muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/1016, Karar No: 2020/5421, Tarih: 25.11.2020

**11. Hukuk Dairesi         2020/1016 E.  ,  2020/5421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 28.06.2018 tarih ve 2017/359 E- 2018/227 K. sayılı kararın davalı TPMK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine , istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 21.11.2019 tarih ve 2018/1690 E- 2019/1193 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı TPMK vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin 2013/02964 sayılı ve "ŞEKİL" ibareli 9. ve 41.sınıflarda tescilli tanınmış markanın sahibi olduğunu, davalı şirketin bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki 2015/68166 sayılı ve “RENGİN+şekil” ibareli markanın 35.,36.,37.,41. sınıflarda tescili için TPMK'ya başvuruda bulunduğunu, başvuruya müvekkilince yapılan itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek 41. sınıftaki "spor, kültür, eğlence hizmetleri(sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil) film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri"nin başvuru kapsamından çıkarıldığını, başvuru kapsamındaki tüm mal ve hizmetler yönünden başvurunun reddi istemiyle bu karara yaptıkları itirazın ise YİDK tarafından reddedildiğini, müvekkilinin Regency İnternational adıyla faaliyet gösteren, merkezi Los Angeles olmakla birlikte birçok ülkede faaliyette bulunan film ve tv prodüksiyon şirketi olduğunu, müvekkilinin uyuşmazlık konusu şekli de içeren markalarının Türk Patent nezdinde 35., 41. sınıflarda 2013’ten beri tescilli bulunduğunu, itirazın öncelikle 556 sayılı KHK'nın 8/5 maddesi kapsamında telif hakkı gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğini, davalının başvuru markadasındaki “R” harfi figürünün aşikar bir şekilde benzediğini, söz konusu şeklin müvekkili adına yaratıldığını, marka başvurusundaki şeklin 556 sayılı KHK'nın 8/3. maddesi kapsamında gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu, başvurunun tescilinin talep edildiği emtianın doğrudan müvekkilinin iştigal alanıyla ilgili bulunduğunu, davalının kötüniyetle başvuruda bulunduğunu ileri sürerek YİDK'in 2017-M-5948 sayılı kararının iptaline, tescili halinde markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacı markaları arasında, başvuru kapsamında bırakılan hizmetler yönünden 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibasa yol açacak derecede benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacı markaları arasında, başvuru kapsamında bırakılan hizmetler yönünden 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibasa yol açacak derecede benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; uyuşmazlık konusu işaret üzerinde davacının 556 sayılı KHK'nın 8/5 maddesi anlamında telif hakkı bulunduğunu ve bu nedenle başvurunun tümüyle hükümsüz kılınması şartlarının oluştuğu, davacı markası ile davalının başvuru markasının 556 sayılı KHK anlamında benzer olduğu, uyuşmazlık konusu işaretin Paris Sözleşmesi kapsamında tanınmış marka olmadığı, KHK'nın 8/3 maddesi şartlarının gerçekleşmediği, başvurunun kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, YİDK’in 2017-M-5948 sayılı kararının iptaline, 2015/68166 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı TPMK vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce; başkasına ait kişi ismi, telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsayan marka başvurularının 556 sayılı KHK'nın 8/5 maddesi uyarınca reddedilmelerinin gerektiği, somut olayda da davacının, 1994 yılından beri dünyanın birçok ülkesinde tescilli bulunan markalarında yer alan grafik tasarımı niteliğindeki özgün şekil üzerinde önceye dayalı telif hakkının bulunduğu, dava konusu başvuruda da bu şeklin aynen yer aldığı, bu itibarla 556 sayılı KHK'nın 8/5. maddesi uyarınca başvurunun kapsamında bulunan tüm hizmetler yönünden reddinin gerektiği, bunun yanında davalı şirket adına 14,18,25 ve 26. sınıflarda tescilli 98/005000 sayılı, 35. ve 36. sınıflarda tescilli 2001/26645 sayılı ve 35. sınıfta tescilli 2011/90053 sayılı markalarda da söz konusu şekil yer almakta ise de 1998 yılından beri temel olarak 14, 18. 25. sınıfta yer alan moda alanında ya da anılan ürünlerin perakendeciliğinde tescilli markasını iştigal alanıyla hiç ilgisi olmayan 41. sınıftaki film prodüksiyon hizmetlerini kapsayacak şekilde tescil ettirmek istemesinin marka hukuku anlamında normal kabul edilemeyeceği, zira davalının kendi alanında dünyadaki gelişmeleri ve bununla ilgili marka tescillerini basiretli bir tacir olarak takip etmekle yükümlü olduğu, bu itibarla dava konusu marka başvurusunun kötü niyetli bulunduğu ve kapsamındaki tüm hizmetler yönünden tescilinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı TPMK vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı TPMK vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına, davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2011/90053 sayılı, 2001/26645 sayılı ve 195511 sayılı markalarının İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2017/455 Esas, 2019/8 Karar ve 10.01.2019 tarihli kesinleşmiş kararı ile iltibas, kötüniyetli tescil ve davacı markasının eser niteliğinde olduğu gerekçeleriyle hükümsüz kılınmış olmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı ... Kurumunun temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.11.2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/868, Karar No: 2021/1757, Tarih: 12.10.2021

**7. Hukuk Dairesi         2021/868 E.  ,  2021/1757 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahk. Sıfatıyla)

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05/02/2013 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali talebi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31/03/2015 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili, duruşmasız incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 12/10/2021 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av. ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine, 3.050,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/10/2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

(Muhalif)

KARŞI OY

Taraflar arasındaki dava, genel haciz yolu ile yapılan icra takibine, borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline ilişkin olup, dava süresinde açılmıştır.

Sayın çoğunluktan farklı düşündüğümüz husus, davalının genel olarak borçlu sayılması gerektiği ve ancak hangi miktar üzerinden sorumlu olması gerektiği konusudur.

Davalının, davacı belediyenin sorumluluk sahası ve devamında haberleşme alt yapısı ana taşıyıcı şebeke oluşturulması projesi kapsamında fiber optik kablo döşemesi için sonradan tüzel kişiliği kaldırılan ... Belediyesi ve diğer Belediyeler ile anlaşmalar yapıp, çoğu yerde kablo döşemesi işini yaptığı, gerektiğinde taşeron kullandığı açıktır. Her ne kadar davalı, Mulga Belediye ile yazılı sözleşme yapmadığını, savunmakta ise de, Belediye nezdinde çalışma yapıldığı, encümenden izin çıktığı ve özellikle mahallinde yapılan keşifte anlaşıldığı üzere kazı ve kılıf amaçlı boru döşendiği açıktır.

Bu açıklamalar ışığında sahada taşeron tarafından yapılan kazı vb. işlemler yönünden, davalı şirketin TBK. 116. maddesi gereğince sorumlu olduğu belirgin olmakla, neticeten davalının hangi miktar üzerinden sorumlu tutulması ihtilafın konusunu oluşturmaktadır.

Taraflar arasında sözlü anlaşma olup, ücret yönünden iki tarafın iradelerinin uyuştuğu bir miktar belirlenmemiş olup, mahkemece hatalı değerlendirme sonucu encümen kararı ve benzer sözleşmeler değerlendirilerek bilirkişilerce belirlenen 42,22TL birim bedelin esas alınması yanlış olmuştur.

Taraflar arasında sözlü anlaşma olup, ücret yönünden iki tarafın iradelerinin uyuştuğu bir miktar belirlenmemiş olup, mahkemece hatalı değerlendirme sonucu encümen kararı ve benzer sözleşmeler değerlendirilerek bilirkişilerce belirlenen 42,22TL birim bedelin esas alınması yanlış olmuştur.

Neticeten taraflar arasında sözlü olarak yapılan ve hayata geçen zemin altına fiber optik kablo döşenmesi işinde, işlemlerin taşeron tarafından başlandığı ve belli bir aşamaya getirildiği gerçeği karşısında; davacı belediyeye ödenecek ücret hususunda, konusunda uzman bilirkişilerce değerlendirme yapılarak yapılan işin seviyesi ve ilgili mevzuat dikkate alınarak rapor tanzimi ile yapılacak açıklamalar doğrultusunda gerçek alacak yönünden karar tesisi olmalıdır.

Eksik inceleme ile mahkemece varılan sonuç hatalı olup, karar bu yönlerden bozulması gerekirken, kararın onanmasına karar verilmesine yönelik sayın çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2019/1372, Karar No: 2019/4386, Tarih: 23.09.2019

**6. Ceza Dairesi         2019/1372 E.  ,  2019/4386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Yerel mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması

Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/185 Esas 2018/529 Karar sayılı ilamı ile yağma suçundan verilen mahkumiyet hükmüne karşı, katılanlar ..., ... vekili ile sanık ... ve savunmanının CMK 272 ve müteakip maddeleri uyarınca İstinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesince duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucu, 18.02.2019 günlü, 2018/3904 Esas, 2019/349 Karar sayılı “Yerel mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması” kararına karşı, sanık ... ve savunmanınca temyiz dilekçelerinde hukuka aykırı olduğu ileri sürülen hususlar ile re’sen incelenmesi gereken konular CMK'nin 288 ve 289. maddeleri kapsamında incelenip görüşüldü;

Katılanlar ..., ...’ın zorla araca bindirilip gece saat 02:30’dan sabah saatlerine dek alıkonulduklarının ileri sürülmesi karşısında; sanık ... hakkında, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçundan zamanaşımı içerisinde mahallinde işlem yapılması olanaklı görülmüştür.

Sanık hakkında kurulan hükümde tekerrüre esas alınan kararın yazılması sırasında mahkeme isminin Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesi yerine Diyarbakır 2. Ağır Ceza Mahkemesi yazılması, mahallinde düzeltilmesi olanaklı yazım hatası kabul edilmiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; sanık ... hakkında katılanlar ..., ...’a yönelik yağma suçundan kurulan hükmün kaldırılarak yeniden mahkumiyet hükmü kurulmasına dair verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığından, sanık ... ve savunmanının temyiz itirazlarının CMK'nin 302/1. maddesi gereğince reddiyle,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 2018/3904 Esas, 2019/349 Karar sayılı “Yerel mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması” na dair hükmünün, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, CMK'nin 7165 Sayılı Kanun ile değişik 304. maddesi gereğince, dosyanın Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesine; kararın bir örneğinin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmesine, 23.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1149, Karar No: 2025/3818, Tarih: 10.03.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/1149 E.  ,  2025/3818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurum’un, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre; Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve hayati önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın nivolumab etken maddeli ... adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide nivolumab etken maddeli ... adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından sağlık uygulama tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir hale gelmesi için, talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın Mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar Faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 Faz'dan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir popülasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta guruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.