muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/10125, Karar No: 2014/6831, Tarih: 24.06.2014

**20. Hukuk Dairesi         2013/10125 E.  ,  2014/6831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Marmaris Kadastro Mahkemesi

TARİHİ : 12/09/2011

NUMARASI : 1999/12-2011/389

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan 12.09.2011 günlü hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi katılan V.. B.. tarafından istenilmiş, ancak Dairece gider eksikliği nedeniyle duruşma istemi reddedildikten sonra 12.03.2013 gün 2012/7879 - 2621 sayılı karar ile temyiz incelemesi yapılmış ise de, süresinde yapılan karar düzeltme incelemesi esnasında, temyiz dilekçesi ile birlikte temyiz duruşması için gerekli gider avansının dosyaya yatırılmış olduğu anlaşıldığından, Dairenin 12.03.2013 gün 2012/7879 - 2621 sayılı kararının kaldırılarak, temyiz incelemesi için duruşma günü verilmesine karar verildikten sonra, tayin olunan 24.06.2014 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden katılanlar Hazine vekili Av. F. T. ve Orman Yönetimi vekili Av. Ö. S. B. ile V.. B.. geldiler, başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Daha sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

K A R A R

1985 yılında yapılan kadastroda B. Köyü 1137 parsel sayılı 4500,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz, S. V. zilyetliğindeyken 1962 yılında ölümüyle M. V. ve F.. G..'e kaldığı ve halen onların zilyetliğinde olduğu, ancak asliye hukuk mahkemesinin 1977/25 Esasında dava konusu edildiğinden söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle zeytinli tarla niteliğiyle belgesizden tesbit edilmiş ve Tapulama Mahkemesine devredilmiş; mahkemece, bu parsel yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi nedeniyle maliklerinin tayini kadastro müdürlüğünden istenilmiş olduğundan, 23.01.1985 günü 1/2'şer pay ile K.. B.. ve F.. G.. adına tesbiti yapılmış, kadastro memurunca konum durumu ve hiçbir belgeye isnat edilmediği gerekçesiyle tekrar inceleme istenmesi üzerine, taşınmazın zemin durumu itibariyle sahilde olup tarıma elverişli yer olmadığı, içindeki zeytin ağaçlarının çok küçük olduğu ve 10 sene kadar önce dikildiğinden söz edilerek Hazine adına tesbit edilmiş ve 06.06.1987 – 06.07.1987 tarihleri arasında ilân edilmiştir.

Yapılan kadastro tesbitine D. Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili, F.. G.. ile K.. B.. mirasçıları V.. B.., M.. B.. ve Zehra Demirler tarafından kadastro komisyonuna itiraz edilmiş, komisyonca K.. B.. mirasçılarının itirazının reddine, D. Tur Turizm Sanayi vekilinin itirazının, çekişmeli 1137 sayılı parselin dava dışı 1136 sayılı parsel ile birlikte D. Tur şirketine ait Nisan 1974 tarih ve 6 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığının belirlendiği gerekçesiyle kabul edilerek, Hazine adına yapılan tesbitin iptali ile zeytinlik vasfında D. Turizm Sanayi ve Ticaret A. Ş. adına tesbit edilmiş ve 3402 sayılı Kanunun 28. maddesi uyarınca komisyon kararı, Hazineye 29.09.1989, K.. B.. mirasçılarına 16.08.1989 ve F.. G..'e 29.09.1989 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davacı F.. G.. vekili, 12.10.1989 hâkim havale tarihli dilekçesiyle; dava konusu taşınmazın S. V. zilyetliğindeyken ölümüyle eşi F. V. ve çocukları M. A. V. ile birlikte vekil edenine kaldığı, F. V.'ın 1960 yılında vefat ettiği, mirasın paylaşılmadığından iştirak halinde malik bulundukları iddiasıyla 1/2 payının vekil edeni adına tescili istemiyle 1989/100 Esas sayı ile komisyon kararına itiraz davası açmış; mahkemece, 18.04.1990 tarihinde 1989/37 Esas sayılı dava ile birleştirilmiş, 03.07.1991 tarihinde tefrik edilerek 1991/50 Esas sayısına kaydedilmiştir.

Hazine vekili 10.01.1996 tarihli dilekçesiyle, 1137 sayılı parselin, İzmir II Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 19.12.1990 gün ve 1682 sayılı kararı ve haritasına göre 1. derece arkeolojik sit alanında kaldığı, tesbitinin iptali ile Hazine adına tescili istemiyle davaya katılmıştır.

Mahkemenin, 25.03.1997 gün ve 1991/50-53 sayılı davaların reddine, müdahilin davasının kabulü ile çekişmeli 1137 sayılı parselin komisyon kararını iptaline ve miktarının 4628,10 m² olarak düzeltilmesine, krokide (A) ile gösterilen 1369,99 m² ve (B) ile gösterilen 721,83 m² yüzölçümündeki bölümlerin kıyı kenar çizgisi içinde kalmakla tapulama dışı bırakılmasına, (C) ile gösterilen 1584,51 m² yüzölçümündeki bölümün taşlık ve kayalık niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline, arkeolojik sit alanı içinde kaldığının beyanlar hanesine yazılmasına, içindeki 17 adet aşılı zeytin ağcının D. Tur Tic A.Ş. ait olduğunun beyanlar hanesine yazılmasına, (D) ile gösterilen 951,77 m2 bölümün taşlık ve kayalık olarak Hazine adına tesciline, yine 1. derece arkeolojik sit alanı içinde olduğunun ve üzerindeki 18 adet zeytin ağacının D. Tur Şirketine ait olduğunun beyanlara yazılmasına ilişkin verilen hüküm, F.. G.. mirasçıları ve D. Tur A. Ş. tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 24.09.1998 gün ve 1998/2475-3857 sayılı kararı ile D. Tur A.Ş.'nin temyizi yönünden onanmaş, gerçek kişilerin temyizi yönünden bozulmuştur.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin kararında özetle; [...çekişmeli parselin davalı D. Tur Turizm ve Tic. A.Ş.'nin dayandığı tapu kaydı dayanak tescil krokisi kapsamı dışında kaldığı belirlendiğinden D. Tur Turizm Ticaret Anonim Şirketinin davasının reddine ilişkin hükmün ONANMASINA, çekişmeli parselin (A) ve (B) bölümlerinin kıyı kenar çizgisi içinde, (C) ve (D) bölümlerinin ise, kıyı kenar çizgisi dışında kalmakla birlikte 1. derece arkeolojik sit ve 1. derece doğal sit alanı içinde kaldığı belirlendiğinden, davacı F.. G..'ün zilyetliğe dayalı tescil istemlerinin ve taşınmazın mülkiyetine yönelik temyiz itirazlarının yerinde olmadığı, ancak, muhdesat yönünden yapılan araştırmanın yetersiz olduğu, tesbit tarihinde taşınmaz üzerinde zeytin ağaçlarının da bulunduğunun belirlendiği, tesbit sırasında da taşınmazın F.. G.. ve K.. B.. adına tesbit edildiği, komisyon kararına karşı F.. G..'ün dava açtığı, mahkemece taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçlarının kim tarafından dikilip yetiştirildiği, cins ve yaşlarının 3402 sayılı Kanunun 19. maddesi hükmü uyarınca araştırılarak tutanağın beyanlar hanesine gösterilmesi gerekirken, bu konuda yanılgıya düşülerek yazılı biçimde karar verilmesinin kanuna aykırı olduğuna...] değinilerek (C) ve (D) bölümleri üzerindeki muhdesatın aidiyetine ilişkin olarak bozulmuştur.

Mahkemece, bozma kararı üzerine dava konusu taşınmazın üzerindeki muhdesatın aidiyetinin belirlenmesine ilişkin olarak yeniden yapılan yargılama sırasında;

K.. B.. mirasçıları Vildan, Meliha ve Zehra B. 24.09,2008 hâkim havale tarihli dilekçeyle, taşınmazın M. A. V. zilyetliğindeyken 04.08.1976 günlü satış senedi ile murisleri K.. B.. tarafından satın alındığı, vergilerinin kendileri tarafından verildiği, asliye hukuk mahkemesinin 1977/25 Esasına kayıtlı dava dosyasında tescil davası açmış iseler de, bölgede kadastro çalışmalarının başladığı ve kadastro mahkemesine devredildiği, kadastro mahkemesince davalarının usul yönünden reddedildiği, daha sonra asliye hukuk mahkemesine 1991/513 Esas sayı ile açtıkları davanın da reddedildiği, yararlarına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu iddiasıyla, dava konusu taşınmazın adlarına tapuya tescili istemiyle;

Orman Yönetimi vekili 28.07.2010 hâkim havale tarihli dilekçeyle, parselin yüksek eğimli ve üzerinde maki örtüsü bulunan orman niteliğindeki yer olduğu iddiasıyla orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescili istemiyle davaya katılmışlardır.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan araştırma ve inceleme sonunda bu kez, katılan Orman Yönetiminin davasının kabulüne, diğer davacıların davasının reddine, çekişmeli B. Köyü 1137 sayılı parselin orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm katılan K.. B.. mirasçısı V.. B.. tarafından duruşma istemli olarak ve katılan Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan araştırma ve inceleme sonunda bu kez, katılan Orman Yönetiminin davasının kabulüne, diğer davacıların davasının reddine, çekişmeli B. Köyü 1137 sayılı parselin orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm katılan K.. B.. mirasçısı V.. B.. tarafından duruşma istemli olarak ve katılan Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1968 yılında seri yöntemiyle yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ile daha sonra yörede 1991 yılında aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B uygulaması yapılıp, 15.05.1992'den başlayarak 15.11.1991 tarihine kadar ilân edilmiştir.

1) Hazine vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi sonucunda;

Katılan Orman Yönetimi, 28.07.2010 tarihli dilekçe ile dava konusu taşınmazın, yüksek eğimli ve maki örtüsü bulunan orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmış ise de; dosya kapsamına göre, çekişmeli taşınmazın mülkiyetine yönelik olarak (A)=1369,99 m² ve (B)=721,83 m² bölümlerinin kıyı kenar çizgisi içinde kaldığından tapulama dışı bırakılmasına, (C)=1584,51 m² ve (D)=951,77 m² bölümlerinin taşlık ve kayalık olduğundan Hazine adına tesciline ilişkin verilen 25.03.1997 gün ve 1991/50-53 sayılı karar, Yargıtay 7, Hukuk dairesi tarafından (A) ve (B) bölümlerine ilişkin hükmün onanması, (C) ve (D) bölümlerine ilişkin de mülkiyet iddiasının reddine karar verilmesi nedeniyle kesinleşmiş, ancak hüküm (C) ve (D) bölümlerin üzerindeki muhdesatın aidiyeti yönünden bozulduğundan, bozma kararından sonra davanın konusu davalı taşınmazın (C) ve (D) bölümleri üzerindeki muhdesatın aidiyetine ilişkindir. HMK'nın 65. maddesine göre bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabileceği; katılan, eldeki davaya bozma kararından sonra katıldığına göre, dava konusu taşınmazın mülkiyetine ilişkin olarak ancak ayrı bir dava ile hak talebinde bulunabileceği, Orman Yönetiminin ise, asli katılma suretiyle davaya katıldığından, davanın konusu olan muhdesata ilişkin davaya katıldığı, ancak muhdesata yönelik de bir hak iddiasının bulunmadığı anlaşıldığından, katılma yolu ile olan davasının reddi ile çekişmeli taşınmazın mülkiyetine ilişkin verilen kararın kesinleşmesi nedeniyle önceki hüküm gibi karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde orman niteliğiyle tesciline karar verilmesi usûl ve kanuna aykırıdır.

2) Katılan V.. B..'nın temyiz itirazlarına gelince;

2) Katılan V.. B..'nın temyiz itirazlarına gelince;

Katılan davacı, 04.08.1976 tarihli adi satış senedi ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine ilişkin olarak çekişmeli taşınmazın adına tescili talebi ile mülkiyet iddiasında bulunmuş ise de, hükmüne uyulan bozma kararında (C) ve (D) bölümlerin üzerindeki muhdesatın aidiyetinin belirlenmesi gereğine değinildiğinden, bozma kararından sonra davanın konusunun davalı taşınmazın (C) ve (D) bölümleri üzerindeki muhdesatın aidiyetine ilişkin olduğu, HMK'nın 65. maddesine göre katılan tarafından 24.09.2008 tarihli dilekçe ile katıldığına göre, çekişmeli taşınmazın mülkiyetine ilişkin temyiz itirazları yerinde olmadığından reddi gerekmiştir. Ancak, katılan tarafından çekişmeli taşınmazın (C) ve (D) bölümleri üzerindeki zeytin ağaçlarının da kendilerine ait olduğu iddia edildiğine göre ve bozma kararına uyulmasına rağmen bozma kararının gereklerinin yerine getirilmediği, muhdesat yönünden yapılan araştırmanın yeterli olmadığı, bu nedenle taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçlarının kim tarafından dikilip yetiştirildiği, cins ve yaşlarının 3402 sayılı Kanunun 19. maddesi hükmü uyarınca araştırılarak tutanağın beyanlar hanesine gösterilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usûl ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: 1) Yukarıda birinci bentde açıklanan nedenlerle, Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile çekişmeli taşınmazın niteliğinin orman olduğuna ilişkin verilen hükmün BOZULMASINA, temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması nedeniyle duruşma tarihi itibariyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.100.-TL vekâlet ücretinin Orman Yönetiminden alınarak Hazineye verilmesine,

2) İkinci bentde açıklanan nedenlerle, katılan V.. B..'nın temyiz itirazlarının kabulü ile, çekişmeli taşınmazın (C) ve (D) bölümleri üzerindeki muhdesatlar yönünden hükmün BOZULMASINA, katılanın temyiz duruşmasında kendisini vekil ile temsil ettirmemesi nedeniyle yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine 24/06/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25565, Karar No: 2015/26344, Tarih: 28.09.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/25565 E.  ,  2015/26344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ücret fark alacağı, yol ücret fark alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti

Davacı, davalı Bakanlığa ait hastanede alt işveren işçisi olarak çalıştığını, rızası alınmadan ücretinin düşürüldüğünü iddia ederek, ücret farkı ve yol ücreti farkı alacağının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti

Davalı ... vekili, ücretin düşürülmesinin Bakanlık Genelgelerinden kaynaklandığını, davacının alt işveren şirketin işçisi olduğunu ve husumet ehliyetlerinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanunî gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, işçinin rızası alınmadan ücretinin düşürülüp düşürülemeyeceği ve sonuçları noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

T.C. 1982 Anayasası’nın 55 inci maddesine göre, “Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır. Asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da göz önünde bulundurulur.”.

T.C. 1982 Anayasası’nın 2 nci maddesindeki hukuk devleti ilkesinin zorunlu koşulu, kazanılmış hakların korunması ve kazanılmış haklara yapılan müdahalelerin önlenmesidir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 62 nci maddesine göre, “Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.”. Maddedeki düzenleme emredici niteliktedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 62 nci maddesine göre, “Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.”. Maddedeki düzenleme emredici niteliktedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 22 nci maddesine göre, “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir. Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz.”.

Bu düzenlemelerin Toplu İş Hukukuna yansıyan yönü ise işçi lehine şart ilkesi (işçiye yararlık ilkesi) dir. Mülga 2822 sayılı Yasanın 6 ncı maddesi ve 6356 sayılı Yasanın 36 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. İş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Toplu iş sözleşmesinde iş sözleşmelerine aykırı hükümlerin bulunması hâlinde ise iş sözleşmesinin işçi yararına olan hükümleri geçerlidir.”. Kural olarak toplu iş sözleşmesinin normatif hükümleri, işçi ve işveren arasında Kanun gücünde etkiye sahip iken Yasada bu hükme bir istisna getirilerek işyerinde yürürlüğe giren bir toplu iş sözleşmesindeki mevcut iş sözleşmesine oranla işçi aleyhine hüküm ile işyerinde uygulanmakta olan bireysel iş sözleşmesindeki işçi lehine hükmün çatışması durumunda bireysel iş sözleşmesindeki işçi lehine hükmün uygulanmaya devam edeceği öngörülmektedir. Yasadaki bu hüküm emredici niteliktedir.

Hukukun temel ilkelerinden birisi olan ahde vefa ilkesi gereğince taraflar, yaptıkları bir sözleşmeye, şartlar sonradan değişse dahi uymak zorundadırlar. Ahde vefa ilkesi, sözleşmenin taraflarından birisinin tek taraflı iradesi ile sözleşmenin içeriğini diğer tarafın aleyhine değiştirememesini gerekli kılmaktadır.

Hukukun temel ilkelerinden birisi olan ahde vefa ilkesi gereğince taraflar, yaptıkları bir sözleşmeye, şartlar sonradan değişse dahi uymak zorundadırlar. Ahde vefa ilkesi, sözleşmenin taraflarından birisinin tek taraflı iradesi ile sözleşmenin içeriğini diğer tarafın aleyhine değiştirememesini gerekli kılmaktadır.

İşçinin aldığı ücret miktarının düşürülmesi, ikramiyenin veya sosyal yardımın kaldırılması, işçinin işyeri organizasyonunda mevcut görevinden daha alt seviyedeki bir göreve atanması, çalışma koşullarının ağırlaştırılması gibi durumlar, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22 nci maddesi anlamında iş sözleşmesinin içeriğinin işçi aleyhine değiştirilmesi anlamına gelmektedir. Bu tür değişiklikler, yukarıda sözü edilen kurallar doğrultusunda ancak işçinin yazılı onayı ile yapılabilir. İşçinin açıkça onay vermediği esaslı değişiklikler işçiyi bağlamaz. Ücret indirimine dair esaslı değişikliğin işçi tarafından açıkça kabul edilmemesine rağmen ödeme döneminde daha az ücret ödenmesi, hatta bu ödemeye dair ücret bordrosunun işçi tarafından imzalanması durumunda dahi işçinin fark ücret isteme hakkı devam eder.

İşçiye yapılan yemek ve servis gibi aynî yardımın kaldırılıp yerine ikamesi nakdî ödeme yapılması ya da tam tersi nakdî servis ve yemek ücretinin kaldırılıp ikame olarak işyerinde yemek verilmesi yahut otobüs bileti verilmesi, işverenin yönetim hakkı kapsamında olup, bu tür uygulamalar Medenî Kanun’un 2 nci maddesine aykırı olmamak koşuluyla esaslı değişiklik sayılmaz. Ancak yapılan sosyal yardımın, işverenin tek taraflı kararı ile niteliği değiştirilmeden miktarının düşürülmesi veya ödenmemesi, esaslı değişiklik sayılacağından buna yazılı onay vermeyen işçiye talep hakkı verecektir.

...’nın 2009/32 ve 2009/64 sayılı Genelgelerinde, tasarruf tedbirleri gereğince Bakanlığa ait sağlık kuruluşlarında işçilik maliyetlerinin düşürülmesi öngörülmüş, bu amaçla çalışan alt işveren işçilerinin temel ücretlerinde eğitim seviyeleri ve yaptıkları işler dikkate alınarak asgari ücret veya üzerinde ücret ödemesi yapılması, işçilere ödenen nakdî yemek parası uygulamasının kaldırılarak bunun yerine ikame olarak işyerinde verilen yemekten faydalandırılmaları, yine nakdî yol ücretinin kaldırılarak yerine ikame olarak otobüs bileti verilmesi uygulamasına geçilmesi, alt işverenlerle bu esaslara göre hizmet alımı sözleşmeleri yapılması ilke olarak benimsenmiştir. Türkiye genelinde 2009 Ağustos ayında veya daha sonra yapılan hizmet alım ihalelerinde de bu ilkeler dikkate alınmış, alt işverenlerce işçilere ödenen ücretler düşürülmüş, yemek parası uygulaması kaldırılarak işçiler işyerindeki yemekten faydalandırılmaya başlanmış, yol parası ödemesi kaldırılarak yerine ikame olarak otobüs bileti verilmesi uygulamasına geçilmiştir.

...’na ait sağlık kuruluşlarında çalışan alt işveren işçilerinin almakta oldukları temel ücretin düşürülmesi, Bakanlık Genelgelerine dayansa dahi çalışma koşullarında işçi aleyhine esaslı değişiklik niteliğinde olup değişikliğin geçerli olabilmesi için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 62 nci ve 22 nci maddelerine göre işçinin açıkça ve yazılı muvafakatinin bulunması gerekir. Nakdî yemek ücreti ödemesinin kaldırılıp ikame olarak yemek verilmesi, nakdî yol ücreti ödemesinin kaldırılıp yerine ikame olarak otobüs bileti verilmesi ise işverenin yönetim hakkı kapsamında kalıp Bakanlığın Genelgelerinden kaynaklandığından ve niteliğine göre esaslı değişiklik sayılmayacağından bu konuda alt işverence yapılan değişiklik için işçinin yazılı muvafakatinin alınması gerekli değildir. Ancak nakdî yemek veya yol ücretinin niteliği değiştirilmeden miktarının azaltılması veya kaldırılması ise iş koşullarında esaslı değişiklik mahiyetinde olup değişikliğin geçerli olabilmesi için işçinin açıkça yazılı onayı gerekmektedir.

Somut olayda davacı, davalı Bakanlığa ait hastanede, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında belirsiz süreli iş sözleşmesi ile alt işveren işçisi olarak çalışmıştır.

Davacı, asgari ücretin 1,7 katı ücret ve yol ücreti alırken rızası alınmadan ücretinin asgari ücret seviyesine düşürülüp yol ücreti yerine de akbil bileti verilmeye başlandığını iddia ederek, 01.01.2009-dava tarihi arasındaki döneme ait ücret farkı ve yol ücreti farkının ödetilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının ücret düşürülmesine itiraz etmeden çalışmaya devam ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz aşamasında dosyaya sunulan 01.02.2010 tarihli bireysel iş sözleşmesinde davacının ücreti, brüt 763,65 TL'ye düşürülmüştür.

Dairemiz incelemesinden geçen çok sayıda emsal dava dosyasında, Bakanlık Genelgeleri doğrultusunda düzenlenen ve imzası işçiye ait olan bireysel iş sözleşmelerine itibar edilip iş sözleşmelerinin imzalandığı tarihten sonraki döneme ait fark ücret taleplerinin reddi gerektiği, sözleşmelerin baskı altında imzalandığı yönündeki iddiaların ise ciddî olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkemece, bireysel iş sözleşmesi davacıya gösterilip sözleşmedeki imzanın davacıya ait olması durumunda bilirkişiden denetime elverişli hesap raporu alınarak 01.01.2009-31.01.2010 dönemine ait ücret farkı talebi yönünden davanın kabulü gerekmektedir.

Mahkemece, eksik incelme sonucunda davacının ücret farkı talebinin tümden reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 28.09.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.