muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3906, Karar No: 2016/188, Tarih: 18.01.2016

Dosya kapsamından, şikayetçiye sıra cetvelinin 02.01.2014 tarihinde tebliğ edildiği, şikayetçi vekilince tebliğin usulsüz olduğu hususunda herhangi bir iddia ileri sürülmediği, 10.01.2014 tarihinde şikayette bulunulduğu anlaşılmıştır.

HMK'nın 115/1 maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar, dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." hükmünü içermektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20.12.2013 tarih, 4-2247 Esas, 1667 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere, taraf teşkili yapılmadan, tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından, davanın usulden reddedilmesinde HMK'nın 30. maddesine göre de bir isabetsizlik bulunmadığı kabul edilmiştir. Dairemizin 26.05.2015 tarih ve 2014/7272 E., 2015/3936 K. sayılı ilamında da, HMK'nın 30. ve 115/1. madde hükmü uyarınca, davanın her aşamasında, somut olayda henüz taraf teşkili yapılmadan da tensip aşamasında HMK'nın 114 ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilebileceği belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece, sıra cetveline karşı hak düşürücü süre içinde şikayette bulunulmadığı gerekçesiyle, süreye ilişkin şikayet şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca şikayetin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, 10.01.2014 olan şikayet tarihinin, gerekçeli karar başlığında 20.01.2014 olarak yazılması da hatalı olmuştur.

2-Bozma nedenine göre, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

3-Kabule göre, İİK'nın 142/1. maddesi hükmüne göre, "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel münderecatına itiraz edebilir." Anılan hükümde yer alan "alakadarlar" ifadesi, kural olarak borçluyu değil, şikayet eden alacaklıdan sıra itibariyle önce olan ve kendisine pay ayrılan alacaklıları ifade eder. Şikayet, kural olarak şikayet edene göre sıra cetvelinde öncelikli olup, pay ayrılan ya da aynı derecede hacze iştirak eden alacaklılara, diğer anlatımla kendisine pay ayrılan ve şikayet sonucundan etkilenecek olan alacaklılara yöneltilmelidir. Şikayette hasım gösterilmemesi ya da eksik veya yanlış kişiye husumet tevcih edilmesi talebin reddini gerektirmez. Bu durumda mahkemece şikayetçiye sıra cetvelinde kendisinden önce gelen ve pay ayrılan alacaklılara husumet tevcihi yönünde HMK'nın 119/2. maddesi uyarınca kesin süre verilip bu alacaklıların da davaya dahil edilmesi, şikayet dilekçesinin tebliğ edilerek, taraf teşkilinin sağlanması, varsa savunma ve delilleri değerlendirilerek şikayetin incelenmesi gerekir.

Şikayetçi vekilince şikayet dilekçesinde, sıra cetvelinde yazıldığı şekilde kendisine pay ayrılan “...'nün 2011/1045 Esas sayılı dosyası alacaklısı” na husumet yöneltilerek şikayette bulunulduğuna göre, mahkemece anılan dosyanın alacaklısı belirlenip, şikayet dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, kendisine husumet yöneltilmeyen icra müdürlüğüne tebligat yapılarak yargılamaya devam edilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün re'sen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/20056, Karar No: 2013/6126, Tarih: 26.03.2013

**6. Ceza Dairesi         2009/20056 E.  ,  2013/6126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1. Katılana ait iş yerine giren sanığın, muhasebe odasının PVC'den yapılma kapısını bıçakla keserek işlediği, 765 sayılı TCY'nın 493/1. maddesindeki suçu oluşturan eylemin 5237 sayılı TCY'sının 142/1-b maddesindeki hırsızlığın yanı sıra , geceleyin iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarını da oluşturduğu gözetilmeden, hükmün gerekçesinde, sanık yararına yasanın belirlenmesi sırasında 5237 sayılı TCY'nın 142/1-b maddesiyle değerlendirme yapılması,

2. Katılanın iş yerinden hırsızlık suçunun sanık tarafından işlendiği ve 15.06.2005 tarihinde satılacağı duyumunun alınması üzerine sanığın, jandarma komutanlığı görevlileri tarafından izlemeye alındığı ve bilgisayarı satmaya çalışırken yakalandığı, araçta bulunan bir bilgisayar ve monitörünün kime ait olduğu sorulduğunda çalışmakta olduğu katılana ait iş yerinden çaldığını diğerinin de evinde olduğunu söylediği, ancak bu bilgisayarın sanığın babası tarafından başka yere götürüldüğü için aramada bulunamadığı, daha sonra yapılan telefon görüşmesinde sakladığı yeri söyleyerek teslimin sağladığı olayda, katılanın duruşmada muhasebe kayıtlarının silinmiş olduğunu belirtmesi nedeniyle, kısmi iadenin gerçekleştiğinin anlaşılmasına göre, katılandan 5237 sayılı TCY'nın 168/son maddesi anlamında kısmı geri vermeye rızası bulunup bulunmadığı sorulduktan sonra aynı Yasanın 168/1.maddesinin uygulanma olanağının değerlendirilmemesi,

3. Katılan vekili olarak duruşmalara katılan Av....'in vekaletnamesi dosyada bulunmadığı halde, katılan yararına avukatlık ücretine hükmolunması,

4. Sanığın eylemine uyan 765 sayılı TCY'nın 493/1, 522/1. maddelerine göre, 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCY’nın aynı suça uyan 142/1-b, 143/1, katılanın onayı olması halinde 168; 116/2-4, 151/1, 5271 sayılı CMK'nun 253-254. maddelerindeki uzlaşma hükümlerinin ayrı ayrı ve bir bütün olarak uygulanması sonucunda, sanık yararına Yasanın uygulamaya göre belirlenmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanı ve katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 26.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/12081, Karar No: 2006/13526, Tarih: 04.12.2006

10. Ceza Dairesi 2006/12081 E., 2006/13526 K.

**10. Ceza Dairesi 2006/12081 E., 2006/13526 K.**

**- UYUŞTURUCU TİCARETİ YAPMAK SUÇU**

**"İçtihat Metni"**

Uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan sanıklar …

… ve …

…. ile kullanmak için uyuşturucu madde satın almak suçundan sanık …

…… hakkında Manisa Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucu 09.05.2006 tarihinde 2006/150 Esas, 2006/386 Kararsayılı ile mahkumiyet hükmü kurulduğu; kararın sanıklar ile sanıklardan …

… ve …

…'ın müdafileri tarafından temyiz edildiği; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün bozulması isteğini içeren tebliğname ekinde dava dosyasının 10.10.2006 tarihinde Dairemize gönderildiği anlaşıldı.

Dosya incelendi.

EREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

………

Sanık …

….. hakkında "tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" karar verilmesiyle yetinilmesi gerekirken, 5402 Sayılı Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Kanunu ile 20.12.2005 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak ve infazı kısıtlayacak şekilde "sanığın Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde tedavi altına alınmasına ve infaz yerine en yakın Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Baştabipliğince sanığa rehberlik etmek üzere uzman hekim görevlendirilmesine" karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanıklar ilel sanıklardan …

…. ve …

….'ın müdafilerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün istem gibi BOZULMASINA, 04.12.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18343, Karar No: 2016/13851, Tarih: 24.03.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/18343 E.  ,  2016/13851 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Gazetesinin 12/01/2014 tarihli nüshasının birinci sayfasında “Darbe Medyasından Karartma Günleri” ve 22. sayfasında “ ... Israrla Yazdı” başlıkları ile yayımlanan yazılar nedeniyle ilgilisi...’ün vâki düzeltme ve cevap isteminin reddine dair... Sulh Ceza Mahkemesinin 19/03/2014 tarihli ve 2014/278 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile tekzip ve düzeltme metinlerinin yayımlanmasına ilişkin ... Asliye Ceza Mahkemesinin 27/03/2014 tarihli ve 2014/71 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 24/07/2015 gün ve 49948 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17/09/2015 gün ve KYB.2015-280449 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre;... Gazetesinin bir tüzel kişi olduğu, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 12/1. maddesine göre, “Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır”. Aynı Kanun'un "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mutad iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.” kuralına aykırı olarak ve cevap ve düzeltme metninin, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, adı geçen gazetelerin sorumlu müdürlerine gönderilmesi yerine, tebliğ evrakının sorumlu kişiye yapıldığını gösterir şekilde tebliğ mazbatası düzenlenmediği ve usulüne uygun tebliğ koşulu yerine getirilmediği gözetilmeden, itirazın bu yönden reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olmasında isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14/1. maddesinde yer alan “Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.” şeklindeki hüküm uyarınca kişilerin, süreli yayınlarda şeref ve haysiyetinin ihlal edildiği veya hakkında gerçeğe aykırı yayım yapıldığı iddiasıyla 5187 sayılı Kanun kapsamındaki düzeltme ve cevap yazısı yayımlanması taleplerinin doğrudan sorumlu müdüre gönderilmesinin gerektiği, düzeltme ve cevap yazılarının hükmi şahıs niteliğindeki gazeteye gönderilemeyeceğinden, kanun yararına bozma isteminde yer alan hükmi şahıslara tebligatı düzenleyen 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 12. maddesinin olayda uygulama yerinin bulunmadığı gibi, somut olayda, ...Gazetesinin 12/01/2014 tarihli nüshasının birinci sayfasında “Darbe Medyasından Karartma Günleri” ve 22. sayfasında“... Israrla Yazdı” başlıkları ile yayımlanan yazılar nedeniyle talep eden ... vekili tarafından gazetenin sorumlu müdürü ...adına gönderilen cevap ve düzeltme istemini içerir ... Noterliğinin 21/03/2014 tarih ve 7712 yevmiye no’lu ihtarnamesinin 10/03/2014 tarihinde “muhatabın adreste daimi çalışanı iletişim asistanı ... imzasına tebliğ edilmiştir.” şerhi ile tebliğ edilmesine karşın, sorumlu müdür ... vekilinin anılan tebligatın alınmadığına veya usulsüz olduğuna ilişkin bir iddiasının da bulunmadığının anlaşılması karşısında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 24/03/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile uyuşmazlık gazete yazı işleri müdürü olan sanığa cevap ve düzeltme hakkının kullanılması amacıyla yapılan tebligatın kanuna uygun olup olmadığına ilişkindir.

5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14. maddesinde cevap ve düzeltme hakkı şu şekilde düzenlenmiştir. ''sorumlu müdür kendisine sunulan düzeltme ve cevap yazısını; günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.'' Görüldüğü üzere ''sorumlu müdür yazıyı aldığı tarihten itibaren'' denilmek suretiyle cevap ve düzeltme yazısının sorumlu müdüre bizzat tebliğinin gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca belirtelimki düzeltme ve cevabın yayınlanmasıda bizzat yazı işleri müdürü sorumludur ve bu sorumluluğa aykırı davranmak 5187 sayılı Kanun'un 18. maddesinde suç olarak düzenlenmiştir. Bu itibarla, cevap ve düzeltme hakkına ilişkin olup hukuki ve cezai sorumluluk doğuracak nitelikteki tebliğlerin mutlaka sorumlu müdürün şahsına bizzat yapılması gereklidir. Nitekim Yargıtay 7. Ceza Dairesi 25.02.1994 gün 1994/592-1450 sayılı kararında tebligatın sorumlu müdür yerine sadece yazı işleri müdürüne yollanması ve cevabın yayınlanmaması durumunda cezai sorumluluğun doğmayacağını kabul etmiştir.

Diğer yandan 7201 sayılı Tebligat Kanununun 17.maddesinde tebliğ adresinde tebligat belgesinde ismi yazılı şahıs aranacak o bulunamadığı takdirde ve bu husus evraka şerh edildikten sonra tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine yapılabilecektir. Yargıtay 2. Hukuk dairesi 9.7.2012 gün 2012/1416, 19282 sayılı kararında gösterilen adresin davalının çalıştığı işyeri adresi olduğu, tebligatı davalı adına alan şahsın, davalının daimi memur veya müstahdemi olmayıp, davalıyla aynı işyerinde birlikte çalışan diğer bir işçi olduğu anlaşılmaktadır. Muhatabın adresine çıkarılan tebligatın, arananın kolayca bulunması mümkün olmayan yerlerden ise, tebliğin yapılmasını o yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısmın amiri temin etmesi, bunlar tarafından muhatabın derhal buldurulması veya tebliğin temini mümkün olmazsa tebliğin kendilerine yapılması icap edeceğini belirtmiştir.

Somut olayımızda sorumlu müdür ... adına çıkarılan tebligatta “muhatabın adreste bulunmaması nedeniyle çalışanı ... İmzasına tebliğ edilmiştir” şeklinde bir ibarenin bulunduğu görülmektedir. Sorumlu yazı işleri müdürü..., Tebligat Kanunu anlamında “belli bir yerde veya evde meslek ve sanat icra eden kişi” statüsündedir. Bu konumdaki bir kişiye yapılacak tebligat ise Kanun’un 17. maddesi hükümlerine göre gerçekleştirilecektir. Söz edilen maddeye göre ise; “Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını icra edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine, meslek veya sanatını evinde icra edenlerin memur ve müstahdemlerinden biri bulunmadığı takdirde aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır.”

Tebligat Kanunu’nun 17. maddesine göre, tebliğ adresinde öncelikle muhatap aranacak; o bulunamadığı takdirde ve -bu husus evraka derç edildikten sonra- tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine yapılabilecektir.

Tebliğ yapılan işyeri adresinin onlarca kişinin çalıştığı tahmin edilen bir gazete merkez binası olduğu gözetildiğinde “...” isimli çalışanın konumunun ne olduğu tebligat şerhinden anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla Kanun’un 17. maddesinin aradığı anlamda “muhatabın aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birisi” olup olmadığı bu evraktan belirlenememektedir, belgelendirilemektedir.

Tebliğ yapılan işyeri adresinin onlarca kişinin çalıştığı tahmin edilen bir gazete merkez binası olduğu gözetildiğinde “...” isimli çalışanın konumunun ne olduğu tebligat şerhinden anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla Kanun’un 17. maddesinin aradığı anlamda “muhatabın aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birisi” olup olmadığı bu evraktan belirlenememektedir, belgelendirilemektedir.

Açıklanan sebeplerle, sorumlu müdüre yapılan tebliğin usulsüz olması nedeniyle Basın Kanunu’nun 14. maddesine göre cevap ve düzeltme hakkının kullanılması talebinde bulunma için kanuni şartlar oluşmamıştır. Bu itibarla, kanun yararına bozma talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle Sayın Çoğunluğun kararına katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2016/1845, Karar No: 2016/4294, Tarih: 23.06.2016

**16. Ceza Dairesi         2016/1845 E.  ,  2016/4294 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kamu davasına katılma istemi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmeyen şikayetçi hakkında 5271 sayılı CMK'nın 237/2 ve 238. maddeleri uyarınca davaya katılmasına karar verilerek ve hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın işçi olarak çalıştığı işyerinde yapılan haciz işlemi sonrasında yediemin olarak kendisine teslim edilen mahcuz mallar hakkında işlem yapmak üzere adrese gidildiğinde planya makinesinin yerinde olmadığının belirtilmesi karşısında; sanık savunması ve dosya kapsamından eylemin ön ödeme kapsamında dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılması nedeniyle mahcuz malın kaybolmasına neden olma suçunu oluşturacağı ve hukuki durumun TCK'nın 289/3. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 23.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2358, Karar No: 2020/9830, Tarih: 16.11.2020

**12. Hukuk Dairesi         2020/2358 E.  ,  2020/9830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlular aleyhine çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; dayanak çekin 09/01/2017 olan keşide tarihinin 09/11/2017 olarak tahrif edilerek yeniden tedavüle çıkarıldığını, tahrifattan önceki tarihe göre sorumlu olduğunu, bu tarihe göre de çekin süresinde ibraz edilmeyip çek niteliğini yitirdiğini ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, ilk derece mahkemesince itirazın kabulüyle takibin durdurulmasına karar verildiği, alacaklı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, bölge adliye mahkemesince takibe konu çekin keşide tarihinin yapılan değişiklik gereği 09/11/2017 olarak kabulünün gerektiği, tahrifat iddiasının yalnızca keşideci tarafından ileri sürülebileceği ve ciranta olan borçlu tarafından hamile karşı ileri sürülemeyeceği gerekçeleriyle istemin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Takip dayanağı çekin ciro zincirinin incelenmesinde; çekte ilk cironun lehtara ait olduğu, takip alacaklısı ...’ un ciro silsilesi içerisinde yer aldığı, görülmektedir. Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir. Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.

Bu nedenledir ki, borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde sahtekarlık (tahrifat) iddiası mutlak def’idir ve mahkemece bu iddia incelenmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 04.03.2015 gün ve 2013/19-1746 E., 2015/896 K.).

Çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı, imzanın da sahte olduğu yönündeki itirazlar, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden HMK'nun 266. maddesi uyarınca bilirkişi incelemesi ile sonuçlandırılmalıdır. Çek keşideci tarafından düzenlenmiş olduğundan, çek üzerindeki çıkıntı ve değişikliklerin keşideci tarafından paraf edilmesi ya da imzalanması gerekir. Ayrıca bu durum çekin vasfını etkileyen bir husus olduğundan, keşideci dışındaki tarafların da itiraz ve şikayette bulunmakta hukuki yararları vardır.

Somut olayda; takip dayanağı olan çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı iddiası keşideci tarafından ileri sürülmese dahi, çekin geçerliliği mutlak def’i mahiyetindeki bu iddiaya bağlı olduğundan muteriz borçlu (ciranta) tarafından alacaklı hamile karşı ileri sürülebilir.

O halde, bölge adliye mahkemesince HMK'nun 266. maddesi uyarınca yöntemince bilirkişi incelemesi yaptırılarak, takibe dayanak çekin keşide tarihi altındaki imzanın, keşide yerinde mevcut keşideci imzası ile karşılaştırılıp aynı elin ürünü olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçluların temyiz itirazlarının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nin 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nin 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 20/01/2020 tarihli ve 2019/614 Esas-2020/153 Karar sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16/11/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.