muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/7917, Karar No: 2014/13228, Tarih: 28.04.2014

S.. B.. nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, cumartesi ve pazar günü normal tatil olduğundan cuma ve cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. HD, 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün, 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırk beş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırk beş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmi beş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat on beş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmi beş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün, 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün, 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir (Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde, haftada 6 gün ve sürekli olarak saat 07.00-16.00 arasında çalıştığını iddia ederek, fazla çalışma ücretinin ödetilmesini istemiştir.

Davacı tanığı, 3 vardiya şeklinde çalıştıklarını, vardiyaların dönüşümlü olarak 07.00-16.00, 15.00-23.00 ve 23.00-07.00 arasında olduğunu söylemiştir.

Mahkemece, davacının sürekli olarak 07.00-16.00 arasında çalışıp 1 saat ara dinlenmesi ile haftada 3 saat fazla çalışma yaptığının kabul edilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş, vardiya dönüşümlerinin nasıl olduğu belirlenerek, davacının sadece 07.00-16.00 vardiyasında çalıştığı dönemler için fazla çalışma alacağını hesaplamaktan ibarettir.

3-Somut olayda davacı, dava dilekçesinde faiz istemiş, ancak ıslahta faiz istememiştir.

Mahkemece, talep aşılarak ıslah ile artırılan alacak miktarı için de faiz uygulanması hatalıdır.

Yapılacak iş, vardiya dönüşümlerinin nasıl olduğu belirlenerek, davacının sadece 07.00-16.00 vardiyasında çalıştığı dönemler için fazla çalışma alacağını hesaplamaktan ibarettir.

3-Somut olayda davacı, dava dilekçesinde faiz istemiş, ancak ıslahta faiz istememiştir.

Mahkemece, talep aşılarak ıslah ile artırılan alacak miktarı için de faiz uygulanması hatalıdır.

4-492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi uyarınca davalı Bakanlığın harçtan muaf olmasına rağmen, mahkemece, yargılama giderlerine harç katılarak Bakanlığın harca mahkûm edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, 28.04.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/2446, Karar No: 2025/6292, Tarih: 12.05.2025

**5. Ceza Dairesi         2025/2446 E.  ,  2025/6292 K.**

**"İçtihat Metni"**

Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan sanık ... ve diğer sanıklar hakkında yapılan yargılama sırasında; Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesiyle Silivri 1. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz birleştirme uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile Daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerlerine atılı suçun niteliğine, iddianamelerde olayların anlatılış biçimine göre; her iki mahkemenin dava dosyaları arasında sanık ve suç yönünden şahsi, hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşılmakla, davaların birlikte yürütülmesinde yarar görüldüğünden, Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/185 Esas sayılı davası ile Silivri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2024/240 Esas sayılı davasının oy birliğiyle BİRLEŞTİRİLMESİNE,

Silivri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.02.2025 tarihli ve 2024/240 Esas, 2025/104 sayılı KARARININ oy birliğiyle KALDIRILMASINA,

Davanın Silivri 1. Ağır Ceza Mahkemesi dosyası üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.05.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2643, Karar No: 2025/3711, Tarih: 01.07.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2643 E.  ,  2025/3711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1302 E., 2024/662 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/251 E., 2022/53 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkiline ait Özel Diyarbakır Hastanesi hakkında davalı ile aralarında sağlık hizmeti satın alma sözleşmesinin bulunduğunu, acil sağlık hizmeti için başvuran tüm vatandaşlara sosyal güvencesi olsun veya olmasın hizmetten faydalandırıldığını ve .... sistemi üzerinden davalıya fatura edildiğini, ancak davalı Kurum tarafından, müvekkilinin tüm işlemleri sözleşmeye ve mevzuata uygun olmasına ve faturalandırılmasına rağmen hiçbir somut dayanağı olmayan gerekçelerle acil sağlık hizmetleri ve tıbbi malzemeler için 2007 yılının Haziran ayı ila 2012 Ocak ayı arasındaki hak edişlerinden toplam 764.954,81 TL kesinti yapılmasına, ayrıca farklı tarihlerde sözleşmenin çeşitli maddeleri uyarınca somut dayanağı olmayan toplam 1.180.793,55 TL ceza uygulanmasına karar verildiğini ileri sürerek, kesinti ve ceza uygulanmasına dair işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; yapılan kesinti işlemlerinin cezai bir işlem olmayıp, yasa ve mevzuata aykırı şekilde fatura edilen hizmet bedellerinin ödenmemesine ilişkin olduğunu, davalı Kurum işlemlerinin usul, yasa ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporuyla, dava dosyasına ibraz edilen 188.500,00 TL cezai işlem kayıtlarından 95.000,00 TL'sinin yerinde olduğunu, 93.500,00 TL'sinin ise yerinde olmadığını, dava konusu 1.180.793,55 TL cezai işlemden yerinde görülen 95.000,00 TL düşüldükten sonra geriye kalan 1.085.793,52 TL'sinin ise yerinde olmadığı, 764.954,84 TL (inceleyici ve mutabakat) kesinti işleminden 365.067,33 TL'nin yerinde olduğu, 391.481,49 TL'nin ise yerinde olmadığı yönünde tespitte bulunulduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne 1.180.793,55 TL cezai işlemden 1.085.793,52 TL cezai işlemin yerinde olmadığının tespiti ile Kurum işleminin iptaline, 95.000,00 TL cezai işlemin yerinde olduğunun tespitine, 756.548,82 TL kesinti işleminden 391.481,49 TL kesintinin yerinde olmadığının tespiti ile Kurum işleminin iptaline, 365.067,33 TL kesintinin yerinde olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi gereğince davalı Kurumca davacının hakedişlerinden yapılan kesintinin ve tesis edilen cezai işlemlerin haksızlığının tespiti ve iptalinin talep edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; sadece acil tıp uzmanı ile SGK müfettişi tarafından hazırlanan raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, kesintinin yerinde olmadığı kanaatine varılan 4 hastanın tedavisinin yumuşak doku tümörü hakkında olup fatura edilen işlemin değerlendirmesinin ortopedi doktorunca yapılması, bir hastada da ise miyokardit perfüzyon sintigrafisi yapılmış olup kesintinin iç hastalıkları uzmanınca değerlendirilmesi gerektiğini, davacının kesintilere süresi içinde itiraz ettiğine ilişkin delil göstermediğini, 03.03.2021 tarihli ek raporun 102. sayfasında yer alan Tablo -3/A nın 5. sırasında yer alan 932,12 TL tutarındaki işlem için bilgi ve belge gönderilmediğinin belirtildiğini, tüm bilgi ve belgelerin Mahkemeye sunulduğunu, 02.07.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda yapılan kesintilerin tamamınını yerinde olduğunun bildirilmiş olmasına rağmen 03.03.2021 tarihli raporda kesintilerin 391.481,49 TL'sinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış olmasının çelişki yarattığını, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini, hükümde davacı tarafından yatırılan peşin harcın talep halinde kendisine iadesine karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin her türlü resim ve harçtan muaf olduğunu belirterek, kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sağlık hizmeti satın alma sözleşmesinden kaynaklanan alacaktan kesinti yapılması ve sözleşmede öngörülen cezai şartın uygulanmasına dair davalı Kurum işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sağlık hizmeti satın alma sözleşmesinden kaynaklanan alacaktan kesinti yapılması ve sözleşmede öngörülen cezai şartın uygulanmasına dair davalı Kurum işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; davalı Kurum tarafından 2007 yılı Haziran ayı ila 2012 yılı Ocak ayı arasındaki 54 döneme ait alacağından tamamına yakını acil sağlık hizmetlerine ilişkin olarak toplam 756.543,82 TL kesinti yapılmasının konusunu oluşturan 3.205 adet işlemin bilirkişi tarafından tek tek incelenerek 365.067,33 TL'lik kesintinin yerinde olduğu, 391.481,49 TL'nin ise yerinde olmadığının belirlendiği, yine dava konusu toplam 1.180.793,55 TL'lik cezai işlemlerden yalnızca 188.500,00 TL'lik kısmına ilişkin belgelerin sunulmuş olması nedeniyle bunlar üzerinde incelme yapılarak 95.000,00 TL'lik kısmının yerinde olduğunun belirlendiği, incelenerek yerinde olmadığına karar verilen 93.500.00 TL'lik kısım ile ilgili belgeleri ibraz edilmeyen cezaların toplamından oluşan 1.085.793,52 TL'lik kısım için cezai işlemin yerinde olmadığının kabul edildiği, kesintilerin neredeyse tamamı acil sağlık hizmetlerine ilişkin işlemler hakkında olması nedeniyle kesinti yapılan işlemlerin konusunu oluşturan hastalıkların ilgili olduğu branştan doktorların bilirkişi heyetine katılımına gerek olmadığı, bilirkişi heyetinden dosyadaki evrakların eksikliği nedeniyle çok sayıda ek rapor alındığı, dosyaya sonradan giren evraka göre yapılan kesintiler yönünden bilirkişi heyetinin görüşünün değiştiğinin ek raporla izah edildiği, dolayısıyla ek raporlar arasında çelişki bulunmadığı, davalı aleyhine harç hükmü kurulmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9534, Karar No: 2014/8853, Tarih: 21.04.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/9534 E.  ,  2014/8853 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. İş Mahkemesi

TARİHİ : 31/01/2014

NUMARASI : 2013/1030-2014/22

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, feshin haklı nedene dayalı olarak yapıldığından davanın reddini karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin feshinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 19. maddesinde belirtildiği şekilde yazılı olarak yapılmadığı gibi fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-4857 sayılı Kanun’un 19. maddesinin birinci fıkrasına göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmamışsa veya fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmemişse aynı Kanun'un 21. maddesi gereğince geçerli sebep gösterilmediği kabul edilir.

4857 sayılı Kanun'un “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlığını taşıyan 25. maddesinin son fıkrasına göre işverenin haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshettiği durumda fesih bildiriminin yazılı yapılması koşulu aranmaz.

Somut olayda; cevap dilekçesinde işçinin yetersizliği ve kurumun zarara uğraması sebebiyle iş sözleşmesinin haklı nedene dayalı olarak feshedildiği belirtilmiştir. Davalı tarafından feshin haklı nedene dayalı olarak yapıldığı iddia edildiği gözetilmeden feshin yazılı olarak yapılmadığı, fesih sebebinin açık ve kesin olmadığından bahisle davanın kabulü hatalı olmuştur.

2-Mahkemece, davalının iddia ettiği haklı sebeple fesih gerekçeleri dikkate alınarak hesap işlerinde ve kurumun iştigal konularında uzman bilirkişilerin de bulunduğu bilirkişi heyetinden gerekiyorsa keşifte yapılarak davalı kurumun zararı olup olmadığı ve bu zararın oluşmasında davacıdan kaynaklanan kusurun bulunup bulunmadığı hususunda denetime elverişli rapor alınması ve edinilecek kanaate göre tüm deliller yeniden değerlendirilerek hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme sonucu hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2013/1577, Karar No: 2013/8270, Tarih: 22.05.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/1577 E.  ,  2013/8270 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece asıl dosyanın davalı ... yönünden davanın husumetten reddine, birleşen dosyanın davalısı ... yönünden ise kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ....'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava ve birleşen dava, kesinleşmiş cebri satış ihalesi sonucu çekişmeli taşınmazda satın alınan payın, Tapu Müdürlüğünce 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 8. maddesi hükmü gerekçe gösterilerek intikal ve tescil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle, bu paya ilişkin olarak tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl dosyanın davalısı Tapu Müdürlüğü yönünden davanın husumetten reddine, birleşen dosyanın davalısı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 672 parsel sayılı, zeytinli tarla vasıflı, 17 280 m² yüzölçümlü taşınmazın paylı mülkiyet üzere olup, 191/432 payın kayden ...'a ait bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı, dava dışı kişiler tarafından ... aleyhinde başlatılan icra takibi sırasında .....'ın çekişmeli taşınmazdaki 191/432 payını cebri ihale sonucu aldığını ve ihalenin kesinleşmesi üzerine İcra Müdürlüğü tarafından adına tescili yönünde yazılan yazı gereğinin, davalı ... tarafından yerine getirilmediğini ve “5578 sayılı Yasa ile değişik 5403 sayılı Yasanın 8. maddesi dayanak gösterilmek suretiyle tescil talebinin reddedildiğini, bu karara itirazlarının da Tapu ve Kadastro III. Bölge Müdürlüğü ile Genel Müdürlük tarafından reddedildiğini, Bölge Müdürlüğünün kararına karşı Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne itiraz etmişse de ret kararının doğru olduğu yönünde karar verilerek ret kararının onandığını ileri sürerek, Hasan'a ait 191/432 payın adına tescili isteğiyle eldeki davayı açmış ve husumeti asıl davada Tapu Müdürlüğü’ne, birleşen davada ...'a yöneltmiştir.

Bilindiği üzere, 19.07.2005 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Hakkındaki Kanunun 1.maddesinde “bu kanunun amacı; toprağın doğal veya yapay yollarla kaybını ve niteliklerini yitirmesini engelleyerek korunmasını, geliştirilmesini ve çevre öncelikli sürdürebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı arazi kullanımını sağlayacak unsur ve esasları belirlemektir” şeklinde açıklanmıştır.