muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/5830, Karar No: 2014/19056, Tarih: 24.06.2014

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli sebebi olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli sebep teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri sebebi ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, 4721 sayılı Türk Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

4857 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca, “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.” Bu maddeye dayanılarak yapılacak değişiklik feshinde; değişiklik ve fesih bildirimlerinin yazılı yapılması ve sebeplerinin de yazılı gösterilmesi geçerlilik koşuludur.

Maktu aylık ücrette, her ay aynı miktarda bir ücretin işçinin eline geçmesi sağlanırken; yüzde/puan esaslı ücrette ise, özellikle otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde hesap pusulalarına belirli bir yüzde eklenerek müşterilerden tahsil edilmek suretiyle toplanan paraların işçilere belirli oranlarda ödenmesi sağlanmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 51. maddesinde belirtilen işyerlerinde yüzde/puan usulü ücret sisteminin uygulanması zorunlu değildir. Bu tür işyerlerinde maktu ücret uygulanabileceği gibi, bu sistemle yüzde usulü birleştirilerek karma bir sistemin benimsenmesi de mümkündür.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, işyerinde uygulanan zaman esaslı (maktu) ve yüzde/puan esaslı olmak üzere ikili ücretlendirme sisteminden, davacının yararlandığı yüzde/puan esaslı ücret sisteminin kaldırılmasına karar verildiği, söz konusu değişikliğin davacıya yazılı olarak bildirilmesine rağmen davacının değişiklik teklifini kabul etmediği, bunun üzerine iş sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 22. maddesi uyarınca feshedildiği, işverenin tüm işletmesini kapsayacak şekilde, ücret politikası ile aldığı işletmesel karar sonucunda uygulama yaptığı, bu kapsamda işletmesel kararın tutarlı bir şekilde uygulandığı ve işçilerin % 84'ünün söz konusu değişiklik teklifini kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı işverenin performansa dayalı (yüzde/puan) ücret sisteminden, maktu ücret sistemine geçişi haklı kılan zorlayıcı ekonomik bir sebep bulunmadığı belirtilmiş ise de, bu bakış açısı işletmesel kararın yerindeliği ile ilgili olup, işletmesel kararların yerindeliği yargı denetimi dışında olduğundan isabetli görülmemiştir. Davalı işverence çalışma şartlarında yapılan değişiklik geçerli sebebe dayandığından buna dayalı yapılan feshin de geçerli sebebe dayandığının kabulü gerekir. Davanın reddi gerekirken, kabulü hatalıdır.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 25,20 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 24,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 0,90 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 150,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 24.06.2014 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11649, Karar No: 2021/334, Tarih: 21.01.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/11649 E.  ,  2021/334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... 2. Sulh Hukuk ve ... 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevi yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Kısıtlı ..., ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.03.2008 tarih ve 2007/726 esas, 2008/359 karar sayılı ilamı ile TMK’nın 405. maddesi gereğince kısıtlanmış, yerleşim yeri değişikliğine izin kararı ile dosya ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin esasına kaydedilmiş, mahkemenin 18.09.2012 tarihli ek kararı ile de kısıtlıya ... vasi olarak atanmıştır.

Vasi, 24.09.2019 havale tarihli dilekçesi ile vasilik süresinin uzatılmasını talep etmiştir.

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince, 12.03.2020 tarihli ek karar ile kısıtlının “... Cad. ... Küme Evleri No:... .../...” adresinde ... Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde ikamet ettiği gerekçesiyle yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince, bakımevinde kalmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağından bahisle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” TMK m.412'de ise "Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur." hükmü yer almaktadır.

Kısıtlının, vesayetinin ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince takip edildiği, kısıtlı ya da vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla vesayet dosyasının takibinde ve vasinin talebi ile ilgili karar vermekte ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 21/01/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18097, Karar No: 2023/1021, Tarih: 01.03.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/18097 E.  ,  2023/1021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI :

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Polatlı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2016 tarihli ve 2016/44 Esas, 2016/295 Karar sayılı kararı ile sanığın cinsel taciz suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 105 inci maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrasının (d) bendi ile 43, 53 ve 58 inci maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunlukları ile tekerrür hükümlerinin uygulamasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyizi süre tutum talebinden ibarettir.

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece ''Yapılan yargılama, iddia, müşteki beyanı, sanık savunması, tanık beyanı, telefon konuşması çözümlemesi tutanakları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanığın kendisinden eşinin disiplin soruşturması hakkında yardımcı olmasını rica etmiş olan müştekiyi 14/07/2015 tarihinden başlayarak 06/08/2015 tarihine kadar çeşitli tarih ve saatlerde kendi kullanmakta olduğu ... \*\* \*\* numaralı telefon hattından arayarak ses cd çözüm tutanaklarında da tespit olunduğu şekilde ''bana 10 dakikanı ayıracaksın, en zazından bir sefer benim olman lazım'', ''ben seni öpmek istedim, bırakmadın,..sen kendini bana bırasksan neler yaprım neler'',''ben seni istiyorum,seninle bazı şeyler yaşamak istiyorum,..ucunda ölüm mü var'', ''ben sana hastayım, ben seni çok sevmişim, benim olmanı istiyorum, ben senin için herşeye katlanırım, senin için herşeyi yaparım, ...benim olmadığın müddetçe ben gidip de yapamam, ..sırf senin sıcaklığını hissetmek istedim, çünkü 2 yıldır aklımdasın, aklımdan çıkmadın,..benim sevdiğim ol'' şeklinde sözlerle olumlu karşılık alamadığı halde karşı tarafa ısrarla aramaya devam ederek ısrarla cinsel ilişki teklif ettiği, böylece cep telefonunun sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle atılı zincirleme cinsel taciz suçunu işlediği, iddiayı doğrulayan telefon konuşma kayıtları karşısında şaka olduğuna ilişkin savunmanın suçtan kurtulmaya matuf olduğu anlaşılmakla sanığın aşağıdaki şekilde cezalandırılmasına dair hüküm kurulmuştur.'' şeklindeki gerekçeyle karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Polatlı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2016 tarihli ve 2016/44 Esas, 2016/295 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1273, Karar No: 2025/6706, Tarih: 24.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/1273 E.  ,  2025/6706 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/206 E., 2024/244 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin, eşi ...'ten 03.11.2018 tarihinde boşandığını, kararın kesinleştiğini, boşandığı tarihten sonra 2 çocuğundan biri olan ... ile birlikte ortak konutta yaşamaya devam ettiğini, boşandığı eşinin ortak konuttan ayrılarak yeni bir adreste ikamet etmeye başladığını, müvekkiline yetim aylığı bağlandığını, ...'ün %99 oranında engelli olduğunu, eski eşi ile 04.08.2017 tarihinde yeniden evlendiklerini, müvekkiline bağlanan ölüm aylığının kesildiğini, Kurum tarafından 01.12.2008-23.09.2017 tarihleri arasında babasından aldığı aylığın boşanmanın muvazaalı olduğu gerekçesiyle yersiz ödenen bedelin tahsilinin istendiğini, boşanmadan sonra müvekkilinin eski eşi ile birlikte yaşamadığını, dinlenen tanıkların evlendikleri tarihten sonraki döneme yönelik beyanda bulunduklarını belirterek Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, denetmen raporunda belirtilen hususların sabit olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2020 tarihli kararı ile davacı ile bir dönem ayrı yaşadığı eşi ...'ün uyuşmazlık konusu dönemde kayıtlı oldukları tüm adreslerde zabıta marifetiyle araştırma yapıldığı, aynı binada sakin komşularının dinlendiği, bir kısım tanıkların davacı ile ...'ün birlikte yaşamadıklarını belirttikleri, bir kısım tanıkların ise bu konuda bilgilerinin olmadığını söyledikleri, bu durumda ayrı oldukları dönemde davacı ile eşinin birlikte yaşamadıklarının kabulünün yerinde olacağı kanaati ile davanın kabulüne, Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2022 tarihli kararı ile dosyada bulunan sağlık raporlarına göre ...'ün uzun zamandır başkasının bakımına muhtaç ve ciddi sağlık sorunlarının bulunduğu ve kızları tarafından bakılmakta olduğu, ...'ün ise yatalak hasta bakımında kızlarına yardım maksadıyla gelip gittiği ve ölüm aylıklarının iptaline ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; " ..Eldeki dava, Kurumca boşandığı eşiyle fiilen beraber yaşadığı gerekçesiyle ölüm aylığının kesildiğini beyanla Kurum işleminin iptali ile yeniden aylık bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davacının boşandığı eşiyle 04.08.2017 tarihinde ikinci kez evlenmesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında 28.10.2018 tarihinde yapılan yerel denetim sırasında komşu olan tanıkların davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarını beyan ettikleri, imzadan imtina ettiklerinin usulüne uygun olarak tutanağa bağlandığı, bu haliyle soruşturma raporunun geçerli olduğu, dinlenen tanıklardan yalnızca bir tanesinin denetmene verdiği ifadesini doğrulamadığı, bu haliyle birlikte yaşama olgusunun ortaya konulduğunun kabul edilmesi gerekirken delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.. " denilerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının boşandığı eşiyle 04.08.2017 tarihinde ikinci kez evlenmesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında 28.10.2018 tarihinde yapılan yerel denetim sırasında komşu olan tanıkların davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarını beyan ettikleri, imzadan imtina ettiklerinin usulüne uygun olarak tutanağa bağlandığı, bu haliyle soruşturma raporunun geçerli olduğu, dinlenen tanıklardan yalnızca bir tanesinin denetmene verdiği ifadesini doğrulamadığı, bu haliyle birlikte yaşama olgusunun ortaya konulduğunun kabul edilmesi gerektiği anlaşılmış olup davanın reddine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, kararın eksik incelmeye dayalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığından bahisle yersiz ödenen ölüm aylığının tahsiline ilişkin Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz eden vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10483, Karar No: 2022/6473, Tarih: 13.04.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/10483 E.  ,  2022/6473 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Açığa imzanın kötüye kullanılması

HÜKÜM : Mahkumiyet

1)Sanığın, katılan ...'e 500 TL borç verdiği, karşılığında kendisinin alacaklı, katılan ...'in borçlu, katılan ...'un kefil olduğu 600,00 TL bedelli senet düzenlediği, sanığın senet üzerinde tahrifat yaparak 600,00 TL'yi 60.000 TL olarak değiştirdiği ve katılanlar aleyhine icra takibi başlattığı, bu suretle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda; soruşturma aşamasında alınan kriminal raporda senet bedel kısmındaki "60.000 TL" rakamı üzerinde tahrifat yapılıp yapılmadığı, senet içeriğindeki yazı ve rakamların aynı zaman dilimi içerisinde ve farklı kalemler ile yazılıp yazılmadığı, senedin katılanlar tarafından kısmen ya da tamamen boş olarak imzalanıp sanığa verildiğinin tespit edilemediği anlaşılmakla, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından senedin bedel kısmındaki "60.000 TL" rakamı üzerinde tahrifat yapılıp yapılmadığı, senet içeriğindeki yazı ve rakamların aynı zaman dilimi içerisinde ve farklı kalemler ile yazılıp yazılmadığı, senet üzerindeki tüm yazı ve rakamların aidiyeti hususunda Adli Tıp Kurumundan kriminal rapor alınması, ayrıca suça konu senedin başlangıçta tüm unsurları ile dolu olarak mı yoksa kısmen ya da tamamen boş olarak imzalanıp sanığa verildiği hususunda katılanlar, sanık ve tanık ...'un tekrar beyanları alınarak sonucuna göre suç vasfı belirlendikten sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri yerine eksik araştırma ve inceleme ile açığa imzanın kötüye kullanılması suçundan mahkumiyet kararı verilmesi,

2-Kabule göre de;

a)Takibi şikayete tabi olan açığa imzanın kötüye kullanılması suçu yönünden 5237 sayılı TCK'nin 73. maddesinde öngörülen 6 aylık şikayetin süresinde olup olmadığı belirlenmeden mahkumiyet hükmü kurulması,

b) Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu' nun 24.03.1989 gün ve 1/2 sayılı kararında öngörüldüğü üzere, yüklenen açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçunun yazılı delille ispatı zorunlu olup, HMK'nın cevaz verdiği ayrık durumlar dışında tanıkla ispatının olanaklı olmadığı gözetilerek katılanlardan suç konusu bononun aralarındaki anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna dair yazılı delil yada yazılı delil başlangıcı kabul edilebilecek bir delil bulunup bulunmadığı hususu sorulmadan ve bu hususta bir araştırma yapmadan sanığın mahkumiyetine hükmolunması,

c)Değişen suç vasfına göre TCK’nin 209/1. maddesinde düzenlenen “açığa atılan imzanın kötüye kullanılması” suçunun uzlaştırma kapsamında kalması nedeniyle, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nin 253 ve 254. maddeleri uyarınca uzlaşma hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla hüküm kurulması yasaya aykırı,

c)Değişen suç vasfına göre TCK’nin 209/1. maddesinde düzenlenen “açığa atılan imzanın kötüye kullanılması” suçunun uzlaştırma kapsamında kalması nedeniyle, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nin 253 ve 254. maddeleri uyarınca uzlaşma hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla hüküm kurulması yasaya aykırı,

d) Sanığa isnat edilen ve üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren “açığa imzanın kötüye kullanılması” suçundan dolayı kurulan hükümden sonra 16.03.2021 tarihinde 31425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli ve 2021/81-2021/4 sayılı kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 17.10.2019 tarihli 7188 sayılı Kanunun 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, “basit yargılama usulü” yönünden Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olması nedeniyle, sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... vekili ve sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 13.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.