muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9513, Karar No: 2023/8719, Tarih: 20.12.2023

Sanıklar ..., ..., ...'nın ... ibareli cam şişeyi zorla mağdur ...'ın makatına soktukları, vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilen cinsel eylemlerin TCK'nin 102/2 maddesinde nitelikli cinsel saldırı suçu olarak tanımlandığı, Yargıtay 14. CD'nin 2011/5856 E. 2012/12933 K. ve 2013/5963 E. 2014/703 K. sayılı ilamlarından da anlaşılacağı üzere cinsel dokunulmazlığa yönelen bu tip suçlarda mağdurun anal bölgesine sair cisim sokulmasının bu suçun oluşması için yeterli olduğu anlaşılmakla sanıklar ..., ... ve ... ...'nin TCK'nin 102/2 maddesi uyarınca 'Nitelikli Cinsel Saldırı' suçundan cezalandırılmalarına, suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri, suçun işlendiği yer ve zaman, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, sanıkların kasta dayanan kusurlarının ağırlığı, güttükleri amaç ve saikleri, sanıkların işledikleri suçun TCK'nin 103/3-d fıkrasındaki iki hükmü ihlal niteliğinde olması hususları dikkate alınarak sanıkların cezasının teşdiden belirlenmesine, sanıkların eylemi silahla ve birden fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirdikleri anlaşıldığından TCK'nin 103/3-d maddesi uyarınca sanıklar hakkında verilen cezalarda ayrı ayrı yarı oranda artırım yapılmasına, gelecekleri üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak TCK'nin 62. maddesi uyarınca sanıkların cezalarında ayrı ayrı 1/6 oranında takdiri indirim yapılmasına karar vermek gerekmiştir....

Sanık ...'in daha önce Sivas 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 22/01/2021 tarih ve 2020/566 Esas, 2021/50 Karar sayılı ilamı ile neticeten 10 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve bu hükmün 02/07/2021 tarihinde kesinleştiği, somut olayda tekerrür süresi içerisinde yeniden kasten suç işlemiş olmakla sanık hakkında hükmolunan cezaların mükerrirlere özgü hükümlere göre çektirilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmemekle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanı kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasıfları ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, 5271 sayılı Kanun'un 288 ve 294 üncü maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanun'un 289 uncu maddesinde sayılı kesin hukuka aykırılık halleri ve temyiz dilekçelerinde belirtilen nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçede açıklanan nedenlerle Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 12.05.2023 tarihli ve 2023/685 Esas, 2023/740 Karar sayılı kararında sanıklar ... ve ... ile müdafileri ve sanık ... müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Sivas 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2277, Karar No: 2024/2648, Tarih: 13.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/2277 E.  ,  2024/2648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1051 E., 2023/2414 K.

KARAR : Dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 7. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/430 E., 2022/70 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.

Adli yardım talebi temyiz yoluna başvuru sırasında istendiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, asılın adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebini içeren dilekçe değerlendirildiğinde; (adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığından), adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla;

1. Hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 6100 sayılı Kanun’un 337 nci maddesi uyarınca;

a) Adli yardım talebinin reddine dair kararın, talebi reddedilen tarafa “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğinden itibaren bir hafta içinde mahkemeye dilekçe vermek suretiyle karara itiraz edebileceği” şerhini içeren davetiye ile tebliğ edilmesi,

b) Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi hâlinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay (11). Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi,

2. Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344 üncü maddesi uyarınca;

a) Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b) Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3. Verilen kesin süre içinde;

a) Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b) Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3. Verilen kesin süre içinde;

a) Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

b)Temyiz harçlarının tamamlanmaması sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9320, Karar No: 2014/11271, Tarih: 08.09.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/9320 E.  ,  2014/11271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili tarafından Ecza Deposu Abonman Sigorta poliçesiyle sigortalı olan ecza deposunda davalılar tarafından hırsızlık yapıldığını, davalıların çalınan emtiaların bir kısmını iade etmemeleri üzerine teslim edilmeyen emtialar için müvekkilinin sigortalısına 33.282.00 TL ödediğini, bu meblağın davalılardan tahsili için başlattığı icra takibine davalıların itirazı ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, ceza mahkemesince malların hemen teslim edilmesi ve sanıkların bu konudaki ifadelerinin tutarlı olması nedeniyle iadenin tam olduğu kanaatine varıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bozma isteminin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 25,20 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna 8.9.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8849, Karar No: 2009/17517, Tarih: 01.10.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/8849 E.  ,  2009/17517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Keşan İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/02/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK.nun 170/3. maddesinde inkar edilen imzanın borçluya ait olduğu "anlaşılırsa" itirazın reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Somut olayda Adli Tıp Kurumu Başkanlığınca düzenlenen raporda inkar edilen imzanın borçluya ait olup olmadığının tesbit edilemediğinin açıklandığı görülmektedir. Bu durumda yasada öngörülen "inkar edilen imzanın borçluya ait olduğunun anlaşılması" koşulu gerçekleşmemiştir. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti, senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. HGK.nun 26.04.2006 tarih ve 12-259/231 sayılı kararı da bu yöndedir. Öte yandan dar yetkili icra mahkemesinde yemin tevcih edilemeyeceği de gözetilmeden borçluya yemin teklif etme hakkının olduğunun hatırlatılarak sonuca gidilmesi de isabetsizdir.

O halde, yukarıda açıklanan raporun içeriğine göre iddiasını ispat edemeyen alacaklı olup, imzaya itirazın kabulü yerine reddi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 01.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5750, Karar No: 2010/9824, Tarih: 27.09.2010

**6. Hukuk Dairesi         2010/5750 E.  ,  2010/9824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Pendik 2. İcra Mahkemesi

KARAR TARİHİ :1.3.2010

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına dayandıkları belgelere temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA ve temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 27.9.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13198, Karar No: 2015/15939, Tarih: 20.10.2015

**12. Ceza Dairesi         2015/13198 E.  ,  2015/15939 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KYB - 2015/256934

Mahkemesi : Yalova Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 02/03/2015

Numarası : 2011/222 D. iş

Alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma suçundan sanık V.. A..'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 179/2. maddesi gereğince 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Yalova 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/11/2014 tarihli ve 2014/425 esas, 2014/340 sayılı kararının infazı için hükümlünün gönderilen çağrıya icabet etmemesi üzerine Yalova Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında yakalama kararı çıkartılarak 25/02/2015 tarihinde yakalanmasını takiben Yalova A3 Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna yerleştirilmesini müteakip, hükümlünün denetimli serbestlik hükümlerinden faydalanmaya ilişkin talebinin kabulü ile cezasının denetimli serbestlik uygulanmak suretiyle infazına ve bu cezadan dolayı Ceza İnfaz Kurumundan tahliyesine ilişkin Yalova İnfaz Hakimliğinin 26/02/2015 tarihli ve 2015/43 esas, 2015/43 sayılı kararma karşı yapılan itirazın reddine dair Yalova Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığının 02/03/2015 tarihli ve 2015/222 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İnfaza ilişkin hususların kazanılmış hak oluşturmayacağı gözetilerek yapılan incelemede; Dosya kapsamına göre, hükümlünün cezasının infazı amacıyla çıkartılan çağrıya icabet etmemesi üzerine hakkında yakalama kararı çıkartılarak 25/02/2015 tarihinde yakalanmasını takiben cezasının infazına Yalova A3 Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başlanıldığının anlaşılması karşısında, Açık Ceza İnfaz Kuramlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 9/4. maddesinde yer alan "On günlük süre içinde, EK-I'de yer alan belgedeki ihtarı içeren çağrıya uymayan veya belirlenen açık kuruma teslim olmayan hükümlüler hakkında 5275 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca yakalama emri çıkarılır ve yakalandıklarında kapalı kuruma alınarak haklarında 6 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır." hüküm ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 105/A-1-2. maddesinde yer alan "(1) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla; a) Açık ceza infaz kurumunda cezasının son altı ayını kesintisiz olarak geçiren, b) Çocuk eğitimevinde toplam cezasının beşte birini tamamlayan, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hükümlü hakkında hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. (2) Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlar oluşmasına karşın, iradesi dışındaki bir nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılamayan veya bu nedenle kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler, açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarının oluşmasından itibaren en az altı aylık sürenin geçmiş olması durumunda, diğer şartları da taşımaları hâlinde, birinci fıkrada düzenlenen infaz usulünden yararlanabilirler." hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Açık Ceza İnfaz Kurumuna ayrılma şartlarını taşımayan hükümlünün talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gibi, hükümlü hakkında verilmiş her hangi bir Açık Ceza İnfaz Kurumuna ayrılma kararı da bulunmadığı dikkate alındığında, yapılan itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle;

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 08.07.2015 gün ve 94660652-105-77-4256-2015-14353/45809 sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 08.07.2015 gün ve 94660652-105-77-4256-2015-14353/45809 sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozmaya konu uyuşmazlığın kapsamına, 2797 sayılı Yargıtay Kanununa 6572 sayılı Kanunun 27. maddesi ile eklenen geçici 14. maddesi uyarınca hazırlanan 19/01/2015 tarih ve 2015/8 sayılı Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu kararı gereğince kanun yararına bozma istemine konu hükmün incelenmesi Yargıtay Yüksek 19. Ceza Dairesine ait bulunduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine, 20.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3678, Karar No: 2016/19124, Tarih: 10.11.2016

**3. Ceza Dairesi         2016/3678 E.  ,  2016/19124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

1) TCK 32. maddesi kapsamında sanığın işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin Ali Tıp Kurumu, bir Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesi ya da bir Üniversite Hastanesinin Psikiyatri anabilim dalından heyet raporu aldırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas - 2015/85 sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibareler iptal edilmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde beliren hak yoksunlukları yönünden sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11677, Karar No: 2013/6387, Tarih: 01.04.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/11677 E.  ,  2013/6387 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ile yapılan ödemelerin rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesinde; “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22 nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (…)(2) Kurumca işverene ödettirilir. .(Ek cümle:29/7/2003-4958/28 md.) İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Meslek hastalığı; işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işyerinde işin yürütüm şartları yüzünden ortaya çıkan ve sigortalıyı geçici veya sürekli şekilde hasta, sakat veya ruhen arızalı bırakan bir olgu olup, 506 sayılı Yasanın 11. maddesinin B bendinde, “sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleridir.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu yasal düzenlemeler çerçevesinde, Mahkemece, öncelikle davalı işverene ait olan işyerinden daha önceleri sigortalının nerede hangi işlerde çalıştığı da tespit edilerek, işyerlerinde hangi ortamda çalıştığı, bu işyerlerindeki çalışmaların sigortalıdaki meslek hastalığı sonucu oluşan sürekli iş göremezlik oranına etkisi olup olmadığı belirlenmeli, gerekirse çalışma yerlerinde keşif de yapılarak bu eksiklikler giderilmeli; meslek hastalığının, işin niteliğine göre tekrarlanan sebepler veya işin yürütüm şartlarına göre ortaya çıkan hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri olduğu dikkate alınarak, meslek hastalığının engellenmesinde, iş güvenliği mevzuatına göre işverence hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı irdelenerek; işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, sigortalının tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde önlem alınması gerekmeyeceği gibi bir düşünceyle önlem almaktan çekinemeyeceği, çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığının da işverenin önlem alma ödevini etkilemeyeceği, işverenin, çalıştırdığı sigortalıların beden ve ruh bütünlüğünü korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlü olduğu gerçeğinden hareketle, meslek hastalığının oluşumunda davalının kusurunun belirlenmesi için konunun uzmanı bilirkişilerden, bu doğrultuda kusur raporu alınmalı, kusur irdelemesinde, meslek hastalığında, işverenin bu konuda her türlü tedbiri almış olsa bile, işin ve işyerinin niteliği sebebiyle bu hastalığın ortaya çıkması ihtimali nazara alınarak, belli orandaki bir kaçınılmazlıktan söz edilmesi gerekeceği göz önünde bulundurulmalıdır. Kusur irdelemesinde, dava dışı işverenler yanındaki çalışmaların sigortalıdaki sürekli iş göremezlik oranına etkisi de belirlendikten ve davalı işyerindeki çalışmaları ile hastalığın oluşması ve ilerlemesi bakımından illiyet bağı olup olmadığı ile, çalışılan işverenlerin kusurlu olduğu sonucuna varılacak olursa, birlikte kusurları olmayıp ayrı zamanlarda ve ayrı ortamlarda meslek hastalığının oluşmasına birbirleriyle irtibatlı olmaksızın katkılarının bulunması nedeniyle her işverenin sadece kendi kusuru oranındaki maddi zarar miktarından sorumlu tutulması gerektiği ve davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak göz önünde bulundurulmak suretiyle yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 01.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.