muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2004/158, Karar No: 2005/58, Tarih: 31.05.2005

Karşılığı ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin işleme girişilip girişilmediği belirsizdir.

Şirketin, %98 hissesi Yahya Murat Demirel'e, binde 4 hissesi Gökalp Baştürk'e, binde 4 hissesi Talat Mete'ye ve kalan kısım, adları dosyaya göre belirsiz diğer kişilere aittir.

Yönetimi Başkan Yahya Murat Demirel, Başkanvekili Şakir Gürel, üyeler Şaban Ayhan Tatlıgil, Gökalp Baştürk ve Kemal Esiner'dir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ :

Dosya içeriğine göre kamu davasının konusu;

Demirel Şirketler Grubu içerisinde yer alan Dempa AŞ., Dempanel AŞ., Era Leasing AŞ. ile Universal Yatırım AŞ.nin, 1994-1997 yılları içerisinde Türkiye Halk Bankası AŞ.den aldığı onüç ayrı gayrinakdi kredinin, alınma şekillerinin mevzuata aykırılık oluşturması, kredilerin yeterli teminattan yoksun olması, karşılık olarak alınan ipoteklerin gerçek değerlerinin çok üstünde gösterilmesi ve kredi borçlarının geri ödenmemesi nedeniyle bankanın zararına yol açılmasıdır.

CYUY.nın 257. maddesi hükmü uyarınca iddianame, bir sıralama dahilinde kredilerin tarihlerine yer vermekle birlikte, anılan kredilerin 1996 ila 1998 yılları arasındaki depasman işlemleri ile sınırlı olduğunu soyut bir biçimde ifade etmektedir.

İddianameye konu eylemlerin mağduru Türkiye Halk Bankası hükmü şahsiyetidir. Anılan şirketlere tahsis edilen kredilerin ödenmemesi ve tasfiye edilecek banka alacağına dönüşmesi sonucu mudi tasarruflarına kefil olan Devlet Hazinesi de zarara uğramış olmaktadır.

2- Sanıkların suçuna vasıf vermekte Yargıtay 11. Ceza Dairesi ile Yargıtay C.Başsavcılığı arasında uyuşmazlık bulunduğundan değerlendirmenin bu evresinde, dolandırıcılık suçu ile zimmet suçlarının karşılaştırılması ve Türkiye Halk Bankasının statüsünün belirlenmesi isabetli olacaktır.

a ) 765 sayılı TCY.nın Devlet İdaresi Aleyhine İşlenen Cürümler başlıklı ikinci kitap birinci fasıl 202. maddesinde düzenlenen zimmet suçu, bir memurun görevi sebebiyle kendisine tevdi olunan, muhafaza, denetim veya sorumluluğu altında bulunan para veya para yerine geçen evrak veya senetleri veya diğer malları zimmetine geçirmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu suçun faili memurdur. Suçun konusunu ise para, para yerine geçen belge veya senetler ile sair mallar oluşturur. Zimmet konusu değerin memura görevi nedeniyle teslim edilmiş olması veya onun koruma, denetim ya da sorumluluğuna tevdi edilmiş bulunması gerekmektedir. Suçun maddi öğesi ise, "zimmete geçirme"dir. Suçun maddi öğesi, memurun denetim, koruma ve sorumluluğu altındaki değeri tahsis edildiği amaç dışında kendisine veya üçüncü kişiler yararına mal edinmesi, bir başka anlatımla bu mallar üzerinde amaç dışı tasarrufta bulunmasıdır. Suça, memur olmayan kişilerin iştiraki olanaklı olup, bu kişiler TCY.nın 66. maddesi sevki ile 64. ve 65. maddeleri kapsamında sorumlu olacaklardır.

b ) Türkiye Halk Bankası 08.06.1933 gün ve 2284 sayılı Yasa ile kurulmuştur. 18.06.1984 tarihinde 233 sayılı KHK ile KİT kapsamına alınan banka bilahare 22.01.1990 tarihinde yürürlüğe giren 399 sayılı KHK. kapsamına dahil edilmiş, anılan kararnamenin 11/b maddesi ile "Genel Müdür, Müessese Müdürü, Yönetim ve Danışma Kurulu veya Yönetim Komitesi Üyeleri ile her çeşit personelinin teşebbüslerin ve bağlı ortaklıkların paralarına ve para hükmündeki evrak ve senetlerine ve diğer mevcutlarına karşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak, rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerinde işledikleri suçlar ile ifa ettikleri görevlerinden doğan suçlardan dolayı memur sayılarak cezalandırılacakları" kuralı vaz edilmiştir.

Davamız konusu kredilerin tahsis ve kullandırılış dönemlerinde banka ve mensupları hakkında bu statü geçerlidir.

Ancak ne var ki, 25.11.2000 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4603 sayılı Yasanın 1. maddesinin 2. ve 5. bendlerinin açık hükmü gereğince, Türkiye Halk Bankası, TC Ziraat Bankası ve TC Emlak Bankası ile birlikte özel hukuk statüsüne tabi bir anonim şirket haline dönüştürülerek, personeli hakkında 233 ve 399 sayılı KHK.lerin uygulanması olanağı ortadan kaldırılmıştır. Böylece anılan banka personelinin memur gibi cezalandırılmaları olanaksız hale gelmiş, 25.11.2000 tarihinden sonra bu personelin zimmet nitelikli eylemleri nedeniyle sadece memur zimmetlerini yaptırıma bağlayan TCY.nın 202. maddesinin tatbik yeteneği kalmamıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun benzer konulu bir başka dava nedeniyle verdiği 08.02.2005 gün ve 164-7 sayılı kararında da ayrıntılı biçimde değerlendirildiği üzere, anılan banka mensuplarının eylemleri suç olmaktan çıkartılmamış, banka aleyhine gerçekleştirdikleri zimmet ya da nitelikli zimmet eylemlerinden dolayı 4389 sayılı Bankalar Yasasının 22. maddesinin 3. fıkrası hükmünün uygulanması zarureti doğmuştur. Hernekadar 4389 sayılı yasanın 22. maddesinde tanımlanan zimmet suçunun, gerek unsurları ve gerekse özgürlüğü bağlayıcı cezası TCY.nın 202. maddesinde düzenlenen zimmet suçundan bir farklılık arzetmemekte ise de TCY.nın 202. maddesinde hürriyeti bağlayıcı cezanın yanı sıra para cezası ve ayrıca 219. maddenin tatbiki ile memuriyetten daimi olarak yasaklanma cezası verilmek gerekirken 4389 sayılı Yasanın 22. maddesi kapsamındaki basit zimmet türlerinde para cezası öngörülmemekte, gerek basit gerekse nitelikli bankacılık zimmetinde feri yaptırım uygulanmamaktadır.

Bu nedenle TCY.nın 2/2. maddesinde öngörülen "sonradan yürürlüğe giren yasanın lehte hükümler taşıması durumunda önceden işlenen suçlar yönünden de tatbik ve infaz edileceği" kuralı gereğince Türkiye Halk Bankası sorumlularının zimmet suçlarında da anılan Yasanın 22. maddesince hüküm kurulması zarureti ortaya çıkmaktadır.

Bu nedenle TCY.nın 2/2. maddesinde öngörülen "sonradan yürürlüğe giren yasanın lehte hükümler taşıması durumunda önceden işlenen suçlar yönünden de tatbik ve infaz edileceği" kuralı gereğince Türkiye Halk Bankası sorumlularının zimmet suçlarında da anılan Yasanın 22. maddesince hüküm kurulması zarureti ortaya çıkmaktadır.

c ) Dolandırıcılık suçu ise, 765 sayılı TCY.nın Mal Aleyhine Cürümlere ilişkin onuncu babının 503 ve 504. maddelerinde düzenlenmiş olup, hile ve desiseler yaparak bir kişiyi hataya düşürüp onun veya başkasının zararına, kendisine veya bir başkasına haksız çıkar sağlamaktır.

Bu suçun oluşabilmesi için;

a ) Fail tarafından hile ve desise yapılmalıdır. Mağdurun inceleme eğilimini etkisiz kılacak nitelikte bir takım hareketlerde bulunulmalıdır. Bu hareketler fail tarafından yapılabileceği gibi bir başka şahsa da yaptırılabilecektir.

b ) Yapılan hile ve desise bir kimseyi kandırabilecek nitelikte olmalıdır. Hile ve desisenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı, olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, faille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, gizlenen veya değiştirilen belgelerle gerçek olduğundan bahisle gösterilen belgelerin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

c ) Mağdurun veya başkasının zararına, kendisi veya başkası lehine haksız bir çıkar sağlanmalıdır. Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hile ve desise yapmalı, verilen zarar ile sanığın fiili arasında uygun nedensellik bağı bulunmalıdır. Zararın sonradan ortadan kalkması suçun oluşumuna etkili değildir.

3- Bu açıklamalar ışığında somut kredi olayları ve sanıkların konumları değerlendirildiğinde;

Eğer kredilerden yararlanan şirket sahip ve sorumluları, Türkiye Halk Bankasının kredileri karara bağlayan ve tahsis eden yetkililerini hile ve desiselerle kandırarak aldatmış, böylece bu kredilerin kendilerine sağlanmasını temin etmiş, kredi karşılığı teminat olarak verdikleri ipotekli taşınmazların değerlerini kandırıcı yöntemlerle yüksek göstermeyi başararak kredilerin teminatsız kalmalarını sağlamış ise, fiillerinin nitelikli dolandırıcılık türünü oluşturacağı; ortada hile ve desise bulunmadığı ve banka yetkililerinin bilerek ve isteyerek ya da sorumluluklarında aymaz tavırlar sergileyerek yeter teminat almadan, almış gibi göstererek veya mevzuatın yüklediği sair denetim sorumluluklarını bilinçli tarzda yerine getirmeyerek kredi tahsis ettikleri anlaşıldığında eylemin zimmet niteliğine ulaşacağı açıktır.

Konu kredilerle ilgili olarak banka müfettişleri, BDDK Yeminli Murakıpları, TBBM. Araştırma Komisyonu, Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu tarafından düzenlenen raporlarda yekdiğerini doğrular biçimdeki ortak tespitlerle;

Konu kredilerle ilgili olarak banka müfettişleri, BDDK Yeminli Murakıpları, TBBM. Araştırma Komisyonu, Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu tarafından düzenlenen raporlarda yekdiğerini doğrular biçimdeki ortak tespitlerle;

Demirel Şirketler Grubu içerisinde yer alan Dempa AŞ., Dempanel AŞ., Üniversal Yatırım AŞ. ve Era Leasing AŞ.'ne dövizi natık teminat kredilerinin Banka Genel Müdürlüğünün bilgi ve kabulü sonrasında Yönetim Kurulunca onaylandığı, olumsuz istihbarat raporlarının anılan üst yönetimlerce önemsenmediği, her bir kredi için ayrı istihbarat raporu düzenlenmesi iç mevzuat uyarınca gerekli ve zorunlu iken buna uyulmayarak daha önceki istihbarat raporları ile yetinildiği, kredilere teminat olarak alınan hatta bir kısmı %200 fazlalıkla alınmış gibi gösterilen ipoteklerin güncel değerlerinin gözetilmediği, aynı taşınmazlar üzerine başka kurum ve kuruluşlarca da ipotek konmuş olmasına rağmen önceden ve değişik derecelerde konulan bu ipoteklerin varlığının yeni tesis edilen kredi dilimlerini teminatsız hali sokma ölçülerinin denetsiz bırakıldığı, ithalat ve ihracat kredilerinin gerçek niteliğine uygun kullanılıp kullanılmadığının araştırılmadığı bu kredi dilimlerinin kullanılmasında adı geçen Estone ve TFP Firmalarının gerçek olup olmadığının ve bunlar tarafından ithalat için düzenlenen faturaların sahih nitelik taşıyıp taşımadığının kontrolsüz bırakılması nedeniyle bir yandan banka riske sokulurken diğer yandan da kredilerin amacı dışında kullanılmasına neden olunduğu, kullandırılan kredilerin geri dönmeme riski açıkça ortaya çıktığı evrede geri ödemeleri sağlayabilmek amacıyla kredilendirme talimatları da aşılarak yeni krediler tesis edildiği ve bu tür depasmanlı işlemlerle riskin ve banka zararının artırıldığı, anılan işlemlerin banka Genel Müdürlüğünün ve Yönetim Kurulunun bilgisi tahtında ve izin ve icazeti kapsamında yapılmış olduğu sonucuna varılmaktadır.

Nitekim, bu tespit, Banka Müfettişi Keser'in raporuna da dolaylı bir kabulle yansıtılmış, Banka Genel Müdürlüğünün ve Yönetim Kurulunun, depasmanlı kredi işlemlerinden bilgisi olduğunun kabulüyle şube yetkililerinin cezalandırılması cihetine gidilmemesi önerilerek sadece uyarılmaları tavsiye edilmiş, bu öneri Genel Müdürlükçe de benimsenmek suretiyle icazetin varlığı sergilenmiş, şube yetkilileri hakkında herhangi bir idari ve cezai işleme girişilmemiştir.

Nitekim, bu tespit, Banka Müfettişi Keser'in raporuna da dolaylı bir kabulle yansıtılmış, Banka Genel Müdürlüğünün ve Yönetim Kurulunun, depasmanlı kredi işlemlerinden bilgisi olduğunun kabulüyle şube yetkililerinin cezalandırılması cihetine gidilmemesi önerilerek sadece uyarılmaları tavsiye edilmiş, bu öneri Genel Müdürlükçe de benimsenmek suretiyle icazetin varlığı sergilenmiş, şube yetkilileri hakkında herhangi bir idari ve cezai işleme girişilmemiştir.

Yargıtay 6. Ceza Dairesinin bozma kararı sonrasında Yerel Mahkemece bankacılardan oluşturulan üç kişilik bilirkişi heyetine rapor düzenlettirilmiş ve bu bilirkişiler, "işlemlerde yasalara ve kredilendirme kurallarına aykırılık olmadığı yorumuna vardıktan sonra krediler için verilen teminat nitelikli ipoteklerin varlığına işaretle kredi borçlarını bunların karşılamaya fazlasıyla yeteceğini kabul ederek sanıkların suç kastından söz edilemeyeceği" görüşünü serdetmiş ise de, anılan raporun, her bir krediyi bağımsız değerlendirme yerine genel ve soyut nitelik taşıması, kredilendirme kuralları yerine uygulamada geçerli yöntemleri ölçü alması, ithalat kredileriyle irtibatlı olan dış firmaların ve bu firmalarca düzenlenmiş belgelerin sahih olup olmadığının denetimini ehemniyetsiz sayması, ipotekli taşınmazların belgelerde gösterilen değerlerinin gerçekçiliğini tartışmasız biçimde benimsemesi karşısında bu rapora dayanılamayacağı yönünde Yargıtay 11. Ceza Dairesi ve Yargıtay C.Başsavcılığınca benimsenen görüş, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca da isabetli bulunmuştur.

Ne var ki, bu raporda dahi banka üst yönetiminin kredilerde etkin olduğu gerçeği ifade edilmekte ve bu husus; "... Dempa A.Ş., Dempanel A.Ş., Era A.Ş., Universal A.Ş. lehine çeşitli poliçe ve bonolara aval verdikleri bankanın genel müdürlük birimleri tarafından bilinmekte ve fakat engel olunmamaktadır. ... sanıkların yaptıkları her türlü işlemi saklamaksızın amirlerine bildirmek suretiyle yaptıkları kredi kullanım koşullarına aykırı işlemlerinin olağan teftişlerde tespit edilmesine karşı üstü kapalı olarak onaylandığı kanaatine varılmıştır." sözleriyle açıkça belirtilmektedir.

Bu değerlendirmelerin doğal sonucu, kredilendirmelerin banka üst yönetiminin bilgi ve icazeti tahtında gerçekleştirildiğini kabul etmek ve bu nedenle suçun banka zimmeti ve bu eyleme iştirak olduğu yorumuna varmaktır.

4- Her ne kadar;

Bu değerlendirmelerin doğal sonucu, kredilendirmelerin banka üst yönetiminin bilgi ve icazeti tahtında gerçekleştirildiğini kabul etmek ve bu nedenle suçun banka zimmeti ve bu eyleme iştirak olduğu yorumuna varmaktır.

4- Her ne kadar;

Geçmiş tarihlerde bazı suç duyuruları üzerine, konu kredilerin tahsisinde görev alan Türkiye Halk Bankası Genel Müdürleri, Genel Müdür Yardımcıları ve bir kısım Yönetim Kurulu Üyeleri hakkında değişik zamanlarda soruşturma açıldığı, Dempa AŞ., Dempanel AŞ., Era AŞ. ve Üniversal AŞ'ne verilmiş olan işbu kredilerle ilgili olarak suçlamalar yapıldığı, adı geçenlerin bu kredilendirmelerdeki sorumluluklarının TCY.nın 240. maddesine mümas görevi kötüye kullanmak olacağı yorumuna ulaşılıp 23 Nisan 1999 tarihinden önce işlenen suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine olanak sağlayan 4616 sayılı Yasa kapsamında bulundukları görüşüyle takipsizlik kararı verildiği ve bu kararların da üst incelemelerden geçirilmek suretiyle kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmakta ise de halen yargılanması süren sanıkların eylemlerine suç vasfı vermede anılan takipsizlik kararının hukuki engel teşkil etmeyeceği ortadadır.

Zira kişinin suç teşkil eden fiillerini serbestçe vasıflandırmayı engelleyen ve sınırlayan herhangi bir yasa normu bulunmamaktadır. Kaldı ki Türkiye Halk Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hüsnü Barbaros Olcay halen yargılanmakta olan sanıklar arasında yer almakta, bu kişiye irtibatlı olarak suça zimmet vasfı vermek olanağı sürmektedir.

5- Kaldı ki; takipsizlik kararları lehine tesis edildikleri kişilerin sorumluluk olasılığını bütünüyle ortadan kaldıran belgelerden olmayıp, CYUY.nın 167/2. maddesi uyarınca "yeni vakaların ya da yeni kanıtların varlığı halinde kaldırılması ve iddianame konusu edilmesi mümkün usuli işlemler kapsamında bulunmaktadır.

6- Sadece Türkiye Halk Bankası Levent Şubesi Müdür ve Müdür Yardımcısı olan Mualla Halistürk, Ender Altun ve Genel Müdürlük Ticari Krediler Müdürü Muazzez Ela hakkında verilen ve Yargıtay 11. Ceza Dairesinin onayı ile kesinleşen beraat kararları, bu kişilerle sınırlı olarak, CYUY.nın 253. maddesi uyarınca yeniden yargılamaya ve aleyhe hüküm tesisine engel teşkil edecek mahiyettedir.

7- Dosyadaki bilgi ve belgelerle sabit olduğu üzere;

Kredilerden dört ayrı şirket yararlanmıştır.

Dempa A.Ş., Dempanel A.Ş., Universal Yatırım A.Ş., ve Era Leasing A.Ş. isimlerini taşıyan bu şirketlerin tümünün sahibi, sorumlusu ve kredilerden yararlananı sanık Yahya Murat Demirel'dir. Adı geçen sanık, anılan şirketlerin sahibi ve sorumlusu olduğunu savunmalarında da kabullenmiştir.

Sanık Gökalp Baştürk, asli sorumlu Yahya Murat Demirel'in en yakın yardımcısı olup, Dempa AŞ., Dempanel AŞ. ve Üniversal AŞ'de yönetici ve ortak durumundadır. Adı geçen, aynı zamanda bir kısım ithalat kredisinde dış firma olarak anılan TFP'nin genel direktörü konumundadır. Bir kısım kredinin alınmasında etkin olarak yer almıştır.

Sanık Gökalp Baştürk, asli sorumlu Yahya Murat Demirel'in en yakın yardımcısı olup, Dempa AŞ., Dempanel AŞ. ve Üniversal AŞ'de yönetici ve ortak durumundadır. Adı geçen, aynı zamanda bir kısım ithalat kredisinde dış firma olarak anılan TFP'nin genel direktörü konumundadır. Bir kısım kredinin alınmasında etkin olarak yer almıştır.

Sanık Hüsnü Barbaros Olcay, Türkiye Halk Bankası Genel Müdür Yardımcısı olup dava konusu kredilerin bir kısmının tahsisinde imza sahibi olarak sorumluluk üstlenmiş, ve bu kapsamda gümrüklerden KDV. teminatı olarak Yönetim Kurulunca verilen TL türü iki adet gayrinakdi krediyi sözlü talimatı ile dövizi natık gayri nakdi teminat kredisine çevirmiştir. Sorumluluğunun kapsamı ve niteliği imzasını taşıyan kredilerin belirlenmesi ile saptanabilecektir.

Sanık Şaban Ayhan Tatlıgil, Dempa AŞ., Dempanel AŞ. ve Üniversal AŞ'de Yönetim Kurulu Üyeliği yapmış, bazı kredi tahsislerinde imza sahibi olarak yer almış, sanık Emine Mehtap Ceylan ise bir dönemle sınırlı olarak Dempa AŞ'de Yönetim Kurulu Üyeliği yapmıştır.

Sanıkların sorumluluğunun kapsamı ve suç teşkil eden fiillerinin niteliği yönünden belgelerin incelenmesi ve savunmaları da değerlendirmeye tabi tutularak sorumluluklarının buna göre saptanması gerekmektedir.

8- Sıralanan değerlendirmelerin sonucu olarak;

Sanıklar Hüsnü Barbaros Olcay, Yahya Murat Demirel, Gökalp Baştürk Emine Mehtap Ceylan ve Şaban Ayhan Tatlıgil, kendi eylemleriyle sınırlı olmak koşuluyla bankacılık zimmetinin ya failleri ya da banka yöneticisi konumundaki faillerin suç ortağı durumundadırlar.

9- Önem arzeden bir diğer husus;

İster TCY.nın 202. isterse 4389 sayılı Bankalar Yasasının 22/3. maddesi uygulansın, zimmet suçunun her türünde, "oluşan gerçek zararın" rakamsal olarak tespiti gerekliliğidir.

Bu gereklilik, kredilendirmelerden kaynaklanan zimmet türlerinin, kendine mahsus özelliği itibarıyla farklı ve kapsamlı bir saptamayı zorunlu kılmaktadır.

Bankanın, kredilendirmedeki usulsüz işlemlerinden kaynaklanan zimmet türleri, karşılık olarak alınan ipotek değerlerinin yetersizliği ile ortaya çıkacağından, öncelikle ve kesin biçimde ipotekli taşınmazların, kredi tahsis zamanındaki "gerçek satış değerlerinin" belirlenmesi zarureti vardır.

Bu gereklilik, kredilendirmelerden kaynaklanan zimmet türlerinin, kendine mahsus özelliği itibarıyla farklı ve kapsamlı bir saptamayı zorunlu kılmaktadır.

Bankanın, kredilendirmedeki usulsüz işlemlerinden kaynaklanan zimmet türleri, karşılık olarak alınan ipotek değerlerinin yetersizliği ile ortaya çıkacağından, öncelikle ve kesin biçimde ipotekli taşınmazların, kredi tahsis zamanındaki "gerçek satış değerlerinin" belirlenmesi zarureti vardır.

Bu belirlemede, ipotekli taşınmazın kredi tahsis tarihindeki satış bedeli açıklıkla saptanmalı, aynı taşınmaza önceden ve farklı nedenlerle konulan ipoteklerin değerleri indirilmeli, arta kalan değerin krediyi ne ölçüde karşıladığı ve depasmanlı kredilendirmelerin teminata bağlanıp bağlanmadığı belirlenmelidir. İpoteğin krediyi karşılıyor olması durumunda zimmet suçunun oluşmayacağı kabul edilmeli, karşılamayan miktarın zimmet teşkil edeceğinden hareketle fiile vasıf verilmeli, haklarında kamu davası açılsın ya da açılmasın bu işlemin banka yönetiminin zimmet sorumluluğu kapsamında olduğu gerçeğinden hareketle eylemler yorumlanmalı ve yargılaması sürdürülen sanıkların her bir kredilendirmedeki sorumluluğu somutlaştırılmalı, konumlarına ve etkinliklerine göre zimmet suçunun asli faillerini azmettiren veya bu fiillere asli ya da fer'i düzeyde iştirak eden olduklarının kabulüyle değerlendirme yapılmalıdır. Soruşturma öncesinde kendiliğinden ve iyiniyetle yapılan ödemelerin zimmet suçu ödemesi olmadığı benimsenerek zarar hesabına dahil edilmemesi sağlanmalı, soruşturmadan sonra yapılan ve ipotekle karşılanmayan değerlere ilişkin bulunan ödemelerin ise zimmet suçu ödemesi olduğu kabul edilmelidir.

10- Bu bağlamdaki işlemlerin Yerel Mahkemece yapılması ve Yargıtay denetimine olanak verecek açıklıkla kararda sergilenmesi zorunludur.

11- Yerel Mahkeme gerek ilk, gerekse Yargıtay 6. Ceza Dairesinin soruşturmayı genişletmeye yönelten bozma kararı üzerine verdiği ikinci hükmünde sanıkların beraatına karar verdiğinden, açıklanan doğrultuda ayrıntılara girmemiş, kredilendirmelerin yöntemine uygun verildiğini belirtmekle yetinmiştir.

Bu itibarla Yargıtay C.Başsavcılığının suç vasfına ilişkin itirazı üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ilk derece mahkemesi yerine geçerek, hangi sanığın hangi kredi dilimlerinden sorumlu olduğunu, sorumluluk kapsamının rakamsal değerinin ne olacağını, hangi fiillerin hangi failler yönünden bankacılık zimmeti ya da nitelikli bankacılık zimmeti oluşturduğunu saptama yetki ve sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla Yargıtay C.Başsavcılığının suç vasfına ilişkin itirazı üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ilk derece mahkemesi yerine geçerek, hangi sanığın hangi kredi dilimlerinden sorumlu olduğunu, sorumluluk kapsamının rakamsal değerinin ne olacağını, hangi fiillerin hangi failler yönünden bankacılık zimmeti ya da nitelikli bankacılık zimmeti oluşturduğunu saptama yetki ve sorumluluğu bulunmamaktadır.

Kaldı ki teminat olarak alınan ipotekli taşınmazların "kredi tahsis tarihlerindeki gerçek değerleri" her türlü kuşkuyu yenecek tarzda saptanmadığından ve suçlamaların esasını bu taşınmazların belgelere yansıtılmış değerlerinin gerçeğe uygun olmadığı iddiası teşkil ettiğinden, öncelikle bu doğrultuda bir tespite girişilmeli, bu arada ipotekli taşınmazların paraya çevrilip çevrilmediği, çevrilmişse hangi seviyede karşılığın elde edildiği belirlenmeli, soruşturma öncesindeki ödemeler rakamlandırılmalı, zimmetin varlığı ve yarattığı zararın düzeyi netleştirilmelidir.

Bu işlemlerin Yerel Mahkemece yerine getirilmesi usul gereğidir.

12- Yerel Mahkemenin tespit ve değerlendirmelerinde, kredilendirme tarihlerinden sonra oluşan olağandışı para hareketlerini, Türk parasının döviz karşılığındaki değer kayıplarını, beklenmedik doğal afetler neticesi ipotekli taşınmazların satış değerlerinde oluşabilecek değer düşüşlerini gözetmesi gereği vardır.

Yerel Mahkemenin tüm tespit, değerlendirme ve kabulleri açılacak temyiz davalarında Yargıtay Daire veya Genel Kurullarında inceleme konusu olabilecektir.

13- Anılan şirketlerin; gayrinakdi ithalat, ihracat, makine ve teçhizat tedariki kredilerinde ve dövizi natık sair teminat kredisi türlerinde, belge sahteciliklerine gidilmesinin, işlemlerle bağlantılı paravan dış firmaların sahih firmalar olarak gösterilmesi, bu firmaların gerçekçi olmayan faturalarının sahih ve geçerli faturalar kabilinden işleme tabi tutulması, tesis kredilerinin gerçek dışı belgelerle ve banka üst yönetiminin savsaklama ve denetsizliğinden yararlanılmak suretiyle kullanımı sonucu kandırıcılığın gerçekleştirilmesinin ve özellikle her bir krediye teminat olarak alınan ipoteklerin gerçeğin çok üstünde değerlerde gösterilerek şeklen krediyi karşılıyor hale sokulmasının, fiilin açığa çıkmamasını temine yönelik işlemlerden sayılabileceğinde ve bu itibarla zimmetin nitelikli türünü oluşturacağında kuşku yoktur.

İşlemlerin banka üst yönetiminin bilgisi ve onayı kapsamında gerçekleştirilmesi sonucu banka hükmü şahsiyetinin aldatıldığı ve banka parasının üçüncü şahıslar tarafından zimmetlenmesine sebebiyet verildiği açıktır. Banka hükmü şahsiyetiyle birlikte mudi tasarruflarının teminatçısı olan Devlet Hazinesi de zarara uğramış durumdadır. Ortaya çıkan sonucun şirket hissedar ve yöneticisi sanıkların bilgisi dahilinde gerçekleştiğini kabul zarureti vardır.

14- Bu değerlendirme ve saptamaların sonucu olarak;