muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2004/163, Karar No: 2004/194, Tarih: 12.10.2004

Suçun bir başka unsuru da "eylemin varlığı"dır. Çağdaş hukuki anlayışta, eylem haline dönüşmeyen fikir ve düşünceden dolayı sorumluluk söz konusu olmadığından, suçun varsayılması için maddi bir eyleme ihtiyaç bulunmaktadır. Eylem denilince de bundan, hareket, netice ve bu ikisi arasındaki nedensellik bağının anlaşılması gerekir. İşte eylem, netice ve nedensellik bağlantısından oluşan bu bütüne de suçun "maddi unsuru" adı verilir.

Şayet yasal tipe uyan, hukuka aykırı ve icraya başlandığını gösteren bir hareket bulunuyorsa, failin kusurluluğu, harekete anlam ve yön vermek, failin sorumluluk sınırını çizmek, yapılan hareketi nitelendirebilmek bakımından ön plana geçer ve netice ile irade arasında ortaya çıkabilecek muhtemel farklar, prensip itibariyle, irade lehine çözümlenir.

Bu bakımdan, kusurluluğun çeşitleri ve koşulları ile hukukumuzda düzenleniş biçimi üze-rinde de durmak gereklidir.

Maddi unsur ile fail arasında ruhi bir bağlantıdan ibaret olan kusurluluk çeşitli şekillerde görülebilir. (Prof. Dr. Nurullah Kunter, Suçun Kanuni Unsurları Nazariyesi, İstanbul, 1949, s.85) Kusurluluğun esas şekli "sübjektif sorumluluk"tur. Sübjektif sorumluluk, kasttan doğan sübjektif sorumluluk ve taksirden doğan sübjektif sorumluluk olmak üzere başlıca iki kategoriye ayrılır; bu ikisine "kabahatlerde kusurluluk" denilen bir üçüncüsünün eklenmesi de mümkündür. Ancak bunlar dışında ve kanunun açıkça gösterdiği hallere özgü olmak üzere bir objektif sorumluluk hali de vardır. (Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer, Prof. Dr. Sahir Erman, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Cilt II, 12. bası, İstanbul-1999, s.209)

Kast, Türk Ceza Yasasında tanımlanmamıştır. Ancak, 45. maddenin 1.fıkrasında "Cürümde kastın bulunmaması cezayı kaldırır" denmek suretiyle kast kuralı ve bütün cürümlerde kastın aran-ması zorunluluğu belirtildikten sonra, "Failin bir şeyi yapmasının veya yapmamasının neticesi olan bir fiilden dolayı kanunun o fiile tertip ettiği ahval müstesnadır" hükmü getirilerek, sözü geçen kuralın istisnası gösterilmiştir. Bu istisna, bazı cürümlerin taksirle işlenmesi halinde failin cezalan-dırılmasına olanak sağladığı gibi, kastedilen neticeden daha ağır bir neticenin gerçekleşmesi halinde failin aşırı sonuçtan dolayı cezalandırılmasını da olanaklı kılmıştır.

Kısaca, "öngörülen ve suç oluşturan bir eylemi gerçekleştirmeye yönelen irade" biçiminde tanımlanan kastın iki unsuru bulunmaktadır.

Bunlardan ilki; düşünme ve öngörme (bilme) unsurudur. Buna göre, failin kasten hareket etmiş sayılabilmesi için, tipe uygun hareketi, önceden düşünüp öngörmüş, zihninde canlandırmış olması gerektiği gibi, sonucu da düşünmüş ve öngörmüş olmalıdır. Bu sonuç, icra suçlarında ve ihmal suretiyle icra suçlarında yasanın yasakladığı, ihmal suçlarında ise failin gerçekleştirmek istemediği, ancak yasa tarafından gerçekleştirilmesi emredilen neticedir.

Bunlardan ilki; düşünme ve öngörme (bilme) unsurudur. Buna göre, failin kasten hareket etmiş sayılabilmesi için, tipe uygun hareketi, önceden düşünüp öngörmüş, zihninde canlandırmış olması gerektiği gibi, sonucu da düşünmüş ve öngörmüş olmalıdır. Bu sonuç, icra suçlarında ve ihmal suretiyle icra suçlarında yasanın yasakladığı, ihmal suçlarında ise failin gerçekleştirmek istemediği, ancak yasa tarafından gerçekleştirilmesi emredilen neticedir.

Kastın ikinci unsuru ise; irade (isteme) unsurudur. Kastın varlığı için, hareketten doğacak sonucun sadece düşünülmesi ve öngörülmesi, kısaca bilinmesi yeterli değildir. Ayrıca sonucun da istenmesi gerekir. Buna kastın irade (isteme) unsuru denir.

Yasamızda taksir tanımlanmamış olmakla birlikte, taksirle adam öldürmeye ilişkin 455. maddeyi göz önünde bulundurduğumuzda, taksirin "tedbirsizlik", "dikkatsizlik", "meslek ve sanatta acemilik" ve "nizamat, evamir ve talimata riayetsizlik" gibi bir kusurluluğu belirttiğini görürüz. Taksirin unsurlarını beşe ayırmak mümkündür: a) eylemin taksirle işlenebilen bir suç olması, b) hareketin iradiliği, c) neticenin iradi olmaması, d) hareketle netice arasında nedensellik bağının bulunması, e) neticenin öngörülebilmesidir.

Neticenin istenmemiş olması (iradi olmaması), taksirin önemli bir özelliğini oluşturmakta ve onu kasttan ayırmaktadır. Yine, neticenin öngörülebilir olması, taksirin başlıca şartını hatta sınırını oluşturur. Netice öngörülebilir değilse, bu gibi neticeleri doğurabilecek hareketlerde bulunmaktan çekinmesi kimseden doğal olarak istenemeyeceği için, ortada kusurluluk kalmaz ve artık bir kaza veya tesadüfün bulunduğundan söz edilir.

Bu açıklamalar ışığında somut incelendiğinde;

17.03.2002 tarihinde düzenlenen olay yeri tespit tutanağında; tabanca ile yaralama olayı meydana geldiğinin bildirilmesi ve olay sanığı Atilla Ç.....'in teslim olması üzerine, olay yerine gidilirken sanığın şoförlüğünü yaptığı otobüsün karşıdan geldiği görülerek durdurulduğunda, sanık tarafından şoför mahallinde bulunan torpido gözünden alınan 7.65 mm. Çapında Astra marka tabanca, şarjör ve 1 adet dolu merminin görevlilere teslim edildiği, bilahare olay yerine gidildiğinde 3 adet boş kovanın aynı noktada toplu olarak bulunarak el konulduğu, sanık tarafından olayın petrol istasyonunun batı yönündeki arka tarafında yıkama yağlama bölümüne 6 metre 10 cm. uzaklıktaki toprak zeminde meydana geldiğinin beyan edildiği, yaralanan Mahir Ç.......'nun hastanede olduğu belirtilmiş, tutanak sanık tarafından da imzalanmıştır.

Mağdur Mahir Ç....... 18.03.2002 tarihinde hastanede alınan ifadesinde; petrol istasyonunda kamyonunun boyasını kazırken saat 13.30 sıralarında, Atilla adlı arkadaşının otobüs ile geldiğini, otobüsten iner inmez, şaka mı kasti mi bilemediğini ama, "seni öldüreceğim" dediğini ve iki el yere ateş ettiğini, üçüncü sefer karnına tuttuğunu ve ateş ettiğini, onun elini tutmadığını, ona silahlarla oynama dediğini, kendisini vuran Atilla adlı kişiden şikayetçi olduğunu belirtmiştir.

C.Savcılığında 19.04.2002 tarihinde alınan ifadesinde ise aynen; "Hastanedeki ifadesi okundu soruldu: Bu ifadem genelde doğrudur, ancak sanığın üçüncü kez karnıma tutup ateş ettiği şeklindeki kısmı her nasılsa tutanağa yanlış olarak geçmiş. Bu kısmı doğru değildir. Üçüncü kez sanığın nasıl ateş ettiğini ben görmedim. Orada da açıkladığım gibi olay günü ben M Oil akaryakıt istasyonunda kamyonları boyamadan önceki kazıma işlemini yapıyordum. Sanık da otobüsü ile işyerime geldi. Kendisi daha önce benim çalıştığım yerde çalışmıştı. Tanışıklığımız vardı, samimi arkadaşımdı. İşyerine gelir gelmez tabancasını belinden çıkardı. Ağzına fişek sürüp sürmediğini görmedim. Tabanca ile ayaklarımın 30-40 cm. dış tarafına doğru 2 el peş peşe ateş etti. Silah tutukluk yaptı. "Silahla oynama" dedim. Bu sırada 3. kez silah ateş aldı, o da bana isabet etti. Otobüsten iner inmez de bana şaka olarak, " a.... koyayım, seni öldüreceğim" şeklinde hakaret ve tehdit etmişti. Olay sırasında aramızda 1 metre kadar bir mesafe vardı. Geçmişte sanıkla aramızda herhangi bir tartışma ve çekişme yaşanmadı. Bir düşmanlığımız yoktur. Kasten ateş ettiğine inanmıyorum. Yaralanmadan önce sanığın tabancası ile veya sanıkla alay eder şekilde konuşmadım. Sadece olaydan önce 2. atıştan sonra silah tutukluk yapınca "silahla oynama bir sakatlık yapacaksın" diyerek uyarıda bulundum. Yaralandıktan sonra başka bir şoförle birlikte sanık beni hastaneye götürdü.... Bu olay nedeniyle sanık Atilla Ç.....'den herhangi bir şikayetim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Duruşmada ise, "Biz sanıkla 10 yıldır tanışırız ve arkadaşız. Birbirimizi gördüğümüzde şakalaşırız, küfürlü de konuşup şaka yaparız. Olay günü de sanık geldi, her zaman olduğu gibi küfürlü de bana şaka yaparak tabancasını çıkartıp benim yan tarafıma doğru iki el ateş etti. Aramız yaklaşık 1 metre ya vardı ya yoktu. İkinci atıştan sonra silahı tutukluk yaptı. Bu sırada ben silahınla oynama, bir yerimize getireceksin diye hafiften elimle onun elini ittim. O sırada tabanca bir el daha ateş aldı ve ben yaralandım. Sanık beni kucağına alıp hastaneye araba ile götürdü. Sanık benim arkadaşımdır, kasıtlı olarak bana ateş etmemiştir, şikayetçi değilim" demiştir.

Sanık Atilla Ç..... kollukta, otobüs şoförlüğü yaptığını, daha önceden mağdurun çalıştığı inşaat şirketinde şoförlük yaptığını, şoförü olduğu otobüsü yıkamak için petrol istasyonuna gittiğinde arkadaşı olan mağduru gördüğünü,ona şaka yapmaya başladığını, her zaman yaptıkları şakalardan el kol hareketleri yaptığını, onun da kendisine karşılık verdiğini, en son elini beline atınca mağdurun, "bana ses tabancası ile hava yapma" dediğini, ölmüş olan eniştesinden kalma 7.65 mm. Çaplı ruhsatsız tabancayı çıkartıp yere doğru iki el ateş ettiğini, bu arada silahın tutukluk yapmış olduğunu, fişek bitti diye silahı beline koyacakken mağdurun, "elindeki silah tutukluk yaptı" deyince tabancaya baktığında gerçekten tutukluk yapmış olduğunu gördüğünü, namlu içindeki boş kovanı alıp mekanizmayı çektiğini, bırakınca yeniden dolmuş olan silahı beline koyacakken mağdurun, koluna dokunduğunu ve silahın ateş aldığını, koluna dokunurken mağdurun, "koy şunu beline, yerden sekince birimiz yaralanırız" dediğini ve silahın ateşlenmesinden bir süre sonra mağdurun bacağının ağrıdığını belirttiğini, baktıklarında bacağında bir şey olmadığını, birden yere düştüğünü, soyup baktığında mağdurun göbeğinin altından vurulmuş olduğunu gördüğünü, hemen istasyona ait araçla mağduru hastaneye götürdüklerini, olayda bir kastının olmadığını, olayın şakalaşırken olduğunu, pişmanlık duyduğunu beyan etmiş, C.Savcılığında, Sulh Hakimliğindeki sorgusunda ve duruşmada da benzer şekilde anlatımda bulunmuştur.

Tanık Uğur B.... kollukta, otobüsü yıkamak için petrol istasyonuna gittiklerinde sanık ile daha önceden görmediği mağdurun şakalaştıklarını gördüğünü, sanığın elinde tabanca ile boş alana doğru bir el ateş ettiğini, tabancayı yere tutarak mağdura "git başımdan" diyerek ayaklarının önüne doğru bir el daha ateş ettiğini, 5-10 saniye sonra da mağdurun karın kısmını tutarak bir el ateş ettiğini ve mağdurun yere düştüğünü gördüğünü, ardından sanığın yere düşen mağdurun kolundan tutarak "kalksana" dediğini duyduğunu, yanlarına gittiğinde sanığın araba çağırmasını istediğini, araba çağırdığını ve mağduru hastaneye götürdüklerini beyan etmiştir.

C.Savcılığında ise aynen; "sanık Atilla Ç..... otobüs şoförlüğü yapar. Ben de aynı otobüste muavinlik yaparım. Olay tarihinde M Oil petrol istasyonuna otobüsü yıkamak için götürmüştük. Ben arabanın üzerine yapışmış olan ziftleri çıkartmak için gazla siliyordum. Bu sırada Atilla Ç.....in bir şahısla karşılıklı küfürleştiklerini gördüm. Atilla Ç..... benden 5 metre kadar ileride görünüyordu, ancak diğer şahıs görünmüyordu. Atilla Ç..... sağ eliyle tabanca ile boşluğa doğru bir el ateş etti. Nereden icap etti de ateş etti bilmiyorum. Ben ateş ederken gördüm. Silah tutukluk yaptı. Bunun üzerine Atilla Ç..... tutukluk yapan fişeği tabancadan çıkartarak eline aldığını ve tabancaya tekrar fişek sürdü. Ben bir yandan bakıyor, bir yandan da arabayı temizliyordum. İkinci kez Atilla karşısındakinin sağ ayak ucuna doğru boşluğa ateş etti. Karşısındaki şahısla arasında yaklaşık bu sırada 1 metre mesafe vardı. Kanaatimce ismini bilmediğim bu şahıs da benim gibi tabancanın kuru sıkı tabanca olduğunu zannediyordu ve Atilla'ya sağ eliyle git işareti şeklinde elini sağa doğru savurarak "bir yerime getireceksin şimdi" dedi, dedikten sonra Atilla bu kez aynı mesafeden yani bir metre mesafeden karşısındakinin karnına doğru yönelterek bir el ateş etti. Aralarında herhangi bir boğuşma ve tartışma geçmedi. İlk başta söylediğim o küfürleşme dışında üçüncü atıştan sonra 3-5 saniye geçince vurulan yere düştü ve Atilla Ç..... vurulanın kolundan tutarak kalksana dedi. Kolundan tutup çekiştirdi. Vurulan, "bacağım" diye bağırdı. "Yetiştirin beni, ölüyorum" dedi. Bunun üzerine Atilla Ç..... araba bulmamı söyledi. Akaryakıt istasyonunda dinlenme yeri olarak kullanılan yere girdim. Oradan birine söyledim ve yaralıyı hastaneye gönderdik. Başında Atilla Ç.....'de gitmişti. 3. atış sırasında yaralanan, sanık Atilla'nın koluna herhangi bir müdahalede bulunmadı. Söylediğim gibi atıştan önce aralarında 1 metre mesafe vardı. Atilla Ç..... dengesiz biridir. Karşısındakinin bir lafına hiç olmayacak bir karşı harekette bulunabilir. O yaşına rağmen bazen tokat attığı da olmuştur. İlk atıştan sonra tabanca tutukluk yapınca yaralanan şahıs Atilla'ya, tabancasını kast ederek, "şu kötü şeye bak, takıyor" diye söylemişti." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Duruşmada, hazırlık beyanlarını tekrar ettiğini, sanık ve mağdurun gülerek konuşmakta olduklarını, kavga ortamı ve hedef alıp ateş etme olayının olmadığını söylemiştir.

Duruşmada, hazırlık beyanlarını tekrar ettiğini, sanık ve mağdurun gülerek konuşmakta olduklarını, kavga ortamı ve hedef alıp ateş etme olayının olmadığını söylemiştir.

Tanık Yılmaz T...... kollukta, mağdur ile birlikte şirkete ait olan aracın boya işini yaptıkları sırada mağdurun aracın sol tarafında çalışmakta olduğunu, sigara içmek için sağ taraftaki kapıdan şoför mahalline bindiğini, 10-15 dakika sonra mağdurun çalıştığı bölgede sesler duyduğunu, orada 8-10 kişi olduğundan aralarında şakalaşanlar vardır diye geldiğini, bu seslerden 5-6 dakika sonra silah sesi duyduğunu, kuru sıkı tabancadır diye aldırış etmediğini, üçüncü silah sesinde mağdurun "yandım anam" diye bağırıp sol ön tarafına doğru düştüğünü ve şoför mahallinden indiğinde sanık Atilla'nın, mağduru kolundan tutup kaldırırken gördüğünü, tabancayı görmediğini, mağduru hastaneye kaldırdıklarını beyan etmiştir.

C.savcılığında benzer şekilde anlatımda bulunmakla beraber, mağdur ve sanık arasında geçmişte herhangi bir düşmanlık bulunup bulunmadığını bilmediğini, olay anındaki genel durum dikkate alındığında kaza olduğunun anlaşılmakta olduğunu, ancak gözüyle görmediği için kesin bir şey söyleyemediğini belirtmiştir.

Tanık Ali Ş..... kollukta, olay anında yıkama yağlama istasyonunun çay ocağı bölümünde çay içmekte olduğunu, silah sesi falan duymadığını, ancak sanık Atilla Ç.....'in muavininin gelerek acele bir taksi lazım olduğunu söylemesi üzerine dışarıya çıktığında Mahir Ç.......'nun sırt üstü yatar vaziyette inlemekte olduğunu görüp, hemen istasyona ait pikabı çalıştırarak sanık ile birlikte mağduru hastaneye götürdüklerini, olayın nasıl ve neden olduğunu bilemediğini beyan etmiştir.

C.Savcılığında benzer şekilde anlatımda bulunmakla beraber ayrıca, olay yerine gittiğinde sanık ve mağdur arasında herhangi bir tartışmaya tanık olmadığını, olayın daha çok kazaen olmuşa benzediğini, mağdur ile sanığın aralarında geçmişe dayalı herhangi bir husumet bulunmayan samimi arkadaşlar olduklarını, mağduru hastaneye götürürken sanığın da geldiğini, yolda bir şey söyle-mediklerini belirtmiştir.

Mağdur Mahir Ç....... hakkında SSK Kastamonu Hastanesince düzenlenen 17.03.2002 günlü geçici raporda; ateşli silah yaralanması şikayeti ile getirilen hastada suprabik bölgede 0,5 cm. çapında, etrafı hiperemik, kenarları düzgün olmayan lezyon bulunduğu, sağ alt extremite hareketleri mevcut olmayıp yüzeysel duyu olduğu, acil ameliyata alınan hastanın hayati tehlikesinin bulunduğu belirtilmiştir.

Aynı hastanece düzenlenen 17.05.2002 günlü kesin raporda ise, ateşli silah yaralanması nedeniyle hayati tehlike geçirdiği, bu haliyle 20 gün iş ve gücünden kalacağı, iki ayda iyileşeceği bildirilmiştir.

Bütün bu bilgi ve belgeler bir arada ele alınıp değerlendirildiğinde;

Aynı hastanece düzenlenen 17.05.2002 günlü kesin raporda ise, ateşli silah yaralanması nedeniyle hayati tehlike geçirdiği, bu haliyle 20 gün iş ve gücünden kalacağı, iki ayda iyileşeceği bildirilmiştir.

Bütün bu bilgi ve belgeler bir arada ele alınıp değerlendirildiğinde;

Mağdur ve sanığın arkadaş oldukları, aralarında herhangi bir husumet bulunmadığı tüm dosya kapsamı ile sabittir. Mağdurun da doğruladığı üzere, zaman zaman sanık ile aralarında kaba, küfürleşmeler içeren şakalar yapıldığı, olay günü de sanığın, mağdurun çalışmakta olduğu akaryakıt istasyonuna geldiğinde ona küfürler içeren sözler ile şaka yaptığı ve üzerinde taşımakta olduğu silahı çıkartarak her iki yanına doğru iki el ateş ettiği anlaşılmaktadır. Gerek mağdur ile sanık, gerekse tanıklar ikinci atış sonrasında tabancanın tutukluk yaptığını belirtmişlerdir. Sanığın, tutukluğu giderdiği ve üçüncü atış ile mağdurun raporlarda belirtilen şekilde yaralandığı açıktır. Aralarında herhangi bir husumet bulunmayan ve olay sırasında da herhangi bir anlaşmazlık yaşanmayan sanığın, mağdura kasıt ile ateş ettiğini gösterir, her türlü şüpheden uzak kesin bir kanıt bulunmamaktadır. Öte yandan mağdurun yaralanması öncesinde tabancanın tutukluk yapmış olması, sanığın bunu gidermesi ve yeterli kontrolü yapmadan mağdura yönelttiği silah ile ateş ederek onu yaralamasından ibaret eyleminde, meydana gelen neticenin sanık tarafından istenmediği açıktır. Kaldı ki, yaralama öncesinde mağduru hedef almadan iki el ateş etmiş olması ve yaralama sonrasında tabancada bir mermi daha bulunmuş olması, sanığın mağduru hastaneye götürmek için sarfettiği çaba, kendiliğin-den kolluğa başvurup teslim olması gibi olgular nazara alındığında, eylemin oluş biçimine ilişkin ve sanığın sorumluluğuna etkili olan kuşku sanık lehine değerlendirilmelidir. Bu nedenle Yerel Mahkemece, toplanan kanıtların değerlendirilmesinde ve sanığın eyleminin taksirle yaralamaya neden olmak suçuna uyduğunun kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla Yerel Mahkeme direnme hükmünün isabetli olduğuna ve uyulan kısım yönünden inceleme yapılamak üzere dosyanın Özel Dairesine gönderilmesine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir kısım Kurul Üyesi; sanığın eyleminin, Özel Daire çoğunluk görüşüne uygun olarak, kasten adam öldürmeye kalkışma suçunu; iki Kurul Üyesi ise; eylemin kastı aşan adam yaralama suçunu oluşturduğu görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkeme direnme hükmünün İSABETLİ OLDUĞUNA, uyulan hüküm yönünden temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın 1. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 12.10.2004 günü oyçokluğu ile tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2786, Karar No: 2020/625, Tarih: 30.01.2020

**13. Hukuk Dairesi         2017/2786 E.  ,  2020/625 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/19344, Karar No: 2011/4615, Tarih: 16.03.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/19344 E.  ,  2011/4615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 50 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 8 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 16.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6020, Karar No: 2022/7426, Tarih: 06.10.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/6020 E.  ,  2022/7426 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Sağlık Hizmetleri San ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... arasındaki kurum işleminin iptali - istirdat davasına dair İstanbul 12. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen davanın reddine dair 09/11/2017 tarih ve 2015/417 E. 2017/427 K. sayılı karar hakkında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinden verilen 18/02/2021 tarihli ve 2018/2117 E. 2021/278 K. sayılı hükmün onanması hakkında Dairece verilen 21/12/2021 tarihli ve 2021/3704 E. 2021/13345 K. sayılı ilama karşı, davacı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1)Davacının maddi hatanın düzeltilmesi istemine ilişkin talebi Dairemizce verilen 21/12/2021 tarihli 2021/3704 esas, 2021/13345 karar sayılı ilama karşı olduğundan, karar düzeltme talebinin yerinde olup olmadığını denetleme görevinin Dairemize ait olması nedeniyle ilk derece mahkemesince; verilen karara karşı karar düzeltme yolu kapalı olduğundan bahisle davacı vekilinin maddi hatanın düzeltilmesi dilekçesinin reddine dair verilen 14/01/2022 tarihli ek karar kaldırılarak, davacı vekilinin maddi hataya yönelik temyiz incelenmesine geçilmiştir.

2)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 304 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre; “Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.”

Yukarıda açıklanan maddede belirtilen hata kavramından amaç; hukuksal değerlendirme ve denetim dışında, tamamen maddi olgulara yönelik, ilk bakışta hata olduğu açık ve belirgin olup, her nasılsa inceleme sırasında gözden kaçmış ve bu tür bir yanlışlığın sürdürülmesinin kamu düzeni ve vicdanı yönünden savunulmasının mümkün bulunmadığı, yargılamanın sonucunu büyük ölçüde etkileyen ve çoğu kez tersine çeviren ve düzeltilmesinin zorunlu olduğu açık hatalardır. Uygulamada zaman zaman görüldüğü gibi Yargıtay denetimi sırasında da; uyuşmazlık konusuna ilişkin maddi olgularda, davanın taraflarında veya vekillerinde, uyuşmazlık sürecinde, uyuşmazlığa esas başlangıç ve bitim tarihlerinde, zarar hesaplarına ait rakam ve olgular ile bunlara benzer durumlarda; yanlış algılama sonucu, açık ve belirgin hatalar yapılması mümkündür.

Yapılan bu açıklamalar ışığında, davacı vekili tarafından verilen açık hataların düzeltilmesi istemli dilekçe üzerine yeniden yapılan incelemede; temyiz incelemesi sonucunda verilen Yargıtay kararında, açık ve belirgin bir hatanın bulunmadığı belirlenmiştir.

Her ne kadar davalı, dilekçesini maddi hata dilekçesi olarak sunmuşsa da dilekçesinin içeriği itibariyle karar düzeltme dilekçesi olduğu anlaşılmaktadır.