muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/14563, Karar No: 2017/14294, Tarih: 07.11.2017

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeple, 6723 sayılı Yasanın 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

3) Sanıklar ..., ..., ..., ... (Mehmet oğlu), ..., ... ve ... haklarında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Oluşa, dosya içeriğine ve adli rapora göre, olayın hemen akabinde 27/10/2012 tarihli saat 14.00’te tanzim edilen kolluk tutanağında, Doğubayazıt Devlet Hastanesi Acil servisine getirilen ... isimli şahısla yapılan şifahi görüşmede, Iğdır dolmuş durağında çalıştığını, Iğdır’a hareket edeceği sırada Karabulak Köy Muhtarı ... isimli şahıs ve ... isimli şahıslar tarafından darp edildiğini beyan ettiğinin” belirtildiği, yine olay tarihli saat 17.45’te tanzim edilen kolluk tutanağında; “mağdur ... isimli şahıs ile Doğubayazıt Devlet Hastanesi’nde yapılan şifahi görüşmede kendisini Karabulak köy muhtarı olan ... ve akrabası olan ... ile yanlarında tanımadığı birkaç kişi ile darp edildiğini beyan ettiğinin” belirtildiği, ancak mağdurun olayın ertesi günü Ağrı Devlet Hastanesi’nde alınan beyanında ise; “kendisine saldıran kişilerin ... ve kardeşi ..., yeğenleri ..., ..., ..., ..., ..., ... (Mehmet oğlu) ve akrabaları olan ... isimli kişiler olduğunu” beyan ettiği, yargılama aşamasında ise; “kendisini döven kişilerin iddianamede ismi okunan ve huzurda olan sanıklar olup olmadığından emin olmadığını, duyumlara göre isim verdiğini” beyan ettiği, bu haliyle mağdurun olay nedeniyle alınan ilk ifadesinde, sanıklar Karabulak köyü muhtarı olan ...(Sadık oğlu) ile ...’ın dışında diğer sanıkların kendisini darp ettiğine ilişkin bir beyanının bulunmadığının ve sanıkların suçlamaları kabul etmediğinin anlaşılması karşısında, mağdurun soruşturma ve kovuşturma aşamasında verdiği çelişkili beyanlar nazara alınarak, tüm delillerin hükümde tartışılarak, mağdurun hangi beyanının neden üstün tutulduğu ve hükme esas alındığı denetime imkan verecek şekilde gösterilmeksizin, mahkumiyetlere esas olacak delillerin neler olduğu açıklanmaksızın yazılı şekilde sanıklar ..., ..., ..., ... (Mehmet oğlu), ..., ... ve ...'ın yazılı şekilde mahkumiyetlerine dair karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafii ile sanık ... ve sanık ...’un temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerle, 6723 sayılı Yasanın 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 07.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1233, Karar No: 2019/2085, Tarih: 21.03.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/1233 E.  ,  2019/2085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevi yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kısıtlı ..., ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.05.2015 tarih ve 2015/68 E. - 2015/215 K. sayılı kararı ile TMK'nın 405. maddesi gereğince kısıtlanmış ve kendisine ... vasi olarak atanmıştır.

Kısıtlının annesi, 10.11.2017 havale tarihli dilekçesi ile kısıtlının ... Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’ne nakledildiğini belirterek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince 27.11.2017 tarihli ek karar ile kısıtlının yerleşim yerini değiştirmesine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince bakımevinde kalmanın yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı ve kısıtlının önceki adresinin “.../...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının İdil’de bulunan kuruma nakledilmesi nedeniyle kısıtlının yerleşim yerini değiştirmesine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca "Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir." TMK'nın 412. maddesinde ise "Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur." hükmü yer almaktadır. Yine aynı Kanunun 22. maddesi uyarınca "Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.”

Her ne kadar, TMK’nın 22. maddesinde bakım kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı düzenlenmişse de; dosya kapsamından, kısıtlının yurdun çeşitli yerlerindeki bakımevlerinde kaldığı ve bakım ve gözetiminin sürekli olarak bakımevinde gerçekleştirildiği ve dolayısıyla bakımevinde sürekli yerleşmek amacıyla bulunduğu anlaşıldığından vesayet dosyasının takibi ile kısıtlının halen bulunduğu bakımevinin bulunduğu yere göre ... Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

Her ne kadar, TMK’nın 22. maddesinde bakım kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı düzenlenmişse de; dosya kapsamından, kısıtlının yurdun çeşitli yerlerindeki bakımevlerinde kaldığı ve bakım ve gözetiminin sürekli olarak bakımevinde gerçekleştirildiği ve dolayısıyla bakımevinde sürekli yerleşmek amacıyla bulunduğu anlaşıldığından vesayet dosyasının takibi ile kısıtlının halen bulunduğu bakımevinin bulunduğu yere göre ... Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 21/03/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13120, Karar No: 2023/7377, Tarih: 08.11.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/13120 E.  ,  2023/7377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/26 E., 2016/61 K.

SUÇLAR : Çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet, beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.02.2016 tarihli ve 2016/26 Esas, 2016/61 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi, üçüncü fıkrasının (b) bendi,

31 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 6 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz İstemi

Dosyada mağdure beyanları dışında cazalandırmaya yeter somut delil bulunmadığına ve eylem kabul edilse dahi sarkıntılık aşamasında kaldığına ilişkindir.

B. Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz İstemi

Tüm dosya kapsamına göre suça sürüklenen çocuğun atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da cezalandırılması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkeme Kabülü

Mahkemece;'' ...SSÇ ile mağdurun suç tarihinde Erciyes Üniversitesi Hemodiyaliz Ünitesi'nde yatılı hasta olarak tedavi gördükleri, olay günü saat 10:00 sularında mağdurun aynı katta bulunan oyun odasına gittiği, SSÇ' nin de oyun odasında bulunduğu, mağdurun içeri girmesi üzerine ss çocuğun oyun odasının kapısını kapattığı, mağdura "bir kere yapalım" dediği, mağdurun oyun odasından çıkmak istediği, ss çocuğun mağdurun kolundan tutarak kucağına oturttuğu, mağduru yanaklarından öptüğü, bu sırada mağdurun annesi müştekinin odaya girdiği, kızı mağduru ss çocuğun kucağında gördüğü kızı mağdurun ve ss çocuğun kıyafetlerinin üzerlerinde olduğunu ancak kızı mağdurun eteğinin arka kısmının katlanmış bir şekilde durduğunu, ss çocuğun cinsel organının ereksiyon halinde olduğunu fark ederek mağdurun alıp durumu görevlilere bildirdiği, bilahare aynı gün müştekinin şikayetçi olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar SSÇ aşamalardaki savunmasında üzerine atılı suçlamaları kabul etmemiş ise de, aralarında iftira atmayı gerektirecek herhangi bir husumet bulunmayan mağdurenin aşamalarda özde değişmeyen samimi anlatımları ve olayın görgü tanğı durumunda bulunan müşteki ... ün beyanları nazara alındığında SSÇ savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu kanaatine varılarak itibar edilmemiştir. Yukarıda açıklanan şekilde gerçekleşen olayda SSÇ nin basit cinsel istismar suçunu işlediği iddia edilerek cezalandırılması talep edilmiştir.

SSÇ nin eyleminin TCK 103/1-1.cümle ve TCK 103/1-2.cümle kapsamında tartışılmasında yarar vardır. Buna göre;

6545 sayılı Kanunun 59. Maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK nun 103. Maddesinin 1. Fıkrasındaki düzenleme de " Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismarın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Sarkıntılık düzeyinde kalmış suçun failinin çocuk olması hâlinde soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetine bağlıdır. Cinsel istismar deyiminden;

a) On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,

b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,anlaşılır. " hükmüne yer verilmiştir. Yeni düzenleme ile maddenin eski halinde bulunmayan "cinsel istismarın sarkıntılık düzeyinde kalması" hali düzenlenmiş ve bu halin daha az ceza ile cezalandırlması hükme bağlanmıştır. Sarkıntılık tabiri, 5237 sayılı TCK da tanımlanmamıştır. Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre sarkıntılık; "Genellikle kadınlara sataşma, laf atma, rahatsız etme, huzur bozma, tasallut" şeklinde tanımlanmıştır. Bu hale göre TCK 103/1. Maddesinin 1. Cümlesi kapsamında cinsel istismar boyutuna varmamış, bedensel temas içermekle birlikte sataşma, rahatsız etme, musallat olma, huzur bozma boyutunu aşmamış basit cinsel istismar eylemlerinin 6545 sayılı Kanunun 59. Maddesi ile değişik TCK 103/1. Maddesinin 2. Cümlesinde yer alan sarkıntılık düzeyinde kalan cinsel istismar olarak kabul edilmesi gerekeceği kanaatine varılmıştır.

Yargıtay 14.Ceza Dairesi 02/04/2015 tarih, 2015/294-5209 E/K sayılı kararında sarkıntılık tabirini şu şekilde tanımlamıştır; belirli bir kimseye karşı cinsel arzuları tatmin amacıyla işlenen vücut dokunulmazlığını ihlal eden, ani ve kesiklik gösteren hareket veya hareketlerdir.

Yargıtay 14.Ceza Dairesi 02/04/2015 tarih, 2015/294-5209 E/K sayılı kararında sarkıntılık tabirini şu şekilde tanımlamıştır; belirli bir kimseye karşı cinsel arzuları tatmin amacıyla işlenen vücut dokunulmazlığını ihlal eden, ani ve kesiklik gösteren hareket veya hareketlerdir.

Yukarıda açıklamalarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde;SSÇ nin mağdureyi kuçağına çekerek oturtması ve akabinde elbiseleri üzerinden mağdurenin poposuna sürtünmesi, onu öpmesi şeklinde gerçekleşen ani ve kesiklik göstermeyen mütemadi hareketlerle devam eden ve mağdurenin annesinin gelmesi üzerine son bulan eyleminin sarkıntılık boyutunu aşarak TCK 103/1-1.cümlesinde tanımlanan basit cinsel istismar suçu kapsamında kaldığı kanaatine varılmıştır.

Hal böyle olunca SSÇ eylemine uyan TCK nun 103/1-a maddesi delaletiyle aynı yasanın 103/1-1.cümlesi gereğince, suçun işleniş şekli, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen netice, SSÇ nin dosyaya yansıyan kişiliği nazara alınarak takdiren alt sınırdan olmak üzere 8 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, SSÇ'nin eylemini insanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu hastane ortamında çocukların oynadığı oyun alınında gerçekleşmesi sebebi ile ek savunma hakkı tanınmak suretiyle SSÇ'nin cezasının 5237 sayılı TCK nun 103/3-b maddesi gereğince takdiren 1/2 oranında artırım yapılmasına karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar iddianamede TCK 103/4 maddesinin uygulanması talep edilmiş ise de, mağdureye cebir uygulandığına dair bir delil bulunmadığı, dosya kapsamında bu hususta bir raporda alınmadığı nazara alınarak anılan maddenin uygulanma şartlarının oluşmadığı kanaatine varılarak uygulama yapılmamıştır, SSÇ'nin suç tarihi itibarı ile 16 yaş 7 ay 10 günlük olduğu gözetildiğinde işlediği suçun hukuki anlam ve sonuçlarının değerlendirilmesi bakımından SİR raporu alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılarak SİR raporu aldırılması için yazılan talimatın dönüşü beklenmemiştir, SSÇ nin suç tarihi itibariyle yaşı gözetilerek TCK nun 31/3 maddesi gereğince cezasından 1/3 oranında indirim yapılmıştır.

Her ne kadar SSÇ nin mağdure ...'a yönelik Cinsel Amaçla Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; Mağdurenin olayın gerçekleştiği oyun odasına kendi hür iradesi ile geldiği, SSÇ nin mağdura karşı işlediği basit cinsel istismar suçu kapsamı dışında hürriyetini kısıtlar bir eylemde bulunmadığı, cinsel istismar eylemi ile sınırlı olarak yanında tuttuğu, bu tutmanın basit cinsel istismar suçunun hareket unsurunu oluşturduğu ve mevcut hali ile olayda ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurları oluşmadığı kanaatine varılarak SSÇ nin atılı suçtan beraatine karar vermek gerekmiş ve yukarıda anlatılanlar ışığında mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olan aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklindeki gerekçeyle hükümler kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği gibi beraat kararının da yerinde olduğu anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk müdafii ile katılan mağdure vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.02.2016 tarihli ve 2016/26 Esas, 2016/61 Karar sayılı kararında suça sürüklenen çocuk müdafii ile katılan mağdure vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/548, Karar No: 2020/1237, Tarih: 05.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/548 E.  ,  2020/1237 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6158, Karar No: 2019/14193, Tarih: 18.09.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/6158 E.  ,  2019/14193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.Mahkemece davanın tazminat talebi yönünden kabulüne, ecrimisil talebi yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir. Arazi niteliğindeki ... İli, ... İlçesi, ... Köyü 115 ada 18 parsel sayılı taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesinde, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespiti ile davalı idareden tahsiline ve ecrimisil talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan harcın davalı idareden alınmasına ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 18/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8578, Karar No: 2014/9179, Tarih: 09.07.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/8578 E.  ,  2014/9179 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Akdağmadeni Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/12/2013

NUMARASI : 2012/97-2013/480

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 29.03.2012 gününde verilen dilekçe ile ve dahili dava dilekçesiyle geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davalı ve dahili davalı davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmü dahili davalı A.. T.. temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.