muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/254, Karar No: 2018/1104, Tarih: 19.02.2018

Diğer taraftan Anayasamızın 17. maddesinde, herkesin yaşama hakkına, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu, tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında vücut bütünlüğüne dokunulamayacağı düzenlenmek suretiyle, yaşama hakkı, Anayasal bir hak olarak teminat altına alınmış bulunmaktadır.

Dava konusu somut olayda; sigortalının mesleki pnömokonyoz hastalığına yakalanmasına sebebiyet veren kot taşlama işi, kotların beyazlatılması ve eskitilmiş görünümü verilmesi için, kumun kuru hava kompresörleriyle kotların yüzeyine tutularak aşındırılması işlemi olup, üretimin zorunlu bir parçası olmayıp tamamen estetik kaygılarla uygulanan bir yöntemdir.

Kaldı ki, aynı iş makine kullanılarak laser veya robotlar aracılığıyla da yapılmaktadır. İşyerinde alınması gereken önlemlerin hiçbirinin işveren tarafından alınmadığının bilirkişiler tarafından tespit edilmiş olması, aynı işin makine kullanılarak laser veya robotlar aracılığıyla da yapılması mümkün iken kumlama yöntemiyle üretim yapılmasında ısrar edilmiş olması, Anayasa ile teminat altına alınmış olan yaşama hakkının ihlali niteliğinde olup, bu durumun "kaçınılmaz bir sonuç olarak değerlendirilmesi" isabetli bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, meslek hastalığının oluşumunda kaçınılmazlık faktörünün uygulama yeri ve etkisinin bulunmadığı gözetilerek, iş güvenliği konularında uzman tekstil mühendisi, kimya mühendisi ve göğüs hastalıkları uzmanı bilirkişilerden oluşacak heyetten yeniden rapor alınması gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verilmiş olması ve kabule göre de ıslah talebi değerlendirilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

O hâlde; davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 19.02.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5724, Karar No: 2012/17325, Tarih: 30.04.2012

**3. Ceza Dairesi         2010/5724 E.  ,  2012/17325 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Mağdurun Suruç Devlet Hastanesinden aldırılan 07.05.2008 tarihli raporunda, mağdurun yaralanmasının yüzünde sabit ize ve yüzünün sürekli değişmesine neden olduğunun belirtilmesi karşısında, sanık hakkında TCK'nin 87/2-d maddesi yerine TCK'nin 87/1-c maddesi uygulanmak suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış ve tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 30.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9017, Karar No: 2012/11185, Tarih: 20.12.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/9017 E.  ,  2012/11185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "214 ada 186 parsel sayılı taşınmazın (H) harfi ile işaretlenen temyize konu bölümünün çevresinde, davacı tarafın dayandığı tapu kaydında yazılı sınırlar bulunmadığı gibi; komşu 214 ada 179 parsel sayılı taşınmazın dayanağı olan davacı ... tarafından alınan tescil ilamı ile oluşan 27.11.1991 tarihli ve 10 sıra numaralı tapu kaydında taşınmaz yönünün "kayalık" okunması nedeniyle mera sınırlandırma tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesi koşullarının gerçekleştiğinden de söz edilemeyeceği öte yandan dosya kapsamı ile 214 ada 118 ve 119 sayılı parseller üzerindeki zilyetliğin 1950 yılında başladığının belirlenmiş olması nedeniyle, taşınmazları kapsayan ... tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesinde öngörülen koşulların oluşmadığı belirtilerek davanın reddine, 214 ada 186 sayılı parselin mera olarak sınırlandırılmasına, aynı ada 118 ve 119 sayılı parsellerin ise ... adına tesciline karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, 214 ada 118 ve 119 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi ... adına tesciline, 214 ada 186 sayılı parselin ise tespit gibi mera vasfı ile sınırlandırılmasına ve özel siciline tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 20.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/31410, Karar No: 2019/15252, Tarih: 19.12.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/31410 E.  ,  2019/15252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Sanıkların CMK’nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatine

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan, sanıklar hakkında verilen beraat hükümleri, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü,

Suç tarihinde katılan ... Gıda San. Tic. A.Ş. tarafından Antalya Havaalanında işletilen Burgerking isimli iş yerinde sanık ...'ün asistan müdür, sanık ...'ın vardiya müdürü, sanık ...'nun ekip üyesi ve devamında kıdemli asistan müdür olarak çalıştıkları, sanıklar hakkında tanzim edilen denetim raporunda, sanıkların görev yaptığı restaurantın Aralık 2012 ile 1-23 Ocak 2013 dönemlerinde envanterde toplam 2.134 TL tutarında yiyecek maliyet eksisinin tespit edildiği ve bu şekilde sanıkların üzerine atılı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işledikleri iddia olunan somut olayda; sanıkların savunması, katılanın beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, eylemin sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı, gerekçesine dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin eksik incelemeye, sanıkların üzerine atılı suçun sübut bulduğuna ilişkin ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 19.12.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5136, Karar No: 2024/3086, Tarih: 08.05.2024

**8. Hukuk Dairesi         2023/5136 E.  ,  2024/3086 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 1999/120 E., 2004/98 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasında görülen tespite itiraz davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro çalışması sırasında Zonguldak ili Devrek ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan190 ada 34 parsel sayılı taşınmaz tarla vasfıyla 913,14 metrekare yüz ölçümlü olarak kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik sebebine dayanarak ... Bodur adına tespit edilmiştir.

Davacı ... vekili taşınmazın kumluk olup devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu iddia ederek zilyetlikle kazanılabilecek taşınmazlardan olduğu kabul edilse bile davalı lehine kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik şartlarının gerçekleşmediğini belirterek Hazine adına tescilini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taşınmazın aktif dere yatağında bulunmadığı, eskiden taşkın dere yatağında bulunduğu, halihazırda 30-40 yıldır tarım arazisi olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; dava konusu taşınmazın dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarından aktif dere yatağı özelliği göstermediği ve 30-40 yıldır tarım arazisi olduğu gerekçesiyle davanın reddi ile tespit gibi tesciline karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Yapılan keşifte alının beyanlara ve düzenlenen jeoloji bilirkişisi raporuna göre, 1984 tarihli memleket haritasında dava konusu taşınmazın ırmağın yatak değiştirmesi nedeniyle taşkın dere yatağı özelliği gösterdiği, ziraat bilirkişi raporuna göre ise taşınmazın kültür arazisi olarak kullanıldığına dair rapor düzenlenmiştir.

Dava konusu taşınmazın ırmağın sonradan yatak değiştirmesi nedeniyle kültür arazisi olarak kullanımına başlandığı, aktif dere yatağı özelliğini kaybettiğinin bildirildiği, bundan ayrı olarak dava konusu taşınmaz ile mevcut dere yatağı arasında 190 ada 156 parsel sayılı taşınmaz ile doğu ve batısında bulunan 190 ada 35 ve 162 parsel sayılı taşınmazların da hükmen Hazine adına tespit ve tescil edildiği anlaşılmakla çevresinde tarım arazisinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu taşınmazın ırmağın sonradan yatak değiştirmesi nedeniyle kültür arazisi olarak kullanımına başlandığı, aktif dere yatağı özelliğini kaybettiğinin bildirildiği, bundan ayrı olarak dava konusu taşınmaz ile mevcut dere yatağı arasında 190 ada 156 parsel sayılı taşınmaz ile doğu ve batısında bulunan 190 ada 35 ve 162 parsel sayılı taşınmazların da hükmen Hazine adına tespit ve tescil edildiği anlaşılmakla çevresinde tarım arazisinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmaz 1984 tarihli memleket haritasında aktif dere yatağı özelliğini kaybederek ekonomik yarar sağlayan yer haline gelmiş tarla niteliğindedir; ancak kadastro tespit tarihi olan 1998 yılı itibariyle davacı lehine 20 yıllık zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken dosya kapsamının yanlış değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2836, Karar No: 2019/4305, Tarih: 09.04.2019

**2. Hukuk Dairesi         2018/2836 E.  ,  2019/4305 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVACI-DAVALI : ...

DAVALI-DAVACI : ...

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-karşı davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 176.60 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oyçokluğuyla karar verildi.

09.04.2019 (Salı)

KARŞI OY YAZISI

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2 maddesinde; davanın esasıyla ilgili olarak, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı taktirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzeltilerek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verileceği,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-3 maddesinde; davanın esasıyla ilgili olarak, yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlenmiştir

Bu itibarla somut olayda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2. maddesinde yer alan hüküm uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf edilen bütün hususlarla ilgili yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekirken, kanunun açık hükmüne aykırı olacak şekilde “Diğer istinaf talebinin reddine” denilip ilk derece mahkemesinin hüküm bölümünün bir kısmının muhafaza edilerek, sadece düzeltilmesine karar verilen kısımla ilgili hüküm kurulması doğru değildir. Bu sebeple diğer yönler incelenmeden kararın bozulması gerektiğinden sayın çoğunluğun onama görüşüne katılmıyorum.

3-NG-HA-AB
Yargıtay — Esas No: 2016/13806, Karar No: 2019/1860, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/13806 E.  ,  2019/1860 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1549, Karar No: 2022/3192, Tarih: 23.02.2022

**4. Hukuk Dairesi         2020/1549 E.  ,  2022/3192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen basın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat davasında verilen davanın esastan reddine ilişkin hüküm hakkında Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacının başvurusu üzerine yapılan istinaf incelemesi sonucunda; esas yönünden istinaf isteminin reddine ilişkin kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, 12/11/2016 tarihinde dava dışı ... adlı televizyon kanalında yayınlanan “...” adlı tv programı ile 13/11/2016 tarihli ... Haftasonu adlı programda, konuk olarak katılan davalı tarafından yapılan konuşmalarda geçen söz ve ifadelerin müvekkilinin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğunu, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini, müvekkiline suç isnat etmek suretiyle yayın yoluyla hakaret edildiğini, iddiaların somut bir delile dayanmadığını, taraflarınca yapılan tekzip başvurusu üzerine Ankara 2. Sulh Ceza Hakimliği tarafından yayın hakkında tekzip kararı verildiğini beyan ederek, her bir yayın için ayrı ayrı 50.000,00 er TL manevi tazminatın yayın tarihlerinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan tahsili ile yargılama neticesinde verilecek kararın hüküm fıkrasının en yüksek tirajlı ulusal beş gazetede ilanen yayımlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, davalı tarafından dava konusu yayında kullanılan söz ve ifadelerin davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığı, kişisel değer yargısı ve yorum niteliğindeki beyanların ifade özgürlüğü ve eleştiri sınırları içerisinde kaldığı, manevi tazminat davasının koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın esastan reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ... tarafından, 12/11/2016 tarihinde dava dışı ... adlı televizyon kanalında yayınlanan “...” adlı tv programı ile 13/11/2016 tarihli ... Haftasonu programında davacı ... hakkında sarf edilen söz ve ifadelerin ifade özgürlüğü kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi ve ulaşılacak sonuca göre davalının manevi tazminatla sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ... tarafından, 12/11/2016 tarihinde dava dışı ... adlı televizyon kanalında yayınlanan “...” adlı tv programı ile 13/11/2016 tarihli ... Haftasonu programında davacı ... hakkında sarf edilen söz ve ifadelerin ifade özgürlüğü kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi ve ulaşılacak sonuca göre davalının manevi tazminatla sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu, tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan, acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar manevi tazminat verilebilecek bazı olguları özel olarak düzenlemiştir. Bunlar kişilik değerlerinin zedelenmesi [Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 24], isme saldırı (TMK m. 26), nişan bozulması (TMK m. 121), evlenmenin butlanı (TMK m. 158/2), boşanma (TMK m. 174/2) bedensel zarar ve ölüme neden olma [818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) m. 47, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 56] durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesi (818 sayılı BK m. 49, 6098 sayılı TBK m. 58) olarak sıralanabilir. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ile Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi diğer yasal düzenlemelere nazaran daha kapsamlıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde; “Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hakimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.” düzenlemesi mevcuttur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesinde ise; “Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir.” hükmü yer almaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddelerinde belirlenen kişisel haklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Görüldüğü üzere TBK'nın 58. maddesi gereğince kişilik hakları zarara uğrayanların manevi tazminat isteme hakları vardır.

Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddelerinde belirlenen kişisel haklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Görüldüğü üzere TBK'nın 58. maddesi gereğince kişilik hakları zarara uğrayanların manevi tazminat isteme hakları vardır.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 90. maddesinin son fıkrası; “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.” hükmünü içermektedir. Bu durumda, mahkemelerce önlerine gelen uyuşmazlıklarda usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar ile iç hukukun birlikte yorumlanması ve uygulanması gerekmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “İfade özgürlüğü” başlıklı 10. maddesi; “Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Bu hak, kamu makamlarının müdahalesi olmaksızın ve ülke sınırları gözetilmeksizin, kanaat özgürlüğünü ve haber ve görüş alma ve de verme özgürlüğünü de kapsar… Görev ve sorumluluklar da yükleyen bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir.” hükmünü içermektedir.

İfade özgürlüğü geniş bir şekilde yorumlanmakta ise de, sınırsız olmadığı da Sözleşmenin 10. maddesinin 2. fıkrasında belirtilmiştir. Burada çözülmesi gereken temel sorun ifade özgürlüğü ile kişilik haklarına yönelik saldırı arasındaki sınırın hangi ölçütlere göre saptanacağıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkmesi önüne gelen uyuşmazlıklarda yapılan müdahalenin ifade özgürlüğünü ihlal edip etmediğini tespit etmek üzere uygulamaları ile bir takım kriterler belirlemiştir. Bu kriterler:

1-Müdahalelerin yasayla öngörülmesi:

AİHM, Sözleşme’nin 10. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “yasayla öngörülme” ifadesinin, ilk olarak, itiraz konusunun iç hukukta bir dayanağı olması gerektiğini hatırlatır. Ancak söz konusu ifade hukuki normların ilgili kişinin erişiminde olmasını, sonuçlarının öngörülebilmesini ve hukukun üstünlüğü ilkesine uygun olmasını gerektiren kanun niteliğine de atıfta bulunmaktadır (Association Ekin/Fransa, başvuru no: 39288/98; Ürper ve diğerleri/Türkiye kararı, başvuru no: 14526/07, 14747/07, 15022/07, 15737/07, 36137/07, 47245/07, 50371/07, 50372/07 ve 54637/07, 20 Ekim 2009).