muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/13071, Karar No: 2010/13307, Tarih: 21.12.2010

Kural olarak üçüncü kişiler, danışıklı işlem (muvazaalı muamele) nedeniyle hakları zarara uğratıldığı takdirde tek taraflı veya çok taraflı olan bu hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilirler. Çünkü danışıklı bir hukuki işlem ile üçüncü kişilere zarar verilmesi, onlara karşı işlenmiş bir haksız eylem niteliğindedir. Ancak, üçüncü kişilerin danışıklı işlem ile haklarının zarara uğratıldığının benimsenebilmesi için, onların, danışıklı işlemde bulunandan alacakları bulunmalı ve danışıklı işlem o alacağın ödenmesini önlemek amacıyla yapılmış olmalıdır.

Diğer yandan; zarara uğradıklarını ileri süren üçüncü kişilerin, danışıklı işlemde bulunduğu iddia edilen kişi hakkında icra takibi başlatmış olmaları, bu davanın kabulü için tek başına yeterli olmadığından danışıklı işlemde bulunanın, üçüncü kişilere borçlu bulunduğunun gerçekleşmesi ve borcunu ödememek için danışıklı hukuki işlem yapmış olması gerekir.

Dava konusu olayda; davalılardan ... Veterinerlik Tarım İnş Gıd Ltd Şti, Muş İl Tarım Müdürlüğü'nce yapılan ihale sonucu Muş ili ve ilçelerinin suni tohumlama işini 111.860,00 TL bedelle almıştır. Davacı, yargılamanın 06.07.2006 günlü oturumunda “…kendisinin davalı şirketin Muş ve ilçelerindeki ticaretini ve işlemlerini takip eden gayriresmi ortağı olduğunu beyan ettiği, yine davalı ...’ın ise Erzurum il ve ilçelerinde aynı iş amacı ile kurulmuş bulunan şirketin gayriresmi ortağı olduğunu, kendisinin Erzurum’daki şirkete ortak olmak amacı ile şirketin buradaki kazançlarını araştırdığını ancak ortaklıktan vazgeçtiğini, davalı ...’ın kendisine şirketten 35.000 TL alacaklı olduğunu, bu alacağının ne olacağını sorduğunu…” söylemiştir. Ayrıca, dosya arasında; davalının ... Bankası Muş Şubesi'nden diğer davalı Şirket hesabına ... ... ve ... ’a ödenmek üzere 20.000,00 TL ve 6.000,00TL gönderdiğine ilişkin banka alındı belgeleri, PTT havalesi yoluyla ... ... adına 250,00 TL gönderdiğine ilişkin havale belgesi, şirket yetkilisi ... ... imzasını taşıyan 53.792,00 TL ve 4.500,00 TL'nin davalı ... tarafından Şirket yararına ödendiğini gösteren genel gider başlıklı belgeler bulunmaktadır.

Dosya içeriğinden, davacı ile davalılardan ...'ın Muş ve Erzurum illerinde suni tohumla iş yapmakta olan şirketlerin resmi olmayan ortakları olduklarını yargılama aşamasında her ikisinin de yargıç karşısında kabul ettikleri, birbirlerinin şirketteki ortaklıklarından ve alacaklarından haberdar oldukları, davalının banka aracılığıyla ve elden diğer davalı Şirket'e para verdiğinin sunulan belgeler ve tanık anlatımları ile doğrulandığı, iptali istenen temliknamenin 07.12.2005 gününde noterce düzenlendiği, davacının 06.01.2006 günü başlattığı icra takibinin davalı Şirket yetkilisinin oluru ile aynı gün kesinleştirildiği ve bankaya haciz yazısı yazıldığı, bankanın Şirketin hak edişi üzerinde birden fazla haciz yazısı bulunması nedeni ile ödemeyi hangi sıra ile yapacağını Muş Tarım il Müdürlüğü'nden sorduğu, alınan yanıt uyarınca temlikname tarihleri davacının haciz tarihinden önce olduğundan, temlik alacağına öncelik tanındığı, banka yetkilisi ile Muş İl Tarım Müdürü hakkında görevi kötüye kullanma suçuna ilişkin yapılan soruşturma sonunda, soruşturma izni verilmesine yer olmadığına ve iddianın hukuki çekişme niteliğinde bulunması nedeni ile kamu adına kovuşturulmasına yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, davalılar arasındaki alacağın temliki sözleşmesinin danışıklı değil, davalılardan ...’ın diğer davalı Şirket'ten olan alacağını alabilmek amacına yönelik olduğu, bu alacağın varlığının davacı tarafından da bilindiği, davacıyı zarara uğratma amacı ile yapılmadığı sonucuna varılıp istemin reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve temyiz eden davalı ... yararına takdir olunan 825,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 21/12/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1292, Karar No: 2021/4498, Tarih: 31.05.2021

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2019/1292 E.  ,  2021/4498 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KULLANIM KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kullanım kadastrosu sonucunda, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 28205 ada 24 parsel sayılı 358,82 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı, taşınmazın ... kızı ... ... kullanımında olduğu şerhi yazılarak arsa vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın taşlık, çalılık, fundalık yerlerden olduğunu ve taşınmaz üzerinde herhangi bir kullanımın bulunmadığını ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydında bulunan kullanım şerhinin terkini istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, eldeki davanın ancak askı ilan süresi içerisinde, Kadastro Mahkemesinde açılabileceği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına ve yasal düzenlemelere uygun düşmemektedir. Dava konusu taşınmazda, Kadastro Müdürlüğünce 3402 sayılı Yasa'nın Ek-4. maddesi uyarınca kullanım kadastrosu yapılmıştır. 26.04.2012 tarihli 28275 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. bendi ile; "Bu Kanuna göre yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar 2/B alanları hakkında Hazine tarafından kişiler aleyhine açılması gereken davalar açılmaz, açılmış ve devam eden davalar durdurulur." hükmü getirilmiştir. Somut olayda; davacı Hazine, 6292 sayılı Kanun'un yürürlüğünden önce 12.05.2011 gününde, taşınmazın taşlık, kayalık, fundalık yerlerden olduğunu ve üzerinde herhangi bir kullanım bulunmadığını ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesindeki kullanım şerhinin terkini istemiyle dava açmıştır.

Hal böyle olunca; Mahkemece davacı Hazinenin davasının durdurulmasına, taşınmazın tapu kaydına, taşınmazın kadastro tutanağının beyanlar hanesinde yer alan kullanıcı şerhine yönelik olarak Hazine tarafından açılmış bir dava bulunduğu ve bu davanın 6292 sayılı Yasa'nın 9. maddesi uyarınca durdurulduğu şerhinin yazılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6290, Karar No: 2014/34856, Tarih: 03.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2014/6290 E.  ,  2014/34856 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2012/256186

MAHKEMESİ : Gebze(Kapatılan) 2. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28/06/2012

NUMARASI : 2011/182 (E) ve 2012/858 (K)

SUÇ : Hakaret

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre "sanığın hakim veya Cumhuriyet Savcısının disiplin cezası alması yönünde delil uydurması veya konusu suç teşkil edecek isnatlarda bulunması" durumunda 2802 sayılı Yasanın 76/3. maddesi uygulanabileceğinden, sanığın HSYK'ya yazdığı dilekçe bu hususları taşımadığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmeyerek yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşa yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref, ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Yargılamaya konu somut olayda, katılanın Gebze 1. Asliye Hukuk Hakimi olduğu, sanığın da Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2000/659 Esas sayılı dava dosyasının bulunduğu, sanığın dosyada sureti mevcut 3 sayfalık dilekçe ile katılanı Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet ettiği ve şikayet dilekçesinin 3. sayfasında yer alan " Öte yandan Adliyeden haricen aldığım duyumlara göre, tedbirin kaldırılmasına karar verilen gün davalı taraf mahkemeye gelerek Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimi 31543 sicil numaralı Hakim H.. K.. ile görüşmüştür. Zaten bu görüşmeden sonra tedbirin kaldırılmasına karar verildiği söylenmektedir. Tabi ki bir davanın tarafı mahkeme hakimi ile adliyede görüşebilir. Ancak bu olaydaki görüşmenin masumiyetine şüphe düşürebilecek ve dikkatleri celbedecek bazı noktalar bulunmaktadır. Öncelikle davalı taraf, geçmişte yaşanan hadiselerden anlaşıldığına göre her türlü hukuk dışı fiili gerçekleştirmeye müsait bir durumdadır. Diğer yandan şikayet ettiğim hakim H.. K..'nın 5 sene önce alınmış bilirkişi raporundaki kıymetlere dayanarak tedbirleri kaldırması, üstelik avukatlarımın yaptığı itirazları hiç dikkate almadan kararında ısrar etmesi ve dilekçeleri görmeden peşinen, kararımdan dönmem demesi durumu biraz daha şüpheli hale getirmektedir" şeklindeki ifadeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanığın katılana yönelttiği sözlerin, katılanın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, şikayet ve dilekçe hakkı kapsamında olduğu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, yasal olmayan ve yerinde görülmeyen gerekçeyle mahkumiyet kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık M.. Ö.. müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 03.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4210, Karar No: 2017/2061, Tarih: 31.05.2017

**1. Ceza Dairesi         2016/4210 E.  ,  2017/2061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : 765 sayılı TCK'nun 448, 31 ve 33. maddeleri uyarınca 24 yıl hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hükümlü... hakkında; 765 sayılı TCK.nun 448/1, 31, 33. maddeleri gereğince kurulup, Yargıtay 1. Ceza Dairesince ONANMAK suretiyle kesinleşen hükümden sonra yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK.nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddesi uyarınca yeniden ele alınıp, lehe olan yasanın belirlenmesi ve uygulanması sırasında; 765 sayılı Türk Ceza Yasası ile yapılan uygulamanın lehe olduğu derhal anlaşıldığından; duruşma yapılmaksızın verilen uyarlama talebinin reddine ilişkin kararda düzeltme nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş,ancak;

Sanık hakkında; 765 sayılı TCK hükümlerine göre kurulan ve kesinleşen hükmün lehe olduğu kabul edilerek, yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken cezanın yasal sonucu olan ve uygulanması gereken 31 ve 33. maddelerin çıkartılmasına karar verilmiş olması yasaya aykırı ise de, CMUK'nun 322. maddesi uyarınca bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının ikinci paragrafında yer alan "ve hüküm fıkrasından 31 ve 33. maddesinin çıkartılarak infazına" ibarelerinin çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEN ve re'sen temyize tabi bulunan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 31.05.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/502, Karar No: 2015/10, Tarih: 24.02.2015

**Ceza Genel Kurulu         2013/502 E.  ,  2015/10 K.**

* TİCARETİ USULÜNE AYKIRI OLARAK TERK ETMEK

* TİCARET ŞİRKETİ MÜDÜR VEYA TEMSİLCİLERİNİN TİCARETİ TERK SUÇUNU İŞLEMELERİNİN MÜMKÜN OLUP OLMAMASI

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 337/a

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 337

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 44

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 345

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 331

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 333

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 136

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 14

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 18

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 439

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 503

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 540

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 541

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 549

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 550

* TÜRK TİCARET KANUNU(MÜLGA) (6762) Madde 552

**"İçtihat Metni"**

Ticareti usulüne aykırı olarak terk etmek suçundan sanığın İcra İflas Kanununun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin, Ankara 5. İcra Ceza Mahkemesince verilen 10.03.2009 gün ve 776-47 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 16. Hukuk Dairesince 17.10.2011 gün ve 3005-5955 sayı ile;

"İcra İflas Kanununun 44. maddesinin birinci fıkrasında; 'Ticareti terk eden bir tacir onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetelerde ve alacaklıların bulunduğu yerlerde mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masrafını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır' hükmü ile ticareti terk eden tacirin yükümlülüğü belirlenmiş, 337/a maddesinde, 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılmasını 'ticareti terk edenlerin cezası' başlığı altında, '44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez' şeklinde yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere, ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi, bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İİK'nun 44. maddesindeki mükellefiyet, münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı bulunan gerçek kişiler ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi veya müdürünün İİK'nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

Türk Ticaret Kanununun 136. maddesinde ticari şirket nevilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited, kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden düzenlemeler incelendiğinde, 'ticareti terk' değil, 'infisah ve tasfiyelerinin' öngörüldüğü, diğer bir anlatımla TTK'nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde, ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Söz konusu şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı gösterilmiştir. İnfisah, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada irade ve irade dışı fesih hallerini, dar manada da irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye süreci içerisinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm bulunmadıkça pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK'nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketinin yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından ya da terk ettiğinden söz edilemeyecektir. Danıştay 4. Dairesinin 2004/602–2021 sayılı kararında, tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan İcra İflas Kanununun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi tacirlerdir. Tüzel kişi tacirler, yani ticaret şirketleri hakkında 44. maddenin ikinci fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonucu şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen ticaret şirketleri bakımından buna lüzum yoktur. Zira tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Baki Kuru, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: XXVII, Yıl: 1970, Sayı: 1-2) Bu açıklama ile İİK'nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun ve ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçlunun işyerini terk ederek ve elindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İcra İflas Kanununun 337/a maddesindeki yaptırımın hüküm altına alındığı belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki aynı kanunun 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür ve yetkililerinin alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemleri cezasız bırakılmadığı, 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımın düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamadan anlaşılacağı üzere, İİK'nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, İİK'nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isimlerinin ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasının müeyyidesidir. Bu durumda TTK'nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği, İİK'nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirler için geçerli olup, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketi müdür veya yetkililerinin İİK'nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemelerinin yasal olarak mümkün olmadığı kabul edilmelidir. Hal böyle olunca sanığın beraatı yerine mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsiz olup temyiz itirazları bu itibarla yerinde olduğundan hükmün bozulmasına" karar verilmiştir.

Ankara 5. İcra Ceza Mahkemesi ise 04.12.2012 gün ve 286-109 sayı ile;

"Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 505-28 sayılı kararında açıkça; 'İİK'nun 44. maddesinde ticareti terk eden tacir ifadesi kullanılmış olup, bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hüküm konulmamıştır. O halde tacir sayılan limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin şirketin ticareti terk etmeleri halinde, İcra İflas Yasasının 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceğine ilişkin istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi yasanın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmalarına bir engel bulunmamaktadır. Ticari şirketi temsil ve idareden sorumlu müdür veya yetkililerin bu suçu işlemeyeceklerinin kabulü halinde ticareti terk suçunu işleyen gerçek kişi tacirlerin İİK'nun 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmaları gerekecek, aynı fiili işleyen ve İİK'nun 345. maddesi uyarınca bu fiilden sorumlu tutulması gereken ticaret şirket müdür ve yetkilileri ise cezai sorumluluktan muaf tutulmaları anlamına gelecektir ki bunun yasal bir dayanağı bulunmamaktadır' düzenlemesi ile ticari şirketlerin müdür ve yetkililerinin bu suçu işleyebilecekleri kabul edilmiştir" gerekçesiyle direnip, önceki hükümde olduğu gibi sanığın cezalandırılmasına karar vermiştir.

Bu hükmün de sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.06.2013 gün ve 100615 sayılı "bozma" istekli tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçeyle karara bağlanmıştır.

CEZA GENEL KURULU KARARI