muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/2337, Karar No: 2021/2996, Tarih: 29.03.2021

**11. Hukuk Dairesi         2021/2337 E.  ,  2021/2996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 04.11.2020 gün ve 2018/209 E. - 2020/508 K. sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi adli yardım talepli olarak davalı ... vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

1-01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 448. maddesi hükmü ve özellikle emredici nitelikteki 336/2. maddesi hükmünün hilafına, gerek istem dilekçesinde ve gerekse de dosya kapsamında, davalının adli yardım talebini haklı gösterecek hiçbir dayanak bilgi ve belge bulunmadığı anlaşıldığından davalının kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından adli yardım talebinin HMK'nın 337/2. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2-Dairemizce davalının adli yardım talebinin reddine karar verildiğinden, bu kez mahkemece davalı ...’e adli yardım talebinin reddedildiğinin bildirilmesi, bu karara itiraz edilmediği takdirde, 1086 sayılı HUMK'nın 5236 sayılı Kanun ile değişiklikten önceki 434/3 ve 432. maddeleri uyarınca peşin temyiz harcının ve dosyanın Yargıtay'a sevki giderinin ikmali için gerekli meşruhatı taşıyan davetiyenin usulüne uygun bir şekilde davalıya tebliği ve sonucuna göre işlem yapılması, ancak davalı tarafından Dairemizce verilen adli yardım talebinin reddine ilişkin karara itiraz edildiği takdirde, 11.04.2013 tarih ve 6459 sayılı Yasa'nın 23. maddesi ile değişik HMK'nın 337/2. maddesi gereğince işlem yapılması gerektiğinden dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalının kanun yoluna ilişkin adli yardım talebinin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle dava dosyasının yerel mahkemeye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 29.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11846, Karar No: 2012/13299, Tarih: 19.12.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/11846 E.  ,  2012/13299 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'in yapılan yargılamaları sonunda; atılı suçtan suça sürüklenen çocuk ... hakkında ceza verilmesine yer olmadığına, suça sürüklenen çocuk ...'in ise atılı suçtan mahkûmiyetine dair Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 26.02.2008 gün ve 2006/384 Esas, 2008/51 Karar sayılı hükümlerin temyizi üzerine, Dairemizin 19.01.2012 gün ve 2011/7489 Esas, 2012/432 Karar sayılı ilamı ile bozma yönündeki kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.04.2012 gün ve 2009/243629 sayılı itiraznamesi ile 5271 sayılı CMK.nın 308. maddesinin 2. ve 3. fıkraları gereğince itiraz etmesi üzerine dosya Daireye gönderilmekle incelendi;

Mahkemece her iki suça sürüklenen çocuklar hakkında ayrı ayrı aldırılan 12.03.2007 tarihli sosyal inceleme raporlarının içeriklerine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden itirazın kabulü ile, Dairemizin 19.01.2012 gün ve 2011/7489 - 2012/432 sayılı kararının 6352 sayılı Kanunun 99. maddesiyle 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesine eklenen 2. ve 3. fıkralar uyarınca KALDIRILMASINA, karar verildikten sonra gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kurulan hükmün yapılan temyiz incelemesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, suça sürüklenen çocuk müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre suça sürüklenen çocuk müdafiin sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak,

5395 sayılı Kanunun 8/2. maddesi gereğince hükmedilecek tedbir kararlarının en geç üçer aylık sürelerle incelenmesine karar verilmesinin gerekmesi ve tedbir kararı için herhangi bir sürenin öngörülmemesi karşısında, mahkemece suça sürüklenen çocuk ... hakkında inceleme süresi belirlenmemesi ve 3 yıl süreyle tıbbi bakım ve rehabilitasyona tabi tutulmasına kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden , aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca sanık hakkındaki hükmün ikinci fıkrasında yer alan "3 yıl süreyle" ibaresinin çıkartılarak fıkranın devamına" aynı Kanunun 8/2-3. maddelerinin uygulanmasına" ibaresinin yazılması suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 19.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6044, Karar No: 2023/1527, Tarih: 15.03.2023

**1. Hukuk Dairesi         2021/6044 E.  ,  2023/1527 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Espiye Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 201 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ... Deresi ... sahasında kalmasına rağmen kadastro tespiti sırasında davalı adına tespit ve tescil edildiğini, taşınmazın dere yatağının dolgu malzemesi kullanılarak doldurulması suretiyle oluştuğunu, dere yataklarının devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve zilyetlikle iktisaplarının mümkün olmadığını, taşınmazın aktif dere yatağında kaldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı, taşınmazın dere seviyesinden oldukça yüksek olduğunu, aktif dere yatağında kalmasının söz konusu olmadığını,taşınmazın kadastro çalışmaları sonucunda adına tespit ve tescil edildiğini, yapılan tespitin itiraz edilmeksizin kesinleştiğini,taşınmazın bu tarihten itibaren kendisi tarafından imar ve ihya edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Espiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.11.2020 tarihli ve 2019/149 Esas, 2020/405 Karar sayılı kararı ile bilirkişi raporlarına göre taşınmazın pasif dere yatağı konumunda olup, taşınmazda imar ihya bulgularının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, tapu kaydının iptali ile dere yatağı olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna göre taşınmazın pasif dere yatağında bulunduğunu, taşınmazın aktif dere yatağında bulunmadığının tespit edildiğini,bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna göre taşınmazın pasif dere yatağında bulunduğunu, taşınmazın aktif dere yatağında bulunmadığının tespit edildiğini,bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 05.03.2021 tarihli ve 2021/165 E., 2021/172 K. sayılı kararıyla; kadastro sonucunda Giresun ili Espiye ilçesi Ericek köyü 201 ada 1 parsel sayılı 1.030,82 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve hibeye dayanılarak davalı ... adına tespit edildiği, kadastro tespitine yapılan itirazın Kadastro Komisyonu'nun 26.04.2012 tarihli kararıyla reddedildiği, askı ilanlarının 03.05.2012 - 01.06.2012 tarihleri arasında yapıldığı, askı ilan süresi içerisinde dava açılmaması üzerine kadastro tespitinin kesinleşerek taşınmazın tapuya tescil edildiği, taşınmazın halen aynı vasıf ve yüzölçümle tapuda kayıtlı olduğu, eldeki davanın ise on yıllık hak düşürücü süre içerisinde 10.04.2019 tarihinde açıldığı, dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde ve değerlendirilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, kamu düzenine aykırı bir hususun tespit edilemediği, çekişmeli taşınmaz üzerinde davalı taraf yararına imar-ihya ve zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığının sabit olduğu, tüm dosya kapsamına göre, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, istinaf dilekçesindeki taleplerinin tekrarı ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi, “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.”

2. İlgili Hukuk

1. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi, “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.”

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, "Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir."

3. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16. maddesi, "Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden: A) Kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol, okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık, namazgah, cami, genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar, bahçeler, boşluklar ve benzeri hizmet binaları), kayıt, belge veya özel kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine göre Hazine, kamu kurum ve kuruluşları, il, belediye, köy veya mahalli idare birlikleri tüzel kişiliği adlarına tespit olunur. Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir."

4. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 17. maddesi, “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir.”

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 120,60 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.03.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2051, Karar No: 2011/17688, Tarih: 04.10.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/2051 E.  ,  2011/17688 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/11/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlular hakkında kambiyo takiplerine mahsus haciz yoluyla yapılan takipte vadesi gelmemiş senetler yönünden istemin kabulüne karar verilmiş, kısa karar borçlular lehine tazminat hükmü taşımadığı halde gerekçeli kararda tazminata yer verilmiştir. Alacaklının bu yöne ilişkin temyizi üzerine mahkemece 03.12.2010 tarihli  ek kararıyla temyiz istemi süreden reddetmiştir. Alacaklı, aleyhinde verilen kötüniyet tazminatını gerekçeli kararın tebliği ile öğrendiğinden buna yönelik temyizi sürededir. Bu nedenle mahkemenin  03.12.2010 tarih ve 2009/1216 E., 2010/994 K.sayılı temyiz isteminin reddine dair kararın kaldırılmasına karar verildi.

Alacaklının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkeme, yüze karşı verilen kısa kararda alacaklı aleyhine tazminata hükmedilmemişken,  gerekçeli kararda kabul edilen kısım yönünden %20 oranında tazminata karar verilmek suretiyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratmıştır.

T.C.Anayasası, yargılamanın aleniyeti ilkesini benimsemiştir. Bunun anlamı, yargılama açık yapılacak ve yargılamanın sonunda verilen karar açıkça belirtilecektir. HUMK’nun 294.maddesi gereğince, sonradan yazılacak gerekçeli kararın da bu kısa karara uygun olması gerekir. Aksi halde yargılamanın aleniyeti ilkesi zedelenmiş ve mahkeme kararına güven sarsılmış olacaktır. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu’nun 10.04.1992 tarih 7/4.sayılı kararında kısa kararla gerekçeli kararın çelişik bulunmasının bozma nedeni sayılacağı belirtilmiş bulunmasına göre, mahkemece yapılacak iş, önceki kısa karar ile bağlı olmaksızın çelişikiyi kaldırmak kaydıyla vicdani kanaatine göre yeni bir karar vermekten ibarettir.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 04.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5679, Karar No: 2007/8483, Tarih: 04.06.2007

11. Hukuk Dairesi 2006/5679 E., 2007/8483 K.

**11. Hukuk Dairesi 2006/5679 E., 2007/8483 K.**

**- BANKA TEMİNAT MEKTUBU

- BANKANIN SORUMLULUĞU**- 5411 S. BANKACILIK KANUNU [ Madde 48 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 110 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada (Mersin Asliye Birinci Ticaret Mahkemesi)'nce verilen 17.03.2006 tarih ve 1999/548-2006/156 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Mersin Metropol Merkezinde ticaret yapan İbrahim ve Sırrı'ya Adana'da tohumculuk bayiliği yapan müvekkilinin vadeli mısır tohumunu, davalının Mersin Şubesi'nin keşidecisi olduğu teminat mektuplarına güvenerek sattığını, teminat mektuplarından birini müvekkilinin Adana Şubesi'ne ibraz ederek mektubun arkasına teyit yazısı yazdırdığını, diğer mektubu müvekkilinin yazı ekinde Mersin Şubesi'ne fakslayarak teyit istediğini, Mersin Şubesi'nce çekilen faks ile mektubun teyit edildiğini, bu mektubun ayrıca müvekkilince Adana Şubesi'ne de ibraz edildiğini ve şubeden teyit aldığını, mal bedellerinin ödenmemesi üzerine mektupların davalıya ibraz edildiği halde, sahte olduğundan bahisle ödenmediğini ve el konulduğunu, banka hakkında Savcılığa şikayette bulunduklarını, soruşturmanın devam ettiğini, müvekkilinin, mektupların sahteliğini inceleme olanağının bulunmadığını, basiretli tacir olarak bankadan teyit istediğini ve teyit alması üzerine mal sattığını, davalının ödeme yapmamasının haksız olduğunu ileri sürerek, mektup bedelleri toplamı olan 43.500.000.000 liranın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin banka müşterisi İbrahim ve Sırrı'ya nakit kredi karşılığında paralarının üzerine rehin blokaj koymak suretiyle davacıya hitaben teminat mektubu verdiğini, bu müşterilerin daha sonra mektup asıllarını iade ettiğinde bloke edilen paraların çözülüp, kendilerine ödendiğini, bu mektupların sahtelerinin Adana Şubesi'ne ibraz edilir edilmez, el konulup, suç duyurusunda bulunduklarını, müfettiş soruşturması yaptırdıklarını, mektupların sahte olduğunu, imzalar ve kaşelerin İbrahim ya da Sırrı tarafından yapıldığını ya da yaptırıldığını, davacının bu kişilerce dolandırıldığını, davacının bu kişilere dava açması gerekirken, müvekkiline açtığı davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, dosya kapsamına, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davacının teminat mektuplarını Adana Şubesi'ne ibraz ederek, teyit alarak basiretli davrandığı, davacının zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunmadığı, mektup bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesinin uygun görüldüğü gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davacının teminat mektuplarını Adana Şubesi'ne ibraz ederek, teyit alarak basiretli davrandığı, davacının zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunmadığı, mektup bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesinin uygun görüldüğü gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, davalı bankaca düzenlenen teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Davacı ile dava dışı A... Ticaret Pazarlama'nın ve İbrahim'in lehdarı olduğu teminat mektuplarına dayanmıştır. Oysa, 05.04.2001 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ve 20.01.2006 tarihli tek kişilik bilirkişi raporunda, davacının, bu kişilere değil, dava dışı Sırrı'ya fatura karşılığı mal sattığı ve bu kişinin davacıya borçlandığı, 4 fatura ile satılan malların sadece birine konu malların İbrahim tarafından teslim alındığı, teslim alanın İbrahim olmasının nedeninin anlaşılamadığı açıklanmış, bu sonuçlara davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucu varılmıştır. Davacı vekili, rapora itirazında, davacının Sırrı'dan, onun keşidecisi olduğu çekler aldığını, bunun malların teslim edildiğini gösterdiğini, davanın malın teslim edilip edilememesiyle ilişkilendirilemeyeceğini, malları teslim alanların getirdiği teminat mektuplarına güvenerek mal sattığını bildirmiştir. Esasen dava dilekçesinde de, bu kişiye de mal satıldığı açıklanmıştır. Davalı vekili de, mektup nedeniyle sorumluluklarının bulunmadığını, davanın, davacıyı dolandırdığı anlaşılan İbrahim ve Sırrı aleyhine açılması gerektiğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini de savunmuştur.

Davalı banka tarafından düzenlenen teminat mektubu, ilk talepte ödeme kaydını havi, kesin nitelikte bir mektuptur. İlk talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarında banka, muhatabın talebi üzerine herhangi bir itiraza mahal vermeden ve muhataptan teminat mektubuna dayanarak talepte bulunma hakkının olduğunu ispat etmesine gerek kalmadan ödeme yapmayı taahhüt etmektedir. Kural olarak ilk talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarında banka, yalnızca şekli manada inceleme yapma yetkisini haiz olup, esasa ilişkin herhangi bir inceleme yapma hak ve yetkisini haiz değildir. Bu sebeple de ilk talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarının esas itibariyle muhatap lehine olduğu kabul edilmektedir. İlk talepte ödeme kaydını havi banka garantilerinde banka, lehdarın her uyarısını değil, likit delillere dayanan uyarısını dikkate almak zorundadır. Ayrıca, lehtar ile muhatap arasındaki sözleşmenin hukuki niteliğinin de teminat mektubu bakımından bir önemi yoktur. Lehtar ile muhatap arasında bulunan sözleşmede teminat mektubunun verilmesine dair yazılı riskin, teminat mektubunda gösterilmemesi halinde banka, teminat mektubunda yazılı olmayan riskin gerçekleştiğinin ileri sürülmesi halinde ödemeden kaçınmak durumundadır. Başka bir ifade ile, teminat mektubunda yazılı risk, değiştirilemez ve genişletilemez. Teminat mektupları BK'nın 110. maddesinde öngörülen 3. kişinin fiilini taahhüt niteliğinde olup, mektup lehdarı ile muhatabı arasındaki ilişkiler dışında kalan ve bankanın bağımsız olarak bir borç yüklenmesi ilişkisidir.

Burada banka, muhataba karşı asıl borçlu olan lehdarın borcunu taahhüt etmektedir. Banka, teminat mektubu ile belirli ve bağımsız bir riski garanti eder. Bu risk gerçekleşirse, gerçekleştiği ölçüde sorumludur. Bu itibarla, bankanın borcu sebebe bağlı olup, soyut bir borç taahhüdü değildir. Bu nedenle de teminat mektubu kıymetli evrak niteliğinde bir belge değildir. Bu halde teminat mektubu ile güvence altına alınan riskin gerçekleşmediği, dolayısıyla da yapılan ödeme talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu aşikardır. Hukuk düzenleri de hakkın kötüye kullanılmasını korumazlar (Banka Teminat Mektupları ve Kontrgarantiler, 3. Baskı, Ankara 1997, sh: 13 vd.; Prof. Dr. Seza Reisoğlu, 4491 sayılı yasa ile değişik Bankalar Kanunu Şerhi, Ankara 2000, sh: 371 vd.; Banka Sözleşmeleri, Prof. Dr. Şener Akyol, İstanbul 2001, sh: 180 vd.; Doç. Dr. Vahit Doğan, Banka Teminat Mektupları,

Genişletilmiş 2. Baskı, Ankara 2002, sh: 52-55, 182-183). YHGK'nın 28.02.1990 tarih ve 6-1/141 sayılı ilamı da bu yöndedir.