muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/6078, Karar No: 2021/10020, Tarih: 09.11.2021

Sayın çoğunluğun suça konu çeklerin hangi tarihte, kim tarafından, ne şekilde bankaya ibraz edildiğinin araştırılması gerektiğine yönelik eksik araştırma nedenine ilişkin olarak sanığın ifadesinde suça konu çekleri ...' in ölmesinden sonra çeklerin üzerini çizerek bankaya kendisinin götürerek iptal ettirdiğini ifade etmesi yine çek asıllarına ulaşılamadığı için kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilen ...- ...- ...- ...- ...- ...- ... nolu çeklerin ait olduğu çek koçanından keşide edilen çeklerin tamamının araştırılmasına ilişkin eksik araştırma konusu yapılan hususa ilişkin olarak ... Bankası Sandıklı Şubesinin cevabi yazısından iptal durumunda olan ...- ... gönderilmesi ve diğer çeklere ulaşılamadığının kovuşturmaya yer olmadığı kararından anlaşılması keza, Asliye hukuk mahkemesinde 7 adet çekle ilgili araştırmanın da yapılmış olması, çeklerde 2. ciranta olarak imzası bulunan ...'nun dinlenmesine ilişkin eksik araştırma konusu yapılan hususun ise sanığın suça konu iki çeki keşideci ...'in ölmeden önce kendisine verdiği yönündeki savunması ve 1. ciranta olarak sanığın imzasıyla ...'ya geçmesi karşında sanığın ölen ... ile ilişkisinden sonra cereyan eden bir ilişkiyi açıklayabileceği gözetilerek eksik araştırma konusu edilen hususların araştırılmasının davanın esastan incelenmesinde yenilik getirmeyeceği ulaşılabilen tüm delillerin toplandığı ve davanın toplanan delillerle birlikte esası hakkında karar verilmesi gerektiği görüşü ile sayın çoğunluğun eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğine ilişkin bozma düşüncesine iştirak etmek mümkün bulunmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2015/1412, Karar No: 2015/1527, Tarih: 28.05.2015

**21. Ceza Dairesi         2015/1412 E.  ,  2015/1527 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Dosya arasında bulunan suça konu trafik tescil belgesi üzerinde heyetimizce yapılan gözlemde, belge üzerinde olması gereken soğuk mühür izinin bulunması, hologramın mevcut yerinden sökülmüş olduğu ancak suç tarihinde belge üzerinde yapışık vaziyette olduğunun tutanaklara yansıdığı, suça konu belgenin mevcut haliyle aldatma yeteneğinin bulunduğunun kabulü gerektiği; sanığın evrak üzerindeki sahte muayene işlemini ismini bilmediği bir şahsa para karşılığında yaptırdığını beyan ettiği, ... Kriminal Polis Labarotuvarınca düzenlenen ekspertiz raporu ile de sahtecilik işleminin ilk bakışta ve kolaylıkla dikkat çekmeyecek nitelikte olduğu belirtildiğinden sahtecilik suçunun unsurlarının oluştuğunun kabulü ile mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile sanığın beraatine dair yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 28.05.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6264, Karar No: 2013/16971, Tarih: 18.12.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/6264 E.  ,  2013/16971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali ve alacak

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali ve alacak davasına dair karar, davacı ve davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Asıl dava kira alacağının tahsili istemiyle kiracı ve kefil hakkında yapılan takibe vaki itirazın iptali, birleşen dava ise kiralananın sözleşmeye aykırı şekilde zarar verilerek ve eski hale getirilmeden tahliye edildiğinden bahisle kiracı ve kefil hakkında tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece her iki dava yönünden de istemi itirazın iptali davası olarak görerek, kefil olan davalı hakkında davaların reddine, davalı kefil lehine kötü niyet tazminatına, kiracı olan davalı yönünden her iki davanın kısmen kabulüne, davacı lehine kabul edilen miktarlar üzerinden inkar tazminatına hükmedilmiş, hüküm davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı asıl davasında davalı ...'in 01.07.2005 Başlangıç tarihli 3 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiracısı olduğunu, diğer davalı ...'in ise kefil olduğunu kira sözleşmesinin 1. maddesinde kiracının 3 yıl içinde kiralananı boşaltırsa süre sonuna kadar kira parasından sorumlu olacağının kararlaştırıldığını, davalının 01.04.2009 tarihinde kiralananı sözleşmeye aykırı olarak tahliye ettiğini, 01.11.2008-01.04.2009 dönemi kira parasını ödemediğini, ayrıca sözleşmenin birinci maddesine göre de süre sonuna kadar kira parasından sorumlu olduğundan ödenmeyen ve sözleşme süresi sonuna kadar kira parasının tahsili için icra takibi yaptıklarını davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazlarının iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı kiralananın kreş olarak kullanıldığını ve davalının bilgisi dahilinde 01.11.2008 tarihinde ...'a devrediliğini, bu nedenle kira borcunun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davacı birleşen davasında ise, kiralananda 14.09.2009 tarihinde mahkemece delil tespiti yaptırdığını, kiralananın kiracı tarafından hor kullanılarak zarar verildiği gibi sözleşmenin 8. ve 10 maddesine aykırı olarak tahliye edildiğini, yapılan delil tespitinde zararın 8.598,76 TL olduğunu ayrıca 490,45 TL delil tespit gideri olduğunu belirterek toplam 9089,24 TL nin 14.04.2009 tarihinden itibaren tahsiline kadar verilmesini istemiştir. Davalı asıl davadaki sebepleri de belirterek kiralananın 01.11.2008 tarihinde tam ve eksiksiz teslim edildiğini, istenen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut delillere, davalı tarafından kiralananın 01.11.2008 tarihinde tahliye edilerek davalıya teslim ediliğinin kanıtlanamaması, davacının da kiralananı 14.04.2009 tarihinde yapılan delil tespiti ile kiralananın hakimiyetine geçirdiğini beyan etmesine göre davalının teslim tarihine ilişkin temyiz itirazları ile kefil olan davalının kefaletinin adi kefalet olması ve ayrıca birleşen davadaki tazminat isteminin sorumluluğunun sınırları içerisinde kalmaması nedeniyle davacının kefil hakkında da davanın kabul edilmesi gerektiğine dair temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı ve davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;

1) Öncelikle birleşen davada davacı, kiralananın hor kullanılması ve sözleşmeye aykırı olarak eski hale getirilemeden teslim edilmesi nedeniyle tazminat isteminde bulunmuş olup, mahkemece davacının talebi doğrultusunda, eski hale getirme bedeli ve hor kullama giderleri ile delil tespiti giderleri yönünden; delil tespiti giderlerinin yargılama gideri olduğundan asıl davada nazara alınması gerektiği belirtilerek, diğer tazminat talepleri yönünden haklı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, gerekçesinde de belirttiği üzere hüküm kurarken dava itirazın iptali davası olarak vasıflandırılarak itirazın iptaline, inkar tazminatına ve kefil olan davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi, HMK'nın 297/son ve HMK.nın 26. maddesine aykırıdır.

2)Davacının asıl davada kefil lehine hükmedilen inkar tazminatına yönelik temyiz itirazına gelince ;

Davalı ...'in diğer davalı ile davacı arasında imzalanan 01.07.2005 tarihli kira sözleşmesini kefil olarak imzaladığına ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece Kefil hakkındaki dava, davacı tarafından bir takım yasal gereklilikler yerine getirilmeden doğrudan icra takibi yapılmış olması nedeniyle BK.nın 486. maddesine istinaden reddedilmiştir. Doğrudan kefil hakkında icra takibi yapılmış olması davacının kötü niyetli olduğunu kanıtlamayacağından asıl davada kefil olan davalı tarafından talep edilen kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

3-) Asıl dava ve birleşen davaya ilişkin karara esas alınan rapora yönelik olarak davacı ve davalının temyiz itirazları yönünden ise;

3-) Asıl dava ve birleşen davaya ilişkin karara esas alınan rapora yönelik olarak davacı ve davalının temyiz itirazları yönünden ise;

6099 sayılı TBK.nın 316/1.maddesi (BK.nın 256.maddesi) hükmü uyarınca kiracı kiralananı özenle kullanmak ve aynı kanunun 334. maddesi (BK,nın 266.maddesi) gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Ayrıca sözleşmede de teslime ilişkin kiracıya bir takım yükümülükler getirilmişse kanunun emredici hükümlerine aykırı olmadıkça kiracı sözleşmedeki teslime ilişkin hükümlerle de bağlıdır. Kiracının bu yükümlüklerinin ihlali halinde kiraya veren, bu yüzden uğradığı zarar için giderim isteminde bulunabilir. Davacı birleşen dava dosyasında hem hor kullanmaya ilişkin zararlarının hemde sözleşmenin 8. ve 10. maddesinden kaynaklandığını iddia ettiği kiralananın eski hale getirilmesi için yapılacak masrafların tazminini talep etmiştir. Davalı ise talep edilen masrafların fahiş olduğunu ve kiralananın eksiksiz teslim ediliğini belirterek talep edilen tazminata itiraz etmiştir. Talep edilen tazminat kalemlerinin tamamının istenip istenemeyeceği taraflar arasında uyuşmalık konusu olduğundan çözümü, özel veya teknik bilgiyi gerektiren bu konuda uzman bilirkişi veya heyetinden rapor alınması zorunludur. Öte yandan:Asıl dava da, davacı ödenmeyen kira alacaklarının yanı sıra kiracının tek taraflı olarak kiralananı tahliye ettiğinden bahisle tahliye tarihinden itibaren sözleşme sonuna kadar kira parasının ödenmesini istemiştir. Mahkemece davacının zararının tahliye tarihinden kiralananın aynı koşullarla yeniden kiraya verilebileceği tarihe kadar boş kaldığı süreye ilişkin kira parası olduğu kabul edilerek yerleşik yargıtay içtihatları doğrultusunda değerlendirme de bulunulmuş ise de; bu yöndeki değerlendirme de özel veya teknik bilgiyi gerektiren bir husus olduğundan makul sürenin belirlenmesine ilişkin tespitin de, mahallinde yapılacak keşif neticesinde taşınmazın özellikleri de nazara alınarak uzman bir bilirkişiden alınacak raporla tesbit edilmelidir.

Somut olayda gerek asıl dava yönünden gerekse birleşen dava yönünden mahallinde keşif yapılmaksızın hukukçu bilirkişiden rapor alınmıştır. Alınan rapor dava konusu edilen uyuşmazlıkta uzman bilirkişiden alınmadığı gibi, bilirkişi tarafından taraflar arasındaki kira sözleşmenin 10. maddesinde yazılı “iki dairenin banyo ve tuvaletlerinin fayansları lavabo takımları normal meskene çevrilerek mal sahibine teslim edilecektir.” şartı da raporda değerlendirilmemiş olamasına göre mahkemece alınan rapor karar vermeye yeterli değildir. Mahkemece gerek asıl davada gerekse de birleşen davada alanında uzman (inşaat mühendisi, mimar, emlakçı vs) bilirkişi veya bilirkişi heyetiyle mahallinde keşif yapılarak davacının talep ettiği tazminata ve kiralananın özellikleri ve konumu da nazara alınarak tahliyesinden sonra aynı şartlarla ne kadar sürede kiraya verilebileceğinde ilişkin mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden, hükmün eksik incelme nedeniyle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre de; kira sözleşmesinin feshi ile anahtarın tesliminden sonraki dönem için öngörülen makul süre kira bedeli nitelik olarak tazminat olup, mahkemece belirlendiğinden likit ve belirlenebilir değildir. Bu nedenle makul süreye göre belirlenen tazminat miktarı üzerinden inkar tazminatına hükmedilemez. Mahkemece kiralananın teslim tarihine kadar olan kira parası tespit edilerek, kiralananın teslimine kadar ödenmeyen kira parası ile sınırlı olarak inkar tazminatına hükmedilerek, tazminata yönelik inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, asıl davada hükmedilen tüm alacak üzerinden davacı lehine inkar tazminatına hükmedilmesi de doğru değildir.

SONUÇ:Yukarıda 1, 2 ve 3 no'lu bentlerde açıklanan nedenlerle davacı ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 18.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/78, Karar No: 2021/436, Tarih: 30.09.2021

**Ceza Genel Kurulu         2019/78 E.  ,  2021/436 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : (Kapatılan) 19. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Sayısı : 46-323

Şikâyetçi :Tarım ve Orman Bakanlığı adına ... Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü

5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu’na muhalefet suçundan sanık ...’ın beraatine ilişkin ... 5. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 13.05.2014 tarihli ve 46-323 sayılı hükmün şikâyetçi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesince 12.11.2018 tarih ve 7838-11697 sayı ile;

"Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.07.2018 tarihli ve 1191-328 sayılı kararında ifade edildiği üzere; suçtan doğrudan zarar görmeyen ve ilgili kanunlarda da açılan kamu davasına katılması hususunda özel bir hüküm bulunmayan Tarım ve Orman Bakanlığının temyiz isteminin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca reddine" oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Daire Üyeleri ... ve ... ;

“...İştirak etmediğimiz Dairenin çoğunluk görüşüne göre, ilgili kamu kuruluşu olan Tarım ve Orman Bakanlığı 'suçtan doğrudan zarar görmediği' gibi, Bakanlığın davaya katılmasına ilişkin özel bir kanun hükmü de bulunmadığı için 'davaya katılma ve temyiz hakkı' yoktur.

Halbuki somut olayda, ilk derece mahkemesinin beraat kararını temyiz etmek için başvuran Tarım ve Orman Bakanlığının hem 'suçtan zarar gören' kavramının kapsamı dahilinde kaldığı için hem de 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu'nda (açıkça olmasa bile) davaya katılmasına izin veren geniş kapsamlı özel hükümler mevcut olduğu için temyiz başvurusunda bulunma hakkına sahip olduğu görüşündeyiz.

Bu görüşümüzü destekleyen argümanları 8 başlık altında toplayarak ifade etmek isteriz.

II-B) Tarım ve Orman Bakanlığının davaya katılma hakkı olduğuna dair argümanlar

1-) 'Davaya katılma'yı düzenleyen CMK'nın 237. maddesinin metninde 'suçtan doğrudan zarar görme' terimi değil 'suçtan zarar görme' tabiri biliçli bir tercihin sonucu olarak kullanılmıştır. Kanunda 'suçtan zarar gören' kavramının tanımı yapılmamıştır.

Bu görüşümüzü destekleyen argümanları 8 başlık altında toplayarak ifade etmek isteriz.

II-B) Tarım ve Orman Bakanlığının davaya katılma hakkı olduğuna dair argümanlar

1-) 'Davaya katılma'yı düzenleyen CMK'nın 237. maddesinin metninde 'suçtan doğrudan zarar görme' terimi değil 'suçtan zarar görme' tabiri biliçli bir tercihin sonucu olarak kullanılmıştır. Kanunda 'suçtan zarar gören' kavramının tanımı yapılmamıştır.

Ülkemiz hukuk sisteminin de içinde yer aldığı Kıta Avrupası hukuk sistemi, kanunlaştırma-kodifikasyonlar üzerine inşa edilmiştir. Kodifikasyonun bir sistem olarak seçildiği tüm hukuk düzenlerinde, dilin veya lafzın hukuk sistemi içerisindeki önemi daha da artmaktadır. Bu sistemde kanunlar, özel bir süreç ve çaba ile hazırlanmakta ve bilahare yasama meclisleri tarafından kabul edilmektedir. Dolayısıyla kabul edilen her hukuki terim, sıradan bir sözcük veya kelime olmanın ötesine geçmektedir. Özellikle kanunların giderek artan bir oranda sadece genel çerçeve şeklinde olduğu, mevzuatta daha kapalı genel ifadeler kullanıldığı ve ifade tarzının soyutlaştığı oranda; yorum, kıyas ve içtihat alanı da giderek genişlemektedir. 'Davaya katılma' kurumu ile ilgili maddede (CMK'nın m. 237), 'suçtan doğrudan zarar gören' ifadesi yerine 'suçtan zarar gören' ibaresinin kullanılması ve bu kavramın tanımının yapılmaması bu kapsamda değerlendirilmelidir.

2-) 'Suçtan zarar gören' kavramının CMK’nun da tanımı yapılmadığına göre bu kavramın anlamını, içeriğini ve sınırlarını belirlemek için 'lafzi yorumun' yanısıra 'sistematik', 'amaçsal', 'fonksiyonel' ve 'dinamik' yorum yöntemleri de kullanıldığında da biyogüvenliğe karşı işlenen suçlarda Tarım ve Orman Bakanlığının 'davaya katılma' ve dolayısıyla davayı temyiz etme hakkının olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Genel olarak yorum, bir normun anlamını bulmaya ve açıklamaya yönelik zihinsel bir faaliyettir. Yorum faaliyeti olmaksızın bir normun somut olaya uygulanması mümkün değildir. Maddi ceza hukukunda 'boşluk' düşünülemeyeceğinden, suç ve ceza yaratmada 'kıyas' mümkün değilken; ceza usul hukuku müessesi olan 'davaya katılma'da hem 'yorum hem de kıyas' mümkündür. Ancak burada muhakeme sujesi hâline getirilen 'suçtan zarar göreni' dar yorumlamak, yorum ve kıyas kurallarına aykırıdır. Zira kişi hak, yetki ve özgürlüklerini daraltan normlarda kıyas yasağı vardır. Hak arama özgürlüğü kapsamında olan 'davaya katılma' kurumunu geniş yorumlamak mecburiyeti vardır.

Suçun niteliği gereği, bilhassa biyogüvenlik suçları gibi kamu sağlığına ve çevreye karşı işlenen soyut tehlike suçlarında, suçtan zarar gören kavramı içerisinde kalan ve bir muhakeme sujesi olma niteliğini kazanan kamu idaresinin davaya katılmasını dar yorumlamanın, muhakeme sujesinin hak ve yetkilerini daralttığından yorum kurallarına aykırılık teşkil ettiği kanaatini taşımaktayız.

Suçun niteliği gereği, bilhassa biyogüvenlik suçları gibi kamu sağlığına ve çevreye karşı işlenen soyut tehlike suçlarında, suçtan zarar gören kavramı içerisinde kalan ve bir muhakeme sujesi olma niteliğini kazanan kamu idaresinin davaya katılmasını dar yorumlamanın, muhakeme sujesinin hak ve yetkilerini daralttığından yorum kurallarına aykırılık teşkil ettiği kanaatini taşımaktayız.

Dinamik yorum normun, kurucu iktidarın iradesine ve normun yapıldığı tarihsel koşullara göre değil, zamanın ihtiyaçlarına göre yorumlanmasıdır. İnsan haklarının statik değil, dinamik bir yapıda olması, insan hakları alanında dinamik yorumu zorunlu kılmaktadır.

Yukarıda belirtilen bütün yorum yöntemleri birlikte gözönüne alındığında; Tarım ve Orman Bakanlığı (eski adıyla Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) adına (eski adıyla) ... İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün suçtan zarar gören sıfatıyla davaya katılmasına karar verilmesi ve dolayısıyla temyiz başvurusu yapma hakkına sahip olduğunun kabulü isabetli olacaktır.

3-) Gerek mer’i 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda gerekse mülga 1412 sayılı Ceza Muhakemesi Usulü Kanunu’nda; kamu davasına katılma müessesi için suçlar bakımından bir sınırlama getirilmemiş, ilke olarak şartların varlığı hâlinde tüm suçlar yönünden kamu davasına katılma olanağı kabul edilmiştir.

4-) Bu suçun hukukî konusu, genel sağlığın, çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunmasında herkesin (umumun,halkın) çıkarının olmasına ilişkin kamusal yarardır. Toplumu oluşturan herkes (umum, halk) geniş anlamda mağdur’dur.

Topluma arzı gerçekleştirilen GDO ve ürünlerinin mevzuatta belirtilen koşullara uygunluğu açısından denetlenmesinde, Tarım ve Orman Bakanlığının önemli görev ve yetkilere sahip olduğu ve bu denetimlerin yerine getirilmesi açısından topluma karşı yükümlülüklerinin bulunduğu, bu denetim görevinin ihmali durumunda görevlilerin hukuki ve cezai sorumluluklarının olduğu aşikardır.

Gıda ürünlerinin üretimi, ithal edilmesi aşamasında ya da kamuya arz edilişinde gözetim ve denetim hayati önem taşımaktadır. Hem kamu sağlığının hem de çevrenin ve biyoçeşitliliğin korunmasının gözetimi ve denetimi, çağdaş bir devletin en temel vazifelerinden biridir. Zaten konunun anayasal boyutu da vardır. Anayasamızın 'sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması' başlıklı 56. maddesinde, 'Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir' şeklinde konuyla ilgili düzenleme mevcuttur.

Tarım ve Orman Bakanlığı’na (önceki adıyla Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na) mevzuat ile denetleme, izleme ve kamu sağlığını korumada önemli yetkiler ve görevler verilmiştir. GDO’lu ürünlerin ithalatından, işlenmesine, pazarlama aşamasına kadar geçen süreçte, toplum sağlığı ve çevrenin korunmasına yönelik olarak GDO’lu ürünlerin izlenebilirliğinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen yönetmelik kapsamında; İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerinin, ürünlerin sınırlamalara uygun kullanımının denetimini yapma, izleme gibi geniş kapsamlı tedbirleri alma yönünde görevleri bulunmaktadır.

İl Gıda,Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, GDO ve ürünlerinin değerlerinin;

-ölçümü,

-izlenmesi,

-izin verilmesi,

-denetimi,

-yaptırım uygulanması

şeklinde yetki ve görevlere haiz olup, söz konusu görevlerini yerine getirmemesi veya kusurlu olarak icra etmesi durumunda tazminat sorumluluğu dahil hukuki ve/veya cezai sorumluluğu bulunmaktadır.

Korunan hukuki yararın kapsamı da gözönüne alındığında, sanık tarafından işlenen fiil sonucunda, denetim yetkisi de dahil çok geniş yetkileri bulunan ve haklı çıkarı zedelenen İl Gıda,Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün açıkça olmasa bile zımnen suçtan doğrudan zarar gördüğünün kabulü gerekmektedir. Bu durumun aksini kabul etmek, GDO’lu ürünlerin işlenmesi, ithalatı, tüketimi ve denetlenmesini zorlaştıracağı gibi teknik niteliği ağır basan bir konuda takipte hukuki boşluk yaratılacaktır.

5977 Sayılı 'Biyogüvenlik Kanunu'nda ve 'Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik'te (Resmî Gazete Tarihi: 13.08.2010, Sayısı: 27671), Tarım ve Orman Bakanlığına geniş kapsamlı gözetim ve denetim yetkisi veren çok sayıda hüküm bulunmaktadır. Bu hükümlerin, davaya katılmaya izin vermeye yeterli hükümler olup olmadığı hususunda sağlıklı bir sonuca varmak için bu hükümlere kısaca göz atmak gerekmektedir.

5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu'nda Tarım Bakanlığına Geniş Kapsamlı ve Özellikli Denetim ve Gözetim Yetkisi Veren Hükümler

Amaç ve kapsam

Madde 1 – (1) Bu Kanunun amacı; ... genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar ve ürünlerinden kaynaklanabilecek riskleri engellemek, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla biyogüvenlik sisteminin kurulması ve uygulanması, bu faaliyetlerin denetlenmesi, düzenlenmesi ve izlenmesi ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

(2) Bu Kanun; genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar ve ürünleri ile ilgili olarak araştırma, geliştirme, işleme, piyasaya sürme, izleme, kullanma, ithalat, ihracat, nakil, taşıma, saklama, paketleme, etiketleme, depolama ve benzeri faaliyetlere dair hükümleri kapsar.

Bu Kanunda geçen sorumlu 'Bakan' terimi, 'Tarım ve Köyişleri Bakanını', Bakanlık terimi, 'Tarım ve Köyişleri Bakanlığını' ifade eder (Madde 2-b ve 2-c).