muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/11915, Karar No: 2025/3143, Tarih: 05.03.2025

**5. Ceza Dairesi         2024/11915 E.  ,  2025/3143 K.**

**"İçtihat Metni"**

Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret ve kamu malına zarar verme suçlarından sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında; Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Ceza Dairesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile Daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanığın üzerine atılı suçların niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Ceza Dairesinin, 27.09.2024 tarihli ve 2024/2060 Esas, 2024/1261 sayılı YETKİSİZLİK Kararının oy birliğiyle KALDIRILMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11204, Karar No: 2015/18471, Tarih: 19.11.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/11204 E.  ,  2015/18471 K.**

**"İçtihat Metni"**

ESAS NO : 2015/11204

KARAR NO : 2015/18471

Y A R G I T A Y İ L A M I

Davacı A.. M.. ile davalı E.. A.. aralarındaki istirdat davasına dair Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 30/10/2012 günlü ve 2011/684 E.; 2012/476 K. sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 11.04.2013 günlü ve 2013/4672 E.; 2013/6203 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde, kaçak kullanım ve sayaç okuma bedeli adı altında müvekkilinden alınan 388,86 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, 31.11.2011 tarihinden sonra tahakkuk edecek faturalarda bahsi geçen alacak kalemleri yönünden kaçak kullanım bedeli ve sayaç okuma bedeli yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu faturalarda yer alan kayıp-kaçak ve sayaç okuma bedelinin müvekkilinin kendi inisiyatifiyle düzenlediği bir bedel olmadığını, bu bedellerin ulusal tarife adı altında EPDK tarafından belirlenerek uygulandığını, davaya konu faturaların EPDK'nın belirlediği ulusal tarifeyi uygulamaktan ibaret olduğunu, davacının davaya konu ettiği bedelleri ödemek istemiyorsa EPDK'nın 28.12.2010 tarih ve 2999 sayılı kararın iptali için Danıştay nezdinde iptal davası açması gerektiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; tarifeye ilişkin kurul kararının iptal edilmediği sürece geçerliliğini koruduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 11.04.2013 tarih, 2013/4672 E.; 2013/6203 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava; elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan ve elektrik faturalarına yansıtılan kaçak kullanım ve sayaç okuma bedeli kalemlerinden dolayı borçsuzluğun tespiti ile ödenen bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; elektrik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak ve sayaç okuma bedelinin, aboneden alıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinin 1 .fıkrasında, bu Kanun ile verilen görevleri yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun kurulduğu belirtilmiş, aynı maddenin 2.fıkrasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verilmiştir.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinin 1 .fıkrasında, bu Kanun ile verilen görevleri yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun kurulduğu belirtilmiş, aynı maddenin 2.fıkrasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verilmiştir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kendisine verilen yetki ve görev doğrultusunda 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ”i yayımlamış ve lisans sahibi şirketlerde bu tebliğe uygun olarak aboneden davaya konu bedelleri tahsil etmişlerdir.

Kayıp/kaçak miktarı, dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı göstermektedir. Kayıp/kaçak bedeli elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin kayıp/kaçak bedeli oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir.

Sayaç okuma bedeli ise; sayaç okuma maliyetlerini yansıtan bir bedel olup, 4193 sayılı EPDK kurul kararının 8. maddesinin e bendine dayanarak alınmaktadır.

Elektrik dağıtım şirketlerinin; EPDK kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde, elektrik kullanan abonelerin faturalarına yansıtarak aldıkları bu bedellerin, elektrik enerjisi kullananlara, aktif tüketim bedeli dışında ek bir mâli yük ve külfet getirdiği açıktır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinde, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisi verilmemiştir.

Aboneden kayıp-kaçak ve sayaç okuma bedellerinin alınması; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı kuralına ve Elektrik Piyasası Kanununundaki düşük maliyetli enerji temini ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasası oluşturulması ilkelerine uygun düşmediği ortadadır.

Diğer taraftan, elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından kaçak kullanmak (hırsızlanmak) suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin, kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gidilmesi hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile de bağdaşmaz. (HGK 21.05.2014 tarih, 2013/7-2454 Esas, 2014/679 Karar)

Elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme görevi bizzat enerjinin sahibi bulunan dağıtım şirketlerine aittir.

Hal böyle olunca mahkemece, kayıp/kaçak ve sayaç okuma bedelinin aboneden tahsil edilemeyeceği kabul edilip, davacı aboneden tahsil edilen bedellerin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme görevi bizzat enerjinin sahibi bulunan dağıtım şirketlerine aittir.

Hal böyle olunca mahkemece, kayıp/kaçak ve sayaç okuma bedelinin aboneden tahsil edilemeyeceği kabul edilip, davacı aboneden tahsil edilen bedellerin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkeme kararının açıklanan gerekçelerle bozulması gerekirken, zuhulen onandığı anlaşılmakla, davacı tarafın bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 11.04.2013 gün, 2013/4672 E.; 2013/6203 K. sayılı onama kararının kaldırılarak, Ankara Asliye 4. Ticret Mahkemesi'nin 30.10.2012 gün, 2011/684 E.; 2012/476 K. sayılı mahkeme kararının yukarıda açıklanan sebeplere binaen BOZULMASINA, peşin alınan karar düzeltme harcının, istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 19.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/21209, Karar No: 2014/4620, Tarih: 28.03.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/21209 E.  ,  2014/4620 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Asliye Ticaret Mahkemesi (kapatılan .... Denizcilik İhtisas Mahkemesi) ile .... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, davacıya ait deniz taşıtlarının davalılar tarafından haksız olarak kullanılması nedeniyle elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi, davanın 6762 sayılı TTK.nin 4. kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin uyuşmazlıklardan olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesi ise, uyuşmazlığın deniz taşıtlarının mülkiyetine ilişkin olduğu, bu hususun deniz hukukunu ilgilendirdiğini belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6762 sayılı TTK.’nun görev hususunu düzenleyen 4. maddesine 20.04.2004 tarih, 5136 sayılı Kanun ile eklenen son fıkrayla “İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSYK.’nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığı’nca bu Kanunun dördüncü kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulacağı ve bu mahkemelerin yargı çevresinin HSYK. tarafından belirleneceği” hükmü getirilmiştir.

TTK.’na eklenen metinden de anlaşılacağı gibi, TTK.’nun 4. kitabında yer alan 816 ilâ 1262. maddeleri arasında düzenlenen uyuşmazlıkların deniz hukukuna ilişkin olduğu ve Denizcilik İhtisas Mahkemesinde, yahut bu davalara bakmakla görevli asliye mahkemelerinde görülmesi gerektiği hususu tartışmasızdır.

Somut olayda davacı, deniz motorlarının sahibi olduğunu, motorların davalılar tarafından kullanılması nedeniyle mülkiyet hakkına tecavüz edildiği iddiasıyla elatmanın önlenmesini talep etmiş, yargılamanın devamı sırasında davadan feragat ettiğini bildiren dilekçe ibraz etmiştir. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlıkta TTK.’nun dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanması olanağının bulunmamasına göre, dava tarihi de nazara alınarak uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesi’nde görülüp, davacının feragat dilekçesi uyarınca sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 28.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3291, Karar No: 2012/11338, Tarih: 08.10.2012

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/3291 E.  ,  2012/11338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Yörede 2008 yılında yapılıp 22.12.2008 ile 20.01.2009 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşen arazi kadastrosu sırasında ... köyü, 129 ada 260 parsel sayılı 1722,53 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle arsa niteliğiyle davalı gerçek kişi adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmakla birlikte mütegayip eşhastan kalan yani kayıp ve yitik kişilerden Hazineye intikal eden tapulu yer olduğu iddiasıyla kadastro mahkemesinde tespite itiraz davası açmıştır. Askı ilân süresi içerisinde dava açılmadığı gerekçesiyle kadastro mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine davacı yanın başvurusu ile dosya sulh hukuk mahkemesine intikal ettirilmiştir. Orman Yönetimi ise, 20.05.2011 tarihli harçlı dilekçesiyle taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmıştır. Mahkemece, davacı Hazinenin davasının reddine, katılan davacı ... Yönetiminin açtığı davanın ise kabulüne ve dava konusu ... köyü, 129 ada 260 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre, dava; devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yer ve orman iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 sayılı Yasanın 5304 sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın ibreli ağaç rumuzlu bölmede, orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve Hazinenin dayandığı tapu kaydının kaya, kaya, Cebel ve Kayalık sınırlı olup her yere uyabilecek nitelikte kayıt olduğu belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 08/10/2012 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1859, Karar No: 2013/18811, Tarih: 25.10.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/1859 E.  ,  2013/18811 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/05/2012 tarih ve 2011/426-2012/305 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı karşı davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait mutfak eşyası emtiasının Türkiye’den Rusya-Ufa kentine taşınması konusunda davalı ...Uluslararası Taş. Ltd. Şti ile anlaşma imzalandığını, anlaşmaya rağmen malların davalılarca Moskova Gümrüğüne teslim edildiğini, müvekkilinin malların gümrükten geri çekilmesi konusundaki taleplerinin de davalılarca yerine getirilmediğini, daha sonra malların müvekkilce tanınmayan Özkan Damarlı isimli kişi tarafından çekildiğinin bildirildiğini, davalıların müvekkilinin zararından sorumlu olduklarını ileri sürerek, malların bedeli olan 20.789,08 USD’nin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı karşı davacı ...Uluslararası Taş. Ltd. Şti. vekili, tır karnesine belirtilen hamur yoğurma makinesinin üretim belgesi olmadığı için gost ve hijyen belgesinin UFA’da verilmeyeceği duyumuyla Moskova’da gümrük dairelerinin fazlalığının seçenek sağladığı konusunda davacı da bilgilendirilerek aracın yön değiştirip Moskova’ya gittiğini, gümrükteki malların alıcı firmanın gümrük işlemlerini yerine getiren davacının da tanıdığı Özkan Damarlı adındaki kişi tarafından çekildiğini savunarak, davanın reddini istemiş, karşı davada 4.000 TL taşıma ücretinin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Nak.AŞ vekili, müvekkili ile diğer davalı şirket arasında imzalanan taşıma sözleşmesinde varma yeri Tver-Rusya olarak kararlaştırıldığı için müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını savunmuştur.

Davalı ...Nak.AŞ vekili, müvekkili ile diğer davalı şirket arasında imzalanan taşıma sözleşmesinde varma yeri Tver-Rusya olarak kararlaştırıldığı için müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, alt taşıyıcı ...Nakliyat A.Ş.'nin diğer davalı ile imzaladığı taşıma sözleşmesinde teslim gümrüğü Tver - Rusya olarak gösterilip eşyaların söz konusu varış gümrüğüne teslim edilmesi nedeni ile gerçekleşen zarardan davalı ...Nakliyat A.Ş.'nin sorumlu tutulamayacağı, davacı ile davalı ...Taşımacılık Ltd Şti. arasındaki taşıma sözleşmesi uyarınca emtianın Rusya - UFA gümrüğüne teslim edilmesi gerekirken Moskova Gümrüğüne götürüldüğü, CMR’nin 12/1, 13 ve 14/1. maddeleri uyarınca teslim yeri değişikliğine ilişkin göndericinin bilgi ve talimatı bulunduğu hususunun davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davalı ...Uluslararası Taşımacılık Ltd Şti. hakkındaki davanın kabulüne, davalı ...Nakliyat A.Ş hakkındaki davanın reddine, davalı karşı davacı ...Taşımacılık Ltd Şti. tarafından açılan karşı davanın HMK’nun 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacı karşı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı karşı davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı karşı davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 3,15 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı karşı davalıdan alınmasına, 25/10/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5145, Karar No: 2020/927, Tarih: 03.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2017/5145 E.  ,  2020/927 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/16945, Karar No: 2010/1713, Tarih: 15.02.2010

10. Hukuk Dairesi 2009/16945 E., 2010/1713 K.

**10. Hukuk Dairesi 2009/16945 E., 2010/1713 K.**

**- YAŞLILIK AYLIĞINDAN YARARLANMA**- 5510 S. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU [ Geçici Madde 7 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, 28.03.1990 - 01.07.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun ve 01.06.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurumun avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Mustafa Arınmış tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 2926 sayılı Kanunun 2, 6 ve 9. maddeleridir.2926 sayılı Kanunun; 2. maddesi uyarınca "...diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmayan tarımsal faaliyette bulunan kimseler...Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılırlar." Sigortalılığın sona ermesini düzenleyen 6. maddesinde ise, bu gibilerin diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışmaları halinde çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıklarının sona ereceği öngörülmüştür. Ancak, anılan Kanunun 5. maddesinde yerini bulduğu üzere sigortalılığın zorunlu oluşu ve kapsama dahil bulunmak koşuluyla sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği gibi kaçınılamayacağı olgusu, Kanunun 9. maddesinde yer alan Kurumun resen tescil yükümü ile birlikte gözetildiğinde, davacının, diğer sosyal güvenlik kuruluşu olan Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi çalışmasının bitiminde 2926 sayılı Kanun çerçevesinde tarımsal faaliyetlerine yeniden başlayarak devam etmesi halinde, davalı Kurumun sonradan gerçekleşen bu tarımsal faaliyete değer vermesi zorunludur.Bu bağlamda, 2926 sayılı Kanun kapsamında kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyetin sürdüğünün karinesi; valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtlarıyla, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, 1581 sayılı Kanuna göre kurulan tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin,

1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan Pancar ve Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan millî bankaların kayıtlarıdır.

Somut olayda davacının; tarımsal faaliyeti nedeniyle 2926 sayılı Kanun uyarınca sigortalılık tescilinin 01.05.1985 tarihi itibariyle yapıldığı, 29.03.1990 - 12.04.1990 tarihleri arasında 13 gün Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi sigortalı olarak çalışması nedeniyle, sigortalılığının 28.03.1990 tarihi itibariyle durdurulduğu ve prim ödemesi nedeniyle 01.07.1997 tarihinden itibaren yeniden başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacının; tarımsal faaliyeti nedeniyle 2926 sayılı Kanun uyarınca sigortalılık tescilinin 01.05.1985 tarihi itibariyle yapıldığı, 29.03.1990 - 12.04.1990 tarihleri arasında 13 gün Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi sigortalı olarak çalışması nedeniyle, sigortalılığının 28.03.1990 tarihi itibariyle durdurulduğu ve prim ödemesi nedeniyle 01.07.1997 tarihinden itibaren yeniden başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Davada çözülmesi gereken hukuksal sorun, tescil ya da tevkifata dayalı olarak başlayan Tarım Bağ-Kur sigortalılığının devamı sürecinde devreye giren ve makul kabul edilebilecek bir süre devam eden başka bir zorunlu sigortalılık nedeniyle, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona erip ermeyeceği, başka bir anlatımla; Tarım Bağ-Kur sigortalılığı devam eden kişinin, 506 veya 1479 sayılı Kanunlar kapsamında zorunlu sigortalı olması ve bu sigortalılığın makul kabul edilebilecek bir süre devam etmesi halinde, yeniden tescil başvurusu, prim ödemesi ya da ürün teslimatı nedeniyle tevkifatı bulunmadan boşlukta geçen dönemde devam eden kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyet nedeniyle Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılıp sayılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2007 gün ve 2007/21-73-71 sayılı kararında ayrıntıları açıklandığı üzere, davacının 01.05.1985 tarihinde başlayan 2926 sayılı kanun kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının, Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi çalışması nedeniyle 28.03.1990 tarihinde sona erdiği, 29.03.1990 - 12.04.1990 tarihleri arasında gerçekleşen 13 gün çalışmasının makul kabul edilebilecek bir süre olması nedeniyle dava konusu dönemde kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyetinin kesintisiz sürdüğünün belirlenmesi halinde davacı 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak kabul etmek mümkün olacaktır.

Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde somut olayda; dava konusu döneme ilişkin olarak davacının kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyetinin varlığı ve süresi; 2926 sayılı Kanunun 3/b, 6, 10 ve 36. maddeleri çerçevesinde gerekli inceleme ve araştırma yapılarak; nerede oturduğu, kendi mülkü veya miras yolu ile elde ettiği mülkte mi yoksa ortaklık ya da kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde mi tarımsal faaliyette bulunduğu; varsa, ortaklık veya kiralamaya ve arazi miktarına ait delillerin neler olduğu, icar sözleşmesi bulunup bulunmadığı; ilçe tarım müdürlüğü, tarım kredi ile yağlı tohumlar veya ürettiği ürün çeşitlerine göre üyesi olma ihtimali bulunan diğer kooperatif kayıtlarının başlangıç ve bitiş tarihleri; hangi tür ürünler ektiği, ne kadar ürün elde ederek nerelere sattığı, ürün