muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2004/158, Karar No: 2005/58, Tarih: 31.05.2005

İthalatçı tarafından ihracatçı lehine açtırılan kabul kredilerinde poliçeye kabul veya aval imzası koyan bankanın ihracatçıya karşı rücu ( geri isteme ) hakkı yoktur. Banka poliçe bedelini ancak ithalatçıdan tahsil edebilecektir.

İthalatçı, bankaca kabul veya avalize edilen poliçelerin bedellerini karşılayacak parayı poliçe vadelerinden önce bankaya yatırmakla yükümlüdür.

Tüm dosya da sunulu belgeler birlikte değerlendirildiğinde;

Sanıklardan Mualla Halistürk, Ender Altun, H. Barbaros Olcay ve Muazzez Ela açısından firma istihbarat raporlarının eski olduğu ve güncelleştirilmediği, firma durumlarının izlenmediği, firma faaliyet alanlarına ve yaptığı yatırımlara nazaran çok üstünde kredi kullandırıldığı, Gümrüklere verilen KDV ertelenmesine ilişkin kredilerin nakit kredi olarak kullandırıldığı, Dempa ve Dempanel A.Ş. tarafından Estone ve TFP emrine düzenlenen bono ve poliçelere usulsüz aval verildiği ve böylelikle müşteki bankanın zararına neden olunduğu iddiasıyla suçlandıkları,

Diğer sanıklar Yahya Murat Demirel, Gökalp Baştürk, Şaban Ayhan Tatlıgil, Emine Mehtap Ceylan ise hile ve desise ile bankayı aldatacak mahiyette hataya düşürmek suretiyle tahsis edilmeyecek kredinin tahsisini sağladıkları ve böylelikle banka zararına sebep oldukları iddia edildiği anlaşılmıştır.

Müşteki bankanın Levent Şubesi otorize kredi müşterilerinden;

Dempa A.Ş. Banka Yönetim Kurulunun 6 ayrı kararıyla toplamı 42.700 milyon dolar ve 3 trilyon TL. olmak üzere;

Dövizi natık teminat mektubu, ithalat kabul kredisi ve TL teminat mektubu olmak üzere tamamı gayri nakdi kredi kullanmıştır.

Dempanel A.Ş. ise Banka Yönetim Kurulunun 5 ayrı kararıyla toplam 30 milyon dolar ve 1.5 trilyon TL. olmak üzere;

Dövizi natık teminat mektubu, TL teminat mektubu olarak tamamı gayri nakdi kredi kullanmıştır.

Era A.Ş. banka yönetim kurulunun 10.06.1996 tarih, 19 sayılı kararı ile 7.500.000.-USD tutarında dövize natık teminat mektubu kullanmıştır.

Universal A.Ş. banka yönetim kurulunun 10.06.1997 tarih, 19 sayılı kararı ile 8.000.000.-USD tutarında dövize natık teminat mektubu kullanmıştır.

Bu şirketler ile, müşteki banka arasında 1994 yılında başlayan kredi ilişkisinin 1997 yılı başlarına kadar, her hangi bir sorun yaşanmadan devam ettiği anlaşılmıştır.

BDDK yeminli murakıplar kurulunun 30.11.2001 gün ve 1 sayılı raporuna göre;

Dempa A.Ş. lehine açılan ve kullandırılan kredilerin Tasfiye Olunacak Alacaklar hesabında izlenen miktarının 49.623.268, 53 USD, 8.484.109, 96 DEM olduğu,

Dempanel A.Ş. lehine açılan ve kullandırılan kredilerin Tasfiye Olunacak Alacaklar hesabında izlenen miktarının 34.920.917, 58 USD, 3.213.131, 94 DEM olduğu,

Era Finansal Kiralama A.Ş. lehine açılan ve kullandırılan kredilerin Tasfiye Olunacak Alacaklar hesabında izlenen miktarının 9.825.000 USD olduğu, buna karşılık;

01.10.1999 tarihinde 1.000.000 USD,

02.11.1999 tarihinde 1.950.000 USD,

Dempanel A.Ş. lehine açılan ve kullandırılan kredilerin Tasfiye Olunacak Alacaklar hesabında izlenen miktarının 34.920.917, 58 USD, 3.213.131, 94 DEM olduğu,

Era Finansal Kiralama A.Ş. lehine açılan ve kullandırılan kredilerin Tasfiye Olunacak Alacaklar hesabında izlenen miktarının 9.825.000 USD olduğu, buna karşılık;

01.10.1999 tarihinde 1.000.000 USD,

02.11.1999 tarihinde 1.950.000 USD,

01.12.1999 tarihinde 1.950.000 USD, olmak üzere toplam 4.900.000 USD ödeme yapıldığı ardından kalan bakiye 4.925.000 USD'nin takip hesaplarında izlendiği,

Üniversal A.Ş. lehine açılan ve kullandırılan kredilerin Tasfiye Olunacak Alacaklar hesabında izlenen miktarının 2.871.129, 1 USD, 9.767.711, 55 DEM olduğu tespit edilmiştir.

Böylelikle davaya konu dört şirketin müşteki bankadan kullanmış olduğu kredilerin döviz cinsinden toplamının 92.340.315, 21 USD, 21.464.953, 45 DEM olduğu tespit edilmiştir.

Bankaca verilen işbu kredilere teminat olarak Şevket Demirel Holding ve Yahya Murat Demirel'in şahsi kefaletlerinin yanı sıra Dolar bazında çeşitli derecelerde 141.3.93.119 USD bedelli taşınmaz ipoteği tesis edildiği görülmektedir.

Dempa ve Demparel A.Ş.nine tahsis edilen gayri nakdi kredilerin geri ödemesinde yaşanan aksaklık nedeniyle;

Banka yönetim kurulunun 09.11.1998 tarih ve 38-64 sayılı kararına istinaden bir ödeme planı düzenlenmiş ve buna göre:

9.680.000.-USD tutarının 1998 yılı sonuna kadar, kalan bölümün ise 31.03.1999 tarihine kadar ödenerek tasfiye edilmesine karar verilmiştir.

Ayrıca bunların dışında kalan henüz vadesi gelmemiş tüm kredilerinde bankadan sağlanacak 5 yıl vadeli dış garanti ile yenilenmesi ve 1999-2000 yılında sona erecek aval ve garantilerin her yıl 1/3 oranında düşürülmesine karar verildiği görülmektedir.

Daha sonra banka ile borçlu firmalar arasında Yönetim Kurulunun 15.07.1999 tarihli ve 102 sayılı kararı gereğince borç tasfiye protokolünün imzalandığı tespit edilmiştir.

Bu protokolün imzalandığı tarihte banka tarafından firmalar aleyhine, başlatılmış bir icra takibine de rastlanılmamıştır.

Müşteki bankadan, kredi kullanan bu firmaların 1998 - 2000 yılları arasında, toplam 52.818.449 USD ödeme yaptığı, ayrıca,

Sümerbank A.Ş. tarafından Dempa A.Ş. lehine Estone SA emrine düzenlenen bonolara verilen faizin teminatı olarak,

01.07.1998 tarihli 17.12.1999 vadeli 10.010.957 USD teminat mektubunu bankaya ibraz ettiği anlaşılmaktadır.

Kredi kullanan bu firmaların ödedikleri bu meblağa karşılık bankaya daha önceden vermiş oldukları ipotekleri ve teminatları azalmaya yönelik her hangi bir girişimde bulunmadıkları görülmektedir.

TC. Merkez Bankası Dış ilişkiler Müdürlüğü'nün Mart 1992 tarihli sermaye hareketleri talimatının III. Bölüm A kısım 3-V maddesine göre;

Türkiye'de yerleşik kişilerin yurtdışından ayni veya nakdi kredi temin etmeleri bu kredilere bankalar veya özel finans kurumlan aracılığı ile ( Garanti vererek veya vermeksizin ) kullanmaları serbesttir.

TC. Merkez Bankası Dış ilişkiler Müdürlüğü'nün Mart 1992 tarihli sermaye hareketleri talimatının III. Bölüm A kısım 3-V maddesine göre;

Türkiye'de yerleşik kişilerin yurtdışından ayni veya nakdi kredi temin etmeleri bu kredilere bankalar veya özel finans kurumlan aracılığı ile ( Garanti vererek veya vermeksizin ) kullanmaları serbesttir.

Bu talimat çerçevesinde bankadan teminat mektubu şeklinde gayrinakdi krediler kullanılmış olduğu, ancak yabancı bankaların yurtdışı kaynaklı kredilerde Türkiye'deki ekonomik durumu ileri sürerek teminat mektuplarının henüz süresi dolmadan paraya çevrilmesini istemeleri üzerine müşteki Halk Bankası Dış İlişkiler Müdürlüğünün yurtdışındaki kreditör kuruluşlarından finansman arayışına girmiş oldukları anlaşılmaktadır.

Bankanın aval verdiği kredilere teminatı olarak müşteki bankanın kredi müşterisi olan firmalar tarafından %200 oranında teminat verilmiştir.

Düzenlenen poliçe veya bonolarda alacaklı olarak gözüken Estone Financial SA ve TFP International Ltd Şti. yurtdışında yerleşik şirketlerdir.

Poliçe veya bonoya aval verilmesinin tek nedeni kredi müşterisinin borçlu olarak imza koyduğu kambiyo senedini güçlendirmektir.

Bankanın avali bulunan bono ve poliçelerin ıskonto talebiyle verildiği BB Aval tarafından pek çok kez aval verilen poliçe ve bonoların, Halk Bankası A.Ş. Genel Müdürlük birimlerince onaylandığı anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulu belgelerden bankanın Levent Şubesi nezdinde Demirel Grubuna açılan kredilere ilişkin yapılan denetimlerden,

09.07.1998 tarih ve 1 Sayılı, 01.09.2000 tarih ve 3 sayılı İnceleme Raporlarında;

Sanıklar Mualla Halistürk ve Ender Altun'un kredi kullanım koşullarına aykırı olarak işlemler yaptıkları ancak depasmanı giderme çabalarının da olduğu, belirtilmiştir.

Bu açıdan bakıldığında; Sanıklar Mualla Halistürk ve Ender Altun'un 1997 yılından itibaren depasmana yol açan işlemleri yaptıkları, Dempa A.Ş., Dempanel A.Ş., Era A.Ş., Universal A.S. lehine çeşitli poliçe ve bonolara aval verdikleri Bankanın Genel Müdürlük birimleri tarafından bilinmekte ve fakat engel olunmamaktadır

Sanıkların yaptıkları her türlü işlemi saklamaksızın gerekli amirlerine bildirmek suretiyle yaptıkları, kredi kullanım koşullarına aykırı işlemlerinin olağan teftişlerde tespit edilmesine karşın üstü kapalı olarak onaylandığı kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle sanıklar Mualla Halistürk ve Ender Altun'un kredi kullanım koşullarına aykırı ve depasmana yol açan işlem ve eylemleri, banka yönetiminin bilgisi içerisinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Bilahare, depasmanın büyümesi ve verilen kredilerin tahsilinde güçlük çekilmesi üzerine, üst yönetimin önceden bildiği ve onayladığı işlemlerden dolayı sanıkları, sorumlu tuttukları anlaşılmaktadır.

Bu nedenle sanıklar Mualla Halistürk ve Ender Altun'un kredi kullanım koşullarına aykırı ve depasmana yol açan işlem ve eylemleri, banka yönetiminin bilgisi içerisinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Bilahare, depasmanın büyümesi ve verilen kredilerin tahsilinde güçlük çekilmesi üzerine, üst yönetimin önceden bildiği ve onayladığı işlemlerden dolayı sanıkları, sorumlu tuttukları anlaşılmaktadır.

Bu verilere göre, Levent şubesi müdürü sanık Mualla Halistürk ve müdür yardımcısı Ender Altun'un açılmaması gereken kredilerin tahsisini sağlamak amacıyla, bankaya karşı hile ve desise teşkil eden eylemleri tespit edilemediğinden üzerlerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Çünkü her iki sanık tarafından banka üst yönetimini hataya düşürecek, verilmemesi gereken bir kredinin tahsisini kolaylaştıracak, depasman oluşturan işlemleri örtbas etme girişimi şeklinde hile ve desise teşkil edebilecek işlem ve eylemlerine rastlanılmamıştır.

Sanıkların davaya konu şirketler lehine birtakım bono ve poliçelere aval verdikten sonra, onay için üst yönetime sundukları ve Genel Müdürlükçe de yapılan bu işlemlerin onaylandığı ayrıca depasmanların üst yönetimin bilgisi dahilinde gerçekleştirildiği kanaatine varılmıştır.

Sanıklar Mualla Halistürk ve Ender Altun'un eylemlerinin Bankalar Kanunu yönünden değerlendirilmesi şu şekildedir:

Ticari krediler uygulama talimatının 10. maddesine göre, Banka ile kredi ilişkisine girecek firmalara istihbarat raporlarındaki bilanço rakamlarına göre serbest varlığının;

a- %50 oranında açık kredi kullandırılmasına,

b- Şubelerin olumlu görüş ve önerisi ile piyasa itibarı olan varlıklı, deneyimli, moralitesi ve kredibilitesi yüksek firmalara şahsi ve maddi teminatları yeterli olması halinde serbest varlığa bağlı kalmaksızın kredi tespitinde Genel Müdürlük yetkilidir.

Şubelere tahsis edilen nakit ve gayri nakdi kredi limitlerinde meydana gelen aşımlara depasman denilmektedir.

Ticari krediler genel esasları yönetmeliğinin 19. ve talimatının 10. maddesi uyarınca:

a- Şubelerce genel ve özel plasman limitlerinde aşım yapılamaz.

b- Bir firmaya saptanan limitin üzerinde kredi kullandıramaz.

Dosya kapsamındaki verilere göre sanıkların 1997 yılından itibaren devam eden depasmana yer veren işlemlerin, teftişlerde de tespit edilmesine rağmen bir işlem yapılmaması, bunların banka üst yönetiminin bilgisi dahilinde gerçekleştiği kanaati hasıl olmaktadır.

Kaldı ki, depasmana ilişkin düzenlemeyi öngören ve olay tarihinde yürürlükte olan 3182 sayılı Bankalar Kanununun 44. maddesi 23.06.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile yürürlükten kaldırmıştır.

Kredi açma yetkileri 4389 sayılı Bankalar Kanununun 9.1-C bendinde düzenlenmiştir. Ancak bu düzenlemeye aykırılığın, ne idari ne de cezai bir müeyyidesi 4389 sayılı Kanunda öngörülmemiştir.

Kaldı ki, depasmana ilişkin düzenlemeyi öngören ve olay tarihinde yürürlükte olan 3182 sayılı Bankalar Kanununun 44. maddesi 23.06.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile yürürlükten kaldırmıştır.

Kredi açma yetkileri 4389 sayılı Bankalar Kanununun 9.1-C bendinde düzenlenmiştir. Ancak bu düzenlemeye aykırılığın, ne idari ne de cezai bir müeyyidesi 4389 sayılı Kanunda öngörülmemiştir.

Bu nedenle sözkonusu depasmana dair suç isnadına dayalı olarak, sanıklar hakkında TCK madde 2/2 uyarınca cezai sorumluluğunu gerektiren bir halin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Nitekim bu durum, BDDK Bankalar Yeminli Murakıplar Kurulunun; 30.11.2001 gün ve 1 sayılı raporunun 9. sahifesinde de belirtilmiştir.

Ayrıca Sanıklar, Mualla Halistürk ve Ender Altun hakkında 3182 sayılı Bankalar Kanunu 38. maddesinde düzenlenen kredi sınırlarının aşıldığı iddiasıyla açılan ve Ankara 2. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen 1999/8 E, 2001/2000 K sayılı kararda:

Sanıkların suç ve dava tarihinden sonra 23.06.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4389 sayılı Bankalar kanununun 11. maddesi delaletiyle 21/1'e bendi uyarınca idari para cezasını öngördüğü belirtilerek görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

Bu belirlemeler sanıklar Mualla Halistürk ve Ender Altun'un yürürlükteki Bankalar Kanunu hükümleri gereğince sorumluluğunu gerektiren bir eylemlerinin bulunmadığını ortaya koymaktadır.

Banka Genel Müdür Yardımcısı sanık H.Barbaros Olcay'a yöneltilen suç isnadı ise, Dempa. A.Ş. lehine 3 trilyon ve Dempanel A.Ş. lehine 1, 5 trilyon bedelli KDV erteletmesi için TL bazında Gümrüğe hitaben teminat mektubu kredisi kullandırılması şeklindeki kararı resen dövize natık teminat mektubu verilmesi haline dönüştürdüğü, böylelikle Yönetim Kurulu Kararını şahsen değiştirdiği ve böylelikle banka zararına yol açtığı şeklindedir.

Bankalar tarafından kimi müşteriler lehine onaylanan nakdi veya gayrinakdi kredi bazen müşterinin talebi doğrultusunda, bazen de banka tarafından görüş farklılaşması nedeniyle onaylanan nakdi kredi sonradan gayrinakdi krediye veya gayrinakdi kredi nakdi krediye dönüştürülebilir.

Doğaldır ki gayrinakdi kredi nakdi hale dönüştüğünde risk ve yapısı yeniden gözden geçirilir, gerekirse arttırılır.

Ancak sanık H.Barbaros Olcay tarafından Dempa ve Dempanel'e TL cinsinden teminat mektubu kullandırılmasına ilişkin kararın Döviz cinsinden teminat mektubuna değiştirilmesi kredinin "dönüştürülmesi" değildir,

Yeni teminat mektubunun içeriğinin öncekinden limit açısından farklı olmaması halinde yani toplamı önceki kararı aşmaması halinde her ikisi de gayrinakdi kredidir.

Doğaldır ki gayrinakdi kredi nakdi hale dönüştüğünde risk ve yapısı yeniden gözden geçirilir, gerekirse arttırılır.

Ancak sanık H.Barbaros Olcay tarafından Dempa ve Dempanel'e TL cinsinden teminat mektubu kullandırılmasına ilişkin kararın Döviz cinsinden teminat mektubuna değiştirilmesi kredinin "dönüştürülmesi" değildir,

Yeni teminat mektubunun içeriğinin öncekinden limit açısından farklı olmaması halinde yani toplamı önceki kararı aşmaması halinde her ikisi de gayrinakdi kredidir.

Bu hususta Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı'nın Soruşturma izni için düzenlediği, yazının 6. sayfa son paragrafında, anılan toplam 4.5 trilyon bedelli Dövize Natık Teminat Mektubu ile ilgili olarak, Dempa ve Dempanel firmalarına tahsis edilen; toplam 4.500.000.000.000 TL'lik ( gümrüklere verilen ) teminat mektuplarının kullanılmadığı ve geri iade edildiğinden herhangi bir riskin ve banka zararının söz konusu olmadığı belirtilmiştir.

Kredinin gayrinakdi onaylanması ve limitinde herhangi bir değişiklik yapılmaması daha önceden TL bazında alınan gayrimenkul teminatlarının dövize endeksli hale getirilerek bankanın bu riskinin güvence altına alınması nedenleri ile sanığın telefon teyidi ile dövize natık teminat mektubu kredisi verilmesindeki onayı olağan bankacılık işlemi olarak teammüllere uygun olduğu ve Bankalar Kanunu yönünden de herhangi bir suç teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Bu nedenle sanık H. Barbaros Olcay acısından da, üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı kanaati hasıl olmuştur.

Tüm dosya münderecatında,

Ticari krediler müdürü olarak görev yapan Sanık Muazzez Ela'nın davaya konu dört adet firmaya kredi tahsisinde kandıracak mahiyette banka yetkililerini hataya düşürecek hile ve desise teşkil eden işlem ve eylemine rastlanmamıştır.

Sanık Muazzez Ela'nın Levent şubesindeki depasman, aval verilmesi konularının tespiti zımnında şubeye teftiş gönderilmesini talep ettiği gelen raporu üst yönetime bekletmeksizin sunduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle sanık Muazzez Ela'nın üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı kanaati hasıl olmuştur.

Banka çalışanı olmayan sanıklar, Yahya Murat Demirel, Gökalp Baştürk, Şaban Ayhan Tatlıgil, Emine Mehtap Ceylan'ın eylemlerinin değerlendirmesinde ise,

Sanık Yahya Murat Demirel'in olay tarihinde; Finans, Sigorta, Üretim Pazarlama, Leasing gibi sektörün önde gelen şirketleri olan Dempa Pazarlama, Dempanel, Era ve Üniversal A.Ş. gibi pek çok firmayı bünyesinde barındıran bir holdingin sahibi olduğu,

Diğer sanıklar Şaban Ayhan Tatlıgil, Emine Mehtap Ceylan ve Gökalp Baştürk'ün ise, bu şirketlerin yetkilileri olduğu anlaşılmaktadır.

Firmaların banka ile 1994 yılında kredi ilişkileri başladığı, konu şirketlerin, birçok bankanın kredi müşterisi olabilecek yeterliliği haiz olduğu görülmektedir.

Nitekim bu durum banka müfettişi Uğur Belovacıklı tarafından hazırlanan raporunda da belirtilmiştir.

Diğer sanıklar Şaban Ayhan Tatlıgil, Emine Mehtap Ceylan ve Gökalp Baştürk'ün ise, bu şirketlerin yetkilileri olduğu anlaşılmaktadır.

Firmaların banka ile 1994 yılında kredi ilişkileri başladığı, konu şirketlerin, birçok bankanın kredi müşterisi olabilecek yeterliliği haiz olduğu görülmektedir.

Nitekim bu durum banka müfettişi Uğur Belovacıklı tarafından hazırlanan raporunda da belirtilmiştir.

Bu firmalar kredileri kullandıkları tarihlerde bankanın riskinin çok üzerinde gayri menkul ipoteği vs. teminat vermek sureti ile kredileri tahkim ederek teminatlandırmış, 1998 senesinde yapılan borç tasfiye protokolünde; daha önceden verilen teminatlara ilaveten şirketin, Murat Demirel ve Şevket Demirel Holding A.Ş.nin kefaletini alarak teminatı güçlendirmiştir.

Bu şirketlerin ticari faaliyetleri, mali yapısı ve bankaya vermiş oldukları teminat tutarları kullandıkları kredileri fazlası ile karşılamaya yeterlidir.

Nitekim bu durum Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı'nın Haziran 2001 tarihli inceleme raporunda açıkça belirtilmiştir.

Davaya, konu kredi işlemlerinde 52.818.449.-USD tutarında nakit tahsilat yapıldığı, ayrıca;

Sümerbank A.Ş. tarafından 01.07.1998 tarihli ve 17.12.1999 vadeli 10.010.957.-USD tutarındaki teminat mektubunun Dempa A.Ş. lehine Estone SA emrine düzenlenen bonolara verilen faizin teminatı olarak verildiği, gözönünde bulundurulduğunda, firmanın krediyi geri ödeme konusunda büyük bir çaba gösterdiği görülmektedir.

Taraflar arasında 1998 senesinde her hangi bir icra takibine başlanmadan borç tasfiye protokolünün düzenlenmiş olması ve protokole bağlı olarak;

1998 senesinde yapılan 23.523.345 USD tutarındaki ödemeye ilaveten

1999 senesinde yapılan 22.323.776 USD,

2000 senesinde yapılan 6.971.328 USD tutarında ödemenin yapılmış olması da bu durumu desteklemektedir.

Firmaların 1998 senesinde yaşadıkları ekonomik dar boğaza dayalı olarak geri ödemelerde aksamalar yapmış olmalarını, derhal dolandırıcılık suçunun oluştuğu şeklinde değerlendirmek mümkün değildir.

Yeterli niteliklere haiz olan firmaların gayrimenkul ipoteği, kefalet ve sair teminatlar verildikten ve kredinin büyük bir bölümünü ödedikten sonra mali açıdan güç duruma düşerek ödemeleri yerine getirmemesi hali, taraflar arasında cereyan eden bir özel hukuk ihtilafıdır.

Ceza yargılamasını gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.

Kamu İktisadi Teşebbüsü olan Türkiye Halk Bankası A.Ş. aynı zamanda tüzel kişi taciridir. Kamu parasını harcamada basiretli bir tacir gibi davranmak tüm KİT personelinin yükümlülüğüdür.

Müşterisine kullandırdığı krediye karşılık teminatlarını, riski, ödeme potansiyelini gözetmek ve kollamak durumundadır.

Dosyada kaydi şirket olduğu için yakınılan, Estone veya TFP gibi şirketlerin mali yapısı ortakları, bilançoları, verimlilikleri ölçülebilir, değerlendirilebilir olgulardır.

Şirketin yurtdışında kurulu bulunması hiçbir şekilde araştırmaya engel değildir.

Müşterisine kullandırdığı krediye karşılık teminatlarını, riski, ödeme potansiyelini gözetmek ve kollamak durumundadır.

Dosyada kaydi şirket olduğu için yakınılan, Estone veya TFP gibi şirketlerin mali yapısı ortakları, bilançoları, verimlilikleri ölçülebilir, değerlendirilebilir olgulardır.

Şirketin yurtdışında kurulu bulunması hiçbir şekilde araştırmaya engel değildir.

Krediyi verdikten çok sonra şirketlerin tabela şirketi olduğu, adresinin posta kutusu veya paralı adres olduğunun iddia edilmesi kamuya var olan inancın sarsılmasına neden olacaktır.

Çünkü alacaklısı bu şirketler, borçlusunun Dempa, Dempanel, Era ve Universal olan poliçe veya bonolara aval verilirken banka dışında çalışan sanıkların anılan şirketleri gizlemedikleri, kayıtlarını tahrif etmedikleri, sahte belge veya bilgi göstermedikleri dosyadan bellidir.

Kaldı ki dava konusu işlemlerde Estone ve TFP'nin iddia edildiği üzere kaydi şirket olmasının verilen krediler ve konulan avaller açısından hiçbir önemi bulunmamaktadır.

Çünkü aval verilen bono veya poliçelerdeki alacaklı firmanın kim olduğunun bir ehemmiyeti yoktur. Burada önemli olan lehine aval verilen firmaların yani somut olayda Dempa ve Dempanel şirketlerinin mali yapısını incelenip teminatlandırmaktır.

Bu şirketlerin mali yapısının poliçe veya senetlere aval verilmesine yeterli niteliği haiz olduğu ayrıca %200 oranında teminat alınarak olası riskin güvence altına alındığı görülmektedir.

Dosya kapsamında yer alan veriler uyarınca Estone ve TFP isimli şirketlerin kaydi şirket olduklarına dair bir tespite rastlanılmamıştır.

Sanıkların Müşteki banka ile banka Yönetim Kurulunun, 15.07.1999 tarihli ve 102 sayılı kararı gereğince Borç Tasfiye Protokolü imzalanmış ve işbu protokol uyarınca 52.818.449 USD ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca Sümerbank A.Ş. tarafından Dempa A.Ş. lehine Estone SA emrine düzenlenen bonolara verilen faizin teminatı olarak, 01.07.1998 tarihli 17.12.1999 vadeli 10.010.957 USD teminat mektubunun bulunduğu tespit edilmiştir.

1998 yılında firmaların ekonomik dar boğaza girmelerinin ardından 1999 senesinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından sanık Yahya Murat Demirel'e ait Egebank'a el konulması ile gelişen süreç çerçevesinde ödemelerin aksaması nedeniyle sanıklara atılı suçların 1997 tarihli olmasına karşın, 2001 yılında kovuşturulmasının istenmesinin tahsilatı hızlandırmak amacına matuf olduğu anlaşılmaktadır.

Tarafların Genel Kredi Sözleşmelerini imzalama aşamasından, kredi kullanımına ve verilen kredilerin tasfiyesine kadar olan tüm aşamaların, olağan bankacılık faaliyeti olduğu ve hukuki bir sürecin devamı niteliğinde bulunduğu kanısına varılmıştır.