muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/505, Karar No: 2022/1374, Tarih: 25.10.2022

26. İfade özgürlüğü geniş bir şekilde yorumlanmakta ise de, sınırsız olmadığı da Sözleşme'nin 10. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilmiştir. Burada çözülmesi gereken temel sorun ifade özgürlüğü ile kişilik haklarına yönelik saldırı arasındaki sınırın hangi ölçütlere göre saptanacağıdır.

27. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne gelen uyuşmazlıklarda yapılan müdahalenin ifade özgürlüğünü ihlal edip etmediğini aşağıdaki kriterleri uygulayarak tespit etmektedir:

i. Müdahalelerin yasayla öngörülmesi:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Sözleşme’nin 10. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “yasayla öngörülme" ifadesinin, ilk olarak, itiraz konusunun iç hukukta bir dayanağı olması gerektiğini hatırlatır. Ancak söz konusu ifade hukukî normların ilgili kişinin erişiminde olmasını, sonuçlarının öngörülebilmesini ve hukukun üstünlüğü ilkesine uygun olmasını gerektiren kanun niteliğine de atıfta bulunmaktadır (Association Ekin/Fransa, başvuru no: 39288/98; Ürper ve diğerleri/Türkiye kararı, başvuru no: 14526/07, 14747/07, 15022/07, 15737/07, 36137/07, 47245/07, 50371/07, 50372/07 ve 54637/07, 20 Ekim 2009).

ii. Müdahalelerin meşru bir amaç izleyip izlemediği:

Sözleşme'nin 10/2. maddesine göre, "... Bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demoktarik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlâkın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir."

Görüldüğü üzere yasayla düzenlemek şartıyla ve "başkalarının şöhret ve haklarının korunması" amacıyla ifade özgürlüğünün sınırlandırılabileceği kabul edilmekte olup sınırlama haklı olsa bile, bu kez sınırlamanın orantılılığı gündeme gelecektir (bkz. sınırlamanın orantısızlığı konusunda Pakdemirli/Türkiye kararı). Kişilik hakkının korunması ile ifade özgürlüğü arasındaki dengeyi iyi sağlamak gerekmektedir. Özellikle siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin kişilik hakları ve şöhretleri söz konusu olduğunda bu dengede ifade özgürlüğünün ağır bastığı konusunda kuşku yoktur. Diğer bir deyişle, terazide bir yanda siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin kişilik hakları, diğer yanda ifade özgürlüğü bulunduğu durumda, tercihin daha çok ifade özgürlüğünden yana kullanıldığı söylenebilir (Osman Doğru, Atilla Nalbant; İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Açıklama ve Önemli Kararlar, C. 2, Ankara 2013, s. 232).

iii. Müdahalelerin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı:

iii. Müdahalelerin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi; ifade özgürlüğünün, demokratik bir toplumun temel yapılarından birini oluşturduğu ve toplumun gelişimi ve bireyin kendini gerçekleştirmesinin temel koşullarından biri olduğunu hatırlatır (Lingens/Avusturya, başvuru no: 9815/82, 08.07.1986). İfade özgürlüğü istisnalara tabi olsa da, bu istisnalar dar bir biçimde yorumlanmalı ve sınırlama nedeni ikna edici bir biçimde ortaya konmalıdır (Observer ve Guardian/Birleşik Krallık, A Serisi no: 216, başvuru no: 13585/88, 26.11.1991).

28. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 13.04.2021 tarihli ve 2017/4-1352 E., 2021/476 K.; 02.12.2020 tarihli ve 2017/4-1463 E., 2020/991 K.; sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

29. Kabul edilebilir eleştiri sınırları hususunda ise; AİHM sıradan bir kimse ile karşılaştırıldığında bu sınırların halka mâl olmuş bir kişi olarak hareket eden siyaset adamları için daha geniş olduğunu birçok kez kabul etmiştir. Siyasetçilerin fiil ve davranışları, kaçınılmaz olarak ve bilinçli bir şekilde, gazetecilerin olduğu kadar vatandaşların, hepsinden çok da siyasi rakibinin sıkı bir denetimine tabidir.

30. İfade özgürlüğü demokratik bir toplumun en önemli temellerinden birisi olup, toplumsal ilerlemenin ve her bireyin gelişiminin başlıca koşullarından birini teşkil etmektedir. AİHS’nin 10. maddesinin 2. fıkrası saklı kalmak koşuluyla, ifade özgürlüğü yalnızca iyi karşılanan ya da zararsız veya önemsiz olduğu düşünülen değil, aynı zamanda kırıcı, hoş karşılanmayan ya da kaygı uyandıran “bilgiler” ya da “düşünceler” için de geçerlidir. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri olup, bunlar olmaksızın "demokratik toplum" olmaz (Handyside/Birleşik Krallık, Başvuru No: 5493/72, 07.12.1976, parag. 49).

31. Tüm bu açıklamalar ve yasal düzenlemeler ışığında somut olay incelendiğinde; davacının ... Belediye Başkanı, davalının ise internetten yayınlanan ... ... Gazetesinde köşe yazarı olduğu, internet sitesinde 15.01.2017 tarihinde yazdığı “Şimdi Gelelim Sadede” başlıklı ve 20.01.2017 tarihinde yazdığı “...’a Kurban Olmak!” başlıklı köşe yazısında davacı hakkında 15 Temmuz gecesinde halkın meydanlara çıktığı vakit ortada olmadığı, sosyal medya kanalıyla hiçbir tepkide bulunmadığı, belediye başkan adaylığının FETÖ terör örgütü ile ilişkili haber sitesinden açıklandığı, aynı örgüte ait bir kitaba belediye bütçesinden ödeme yapıldığı şeklinde bu örgüt ile ilişkili olduğuna dair ifadelere yer verdiği anlaşılmaktadır.

32. Mahkemece iddia konusu hususlar hakkında tanıklar dinlenmiş, tanıklar yazılarda belirtilenlerin aksine davacının 15 Temmuz gecesi ...’da olduğunu, ...’da medya kuruluşları ile gerçekleştirilen yayınlara katılıp halkı meydanlara çağırdığını belirtmişlerdir. Dosya içerisinde davacı hakkında FETÖ terör örgütü ile ilgisi olduğuna dair hiçbir delil, ceza soruşturması veya kovuşturma da bulunmamaktadır.

32. Mahkemece iddia konusu hususlar hakkında tanıklar dinlenmiş, tanıklar yazılarda belirtilenlerin aksine davacının 15 Temmuz gecesi ...’da olduğunu, ...’da medya kuruluşları ile gerçekleştirilen yayınlara katılıp halkı meydanlara çağırdığını belirtmişlerdir. Dosya içerisinde davacı hakkında FETÖ terör örgütü ile ilgisi olduğuna dair hiçbir delil, ceza soruşturması veya kovuşturma da bulunmamaktadır.

33. Bu kapsamda internet sitesinde yayınlanan dava konusu yazılar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; hiçbir dayanağı olmadığı hâlde davacının FETÖ terör örgütü ile ilişkilendirilmeye çalışıldığı, dolayısıyla kamusal bir yararın varlığından bahsedilemeyeceği gibi ifade özgürlüğü sınırlarının da aşıldığı, bu nedenle hukuka aykırılık unsurunun oluştuğu ve davacının kişilik haklarına saldırının gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.

34. O hâlde; davacı yararına uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, açıklanan hususlara aykırı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

35. Hâl böyle olunca; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, mahkemece Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uymak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

36. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/1 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.10.2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6994, Karar No: 2013/10315, Tarih: 01.07.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/6994 E.  ,  2013/10315 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İstihkak

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Dava, 3.kişi tarafından İİK'nun 96.maddesi gereği açılan istihkak iddiasının kabulü istemine ilişkindir. Mahkemece, karar gerekçesinde davacı istihkak iddiasını kanıtlayamadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen kısa kararda davanın kabulüne karar verildiği sehven yazıldığı için gerekçeli kararın kısa karara uygun olması gerektiğinden kısa karara aykırı karar yazılamayacağından davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili tarafından kısa karar ile davanın kabulüne sehven karar verilmiş olması nedeni ile kararın bozulması için temyiz edilmiştir.

Mahkeme kararının gerekçesinde aynen; “Dava konusu 16.05.2011 tarihinde Turhal İcra Müdürlüğü tarafından haczedilen biçerdöverin şase ve plakasının davacının tescil belgesine göre farklı olup, borçlu ... ... ait ... Odası Başkanlığı tarafından verilme tescil belgesine konu biçerdöverin bilgileri ile birebir uyuştuğu dikkate alındığında şase ve plakası uyuşmayan, haciz esnasında davacının zilyetliğinde bulunmayan biçerdövere dair davacının istihkak iddiasının kanıtlayamadığı anlaşılmış, bu doğrultuda davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Ancak kısa kararda sehven davanın kabulüne yazılmış olması nedeniyle, kısa kararla gerekçeli karar arasında HMK'nın 298 vd. maddeleri gereğince çelişki oluşmaması için kabul yönünde sehven yazılan kısa karar kaldırılmayarak, aynen bırakılmak suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.” ibaresi yazılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun 294 ila 297.maddeleri hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağını etraflıca düzenlemiştir. HMK'nun 297/2. maddesi; hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğunu açıklamıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır.

HMK'nun 298/2. maddesi hükmü ise, sonradan yazılacak gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağına amirdir. Bu nedenle Mahkeme hükmü tek olduğundan ve kısa kararla aynı sonuçları taşıyacağından kısa karar ve gerekçeli karar arasında çelişki halinde ortada yasaya uygun bir hükmün varlığından söz edilemez. Nitekim Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 10.04.1992 tarih ve 7/4 sayılı kararında, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunmasının bozma nedeni sayılacağı belirtilmiş olup, mahkemece yapılacak iş; önceki karar ile bağlı olmaksızın mevcut çelişki giderilmek suretiyle yeni bir karar vermekten ibarettir.

Davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir, kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma neden ve şekline göre işin esasının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3.maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 01.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2873, Karar No: 2013/7672, Tarih: 16.05.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/2873 E.  ,  2013/7672 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : TCK'nın 289/1-1. ve 2. cümle, 62, 50/1-a, 52/2-4. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçunda failin muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle el konulmuş malı teslim amacına uygun olarak muhafaza ve istenildiğinde iade yükümlülüğünün bulunduğu, cezalandırılabilecek eylemin tipe uygun hukuka aykırı bir ... olması gerektiği;

Somut olayda, hacizli malları taşındığı yeni adresine götürdüğünü beyan eden sanığın savunmasının doğruluğunun saptanması bakımından mahcuzların suç tarihi itibariyle mevcut olup olmadığı, mallar üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunup bulunmadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sonucunda kaybolmasına veya bozulmasına neden olup olmadığı araştırılıp belirlendikten sonra hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik soruşturma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 16.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10077, Karar No: 2008/11717, Tarih: 16.10.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/10077 E.  ,  2008/11717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava ve ıslah dilekçesi davalı ... ... .«Kervensaray Oteli ...» adresine tebliğ edilmiştir. Hükmün ise aynı adrese tebliğ için çıkartıldığı ancak adres değişikliğinin saptanması üzerine tebliğin 7201 sayılı Tebligat Kanununun 21. maddesi uyarınca yapıldığı görülmektedir. Yasanın 35. maddesi hükmünce kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse adresini değiştirirse yenisini hemen tebliğ yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği veya yeni adresi tebliğ memurunca da tespit edilemediği takdirde tebliğ eski adrese yapılır. Eldeki davada, mahkeme hükmü tebliğ için davalının eski adresine gönderilmiş ancak tebliğ memuru davalının yeni adresini saptamış ve tebliğ için ilam «Çelik Apartmanı Tofaş Bayii ...» adresine gönderilmiştir. Buraya kadar yapılan işlemde tebligat yasa ve tüzüğüne aykırı bir durum yoktur. Ancak; muhatap yeni adresinde bulunamamıştır. Bu durumda tebliğin nasıl yapılacağı yasanın 21. ve Tebligat Tüzüğünün 28. maddelerinde gösterilmiştir. Hüküm anılan yasa kuralına uygun tebliğ edilmediğinden, mahkeme kararı davalıya yöntemine uygun tebliğ edilmek ve dosya temyiz incelemesi yeniden gönderilmek üzere MAHALLİNE GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16.10.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11592, Karar No: 2011/13962, Tarih: 14.10.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/11592 E.  ,  2011/13962 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12.04.2007 gün ve 2004/702 - 2007/189 sayılı kararı bozan Daire’nin 10.05.2011 gün ve 2009/6690 - 2011/5687 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, yayıncılık alanında faaliyette bulunan müvekkilinin piyasaya sürdüğü kitaplar arasında 1999 yılında yayınladığı "Açıklamalı Tus Soruları 1 ve 2" ciltlerinin de bulunduğu, davalı şirket vekillerinin İstanbul ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılıklarına verdiği şikayet dilekçeleriyle müvekkili tarafından yayınlanan bu kitabın bazı sorularının telif hakkı kendilerine ait bazı tikaplardan izinsiz olarak kopyalandığını iddia ederek kitapların toplatılmasına neden olduğunu, müvekkili şirket genel müdürü ve yayın kurulu üyeleri aleyhine açılan ceza davası sonucunda beraatlerine karar verildiğini, davalının iddia ettiği kitabın ve TMS sorularının eser sahibi olmadığını, davalının hukuka aykırı ve gerçek dışı belgelerle yaptığı şikayet ve aldığı haksız toplatma kararı sonucunda müvekkilinin maddi ve manevi zararının doğduğunu ileri sürerek, 46.095 USD maddi ve 25.000.000.000.-TL manevi zararının faizi ile birlikte tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüyle 8.655,00 USD maddi ve 3.000,00 YTL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ilişkin olarak verilen karar Dairemizce, şikayetin hak arama sınırları içinde kullanıldığı, tazminat isteme koşullarının oluşmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı yararına bozulmuştur.

Davacı vekili, karar düzeltme talep etmiştir.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 38,20 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 185,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 14.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13686, Karar No: 2013/18630, Tarih: 08.07.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/13686 E.  ,  2013/18630 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Tekirdağ Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 25.01.2012 tarihli yazısına göre, suç tarihi ve öncesinde sanığın Muratlı Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunduğunun belirtilmesi karşısında, kurulan beraat hükmünde isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün ONANMASINA, 08.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5302, Karar No: 2019/2917, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/5302 E.  ,  2019/2917 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20813, Karar No: 2013/21563, Tarih: 18.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/20813 E.  ,  2013/21563 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerin 506 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca tazminine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne hükmetmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ...avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Aleyhine hüküm kurulan ; davalıya ait tekstil işyerinde kumlama yöntemiyle kot taşlama işçisi olarak çalışan sigortalının mesleki silikozis hastalığına yakalanarak %49 oranında sürekli iş göremez duruma girmesi şeklinde gelişen zararlandırıcı sigorta olayında, mahkeme tarafından alınan hükme esas alınan 19.04.2011 tarihli raporda; davalı işveren ... Tekstil Yıkama San. ve Tic. Ltd. Şti ‘nin % 52,06, ... Tekstil Yıkama San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti. %10,50, davalı ... Giyim San. Tic.Ltd. Şti. %27,91 oranında kusurlu, sigortalı kusursuz bulunmuş ve %9,53 oranında kaçınılmazlık faktörünün etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Davanın yasal dayanağı; 5510 sayılı Yasanın 21. maddesiyle yeniden getirilen “sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı” tazmin hükmünün, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğü öncesinde gerçekleşen iş kazalarından kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı gözetildiğinde, 506 sayılı Yasanın 26. maddesi olup, bu tür davalar kusur sorumluluğu esasına dayanmaktadır. Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir. Kaçınılmazlıktan ise, işveren tarafından tüm bu önlemler alındığı ve kazalı da bu önlemlere uyduğu halde kaza meydana gelmişse söz edilebilecektir.“Kaçınılmazlık sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…”(Prof.Dr. A. Can Tuncay, Kurumun

işverene Rücuu-Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup; bu halin kabulünün koşulu, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.”(Prof.Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139)

Diğer taraftan Anayasamızın 17. maddesinde, herkesin yaşama hakkına, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu, tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında vücut bütünlüğüne dokunulamayacağı düzenlenmek suretiyle, yaşama hakkı, Anayasal bir hak olarak teminat altına alınmış bulunmaktadır.

Dava konusu somut olayda; sigortalının mesleki silikozis hastalığına yakalanmasına sebebiyet veren kot taşlama işi, kotların beyazlatılması ve eskitilmiş görünümü verilmesi için, kumun kuru hava kompresörleriyle kotların yüzeyine tutularak aşındırılması işlemi olup, üretimin zorunlu bir parçası olmayıp tamamen estetik kaygılarla uygulanan bir yöntemdir. Kaldı ki, aynı iş makine kullanılarak laser veya robotlar aracılığıyla da yapılmaktadır. İşyerinde alınması gereken önlemlerin hiçbirinin işveren tarafından alınmadığının bilirkişiler tarafından tespit edilmiş olması, aynı işin makine kullanılarak laser veya robotlar aracılığıyla da yapılması mümkün iken kumlama yöntemiyle üretim yapılmasında ısrar edilmiş olması, Anayasa ile teminat altına alınmış olan yaşama hakkının ihlali niteliğinde olup, bu durumun "kaçınılmaz bir sonuç olarak değerlendirilmesi" isabetli bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, meslek hastalığının oluşumunda kaçınılmazlık faktörünün uygulama yeri ve etkisinin bulunmadığı gözetilerek, iş güvenliği konularında uzman tekstil mühendisi, kimya mühendisi ve göğüs hastalıkları uzmanı bilirkişilerden oluşacak heyetten yeniden rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

O halde; davacı Kurum ve davalı ... Tekstil Yıkama San. ve Tic.Ltd.Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Tekstil Yıkama San. ve Tic.Ltd.Şti.'ne iadesine, 18.11.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.