muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7980, Karar No: 2023/4843, Tarih: 06.09.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/7980 E.  ,  2023/4843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/159 E., 2015/102 ....

SUÇ : Sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 06.05.2014 tarihli ve 2014/19742 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, üçüncü ve altıncı fıkraları gereğince cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince hakkında hak yoksunluklarına karar verilmesi istemli kamu davası açılmıştır.

2. Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 06.09.2009 tarih ve 2009/7330 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının (...) bendi delaletiyle aynı Kanun'un 103 üncü maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları gereğince cezalandırılması ve hakkında hak yoksunluklarına karar verilmesi istemli kamu davası açılmıştır.

3. Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 09.07.2015 tarihli ve 2014/159 Esas, 2015/102 Karar sayılı kararı ile sanığın sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

4. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 23.01.2019 tarihli ve 14-2015/307340 sayılı Tebliğnamesi ile bozma görüşlü olarak Dairemize gönderilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafii; vasıflandırma konusunda hata yapıldığını,mağdureye sanık tarafından yöneltilmiş tehdit, hile veya iradeyi etkileyen bir başka nedenin mevcut olmadığını,sanığın suçu işlediğine ilişkin mağdurenin soyut beyanları dışında dosyada mahkumiyete yetecek ölçüde kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını ve diğer temyiz sebeplerini beyan ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafii; vasıflandırma konusunda hata yapıldığını,mağdureye sanık tarafından yöneltilmiş tehdit, hile veya iradeyi etkileyen bir başka nedenin mevcut olmadığını,sanığın suçu işlediğine ilişkin mağdurenin soyut beyanları dışında dosyada mahkumiyete yetecek ölçüde kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını ve diğer temyiz sebeplerini beyan ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

İlk Derece Mahkemesince; "...Sanığın, katılan ...\*\*\* ...\*\*\* evli olduğu ve üvey kızı olan katılan mağdure ...\*\*\* ...\*\*\* ile birlikte aynı evde yaşadıkları, olay tarihi olan 24.03.2014 tarihinde sanığın, 16.09.1997 doğumlu olup suç tarihi itibariyle onsekiz yaşından küçük olan mağdure ...\*\*\* ...\*\*\*'nun odasında uyuduğu sırada, odasına girip mağdurun bacağından başlayıp yorganın üstünden cinsel organını okşadığı, daha sonra bacağını okşadığı, mağdurenin önce annesi zannıyla 'Anne yapma' dediği, ancak sanığın nefesini hissederek, üzerindeki kazağın rengini dahi seçebilecek kadar net görmesi üzerine yanıldığını hemen anladığı, mağdurenin 'Anne yapma' demesi üzerine sanığın odadan çıktığı, olayın kısa bir süre içinde gerçekleştiği, sanığın mutfağa geçtiğini anlayan mağdurenin annesinin odasına giderek sadece 'anne odama girdi' diyebildiği, olayın etkisiyle sinir krizi geçiren mağdur çocuk ...\*\*\*’in hastaneye kaldırıldığı, mağdurenin olayı doktora da anlatması üzerine emniyet güçlerinin hastaneye geldikleri, sanığın aşamalardaki savunmaları, mağdur çocuk ve katılan ...\*\*\* ...\*\*\*’ın aşamalardaki beyanları, Uygulama Merkezi Gazi Hastanesinin 18/03/2015 tarihli Tıbbi Kurul Raporu, Hacettepe Ünivertsitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalının 19.11.2014 tarihli ve 958 sayılı Sağlık Kurulu Raporu ile tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, sanık B\*\*\* ...\*\*\*'ın üzerine atılı subut bulan üvey kızı olan mağdur çocuk ...\*\*\* ...\*\*\*’ya karşı sarkıntılık düzeyinde Çocuğun Cinsel İstismarı eyleminden dolayı 6545 sayılı Kanun.ile değişik 5237 sayılı TCK’nın 103/1, 2. cümle ve 6545 sayılı Kanun ile değişik 5237 sayılı TCK’nın 103/3-c maddeleri gereğince mahkumiyetine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçeleriyle sanık hakkında sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı suçundan mahkumiyet kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ve yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz isteği reddedilmiştir.

2. Mahkemece sanığın kısa bir süre içerisinde mağdurenin bacağından başlayıp yorganın üstünden cinsel organını ve bacağını okşaması şeklinde kabul edilen eyleminin sarkıntılık boyutunu aşmadığı anlaşıldığından Tebliğnamede bu hususta bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 09.07.2015 tarihli ve 2014/159 Esas, 2015/102 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1175, Karar No: 2011/16112, Tarih: 20.09.2012

**12. Hukuk Dairesi         2011/1175 E.  ,  2011/16112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İskenderun İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/10/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Belen belediye başkanlığı hakkında ilama dayalı olarak yapılan takipte, borçlu,  13.07.2009 tarihli ibraname ile borcun ödendiği iddiasıyla takibin iptalini talep etmiş, mahkemece yapılan yargılama sonunda, İİK.’nun 33/2.maddesi uyarınca icra emrinin tebliğinden sonraki devrede itfa, imhal itirazlarının mutlaka noterlikçe düzenlenmiş veya tasdik edilmiş belgelere veya icra zaptına istinat ettirilmesinin gerektiği, ancak borçlunun ibraz ettiği belgenin bu mahiyette olmadığı gerekçesiyle  istemin reddine karar verilmiştir.

İİK’nun 33/2.maddesinde; ilama dayalı takiplerde icra emrinin tebliğinden sonraki döneme ilişkin itfa, imhal veya zamanaşımına dayanan geri bırakma isteklerinin her zaman yapılabileceği, bunlardan itfa veya imhale dayanan isteklerin mutlaka noterlikçe resen yapılmış veya tasdik edilmiş belgelere veya icra zaptına istinat ettirilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Anılan maddede alacaklı tarafından ikrar edilen belgeye yer verilmemiş ise de, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre,  alacaklının ibraname altındaki imzayı kabul etmesi halinde de icranın geri bırakılmasına karar verilmesi gereklidir(Prof. Dr. Baki Kuru İcra ve İflas Hukuku Cilt :3 1993-sayfa 2284).

O halde  mahkemece, alacaklıya usulüne uygun davetiye tebliğ edilerek ibranameye karşı beyanı yöntemince  saptanmadan  eksik  inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ :Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 20/09/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19257, Karar No: 2015/2763, Tarih: 24.02.2015

**13. Ceza Dairesi         2014/19257 E.  ,  2015/2763 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme, işyeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Sanık hakkında müşteki ...'e yönelik işyeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın tekerrüre esas alınan ilamlarında yaş küçüklüğü nedeniyle ceza indirimi uygulanmış olması ve başkaca tekerrüre esas ilamının da bulunmaması karşısında, tekerrüre esas alınan ilamların TCK'nın 58/5. maddesine göre tekerrüre esas alınamayacağının gözetilmemesi,

2-Kabule göre de;

Sanık hakkında tayin olunan cezaların mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilirken 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı hakkında Kanunun 108. maddesinin 2. bendine göre, “tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresini eklenecek miktar tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz” düzenlemesi de gözetilerek TCK’ nun 58/6-7 maddesinin uygulama koşullarının değerlendirilmesi için en ağır cezayı gösteren ilamın karar yerinde gösterilmesi gerekirken infazda tereddüde neden olacak şekilde birden fazla ilamın gözetilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nın temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkralarından TCK’nın 58. maddesinin uygulanması ile ilgili fıkra çıkarılmak suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-Sanık hakkında müştekiler ... ile ...'e yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

II-Sanık hakkında müştekiler ... ile ...'e yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Hırsızlığın, müşteki ...'in başkanlığını yaptığı spor lokalinin içerisinden yapıldığı, sanık ... ile hakkında mahkumiyet kararı verilen ancak temyize gelmeyen sanık ...'un lokale ait bir adet uydu cihazı, bir adet örtü ile müşteki ...'e ait suç tarihi itibariyle lokale emaneten bırakılan iki kasa (48 adet) bira şişesini çaldıklarının anlaşılması karşısında; sanıkların çaldıkları eşyaların 2 ayrı müştekiye ait olabileceğini bilebilecek durumda bulunmadıkları, bu nedenle eylem bir bütün halinde tek bir hırsızlık suçunu oluşturduğu halde, eylemin 2 müştekiye karşı ayrı ayrı hırsızlık kabul edilerek sanığın hırsızlık suçundan müşteki sayısınca 2 kez cezalandırılmasına karar verilmesi,

2-Sanığın tekerrüre esas alınan ilamlarında yaş küçüklüğü nedeniyle ceza indirimi uygulanmış olması ve başkaca tekerrüre esas ilamının da bulunmaması karşısında, tekerrüre esas alınan ilamların TCK'nın 58/5. maddesine göre tekerrüre esas alınamayacağının gözetilmemesi,

3-Kabule göre de;

Sanık hakkında tayin olunan cezaların mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilirken 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı hakkında Kanunun 108. maddesinin 2. bendine göre, “tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresini eklenecek miktar tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz” düzenlemesi de gözetilerek TCK’nun 58/6-7 maddesinin uygulama koşullarının değerlendirilmesi için en ağır cezayı gösteren ilamın karar yerinde gösterilmesi gerekirken infazda tereddüde neden olacak şekilde birden fazla ilamın gözetilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nın temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'un 325. maddesi uyarınca bozmanın hükmü temyiz etmeyen diğer sanık ...'a SİRAYETİNE, 24.02.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/37659, Karar No: 2024/13514, Tarih: 30.10.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/37659 E.  ,  2024/13514 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, bozma

Yapılan ön inceleme neticesinde sanıklar hakkında; hakaret suçundan verilen hükümlerin temyiz edilebilir oldukları, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında hakaret suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin istinaf başvurusunun, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz istemi; atılı suçun unsurları oluştuğundan sanıklar hakkında mahkumiyet hükümleri verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. GEREKÇE

1.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövmek şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşlara yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Anayasa'nın 26 ncı maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin ikinci paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13 üncü maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10 uncu maddesinin 2 nci paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.

Gerek Anayasa gerekse Sözleşme hükümlerine uygun davranılmaması, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi anlamına gelebilecektir. Zira, negatif yükümlülük kapsamında yetkili makamlar, zorunlu olmadıkça ifadenin açıklanmasını ve yayılmasını yasaklamamalı ve yaptırımlara tabi tutmamalı; pozitif yükümlülük kapsamında ise ifade özgürlüğünün gerçek ve etkili korunması için gereken tedbirleri almalı ve denge unsurunu sağlamalıdırlar. Aksi takdirde AİHM, kişinin şeref ve itibarının haksız bir saldırı altında olmasına rağmen ulusal mahkemeler tarafından gereken ölçüde korunmadığı gerekçesiyle AİHS'nin 8. maddesi açısından ihlal kararı verebilmektedir. Zira AİHM açısından, başvuranların özel hayata saygı ... ve ifade özgürlüğü eşit derecede önemlidir. Denge unsurunun sağlanmasında içtihatlara göre göz önünde bulundurulması gereken temel ilkeler ise, başvuruya konu ifadelerin kamu yararına ilişkin tartışmaya katkısı, ifade sahibinin tanınırlığı ve daha önceki tutumları, ifadenin içeriği, şekli ve etkileridir.

AİHM, birçok içtihadında Sözleşme’nin 10. maddesinin sadece ifade edilen düşünce veya bilginin esasını değil, aynı zamanda bunların aktarılma biçimlerini de güvence altına aldığını belirtmiştir. Bu anlamda, AİHM içtihatlarında, basın, toplumun sözcülerinden biri olarak kabul edilmekte ve herkesin kamuoyunu ilgilendiren bilgileri edinme ... bulunduğu düşüncesiyle, kamuoyunu ilgilendiren konulara dair bilgi ve fikirleri vermeyi sağlayan basın özgürlüğüne ayrı bir önem atfedilmektedir. AİHM’e göre, öncelikle ifadelerin bir olgu isnadı mı yoksa değer yargısı mı olduğu belirlenmelidir. Zira olgu isnadı kanıtlanabilir bir husus iken, bir değer yargısının kanıtlanmasının istenmesi dahi ifade özgürlüğüne müdahale sayılabilecektir.

Yargılamaya konu olan ifadeler eğer bir değer yargısı içermekte ve somut bir olgu isnadından bahsedilemeyecekse, değer yargılarını destekleyecek 'yeterli bir altyapının' mevcut olup olmadığı AİHM tarafından göz önünde bulundurulmaktadır. Zira değer yargılarının dahi belli düzeyde olgusal temel içermesi gerektiği kabul edilmektedir. Öte yandan, hiçbir veriye dayanmayan ve hiçbir altyapısı bulunmayan bir değer yargısı AİHM tarafından da ifade özgürlüğü sınırları içerisinde kabul görmemektedir.

Sonuç olarak, gerçek dışı olgulara dayalı iddia olarak nitelenen açıklamalar bakımından AİHM, başvurucuların bu tür ifadelerin ortaya konulmasından ve yayınlanmasından sorumlu olup olmadıklarını ve bu tür bilgilerle diğer kişileri aldatmayı amaçlayıp amaçlamadıklarını dikkate almaktadır.

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.

.../Polonya davasında, bir gazeteci yerel bir siyasetçi ile ilgili devam etmekte olan ceza yargılamasına dair yazdığı yazıların gazetede yayınlanmasının ardından hakaret suçundan mahkûm olmuştur. Başvuran, hakaret ettiği iddia edilen belediye başkanının, hırsızlık suçundan ceza almasının ardından 'soyguncu belediye başkanı' olarak tanımlamıştır. AİHM, bu başvuruda, 10. maddenin ihlal edildiğine karar verirken, gazetecinin bir dereceye kadar abartma hakkına sahip olmasına ve belediye başkanının kamuya mal olmuş bir kişi olarak, bazıları olgusal temelden yoksun olmayan değer yargısı olarak değerlendirilebilecek eleştirilere karşı, daha fazla hoşgörü göstermek zorunda olmasına özel bir ağırlık vermiştir. (... /Polonya, 18235/02, 19/12/2006)

Lingens/Avusturya davasına konu olan olayda ise, Avusturya’da 1975 yılında yapılan seçimlerden sonra, bir gazeteci olan başvuran Lingens, geçmişinde Nazi faaliyetleri bulunan bir siyasetçi ile koalisyon kuracağını açıklayan Federal Şansölye Bruno Kereiski’yi eleştiren yazılarında, “ahlaksızca”, “yüz kızartıcı”, “en adi türden fırsatçılık” ifadelerine yer vermiştir. Başvuranın para cezasına mahkum olduğu bu davada AİHM, politikacıların kendilerine yöneltilen ağır eleştirilere tahammül etmek durumunda olduğunu vurgulamış ve ifade özgürlüğünün ihlal edildiği sonucuna varmıştır. AİHM, içtihatlarını tekrar ederek, siyasetçilerin eleştirilere özel kişilerden daha fazla hoşgörü göstermesi gerektiği ilkesine dayanmış ve mahkûmiyetin ifade özgürlüğüne orantısız bir müdahale oluşturduğuna hükmetmiştir. Hararetli siyasi tartışmaların yaşandığı bir arka plan ışığında, başvurucunun açıklamaları, saldırgan olmakla birlikte hakaret niteliğinde görülmemiştir (Lingens/Avusturya, 9815/82, 08/07/1986)