muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1219, Karar No: 2019/13, Tarih: 17.01.2019

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik; kişinin haksız bir fiilin kendisinde oluşturduğu hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu halde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeksizin, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısında meydana getirdiği karışıklığın bir sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan bir nedendir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde bir zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmış bulunmaktadır.

5237 sayılı TCK’nın 29. maddesinde yer alan haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gereklidir:

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç, bu ruhi durumun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem, mağdurdan sadır olmalıdır.

Haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için kanunda bir zaman sınırlaması mevcut olmayıp, aradan uzunca bir zaman geçse bile önceki olayın etkisiyle suç işlenmişse tahrik hükümleri uygulanmalıdır.

Haksız tahrik hükümleri, Türk Ceza Kanunu'nun genel hükümleri arasında düzenlenmiştir. Bu nedenle koşulları oluştuğu taktirde işlenen suçun hukuki konusundan ziyade somut olayın özelliğine bakılarak haksız tahrik hükmünün uygulanıp uygulanamayacağına karar vermek gerekmektedir. Bu itibarla, koşulları bulunduğu taktirde haksız tahrik hükmünün mal aleyhine işlenen suçlarda da uygulanacağı kuşkusuzdur. Bu husus Ceza Genel Kurulu'nun 08.07.1991 tarihli ve 196-225 sayılı kararında da benimsenmiştir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Dağ iletişim isimli iş yerinde çalışan mağdurun iş yerinden gizlice kontör kartı alıp cebine koyduğu sırada sanık ...'in bunu görüp müdahale ettiği esnada sanık ... ve mağdurun birbirlerini yaraladıkları, mütakiben iş yerine gelen sanık ...'in mağdurun iş yerinden kontör kartı aldığını ve sanık ... ile kavga ettiğini öğrenmesi üzerine iş yerinin kapılarını kapatarak mağduru dükkânın üst katında bulunan bölüme çıkarttığı ve iş yerinden ne kadar kontör kartı aldığına ilişkin mağduru sorgulamaya başladığı, bu sırada sanıklar Sayim ve.....'in daha önceden telefonla arayarak durumu anlattıkları sanık ...'in de iş yerine geldiği ve sanıkların hep birlikte mağdura cebir ve tehdit uygulayarak senet imzalatmaya çalıştıkları olayda; mağdur hakkında hırsızlık suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda değişen suç vasfına göre zincirleme şekilde işlenmiş hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan mahkûmiyet hükmü kurulduğu, bu mahkûmiyet hükmünün de Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 12.06.2017 tarihli ve 13-2015 sayılı kararıyla onanmak suretiyle kesinleştiği, sanıklara ait iş yerinden farklı zamanlarda gizlice kontör kartı alan mağdurun bu eyleminden dolayı sanıkların hukuki alacaklarının oluştuğu, bu hukuki alacaktan dolayı sanıkların TCK'nın 150. maddesinin 1. fıkrasındaki özel düzenleme dolayısıyla nitelikli yağma suçuna teşebbüsten değil kasten yaralama ve tehdit suçlarından cezalandırıldıkları, mağdurdan kaynaklanan haksız fiillerin bulunması hâlinde TCK'nın 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanabileceği, sadece hukuki ilişkiye dayalı bir alacağın doğmasının ya da bir borcun ödenmemesinin tek başına haksız tahrik sebebi oluşturmayacağı, Yargıtay Özel Dairelerinin ve Yargıtay Ceza Genel Kurlunun yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğu, ancak hukuki alacağa neden olmuşsa bu durumda haksız tahrik hükümlerinin uygulanabileceği göz önünde bulundurulduğunda sanıkların hukuki alacaklarının temelini oluşturan mağdurun süregelen zincirleme şekilde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma eylemlerinin haksız fiil niteliğinde olması ve olay günü mağdurun kontör çalarken suç üstü hâlinde yakalanması karşısında, mağdurun haksız fiilinin sanıkların hukuki alacaklarının temelini oluşturduğunun ve sanıkların, mağdurdan kaynaklanan bu haksız fiilin hiddeti ile hareket ederek hukuki alacağın tahsili amacıyla kasten yaralama ve tehdit suçlarını işlediklerinin kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Daire onama kararının kaldırılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün TCK'nın 29. maddesinin uygulanmaması isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Daire onama kararının kaldırılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün TCK'nın 29. maddesinin uygulanmaması isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

"Mağdur sanık ... Kardeş ve ortak olan sanıklar Sayim,....... ve ...'a ait işyerinde çalışmaktadır. Olaydan dört ay önce sanık ...'in işlettiği iş yerinde işe başlamıştır. 23.02.2010 günü iş yerinde mesai bitimi çekmecede bir miktar kontür kartını cebine koyarken Sayim'in görmesi ile olay başlamıştır. Sanık ... kuşkulandığı mağdurun üzerine aramak istemiştir. Mağdurun karşı koyup direnmesi ile karşılıklı birbirilerine etkili eylemde bulunmuşlardır. Her ikisi yaralanmıştır.

Sanık ...'in ortağı olan kardeşleri....... ve.....'e haber vermesi ile onlarında iş yerine gelip mağdur ...'i işyerinin üst katına çıkarıp, tehdit ve etkili eylemde bulunarak (Mağduru) sorgulamaya başlamışlardır. Olay nedeniyle mağdur hürriyetinden yoksun kalıp, hayati tehlike geçirmeden BTM ile giderilemez derecede ve hayat fonksiyonlarını birinci derecede etkiler kemik kırığı oluşacak şekilde yaralanmıştır. Mağduru uzun süre sorgulayıp eksilen mallarınının parasal değerini tesbit edip, senet almaya kalkışmışlardır.

Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı 08.03.2010 tarih ve 2498-170 sayı ile sanıklar aleyhine nitelikli yağma suçundan TCK 149/1-c maddesi gereğince cezalandırılmaları istemi ile Denizli Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açılmıştır.

Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi 06.07.2010 gün ve 120-229 sayılı kararı ile mağdur ile sanıklar arasında hukuki ilişki bulunduğunu kabul etmiş, sanıkların suçlarının Yağmanın daha az cezayı gerektiren hali kapsamında TCK 150/1. madde kapsamında sanıkların tehdit ve yaralama suçlarından cezalandırılmalarına karar vermiştir.

Yargıtay 6. Ceza Dairesi 2012/26226 esas ve 2015/39259 karar sayılı ilamı ile 'Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre sanıklar savunmanlarının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin ONANMASINA, 04.07.2015 tarihinde oy birliği ile karar verilmiştir.'

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 17.11.2015 tarihli dilekçe ile sanıklar lehine TCK 29. maddede düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanması için itiraz kanun yoluna başvurmuştur. Yargıtay 6. Ceza Dairesi 'Hükümlerin onanmasına ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğundan İTİRAZIN REDDİNE' kararı ile dosyayı Ceza Genel Kuruluna göndermiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 17.01.2019 günlü ikinci müzakerede oy çokluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne, Yargıtay 6. Ceza Dairesinin ONAMA kararının kaldırılmasına ve Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 17.01.2019 günlü ikinci müzakerede oy çokluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne, Yargıtay 6. Ceza Dairesinin ONAMA kararının kaldırılmasına ve Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.

Yağma suçu TCK'da onuncu bölüm de malvarlığına karşı suçlar arasında TCK 148. maddesinde tanımı ve basit halini, TCK 149. maddesinde nitelikli hallerine TCK 150. maddesinde daha az cezayı gerektiren hallerini düzenlemiştir.

TCK. 148. madde,

1- Birbaşkasını kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden yada malvarlığını büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime ve malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi altı yıldın on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

2- Cebir veya tehdit kullanarak mağdurun, kendisini veya başkasını borç altına sokabilecek bir senedi veya var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir vesikayı vermeye, böyle bir senedin alınmasına karşı koymamaya, ileride böyle bir senet haline getirilecek bir kağıdı imzalamaya veya var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya mecbur edilmesi halin de de aynı ceza verilir.

3- Mağdurun, herhangi bir vasıta ile kendisini bilemeyecek ve savunamayacak hale getirmeside yağma suçunda cebir sayılır.

Nitelikli yağma

Madde 149-1 Yağma suçunun;

a- Silahla

b- Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,

c- Birden fazla kişi tarafından birlikte,

d- Yol kesmek suretiyle yada konut veya işyerinde,

e- Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

f- Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkucu güçten yararlanılarak,

g- Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,

h- Gece vaktinde,

İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

2- Yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerin gerçekleşmesi durumunda ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

Daha az cezayı gerektiren hal

Madde 150-1.) Kişinin bir hukuki ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanılması halinde ancak tehdit veya yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

2- Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.

Haksız tahrik

Madde 29- 'Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye.... verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.' hükmünü taşımaktadır.

2- Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.

Haksız tahrik

Madde 29- 'Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye.... verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.' hükmünü taşımaktadır.

Maddede ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak haksız tahrik hâli düzenlenmiştir. Haksız tahrikin ana koşulu, yapılan haksız hareketin fail üzerinde bir hiddet veya şiddetli elem meydana getirmesi ve suçun işlendiği anda failin bu durumda bu etki altında bulunması olduğundan, madde söz konusu psikolojik halleri belirtecek biçimde kaleme alınmıştır. Gazap, hiddetlenmeyi ifade eder. Şedit bir elem deyimi psikolojik bakımdan aslında hareketsizliğe, pasifliğe yöneltici bir ruh hali ise de, burada söz konusu olan hiddete yönelten bir elemdir.

5237 sayılı Yasanın 29. maddesi, kişiye haksız fiilin kendisinde oluşturduğu hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında işlediği suçtan dolayı verilecek olan cezanın belli bir oranda indirilmesini öngörmüştür. Haksız tahrik kavramı; bir kişinin hukuka aykırı bir eylem nedeniyle ruhsal yönden aşırı heyecana kapılması ve haksızlığın verdiği kışkırtıcı duygu altında suç işlemesini ifade etmektedir. Bu nedenle ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir. Haksız tahrik halinde eylemin hukuka aykırılık ve tipe uygunluk (halleri) nitelikleri geçerliliğini korumaktadır. Ancak haksız tahrik halinin, failin makul ve mantıklı düşünerek hareket etme iradesi üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle, kusurunu azalttığı düşünülmektedir. Kusurunu tümüyle kaldırmadığı da kabul edilmiştir.

Sanıkların eylemi TCK 149/1-c ve d bentlerinde yağmanın birden fazla nitelikli halini kapsamaktadır. Cezalarının alt sınırı on yılın üzerinde tesbit edilmelidir. Ancak TCK 150/1. madde kapsamın hukuki ilişki nedeniyle tehdit ve kasten yaralama suçlarından cezalandırılması gerekmektedir. Hukuki ilişki olmasaydı, sanıklar TCK 149/1-c ve d maddesi yanında yaralamanın nitelikli olması nedeniyle TCK 86 ve 87. maddeleri ile de hüküm kurulması gerekecekti.

Olay günü mağdur sanık ... çalıştığı işyerinde telefon kontürü çalarken yakalanmıştır. Sanıklar mağduru raporunda açıklanan şekilde yaralayıp, tehditle 60.000 TL'lik senet almak istemişlerdir. Mağdurun anne ve babasının olay yerine gelmesi ile eylem teşebbüs aşamasında kalmıştır. Mahkeme mağdurun davranışını sanıkların eylemi karşısında Hukuki ilişki olarak kabul edilmiştir. Yargıtay 6. Ceza Dairesi kararın onanmasına karar vermiştir.

Yerel mahkemenin ve Yargıtay 6. Ceza Dairesinin kabulü Yargıtay Ceza Genel Kuruluncada yerinde görülmüştür. Hukuki ilişki nedeniyle nitelikli yağma (TCK 149/1-c ve d kapsamında iken) yasal olarak yağmanın daha az cezayı gerektiren hali olan TCK 150/1 maddesi kapsamındaki suça dönüşmüştür. Çoğunluk görüşünün yasaya uygun olmadığı kanaatindeyim.

Yerel mahkemenin ve Yargıtay 6. Ceza Dairesinin kabulü Yargıtay Ceza Genel Kuruluncada yerinde görülmüştür. Hukuki ilişki nedeniyle nitelikli yağma (TCK 149/1-c ve d kapsamında iken) yasal olarak yağmanın daha az cezayı gerektiren hali olan TCK 150/1 maddesi kapsamındaki suça dönüşmüştür. Çoğunluk görüşünün yasaya uygun olmadığı kanaatindeyim.

Ceza Genel Kurulunun çoğunluk görüşü nedeniyle sanıkların cezası hukuki ilişki nedeniyle iki kez indirilecektir.

Yağma suçları haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasına elverişli olmayan suç tipidir. Hukuki ilişki nedeniyle nitelikli yağma suçu daha az cezayı gerektiren TCK 150/1. madde gereğince sanıkların cezası tehdit ve yaralama nedeniyle daha az alacakları cezanın haksız tahrik nedeniyle indirilemeyeceği" görüşüyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurulu Üyesi de; benzer düşüncelerle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 07.04.2015 tarihli ve 26226-39259 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.07.2010 tarihli ve 120-229 sayılı sanıklar ..., ... ve ... hakkında kasten yaralama ve tehdit suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, sanıklar hakkında şartları oluşmasına karşın TCK'nın 29. maddesi uyarınca haksız tahrik hükmünün uygulanmaması isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 11.12.2018 tarihinde yapılan ilk müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığından 17.01.2019 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6940, Karar No: 2021/9545, Tarih: 04.10.2021

**10. Ceza Dairesi         2019/6940 E.  ,  2021/9545 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : İZMİR 27. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Sanık hakkında, 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik TCK'nın 191. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının içeriğinde, şüphelinin bu karara itiraz hakkı bulunduğuna ilişkin, itiraz süresi ve merciinin de gösterilmesi suretiyle usulüne uygun bir yasa yolu bildirimi yapılmadığı için karar şüpheli tarafından öğrenilmiş olsa bile, 05/11/2014 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmediği ve kovuşturma şartlarının oluşmadığı dikkate alınarak, şüpheliye kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte kararın yeniden tebliğ edilmesi gerektiğinden, bu kapsamda inceleme konusu olayda sanığın yükümlülüklere uymaması eylemini, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı kesinleşmeden gerçekleştirdiği anlaşılmakla, sanık hakkında kovuşturma şartlarının oluşmaması nedeniyle, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve gerekli tebligat işlemlerinin tamamlanarak, kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine yargılamaya devamla sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 04/10/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/414, Karar No: 2021/349, Tarih: 06.07.2021

**Ceza Genel Kurulu         2019/414 E.  ,  2021/349 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : (Kapatılan) 19. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Sayısı : 209-270

Şikâyetçi : ...

5187 sayılı Basın Kanunu'nda düzenlenen "kimliğin açıklanmaması" suçundan sanık ...'in aynı Kanun’un 21/c maddesi uyarınca 10.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 10.06.2014 tarihli ve 56-203 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesince 14.12.2017 tarih ve 5023-11160 sayı ile;

"Sanıklar üzerine atılı suçun; 5187 sayılı Kanun'da öngörülen cezasının alt ve üst sınırları göze alındığında TCK'nın 75. maddesi gereği ön ödemeye tabi suçlardan olduğu, sanıklara çıkartılan ön ödeme tebliğlerinin bila tebliğ iade edildiği anlaşılmakla, mahkemece bu durumun tespitiyle sanıklara yeniden ön ödeme önerisinde bulunulduktan sonra 5237 sayılı Kanun'un 75. maddesinde düzenlenen 10 günlük yasal süre beklenerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri yerine, yazılı şekilde mahkûmiyet hükmü kurulması..." isabetsizliğinden oy birliğiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece 28.03.2018 tarih ve 23-124 sayı ile; sanıklar adına çıkarılan ön ödeme tebligatları sebebiyle TCK'nın 75 ve CMK’nın 223. maddeleri uyarınca muhakemenin durmasına karar verildikten sonra ön ödeme ihtaratının yerine getirilmemesi üzerine dosyayı yeniden ele alan Yerel Mahkemece 25.10.2018 tarih ve 209-270 sayı ile; sanığın 5187 sayılı Kanun’un 21/c, TCK’nın 62 ve 52/4. maddeleri uyarınca 8.333 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirmeye karar verilmiştir.

Hükmün sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 19. Ceza Dairesince 25.03.2019 tarih ve 462-6168 sayı ile;

"5187 sayılı Basın Kanunu'nun 21. maddesinin (c) bendinde on sekiz yaşından küçük olan kişilerin fail veya mağdur olarak yer aldığı suçlarda, bu kişilerle ilgili olarak yapılacak haberlerde, kimliklerinin açıklanması veya kimliklerinin tanınmasına yol açacak şekilde yayın yapılması fiili suç olarak tanımlanmıştır. Bu suç ile korunan hukuki yarar, onsekiz yaşından küçük kişilerin, yani çocukların, fail veya mağdur olduğu suçlarla ilgili haberlerde kişilik haklarının korunmasıdır. Hukuka uygunluk sebeplerinin varlığı hâlinde ise suçun faili cezalandırılamaz.

Temel hak ve özgürlükler arasında düşünce ve kanaat açıklama özgürlüğünün önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu özgürlüğün kullanılabilmesinin en önemli ve etkin yollarından birisi basındır. Basın özgürlüğü; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir. Düşünceyi açıklama ve basın özgürlüğü, onu kullananlar açısından olduğu kadar gerçekleri öğrenmek özgürlüğüne sahip kişi ve kitleler açısından da temel hak niteliğindedir. O hâlde, basın özgürlüğü bir yönüyle halkı ilgilendiren haber ve görüşleri iletme özgürlüğüdür; diğer yönüyle ise, bu özgürlük, halkın bu bilgi ve görüşleri alma hakkıdır.

Toplumun ve insanlığın sorunları konusunda bireyi bilinçlendirmek, doğru ve gerçeğe uygun bilgiler ile donatmak, yaşanan sorun, olay ve oluşumlar hakkında kamuoyunu nesnel bir biçimde aydınlatmak, düşünmeye yönlendirici tartışmalar açmak, yöneticileri eleştirmek, uyarmak ve bu suretle denetlemek durumunda olan basının sahip olduğu hakkı hukuka uygun bir biçimde kullandığının kabulü için; açıklama, eleştiri ve değer yargısı biçimindeki bilginin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamunun ilgi ve yararının bulunması, açıklanış şekli ile konusu arasında düşünsel bağ bulunması, açıklamada küçültücü sözlerin kullanılmaması gerekmektedir. Ancak, basın özgürlüğünün bir dereceye kadar abartma hatta kışkırtmaya başvurma hakkını da içerdiği de unutulmamalıdır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.02.2007 tarih ve 2007/7-28 E, 2007/34 K. sayılı kararında da; basının ödev ve sorumlulukları hususunda yapılan değerlendirmede;

'Geneli ilgilendiren ya da ilgilendirmesi gereken tüm olaylar hakkında, halkı objektif ve gerçekleri yansıtacak biçimde aydınlatmak, çeşitli sorunlar üzerinde kamuoyunu düşünmeye çağıracak tarzda tartışmalar açmak, onu toplumsal ve siyasal oluşumlar üzerinde doğru ve gerçeğe uygun bilgilerle donatmak, yöneticileri eleştirmek, uyarmak ve bu yöntemlerle denetlemek, ayrıca içinde yaşadığı toplumun ve tüm insanlığın sorunları konusunda bireyi bilinçlendirmek durumunda olan basına, bu ödevlerini yerine getirirken ihtiyaç duyacağı bir kısım haklar da tanınmıştır. Bunlar; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarıdır. Temelini Anayasa’nın 28. vd. maddelerinden alan ve 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 3. maddesinde düzenlenen bu haklar, basın yoluyla işlenen suçlarda, hukuka uygunluk nedenlerini oluşturur. Bilgiyi yayma, eleştirme ve yorumlama haklarının kabulü için, açıklama, eleştiri veya değer yargısı biçimindeki bilginin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamunun ilgi ve yararının bulunması, açıklanış şekli ile konusu arasında düşünsel bir bağ bulunması, açıklamada 'küçültücü' sözlerin kullanılmaması gerekir.' denilmektedir.