muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2616, Karar No: 2023/1678, Tarih: 16.05.2023

7. Tanık ... ; "Ben olay tarihinde ve halen ... 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yapmakta idim. Olay günü nöbetten sonra ... çıkışı diğer gardiyan arkadaşlarım ... ve ... ile birlikte ...'ın kullandığı ... ile ... yönüne doğru seyir halinde iken olay mahallinden geçtiğimizde herhangi bir kaza görmedik. İl merkezine girdikten 5 - 10 dakika kadar sonra aynı cezaevinde çalıştığımız arkadaşım ... bizim yanımızda bulunan ... 'u telefonla arayarak bir kaza yaptıklarını söyledi. Bunun üzerine biz derhal kaza mahalline gittik. Biz gittiğimizde sanık ... ile kazada vefat eden ... hala bulundukları ... içerisinde olup sadece o araçtaki ... dışarıda idi. Gördüğümüz kadarıyla sanık ...'ın kullandığı ... bir Tır'a çarpmıştı. Bahse konu Tır yolun kenarında sağ tarafta duruyordu. Kaza mahalline gelmeden bir miktar önce bölünmüş yolun ortasında yere düşmüş vaziyette bir ... tamponu görmüştüm. Biz gelirken saat yaklaşık 20:30 suları olup hava karanlıktı ve hava hafif yağmurlu idi. Aracı kullanan arkadaşımız ... bu tamponu görüp direksiyonu kırmıştı. O nedenle ben de baktığımda bu tamponu görmüştüm. Ancak daha sonra ilerlerken yolun kenarında herhangi bir Tır aracı olup olmadığını görmedim.” şeklinde beyanda bulunmuştur.

8. Tanık ... "Ben olay tarihinde ve halen ... 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yapıyorum. Olay tarihinde aynı yerde görev yaptığımız arkadaşım olan sanık ... ile aynı vardiyede çalışıyorduk. Akşam saatlerine doğru mesai bittikten sonra cezaevinden ben kendi aracım ile ayrılarak ... il merkezine doğru hareket ettim. Arkadaşım olan ... ise bu olayda vefat eden diğer arkadaşımız ...'ı beklediği için sonradan öğrendiğime göre benden 5 dakika sonra hareket etmiş. Hava kararmış vaziyette olup hafif bir çisinti olduğundan yerler ıslaktı. İl merkezine yaklaştığımda yolun sağ tarafında karayoluna yarısı taşacak şekilde park halinde bir Tır aracı gördüm. O mevkiide herhangi bir aydınlatma yoktu. Tahminime göre görüş mesafesi 15-20 metre vicarında idi. Ayrıca Tır'ın yanından geçerken aynı hizada yol üzerinde düşmüş vaziyette bir tampon gördüğüm için zaten direksiyonu sola kırmak suretiyle aracın ve tamponun yanından geçip gittim. Hatırladığım kadarıyla park halindeki Tır'ın herhangi bir sinyal yada park lambaları yanmıyordu. Ben park halindeki bu Tır'ı kendi aracımın farları sayesinde sağ tarafta gördüğüm gibi tam yanına yaklaştığımda tamponu da yine o şekilde gördüm. 15-20 dakika sonra arkadaşlarımın telefonla araması üzerine bizim arkamızdan o mevkide mesai arkadaşımın kaza yaptığını öğrendim.” şeklinde beyanda bulunmuştur.

9. Kaza tespit tutanağında sanık ...'ün Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 116 ıncı maddesi ihlal ettiğinden kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir.

10. Keşfe binaen tanzim olunan bilirkişi raporunda sanık ...'ün;

'' Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 135 /a maddesi

9. Kaza tespit tutanağında sanık ...'ün Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 116 ıncı maddesi ihlal ettiğinden kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir.

10. Keşfe binaen tanzim olunan bilirkişi raporunda sanık ...'ün;

'' Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 135 /a maddesi

a) Durumlarına göre bozulan araçlar için parketme ve duraklamada alınacak önlemlerden gerekli olanlar uygulanmakla birlikte;

1) Yol, hava ve trafik durumu ile gece ve gündüz oluşuna göre nizami park ve kuyruk ışıkları yakılmadığı, yakılamadığı veya yakılması halinde dahi 150 metre mesafeden diğer ... sürücüleri tarafından açıkça görülemediği takdirde, bozulan aracın ön ve arkasına uygun yerlere diğer ... sürücülerinin 150 metre mesafeden açıkça görebileceklerişekilde birer kırmızı yansıtıcı veya kırmızı ışıklıcihaz konulması,

2) Dönemeç veya ... üstü gibi yerlerde, kırmızı ışık cihazı veya kırmızı renkteki yansıtıcının aracın ön ve arkasında en az 30’ar metre mesafede olacak ve diğer ... sürücüleri tarafından en az 150 metreden açıkça görülebilecek şekilde yerleştirilmesi,

3) Otobüs, kamyon ve çekicilerin karayolu üzerinde arıza ve uzun süreli bırakılması halinde, normal hava şartlarında en az 150 metreden net olarak görülebilecek şekilde 150x25 cm. ebadında Avrupa Topluluğu Direktifleri ve Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonlarından ECE 70’deki teknik şartlara uygun engel işaretinin konulması, mecburidir' maddesi ile anılan yönetmeliğin 116 ıncı maddesi ''Teknik arıza, kayma, yolda ani olarak meydana gelen bir bozukluk veya heyelan, yükün kayması ve düşmesi ve benzeri gibi mecburi hallerin yerleşim birimleri dışındaki karayolunda taşıt yolu üzerinde meydana geldiği takdirde, ... sürücüleri, bütün imkanları elverdiği ölçüde kullanarak hareket ettirme, itme ve benzeri şekil ve surette, araçlarını karayolu dışına, bu mümkün olmaz ise, bankette, bu da mümkün değilse taşıt yolunun en sağına almak ve her durumda yol, hava ve trafik şartları ile gece ve gündüz olmasına göre, gerekli güvenlik ve uyarı tedbirlerini derhal alıp uygulamakla yükümlüdürler.'' maddeleri ihlal etmiş olup salt olayda 70 cm taşıt yoluna taşarak karayolunu kullanan diğer kişilerin hareketini zorlaştırdığından tali kusurlu" olduğu kanaati bildirilmiştir.

11. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin raporunda;

''...Sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki tır aracını meskun ve aydınlatma olan mahalde, römork arka ışık donanımı faal halde parketmiş olması hususu mevcut şartlar itibarı ile olayda etkenlik arzetmediğinden olayda atfı kabil kusuru yoktur.'' kanaati bildirilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

11. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin raporunda;

''...Sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki tır aracını meskun ve aydınlatma olan mahalde, römork arka ışık donanımı faal halde parketmiş olması hususu mevcut şartlar itibarı ile olayda etkenlik arzetmediğinden olayda atfı kabil kusuru yoktur.'' kanaati bildirilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

''...Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak kanaat ve taktirine, incelenen dosya içeriğine göre mahkemenin kararında usul ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delil ve işlemlerde herhangi bir eksikliğin olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu, cezaların kanuni bağlamda uygulandığı anlaşılarak...'' katılan vekilinin sanık ... hakkındaki beraat kararına yönelik istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tebliğname yönünden;

Yerel mahkemece sanık ... hakkında verilen beraat kararına karşı katılan vekili tarafından istinaf talebinde bulunulduğu, sanıklar ... ve ... hakkındaki hükümlerin istinaf edilmeksizin kesinleştiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararının sanık ...'e yönelik olduğu ve katılan vekilinin temyiz talebinin de bu yönde olduğu anlaşılarak teblignamedeki sanık ... hakkında iade, sanık ... hakkında temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanmasını isteyen görüşüne iştirak edilmemiştir.

2. Katılan vekilinin sanık ... hakkındaki hükme yönelik temyiz talebi yönünden;

Sanık ...'e yönelik kusur Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 116 ncı ve 135 inci maddesinin (a) fıkrasını ihlalden yüklenmiş, anılı yönetmeliğin 116 ncı maddesi meskun mahal dışındaki parklarda alınacak önlemlere ilişkin olup, 135 inci maddesindeki düzenlemeye göre ise meskun mahaldeki parklarda ışıklandırma yakılmadığı, yakılsa bile 150 metreden görülemediği takdirde alınacak önlemlere ilişkin olmakla, kaza meskun mahalde, aydınlatması bulunan yolda gerçekleşmiş, sanık ... arka ışık donanımını faal şekilde parketmiş, sanık ...'ın yağmurlu havada direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının kaymaya başlayarak kazanın gerçekleşmiş olması karşısında, kusur tespitinin de mahkemeye ait olduğu, mahkemece sanığın kusursuz olduğunun kabulü ve buna yönelik uygulamada hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 07.02.2018 tarihli ve 2017/4590 Esas, 2018/509 Karar sayılı kararında katılan vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2890, Karar No: 2025/10552, Tarih: 03.06.2025

**4. Ceza Dairesi         2023/2890 E.  ,  2025/10552 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/354 E., 2022/374 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde sanık hakkında verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında, Cumhurbaşkanına hakaret suçundan İlk Derece Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmüne yönelik olarak, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık 11.04.2022 tarihli temyiz dilekçesinde belirttiği sebeplerle hükmün bozulması isteminde bulunmuştur.

III. GEREKÇE

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre;

1. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etme veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslararası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğü, aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.

Açıklamalar ışığında somut olayda; sanığın, sözlerinin muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, siyasi ve ağır eleştiri niteliğinde olduğu dolayısıyla hakaret suçunun unsurları itibari ile oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraatı yerine istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi,

2. Kabule göre;

a. 5237 sayılı Kanun'un 61. maddesindeki ölçütler ve aynı Kanun'un 3. maddesindeki “fiilin ağırlığı ile orantılı ceza verilmesi ilkesi” çerçevesinde somut olay açıkça irdelenerek, temel cezanın saptanması gerektiği düşünülmeksizin orantılılık ilkesine aykırı olarak temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak fazla tayini,

b. Sanığın Cumhurbaşkanına hakaret eylemini alenen gerçekleştirmesine karşın, 5237 sayılı Kanun'un 299/2. maddesinin uygulanmaması,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

a. 5237 sayılı Kanun'un 61. maddesindeki ölçütler ve aynı Kanun'un 3. maddesindeki “fiilin ağırlığı ile orantılı ceza verilmesi ilkesi” çerçevesinde somut olay açıkça irdelenerek, temel cezanın saptanması gerektiği düşünülmeksizin orantılılık ilkesine aykırı olarak temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak fazla tayini,

b. Sanığın Cumhurbaşkanına hakaret eylemini alenen gerçekleştirmesine karşın, 5237 sayılı Kanun'un 299/2. maddesinin uygulanmaması,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi gereği, tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken aynı Kanun'un 307/5. maddesi uyarınca cezayı aleyhe değiştirme yasağının dikkate alınmasına,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Bulanık Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.06.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9714, Karar No: 2023/18727, Tarih: 23.05.2023

**4. Ceza Dairesi         2021/9714 E.  ,  2023/18727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, tehdit

Sanık hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yukarıda tarih ve sayılı belirtilen incelmeye konu Mahkeme kararı ile sanık hakkında hakaret ve tehdit suçlarından, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

O yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteği; tanık beyanları ve katılan anlatımları ile suçun işlendiğinin doğrulandığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. İl Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şube Müdürlüğüne giden sanığın, Suriye'li vatandaş çalıştırma konusunda işlem yapmak maksadıyla katılanlar ile görüşme yaptığı sırada, kendisine bu konuda Göç İdaresinin yetkili olduğunu ve Suriye'li vatandaşların Türkiye'de çalıştırılmadığını söyleyen katılanlara "Sizin işiniz ne lan, yapmak zorundasınız, kendisiniz ne zannediyorsunuz, benim vergim ve paramla maaş alıyorsunuz, her istediğimi köpek gibi eşek gibi yapmak zorundasınız, tanıdıklarım var, sizi silerim." diyerek hakaret ve tehdit ettiği iddiasıyla açılan davada Yerel Mahkemece beraat kararı verilmiştir.

2. Sanık suçlamaları reddetmiştir.

3. Katılan ile tanıklar A.H. ve K.İ.'nin beyanları dosyada mevcuttur.

IV. GEREKÇE

A. O Yer Cumhuriyet Savcısının Temyiz Sebepleri Yönünden

Tanık A.H.'nin tarafsız olmadığına, sözleri bizzat duymadığına ve katılanların soyut beyanlarına itibar edilemeyeceğine ilişkin Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Sair Sebepler Yönünden

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, sair temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararında O yer Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/789, Karar No: 2020/3513, Tarih: 25.06.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/789 E.  ,  2020/3513 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki fesih işleminin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı tarafından gönderilen 11/08/2014 tarihli yazı ile 2012 yılı eczane protokolünün 4.3.6 maddesi hükümleri doğrultusunda 2.639,49 TL tutarlı cezai şart uygulandığı ve aynı protokolün 5.3.5 ve 5.3.10 ve 5.3.14 maddesi hükümleri doğrultusunda 3 ay süre ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, ilaçların reçete sahiplerine, hasta veya yakınına teslim edilmediği yönündeki suçlamayı kabul etmediklerini, ayrıca doktorlar, sağlık çalışanları ve tıbbi mümessillerle işbirliği yaptıkları, kişilerin bilgileri dışında sağlık karnelerine ilaç yazdırıldığı ve bu ilaçların teslim edilmediği gerekçe gösterilerek ceza tahakkuk ettirilebilmesi için somut ve sonuca götürücü deliller ve tespitlerin bulunmasının gerektiğini belirterek, ileride telafisi mümkün olmayan zararların önlenmesi için usul ve yasaya aykırı haksız fesih işleminin ve cezai şartın tahsili işleminin dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına ve haksız fesih işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; fesih işleminin usule, yasaya ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak yapıldığını ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; dosyada mevcut bilgi ve belgelerle bilirkişi raporuna göre, 3 reçetedeki ilaçların yakınları tarafından alındığı halde, kurum tarafından ilgili ilaçların hastalar tarafından alınmadığı gerekçesiyle usul ve yasaya aykırı olarak işlem tesis edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalı kurumun Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünün 11/08/2014 tarih ve 85987481/1030301308/3990458 sayılı yazısı ile 01/02/2012 tarihli eczane protokolünün 5.3.14. maddesine aykırılık nedeniyle davacının sözleşmesinin feshine dair işleminin iptaline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, cezai şartın ve davalı Kurum tarafından 2012 yılı Eczane Protokolünün 5.3.14 maddesi uyarınca davacı hakkında uygulanan 3 ay süreyle sözleşmesinin feshi işleminin iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda, davaya konu cezai işlemin dayanağının Kurum müfettişlerince hazırlanan idari soruşturma raporu olduğu, soruşturma raporu doğrultusunda davacı hakkında

2012 yılı Eczane Protokolünün 4.3.6 ve 6.17 maddesi uyarınca 2.639,49 TL cezai şart uygulandığı ve 5.3.14 maddesi uyarınca 3 ay süreyle sözleşmesinin feshedildiği, davaya konu işlemler nedeniyle davacı hakkında Yerköy Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmanın derdest olduğu, bu soruşturmanın sonucu beklenilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

2012 yılı Eczane Protokolünün 4.3.6 ve 6.17 maddesi uyarınca 2.639,49 TL cezai şart uygulandığı ve 5.3.14 maddesi uyarınca 3 ay süreyle sözleşmesinin feshedildiği, davaya konu işlemler nedeniyle davacı hakkında Yerköy Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmanın derdest olduğu, bu soruşturmanın sonucu beklenilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

6098 sayılı TBK'nun 74. maddesi (818 sayılı BK'nın 53. maddesi) uyarınca hukuk hakimi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de; hem ilmi, hem de kökleşmiş yargı kararlarında ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk hakimini bağlayacağı kabul edilmektedir.

Diğer taraftan, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 3 adet reçete değerlendirilerek, reçete muhteviyatı ilaçların yakınları tarafından alındığı belirlendiğinden cezai işlemin yerinde olmadığı yönünde kanaat bildirilmiş ise de, davaya konu cezai işlemin dayanağı olan soruşturma raporunda 12 adet reçete değerlendirilerek cezai şart uygulanmıştır. Ayrıca soruşturma raporunda, eczane tarafından bir şekilde elde edilen sağlık karnelerine, karne sahiplerinin bilgisi olmadan ilaç yazdırıldığı, doktorlar ve diğer sağlık çalışanları ile kurulan yakın ilişki ile sağlık karnelerine ilaç yazdırma işlemi yapıldığı yönünde tespitlerde bulunularak 3 ay süreyle sözleşme feshedilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür. Bilirkişi raporu, bu haliyle hüküm kurmaya ve denetime elverişli değildir.

O halde mahkemece; ceza soruşturması sonucunun HMK’nun 165. maddesi de gözetilerek bekletici mesele yapılması, davalı kurumun denetimi sırasında adları geçen hastaların dinlenilmesi, dava konusu işlemin sözleşmeye uygun olup olmadığı konusunda, idari soruşturmaya konu tüm hususların ayrı ayrı değerlendirildiği, taraf, hâkim ve Yargıtay denetimine elverişli 3 kişilik bilirkişi kurulundan yeni bir rapor alınıp hasıl olacak sonuca göre hüküm tesis edilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetersiz rapora itibar edilerek, eksik inceleme ve değerlendirme sonucu karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.