muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/208, Karar No: 2023/234, Tarih: 25.04.2023

Tanık ... sorguda; 15.06.2016 tarihinde saat 22.00 sıralarında arkadaşları ..., ... ve ... ile birlikte "..." isimli kafede oturduklarını ve çay içip sohbet ettiklerini, elektrikler kesik olduğu için kafenin ışıldakla aydınlatıldığını, masalarında mum olduğunu, sohbet ettikleri sırada kafeye 6-7 kişilik bir grubun geldiğini, kendi aralarında gürültülü konuştuklarını, akabinde kendilerine laf attıklarını, bu sözlerin kışkırtıcı ve alaycı olduğunu, bunun üzerine yolun karşısına iftar içir gelen arkadaşlarını çağırdıklarını, ..., ..., sanık ..., ... ve ... isimli arkadaşlarının geldiğini, arkadaşları gelince kafedeki grupla aralarında tartışma ve kısa süreli arbede yaşandığını, kafe sahibinin kendilerini ayırdığını ve kafeden dışarıya çıkardığını, diğer grubun kafenin sahibini tanıdıklarını, dışarı çıktıktan sonra ... ve ...’i tramvay durağına bırakıp evlerine gideceklerini, diğer grubun kendilerinden sonra kafeden çıkarak kendilerini takip ettiklerini, yanlarına ağabeylerini de çağırdıklarını, 10-15 kişi olduklarını, arkalarından gelen gruptan bir tanesinin, "Kuzenime kim karıştı?" dediğini, ...’in de "Hepimiz karıştık." diye cevap verdiğini, grubun ...’i aralarına aldıklarını, engelleyip konuşmak istediklerini, birden herkesin birbirine vurmaya başladığını, bu esnada sanık ...’un sürekli yanında taşıdığını bildiği bıçağını çıkartarak karşı taraftaki gruptan birinin karnına soktuğunu, hatta yanlışlıkla ...’in kolunu da yaraladığını, bunun üzerine karşı grubun dağıldığını, olay yerinden ayrılarak önce ...’in kolunu tedavi ettirmek için ... Hospital Hastanesine gittiklerini, oradan kız arkadaşlarını tramvaya bırakıp mahalleye geçtiklerini, sanık ...’un kullandığı bıçağı hastane önünde ...’e verdiklerini, ...’ın bıçağı mahalleye getirdiğini, hastaneden çıktıktan sonra mahalleye gittiklerini, sanığın kullandığı bıçağı kanalizasyona attıklarını, çekirdek ve kola aldıklarını, sanığın terasına çıktıklarını, orada bir müddet oturduklarını, sonra dağıldıklarını, daha sonra polislerin hepsini aldığını, kavga sırasında kimseye vurmadığını, dudağının yaralandığını, kimin vurduğunu bilmediğini, kavganın 30 saniye sürdüğünü, sanığın bıçakladığını bildiğini ancak bıçaklarken görmediğini, bilgisinin sanığın anlatmasından kaynaklı olduğunu,

Gaziosmanpaşa 2. Çocuk Mahkemesinde ve Mahkemede; olayın ... ayı içerisinde olduğunu, kafede otururken başka bir grubun da geldiğini, aradan çok zaman geçmeden kendilerine laf atmaya başladıklarını, korktukları için arkadaşlarını çağırdıklarını, arkadaşlarının geldiğini, 5-10 dakika geçmeden diğer grupla aralarında sözlü tartışma olduğunu, kafede huzurları kalmayınca çıktıklarını, kafenin önünde sanıkla karşılaştıklarını, sanığın motorunu yıkatmak için oto yıkamaya bıraktığını, yaya olarak eve doğru yürürlerken sanıkla karşılaştıklarını, ikişerli üçerli grup hâlinde eve doğru giderken kafede kendilerine laf atan grubun kendilerini takip ettiğini gördüklerini, arkadan gelen iki arkadaşını bu grubun çevirdiğini, bunun üzerine yanlarına gidip konuşmaya çalıştıklarını, ancak dinlemediklerini, ilk önce tanık ...’e vurduklarını, kavganın bir dakika bile sürmediğini, hepsinin üçerli beşerli gruplar hâlinde ara sokaklara dağıldığını, ...’in kolunun bıçakla yaralandığını gördüğünü, ...’i hastaneye götürdüklerini, kavga esnasında kendisine bir şey olmadığını, hastaneden sonra evlerine dağıldıklarını, sanığı polisin aldığı yönünde haberler geldiğini, psikolojisi bozulduğu için hâkime, "... vurdu." dediğini, olayda kullanılan bıçağı kanalizasyona atmadığını,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... kollukta; 15.06.2016 tarihinde saat 22.15 sıralarında arkadaşı tanık ... ile motorunu yıkatmak için ... Mahallesi’nde bulunan oto yıkamaya götürdüklerini, kendisinden önce yıkanması gereken bir araba olduğu için beklemeye başladığını, tanık ...’in ise arkadaşı tanık ...’ın yanına iftar çadırına gittiğini, yaklaşık on dakika sonra tanık ...’in kendisini arayıp, "Mahalleden ... ile arkadaşı ...’nın oturduğu kafede bir sorun çıkmış, biz oraya gidiyoruz. Sen de gel." dediğini, otoparkçıya "Motor kalsın. Birazdan geleceğim." diye söylediğini, tanık ...’in dediği ...’deki "..." isimli kafeye gittiğini, tanıklar ..., ..., ... ve ...’in kafenin kapısında beklediklerini, içeri girdiğinde ... ve ...’nın kız arkadaşları ile dışarıya çıktıklarını gördüğünü, kendilerine ne olduğunu sorduğunu, "Bir şey yok biz hallettik, ufak bir tartışma idi." dediklerini, tartıştıklarını söyledikleri şahısların hiçbirisini görmediğini, hep birlikte ... Mahallesi, ... Bulvarı üzerinden ... Sokak istikametine doğru yürümeye başladıklarını, bayanların ve arkadaşlarının kendilerinden önde yürüdüğünü, kendisi, ... ve ...’in biraz arkadan yürüdüklerini, amacının oto yıkamayı bıraktığı motorunu almak olduğunu, oto yıkamanın önüne geldiğinde arkasına dönüp bakınca 15-20 kişilik bir grubun arkalarından geldiğini gördüğünü, arkalarından gelen grubun içerisindeki bir şahısın gelerek, "Kuzenime sataşmışsınız hayırdır?" dediğini, şahsa, "Olayla alakam yok. Ben de senin gibi yabancıyım." diye cevap verdiğini, arkasından olay sebebiyle ismini öğrendiği maktulün gelip "Benim kuzenime kim sataştı?" dediğini, bu sırada tanık ...’in maktule, "Ben karıştım." demesi üzerine maktulün ...’in yakasından tutup çekiştirmeye başlayınca ...’in maktule, "Çek elini lan." dediğini, kendisinin de araya girerek maktule ...’in yakasını bırakmasını söylediğini, şahıslardan bir tanesi ...’e yumruk atınca aralarında kavga çıktığını, kavgayı gören bayanların yanındaki erkek arkadaşlarının yanlarına geldiklerini, iki taraf da kalabalık olduğu için kimin kime vurduğunun belli olmadığını, sokakta elektrikler olmadığından her yerin karanlık olduğunu, sürekli kavgayı ayırmak için çabaladığını, arbede esnasında darbedildiğini, kendisinin de birkaç kişiyi darp etmiş olabileceğini, kavga sırasında karşı gruptakilerin kaçtıklarını, oto yıkamaya girip motorunun burada kalmasını söylediğini, oto yıkamacıdan çıkıp arkadaşlarını toparladığını, karşı taraftakiler kaçtığı için kimsenin kalmadığını, bu sırada tanık ...’in kolundan bıçakla yaralandığını gördüğünü, paniklediğini ve tanık ...’i tutup hastaneye götürmek istediğini, tanık ...’in şokta olduğu ve paniklediği için yavaş yürüdüğünden biraz arkada kaldığını, kendisinin üç beş metre önde olduğunu ve hatta arkasına dönerek arkadaşlarına, "...’in halini görmüyor musunuz?" diye kızdığını, ...’i hastaneye götürdüğünü, ... ve ...’nın bayanları travmaya bindirip evlerine gönderdiklerini, ..

...’in kolundan bıçakla yaralandığını gördüğünü, paniklediğini ve tanık ...’i tutup hastaneye götürmek istediğini, tanık ...’in şokta olduğu ve paniklediği için yavaş yürüdüğünden biraz arkada kaldığını, kendisinin üç beş metre önde olduğunu ve hatta arkasına dönerek arkadaşlarına, "...’in halini görmüyor musunuz?" diye kızdığını, ...’i hastaneye götürdüğünü, ... ve ...’nın bayanları travmaya bindirip evlerine gönderdiklerini, ...’in tedavisi bitince evine gittiğini, polislerin evine geldiğini, karakola geldiğinde maktulün kavga esnasında bıçakla yaralandığını öğrendiğini, olay esnasında kendisinde, arkadaşlarında ve karşı taraftakilerde bıçak olmadığını, maktulü bıçaklamadığını,

Savcılıkta; Kollukta verdiği ifadesinin doğru olduğunu, olay yerine gelme sebebinin ... ve ...’in "Kavga var, gel." demeleri olduğunu, onlarla buluşup ne olduğunu sorduğunda kafede tanımadıkları bir grupla tartıştıklarını söylediklerini, birlikte otoparka doğru yürümeye başladıklarını, kendisi, ... ve ...’in arkadan gittiklerini, diğer gruptaki çocuklardan kısa boylu ve kırmızı kıyafetli birinin "Hayırdır siz benim kardeşlerime, kuzenlerime karışmışsınız." dediğini, hiç kimseye karışmadığını söyleyip, "Benim bir şeyden haberim yok. Ben de sizin gibi yabancıyım." dediğini, ...’in yanlarına geldiğini, içlerinden iri olanın ...’i boğazından tutup silkelediğini, kendilerine saldırdığını, birkaç kişinin ...’i aralarına aldığını, arkadaşlarını ayırmaya ve kavganın uzamasını engellemeye çalıştığını, tarafların birbirlerinden ayrılıp kaçışmaya başladıklarını, ...’in ne şekilde bıçaklandığını görmediğini, "Bıçakla birini vurdum." şeklinde bir söz söylemediğini,

Sorguda; olay gün ve saatinde arkadaşı ...'ün kendisini cep telefonuyla arayarak kavga olduğunu ve olay yerine gelmesini söylediğini, bunun üzerine kavga olduğu iddia olunan kafeye gittiğini, ... ve ...'la buluştuğunu, kendisine kafede tanımadıkları bir grupla tartıştıklarını söylediklerini, kafeye geldiğinde karşı gruptan hiç kimse olmadığını, varsa da görmediğini, arkadaşlarının kendisine bir şey söylemediklerini, daha sonra hep birlikte kafeden ayrıldıklarını, otoparka doğru yürüyüşe geçtiklerini, tanıkların evlerine, kendisinin de otoparkta bulunan motosikletini almak üzere otoparka gittiğini, kendisi, tanık ... ve ... ile birlikte grubun arkasından ilerlediklerini, diğerlerinin kızlarla beraber önden yürüdüklerini, arkadaşlarından ayrılıp tam otoparka giderken 10-15 kişilik gruptan birkaç kişinin kendisine, "Sen bizim kuzenimize karışmışsın" diyerek önünü kestiklerini, o sırada ... ve ...'in de yanında olduklarını, gruba hiçbir olaya karışmadığını ve olaydan haberinin olmadığını söylediğini, daha önce kendilerinden önde giden diğer arkadaşlarının da kendilerinin grupla tartıştığını görünce onların da geriye dönüp geldiklerini, arkadaşı ...'in gruba doğru "Olaya ben karıştım." diye diklendiğini, grubun içerisinde bulunan iri yarı olan bir şahsın ...'in boğazından tutup silkelediğini, akabinde kendileri ile tartışan grubun üzerlerine gelerek saldırmaya başladıklarını, birkaç kişinin ...'i aralarına alıp vurduklarını, olay esnasında kendisini de yumruklayanların olduğunu, ancak kimin vurduğunu görmediğini, çünkü olay yerinin olay saati itibarıyla karanlık olduğunu, kendisinin sadece arkadaşlarını ayırmaya ve kavgayı engellemeye çalıştığını, daha sonra tarafların birbirlerinden ayrıldıklarını, kendi gruplarının otoparkın önünde kaldığını, saldıran grubun ise olay yerinden hızla uzaklaşıp kaçtıklarını, kendilerine saldıran grup olay yerinden kaçtıktan sonra ...'in sol kolundan bıçaklanmış olduğunu gördüğünü, bunun üzerine otoparkta çalışan arkadaşı ...'e "Motosikletim burada kalsın, sonra gelir alırım, ... kolundan bıçaklanmış, onu hastaneye götüreceğim." dediğini, arkadaşlarıyla birlikte kolundan bıçaklanan ...'i hastaneye götürdüklerini, yürüyüş mesafesi olarak 10 dakika uzaklıktaki Özel ... Hastanesi'ne götürdüklerini, hastaneye giderken kendisinin ...'in yanında ve önde gittiğini, arkalarından diğer erkek arkadaşlarının yanlarında kız arkadaşları olduğu hâlde muhabbet ede ede geldiklerini görünce geriye dönüp onlara kızdığını ve "Siz ne yapıyorsunuz, çocuk burada kan kaybediyor, bir an önce hastaneye yetişmemiz gerekiyor." dediğini, olay anında kendisini savunmak ve kavga edenleri ayırmak maksadıyla birilerini yumrukla darbetmiş olabileceğini, ortalığın çok karışık olduğunu, olay anında yanında taşıdığı bıçağın olmadığını, üzerine atılı suçlamayı kabul etmediğini,

Mahkemede; kavganın ilk aşamasındaki kafe kısmında olmadığını, maktulü ve arkadaşlarını tanımadığını, tanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ...’i mahalleden tanıdığını, tanık ...’ı tanımadığını, kavganın bir otoparkın önünde gerçekleştiğini, otoparkta motosikletinin olduğunu, olay günü saat 22.30 sıralarında arkadaşı tanık ... ile otoparktaki motosikletini almaya gittiklerini, otoparkın sahibinin oğlu tanık ...’in kendisinin arkadaşı olduğunu, ...’le oturduklarını, ...’in yanlarından ayrıldığını, tanık ...’in kendisini yaklaşık 45 dakika sonra aradığını ve işinin bitip bitmediğini sorduğunu, ...’e "Motorumu yıkacağım, 15-20 dakika sonra çıkacağım, buraya gel." dediğini, ...’in ... isimli kafenin orada bir tartışma yaşadıklarını söylediğini ve telefonu kapattığını, bunun üzerine merak edip tanıkların yanlarına gittiğini, tartışmanın bittiğini, arkadaşlarını kafenin dışında beklediklerini, içlerinden birisinin hesabı ödediğini, daha sonra hep birlikte kafenin önünden ayrıldıklarını, motorunu almak için otoparka doğru ilerlediğini, kendisi, ... ve ...’in arkadan geldiğini, diğer arkadaşlarının önden gittiğini, sokağın sonunda evlerine dağılacaklarını, bu sırada arkadan gelen uzun boylu birisinin "Hayırdır lan, kardeşime vurmuşsunuz." diye bağırdığını, bu esnada da yanlarına geldiklerini, iri olan çocuğun ...’i yakasından yakalayıp silkelemeye başladığını, onlara ilk kavgada olmadığını anlatmaya çalıştığını, sonrasında grubun kendilerine vurmaya başladığını, öndeki arkadaşlarının yanlarına geldiğini, tanık ...’in ...’e vuran şahısların arasına girdiğini ve vuranlara engel olmaya çalıştığını, bu sefer ...’e vurmaya başladıklarını, kavganın ortasında kaldığını, her iki taraftan darbe yediğini, yere düştüğünü, kafasını korumaya çalıştığını, olay sırasında elinde bıçak bulunmadığını, yanlışlıkla ...’i yaraladığı iddiasının doğru olmadığını, ...’in yaralandığını görmediğini, bu sırada karşı tarafın kaçtığını, kendilerinin de otoparka gittiğini, otoparkta ...’in yaralandığını gördüğünü, maktulün yanından geçmediğini, yaralandığını görse hastaneye götüreceğini, arkadaşlarından önce kavga bitince kavga edilen yerden uzaklaştığının doğru olmadığını, arkadaşları ile konuşarak ilerlediğini, arkadaşlarına kavga sırasında birini bıçakladığını söylemediğini,

Savunmuştur.

V. GEREKÇE

1-Sanığın atılı suçunun sabit olup olmadığı yönünden;

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konularına İlişkin Görüşler

Tüm uygar hukuk düzenleri insan yaşamını en üstün değer kabul etmişlerdir. Gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde gerek Anayasa'da mutlak, en üstün değer olarak algılanan insan hayatı, korunmasında sadece bireyin çıkarı olduğu için değil, aynı zamanda toplumun da menfaati olduğu için ceza himayesinin konusu yapılmıştır. Bu bağlamda, 5237 sayılı TCK'nın “Kişilere Karşı Suçlar” başlıklı ikinci kısmının “Hayata Karşı Suçlar” başlıklı birinci bölümünün 81. maddesinde “Kasten Öldürme” suçu;

Tüm uygar hukuk düzenleri insan yaşamını en üstün değer kabul etmişlerdir. Gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde gerek Anayasa'da mutlak, en üstün değer olarak algılanan insan hayatı, korunmasında sadece bireyin çıkarı olduğu için değil, aynı zamanda toplumun da menfaati olduğu için ceza himayesinin konusu yapılmıştır. Bu bağlamda, 5237 sayılı TCK'nın “Kişilere Karşı Suçlar” başlıklı ikinci kısmının “Hayata Karşı Suçlar” başlıklı birinci bölümünün 81. maddesinde “Kasten Öldürme” suçu;

"Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır" şeklinde düzenlenmiştir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Sanık ...’in karşılıklı kavga sırasında maktul ...’ı kasten öldürdüğünün iddia ve kabul edildiği olayda;

Olaydan sonra sanığın yakalandığı esnada üzerinde bulunan beyaz renkli kot tarzı pantolonunun sağ ve sol cep hizasında tespit edilen kan lekeleri üzerinde tespit edilen genotipe ait DNA profilinin maktule ait olduğu belirlenen sıvı kan numunesinden elde edilen DNA profili ile uyumlu olduğuna ilişkin 01.07.2016 tarihli uzmanlık raporu, sanığın içinde bulunduğu gruptaki tanıklar ... ve ...'ın aşamalardaki birbirleri ile örtüşen istikrarlı anlatımlarında sanık ...'un kavgadan sonra panik içerisinde önden ... Caddesinde bulunan Halk Ekmek Büfesi'ne kadar koştuğunu belirttikleri, tanıkların bu anlatımlarının 16.06.2016 tarihli olay araştırma ve görüntü izleme tutanağı ile de doğrulandığı, tanıklar ... ve ...'nin kendi aralarında "... çocuğu bıçak ile vurmuş." diye konuştuklarını duyduklarını söylemeleri, kovuşturma aşamasında tanık olarak dinlendiğinde önceki ifadelerinden kısmen vazgeçen ve olaydan sonra sıcağı sıcağına ifadesi alınan yaşı küçük tanık ...'un tutuklanması talebiyle sevk edildiği Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hâkimliğinde; kavga sırasında sanığın sürekli taşıdığını bildiği bıçağını çıkartarak karşı gruptan bir şahsın karnına soktuğunu ve hatta yanlışlıkla tanık ...'ün de kolundan yaralandığına ilişkin anlatımda bulunması tanıklar ... ve ...'nin soruşturma aşamasında sanık ...'un, "Bıçakla birisine vurdum. Ama neresine denk geldi bilmiyorum." dediğini duydukları şeklindeki anlatımları, tanık ...'ün aşamalarda kendisinin de kolundan bıçaklandığını, kimin bıçakladığını görmediğini, sanığın maktulü kendisinin bıçakladığını söylediğini belirtmesi, maktulün bulunduğu grup içerisindeki tanıklar ..., ..., ... ve ...'ın ortak beyanlarında maktulün kavga ettiği grubun içerisinde sanığın ve tanık ...'ün olduğu yönündeki beyanları ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;

Sanık ... ve maktul ...'ın 18 yaşında oldukları ve olay öncesinde birbirini tanımadıkları, 15.06.2016 tarihinde saat 22.00 sıralarında ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... Bulvarı, ... numaralı adreste tanık ...'ya ait olan "..." isimli kafede tanıklar ..., ..., ... ve ...'ın bir masada, diğer bir masada da tanıklar ..., ..., ... ve ...'ın oturdukları, taraflar arasında yüksek sesle müzik dinleme ve küfürleşme yüzünden tartışma yaşandığı, tanık ...'in tanık ...'ü telefonla arayarak kafeye yanlarına gelmelerini istediği, bunun üzerine tanıklar ..., ..., ... ve ... ile sanık ...'un kafeye geldikleri, bu sırada diğer grupta bulunan tanık ...'nın da maktul ...'ı arayarak yardım istediği, aralarında sözlü tartışmaya başlamaları üzerine kafe sahibi ...'nın tarafları ayırdığı, sanığın da içerisinde bulunduğu grubun hesabı ödeyerek önlü arkalı ikişerli üçerli gruplar hâlinde caddede yürümeye başladıkları, maktul ...'ın da yanında kardeşi tanıklar ..., ... ve ... ile birlikte kafeye geldikleri, sanığın ve maktulün içerisinde yer aldığı grupların ... Mahallesi, ... Sokak ile ... Bulvarı kesişiminde ... numaralı yerde bulunan ilk tartışmanın yaşandığı kafeye yaklaşık 400 metre mesafedeki oto yıkamanın önünde tekrar karşılaştıkları, aralarında hangi grubun önce başlattığı tespit edilemeyen tartışmanın akabinde kavgaya dönüştüğü, her iki grubun tekme ve tokatlarla birbirlerini darbettikleri, yaklaşık 2 dakika süren kavgada sanık ...'un yanında taşıdığı ancak olaydan sonra ele geçirilemeyen bıçakla maktulü karın bölgesinden yaraladığı, yanlışlıkla arkadaşı tanık ...'i de kol bölgesinden yaraladığı, tarafların olay yerinden uzaklaştıkları, maktulün ihbar üzerine 112 ekiplerince ... İlkyardım Hastanesine kaldırıldığı, oto yıkamacıda bıraktığı motosikletin plaka sorgulamasından aynı gece ulaşılan sanığın gözaltına alındığı, kaldırıldığı hastanede ameliyata alınan maktulün saat 05.00 sıralarında batın sol alt kadranda 3 cm eninde batına nafiz kesici delici alet yaralanmasına bağlı iç organ ve büyük damar yaralanması sonucu öldüğü anlaşılmakla sanık ...'un karşılıklı kavga sırasında tek isabetle maktul ...'ı kasten öldürdüğü kabul edilmiştir.

Bu itibarla, haklı nedene dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

2- Atılı suçun sabit olduğu kabul edilmekle sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden;

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konularına İlişkin Görüşler

Tahrik kelimesi, sözlüklerde hareket hâlinde olmayan bir şeyi harekete geçirme, kımıldatma, kışkırtma olarak tanımlanmıştır. (Türk Dil Kurumu Güncel Sözlüğü, Kubbealtı Lugati.)

Bu itibarla, haklı nedene dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

2- Atılı suçun sabit olduğu kabul edilmekle sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden;

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konularına İlişkin Görüşler

Tahrik kelimesi, sözlüklerde hareket hâlinde olmayan bir şeyi harekete geçirme, kımıldatma, kışkırtma olarak tanımlanmıştır. (Türk Dil Kurumu Güncel Sözlüğü, Kubbealtı Lugati.)

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir. (Devrim Aydın, Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.)

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir. (M. Muhtar Çağlayan, Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, Adalet Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.)

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik; "Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alınmıştır.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,