakka dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 237 ada 21 parsel sayılı taşınmazın 05.11.2013 tarihli fen bilirkişi rapor ve haritasında (B) harfi ile gösterilen 2.381.00 m2 yüzölçümündeki bölümünün davalı R. S. adına, (A) harfi ile gösterilen 7.142.87 m2 yüzölçümündeki bölümün ise C. S. mirasçıları adına tapuya tesciline, çekişmeli 235 ada 354 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davanın ise reddine karar verilmiş; hüküm, davacı M.. S.. tarafından temyiz edilmiştir.

1- Çekişmeli 235 ada 354 parsel sayılı taşınmazın tarafların ortak murisi C. S. aitken sağlığında davalıya devrettiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuştur. Taşınmazın öncesinin tarafların ortak miras bırakanı Cemal'e ait olduğu sabit olup taraflar arasındaki uyuşmazlık, murisin tespit sırasında veya öncesinde taşınmazı davalı M.. S..'a devredip etmediği yönünde toplanmaktadır. İddia ve savunmanın değerlendirilmesi için yapılan keşif sırasında bir kısım yerel bilirkişi taşınmazı ölünceye kadar ortak miras bırakanın kullandığını belirtmiş, davalı tanığı Ramadan ise taşınmazı davalı Mustafa'nın kullandığını, miras bırakanın sağlığında davalıya verdiğini beyan etmiş, buna karşılık davacı tanığı Halil ise tarafların kendi aralarında paylaşmadıklarını bildirmiş olup mahkemece beyanlar arasında

ortaya çıkan bu çelişki usulünce giderilmemiş, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan hususlar ve bu arada taşınmazın tespit sırasında veya öncesinde muris tarafından davalı Mustafa'ya devredilip edilmediği konusunda somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmamış, yetersiz ve soyut beyanlara dayanılarak hüküm kurulmuştur. Doğru sonuca varılabilmesi için; mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar huzuru ile keşif icra edilmelidir. Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tarafların delil listelerinde isimleri yazılı tüm tanıklar ayrı ayrı dinlenilip taşınmazın, muris C. S. tarafından oğlu olan davalı M.. S..'a verilip verilmediği, bir başka deyişle bağışlayıp bağışlamadığı, taşınmazın zilyetliğinin davalıya devredilip devredilmediği, yine taşınmazın mirasçılar arasında paylaşıma konu edilip edilmediği hususları dahi etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır. Mahkemece eksik inceleme ile 235 ada 354 parsel yönünden yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

2- Çekişmeli 237 ada 21 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere ve davacının miras bırakanın sağlığında taşınmazın bir bölümünü kendisine bağışladığı iddiasını ispat edememesine göre davacının sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ne var ki; mahkemece; çekişmeli taşınmazın bir bölümünün davalı R.. S..'a bırakıldığı, geriye kalan bölüm açısından ise taraflar arasında eşit olarak paylaştırma yapıldığı gerekçe gösterilerek yazılı şekilde hüküm verilmiş ise de; varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir. 6100 sayılı HMK'nın “taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan 26. maddesine göre mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlı olup kural olarak mahkemenin istekten fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Somut olayda çekişmeli 237 ada 21 parsel sayılı taşınmaz davacı ve davalılar adına 11.11.2011 tarihinde gerçekleşen satış suretiyle pay temliki edinme sebebi ile 1/4 paylı olarak tapuya kayıtlı olup taşınmaza yönelik davacı dışındaki diğer paydaşlar dava açmamıştır. Öte yandan taşınmazın uzman fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümünün adına tescile karar verildiği R.. S.. tarafından açılan bir dava olmadığı gibi adı geçen açılan davaya da usulüne uygun olarak katılmamıştır. Davalı R.. S.. dava açmadığı veya açılan davaya katılmadığı halde mahkemece taşınmazın belli bir bölümünün adına tesciline karar verilmiş, öte yandan fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölüm içinde taşınmaz davacı ve davalılar adına 1/4 paylı olarak tapuda kayıtlı olmasına rağmen davada taraf olmayan kişiler adına tescil kararı verilmiş, yine davacının tapu kayıtlarında 1/4 olan payı 1/8 oranına indirilerek talep olmayan hususlarda hüküm oluşturulmuştur. Hal böyle olunca; mahkemece davacının iddialarını ispat edemediği gözetilerek 237 ada 21 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken talebin dışına çıkılmak ve davacı aleyhine hüküm oluşturmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Davacı M.. S..'ın temyiz itirazlarının kabulü ile 235 ada 354 parsel sayılı taşınmaz yönünden 1 nolu bentte, 237 ada 21 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise 2 nolu bentte gösterilen nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, 09.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1983, Karar No: 2011/3253, Tarih: 08.04.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/1983 E.  ,  2011/3253 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Denizcilik İhtisas M.S.)

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davada Mersin 3.Sulh Hukuk ve Mersin 1.Asliye Ticaret (Denizcilik İht. M. S.) Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mersin 1.Sulh Hukuk Mahkemesince, dava konusu uyuşmazlığın deniz taşımasından kaynaklandığı bildirilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Mersin 1. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas M.S.) Mahkemesi ise, takibe konu alacağın bir bölümünün tahliye bedeli, diğer kısmının da bir çok konşimento ücretinden kaynaklandığını belirtip, TTK'nun 4. kitabında düzenlenen deniz taşıması ile ilgisi olmadığını bildirerek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6762 Sayılı Türk Ticaret Kanununun görev hususunu düzenleyen 4. maddesine 20.04.2004 tarih 5136 Sayılı Kanun ile eklenen son fıkrayla “iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde H.S.Y.K.’nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca bu Kanunun dördüncü kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulacağı ve bu mahkemelerin yargı çevresinin H.S.Y.K tarafından belirleneceği” hükmüne getirilmiştir.

TTK’na eklenen metinden de anlaşıldığı gibi, TTK’nun 4. kitabında yer alan 816 ile 1263. maddeleri arasında düzenlenen uyuşmazlıkların deniz hukukuna ilişkin olduğu ve kurulması halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesi gerektiği hususu tartışmasızdır.

H.S.Y.K.'nın 24.03.2005 gün ve 188 sayılı kararında ise, Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmayan yerlerde, ticaret mahkemesi bulunması halinde bir ticaret mahkemesi var ise, bu mahkemenin, birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinin görevli olacağı hususu karar altına alınmıştır.

Somut olayda dava konusu alacağın dayanağı dosyada bulunan 11.05.2009 tarihli nakliye bedeli, 17.04.2009, 30.03.2009, 28.02.2009, 16.02.2009 ve konşimento ücretine dair faturalara ilişkin olup konşimento TTK'nun 4. Kitabında düzenlenen deniz taşımacılığı konuları kapsamındadır. Bu durumda uyuşmazlığın Mersin 1. Asliye Ticaret ( Denizcilik İht. M.S.) Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Mersin 1.Asliye Ticaret ( Denizcilik İht. M.S.) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 08.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5833, Karar No: 2014/19059, Tarih: 24.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/5833 E.  ,  2014/19059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 7. İş Mahkemesi

TARİHİ : 11/06/2013

NUMARASI : 2013/67-2013/452

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, işyerinde yıllardan beri uygulanmakta olan yüzde/puan usulü ücretlendirme sisteminin kaldırıldığını, tek taraflı yapılan bu değişikliğin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22 ve 62. maddelerine aykırı olduğunu, müvekkilinin yüzde/puan sistemi ile daha iyi gelir elde etmesi ve teklif edilen ücretin düşük olması sebebiyle değişiklik önerisini kabul etmemesi üzerine iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, işyerinde yıllardan beri iki farklı ücret sistemi uygulandığını, çalışanların aylık maktu ücrete tabi çalışanlar ve yüzde/puan usulü ücrete tabi çalışanlar olarak ikiye ayrıldığını, 12.12.2011 tarihinde davalı işverene müracaat eden O. Sendikasına üye olan ve maktu ücrete tabi çalışan 106 işçinin bu durumdan yakındığını, bunun üzerine üniversitelerin ilgili bölümlerinde uzman kişilerden rapor hazırlatıldığını, 2011 Aralık ayında “Ücret Yönetimi Sistemi – Stratejik Yönetim ve Hukuksal Bakış Açısıyla Analiz” isimli raporun düzenlendiğini, bu raporun savunmaların esasını oluşturduğunu, değişiklik teklifinin işyerinde çalışan herkese teklif edildiğini, bunun 494 kişi olduğunu, bu kişilerden 238'nin O. Sendikası üyesi, 256'sının sendika üyesi olmadığını, 494 işçiden 429'unun teklifi kabul ettiğini, kabul oranının yüzde 86,84 olduğunu, feshin geçerli sebebe dayandığını, değişiklikle birlikte davacıya bireysel emeklilik, sağlık sigortası, yılda dört ikramiye, sosyal yardım gibi toplu iş sözleşmesi yardımlarının da ödeneceğini, maaşların aslında düşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, feshin geçerli sebebe dayandığının davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, feshin geçerli sebebe dayandığının davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır. İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi, işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşmekte, fesih işlemi de işletmesel karar çerçevesinde değişen durumlara karşı işverene tepkisini oluşturmaktadır. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan sebeplerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan sebeplerden dolayı da alınabilir.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz; kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20/2. maddesinde açıkça, feshin geçerli sebeplere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel şartlarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih sebeplerinin geçerli (veya haklı) olduğunu ispatlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir. Ancak bu durum, uyuşmazlığın çözümlenmesine yetmemektedir. Çünkü kanun koyucu işçiye başka bir olanak daha sunmuştur. Eğer işçi, feshin, işverenin dayandığı ve uygun delillerle inandırıcı bir biçimde ortaya koyduğu sebebe değil, başka bir sebebe dayandığını iddia ederse, bu başka sebebi kendisi ispatlamakla yükümlüdür. İşçinin işverenin savunmasında belirttiği sebep dışında, iş sözleşmesinin örneğin sendikal sebeple, eşitlik ilkesine aykırı olarak, keza keyfi olarak feshedildiğini iddia ettiğinde, işçi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır.