muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/4872, Karar No: 2012/593, Tarih: 26.01.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2011/4872 E.  ,  2012/593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi(Müstemir Yetkili)

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, işveren tarafından ekonomik kriz ve zarar artışı gerekçe gösterilerek müvekkilinin işine son verildiğini, davalı tarafça yapılan feshin geçersiz olduğunu, davacının genel müdürle görüşerek iş yerindeki şefin genel müdüre hakaret ettiğini genel müdüre iletmesini ve fabrika personeline yaymasını, ayrıca davacının ...'den toplu işçi çıkışı yapılacağını duyduğunu bunu da fabrika personeline yaydığını gerekçe göstererek iş akdinin feshedildiğini, davalı işverenin davacının pozisyonuna uygun bölüm araştırması yapmadan işten çıkarttığını, iş akdinin feshi yerine davacıyı başka bir bölümde çalıştırması mümkünken davalı tarafın bunu yapmadığını belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının iş akdinin geçerli sebeplerle feshedildiğini, davacının hak ettiği ihbar ve kıdem tazminatlarının tam olarak ödendiğini, davacının disiplinsiz çalıştığını ve bu konuda defalarca uyarılmasına rağmen hareketlerinde bir değişiklik olmadığını, davacının iş disiplinine ve işyeri düzenine aykırı davranışları olduğunu, dava dilekçesinde davacının iş akdinin ekonomik kriz ve zarar artışı nedeniyle feshedildiğinin iddia edildiğini, ancak davacının iş akdinin iş disiplinine aykırı iş düzenine aykırı davranışlarda bulunması sebebiyle sona erdirildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, fesih yazısında iş akdinin sonlandırılması gerekçelerinden imalat ve yüzey koruma şefi ...'ın genel müdüre hakaret ettiği iddiası duyumunun davacı tarafından işçilere yayılarak gerçek olmayan bir olayın dedikodu şeklinde iş yerinde söylentiye sebebiyet verdiğinin iddia edildiği, bu hususun iş akdinin sonlandırılmasına gerekçe olamayacağı, hakaret olayının gerçek olması halinde bunu duyan davacının arkadaşlarına bu hususu anlatmasında hukuka aykırı bir durum olmadığı, davalı işverence davacının mayıs ayında toplu işçi çıkışı yapılacağı yönündeki duyumu iş yerinde yayarak diğer işçilerin iş veriminin düşmesine sebebiyet verdiği iddiasının da iş akdinin sonlandırılmasında haklı gerekçe sayılayamayacağı, davacının davalı iş yerinde bir kısım

değerli kontrplakları ve tahta levhaları kesip saklayıp kendisinin kullandığını iddia edildiği, ancak davalı tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere, zaten bu plak ve levhaların işçiler tarafından kullanıldığının anlaşıldığı, işverenin davacının bu eylemine rızasının bulunmaması halinde davacı hakkında işlem yapması gerektiği, davacıya bu yönde yapılmış herhangi bir disiplin soruşturması ve ihtarın dosyada yer almadığı anlaşılmakla davalının bu gerekçede de samimi olmadığı, davacının iş akdinin sonlandırılmasında haklılığa gerekçe yaratılma yönünde çabalar olduğu, diğer gerekçelerin de iş akdinin sonlandırılmasında davalının haklılığını gerektirecek bir yönü bulunmadığı değerlendirilerek işe iadeye karar verilmiştir.

Dosya içeriğine göre, bakım ustası olarak çalışan davacının iş sözleşmesi, işyerinde bir takım konularda dedikodu yayması, idari işler amiri tarafından satışı yapılan değerli kontrplak levhaları ve tahta paletleri kimseye haber vermeden kesip sandıklarda stoklaması, bakım onarım işçisi olarak çalışmasına rağmen, ustabaşının arızalı torçları yapmasını, yoksa işlerin aksayacağını söylemesi üzerine “ben torç falan yapmam, herkes torcunu kendisi yapsın” demesi, böylece arızaları gidermemesi, trafo odasında dizüstü bilgisayar bulundurup internet kullanması nedenleriyle ihbar ve kıdem tazminatları ödenmek üzere feshedilmiştir. İşyerindeki soruşturmaya ait diğer işçilerin yazılı beyanları, davacının çok sayıdaki savunma yazılarının içerikleri, tanık anlatımları ve diğer deliller dikkate alındığında, davacının belirtilen eylemleri gerçekleştirmesinin, işyerindeki iş akışını bozucu nitelikte olduğu sabittir. İşçi, mesai saatleri içinde işyerinde özel bilgisayar kullanmama, atık kontrplakların sırayla işçilere verilmesi gibi işyeri kurallarına uymamıştır. Bizzat görevli olduğu torç tamir etme işini, amirinin açık görevlendirmesine rağmen yerine getirmemiştir. Genel müdürden güvenlik elemanına kadar işyeri mensupları hakkında, ayrıca görevi ile ilgisi bulunmayan personel işleri hususunda tanık anlatımlarına konu olan konuşmaları ile normal yorum sınırlarını aşmıştır. İşyerinin niteliği de dikkate alındığında, bu durum işyerindeki iş akışını bozucu niteliktedir. Artık işverenden iş ilişkisini devam ettirmesi normal ölçülerde beklenemez. Fesih geçerli nedene dayanmaktadır ve davanın reddi gerekirken yazılı şekilde kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 225,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 225,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200,00 TL ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine kesin olarak 26/01/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17396, Karar No: 2022/674, Tarih: 02.02.2022

**8. Hukuk Dairesi         2021/17396 E.  ,  2022/674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Kadastro Tespitine İtiraz

Taraflar arasında ... Kadastro Mahkemesi'nin 08.06.2021 tarihli ara kararına karşı davacı vekili, bir kısım davalılar vekili Av. ..., davalı ... ve talepte bulunan ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine, ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... ve bir kısım davalılar vekili Av. ...'in istinaf başvurularının kabulüne karar verilmiş olup, bu kez davacı vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, Mahkemece davacı ... İdaresi vekilinin talebi ile taşınmazlara tedbir konulmuş, itiraz üzerine bir kısım taşınmazlardaki tedbirler kaldırılmış, davacı ... İdaresi vekili tarafından taşınmazlara yeniden tedbir konulması, bir kısım davalılar tarafından ise tedbirlerin kaldırılmasının talep edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli ek kararı ile taleplerin ayrı ayrı reddine karar verilmiş, 08.06.2021 tarihli ek karara karşı davacı ... İdaresi vekili, bir kısım davalılar vekili Av. ..., davalı ... ve talepte bulunan ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, ... Bölge Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince davacı ... İdaresi vekilinin istinaf dilekçesinin reddine, ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... ve bir kısım davalılar vekili Av. ...’in istinaf başvurularının kabulüne karar verilmiş, ... bu karar davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İhtiyati tedbir, 6100 sayılı HMK’nin geçici hukuki korumalar başlığı altında 389-406. maddeleri arasında iki bölüm halinde düzenlenmiş olup, ihtiyati tedbir hakkında verilen karara karşı aynı Yasa'nın 341/1. maddesi kapsamında istinaf yoluna başvurulabileceği öngörülmüştür. Yine 6100 sayılı Yasa'nm 362/(1)-f maddesi ile geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararların temyiz edilemeyeceği düzenlendiğinden, anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulması mümkün değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ... İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, 02.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/478, Karar No: 2015/9085, Tarih: 05.03.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/478 E.  ,  2015/9085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, sağlık kuralları bakımından günde yedibuçuk saati aşmaması gereken işlerde çalıştırıldığını ileri sürek toplu iş sözleşmesi uyarınca hesaplanacak fazla mesai ücretinin ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, davacının fiili çalışmasının yedibuçuk saat olduğunu, kendi isteği ile sekizbuçuk saat çalışmayı tercih ettiğini bu şekilde çalışması sebebiyle toplu iş sözleşmesi uyarınca verimliliği teşvik priminin ödendiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının günlük yedibuçuk saati aşan çalışmaları fazla sürelerle çalışma olarak nitelendirilip toplu iş sözleşmesi uyarınca hesaplama yapan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Somut olayda davacının Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalıştırılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamına giren bir işyerinde günde sekizbuçuk saat çalıştırıldığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Yargıtay'ın istikrarlı uygulamasına göre bu tür işlerde günlük yedibuçuk saati aşan çalışma, fazla mesai olarak nitelendirilmektedir. Buna göre davacı günlük yedibuçuk saati aşan çalışma için fazla çalışma ücretine hak kazanmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti mümkündür.

Somut olayda iş yerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 60. maddesinin (e) bendinde ise çalıştıkları normal mesai günleri için işbaşında kaldıkları saat başına, günlük mesai süresi sekizbuçuk saat ve üzerinde olan işçilere saat ücretlerinin yüzde onbeşi, günlük normal çalışma süresi yedibuçuk saat ve altında olan işçilere ise saat ücretlerinin yüzde on oranında verimliliği teşvik primi ödeneceği, fazla mesai çalışması yapılan süreler için bu primin ödenmeyeceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda iş yerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 60. maddesinin (e) bendinde ise çalıştıkları normal mesai günleri için işbaşında kaldıkları saat başına, günlük mesai süresi sekizbuçuk saat ve üzerinde olan işçilere saat ücretlerinin yüzde onbeşi, günlük normal çalışma süresi yedibuçuk saat ve altında olan işçilere ise saat ücretlerinin yüzde on oranında verimliliği teşvik primi ödeneceği, fazla mesai çalışması yapılan süreler için bu primin ödenmeyeceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

Mevcut hukuki ve fiili olgulara göre; davacının fazla sürelerle çalışma ücreti toplu iş sözleşmesi uyarınca hesaplanmalı, ancak bu çalışması sebebiyle ödenen verimliliği teşvik primi mahsup edilerek sonuca ulaşılmalıdır. Mahkemece davacının verimliliği teşvik primi alıp almadığı araştırılmaması, almışsa miktarı tespit edilerek hesaplanan fazla sürelerle çalışma ücretinden mahsup edilmemesi isabetsizdir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, 05.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8788, Karar No: 2015/11437, Tarih: 18.06.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/8788 E.  ,  2015/11437 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı S.. S.. ile davalı S.. S.. aralarındaki yardım nafakası davasına dair Çorlu 2. Aile Mahkemesinden verilen 25.06.2014 günlü ve 2013/160 E.-2014/327 K.sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 23.03.2015 günlü ve 2014/18820 E.-2015/4640 K.sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

5219 ve 5236 sayılı yasalar ile HUMK.nun 440.maddesinde öngörülen karar düzeltme sınırı 01.01.2015 tarihinden itibaren 12.690 TL'ye çıkarılmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.04.2005 tarih ve 2005/3–169 E-235 K. sayılı kararı ile nafaka davalarında temyiz ve karar düzeltmede yıllık nafaka miktarının dikkate alınacağı açıklanmıştır.

Yıllık nafaka (farkı) miktarı, karar düzeltme sınırının altındadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle karar düzeltme isteminin REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8276, Karar No: 2023/1154, Tarih: 12.04.2023

**3. Hukuk Dairesi         2022/8276 E.  ,  2023/1154 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1908 E., 2022/2134 K.

DAVA TARİHİ : 14.11.2018

KARAR : Davanın reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/1060 E., 2019/772 K.

Taraflar arasındaki kira bedelinin ve hasılat kirası ciro oranının uyarlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; davalı ile aralarında imzalanan 04.10.2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesinde aylık 13.907,99 TL sabit kira bedeli ve aylık ciro oranı üzerinden de %3 hasılat kirası ödenmesinin kararlaştırıldığını, paranın değer kaybetmesi nedeniyle günün ekonomik koşulları ve hakkaniyet kurallarına ek olarak kiralananın büyüklüğü, konumu ve emsal kiralar dikkate alındığında kira bedelinin rayicin gerisinde kaldığını ileri sürerek; kiralananın bulunduğu AVM'nin cazibe merkezi olması da gözetilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere sabit (asgari) kira bedelinin dava tarihinden itibaren 25.000 TL olarak, hasılat kirası ciro oranının ise aylık %10 olarak uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı; sözleşmede kira bedelinin artırılmasına dair hüküm bulunduğunu, tarafların sözleşme ile bağlı olup uyarlama koşullarının oluşmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayda uyarlama koşulları bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayda uyarlama koşulları bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; Türk Borçlar Kanunu'nun 138 inci maddesi uyarınca uyarlama koşullarının oluştuğunu, bilirkişi raporundaki tespitlerin iddiasını ispatladığını, enflasyonun artması, TL’nin yabancı para birimleri karşısında değer kaybetmesi sonucunda, şok devalüasyonlar ile birlikte paranın satın alma gücünün oldukça azaldığını, davalının ödediği kira bedelinin emsallerin çok altında kaldığını, uyarlama talep edilmesinin basiretli davranma yükümlülüğüne aykırılık oluşturmadığını, 2018 yılında ekonomide yaşanan olumsuzlar nedeni ile çıkartılan kararname ve tebliğlerle piyasaya müdahale edildiğini, mahkemenin gerekçesinde yer verdiği emsal kararın çok eski tarihli olması nedeniyle kabul edilemeyeceğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kira bedelini etkileyecek şekilde kiralananın niteliği, kullanma alanı, konumu, bölgedeki kira parasını da etkileyecek normalin üstündeki imar ve ticaret değişiklikleri, emsal kira paraları, vergi ve amortisman giderlerindeki artışlar, döviz kurlarındaki ani ve aşırı iniş ve çıkışlar ile ülkeyi sarsan ciddi ekonomik kriz veya doğal afetlere bağlı ödeme esaslarının yeniden düzenlenmesini gerektirecek olayların varlığına ilişkin somut delillerin bulunmadığı, kaldı ki davacının tacir olduğu ve basiretli tacir gibi davranarak para üzerindeki kısmi değişimleri öngörmek zorunda olduğu, bu itibarla İlk Derece Mahkemesince yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davanın aydınlatılma yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, aslında talebin sabit kira bedeli ve ciro kira bedelinin tespitine ilişkin olduğunu, hakimin hukuk kurallarını kendiliğinden uygulaması gerektiğini, davanın kira tespiti olarak nitelendirilmemesinin hatalı olduğunu, hukuki sebebin değiştirilmesinin davayı değiştirmek olmadığını belirterek; Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını, dosyanın yeniden görülerek kira bedelinin 2018- 2019 kira dönemi için aylık 25.000 TL ve aylık ciro oranının %10 olarak belirlenmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kira bedelinin ve hasılat kirası ciro oranının uyarlanması istemine ilişkindir.

2. Hukuki Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kira bedelinin ve hasılat kirası ciro oranının uyarlanması istemine ilişkindir.

2. Hukuki Nitelendirme

1.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.03.2021 tarihli ve 2020/9-6 E., 2021/1342 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere; temyiz incelemesinde istinaf incelemesinden farklı olarak kanuna aykırılık maddi hukuk ve usul hukuku yönünden incelenecek, maddi vakıaların denetimi ile delil değerlendirilmesine girilmeyecektir. İstinaf mahkemelerinin hukuk sistemimize girmesi ile Yargıtay bir hukuki denetim ve içtihat mercii olmuştur. Yargıtay artık denetim mahkemesi olduğundan vakıaları (istisnalar dışında) inceleyemez. Mahkemenin vakıayı tespit ederken kanuna aykırı davranması, delillerle çelişik vakıa tespitinde bulunulması, maddi vakıa tespitinin akla aykırı bir konuya ilişkin bulunması durumlarında bu durumları inceleyip bozma sebebi yapabilecektir. Ancak bu maddi vakıa incelemesi sınırlı durumlarda ve bu öngörülen hâller dâhilinde yapılabilecektir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde, Yargıtayın temyiz sebepleri ile bağlı olmaksızın kanunun açık hükmüne aykırılık hâllerini inceleyebileceği öngörülmüşse de, istinaf incelemesinde ileri sürülmediği için istinaf dairesince incelenmeyen bir konunun temyizde ileri sürülmesi durumunda, Yargıtayın bu temyiz sebebini incelemesi mümkün değildir. Diğer bir ifadeyle temyiz incelemesinin sınırlarından biri ve en önemlisi, ileri sürülen temyiz sebebinin istinafta ileri sürülüp sürülmediği ve ileri sürülen sebebin istinaf mahkemesince hukuka aykırı olarak değerlendirilip değerlendirilmediği hususudur.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilince verilen 06.02.2020 tarihli istinaf dilekçesinde; istinaf sebepleri “başvuru gerekçelerimiz” başlığı altında somutlaştırılmış olup dilekçenin tümü bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı vekilince talebin esasen kira bedelinin tespitine yönelik olduğuna dair bir istinaf sebebinin ileri sürülmediği, temyiz dilekçesinde yer verilen ifadelerin kanunun açık hükmüne aykırılık da teşkil etmediği dikkate alındığında, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacı vekilince istinaf sebebi yapılmayan ve kamu düzenine ilişkin bulunmayan hususların re’sen nazara da alınamayacağı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.