muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/3885, Karar No: 2009/4216, Tarih: 12.06.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/3885 E.  ,  2009/4216 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat hukukuna ilişkin davada Bakırköy 12. Asliye Hukuk ve Bakırköy 11. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, can sigortası poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Bakırköy 12. Asliye Hukuk Mahkemesince, aile başkanının sorumluluğu da gözetilerek açılan davada aile başkanının sorumluluğunun TMK’nun 369. maddesinden kaynaklanması ve TMK’nun İkinci Kitabından doğan dava ve işlerin Aile Mahkemesinin görevinde bulunması gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 11. Aile Mahkemesi ise, davanın doğrudan suçtan zarar gören iile zarar veren arasında doğrudan açılmış bir dava olmadığını, TTK’nun 1301. maddesinden kaynaklanan rücuan tazminat davası olduğu gerekçesiyle, görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda, uyuşmazlık davacı ... şirketinin can sigortası poliçesi sigortalısına ödediği tazminatın davalılardan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır. “Ev Başkanı”nın sorumluluğunun yasal dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 369. maddesinde bulunmaktadır. Bu madde yasanın ikinci kitabında yer alır. 4787 sayılı “Aile Mahkemesinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun’un 4. maddesinde; Türk Medeni Kanunu’nun ikinci kitabından doğan dava ve işlerin aile mahkemesinde çözümleneceği belirtilmektedir. Somut olay itibariyle de TMK’nun 369. maddesinin uygulanması söz konusu olacağından uyuşmazlığın Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Bakırköy 11. Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 12.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3379, Karar No: 2023/13352, Tarih: 12.10.2023

**6. Ceza Dairesi         2023/3379 E.  ,  2023/13352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/395 E., 2015/559 K.

SUÇLAR : Silahla tehdit, kasten basit yaralama

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Red, Onama

A.Sanık hakkında kasten basit yaralama suçundan kurulan hükümde,

Sanık hakkında kasten basit yaralama suçundan doğrudan verilen adli para cezasının 14.04.2011 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2. maddesi uyarınca temyizin mümkün bulunmadığı belirlenmiştir.

B. Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi uyarınca temyiz isteğinin süresinde olduğu, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

C. Mağdura ait iş yerine silahla ateş ederek zarar verdiği anlaşılan sanık hakkında mala zarar verme suçundan zamanaşımı süresi içerisinde işlem yapılması olanaklı kabul edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının 04.06.2014 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 86/2,3. e, 21/2, 53/1, 58/6 ve 106/2-a, 53/1, 58/6; maddeleri uyarınca cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.10.2015 tarihli ve 2014/395 Esas, 2015/559 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında silahla tehdit suçundan 5237 sayılı Kanun’un 106/2, 62, 53, 58 maddeleri gereğince 1 yıl 8 ay hapis; kasten basit yaralama suçundan ise aynı Kanun’un 86/2, 86/3-e, 21/2, 62, 52/2 maddeleri gereğince doğrudan 1.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, mükerrir olduğuna ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın Temyiz Sebepleri

A.İftira atıldığına suçu işlemediğine beraat kararı verilmesi gerektiğine,

B. Vesaire,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın Temyiz Sebepleri

A.İftira atıldığına suçu işlemediğine beraat kararı verilmesi gerektiğine,

B. Vesaire,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Mağdur ...'ın ... Bar'ın ortağı ve işletmecisi olduğu, diğer mağdur ...'nın ise aynı iş yerinde müzisyen olarak çalıştığı, suç tarihi olan 23.03.2014 tarihinde sanık ...'ın araç ile yanında diğer sanık ... ile birlikte ... Bar'ın önüne geldikleri, sanık ...'ın işyerini hedef alarak ve korkutmak amacı ile bir el ateş ettiği, sonrasında ikaz edilmesine rağmen iki kez daha ateş ettiği, ayrılırken mağdur ...'ı kast ederek "...'a söyleyin adam olsun, onuda s.. mekanını da s..., adam olsun" diyerek tehditlerine devam ettiği ve oradan ayrıldığı, sanığın ateş etmesi sırasında işyerinin camlarının kırıldığı, işyerinde bulunan birilerinin yaralanabileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlediği, bu suretle olası kastla mağdur ...'yı basit tıbbi müdahale ile giderilecek şekilde yaraladığı sanığın ikrar içeren savunmaları, mağdur ve tanık beyanları ile tüm dosya kapsamından sabit olduğunun, kabulü ile karar verildiği anlaşılmıştır.

2. Mağdur ... 23.03.2014 tarihli kolluk ifadesinde, "... barın yarı hissesi benim diğer yarısı ... ve ...’e aittir. Yaklaşık üç ay önce hatırlamadığım bazı arkadaşlar bana, ... geliyor mu mekana diye sordular bende gelmediğini söyleyince bu şahıs gelecekmiş mekanı dağıtacakmış bu işin bir bedeli olur istersen arayı bulalım dediler ben de önemsemedim kimse benim mekanımı dağıtamaz, kimseye para vermem dedim bu laflar birkaç kez kulağıma geldi önemsemedim. Bu olaydan bir hafta sonra iş yerimde güvenlik görevlisi ... yanıma gelerek ... isimli şahsın benimle görüşmek istediğini söyledi dükkanın önünde bekleyen şahsın yanına gittim görüntü itibarıyla ya uyuşturucu ya da hap almıştı.. ben ... yürüyelim konuşalım dedi ben de sen kimsin seninle ne konuşacağım ayıl gel seninle konuşuruz dedim, Bana “sen beni tanımıyor musun Ben ... kendimi tanıtmasını bilirim seninle görüşeceğiz” dedi ben de git işine diyerek yanından ayrıldım..benden para ya da benzer isteği olmadı.. 23.03.2014 günü saat 03.50 sıralarında evimde iken iş yerim kurşunlanmış güvenlik olarak çalışan ... ve ... bana ...’ın kurşunladığını söylediler. İş yerimi kurşunlayan şahsın 06 ... ... plakalı aracı kullandığını söylediler." şeklinde, kovuşturma aşamasında alınan beyanında ise, ".. ben iddianamede belirtilen sanıkları daha önce hayatımda hiç görmedim, olaydan yaklaşık 1 ay önce dükkana gelerek, benimle konuşmak istediğini sonradan ismini öğrendiğim ... isimli kişi söyleyince ben dışarıya çıktım, bana "senle bir şey konuşmak istiyorum " dedi. Ben de kendisini tanımadığımı söyleyince "sen beni tanımıyorsun öyle mi " deyip kafa sallayarak gitti, ben kafa sallamasının tehdit olduğunu düşünüyorum, zaten olaydan bir ay sonra gelip dükkana kurşun sıkması da tehdit ettiği anlamına gelmektedir, benim ... isimli kişiden herhangi bir şikayetim yoktur, davaya katılmak istemiyorum.." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. Mağdur ... 23.03.2014 tarihli kolluk ifadesinde, "olay tarihinde müzisyen olarak çalıştığı bara gece 04.00 sıralarında 3 el ateş edildiğini ve cam parçaları nedeniyle gözünden yaralandığını kimin ateş ettiğini bilmediğini" beyan etmiştir.

4. Sanık ... 11.04.2013 tarihli kollukta alınan ifadesinde, ".. arkadaşım ...'den aracını emanet almıştım tek başıma dolaşıyordum alkollü idim ve ... bara girmek istedim güvenlikçiler beni almadılar bende sinirlenip araca bindim ve aracın camından havaya ateş açtım kaç el ateş ettiğimi hatırlamıyorum daha sonra kaçtım kaçarken aracın lastiği patladı.." şeklinde kovuşturma aşamasında alınan ifadesinde ise, "Benim yaptığım eylem tamamen cahillikten ibarettir, ben gece eğlence mekanına girmek istedim, beni sarhoş olduğum için içeri almadılar, bunun üzerine arabada bulunan av tüfeği ile havaya doğru onları korkutmak için ateş ettim, yaptığım hatayı sonradan anladım, ben müşteki ...'ı tanımıyorum. kendisinin mekanına gidip onu tehdit etmedim, kendisi ile hiç yüz yüze gelmedim, olayla ilgili bir alacak verecek meselesi yoktur, mekan sahiplerini bilmem kimseden haraç almak gibi bir kastım yoktur, kırılan cam masa varsa onu da gidermek isterim, hakkımda şikayetten vazgeçme olursa kabul ederim " şeklinde beyanda bulunmuştur.

5. Temyiz dışı sanık ... Güngür 24.03.2014 tarihli kolluk ifadesinde, " .. olayda kullanılan aracı kendisinin kiraladığını araç ile güvenlik görevlisi olarak çalıştığı sky bara giderken daha önce cezaevinde birlikte kaldığı ... ile karşılaştığını birlimte birkaç tanıdığıyla birlikte ... bara gittiklerini buradan da çalıştığı sky bara gittiklerini bar çıkışında ...’ın kendisinden işi olduğunu söyleyerek aracı emanet aldığını kendisinin otele gittiğini ...’ın kendisini arayıp kaza yaptığını söylediğini olayla ilgisi olmadığını" beyan etmiş, kovuşturma aşamasında alınan ifadesinde ise, .. "... benim arkadaşım olur, olay günü ben bir araç kiralamıştım, arkadaşım olan ... ile birlikte gece 01:00 sularında söz konusu ... Barın karşısında bulunan ... bar isimli eğlence mekanına gittik, burada ... ile birlikte alkol aldık, saat 03:00 sıralarında burada ayrıldık, ben aşırı derecede alkollü idim, aracı ... kullanıyordu, ben de ön koltukta oturuyordum, araçla ...'nın içinde gezdik, bir müddet sonra ben aşırı alkollü olduğum için araç içerisinde uyuyakaldım, birden bir silah sesi duydum, ...'ın ... Bar isimli yere ateş ettiğini görünce hemen ...'a sarıldım, "ne yapıyorsun" dedim, o da "sen karşıma" dedi ve 1 el daha ateş etti, daha sonra oradan uzaklaştık, benim olayla bir alakam yoktur, dediğim gibi ben araç içerisinde uyuyakaldım, karşı tarafı da tanımam, daha önceden araçta olmadığımı söylememin nedeni hakkımda denetimli serbestlik tedbiri vardı, bundan endişelenerek araçta olmadığımı söyledim.." şeklinde beyanda bulunmuştur.

6. Tanık MY 23.03.2014 tarihli kolluk ifadesinde, " yaklaşık 3 ay önce iş yerinin önüne yalnız gelerek patronu ... ile görüşmek istediğini söylediğini bunu patrona ilettiğini patronun dışarı çıkıp şahısla görüştüğünde (... gibi anlatır) devamında ise ... küfür ederek ayrıldı 23.03.2014 akşamı da kurşunlama olayını gerçekleştirdi. Olay günü saat 04.00 sıralarında barın önünde 06 ... ... plakalı araç durdu ben aracın yanına giderken aracı kullanan ismini ... olarak bildiğim şahıs araçtan inmeden tüfek çıkardı ben korkup uzaklaştım şahıs barı hedef alıp 1 el atış etti güvenlik görevlisi ... yaklaştı şahıs 2 el daha ateş etti şahıs kaçırken “...’a söyleyin adam olsun onu da si..rim mekanınıda si..rim adam olsun” dedi ... mekanın sahibidir aracın sürücüsü olan ve iş yerine ateş eden şahsın ismini ... olarak bilirim”; tanık RK 23.03.2014 tarihli kolluk ifadesinde beyanında; "Ben sanıklardan ...'ı tanırım kendisi ile merhabam vardır, sanık ...'i ise tanımam, barın kapanış saatinde renault clio marka araç barın önüne yanaştı araçta iki kişi vardı içlerinden birisi ... dı kendisini tanıdım, ... silah ile iş yerini hedef alarak bir el ateş etti, ben yanına yaklaştım yapmaması gerektiğini söyledim beni dinlemeden iki el daha ateş etti, ... da orada idi, iş yerinin önünde idi, dükkana ateş etti, ... aracı sürüyordu, yanında oturan şahsın elinde silah görmedim, toplam üç el ateş ettikten sonra ... aracı ile barın önünden kaçarken "...'a söyleyin onu da sinkaf ederim, mekanında sinkaf ederim söyleyin adam olsun" dedi, olay bundan ibarettir, daha sonra araba ile uzaklaştı fotoğraflarını bana gösterdiğiniz eşortmanlı kişi silahla ateş eden sanık ...'dır sanık ...'ı olaydan önce bara geldiğini görmedim, diğer sanık arabanın içinden herhangi bir şekilde hakaret ve tehditte bulunmadı " şeklinde beyanda bulunmuştur.

7. Tanıklar SKD, EA'nın ifade tutanakları, kolluk tarafından düzenlenen olay yeri inceleme, CD izleme, olay ve arama tutanakları ile bilirkişi raporu, ekspertiz ve uzmanlık raporları dava dosyasında mevcuttur.

IV. GEREKÇE

Sanık Hakkında Silahla Tehdit Suçundan Kurulan Hükümde

1. İftira Atıldığına, Suçu İşlemediğine Beraat Kararı Verilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebepleri Yönünden

Mağdurun aşamalardaki değişmeyen kararlı beyanları, sanığın ikrarı, tanıkların mağduru destekleyen anlatımları ve kolluk tarafından düzenlenen olay yeri inceleme, CD izleme, olay ve arama tutanakları ile bilirkişi raporu, ekspertiz ve uzmanlık raporları dikkate alındığında, toplanan tüm delillerin gerekçeli kararda tartışıldığı, suçun kesin delillerle sanık tarafından işlendiğinin saptandığı, temyiz sebepleri yönünden hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Vesaire Yönünden

Mağdurun aşamalardaki değişmeyen kararlı beyanları, sanığın ikrarı, tanıkların mağduru destekleyen anlatımları ve kolluk tarafından düzenlenen olay yeri inceleme, CD izleme, olay ve arama tutanakları ile bilirkişi raporu, ekspertiz ve uzmanlık raporları dikkate alındığında, toplanan tüm delillerin gerekçeli kararda tartışıldığı, suçun kesin delillerle sanık tarafından işlendiğinin saptandığı, temyiz sebepleri yönünden hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Vesaire Yönünden

a)Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, eksik veya araştırılacak bir delil kalmadığı vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

b)Sanık hakkında silah tehdit suçundan hüküm kurulurken uygulanan kanun maddesi fıkrasının gösterilmemesi mahallinde giderilmesi olanaklı yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

V. KARAR

1.Sanık Hakkında Kasten Basit Yaralama Suçundan Kurulan Hükme Yönelik Temyiz İsteminin İncelenmesinde;

Ön inceleme bölümünde (A) paragrafında açıklanan nedenle ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.10.2015 tarihli ve 2014/395 Esas, 2015/559 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

2.Sanık Hakkında Silahla Tehdit Suçundan Kurulan Hükmün İncelenmesinde ise;

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.10.2015 tarihli ve 2014/395 Esas, 2015/559 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

12.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10953, Karar No: 2011/8777, Tarih: 29.12.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/10953 E.  ,  2011/8777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 13. İş Mahkemesi

TARİHİ : 24/09/2010

Davacı vekili, müvekkilinin  iş sözleşmesinin  geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine, çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ile işe başlatmama tazminatının belirlenmesini istemiştir.

Davalı,  davacı ile aralarında  hizmet sözleşmesi bulunmadığını davacının yüklenici firmanın işçisi olduğundan taraf sıfatları bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece ihale ile verilen  işin,   taşeronluk konusu olmadığını,  yüklenici firmanın  davalı şirkete işçi temin eden durumunda olduğundan ve işçilerin sendikal nedenle işten çıkarıldıklarından davanın kabulüne  karar verilmiştir .

Karar davalı tarafından  temyiz edilmiştir

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

Alt işveren işçisi tarafından, feshin geçersizliğine karar verilmesi istemiyle yalnızca alt işveren hakkında veya geçersizlik yahut muvazaa iddiasıyla sadece asıl işveren aleyhine açılan davalarda, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçersiz veya muvazaaya dayandığının belirlenmesine bağlı olarak, davalı olarak gösterilen kişinin işçinin gerçek işvereni olmadığının belirlenmesi halinde taraf sıfatı sorunu ortaya çıkmaktadır. Davanın taraf sıfatı yokluğu nedeni ile reddedilmesi halinde, gerçek işverene karşı açılacak davada işçi, çoğunlukla, işe iade davaları için öngörülen bir aylık dava açma süresini kaçırma tehlikesi ile karşılaşmaktadır. Böyle bir sonuç işçiyi mağdur edeceği gibi, bir aylık süre geçmemişse yeni bir dava açılmasını gerektirmesi nedeni ile usul ekonomisine de uygun düşmez. Gerek daha önce işe iade davalarına bakan Yargıtay 9.Hukuk Dairesince ve gerek Dairemiz tarafından davacının temsilcide yanıldığı veya taraf sıfatında maddi hataya düştüğü kabul edilmek suretiyle taraf değişikliği konusunda mülga 1086 sayılı HUMK’nın katı kuralları aşılarak sorun çözülmeye çalışılmıştır.Ne var ki, işe iade davası asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açıldığında asıl işveren hakkında taraf sıfatı yokluğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmezken, sadece asıl işveren hakkında dava açılmışsa taraf sıfatının bulunmadığı ve taraf sıfatında yanılgı olduğunun kabulüne karar verilmesi sözü edilen çözümün çelişkisi olarak dikkat çekmiştir.

Öte yandan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanunun 124.maddesinde kabul edilebilir yanılgıya dayanan iradi taraf değişikliği taleplerinin mahkemece kabul edilmesi yönünde düzenleme yapılmıştır. Ancak sözü edilen düzenlemede taraf değişikliğinin talep şartına bağlanması karşısında, hâkim tarafından bu hususta taraflara hatırlatmada bulunulması mümkün değildir. Bu nedenle talep olmadığı halde, taraf sıfatında maddi hataya düşüldüğünden söz edilmek suretiyle mahkeme kararının bozulmasına yönelik uygulamaya devam edilmesinin, kanunun belirtilen açık düzenlemesi karşısında, mümkün olmadığı görülmektedir.

Hal böyle olunca, Dairemizde yukarıda belirtilen içtihadın yeniden gözden geçirilerek değerlendirilmesi ihtiyacı doğmuştur.

Mahkemece verilecek hükmün etkisi bakımından mecburi dava arkadaşlığı, maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığı ve şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığı olarak ikiye ayrılmaktadır. Maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığı, maddi hukuka göre bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi zorunlu hallerde söz konusu olur(6100 sayılı HMK.m.59). Şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığı ise, kanunun özel hükümleri ve davanın niteliğinden kaynaklanan, birden fazla kişiye karşı dava açılmasının ve yürütülmesinin zorunlu olduğu hallerde oluşan dava arkadaşlığına denir (PEKCANITEZ Hakan/ATALAY Oğuz/ÖZEKES Muhammet, Medeni Usul Hukuku, 12. Bası, Ankara 2011, s.223). Şekli dava arkadaşlığı, gerçeğin tam olarak ortaya çıkarılması ve taraflar arasındaki ilişkinin doğru karara bağlanmasını sağlamak için kabul edilmiştir. Bu durumda, dava konusu hukuki ilişki hakkında bütün dava arkadaşlarına yönelik tek ve aynı doğrultuda bir karar verme zorunluluğu yoktur. Ayrıca dava arkadaşlarının yaptıkları usulî işlemler birbirinden bağımsızdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarına göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olup olmadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığına yönelik re’sen yapılması gereken yargısal denetim, ilişkinin taraflarının, yani asıl işveren ve alt işverenin davada yer almalarını ve kendi hukuklarını koruyacak açıklama ve ispat haklarını zorunlu kılmaktadır. Aksince bir düşünce Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkına ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 27.maddesinde öngörülen hukuki dinlenilme hakkına aykırılık teşkil eder. Buna göre, işe iade davalarına özgü olarak, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin söz konusu olduğu davalarda, davalı taraf yönünden bir çeşit şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığının mevcut olduğu kabul edilmelidir.

Görüldüğü üzere, bu çözüm tarzı hem işçi hem de işveren yönünde hukuka uygun maddî ve usûlî bakımdan her iki tarafın haklarını korumasını sağlayan bir çözümdür.

Görüldüğü üzere, bu çözüm tarzı hem işçi hem de işveren yönünde hukuka uygun maddî ve usûlî bakımdan her iki tarafın haklarını korumasını sağlayan bir çözümdür.

Böyle olunca, işe iade davasının yalnızca asıl işveren veya alt işveren aleyhine açılması durumunda, mahkemece, dava hemen reddedilmemeli, davalı olarak gösterilmeyen asıl işveren veya alt işverene davanın teşmili için davacı tarafa süre verilmeli, verilen süre içinde, diğer dava arkadaşına teşmil edilirse davaya devam edilmeli, aksi halde dava sıfat yokluğundan reddedilmelidir.

Taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına yönelik olarak yapılacak inceleme sonucunda, asıl işveren-alt  işveren  ilişkisinin geçersiz veya muvazaaya dayanması nedeni ile feshin geçersizliğine yönelik karar gerçek işveren hakkında kurulmalı, geçersiz veya muvazaaya dayalı ilişkinin diğer tarafı hakkında sıfat yokluğu davanın reddine karar verilmelidir. Ancak, HUMK’nın 327.maddesinin ikinci fıkrası uyarınca taraf sıfatı olmadığı halde, davacıyı, davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi yanıltarak kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verdiği için, davanın sıfat yokluğu nedeni ile hakkındaki davanın reddine karar verilen taraf lehine vekâlet ücreti takdir edilmemelidir.

Taraf teşkili sağlandıktan sonra yapılacak iş; öncelikle hizmet alım sözleşmeleri, idari ve teknik şartnameler celbedilip, konunun uzmanlarından oluşan bilirkişi heyeti ile işyerinde keşif yapılarak;  Kamu İhale Kanunu ile  4857 sayılı Yasa’nın 2. maddesi  çerçevesinde alt işveren olduğu ileri sürülen firmaya verilen işin asıl işin bir bölümü olup olmadığı, teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirip gerektirmediği, işyerindeki ekipmanların, araç ve gereçlerin kime ait olduğu saptanarak değerlendirme yapılması, diğer yandan sendikal nedene dayalı fesih iddiası yönünden ise; dosya içeriğine göre sendikanın yetki tespiti başvurusunda bulunup bulunmadığı ve yetki alıp almadığı,  işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan sayısı, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı araştırılarak  bu konunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturularak  toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutulup sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir

Mahkemece yukarıdaki açıklandığı üzere eksik incelme ve araştırma  ile yazılı şekilde  karar verilemesi   bozma nedenidir

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 29.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.