muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/344, Karar No: 2020/140, Tarih: 27.02.2020

19.06.2015 tarihli ihbar tutanağına göre; açık kimlik bilgileri KOM Şube Müdürlüğünce bilinen bir şahıs ile saat 16.15 sıralarında yüz yüze yapılan görüşmede “... isimli şahsın Erzurum il merkezinde uyuşturucu hap ve esrar maddesi satışı yaptığı, 0545 ... nolu cep telefonunu kullanarak alıcılarla irtibat kurduğu, ayrıca bu şahsın daha önceden de esrar satışı yaptığı fakat sene içerisinde birkaç kez yakalandıktan sonra uyuşturucu satışına ara verdiği, ancak tekrardan uyuşturucu satışı yapmaya başladığı, ...’nun uyuşturucu satışında isimlerini bilmediği şahıslarla irtibatlı olduğu ve birlikte hareket ettikleri”,

22.06.2015 tarihli ihbar tutanağına göre; açık kimlik bilgileri KOM Şube Müdürlüğünce bilinen bir şahıs ile saat 15.15 sıralarında yüz yüze yapılan görüşmede “... ve ... isimli şahısların Çırçır Mahallesi, Üç Kümbetler ve Kırmacı Mahallesinde uyuşturucu madde satışı yaptıkları, bu şahısların beraber hareket ettiği, ... isimli şahsın 0545 ... numaralı GSM hattını kullandığı, ... isimli şahsın 0530 075 01 03 numaralı GSM hattını kullandığı, bu şahısların uyuşturucu maddeleri Üç Kümbetler civarında bulunan metruk binalarda sakladığı ve yakalanmamak için yerini sık sık değiştirdikleri, yine yakalanmamak için kendi ikametlerinde uyuşturucu madde bulundurmadıkları”,

Şeklinde bilgiler elde edildiği,

31.08.2015 günü saat 14.00 sıralarında Muhabere Elektronik Şube Müdürlüğü 155 Polis İmdat hattını arayan ve açık kimlik bilgilerinin gizli tutulmasını isteyen erkek şahsın; “Çırçır Mahallesi, Üç Kümbetler civarında ... (TLF 0531 960 95 51) esrar satıyor.” diyerek ihbarda bulunduğu,

Narkotik Büro Amirliği ekiplerince yapılan çalışmalarda; ... isimli şahsın, ...Paşa Mahallesi Yunus Emre Caddesi No:4 İç Kapı No:5 Yakutiye/Erzurum adresinde ikamet ettiği, adına kayıtlı 0545 ... numaralı GSM hattının olduğu, ihbarda kullandığı belirtilen 0531 960 95 51 nolu GSM hattının ise kayınvalidesi olan Nevim Yılmaz adına kayıtlı bulunduğunun tespit edildiği,

Yapılan görüşmeler üzerine elde edilen bilgiler ile ihbarlar ve tespitler sonrasında sanık hakkında planlı operasyon sürecinin başlatıldığı, bu kapsamda; Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.09.2015 tarihli ve 2015/776 değişik iş sayılı kararı ile sanık hakkında iletişimin tespiti kararı alındığı, Erzurum 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.11.2015 tarihli ve 2015/981 değişik iş sayılı kararı ile iletişimin tespiti kararının süresinin bir ay uzatıldığı, yine Erzurum 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 09.10.2015 tarihli ve 2015/888 değişik iş sayılı kararı ile üç hafta süreyle teknik araçla izleme kararı alındığı,

Sanık hakkında yürütülen iletişimin tespiti çalışmaları sırasında 28.09.2015 tarihinde saat 09.06 ve 18.26’da ... isimli şahısla gerçekleştirdiği telefon görüşmelerinden, ... ile ...’nun ...Evinde buluşmak için randevulaştıklarının tespit edildiği ve ...’nun kendisiyle irtibata geçen ...’e uyuşturucu madde temin edeceğinin değerlendirildiği,

Sanık hakkında yürütülen iletişimin tespiti çalışmaları sırasında 28.09.2015 tarihinde saat 09.06 ve 18.26’da ... isimli şahısla gerçekleştirdiği telefon görüşmelerinden, ... ile ...’nun ...Evinde buluşmak için randevulaştıklarının tespit edildiği ve ...’nun kendisiyle irtibata geçen ...’e uyuşturucu madde temin edeceğinin değerlendirildiği,

28.09.2015 tarihli fiziki takip tutanağına göre; ...Evi civarının saat 17.35 sıralarında kontrol edilmeye başlanıldığı, saat 17.40 sıralarında ...’nun Yunus Emre Caddesi üzerinde bir bayan ve çocukla konuşmasının ardından aynı cadde üzerinde bulunan İslam Gıda’ya gidip saat 17.50 sıralarında evine döndüğünün, saat 18.55 sıralarında evinden çıkıp ...Evi’ne gelerek oturduğunun, saat 19.20 sıralarında ...’in ...’nun yanına geldiğinin, iki şahsın çay evinden içeri girdiklerinin görevlilerce görüldüğü, takibe zarar verebileceği düşüncesiyle çay evi içerisinin izlenemediği ve şahısların çıkmalarının beklenildiği, saat 19.40 sıralarında bahsi geçen şahısların çay evinden dışarıya çıktıkları, ...’in Sabunhane Sokak üzerinde beklediği, ...’nun ise çay evi karşısında bulunan şarküteriye gidip tekrar beklemekte olan Murat’ın yanına geldiği, ardından şahısların ...’nun ikamet ettiği Yunus Emre Caddesi No: 4 sayılı binaya girdikleri, saat 20.50 sıralarında her iki şahsın binadan çıktıkları, ...’nun İslam Gıda önüne gidip beklediği, ...’in ise Sabunhane Sokak üzerinde bulunan Kardelen taksi durağına girmesinin ardından 25 T 2002 plaka sayılı ticari taksiye bindiğinin görevlilerce görüldüğü, bir süre takibe alınan araçta bulunan ...’in ...’ndan uyuşturucu madde almış olabileceğinin değerlendirilmesi üzerine durumun çevrede tertibat alan narkotik ekiplerine bildirildiği,

28.09.2015 tarihli olay, yakalama, üst ve araç arama, teslim-tesellüm, tartı, tespit ve el koyma tutanağına göre; Erzurum Atlama Kuleleri karşısında bulunan trafik ışıklarında durdurulan 25 T 2002 plaka sayılı ticari taksi içerisinde şoför ile bir yolcu bulunduğunun görüldüğü, yapılan kimlik tespitlerinde şoförün Rahmi Kaçar, yolcunun ise ... olduğunun anlaşıldığı, ...’in tedirgin hareketler sergilediğinin görüldüğü, Erzurum 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2015/1379 değişik iş sayılı önleme araması kararına istinaden araçta ve şahıslar üzerinde yapılan arama sırasında, ...’in göbeği ile kemeri arasında görülen kabarıklık kontrol edildiğinde iç içe geçmiş (2) kâğıt içerisine sarılı esrar olduğu değerlendirilen maddenin ele geçirildiği, adı geçen şahsın herhangi bir soru sorulmaksınız esrarın kendisine ait olduğunu söylediği, üzerinde bulunan 0531 279 46 45 numaralı GSM hattı takılı cep telefonu bulunduğunun tespiti sonrasında telefonun şahsa teslim edildiği,

... hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı bir soruşturma yürütüldüğü,

... hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı bir soruşturma yürütüldüğü,

23.12.2015 tarihli tutanağa göre; Erzurum 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 22.12.2015 tarihli ve 2015/2066 değişik iş sayılı arama kararına istinaden, Muratpaşa Mahallesi Yunus Emre Caddesi No: 4/5 Yakutiye adresinde oturan ...’nun ikametinde arama yapılması için 23.12.2015 tarihinde bahse konu adrese gelen görevlilerin, mahalle muhtarı ve komşusu eşliğinde kapı zilini çaldıkları, kapıyı açan ...’na arama kararının okunması sonrası aramaya başlanacağı sırada, giriş kapısının önünde bulunan sobadan koku geldiğinin görevlilerce fark edilip soba kapağının açıldığı, siyah bir poşet içinde gazete kâğıdına sarılı şekilde bir madde olduğunun görülerek sobadan çıkartıldığı ve yanan az bir kısmının söndürüldüğü, incelendiğinde bahse konu maddenin satışa hazır vaziyette esrar olduğunun anlaşıldığı, ikametin mutfağında bulunan buzdolabı üzerindeki Sinbo marka hassas teraziye de el konulduğu, başkaca bur suç unsuruna rastlanılmaması üzerine aramaya 07.30 sıralarında son verildiği ve ...’nun yakalandığı,

Yanan soba içerisindeki poşette bulunan gazete kâğıdına sarılı maddenin (6) adet olduğunun çekilen fotoğraflardan görüldüğü,

Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarının 01.10.2015 tarihli raporuna göre; 28.09.2015 tarihinde hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı işlem yapılan ...’den elde edilen maddenin net 5,9 gram esrar olduğu,

Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarının 23.12.2015 tarihli raporuna göre; 23.12.2015 tarihinde sanığın ikametinden elde edilen maddenin net 12,5 gram esrar olduğunun, ele geçirilen hassas terazi üzerinde eroin kalıntıları bulunduğunun tespit edildiği,

Erzurum 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 04.09.2015 tarihli ve 1379 değişik iş sayılı önleme araması kararının olay yeri ve tarihini kapsadığı,

23.12.2015 tarihli canlı teşhis tutanağına göre; (5) ayrı kişi arasından ayna cam arkasından iki kez yaptırılan teşhiste ...’in "Olay günü ele geçirilen esrarı (2) ve (4) numaralarda bulunan adını MEVLÜT olarak bildiğim, soyadını burada öğrendiğim ... isimli şahıstan 100 TL karşılığında satın aldım. Kesin ve net olarak teşhis ettim." şeklinde beyanda bulunduğu,

07.01.2015 tarihinde (4) fişek hâlinde net 7,4 gram esrar ve 21.01.2015 tarihinde (10) fişek hâlinde net 30 gram esrar ile yakalanan sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı işlemler yapıldığı ve kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

07.01.2015 tarihinde (4) fişek hâlinde net 7,4 gram esrar ve 21.01.2015 tarihinde (10) fişek hâlinde net 30 gram esrar ile yakalanan sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı işlemler yapıldığı ve kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Tanık Rahmi Kaçar’ın; ticari taksi şoförlüğü yaptığını, 28.09.2015 tarihinde saat 20.45 sıralarında Palandöken Hastanesi arkasında yer alan Kardelen Taksi Durağında sırada beklerken bir erkek şahsın müşteri olarak aracına bindiğini, Çat Yolu istikametinde seyir halinde iken Atlama Kulelerinin önünde bulunan kırmızı ışıklara yaklaştıklarında şahsın “sola dönelim” dediğini, tam döneceği sırada şahsın “dönme dönme devam et” dediğini, yoluna devam ederken sivil bir aracın yanına doğru yaklaşıp polis olduklarını anons ederek aracı sağa çekmesini istediğini, aracını sağa doğru yanaştırdığını, gelen memurların polis kimliklerini ve ellerinde bulunan arama kararını göstererek arama yapacaklarını söylediklerini, ardından yapmış oldukları aramada müşteri olarak binen ... isimli şahsın pantolonunun ön kısmı ile vücudu arasından kapalı kâğıt bulduklarını, şahsın bu maddeyi nereden aldığını bilmediğini,

Tanık ...’in kollukta; Muavinlik yaptığını, esrar kullandığını, 27.09.2015 tarihinde İstanbul Esenler otogarına geldiğini, yolcuların araçtan inmelerinin ardından otogarda bir çay ocağına oturup çay içtiği sırada arka masada iki şahsın sigaralık lafı ettiklerini duyunca yanlarına gittiğini ve “sigaralık var mı kardeşim” diye sorduğunu, şahıslardan birinin “bende var” dediğini, bunun üzerine kendisinin “100 TL'lik versene” dediğini, şahsında kendisine kâğıda sarılı vaziyette yakalanan esrarı verdiğini, 27.09.2015 tarihinde Erzurum’a dönmek üzere yola çıktıklarını, 28.09.2015 tarihi saat 17.00 sıralarında Erzurum Otogarına geldiğini, esrarın bir kısmını sarıp içtiğini, ardından pantolonunun içerisine koyduğunu, aynı gün saat 20.40 sıralarında Palandöken Hastanesi arkasında bulunan taksi durağına gidip ikametine gitmek üzere bir taksiye bindiğini, Çat Yolu üzerinde polislerin aracı durdurduklarını ve yaptıkları aramada üzerinde bulunan maddeyi bulduklarını, mahkemede ise; sanık ...’nun arkadaşı olduğunu, fırında çalıştığını, uyuşturucu satmadığını, kendisi gibi uyuşturucu kullandığını, içmesi için kendisine biraz verdiğini, ancak bunun için para ödemediğini, 28.09.2015 tarihli ifadesiyle 23.12.2015 tarihli teşhis tutanağında verdiği bilgi arasındaki çelişkinin o anki psikolojisinden kaynaklanmış olabileceğini, uyuşturucu maddeyi sanık ...'ten almadığını,

Beyan etmişlerdir.

Beyan etmişlerdir.

Sanık kollukta; 0545 ... numaralı telefonu yaklaşık 5 yıldır kullandığını, en son bir ay önce esrar içtiğini, ...’in mahalleden arkadaşı olduğunu, kendisine okunan telefon görüşmelerinin doğru ve kendisine ait olduğunu, ...ile ...Evinde görüşüp sohbet ettiklerini, sonra beraber kendisine ait eve geçtiklerini, burada beraber esrar kullandıklarını, esrarı ikametinin arka tarafında bulunan harabeye sakladığı yerden aldığını, içmiş oldukları esrarın geri kalanını kendi isteği ile herhangi bir ücret almadan Murat’a verdiğini, Murat’ın bu uyuşturucu maddeyi aldıktan sonra ikametinden ayrıldığını, ikametinde yapılan aramada sobanın içerisinden çıkan uyuşturucu maddenin de 2-3 ay kadar önce Diyarbakır ilinden aldığı 300-350 gram esrardan geriye kalan kısım olduğunu, satın almasından sonra evde küçük fişekler hâline getirdiğini, hergün birer tane içtiğini, polisler tarafından yakalanmaması için sobaya attığını, uyuşturucu madde ticareti yapmadığını, evinde ele geçen hassas terazinin mutfakta kullanıldığını, bazen de iş yerinde hamur tartmak için kullandığını, teraziyi uyuşturucu madde tartmak için kullanmadığını, savcılıkta ve sorguda; emniyetteki ifadesinin kabul ve tekrar ettiğini, 100 TL karşılığında esrarı sattığına ilişkin ...’in beyanının doğru olmadığını, mahkemede; ...’e uyuşturucu madde verdiğini ancak para aldığı husususun doğru olmadığını, terazide uyuşturucu çıkmasına şaşırdığını, neden ve nasıl çıktığını anlayamadığını, eroinin nasıl bir şey olduğunu da bilmediğini, savunmuştur.

Uyuşmazlık konularına ilişkin sağlıklı bir çözüme ulaşılabilmesi için “zincirleme suç” hükümleri ile TCK’nın 188. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçunun incelenmesi gerekmektedir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na hakim olan ilke gerçek içtimadır. Bunun sonucu olarak, "kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza" söz konusu olacaktır. Nitekim bu husus Adalet Komisyonu raporunda da; "Ceza hukukunun temel kurallarından birisi, 'kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza vardır' şeklinde ifade edilmektedir. Bunun istisnaları, suçların içtimaı bölümünde belirlenmiştir. Bu istisnalar dışında, işlenen her bir suçla ilgili olarak ayrı ayrı cezaya hükmedilecektir. Böylece verilen her bir ceza, bağımsızlığını koruyacaktır" şeklinde ifade edilmiştir. Bu kuralın istisnalarına 5237 sayılı TCK'nın "suçların içtimaı" bölümünde, 42 (bileşik suç), 43 (zincirleme suç) ve 44. (fikri içtima) maddelerinde yer verilmiştir.

Zincirleme suç, 765 sayılı TCK’nın 80. maddesinde; "Bir suç işlemek kararının icrası cümlesinden olarak kanunun aynı hükmünün bir kaç defa ihlal edilmesi, muhtelif zamanlarda vaki olsa bile bir suç sayılır. Fakat bundan dolayı terettüp edecek ceza altıda birden yarıya kadar artırılır" şeklinde düzenlenmiştir.

Zincirleme suç, 765 sayılı TCK’nın 80. maddesinde; "Bir suç işlemek kararının icrası cümlesinden olarak kanunun aynı hükmünün bir kaç defa ihlal edilmesi, muhtelif zamanlarda vaki olsa bile bir suç sayılır. Fakat bundan dolayı terettüp edecek ceza altıda birden yarıya kadar artırılır" şeklinde düzenlenmiştir.

765 sayılı TCK’nın 80. maddesinde zincirleme suçun varlığının kabulü bakımından gerekli birinci koşul; farklı zamanlarda işlenmiş olsalar dahi ortada birden çok suçun olması, ikinci koşul; bu suçların yasanın aynı hükmünü ihlâl etmesi ve nihayet üçüncü koşul da; suç işleme kararında birlik bulunmasıdır.

Buna karşın 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin ilk fıkrasında; "Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır" biçiminde zincirleme suç düzenlemesine yer verilmiş, ikinci fıkrasında; "Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır" denilmek suretiyle aynı neviden fikri içtima kurumu hüküm altına alınmış, üçüncü fıkrasında ise; "Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz" düzenlemesi ile zincirleme suç ve aynı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanamayacağı suçlar belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrasındaki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, zincirleme suç hükümlerinin uygulandığı hâllerde aslında işlenmiş birden fazla suç olmasına karşın, fail bu suçların her birinden ayrı ayrı cezalandırılmamakta, buna karşın bir suçtan verilen ceza belirli bir miktarda artırılmaktadır.

5237 sayılı TCK'nın 43maddesinin 1. fıkrası uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için;

a- Aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi,

b- İşlenen suçların mağdurlarının aynı kişi olması,

c- Bu suçların aynı suç işleme kararı altında işlenmesi gerekmektedir.

765 sayılı TCK’da yer alan “muhtelif zamanlarda vaki olsa bile” ifadesi karşısında, aynı suç işleme kararı altında birden fazla suçun aynı zamanda işlenmesi durumunda diğer koşulların da varlığı hâlinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi olanaklıdır. Nitekim, 765 sayılı TCK’nın yürürlüğü zamanında bu husus yargısal kararlarla kabul edilmiş ve uygulama bu doğrultuda yerleşmiştir.

c- Bu suçların aynı suç işleme kararı altında işlenmesi gerekmektedir.

765 sayılı TCK’da yer alan “muhtelif zamanlarda vaki olsa bile” ifadesi karşısında, aynı suç işleme kararı altında birden fazla suçun aynı zamanda işlenmesi durumunda diğer koşulların da varlığı hâlinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi olanaklıdır. Nitekim, 765 sayılı TCK’nın yürürlüğü zamanında bu husus yargısal kararlarla kabul edilmiş ve uygulama bu doğrultuda yerleşmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrasında bulunan, “değişik zamanlarda” ifadesinin açıklığı karşısında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için suçların farklı zamanlarda işlenmesi gerektiği konusunda öğreti ve uygulamada tam bir görüş birliği bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak, aynı mağdura, aynı zamanda, aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda tek suçun oluşacağı kabul edilmiştir. Bu hâlde zincirleme suç hükümleri uygulanarak artırım yapılamayacak, ancak bu husus TCK’nın 61. maddesi uyarınca temel cezanın belirlenmesinde göz önüne alınabilecektir.

Ayrıca, kanunda “aynı zaman” ve “değişik zaman” kavramları konusunda bir açıklık bulunmadığından ve önceden kesin saptamaların yapılması da olanaklı olmadığından, bu husus her somut olayın özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmeli ve eylemlerin “değişik zamanlarda” işlenip işlenmediği belirlenmelidir.

Suç kastından daha geniş bir anlamı içeren suç işleme kararı, suç kastından daha önce gelen genel bir karar ve niyeti ifade etmektedir. Önce suç işleme kararı verilmekte ve bundan sonra bu genel kararın icrası farklı zamanlardaki suçlarla gerçekleştirilmektedir. Kararın gerçekleştirilmesi için gerekli suçların her birinde ayrı suç kastları, bir başka deyişle bir suç için gerekli olan maddi ve manevi unsurlar ayrı ayrı yer almaktadır.

Suç kastından daha geniş bir anlamı içeren suç işleme kararı, suç kastından daha önce gelen genel bir karar ve niyeti ifade etmektedir. Önce suç işleme kararı verilmekte ve bundan sonra bu genel kararın icrası farklı zamanlardaki suçlarla gerçekleştirilmektedir. Kararın gerçekleştirilmesi için gerekli suçların her birinde ayrı suç kastları, bir başka deyişle bir suç için gerekli olan maddi ve manevi unsurlar ayrı ayrı yer almaktadır.

Suç işleme kararının yenilenip yenilenmediği, birden çok suçun aynı karara dayanıp dayanmadığı, aynı zamanda suçlar arasındaki süre ile de ilgilidir. İşlenen suçların arasında kısa zaman aralıklarının olması suç işleme kararında birlik olduğuna; uzun zaman aralıklarının olması ise suç işleme kararında birlik olmadığına karine teşkil edebilecektir. Yine de suçlar arasında az veya çok uzun zaman aralığının var olması, bu suçların aynı suç işleme kararı altında işlendiğini ya da işlenmediğini her zaman göstermeyecektir. Diğer bir anlatımla, sürenin uzunluğu kararın yenilendiğini düşündürebileceği gibi, kısalığı da her zaman kararın yürürlükte olduğunu göstermeyebilecektir. Diğer taraftan, hukuki veya fiili kesintiler olduğunda farklı değerlendirmeler yapılması mümkündür. Ancak bu değerlendirme her olayda ayrı ayrı ve diğer şartlar da dikkate alınarak yapılmalıdır. Bu nedenle, başlangıçta belirli bir süre geçince suç işleme kararı yenilenmiş ya da değişmiş olur demek, soyut ve delillerden kopuk bir değerlendirme olacaktır. Failin iç dünyasını ilgilendiren bu kararın varlığının her olayın özelliğine göre suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesindeki özellikler, fiillerin işlendikleri yer ve işlenme zamanı, fiiller arasında geçen süre, korunan değer ve yarar, hareketin yöneldiği maddi konunun niteliği, olayların oluşum ve gelişimi ile dış dünyaya yansıyan diğer tüm özellikler değerlendirilerek belirlenmesi gerekecektir.

Görüldüğü üzere, zincirleme suçun oluşumu için işlenen suçlar arasında ne kadar zaman geçmesi gerektiği konusunda genel ve mutlak bir kural koymak mümkün olmadığından, hangi zaman aralığıyla işlenirse işlensin, işlenen suç başlangıçtaki suç işleme konusundaki tek karara dayanıyor ise zincirleme suç hükümleri uygulanacak, ancak işlenen suç failin yeni bir suç işleme kararına dayanıyorsa artık zincirleme suç söz konusu olmayacaktır.

Öte yandan, adli kolluk görevlilerince işlenmiş olan suçun ve şüphelinin tespit edilmesinden sonra; olayın özelliğine göre şüphelinin suç ortağı ya da ortaklarının olup olmadığı, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde suçun işlenip işlenmediği, başka bir yerde gizlediği uyuşturucu veya uyarıcı madde bulunup bulunmadığını tespit etmek gibi nedenlerle failin yakalanmayarak, suça yönlendirilmeden makul bir süre takibine devam edilmesi mümkündür.

Öte yandan, adli kolluk görevlilerince işlenmiş olan suçun ve şüphelinin tespit edilmesinden sonra; olayın özelliğine göre şüphelinin suç ortağı ya da ortaklarının olup olmadığı, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde suçun işlenip işlenmediği, başka bir yerde gizlediği uyuşturucu veya uyarıcı madde bulunup bulunmadığını tespit etmek gibi nedenlerle failin yakalanmayarak, suça yönlendirilmeden makul bir süre takibine devam edilmesi mümkündür.

Suç öncesi ve suç sonrası olmak üzere iki görevi bulunan kolluk görevlilerinin öncelikli vazifesi toplumun emniyeti ve düzeni bakımından mevcut bulunan tehlikeleri uzaklaştırmak amacıyla suç işlenmesinin önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasıdır. Suç işlenmesinden sonra ise işlenmiş olan suçun tespit edilerek, bu konudaki delillerin toplanması ve suç işlediği belirlenen kişinin başka bir suç işlemeye yönlendirilmeden yakalanıp adalet önüne çıkarılmasıdır. Kolluk görevlilerinin şüphelinin ceza sorumluluğunu arttıracak şekilde davranışlarda bulunmaları hâlinde ise gerek Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde düzenlenen "hukuk devleti" ilkesi, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde hüküm altına alınan "adil yargılanma" hakkı ihlal edilmiş olacaktır.

İletişimin tespiti veya fiziki takip sırasında şüphelinin uyuşturucu veya uyarıcı madde satışı yaptığı tespit edilmesine rağmen diğer suç ortaklarının ortaya çıkarılması ya da varsa başkaca uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ele geçirilmesi amacıyla kolluk görevlilerince yakalanmayarak beklenmesi safhasında, şüphelinin gerçek uyuşturucu veya uyarıcı madde satışına devam etmesi ve bu eylemlerinin delillendirilmiş olması hâlinde hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerekecektir.

Bu aşamada, TCK'nın 188. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçuna değinilmesinde fayda bulunmaktadır.

“Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti” başlıklı TCK'nın 188. maddesinin suç tarihininde yürürlükte bulunan 3 ve 4. fıkraları;

“...

(3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.

(4) a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri veya bazmorfin olması,

b)...

hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.” şeklindedir.