muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/12244, Karar No: 2016/10922, Tarih: 28.06.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/12244 E.  ,  2016/10922 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Dava : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

Hüküm : Davanın reddi

Davacının tazminat talebinin reddine ilişkin hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Gerekçeli karar başlığında, ''dava'' yerine ''suç'', ''dava tarihi'' yerine, ''suç tarihi'' ve ''suç yeri'' ibarelerine yer verilmiş olması mahallinde düzeltilebilir yazım yanlışlıkları olarak kabul edilmiş, davanın tümüyle reddedilmesi karşısında, davalı hazine yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin inceleme sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün, isteme uygun olarak ONANMASINA, 28.06.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Tazminat davasını reddeden mahalli mahkeme kararını onayan sayın çoğunluğun görüşlerine aşağıdaki gerekçelerle katılmıyoruz.

Şöyle ki;

Davacı vekili 03.07.2014 tarihli dilekçesi ile, müvekkili davacının 28 yıllık infaz koruma memuru olarak görev yaptığını, cezaevinde yatan bir hükümlünün hiçbir delile dayanmadan kişisel düşmanlık sebebi ile müvekkili davacının cezaevine uyuşturucu soktuğu iftirası attığını bu iftiranın ciddi olup olmadığı araştırılmadan ve ortada hiçbir şüphe bulunmadığı halde, arabasının, garajının ve evinin uyuşturucu köpekleri ile arandığını, bu aramanın komşularının gözü önünde yapılarak küçük düşürüldüğü, onuru kırılmış ve arama sonunda da hiçbir şey bulunamadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini ifade etmiştir.

Davacı vekili, bu kapsamda kanuna ve hukuka aykırı olan bu arama nedeniyle 20.000 lira manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini dava etmiştir.

Arama, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenen koruma tedbirlerinden biridir. Aynı Kanunun 141-144.maddelerinde koruma tedbirleri nedeniyle zarara uğrayanlar için tazminat ödenmesinin koşulları gösterilmiştir. Tazminat istemini düzenleyen 141.maddenin (1/i) fıkrasında ise suç soruşturması ve kovuşturması sırasında “Hakkında arama kararı ölçüsüz şekilde gerçekleştirilenler” için de tazminat ödenmesi kabul edilmiştir.

Arama, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenen koruma tedbirlerinden biridir. Aynı Kanunun 141-144.maddelerinde koruma tedbirleri nedeniyle zarara uğrayanlar için tazminat ödenmesinin koşulları gösterilmiştir. Tazminat istemini düzenleyen 141.maddenin (1/i) fıkrasında ise suç soruşturması ve kovuşturması sırasında “Hakkında arama kararı ölçüsüz şekilde gerçekleştirilenler” için de tazminat ödenmesi kabul edilmiştir.

Fıkradaki düzenlemeden genel olarak, tazminat isteminin haksız arama kararı veya hukuka aykırı arama kararına değil, arama kararının ölçüsüz bir şekilde yerine getirilmesine dayanması gerektiği anlamı çıksa bile, Dairemiz tarafından verilen kararlarla hukuka aykırı olarak verilen bir arama kararı için tazminat isteminde bulunulup, bulunulamayacağı tartışılmış ve ölçüsüz verilen arama kararlarının da bu kapsamda sayılacağı kabul edilmiştir.

Şüpheli veya sanıkla ilgili aramanın düzenlendiği ve aramanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan CMK’nın 116.maddesinde “Yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda somut delillere dayalı kuvvetli şüphe varsa; şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, iş yeri veya ona ait diğer yerler aranabilir” hükmüne yer verilmiştir.

Tazminat talebinin dayanağını oluşturan arama kararı bu açıdan değerlendirildiğinde, somut delile dayanmayan, içinde makul şüpheyi barındırmayan, sadece açık cezaevinde hükümlü birisinin davacının cezaevine uyuşturucu soktuğu ihbarına dayanmakta olup, talep açısından ayrıca maddenin aradığı “somut delillere dayalı kuvvetli şüphe ” bulunmamaktadır. Ceza yargılamasında şüphe her şeyden önce bir belirsizliktir, çünkü bir sonuç kesin değildir. Ancak sonucun gerçek olacağı konusunda bazı göstergeler ve tespitler vardır. Fakat kesinliğin söz konusu olmaması şüpheyi doğurur. Ceza yargılamasının temeli de aslında şüphenin yenilmesi ve gerçeğe ulaşılması amacına dayanır.

Bu yaklaşımda, bir şüphenin makul olması ne ifade eder? Eldeki verilere göre, bir sonucun gerçek olduğu hususunda somut tespitler vardır. Ancak bunlar sonucun doğruluğunu tam olarak ortaya koymamaktadır. Doğru olmakla olmamak arasında bir durum söz konusudur. Zaten şüphenin yenilmesi de bundan başka bir şey değildir.

Somut delillere dayalı kuvvetli şüphe ibaresi de yine şüphe kavramı içinde yer alan bir ihtimaldir. Bu ihtimalde gerçeklik ve doğruluk payı yüksektir, fakat şüphe halen sürmektedir. Şüphenin gücü eldeki verilere ve tespitlere dayanmaktadır. Şüphe teraziye vurulduğunda, bir sonucun gerçekliği ihtimali büyüktür. (Erdener Yurtcan, CMK’da Yapılan Değişiklikler)

Düzenlemeyle şüpheli ve sanıkların temel hak ve özgürlüklerinin korunması için önemli bir güvence sağlanmakta ve aramanın uygulanabilmesi bakımından tutuklama müessesesinde olduğu gibi somut delillere dayalı kuvvetli şüpheye yer vermektedir. (6526 sayılı Kanun değişiklik gerekçesi)

Düzenlemeyle şüpheli ve sanıkların temel hak ve özgürlüklerinin korunması için önemli bir güvence sağlanmakta ve aramanın uygulanabilmesi bakımından tutuklama müessesesinde olduğu gibi somut delillere dayalı kuvvetli şüpheye yer vermektedir. (6526 sayılı Kanun değişiklik gerekçesi)

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160/1.maddesinde “Cumhuriyet savcısının ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı” belirtilmiştir. Soruşturma makamlarının ihbarla ilgili hiçbir araştırma ve inceleme yapmadan, başka deliller toplanmadan alınan arama kararına dayanılarak davacı/şüpheli hakkında arama kararı uygulaması açıkça hukuka aykırı ve ölçüsüzdür. Bu şekildeki uygulamanın CMK’nın 116 ve 160.maddesine uygun olmadığı gibi ayrıca konut dokunulmazlığının korunmasını öngören Anayasanın 21/1.maddesindeki “usulüne göre verilmiş hakim kararı” olmadığından Anayasaya ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin özel hayatın ve aile hayatının korunmasını öngören 8/2.maddesinde öngörülen “Bu hakkın kullanılmasına bir kamu otoritesinin müdahalesi, için, demokratik bir toplumda, zorunlu olan ölçüde ve yasayla öngörülmüş olmak koşuluyla söz konusu olabilir.” hükmüne aykırılık oluşturmaktadır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yakın bir zamanda verdiği bir kararında (24 Mayıs 2011) arama kararı ile ilgili ilkeleri şu şekilde belirlemiştir.

“Sözleşmeci Devletler bazı suçlar için maddi delil toplamak amacıyla evlerde arama yapma gibi tedbirlerin gerekli olduğuna karar verebilir. AİHM, böyle durumlarda, müdahaleyi haklı göstermek için ileri sürülen gerekçelerin alaka ve yeterliliği ile orantılılık ilkesine uygunluğunu denetlemektedir.

Bu noktada AİHM, öncelikle iç hukuktaki yasa ve ilgili uygulamaların bireyleri uygun ve etkili bir şekilde suistimallere karşı güvence altına aldığından emin olmalıdır.

AİHM, daha sonra ihtilaflı müdahalenin, pratikte, izlenen amaçla orantılı olup olmadığını belirlemek için her davanın özel koşullarını incelemelidir. Bunu yaparken AİHM, aramayı gerektiren suçun ciddiyeti, arama emrinin çıkarılma koşulları ve ne şekilde çıkarıldığı, özellikle aramadan önce elde bulunan diğer delil unsurları, yine özellikle arama yapılacak yerin niteliği ve müdahalenin mantık dışı etkileri olmaması amacıyla alınan önlemler bakımından arama emrinin içeriği ve kapsamı ve son olarak da aramanın hedef aldığı kişinin itibarı üzerindeki olası yankıları gibi kıstasları dikkate almaktadır (Almanya aleyhine Buck davası, no 41604/98, prg. 45, CEDH 2005‑IV, ve Smirnov, ilgili bölüm, prg. 44).

Mevcut davada AİHM, ilk önce ihtilaflı aramanın ilgili şahıslar hakkında yürütülen bir ceza soruşturması ya da ceza davası kapsamında düzenlenmediğini not etmektedir. Başvuranların herhangi bir suçtan şüpheli oldukları ne ortaya konulmuş ve ne de iddia edilmiştir.

Mevcut davada AİHM, ilk önce ihtilaflı aramanın ilgili şahıslar hakkında yürütülen bir ceza soruşturması ya da ceza davası kapsamında düzenlenmediğini not etmektedir. Başvuranların herhangi bir suçtan şüpheli oldukları ne ortaya konulmuş ve ne de iddia edilmiştir.

Hâkimin hangi delil unsurlarına dayanarak ihtilaflı arama emrini çıkardığı açık bir şekilde ortaya konmamış, sadece emniyet müdürlüğünün Cumhuriyet savcısına gönderdiği yazıda yer alan oldukça genel, kısa ve öz açıklamalarla yetinilmiştir. Bu noktada AİHM, ceza mahkemelerinin ilgili şahısların evlerinde arama yapılmasını gerektirecek somut deliller olmadığı yönündeki tespitlerini kayda geçmektedir.

Arama emrinin içerik ve kapsamı ile ilgili olarak AİHM, belgenin kesin olmayan ifadelerle kaleme alındığını tespit etmektedir. Hâkim arama emrini verirken, hiçbir konuda sınırlama koymamış, sadece tarihini ve bunun bir defaya mahsus olduğunu belirtmiştir. Aramanın gerekçesi ve neyin arandığı hakkında hiçbir bilgi içermeyen bu emir, bu şekliyle polislere oldukça geniş bir yetki tanımıştır. Oysa AİHM’nin kanaatine göre, bir arama emrinin, aramayı yürüten polislerin belirlenen araştırma alanına uyum gösterip göstermedikleri konusunda kontrol imkânı sağlayan asgari bilgiler içermelidir (Van Rossem, ilgili bölüm, prg. 45).

Son olarak, aramanın yürütülme şekli ile ilgili olarak AİHM, arama sırasında bir hâkim/savcı ya da eski Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 97. maddesine göre bir hâkim/savcı olmadığı durumlarda yer alması gereken köy muhtarının da bulunmadığını gözlemlemektedir. AİHM, demokratik toplumun menfaati doğrultusunda konut dokunulmazlığının sağlanması dikkate alınarak yapılması gereken bu ihtilaflı müdahalenin izlenen meşru amaçla makul bir orantı göstermediği sonucuna varmaktadır. “ (AYDEMİR - TÜRKİYE DAVASI, Başvuru No: 17811/04)

Bu ilkeler ve belirlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, hakkında yapılmakta olan hiçbir soruşturma bulunmayan davacının; kimliği gizli tutulan bir hükümlü muhbirin beyanına dayanılarak aleyhinde arama yapılması hukuk devletinin hiçbir ilkesi ile bağdaşmaz. İhbarın muhatabı bu dosyada kamu görevlisi infaz koruma memuru ... ama gerçekte 75 milyonluk ülkede her bir vatandaştır. Ortada aramanın yapıldığı tarihte yürürlükteki mevzuatın aradığı somut delillere dayalı, kuvvetli şüphe bulunmadığı, aksine davacı hakkında yapılan değerlendirmelerde kendisinden şüphelenilmediği, ancak uyuşturucunun arama ile bulunabileceği belirtilmiştir. İhbarda belirtilen şekilde “uyuşturucu maddenin cezaevine sokulacağı tarih, saat” bilgisi verildiğine göre pekâlâ girişte üzeri ciddi bir şekilde aranıp herhangi bir uyuşturucu bulunduğunda arabası, garajı ve evi aranabilirdi. Ceza evine uyuşturucu sokacağı iddia edilen ancak bu iddia ispatlanmayan davacının aracının, garajının ve evinin aranması ölçüsüz bir aramadır. Özetle şüpheli veya sanığın yakalanması veya suç delillerinin bulunduğu hususunda “somut delillere dayalı kuvvetli şüphe” değerlendirmesi ve başka suretle delil elde edilme imkânının bulunup bulunmadığı ve buna ait somut gerekçeler de gösterilmek suretiyle, yukarıda belirtilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararındaki ölçütler de nazara alınarak, arama kararı verilmesi gerekirken, davacının “cezaevine uyuşturucu sokacağı” ihbarına binaen CMK’nın 160.maddesi gereğince yetkili Cumhuriyet Savcılığınca işin gerçeği araştırmaya başlanmadan, mahkemece verilen arama kararının hukuka aykırı ve ölçüsüzce verildiği aşikârdır.

Davacı 28 yıllık infaz koruma memurudur. Görevi süresince hakkında olumsuz bir sicilin olmadığı açıktır. Üzerinin, arabasının, evinin ve garajının uyuşturucu köpekleri ile aranmasında:

--Lekelenmeme hakkı ve kişilik hakları zedelenmedi mi?

-Komşuları nezdinde saygınlığı zarar görmedi mi?

-Özel hayatı ve konut dokunulmazlığı ihlal edilmedi mi?

-Aile mahremiyeti zarar görmedi mi?

-Eşi ve çocukları nezdinde onuru kırılmadı mı?

Bu sorulara “evet hiçbiri olmadı” diyebilir miyiz? Uyuşturucu köpekleri ile yapılan arama sonrasında, davacı bakımından “Şüyuu vukuundan beter= Bir şeyin dedikodusunun yapılması, onun gerçekleşmesinden daha kötüdür. (TDK)” bir hal oluşmadı mı?

O halde bu mağduriyeti gidermek gerekmez mi? Koruma tedbirlerinden zarar görenler için tazminat ödenmesi bunun için kabul edilmedi mi? Ayrıca CMK’nın Madde 141/1 (i) yanında aynı maddenin üçüncü fıkrası olan “Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.” hükmü bu zararları gidermeyi öngörmez mi?

Kral tarafından hukuksuzca gayrimenkulüne elkonulmaya çalışılan bir Alman köylüsünün krala “Berlin’de hâkimler var” dediği gibi davacının mağduriyeti için “Ankara’da hâkimler var” diyebilmesi gerekmez miydi?

Sonuç olarak;

Davacının 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45-50.maddelerinde düzenlenen “Bireysel Başvuru” hak arama yolunun açık olduğunu hatırlatarak; talep edilen miktarın sözü edilen hak ihlallerini karşılamasa bile taleple bağlı kalınarak 20.000 lira manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini düşündüğümüzden talebi reddeden mahalli mahkeme kararını onayan sayın çoğunluğun görüşlerine katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2015/27119, Karar No: 2017/11156, Tarih: 15.11.2017

**13. Hukuk Dairesi         2015/27119 E.  ,  2017/11156 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Ecza Deposu San. ve Tic. A.Ş. vekili avukat ... ile ... Üniversitesi Rektörlüğü vekili avukat ...

aralarındaki dava hakkında ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 26/02/2015 gün ve 2013/360-2015/73 sayılı hükmün taraflar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşuldu.

K A R A R

Dairemizce incelenmesine lüzum görülen, ilgili ... 14. İcra Dairesi'nin 2012/2290 Esas sayılı dosyasının, dosyaya eklendikten sonra dairemize gönderilmesi için mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15/11/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/20879, Karar No: 2018/11012, Tarih: 31.05.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/20879 E.  ,  2018/11012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca BOZULMASI hakkında .Hukuk Dairesinden çıkan kararı kapsayan 13/10/2016 gün ve 2016/9755 Esas - 2016/11323 Karar sayılı ilama karşı davacı idare vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

-K A R A R-

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davanın kabulüne dair verilen hüküm taraf vekillerinin temyizi üzerine ... . Hukuk Dairesince bozulmuş, bu karara karşı davacı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde değişiklik yapan ve dava derdest iken 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile getirilen "Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 9/10/1956 tarihi ile 4/11/1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, mülkiyet hakkından doğan talepler, bedel talep edilmesi hâlinde bedel tespiti ve diğer işlemler bu madde hükümlerine göre yapılır. Bu maddeye göre yapılacak işlemlerde öncelikle uzlaşma usulünün uygulanması dava şartıdır." şeklindeki düzenlemeyle Yasanın yürürlük tarihi olan 11.06.2013 tarihinden sonra açılan ve 09.10.1956-04.11.1983 tarihleri arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlarla ilgili olan davalarda öncelikle uzlaşma usulünün dava şartı olduğu kabul edilmiştir.

İş bu dava 6487 sayılı yasanın yürürlük tarihinden önce açıldığından işin esasına girilerek karar verilmesinin doğru olduğu ve davalı idarenin harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedildiği bu kez yapılan incelmede anlaşıldığından,

Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile;

... . Hukuk Dairesinin 13/10/2016 gün ve 2016/9755-11323 sayılı bozma ilamının kaldırılmasına karar verildikten sonra işin esasının incelenmesinde;

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu ... Mahallesi 105 ada 60 ve 61 parsel sayılı taşınmazların dava tarihindeki değerinin biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacı vekilinin temyiz titirazları yerinde değildir.

Davalı idarenin temyiz itirazlarına gelince;

Davalı idare harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesi,

Doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Bu nedenle davacı vekilinin temyiz titirazları yerinde değildir.

Davalı idarenin temyiz itirazlarına gelince;

Davalı idare harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesi,

Doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

A-Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 3. bendinin hükümden çıkarılmasına, yerine (Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafça yatırılan 2892,20 TL'nin talep halinde davacı tarafa iadesine) cümlesinin yazılmasına,

B-Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 4. bendinden (21,15 TL başvuru harcı, 2.892,20 TL peşin harç) ibaresinin çıkarılmasına, yine aynı bentten ve (6.745,65) rakamlarının çıkarılmasına, yerine (3.832,30) rakamlarının yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davacıdan peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 31/05/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/30287, Karar No: 2019/12339, Tarih: 10.12.2019

**13. Hukuk Dairesi         2016/30287 E.  ,  2019/12339 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile 21/05/2014 tarihli ... yetiştirme sözleşmesi yaptıklarını, sözleşme gereği 06/06/2014 tarihinde davalıya teslim ettikleri fideler ile ekiminin gerçekleştiğini, ürün ekim avansı olarak 15/05/2014 tarihinde 4.000,00 TL ödendiğini, teknik personelin temmuz ayında denetime çıktığı sırada davalının üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, ürünlerin bakımını yapmadığını gördüklerinden bu hususun da Sulh Hukuk Mahkemesinde tespitini yaptırdıklarını, yine sözleşmenin 9. maddesine göre de ihtar çekildiğini, davalının buna rağmen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle de zarara uğradığını belirterek sözleşmenin 7. maddesi gereğince yazılı olan 120.000 TL cezai şartı, davalıya ve onun adına üçüncü kişilere yaptığı ödemeler olan fide bedeli ile 4.000,00 TL avans olmak üzere toplam 133.105,37 TL'nin yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı; ilk ekim avansının geç ve domates fideleriyle birlikte aynı gün gönderildiğini ve o tarihte çok yağan yağmurlardan dolayı yerlerini hazırlamanın mümkün olmadığını, kuru da olsa mümkün olmayacağını, fide zayıatı sebebiyle de eksik kalan yerlere ticari domates dikmek zorunda kaldığını, 15 dönüm çeri dikilebildiğini, bilgi, ilaç, gübre bakım desteği verilmediğini, hasat avansı gönderilmediğini, ara çapalama işinin de yağışlardan dolayı geciktiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Uyuşmazlık, tarafların imzaladıkları 21/05/2014 tarihli ... Yetiştirme Sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri hususundan kaynaklanmaktadır. Buna göre davacı, domates fidesini temin ve ürün ekim avansı verilmesi borcu; davalı da, belirlenen şart ve niteliklerdeki ürünü davacı için yetiştirip teslim etme borcu altındadır. Davalının, ilk ekim avansının geç ve domates fideleriyle birlikte aynı gün gönderilmesi nedeni ile ve o tarihte yağan yağmurlardan dolayı yerlerini hazırlamanın mümkün olmadığını savunması nedeniyle Mahkemece, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Genel Müdürlüğüne yazı yazılarak belirtilen tarihlerdeki günlük yağış ve hadise devam saatlerinin sinoptik kayıtlarını dosya arasına alınmıştır. Yine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne yazılan müzekkere ile 2014 yılına ait ... ortalama üretim miktarı sorulmuş ve gelen cevabi yazı ile birlikte çeri domatesinin bölgede mutad olarak üretiminin yapılmaması nedeniyle yıllar itibari ile hazırlanan mutad ürün listesinde yer almadığının tespit edildiğine değinilmiştir. Bu yazılara dayanılarak, davacı şirketin söz konusu ürünün yetiştirilebilme alanlarının, toprak yapısının, ikliminin,tohum ve çimlenme özellikleri, ekim-dikimi, gübreleme, sulama vs gibi hususların ürün yetiştirmeye uygun olup olmadığı hususunda gerekli araştırma ve özenin yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, 6100 sayılı HMK’nun 266. maddesine göre, Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.

Uyuşmazlığın çözümünde, bilimsel teknik inceleme gerektiği açıktır. Ne var ki bilimsel inceleme gerektirmesine rağmen Mahkemece bilirkişi raporu alınmadan, gelen cevabi yazılar üzerine bilimsel olmayan değerlendirilmeler yapılmak suretiyle hüküm kurulmuştur, bu husus açıkça hatalıdır. O halde, mahkemece, bu konuda rapor düzenlemeye ehil ve donanımlı 3 kişilik, ... mühendisi bilirkişi heyetinden, özellikle yağış nedeniyle fidelerin ekilip ekilemeyeceği, ekilemeyecekse ne kadar süre ve ne şekilde muhafaza edilebileceği, yine ürünün istenen vasıf ve miktarda elde edilememesinin nedenlerinin, tarafların diğer iddia ve savunmaları ile yargılama sırasında alınan yazıların da değerlendirilmesi suretiyle açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınması, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

2-Davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, 2. bent gereğince davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan 29,20 TL harcın davacı iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/12/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.