muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/3033, Karar No: 2013/25105, Tarih: 20.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/3033 E.  ,  2013/25105 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2010/211-2012/991

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Dr. ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 09.03.2009 tarihli iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunudur.

1)5510 sayılı Kanunun İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21’inci madde hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücuan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

Somut olayda, derdest ceza dosyasında alınan kusur raporunda; davalılar ..., ...'nun 2. derece, ...'ın 1. derece, sigortalının ise 3. derece kusurlu bulunduğunun belirtildiği anlaşılmakta olup, hükme esas alınan kusur raporunda ise; davalı işverenin % 75, sigortalının ise % 25 oranında

kusurlu bulunduğu görülmüştür. Mahkemece ceza dosyası celbedilerek; raporlar arasındaki çelişki; İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulundan alınacak raporla giderilmelidir.

2)Dosya içerisinde Kurum tarafından gönderilen haksahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelire ilişkin cevabi yazıda belirtilen ilk peşin değerli gelirlere ilişkin tutarlar ile dava dilekçesi ekinde yer alan hak sahiplerine ilişkin peşin sermaye değeri hesapları tablolarındaki tutarlar arasındaki çelişki olduğu anlaşılmakla; çelişkinin nedeni davalı Kurumdan sorularak varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

2)Dosya içerisinde Kurum tarafından gönderilen haksahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelire ilişkin cevabi yazıda belirtilen ilk peşin değerli gelirlere ilişkin tutarlar ile dava dilekçesi ekinde yer alan hak sahiplerine ilişkin peşin sermaye değeri hesapları tablolarındaki tutarlar arasındaki çelişki olduğu anlaşılmakla; çelişkinin nedeni davalı Kurumdan sorularak varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca kusur raporları arasındaki ve peşin sermaye değeri miktarlarına ilişkin çelişki giderilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/43, Karar No: 2021/3205, Tarih: 06.04.2021

**8. Hukuk Dairesi         2021/43 E.  ,  2021/3205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi, Yıkım

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

EK KARAR TARİHİ : 11/09/2020

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.02.2020 tarihli ve 2017/454 Esas, 2020/82 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Mahkemece 11.09.2020 tarihli ek karar ile istinaf başvurusunun reddedilmesi üzerine, bir kısım davalılar vekili tarafından 11.09.2020 tarihli ek karar istinaf edilmiş olmakla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez bir kısım davalılar vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili tarafından açılan elatmanın önlenmesi ve yıkım talepli davada; İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, İlk Derece Mahkemesinin 11.09.2020 tarihli ek kararı ile kesin süre içinde muhtıra ile bildirilen harcın ikmal edilmediğinden bahisle istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiş, anılan ek karar yine bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmesi üzerine, karar, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Dosya içerisindeki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde;

İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne dair karara karşı bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İlk Derece Mahkemesince 09.07.2020 tarihinde muhtıra düzenlenerek başvuru yapan birkısım davalılar vekilinden 1.909,50 TL istinaf nispi karar harcının yatırılmasının istendiği, söz konusu muhtıranın 23.07.2020 tarihinde muhataba tebliğ edildiği, verilen kesin süre içinde istinaf yoluna başvuran bir kısım davalılar vekili tarafından dosyaya 1.909,50 TL yatırıldığı, ancak harç tahsili yerine gider avansı olarak tahsilat yapıldığı anlaşılmakta olup; adil yargılama hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkı, dosyaya yatan meblağ ile muhtıradaki miktarın aynı olduğu dikkate alındığında 1.909,50 TL’nin istinaf karar harcı yerine gider avansı olarak yatırılması hususunda açık yanılma bulunduğunun ve muhtıra ile bildirilen eksik harcın dosyaya yatırıldığının kabulü gerekir. Bu halde, İlk Derece Mahkemesinin 11.09.2020 tarihli ek kararı yerinde olmadığından, Bölge Adliye Mahkemesinin anılan ek karar hakkındaki 17.11.2020 tarihli kararının bozulması ile davanın esası hakkındaki istinaf itirazlarının incelenmesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle HMK’nin 371. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesinin 17.11.2020 tarihli kararının BOZULMASINA, İlk Derece Mahkemesinin 27.02.2020 tarihli kararına yönelen istinaf itirazlarının incelenmesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, karardan bir suretin de İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, istek halinde peşin harcın iadesine, 06.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1437, Karar No: 2015/5038, Tarih: 29.05.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/1437 E.  ,  2015/5038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada .... İş ve ... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

Dava, haksız rekabet nedeniyle cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.

İş Mahkemesince, uyuşmazlığın rekabet yasağından kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise; talebin iş akdi kapsamında değerlendirileceği ve iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava tarihinde geçerli olan 6102 sayılı TTK’nın 54 ve devamı maddelerinde haksız rekabete ilişkin hükümler düzenlenmiştir.

Dava, 6098 sayılı TBK'nın 444. maddesinde (818 sayılı BK'nın 348) düzenlenen işçinin rekabet yasağından kaynaklanan haksız rekabetten kaynaklanan gelir kaybı ve cezai şart istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 4/1-c. maddesi uyarınca, 818 sayılı BK'nın 348. maddesinden (6098 sayılı TBK'nın 444 mad.) kaynaklanan davalar tarafların sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari davalardır davanın mutlak ticari dava olarak kabulünde güdülen amaç ticari sır kavramının ticaret mahkemesince değerlendirilmesidir. Bu itibarla, davacı Tarafca haksız rekabet oluşturduğu iddia olunan eylemin iş akdinin sona ermesinden sonra meydana geldiğinin ileri sürülmüş olması da nazara alınarak davanın Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 29.05.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6230, Karar No: 2019/17255, Tarih: 25.09.2019

**22. Hukuk Dairesi         2019/6230 E.  ,  2019/17255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

BİRLEŞEN ... İŞ MAHKEMESİ .../... ESAS SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN ... İŞ MAHKEMESİ .../... ESAS SAYILI DOSYASI

DAVA TÜRÜ : TESPİT

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacılar dava dilekçelerinde özetle TKİ Genel Müdürlüğünün ... Müessese Müdürlüğüne bağlı ... Linyitleri İşletme Müdürlüğü ... Ocağı B, C panolarından ve ... kömür sahasından arakesme dekapajı, kömür kazı, yükleme, nakliye ve kömürün KEAŞ'a teslim edilmesi işinin ihale ile alındığını, taraflar arasında muvazaa bulunmadığını belirterek, ... Bölge Müdürlüğü raporunda asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayandığı yönündeki müfettiş raporunun iptalini talep etmişlerdir.

Davalı Savunmasının Özeti:

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Dairemizin 2015/9891 esas, 2015/16973 karar sayılı 11.05.2015 tarihli bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan temyiz incelemesinde aldırılan bilirkişi raporları ve dosya kapsamında bulunun delillere göre davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı hususunda toplanmaktadır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

Somut olayda; Mahkemece verilen ilk karar sonrasında Dairemiz tarafından yapılan temyiz incelemiesinde kararın “Sağlıklı bir değerlendirme için öncelikle alt işverenlere ihale edilen işlerin işin ve işletmenin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektirip gerektirmediği ve teknolojik bir üstünlüğe dayanıp dayanmadığı tespit edilmeli, TKİ ile davacı alt işverenlerin kullandığı ekipman, araç ve gereçlerin neler olduğu ve iş makinelerinin mülkiyetinin kime ait olduğuna ilişkin kayıt ve belgeler getirtilmeli, ihale edilen işin asıl işin bir bölümü şeklinde değilde bir bütün halinde ve anahtar teslimi iş niteliğinde ihale edilip edilmediği tespit edilmeli, bundan sonra işin teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirip gerektirmediğinin tespiti yönünden; Üniversitelerin Maden Mühendisliği Fakültesinden seçilecek üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla iş yerinde yeniden keşif yapılarak ve gerekirse bilirkişilere davacıların iş yeri kayıtlarını inceleme yetkisi de verilerek rapor alınıp mevcut rapordaki çelişkilerin giderilmesinin sağlanması, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir” gerekçesi ile bozmasına karar verilmiş ve mahkeme tarafından uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş ise de karar dosya kapsamına uygun değildir.

Dava konusu olan ve davalılar arasında imzallanan sözleşmelerden davalı ... A.Ş. ile imzalanan sözleşmenin ara kesme dekapajı, kamyonlara yüklenmesi, döküm harman sahasına nakliyesi işine ilişkin olduğu, diğer davalı ... İnşaat Ltd. Şti. ile imzalanan sözleşmenin ise üst örtü dekapajı, 2200 m asfalt yol işi, 2200 m su ishale hattı işine ilişkin olduğu anlaşılmakta olup, üst örtü dekapajı, kamyonlara yüklenmesi ve döküm harman sahasına götürülmesi işlemlerinin açık kömür işletmeciliğinin zorunlu aşamalarından olduğu hususunda dosya kapsamında aldırılan raporlar bakımından çelişki bulunmamatadır. Ancak taraflar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı hususunda bozma ilamında da belirtildiği üzere araştırılması gereken en önemli husular asıl işin bölümleri olarak nitelendirilen bu işlerin işletmenin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektirip gerektirmediği ve teknolojik bir üstünlüğe dayanıp dayanmadığı, TKİ Genel Müdürlüğü ile davacı alt işverenlerin kullandığı ekipman, araç ve gereçlerin neler olduğu ve iş makinelerinin mülkiyetinin kime ait olduğu, ihale edilen işin asıl işin bir bölümü şeklinde değilde bir bütün halinde ve anahtar teslimi iş niteliğinde ihale edilip edilmediği husularıdır. Dosya kapsamından söz konusu sözleşmeye ilişkin üretim sahahasında TKİ Genel Müdürlüğüne ait alet ve edavatın kullanıldığı husususu tam ortaya konulmamış yalnızca TKİ Genel Müdürlüğüne ilişkin alet edevatın üretim için yeterli olacağı üzerinde durulmuşutur. Bu durum tek başına davacılar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığını ıspat eder mahiyette değildir. Kaldı ki; taraflar arasında imzalanan sözleşmede panolara ayrılmış olan sahada belirli panoların ara kesme dekapajı, kamyonlara yükleme ve döküm sahasına nakliye işinin bütün olarak devredildiği de anlaşılmakta olup bu durum, işin başka bir iş verene anahtar teslimi olarak verilebilmesinini mümkün kılmaktadır. Ayrıca ... İnşaat Ltd. Şti ile imzalanan sözleşmede su ishale işi ve asfalt yol yapım işininde sözleşme kapsamında olduğu ve bu işlerin anahtar teslimi olarak başka bir işverene devredilebileceğide dosya kapsamında sabittir. Bu durumda taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre yapılacak işlerin anahtar teslimi olarak başka bir işverene devrinin mümkün olduğu kanaatine varıldığından ... Bölge Müdürlüğü raporunda davalılar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığı yönündeki müfettiş raporunun iptali gerektiği halde yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine. 25.09.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9133, Karar No: 2015/21780, Tarih: 03.12.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/9133 E.  ,  2015/21780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ Aile Mahkemesi

TARİHİ : 05/12/2013

NUMARASI : 2010/109-2013/868

M.. K.. ile C.. A.. aralarındaki dava hakkında Tekirdağ Aile Mahkemesi'nden verilen 05.12.2013 tarih ve 109/868 sayılı hükmün Daire'nin 12.01.2015 gün ve 2014/5717 Esas - 2015/211 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Davacı vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilamında açıklanan gerektirici sebeplere göre yerinde olmayan ve HUMK'nun 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE ve anılan Kanunun 442. maddesi uyarınca (6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi gereğince 1086 sayılı HUMK'nun 427 ila 454. maddeleri yürürlükte bulunduğundan) takdiren 248,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye irad kaydına ve aşağıda dökümü yazılı 57,60 TL peşin harcın red harcına mahsubuna, 03.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/956, Karar No: 2018/1857, Tarih: 15.03.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/956 E.  ,  2018/1857 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Hükmü temyiz davalılar vekili adli yardım talebinde bulunması üzerine; Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 31/10/2017 gün ve 2016/11376-2017/7438 E.K. sayılı adli yardım isteminin reddine dair verdiği karara davalılar vekili tarafından itiraz edilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Yerel mahkeme hükmünün davalılar vekilince adli yardım talebli olarak temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 31/10/2017 gün ve 2016/11376-2017/7438 E.K. sayılı kararı ile adli yardım taleplerinin reddine ve temyiz harç ve başvuru harcı ile giderlerinin tamamlanması için geri çevrilmesine ilişkin karar verilmiş, bu karara davalılar vekilinin yaptığı itiraz üzerine, dosya HMK'nın 337/2. maddesi uyarınca itirazı incelemekle görevli olan Dairemize gönderilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 334 ve devamı maddeleri uyarınca adli yardım talebinde bulunan kimse, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğunu ispat etmek (yoksulluk şartı) ve davada veya talepte haklı olduğu yolunda kanaat uyandırmak zorundadır (haklı olma şartı).

Aynı Kanunun 334. maddesinin ikinci fıkrasına göre ise; tüzel kişilerin adli yardımdan yararlanabilmesi sadece kamuya yararlı dernek ve vakıflarla sınırlıdır. Kanunda adli yardımdan yararlanacak kişiler arasında sayılmadığı için sermaye şirketleri adli yardımdan yararlanamaz.

Aynı Kanunun 336/2. maddesine göre de; adli yardım talebinde bulunacak kişi, yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; adli yardım talebinde bulunan davalı şirket yönünden; ticari şirket olmaları nedeniyle yukarıda anılan kanun hükmü gereği adli yardımdan yararlanma hakları bulunmamaktadır.

Gerçek şahıslar yönünden ise, adli yardım istemine dair dilekçenin ekinde; adli yardım talebinde bulunan davalı gerçek şahısın sunmuş olduğu belge davalının ödeme gücünden yoksun olup olmadığı hususunda kanaat uyandırmaya yeter nitelikte değildir. Bu durum karşısında davalılar vekilinin itirazının HMK'nın 337/2. maddesi uyarınca kesin olarak reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin itirazının 6100 sayılı HMK'nın 337. maddesinin, 11.04.2013 kabul tarihli, 30.04.2013 tarih ve 28633 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6459 sayılı Kanunun 23. maddesiyle değişik ikinci fıkrası uyarınca kesin olarak REDDİNE 15/03/2018 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12233, Karar No: 2020/2302, Tarih: 10.03.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/12233 E.  ,  2020/2302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Şikayetçi ...'nın 21.02.2011 tarihli duruşmada katılma talebinde bulunduğu ancak Mahkemece bu hususta bir karar verilmediği anlaşılmakla; suçtan zarar gören ve davaya katılma hakkı bulunan şikayetçinin CMK'nin 237/2. maddesi uyarınca katılan, vekilinin de katılan vekili olarak davaya kabulüne karar verilerek yapılan incelemede;

1- 5271 sayılı CMK’nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı, sanık hakkında Pendik Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 13.07.2010 tarih ve 2010/4914 esas sayılı iddianamesi ile yalnızca 16.04.2009 keşide tarihli ve 20.000 TL bedelli çekle ilgili olarak dava açıldığı, 31.12.2008 tarih ve 50.000 TL bedelli çek ile 17.11.2009 tarih ve 318.500 TL bedelli çeklerle ilgili açılmış bir dava bulunmadığı, bu çeklerle ilgili olarak Pendik Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 13.07.2010 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verdiği ve bu karara yapılan itirazın reddedildiği anlaşılmakla; iddianame dışına çıkılarak dava konusu yapılmayan çeklerle ilgili de karar verilmesi,

2- Dava konusu olan 16.04.2009 keşide tarihli ve 20.000 TL bedelli çekle ilgili alınan İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü’nün 27.05.2010 tarihli raporunda; çekin ön yüzündeki tanzimle ilgili el yazılarının müşteki ...’nın arka yüzündeki 1. ciranta yazı ve imzalarının ise sanığın eli ürünü olduğu, ancak keşideci imzasının sanık ya da müştekilere ait olmadığının tespit edilmesi karşısında; söz konusu çekle ilgili olarak sanığın yeniden savunması alınarak söz konusu çeki kimden aldığı ve hangi ticari ilişki karşılığında kime verildiğinin sorulması, çekin Fortis Bank A.Ş.’ye ibraz edildiği anlaşıldığından, söz konusu bankadan ibraz edilen çek örneği istenilerek çekin üzerindeki “iptal” yazısının bankaya ibraz edilmeden önce mi yoksa sonra mı yazıldığının ve çekin kim tarafından piyasaya sürüldüğünün belirlenmesi ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, bilirkişi raporuna aykırı bir şekilde çekteki keşideci imzasının da müşteki ...’ya ait olduğunun kabul edilmesi ile beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.03.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.