muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11167, Karar No: 2023/3697, Tarih: 25.05.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/11167 E.  ,  2023/3697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki icra memur muamelesini şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi üçüncü kişi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi üçüncü kişi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Üçüncü kişi şikayet dilekçesinde; davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu şirket hakkında başlatılan genel haciz yoluyla ilamsız takipte, borçluya ait üst ... devir hakkı ve üst ... devir hakkı bedelinin haczine karar verildiğini, mülkiyeti Hazine'ye ait serbest bölgelerde kullanıcıları tarafından inşa edilen üst yapıların mülkiyetinin de Hazine'ye ait olduğunu, faaliyet ruhsatının süresinin sona ermesi ya da faaliyet ruhsatının iptali halinde bu üst yapıların Hazine'ye intikal edeceğini, üst yapıların devir ve kiralama haklarının bir faaliyet ruhsatının varlığına bağlı olduğundan faaliyet ruhsatının bulunmaması halinde bu hakların ekonomik bir değer taşımadığını, maddi hukuka göre devredilemez nitelikteki hakların haczinin de mümkün olmadığını, üst ... devir bedeli ile kira bedelinin haczi kabil ise de bu bedelin haciz işleminin muhatabının kendileri olmadığını ileri sürerek İcra Müdürlüğünün üst ... devir hakkı ve üst ... devir hakkı bedelinin haczine yönelik kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçi üçüncü kişi tarafından 02.04.2018 tarihinde tarafları aynı olan farklı bir takip dosyasında konusu ve sebebi aynı olan şikayette bulunulduğunu, mahkemece bu davanın esastan reddine karar verildiğini, bu kararın istinaf ve temyiz aşamalarından geçerek kesinleştiğini, bu suretle üst ... devir hakkı bedeline haciz konulmasında hukuka aykırılık bulunmadığına dair kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğundan şikayetin usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da hacze konu üst yapıya ilişkin inşaat ruhsatı ve iskan ruhsatı bulunduğunu, dava dışı borçlu şirketin üzerinde üst ... bulunan arsayı kendilerinden kiralayarak kullandığını, buna engel bir yasa hükmü bulunmadığını, üst ... devir hakkı ile üst ... devir hakkı bedelinin İİK'nın 82. maddesinde tahdidi olarak sayılan haczi caiz olmayan mal ve haklardan da olmadığını savunarak şikayetin reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı alacaklının dava dışı borçlu hakkında başlatmış olduğu genel haciz yoluyla ilamsız takipte takibin kesinleşmesi ile borçlunun Ege Serbest Bölgesinde Üretim Faaliyet Ruhsatları kapsamında kullanmakta olduğu 1.961,17 metrekare inşaat alanlı üst yapıya ilişkin üst ... devir hakkının ve üst ... devir hakkı bedelinin haczinin kayıtlara işlenmesi yönünde müzekkere yazıldığı, şikayetçi tarafından haciz kararının iptalinin talep edildiği, haczedilmezlik şikayetinin münhasıran takip borçlusuna ait bir hak olduğu, ayrıca üst ... hakkı ve üst ... devir bedelinin haczedilemeyeceğine dair yasal bir düzenlemenin bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi üçüncü kişi süre tutum dilekçesi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi üçüncü kişi tarafından sunulan süre tutum dilekçesinde, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, gerekçeli karar tebliğinden sonra ayrıntılı istinaf dilekçesi sunulacağı belirtilmiş, ancak gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 10 günlük süresi içerisinde ayrıntılı istinaf dilekçesi sunulmamıştır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkeme kararının 14.09.2021 tarihinde taraf vekillerinin yüzüne karşı verildiği, şikayetçinin süre tutum dilekçesini 17.09.2021 tarihinde verdiği, gerekçeli kararın 07.10.2021 tarihinde tebliğine rağmen gerekçeli istinaf başvuru dilekçesini 22.10.2021 tarihinde, yasal süresinden sonra verdiği, kamu düzeni ile sınırlı inceleme yapıldığı, kesin hüküm itirazına konu davanın sebebinin önceki tarihli bir haciz işlemi olması nedeniyle kesin hüküm itirazının haklı olmadığı, kararda kamu düzeni yönünden bir eksiklik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi üçüncü kişi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi üçüncü kişi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi üçüncü kişi temyiz dilekçesinde; taraflarına tebliğ edilen müzekkerenin haciz ihbarnamesi niteliğinde olmaması nedeniyle itiraz yolu mevcut olmadığından şikayet yoluna başvurmakta hukuki yararının bulunduğunu, mülkiyeti Hazine'ye ait serbest bölgelerde kullanıcıları tarafından inşa edilen üst yapıların mülkiyetinin de Hazine'ye ait olduğunu, faaliyet ruhsatının süresinin sona ermesi ya da faaliyet ruhsatının iptali halinde bu üst yapıların Hazine'ye intikal edeceğini, üst yapıların devir ve kiralama haklarının bir faaliyet ruhsatının varlığına bağlı olduğundan faaliyet ruhsatının bulunmaması halinde bu hakların ekonomik bir değer taşımadığını, maddi hukuka göre devredilemez nitelikteki hakların haczinin de mümkün olmadığını, üst ... devir bedeli ile kira bedelinin haczi kabil ise de bu bedelin haciz işleminin muhatabının kendileri olmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, genel haciz yoluyla ilamsız takipte üçüncü kişinin icra memur muamelesini şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 16. maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve sair yasal mevzuat

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Yasal sürede istinaf süre tutum dilekçesi sunulmasına karşın gerekçeli kararın tebliğinden itibaren on günlük yasal sürede gerekçeli istinaf dilekçesi sunulmadığından, istinaf süre tutum dilekçesinde ileri sürülmeyen hususların temyiz incelemesinde değerlendirilemeyeceğinin tabii bulunmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi üçüncü kişi tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Temyiz eden davacı harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4047, Karar No: 2008/5567, Tarih: 05.05.2008

**1. Hukuk Dairesi         2008/4047 E.  ,  2008/5567 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSKENDERUN 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/11/2007

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, 4506 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu ve taşınmaz içerisinde tek katlı evinin bulunduğunu, komşu taşınmazın ise B. Belediyesi adına kayıtlı olup, z. olan davalı tarafından taşınmaza 3 katlı ve 4’üncü katı inşaat halinde olan bina inşa edildiğini, bina yapımı nedeniyle kendisine ait evin bütün pencere ve balkonlarının gün ışığından yararlanmasının engellendiğini, manzaranın tamamen kapandığını, havalandırma ve aydınlanma sorununun oluştuğunu, evinin oturulamaz hale geldiğini, ileri sürerek, el atmanın önlenmesi ve davalıya ait binanın 3. ve 4. katlarının yıkılarak eski hale iadesine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı, taşınmazın mülkiyetinin belediyeye ait olup imara uygun olmayan bölümlerin dava tarihinden önce yıkımının yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, müdahalenin sabit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi ve yıkım suretiyle zararın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 4506 parsel sayılı taşınmazın davacıya, buna komşu 4507 sayılı taşınmazın ise dava dışı Belen Belediyesi adına kayıtlı bulunduğu ve bu parsel üzerinde zeminle birlikte 3 katlı binanın bulunduğu ve anılan bu taşınmaza davalının yapılanmak suretiyle belediyenin bilgisi dahilinde kullandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, mahallinde yapılan keşif sonucunda elde edilen bilirkişi raporu hükme esas alınarak 4507 parsel üzerindeki binanın 2.katının yıkılmak suretiyle öngörülen zararın giderilmesi önlemi benimsenerek dava kabul edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, Türk Medeni Kanununun 684. maddesi hükmü uyarına taşınmaz üzerinde bulunan yapının (muhdesatın) zeminin mülkiyetine tabi olacağında kuşku yoktur.

Oysa, dava yıkım isteğide bulunduğu gözetildiğinde yıkımı istenilen binanın üzerinde bulunduğu zeminin maliki olan belediyenin de davada yer alması zorunludur.

O halde, davada belediyeye yer verilmeksizin yıkım isteğinin kabul edilmiş olmasının yasal açıdan doğru olduğu söylenemez.

Hal böyle olunca, kayıt maliki belediyeye de husumetin tevcih edilmesi hakkında dava açılmasının sağlanması, açıldığı takdirde eldeki dava ile birleştirilmesi, ondan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken usulü dairesinde taraf teşkili sağlanmadan yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

O halde, davada belediyeye yer verilmeksizin yıkım isteğinin kabul edilmiş olmasının yasal açıdan doğru olduğu söylenemez.

Hal böyle olunca, kayıt maliki belediyeye de husumetin tevcih edilmesi hakkında dava açılmasının sağlanması, açıldığı takdirde eldeki dava ile birleştirilmesi, ondan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken usulü dairesinde taraf teşkili sağlanmadan yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Davalının, bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 5.5.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6700, Karar No: 2010/11963, Tarih: 22.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/6700 E.  ,  2010/11963 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 50 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 25 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde geri verilmesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 22.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/24100, Karar No: 2023/9399, Tarih: 20.03.2023

**6. Ceza Dairesi         2021/24100 E.  ,  2023/9399 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli yağma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavclığının 09.11.2017 tarihli ve 2017/6166 Esas sayılı iddianamesi ile sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (h) bentleri, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddeleri uyarınca cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.03.2018 tarihli ve 2017/559 Esas, 2018/184 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 149 uncu maddesinin birinci maddesinin (c) bendi, 53 ve 58 inci maddeleri uyarınca 12 hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına ve hükmedilen hapis cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 7 Ceza Dairesinin, 30.10.2018 tarihli ve 2018/1479 Esas, 2018/1479 Esas, 2019/1977 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanıklar müdafilerinin istinaf başvurularının tekerrür yönünden eleştiri yapılarak 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıklar Müdafilerinin Temyiz Sebepleri;

1. Mahkûmiyet için yeterli delilin bulunmadığına,

2. Tayin edilen ceza miktarının yüksek olduğuna,

3. Takdiri indirimin uygulanmadığına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıklar Müdafilerinin Temyiz Sebepleri;

1. Mahkûmiyet için yeterli delilin bulunmadığına,

2. Tayin edilen ceza miktarının yüksek olduğuna,

3. Takdiri indirimin uygulanmadığına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanıkların, mağdurdan "...onu koruyacaklarını..." söyleyerek tehditle para istemeye başladıkları, bir müddet sonra mağdurdan 1.500,00 TL parayı zorla aldıkları, bununla yetinmeyip para istemeye devam ettikleri, mağdurun olumsuz yanıt vermesi üzerine "...para kazanmasını engelleyeceklerini ve bunları da bir başkasına söylemesi halinde seni öldürürüz..." diyerek tehdit içerikli sözler sarf ettikleri, 03.07.2015 günü saat 09.45 sularında mağduru telefonla arayıp 3.000,00 TL parayı vermediği takdirde aracına zarar vereceklerini söyledikten sonra mağdurun aracının camına ve muhtelif yerlerine zarar verdiklerinin kabul edildiği anlaşılmıştır.

2. Mağdurun aşamalarda tutarlı beyanlarda bulunduğu ve kovuşturma aşamasında şikayetçi olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

3. Sanıkların suçlamayı kabul etmedikleri anlaşılmıştır.

4. Tanık N.B'ın mağdur beyanını doğrular mahiyette beyanda bulunduğu görülmüştür.

5. Olay yeri inceleme ekipleri tarafından yapılan incelmede mağdurun aracında oluşan hasarların tespit edildiği ve buna ilişkin tutanağın dosya içerisinde bulunduğu saptanmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından sanık bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Delil Yetersizliği Yönünden

Mağdurun aşamalarda özde değişmeyen tutarlı ve istikrarlı anlatımları ve bunu doğrulayan tanık, tutanak ve tüm kanıtlara göre sanıklarının eyleminin sabit olduğu belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Ceza Miktarı Yönünden

Mağdura karşı birden fazla kişi birlikte nitelikli yağma suçunu işleyen sanıklar hakkında 5237 sayılı Kanun'un 61 nci maddesinde yer verilen, suçun işleniş biçimi, kastın yoğunluğu, meydana gelen zararın ağırlığı gibi ölçütler ile aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına belirtilen cezada orantılılık ilkesi dikkate alınarak belirlenen cezanın hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

C. Takdiri İndirim Yönünden

Sanıklar hakkında kurulan hükümde, takdiri İndirimler yönünden; 5237 sayılı Kanun'un "Takdiri İndirimler" başlıklı 62 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre "Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurulabilir....",

C. Takdiri İndirim Yönünden

Sanıklar hakkında kurulan hükümde, takdiri İndirimler yönünden; 5237 sayılı Kanun'un "Takdiri İndirimler" başlıklı 62 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre "Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurulabilir....",

şeklinde düzenlemeye yer verildiği, Mahkemece "...sanıkların suç işleme geçmişi dikkate alınarak haklarında TCK'nın 62 nci maddesinin uygulanmasına yer olmadığına..." şeklindeki yerinde, yeterli ve kanunî gerekçeler ile lehe hükümlerin uygulanmamasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, hükümde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 30.10.2018 tarihli ve 2018/1479 Esas, 2018/1977 Karar sayılı kararında sanıklar müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ile re’sen incelenmesi gereken konular yönünden CMK'nın 288 inci ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

20.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23621, Karar No: 2013/17097, Tarih: 22.10.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/23621 E.  ,  2013/17097 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe İade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı ... Şirketi vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, iş sözleşmesinin sendikal nedenlerle geçersiz olarak feshedildiğini belirtilerek feshin geçersizliğine, işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... AŞ vekili, davanın şirket aleyhine ikamesinin mümkün olmadığını belirtirken davalı ... vekili, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece 24.06.2011 tarih ve 2010/694 E.,2011/329 K.sayılı kararı ile verilen işe iade kararı, Yargıtay 22.Hukuk Dairesince 04.05.2012 tarih ve 2011/10394 E., 2012/8726 K.sayılı kararı ile davalı şirketler arasındaki ilişkinin 4857 sayılı Yasanın 2/6-7 maddeleri yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuş olup mahkemece aldırılan bilirkişi raporu ve dosya kapsamı dikkate alınarak feshin sendikal nedenle yapıldığı belirtilerek davalı ... A.Ş yönünden reddine, davalı ...Ş. yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde yapılan tanıma göre, “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işverene alt işveren denilir”. Bunlara ayrıca, taşeron, aracı, müteahhit, alt yüklenici gibi isimler de verilmektedir.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; SSK primlerini yatırır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için; alt işveren, işçilerini asıl işverene ait işyerinde, asıl işverenden aldığı iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştırıyor olmalı ve asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde çalıştırmalıdır. Bu anlamda verilen iş süreklilik arzetmeli, anahtar teslimi verilmiş olmamalıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.