muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/8614, Karar No: 2006/11306, Tarih: 18.09.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/8614 E.  ,  2006/11306 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki vesayet hukukuna ilişkin davada ... 9. Aile ile 4.Sulh Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vasi vesayet hukukuna ilişkindir.

Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair 4787 Sayılı Yasa’nın 20.04.2004 günü yürürlüğe giren 14.04.2004 gün ve 5133 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi ile “22.01.2001 tarihli ve 4721 Sayılı Türk Medeni Yasasının Üçüncü Kısım hariç olmak üzere İkinci Kitabı ile 03.12.2001 tarihli ve 4722 Sayılı Türk Medeni Yasasının Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Yasaya göre aile hukukundan ... dava ve işler”in aile mahkemelerinde görüleceği, yine 5133 Sayılı Yasanın Geçici 2. Maddesi ile de “Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte aile mahkemelerinde görülmekte olan ve 4721 Sayılı Türk Medeni Yasasının İkinci Kitabının Üçüncü Kısmında yer alan konularla ilgili dava ve işler yetkili ve görevli mahkemesine devredilir.” hükümleri getirilmiştir.

Medeni Yasanın sözü edilen İkinci Kitabının Üçüncü Kısmında vesayet, kayyımlık ve yasal danışmanlıkla ilgili hükümler bulunmaktadır.

4721 Sayılı Türk Medeni Yasasının İkinci Kitabının Üçüncü Kısmında yeralan 397. maddesinin 2. fıkrası gereğince “vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir.”

O halde, konusu Medeni Yasanın 2. Kitabının Üçüncü Kısmında yer alan davaya sulh hukuk mahkemesi bakmakla görevlidir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 18/09/2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4931, Karar No: 2010/8646, Tarih: 07.07.2010

**6. Hukuk Dairesi         2010/4931 E.  ,  2010/8646 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Pendik 1.İcra Mahkemesi

KARAR TARİHİ :11.09.2009

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına dayandıkları belgelere temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA ve aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenden alınmasına 07.07.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8492, Karar No: 2025/3001, Tarih: 18.02.2025

**4. Ceza Dairesi         2022/8492 E.  ,  2025/3001 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/2100 E., 2020/466 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar müdafii, sanıklar ... ve ...

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanıklar hakkında verilen hükümlerin temyiz edilebilir oldukları, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik olarak Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıklar ... ve ...'nin temyiz istemleri özetle; suçun unsurlarının oluşmadığına ve kasıtlarının bulunmadığına, eylemlerinin düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında kaldığına,

Sanıklar müdafiinin temyiz istemi özetle; eksik incelemeyle karar verildiğine, sanıkların dilekçelerinde katılanın ismine yer vermediklerine, sanıkların siyasal iktidarı eleştiri, fikir ve düşüncelerini açıklama haklarını kullandıklarına, resen gözetilecek nedenlerle hükümlerin bozulması gerektiğine,

İlişkindir.

III. GEREKÇE

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasa'nın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.

Açıklamalar ışığında, somut olayda sanıkların eylemlerinin, muhatabın, onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, suça konu ifadelerin tüm içeriği gözetildiğinde siyasi ağır eleştiri niteliğinde olduğu dolayısıyla Cumhurbaşkanına hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı düşünülmeden, sanıkların beraati yerine mahkûmiyetlerine karar verilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Açıklamalar ışığında, somut olayda sanıkların eylemlerinin, muhatabın, onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, suça konu ifadelerin tüm içeriği gözetildiğinde siyasi ağır eleştiri niteliğinde olduğu dolayısıyla Cumhurbaşkanına hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı düşünülmeden, sanıkların beraati yerine mahkûmiyetlerine karar verilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanıklar müdafii ve sanıklar ... ile ...'in temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Bolu 1. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6917, Karar No: 2008/10777, Tarih: 21.10.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/6917 E.  ,  2008/10777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde onaylı mimari projeye aykırılıkların giderilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Yargılama sırasında yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda 6,7,8,9,10 numaralı bağımsız bölüm maliki olan davalıların dairelerinin kapısını değiştirmiş oldukları, 5 nolu bağımsız bölüm maliki olan davalının ise dairesinin kapısının rengini değiştirip 6 nolu bağımsız bölüm maliki ile birlikte banyosunda değişiklik yaptığı 3,6,10 nolu bağımız bölüm maliki balkonlarını kapattıkları 8 nolu bağımsız bölüm malikinin kombi borularını zeminden geçirdiği, 3 nolu bağımsız bölüm malikinin dış cephe duvarına klima ünitesi yerleştirdiği, 13 ve 14 numaralı bağımsız bölüm maliklerinin bağımsız bölümlerinin camekanlarını değiştirip, bina önüne saçtan güneşlik ve sundurma yapıldığı anlaşılmaktadır.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasasının 19. maddesinin ikinci fıkrasına göre bütün kat maliklerinin beşte dördünün rızası olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde onarım, tesis ve değişiklik yaptıramaz. Yasanın bu buyurucu hükmü dikkate alınarak mahkemece davalılardan yukarıda belirtilenlerin gerçekleştirmiş oldukları balkon kapatma ve dış duvara klima yerleştirme ile bina önüne saçtan güneşlik ve sundurma yapma eylemleri nedeniyle açılan davanın kabulüne, tadilat, tesis ve değişikliklerin onaylı mimari projesine uygun eski hale getirilmesine karar verilmesi, diğer değişikliklerin ise projeye aykırılık teşkil edip etmediğinin Yasanın 19. maddesinin ikinci fıkrasında her bağımsız bölüm malikinin kendi bağımsız bölümünde anayapıya zarar vermeyecek nitelikteki tesis ve değişiklikleri yapma hakkı kapsamına girip girmeyeceği bağımsız bölüm dış kapılarının cins, renk görünüm ve ölçülerinin mimari projeye uygun bulunup bulunmadığı, dış görünümlerinin binanın içinde diğerlerine nazaran göze hoş gelmeyecek şekilde bir farklılık veya genel estetiği bozacak nitelikte olup olmadığı konularında bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/33113, Karar No: 2013/19397, Tarih: 09.09.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/33113 E.  ,  2013/19397 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/4, 62/1, 50/1-a, 52/2-4, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet.

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın idaresindeki otomobil ile meskun mahalde kavşağa hızla yaklaşıp, kırmızı ışıkta beklemekte olan araca arkadan çarpması şeklinde gerçekleşen olayda bilinçli taksirin şartlarının oluştuğunun gözetilmemesi, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın eksik incelemeye ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 09/09/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10782, Karar No: 2017/465, Tarih: 13.02.2017

**5. Ceza Dairesi         2016/10782 E.  ,  2017/465 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan sanıklar ... ve ... hakkında yapılan yargılama sırasında; Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesiyle Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerine atılan suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin 01/07/2016 gün ve 2016/172 E. 2016/160 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 13/02/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3102, Karar No: 2012/22643, Tarih: 02.07.2012

**7. Ceza Dairesi         2011/3102 E.  ,  2012/22643 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın beraatine, müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık aşamalarındaki istikrarlı savunmalarında, kaçağa konu eşyanın ele geçirildiği otobüste daimi şoför olmadığını, aracı asıl şoför ...'un ricası üzerine geçici olarak kullandığını ve araçta ele geçen kaçak akaryakıttan haberinin olmadığını beyan ettiği, ayrıca soruşturma aşamasında tanık olarak dinlenilen ve benzer beyanda bulunan araç muavini ...un da yargılama aşamasında dinlenilmediği gözetilerek; sanık savunmasının doğruluğunun tespiti bakımından, nakil aracının sahibi tespit edilerek, araç sahibi ile şoför ve muavininin bu hususta beyanlarının alınması, gerektiğinde asıl failler hakkında kamu davası açılması için suç duyurusunda bulunulması, dava açıldığında ise dosyaların birleştirilerek sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 02.07.2012 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19648, Karar No: 2016/20546, Tarih: 06.12.2016

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/19648 E.  ,  2016/20546 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe iade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının davalı şirket bünyesinde 10.09.2014-31.08.2015 tarih aralığında örüm - söküm ustası olarak çalıştığını, iş akdinin savunması alınmaksızın haksız surette işveren tarafından feshedildiğini, davacının çalıştığı müddetçe performansında düşüklüğün olmadığını belirterek feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı ... A.Ş.'nin 08.07.2014 tarihinde ... 1 ve 2 nolu Kok Bataryaları Sıcak Tamir Yapılması sözleşmesini akdettiklerini, davacının da bu proje kapsamında işe alındığını, davacıyla imzalanan sözleşmenin belirli süreli olduğunu, iş sözleşmesinin sürenin dolması sebebi ile sonlandırıldığını, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan davacını iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davacının işyerinde örüm-söküm ustası olarak belirli süreli iş akdi imzalayarak çalıştığı, iş akdinin süresinin dolması sebebiyle sonlandığı, davacının daha öncesinde davalı şirket bünyesinde çalışmadığı, iş sözleşmesinin belirli/ belirsiz süreli olup olmadığı hususunda yapılan araştırma sonucunda, örüm-söküm işinin yapıldığı ...'in demir çelik üretimi konusunda faaliyette bulunduğu, alt işveren olan davalı şirkete devredilen işin yardımcı işlerden olup devri konusunda kanuni bir sınırlamanın olmadığı, kok bataryalarında yapılan örüm - söküm işinin belirli aralıklarla tekrarının ilgili bölümün sürekli faaliyette olması nedeniyle mümkün olduğu ve dolayısıyla değişen aralıklarla aynı işin belirli süreli iş akdi kapsamında alt işveren aracılığı ile yaptırılmasında objektif esaslı geçerli sebebin bulunduğu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 11 /2-3 hükmü gereği işin yapımındaki tekrarın esaslı nedene dayandığı kanaatiyle davacının çalışmasının belirli iş sözleşmesi kapsamında olup iş güvencesi hükümlerinden yararlanılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 11. maddesinde, “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar belirlenmiştir.

Belirli süreli iş sözleşmesinden bahsedilebilmesi için, sözleşmenin süreye bağlanmış olması ve belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması için objektif nedenlerin bulunması gerekir. Objektif neden olsa bile, sözleşmenin akdedildiği tarihte, iş ilişkisinin sona ereceği tarih belli değil veya belirlenebilir de değil ise, belirsiz süreli iş sözleşmesi söz konusu olur. İş sözleşmesi taraflarca açık olarak belirli bir süreye bağlanmasa bile, işin amacından belirli süreli olduğu anlaşılıyorsa, sözleşmenin örtülü olarak süreye bağlanması söz konusu olur.

Belirli iş sözleşmesinin varlığının kabulü için hangi durumların objektif neden olarak kabul edilebileceği İş Kanunu’nun 11’inci maddesinde örnek kabilinden sayılmıştır: İşin niteliği gereği belirli bir süre devam etmesi, belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması. Kanun’da gösterilen bu nedenler tahdidi olarak değil; örnek kabilinden verilmiş; benzer hallerde belirli iş sözleşmesi kurulması imkanı açık tutulmuştur. Zira, söz konusu hükümde açık olarak “..gibi objektif koşullara bağlı olarak” ifadesine yer verilmiştir.

İş Kanunu’nun 11’nci maddesinin 2 ve 3’üncü fıkralarında zincirleme yapılan belirli süreli iş sözleşmelerinin esaslı bir nedene dayanması halinde belirli süreli olma özelliğini koruyacağı; aksi takdirde belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılacağı düzenlenmiştir. Belirli süreli iş aktinin yapılmasının objektif nedeni varsa ve bu neden devam ediyorsa veya yeni bir neden ortaya çıkmışsa belirli süreli iş sözleşmeleri yenilenebilir şeklinde değerlendirilmelidir. Zincirleme iş sözleşmelerini belirli süreli niteliğini koruyabilmeleri için her birinde aranan objektif nedenlerin aynı olması da şart değildir.

Taraflar arasında, İş Kanunu’nun 11’nci maddesinin 1 ve 2’nci fıkraları anlamında esaslı neden olmadan akdedilen belirli süreli sözleşme, belirsiz süreli sayılacağından, işveren, sürenin sona ermesiyle sözleşmenin sona erdiğini bildirdiğinde, işçi, sözleşmenin belirsiz süreliye dönüştüğünü, işverenin bildirim şartına uymadan iş sözleşmesini feshettiği gibi geçerli bir sebep gösterilmeden feshedildiğini ileri sürerek bir aylık hak düşürücü süre içerisinde dava açabilecektir. Bir aylık hak düşürücü sürenin başlangıcı işverenin belirli süreli sözleşmeli gibi kabul ederek sürenin geçmesiyle sözleşmenin sona erdiğini bildirdiği, belirsiz süreli sözleşmeye dönüştüğü için işverence bildirim süresine uyulmadan yapılan bir fesih anlamı kazanan bildirimin yapıldığı tarihtir.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanununun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.