muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7545, Karar No: 2015/10111, Tarih: 07.10.2015

Kararı, davalı E.. A.. ile M. Yayın. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, mümeyyiz davalılar vekilinin davalı E.. A.. yönünden tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Mümeyyiz davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Davalı M. Yayın. Ltd. Şti. aleyhine verilmiş bir hüküm bulunmaması ve diğer davalı M. Yayıncılık Ltd. Şti. yönünden temyiz itirazlarında ise, hukuki yararının bulunmaması nedeni ile, temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerden dolayı, mümeyyiz davalılar vekilinin, davalı E.. A.. yönünden tüm temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, mümeyyiz davalılar vekilinin davalı M. Yayın. Ltd. Şti. yönünden ve diğer davalı M.Yayıncılık Ltd. Şti. Yönünden temyiz isteminin REDDİNE, 07/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15350, Karar No: 2024/10417, Tarih: 10.10.2024

**6. Ceza Dairesi         2022/15350 E.  ,  2024/10417 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/417 E., 2022/1448 K.

SUÇ : Nitelikli yağmaya teşebbüs

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Sanık ... hakkında verilen hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Sanığın temyiz dilekçesinden karardan 26.05.2022 tarihinde haberdar olduğunun anlaşıldığı, sanığın 08.11.2022 tarihli dilekçesi ile temyiz talebinde bulunulmuş ise de, temyiz dilekçesinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 291. maddesinde belirlenen on beş günlük süre geçtikten sonra verildiği anlaşıldığından, temyiz isteminin aynı Yasa'nın 298. maddesi gereğince tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II- Sanık ... hakkında verilen hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Sanık müdafiinin incelemenin duruşmalı yapılmasına ilişkin isteminin hükmedilen cezanın tür ve miktarı nazara alınarak yasal şartları bulunmadığından 5271 sayılı Yasa'nın 299. maddesi gereğince reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Yasa'nın 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'', aynı Kanunun 294. maddesinin ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' ve aynı Kanunun 301. maddesinin ''Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık müdafiinin temyiz isteminin eksik incelme yapıldığına, tanıklarının dinlenilmediğine, müştekinin çelişkili beyanlarına dayalı karar verildiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Olay tarihinde gündüzleyin temyiz dışı sanık ...'nın sevk ve idaresinde bulunan araçta diğer sanıklar ile birlikte mağduru Sinop iline kadar alıkoydukları, sanıklardan ... ve ...'ın araç içerisinde mağdura yönelik "...Seni gebertirim, o para gelmezse seni öldürürüm" şeklindeki sözleri ile ele geçirilemeyen bıçak ile mağdurun göğsüne bıçağı bastırdıkları ve çenesinden yaraladıkları, ... ve ...'ın cebir ve tehdit kullanmak suretiyle para almaya çalıştıkları, sanık ...'ın kendisine "siz bizimle dalga mı geçiyorsunuz lan,... tetiği düşündürdünüz parayı mı vermeyeceksiniz" dediğini ve kendisine yumrukla çenesine kafasına vurduğunu, aynı şekilde ... da bana "..., neden gelmiyor bu para ..., seni gebertirim, o para gelmezse seni öldürürüm" dediği, daha sonra sanık ...'ın aracın torpidosunu açıp bıçak aldığını ve bıçağın kesici kısmını sağ böğrüne sıkıca bastırıp kendisine "benim param bir saat içinde geldi geldi, gelmezse seni öldürmeyenin anasını s…yim" dediği ancak kolluk kuvvetlerinin olayı öğrenmesi ile sanıkların mağdurdan para alamadıkları olayda sanık hakkında nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan kurulan hükümde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca dosyada 5271 sayılı Yasa'nın 289. maddesinde sayılan hukuka kesin aykırılık hâllerinin herhangi birinin varlığı da tespit edilememiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine göre, sanık hakkında nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan kurulan hükümde ileri sürülen temyiz sebepleri yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, 5271 sayılı Yasa'nın 302/1. maddesi uyarınca, sanık ... müdafiinin yerinde görülmeyen TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ ile ONANMASINA,

Dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine

10.10.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29821, Karar No: 2013/46342, Tarih: 16.12.2013

**3. Ceza Dairesi         2013/29821 E.  ,  2013/46342 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Mahkemenin 01.02.2007 tarihli erteli mahkumiyete dair kararının süresinde temyiz edilmeyerek kesinleştiği, sanığın deneme süresi içinde yeniden bir suç işlemesi nedeniyle dosyanın yeniden ele alınarak kurulan 19.04.2010 tarihli ek kararın 5275 sayılı CGİK'nin 98 ve 101. maddelerine göre itiraz yasa yoluna tabi olduğu anlaşıldığından, itiraz mercii tarafından incelenmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7747, Karar No: 2014/347, Tarih: 22.01.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/7747 E.  ,  2014/347 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Eskişehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/04/2013

NUMARASI : 2011/17-2013/145

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı S. Ö. ile davacı Y.. K.. vekillerince duruşmasız, diğer davalılar A. Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılar A. Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekili Av. L.. K.. gelmiş diğer davacı ve davalı taraflardan gelen olmadığından onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı müteahhit G... M.. arasında Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkili arsa sahibine verilmesi öngörülen dairelerin imalatının tamamlanmadığını kendisine kalacak beş adet bağımsız bölümün imalatını tamamladığını ve müvekkilince verilen vekaletnameye istinaden, 3. kişilere satıldığını akabinde mütteahhitin kayıplara karıştığını, bu nedenle davalılar adına kayıtlı tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline bunun mümkün görülmemesi halinde, müteahhitin halefi durumunda bulunan davalılardan ıslah dilekçeside nazara alınarak resmi kurumlara boçlar ve eksik işler için toplam 48.000,00 TL, kira bedeli olarak 2.000,00 TL'nin tahsilini istemiştir.

Bir kısım davalılar A.Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekili, müvekkillerinin iyiniyetli üçüncü kişi olduklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

H.. Y.. vekili, müvekkilinin iyiniyetli 3. kişi olduğunu ve sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı S. Ö. vekili, müvekkilin tapu kayıtlarına güven ilkesine istinaden bağımsız bölümü satın aldığını savunarak, haksız olarak açılan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; inşaatın geldiği seviye nazara alınarak tapu iptali tescil talebi yerinde görülmemiş maddi tazminat talepleri hüküm altına alınmıştır.

Kararı, davacı vekili, davalılar A. Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekili, davalı S.Ö. vekili temyiz etmiştir.

Davacı arsa sahibi ile 11.09.2007 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesini tanzim eden dava dışı yüklenici G. M... Anılan sözleşmenin feshedilmediği ve halen ayakta bulunduğu dosyadaki delillerle sabittir. Davalılar ise yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan üçüncü kişiler olup, davacı arsa sahibi ile herhangi bir akdi ilişkileri bulunmamaktadır.

Kararı, davacı vekili, davalılar A. Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekili, davalı S.Ö. vekili temyiz etmiştir.

Davacı arsa sahibi ile 11.09.2007 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesini tanzim eden dava dışı yüklenici G. M... Anılan sözleşmenin feshedilmediği ve halen ayakta bulunduğu dosyadaki delillerle sabittir. Davalılar ise yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan üçüncü kişiler olup, davacı arsa sahibi ile herhangi bir akdi ilişkileri bulunmamaktadır.

Dava dilekçesinde her ne kadar davalı üçüncü kişiler üzerindeki tapu paylarının iptali ile davacı adına tescili istenmiş ise de, mahkemece bu istem kabul edilmemiş ve davacının müspet zararlarının tazminine karar verilmiştir. Davacı bu kararın tescil isteğinin reddine ilişkin kısmını temyiz etmemiş olup, böylece 11.09.2007 günlü sözleşmeden dönme veya fesih isteminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, mahkemece husumet konusu re’sen dikkate alınarak taraflar arasında akdi ilişki bulunmadığı gözetilip, davacı arsa sahibinin dava konusu müspet zararları sadece akidi olan yükleniciden isteyebileceğini dikkate alarak davalıların pasif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken belirtilen bu husus nazara alınmaksızın işin esasına girilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre ,davacı vekilinin tüm, davalılar A. Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekili, davalı S. Ö. vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar A.Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekilinin ve davalı s.. Ö. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davalılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm, davalılar A.Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. vekilinin ve davalı S.Ö. vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalılar A.Ö., N.. Ö.., H. T. ve S.. A.. yararına takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara verilmesine, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/670, Karar No: 2022/1571, Tarih: 22.11.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/670 E.  ,  2022/1571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki “evliliğin iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili 19.10.2015 tarihli dava dilekçesinde; davacının babası olan 1930 doğumlu ...'nun (Artan Gostan Vartanyan) 20.08.2015 tarihinde vefat ettiğini, davalı 1964 doğumlu ...'nun ise ev işlerinde çalışmak üzere Ermenistan'dan Türkiye'ye geldiğini, daha önce başka bir yaşlının yanında çalışırken yalnız yaşayan ve varlıklı bir kişi olan murisin yanında yatılı olarak 1999 yılında çalışmaya başladığını, bu arada Türk vatandaşlığını kazanmak için muvazaalı bir evlilik yaparak “Sertoğlu” soyadını aldığını ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğunu, vatandaşlığın kazanılmasından sonra ise bu muvazaalı evliliğin boşanma ile sona erdiğini, davalının bu muvazaalı evliliği süresince ve sonrasında kesintisiz olarak murisin yanında yatılı olarak çalışmayı sürdürdüğünü, davalının muris ...'nun Vehbi Koç Vakfı Amerikan Hastanesi'nde yattığı sırada rahatsızlığından faydalanmak suretiyle sahte belgelerle 02.09.2008 tarihinde nikâhlandığını, konu ile ilgili Cumhuriyet Başsavcılığında devam eden ceza soruşturması olduğunu, bedeni ve ruhi zayıflık içerisinde bulunan muris ile bu hastalıklara tam vakıf olan davalının hastanede evlenmelerinden dolayı iyi niyetli sayılamayacağını, muris ...'nun sahte nikâh akdi anında hastanede kolunda serum takılı olarak yatmakta olduğunu, hâl böyle olunca eşler arasındaki evliliğin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 141 ve 142. maddeleri uyarınca yok hükmünde olduğunu, yokluk hâlinin olmadığı takdirde TMK'nın 145/2. maddesinde yazılı mutlak butlan sebebiyle evliliğin batıl olduğunu, hastanede yatmakta olan muris hakkında Mecidiyeköy’de sağlık ocağından ve yatmakta olduğu hastanenin nöroloji uzmanından rapor alındığını, evlendirme dosyasında bulunan bu rapor örneklerinin sahte olduğunu, evlenme kütüğünde evlenmenin yapıldığı yerin yazılmadığını, murisin 03.09.2008 tarihinde hastaneden taburcu olduğunu, murisin sürekli “xanax ve lustral” isimli anti depresan ilaçları kullandığını, davalı açısından TMK'nın 578. maddesi uyarınca mirastan yoksunluk sebeplerinin oluştuğunu ileri sürerek öncelikle muris ... ile davalı ... arasındaki evliliğin yokluğunun tespitine, olmadığı takdirde evliliğin mutlak butlanla iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili 13.11.2015 tarihli cevap dilekçesinde; tüm iddiaları inkârla, davacı tarafın gerçek dışı iddialarının aksine müvekkili ...'nun Ermenistan Devlet Üniversitesi Pedagoji bölümü mezunu olduğunu, anne tarafının 1915 yılında Kayseri'den göç ettiklerini, annesinin öğretmen babasının ise Ermenistan Devlet sanatçısı unvanını taşıdığını, müvekkilinin anne ve babasının 1998 yılında Ermenistan'dan taşınarak Türkiye'ye yerleştiklerini, 1999 tarihinde de müvekkili ile merhum ...'nun tanıştıklarını, aralarında oluşan duygusal yakınlaşma sonucunda tarafların 10.11.1999 tarihinden itibaren birlikte yaşamaya başladıklarını, eşlerin 01.09.2008 tarihinde evlenmek için başvuruda bulunduklarını, bu arada ...'nun rutin kontrolleri için gidilen hastanede yapılması gereken tetkikler için yatış önerildiğini, hâl böyle olunca nikâh gününün müteveffa ...'nun hastanede yattığı güne denk geldiğini, davacı ...’dan kaynaklanan nedenlerle merhum babası ile arasının iyi olmadığını, Sevağ’ın eşi Aylin ile olan evliliğinin dahi müvekkilinin iyi niyetli çabaları neticesinde gerçekleştiğini, davacının bir işi olmadığını, eşi ve ailesinin tüm giderlerinin müteveffa ... tarafından karşılandığını, davacının sürekli para isteyerek babasını taciz ettiğini, etrafa “ölsün, tüm parasını yiyeceğim” dediğini, baba ...'nun davacının düğün yemeğine dahi katılmadığını, dava dilekçesinde yer alan birçok iddianın eldeki dava ile bir ilgisinin bulunmadığını, bunun dışında yer alan iddiaların muvazaaya ilişkin olduğunu, vakıaların Kanun’da yer alan yokluk ve butlan sebeplerine uymadığını, bu sebeple bilinçli olarak “sahte evrak” beyanına yer verildiğini ileri sürerek haksız ve hukukî dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.

Cevaba Cevap Dilekçesi:

6. Davacı vekili 07.12.2015 tarihli cevaba cevap dilekçesinde; davanın esasının evliliğin sahte doktor raporlarına dayalı olarak yapılmış olmasına dayandığını, evlilik tarihinden sonra da murise sürekli “xanax” isimli uyuşturucu etkisi olan ilaç verilerek murisin ilaç bağımlısı hâline getirildiğini, ayırt etme gücünün yok edildiğini, ne var ki cevap dilekçesinde bu iddialara karşı hiçbir beyanda bulunulmadığını, tarafların sözde 10.11.1999 tarihinden itibaren birlikte yaşamaya başladıkları ve 01.09.2008 tarihinde evlenmek için başvuruda bulundukları iddiasının yer aldığı cevap dilekçesinde davalının 2002 yılında bir başkası ile yapmış olduğu evliliğe ilişkin cevap verilmediğini, hangi erkeğin böyle bir şeye izin verebileceğini, dolayısıyla tüm savunmanın asılsız olduğunu ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İkinci Cevap Dilekçesi:

İkinci Cevap Dilekçesi:

7. Davalı vekili 10.12.2015 tarihli ikinci cevap dilekçesinde; murisin son ana kadar temyiz kudretine haiz olduğunu, dolayısıyla xanax isimli ilaçla ayırt etme gücünün yok edildiği iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin üçüncü bir şahısla evlenmesinin oturma müsaadesi ve vatandaşlık izni için ...'nun bilgisi ile gerçekleştiğini, kaldı ki bu gerçeği ve o tarihte yaşanan olayları davacının da çok iyi bildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

8. ... 6. Aile Mahkemesinin 23.05.2019 tarihli ve 2015/749 E., 2019/368 K. sayılı kararı ile; somut olayda her ne kadar “... ile davalı ... arasındaki evliliğin yokluğunun tespiti” istenmişse de, taraflar arasındaki evlilik töreninin TMK'nın 141. maddesine uygun şekilde gerçekleştirildiği, törende evlendirme memurunun görev aldığı, tören anında ayırt etme gücüne sahip iki tanığın bulunduğu, evlenme törenine şahit bu iki tanığın yargılama aşamasında yeminli olarak dinlendiği, evlilik sözleşmesinde yer alan imzanın adli tıp raporu ile murise ait olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla evliliğin yokluğunun tespitine ilişkin talebin reddedilmesi gerektiği, diğer yandan taraflar arasındaki evliliğin “mutlak butlan ile iptaline” yönelik yapılan incelemede ise evlenme anında müteveffa ...’nun akıl sağlığının yerinde olduğu, sürekli bir ayırt etme gücünden yoksun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

9. İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı yasal süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

9. İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı yasal süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

10. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 24.12.2019 tarihli ve 2019/2067 E., 2019/1990 K. sayılı kararı ile; TMK’nın 155. maddesine göre “Evlendirmeye yetkili memur önünde yapılmış olan bir evliliğin kanunun diğer şekil kurallarına uyulmaması sebebiyle butlanına karar verilemez” hükmünün düzenleme altına alındığı, dolayısıyla soruşturma dosyasının sonucunun verilecek kararı etkilemeyeceği dikkate alınarak evliliğin sahte evraklarla gerçekleştirildiği iddiası nedeniyle yokluğunun tespitine yönelik karara ilişkin istinaf talebinin reddine karar verildiği, TMK’nın 148. maddesine ile de “Evlenme sırasında geçici bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olan eş, evlenmenin iptalini dava edebilir” hükmünün düzenleme altına alındığı, iptal davası açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşeceği (TMK m. 152), eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması veya evlenmeye engel olacak derecede akıl hastası olmasının evliliği mutlak butlanla sakatlayacağı (TMK m. 145/2-3), ne var ki ayırt etme gücünün sonradan kazanılması veya akıl hastalığının iyileşmiş olması durumlarında mutlak butlan davasını, yalnızca ayırt etme gücünü sonradan kazanan veya akıl hastalığı iyileşen eşin açabileceği, böyle bir hâlde dava hakkının sonradan iyileşen eşe ait olduğu (TMK m. 147/2), evlenmenin butlanını dava etme hakkının mirasçılara geçmeyeceği, ancak, mirasçıların açılmış olan davayı sürdürebilecekleri (TMK m. 159), dava ve cevaba cevap dilekçesinde “murise ilaç verilerek ilaç bağımlısı hâline getirildiği ve ayırt etme gücünün yok edildiği” ileri sürülerek evliliğin TMK'nın 145/2. maddesine dayalı olarak iptaline karar verilmesinin talep edildiği, davacı tarafından murisin sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunduğunun veya murisin evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığının olduğunun iddia edilmediği gibi bu iddiayı destekleyecek dosyada herhangi bir delil bulunmadığı, ileri sürülen vakıalar dikkate alındığında davanın TMK'nın 148. maddesinde belirtilen “evlenme sırasında geçici bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olma sebebine” dayalı olarak açıldığının anlaşıldığı, dosya kapsamına göre, evlenme tarihinden sonrasında murisin normal hayatına devam ettiği, bu dönemde muriste “akıl hastalığı” bulunmadığının davacı tarafça da kabul edildiği, TMK'nın 148. maddesi kapsamında murisin evlenme tarihi itibariyle ayırt etme gücünden yoksun olduğuna ilişkin rapor alınması gerekmekte ise de TMK'nın 148. maddesine dayalı olarak mirasçıların dava açma haklarının bulunmadığı, ayrıca hak düşürücü sürenin de geçmiş olduğu dikkate alınarak mahkeme karar gerekçesinin düzeltilmesi suretiyle istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

Özel Daire Bozma Kararı:

11. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı yasal süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

12. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.09.2020 tarihli ve 2020/1267 E., 2020/3754 K. sayılı kararı ile;

“…Dava; davalı ile ... arasındaki evliliğin yokluğunun tespiti, kabul edilmediği takdirde mutlak butlan sebebi ile evlenmenin iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, TMK 141 ve 145. maddeler şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Bölge adliye mahkemesince, ileri sürülen vakıalar dikkate alındığında, davanın TMK'nın 148. maddesinde düzenlenen evlenme sırasında geçici bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olma sebebine dayalı olarak açıldığının anlaşıldığı, evlenme tarihinden sonrasında murisin normal hayatına devam ettiği, bu dönemde muriste akıl hastalığının bulunmadığının davacı tarafça da kabul edildiği, TMK'nın 148. maddesi kapsamında murisin evlenme tarihi itibariyle ayırt etme gücünden yoksun olduğuna ilişkin rapor alınması gerekmekte ise de; TMK'nın 148. maddesine dayalı olarak mirasçıların dava açma haklarının bulunmadığı, ayrıca hak düşürücü sürenin de geçmiş olduğu dikkate alınarak ilk derece mahkemesinin karar gerekçesinin düzeltilmesi suretiyle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafından süresinde temyiz talebinde bulunulmuştur. İlk derece mahkemesince yapılan ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlık TMK'nın 145. maddesinde düzenlenen mutlak butlan sebebi ile evliliğin iptali olarak nitelendirilmiş olup hâkim tarafından yapılan nitelendirmeye tarafların da bir itirazı bulunmamaktadır. Bölge adliye mahkemesi tarafından, istinaf itirazlarının, delillerin TMK'nın 145. madde kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile TMK'nın 148. madde kapsamında değerlendirme yapılması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir,…” gerekçesiyle karar oy çokluğu ile bozulmuştur.

Direnme Kararı:

13. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 24.02.2021 tarihli ve 2020/1657 E., 2021/390 K. sayılı kararı ile önceki kararda yer alan gerekçenin yanında; bir davada dayanılan maddi olguları hukuksal açıdan nitelendirmek ve uygulanacak yasa hükümlerini bulmak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 33. maddesi gereğince doğrudan hâkimin görevi olduğu, diğer bir ifadeyle hâkimin davacı tarafından yapılan hukukî nitelendirmeyle bağlı olmadığı gerekçesi ile direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

14. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK