muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/8407, Karar No: 2024/219, Tarih: 16.01.2024

... ..., ... ... ve ... için dava tarihinden 04.04.2017 tarihine kadar aylık 1.000,00 er TL, ortak çocuk ... için aynı tarihler arasında aylık 2.000,00 TL, 04.04.2017 tarihinden 22.02.2018 tarihine kadar ... ..., ... ... ve ... için aylık 750,00'şer TL, ... için aylık 1.000,00 TL, 22.02.2018 tarihinden kararın kesinleşme tarihine kadar ... ..., ... ..., ... ve ... için aylık 1.000,00'er TL tedbir nafakasının babadan alınarak anneye verilmesine, aynı miktar nafakaların karar kesinleştiğinde iştirak nafakası olarak devamına, kadının takdir olunan iştirak nafakalarının her yıl arttırımına ilişkin isteği süresinde ileri sürülmediğinden karar verilmesine yer olmadığına, kadın yararına dava tarihinden 04.04.2017 tarihine kadar aylık 2.000,00 TL, 04.04.2017 tarihinden 22.02.2018 tarihine kadar aylık 1.000,00 TL, 22.02.2018 tarihinden kararın kesinleşme tarihine kadar aylık 2.000,00 TL tedbir nafakasının erkekten alınarak kadına verilmesine, aynı miktar nafakanın karar kesinleştiğinde yoksulluk nafakası olarak devamına, kadının yoksulluk nafakasının her yıl arttırımına ilişkin isteği süresinde ileri sürülmediğinden karar verilmesine yer olmadığına, kadın yararına 600.000,00 TL maddî, 150.000,00 TL manevî tazminata hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı davalı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur belirlemesi, aleyhine hükmedilen nafaka ve tazminatlar yönünden İlk Derece Mahkemesinin kararının lehine kaldırılmasını talep ederek istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı davacı kadın vekili istinaf dilekçesinde özetle; özel sebebe dayalı boşanma davalarının reddi, kusur belirlemesi, nafaka ve tazminatların miktarı, nafakalara yıllık artış uygulanmaması yönünden İlk Derece Mahkemesinin kararının lehine kaldırılmasını talep ederek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince elde ediliş şeklinin hukuka aykırı olduğu iddia edilen telefon mesajlaşmalarının, erkeğin evine ziyarete giden ortak çocuklar tarafından elde edildiği, ortak çocuklar tarafından erkeğe ait cep telefonundan elde edilen çıktıları dosyaya sunan kadının, bu delillerin oluşumunda ve elde edilmesinde bir kurgusunun bulunmadığı, erkeğe ait telefonun şifresi ortak çocuklar tarafından bilindiği için telefonda bulunan erkeğin dava dışı ... isimli kadın ile olan mesajlaşmaların çocukların kendi bilgisayarlarına aktarıldığı, dayanılan bu delillerin hukuka aykırı elde edildiğinden bahsedilemeyeceği, bu durumda, kadın tarafından usulüne uygun olarak dosyaya sunulan bu deliller ve tanık beyanları dikkate alındığında erkeğin ... isimli kadın ile cinsel birliktelik yaşadığı, bu şekilde zina sebebine dayalı boşanma davasının ispatlandığı, bu durumda kadının zina hukuki sebebine dayalı boşanma davasının reddi kararının yerinde olmadığı, birleşen davada kadının zina sebebine dayalı boşanma davasının kabulüne, karar boşanma yönünden kesinleştiğinden zina sebebine dayalı boşanma talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği, İlk Derece Mahkemesi kararında belirtildiği üzere 4721 sayılı Kanun'un 162 inci ve 163 üncü maddesinde belirtilen koşullar gerçekleşmediğinden kadının bu maddelere dayalı boşanma talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizilk bulunmadığı, hükmolunan iştirak ve yoksulluk nafakası ile manevî tazminatın miktarlarının az olduğu, kadının dilekçeler teatisi aşamasında yoksulluk ve iştirak nafakalarına yıllık arttırım talebi ile bu yönde ıslah talebi de bulunmadığı, Mahkemece takdir olunan iştirak ve yoksulluk nafakalarının her yıl arttırımına ilişkin isteğin süresinde ileri sürülmediğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile kadının zina hukuki sebebine dayalı boşanma davasının reddi kararına yönelik istinaf talebinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının buna ilişkin kısmının kaldırılmasına, karar boşanma yönünden kesinleştiğinden birleşen davada zina sebebine dayalı boşanma talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, kadının iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve manevî tazminatın miktarına yönelik istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının bunlara ilişkin kısmının kaldırılmasına, ortak çocuklar ... ..., ..., ... ..., ... için boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere aylık 2.000,00'er TL iştirak nafakasına, kadın için boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere aylık 4.000,00 TL yoksulluk nafakasına, kadın yararına 400.000,00 TL manevî tazminata, kadının diğer istinaf talepleri ile erkeğin tüm istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

... erkek vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle Bölge Adliye Mahkemesi kararının zina sebebine dayalı davanın kabulü, kusur belirlemesi, aleyhine hükmedilen nafaka ve tazminatlar yönünden bozulmasını talep etmiştir.

Davalı-davacı kadın vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle Bölge Adliye Mahkemesi kararının nafaka ve tazminatların miktarı, nafakalara yıllık artış uygulanmaması yönünden bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamında imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, kadının zina sebebine dayalı davasının kabulü koşullarının oluşup oluşmadığı, kadın yararına tedbir ve yoksulluk nafakası ile maddî ve manevî tazminata, ortak çocuklar için tedbir ve iştirak nafakasına hükmedilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı ve miktarları noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ve 371 inci maddesi. 4721 sayılı Kanunu'nun 161 inci maddesi, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 169 uncu maddesi, 174 üncü maddesi, 175 inci maddesi,182 nci, 323 üncü, 327 inci, 328 inci, 330 uncu ve 336 ncı maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci ve 51 inci maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre ... erkek vekilinin tüm, davalı-davacı kadın vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davalı davacı kadın yararına takdir edilen maddî ve manevî tazminat azdır. 4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile 6098 sayılı Kanun'un 50 nci ve 51 inci maddesi hükümleri dikkate alınarak daha uygun miktarda maddî ve manevî tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerekmiştir.

3.Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davalı-davacı kadın yararına takdir edilen yoksulluk nafakası azdır. Mahkemece 4721 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

4.Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre ortak çocuklar ... ... ve ... yararına hükmedilen iştirak nafakaları azdır. Mahkemece, 4721 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı görülmüş ve bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda (2), (3) ve (4) numaralı paragraflarda belirtildiği üzere davalı davacı kadın yararına maddî ve manevî tazminat, yoksulluk nafakası ve ortak çocuklar ...ile ... için hükmolunan iştirak nafakalarının miktarları yönünden BOZULMASINA,

2.Yukarıda (1) numaralı paragrafta belirtildiği üzere ... erkek vekilinin tüm, davalı-davacı kadın vekilinin ise sair temyiz tirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmanın kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Duruşma için takdir olunan 17.100,00 TL vekâlet ücretinin ....'dan alınarak ...'ya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ...'a yükletilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde yatıran ...'ya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/15801, Karar No: 2010/2560, Tarih: 15.03.2010

**6. Ceza Dairesi         2008/15801 E.  ,  2010/2560 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bina dahilinde hırsızlık suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 04/03/2008 tarihli ve 2004/4652 soruşturma, 2008/634-312 sayılı iddianamenin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170. maddesine uygun bulunmadığından bahisle aynı Kanun'un 174. maddesi gereğince iadesine dair, Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/03/2008 tarihli ve 2008/74 iddianame değerlendirme sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin, TRABZON 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/03/2008 tarihli ve 2008/375 değişik iş sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığının 11/06/2008 gün ve 2008/33142 sayılı kanun yararına bozma istemine dayalı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 01/07/2008 gün ve KYB.2008/132378 sayılı ihbar yazısı ile infaz dosyası 23/09/2008 tarihinde Dairemize gönderilmekle incelendi:

Anılan Yazıda;

Dosya kapsamına göre, Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesince sanık hakkında kuvvetli suç şüphesi olmadığı, kimlik belgelerinin bulunmadığı, sanığın savunmasının alınmadığı, suç yeri ve işlendiği zaman diliminin gösterilmediği gerekçeleriyle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/3. maddesinde iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanun'un 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hâllerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, sanık hakkında kuvvetli suç şüphesi olmadığı belirtilmiş ise de 5271 sayılı Kanun'un 170/2. maddesinde yer alan "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler." hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olayla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği, sanığın savunmasının alınamamasının iddianamenin iadesi sebebi yapılamayacağı, sanığa ait pasaport bilgilerinden kimlik bilgilerine ulaşılabileceği, iddianamedeki anlatımdan suç yeri ve zaman diliminin anlaşıldığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiş olduğundan bahisle 5271 sayılı CMK’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması Dairemizden istenilmiştir.

TÜ R K M İ L L E T İ A D I N A

Kanun yararına bozma istemine dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbar yazısı ve incelenen dosya içeriğine göre;

TÜ R K M İ L L E T İ A D I N A

Kanun yararına bozma istemine dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbar yazısı ve incelenen dosya içeriğine göre;

5271 sayılı CMK’nun 170/3 ve 174/1. maddelerinde iddianamede nelerin gösterileceği ve hangi hâllerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Yasanın 170/2. maddesine göre soruşturma evresi sonucunda toplanan kanıtlar suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet Savcısının bir iddianame düzenleyeceğinin hükme bağlandığı, Cumhuriyet Savcısından yeni delil yaratması beklenemeyeceğinden elde edilen kanıtları yorumlayarak faili ve suç niteliğini takdir ve belirlemenin Mahkemenin görevine gireceği, somut dosyada kamu davasının açılmasını gerektirir yeterlilikte kanıtlar olduğu ve şüphelinin bilinen adreslerinde araştırıldığı halde bulunamadığından ifadesinin alınamamış olması ve kamu davasının açılmasını gerektirir yeterlilikte kanıtlar olduğu, suç yeri ve zamanın da açıkça belirtildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet bulunmadığından, Trabzon 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 19.03.2008 gün ve 2008/375 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK.nun 309.maddesi gereğince BOZULMASINA, 15/03/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13213, Karar No: 2009/16249, Tarih: 29.09.2009

**2. Hukuk Dairesi         2009/13213 E.  ,  2009/16249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Veraset İlamının İptali ile Yeniden Verilmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık ve hüküm veraset ilamının iptali ile yeniden verilmesi talebine ilişkin olup, Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 07.03.2008 tarihli kararının 1/b maddesi gereğince inceleme görevi Yargıtay 7. Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ : Dosyanın görevli Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Yüksek Başkanlığına gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 29.09.2009 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2015/12493, Karar No: 2019/2302, Tarih: 21.02.2019

**5. Ceza Dairesi         2015/12493 E.  ,  2019/2302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : İhaleye fesat karıştırma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

İhaleye fesat karıştırma suçu ile korunan hukuki yarar ve bu bağlamda suçun topluma karşı suçlar bölümünde düzenlenmesi karşısında, bu suçun mağdurunun toplumu oluşturan bireylerin tamamı, diğer bir ifadeyle kamu olduğu, eylemin belirli bir kişinin zararına olarak işlenmesi halinde bu kişinin mağdur değil, suçtan zarar gören olacağının kabulü gerektiği, aksinin kabulü halinde, somut olayda olduğu gibi hükmolunacak sonuç ceza miktarları göz önünde bulundurulduğunda, 5237 sayılı TCK'nın "Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi" başlıklı 3. maddesinin gerekçesinde "Suç işlenmesiyle bozulan toplum düzeninde adaletin sağlanması için suç işleyen kimseye uygulanacak ceza hukuku yaptırımlarının haklı ve ölçülü olması gerekir. Çünkü ancak haklı ve suçun ağırlığıyla orantılı bir yaptırım ile suç işleyen kişinin bu fiilinden pişmanlık duyması sağlanabilir ve yeniden topluma kazandırılması söz konusu olabilir." şeklinde açıklanmış olan ölçülülük ilkesine aykırı davranılmış olunacağı, bu nedenle ihaleye fesat karıştırma suçlarında fail hakkında bir suç işleme kararı ile hareket ettiği sürece aynı Kanunun 43. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği nazara alındığında;

....ili ....ilçesi......Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün 2007 yılı ihtiyacı olan "50 Kişi bakım hizmeti, 5 kişi malzemeli temizlik hizmetine ilişkin 15/01/2007 tarihinde yapılan ihalenin sanık .... ın yetkilisi olduğu ..... Müteahhitlik Tem. Yemek Üretimi ve Otomasyon Hiz. Ltd. Şti. ve ..... Nak. Gıda Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın kazanmasını sağlamak için ihale öncesi firma yetkilileri olan sanıkların ihale şartlarını özellikle fiyatları etkilemek için aralarında anlaşma yaptıkları kabulüyle mahkumiyet hükümleri kurulmuş ise de; UYAP sisteminden yapılan sorgulamada sanıkların Antalya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/80 Esas sayılı dosyasında aynı suçtan yargılandıkları tespit edilmiş olmakla, mümkün ise

.../...

-2-

davaların birleştirilmesi, bu mümkün olmaz ise dosyanın onaylı ve okunaklı bir suretinin bu dosya arasına alınması, eylemler arasında suç ve iddianame tarihlerine göre hukuki kesinti oluşup oluşmadığının ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının saptanması sonrasında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğinin belirlenmesi halinde sanıklara verilecek cezada 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi uyarınca artırım yapıldıktan sonra kesinleşen dava dosyasında verilen cezanın bu cezadan mahsubu ile oluşur ise aradaki fark kadar cezaya hükmedilmesi gerektiği nazara alınmadan eksik araştırma ile sanıklar hakkında yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

Dosya kapsamındaki ihale evrakları incelendiğinde ihalenin yaklaşık maliyetinin 732.461,95 TL olarak belirlenmesine karşılık, sanık Seyfettin Öztaş'ın yetkilisi olduğu ..... Müteahhitlik Tem. Yemek Üretimi ve Otomasyon Hiz. Ltd. Şti. ve ..... Nak. Gıda Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'na 759.643,50 TL'ye verildiğinin anlaşılması karşısında, aradaki farkın kamu zararı olarak kabul edilip edilmeyeceği hususunda gerektiğinde yeniden bilirkişi raporu da alınarak sonucuna göre bir karara varılması gerektiği gözetilmeden, kullanılabilir ödenek tutarını yaklaşık maliyet olarak kabul eden bilirkişi raporuna itibar edilerek zarar oluşmadığının kabulüyle yazılı şekilde karar verilmesi,

Sanıklar hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17/a maddesi yollamasıyla anılan Yasanın 59/1. maddesi uyarınca yasaklama kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarihli ve E. 2014/140, K. 2015/85 sayılı Kararının 24/11/2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olması nedeniyle TCK'nın 53/1. maddesiyle ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 21/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/26182, Karar No: 2013/20765, Tarih: 08.07.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/26182 E.  ,  2013/20765 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti, maaş alacağı ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, işverenin çalışma devam ederken Şubat 2009 ay başında ekonomik kriz nedeni ile Türkiye İş Kurumuna başvurarak kısmi, kısa süreli çalışmaya geçmek istediği, kabul edilmesi üzerine işçilere kısmi çalışmaya geçmek için baskı yapıldığını, davacının kısmi süreli çalışmayı kabul etmediğini, Şubat ayında ve Mart ayının ilk 5 günü tam gün süreli çalıştığı halde Şubat ayı maaşının yarım olarak yatırıldığı, Mart ayının 6. Günü iş yerine gelmesi üzerine alınmadığı, bunun üzerine Noter kanalı ile ihtarname çekerek haklı nedenle iş aktini feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile ulusal bayram genel tatil ve yıllık izin ücreti ile maaş alacaklarının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, kısa çalışma sistemine geçmede işçinin muvafakatinin gerekmediğini bu nedenle sözleşmenin haksız feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece, “ Yargıtay içtihatlarına göre kısa çalışmaya geçilmesi halinde işçinin buna muvafakat etmemesi halinde işverence yapılan kısa çalışmaya geçilmesi hususunda işçiye haklı fesih hakkı tanınmış olup” gerekçesiyle kıdem tazminatının kabulüne karar verilmiştir.

Kısa çalışma yaptırılabilecek haller kanunda genel ekonomik kriz ve zorlayıcı sebep olarak sınırlanmış ve bakanlık onayına tabi tutularak geçici olduğu belirtilmiş ancak işçinin rızasının gerektiği hususunda herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Kısa çalışma sistemi kanundan doğan işçiye yüklenmiş bir yükümlülük olup, işçinin rızasının aranmayacağı işveren lehine yapılan nadir düzenlemelerden biridir ve bu çalışma sisteminde işçinin ücretinde düşüş olması doğaldır.

Kısa çalışma sistemine geçilmesi kanundan kaynaklı olup, İş Kanunun 22.maddesinde düzenlenen iş şartlarında esaslı değişiklik şartları gerçekleşmediğinden kıdem tazminatının reddi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.07.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19280, Karar No: 2014/26151, Tarih: 10.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/19280 E.  ,  2014/26151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BALIKESİR 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/04/2014

NUMARASI : 2012/387-2014/269

DAVA :Davacı, ücret alacağı, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle cezai şart alacağı iş akdine göre ödenmesi gereken ev kirası alacağı, eğitim gideri alacağı, nakliye gideri alacağı, tıbbi seyahat gideri alacağı, ofis gideri alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın usulden reddine karar vermiştir.

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, ücret, haksız fesih nedeniyle cezai şart, iş akdine göre ödenmesi gereken ev kirası, eğitim gideri, nakliye gideri, tıbbi seyahat gideri ve ofis gideri alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının Türk vatandaşı olmadığı bu nedenle teminat yatırması için davacıya iki haftalık kesin süre verildiği, verilen bu kesin süreye rağmen davacının teminat yatırmadığı, teminat yatırılmasının dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Türk vatandaşı olmayan, Suudi Arabistan vatandaşı olan davacının teminat yatırmak zorunda olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, mahkemece davacının Türk vatandaşı olmadığı bu nedenle teminat yatırması için davacıya iki haftalık kesin süre verildiği, verilen bu kesin süreye rağmen davacının teminat yatırmadığı, teminat yatırılmasının dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.