muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/51169, Karar No: 2014/37, Tarih: 13.01.2014

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün, 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin

işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırk beş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırk beş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmi beş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat on beş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmi beş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Somut olayda davacı vekili, haftada 5 gün 08.00-20.00 veya 20.00-08.00 vardiyalarında çalıştığını ve fazla çalışma alacağının ödenmediğini iddia ederek fazla çalışma ücretinin ödetilmesini istemiştir.

Davalı P.. Şirketi vekili, davacının haftada 4 gün ve günde 12 saat çalıştığını savunarak talebin reddini istemiştir.

Mahkemece, savunmaya itibar edilerek talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı tanıkları, davacının haftada 5 gün ve günde 12 saat çalıştığını söylemiştir.

Dosyaya sunulan birkaç aya ait nöbet çizelgelerinde davacının, ayda 16-18 gün çalıştığı belirtilmiştir.

Davalı taraf, davacının haftada 4 gün çalıştığı iddiasını ispatlayamamıştır.

Dosya kapsamına göre davacının, haftada 5 gün, bir hafta günlük 08.00-20.00 arasında, diğer haftada ise günlük 20.00-08.00 arasında günde 12 saatlik sistemle çalışmıştır. Bu çalışma sistemine göre günlük 1,5 saat ara dinlenmesi düşüldüğünde ilk hafta 7,5 saat fazla çalışması olacaktır. Diğer haftada ise davacının gece çalışması da yaptığı dikkate alındığında daha uzun süre fazla çalışma yapacağı ortadadır.

Mahkemece, davacının fazla çalışma ücreti talebinin yukarıdaki açıklamaya göre alınacak bilirkişi raporu bir değerlendirmeye tabi tutularak belirlenip, karar verilmesi gerekirken bu talebin reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 13.01.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19228, Karar No: 2024/10124, Tarih: 20.11.2024

**7. Ceza Dairesi         2021/19228 E.  ,  2024/10124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/355 E., 2016/954 K.

SUÇ : 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet

HÜKÜMLER : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz sebepleri; kararın eksik incelemeye dayalı olduğuna, yeterli ve ayrıntılı inceleme yapılmadan sanıkların birbirleriyle çelişen beyanlarına itibar edilerek hatalı olarak sanıkların beraatine karar verildiğine, usul ve yasaya aykırı kararın bozulması talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Ormanda ağaç kesilerek sanık ...'ya ait depo önüne getirildiği bilgisi alınması üzerine Cumhuriyet savcısının arama kararı ile sanığın iş yerinde yapılan aramada meşe odunları ele geçirildiği, kesilen ağaçlarla ilgili yapılan araştırmada sanıklar ... ve ...'in ağaç kestikleri duyumuna ulaşıldığı, kesim yapılan alanda ..... plakalı araca ait akaryakıt alım fişinin ormanda bulunduğu, .... ve.... plakalı araçların ormandan ağaç kesildiği ve emvalin götürüldüğü

tarihler arasında kantarda tartım yaptırdıklarının tespiti üzerine sanıklar hakkında suç tutanağı düzenlendiği anlaşılmıştır.

Sanıklar hakkında 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet suçundan cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açılmıştır.

Sanık ... savunmalarında, ağaç kesmediğini, orman idaresinden ihaleyle 1057 ster odun aldığını, ayrıca iş yerindeki odunları Bolulu Orman ürünleri isimli firmadan satın aldığını, fatura ve nakliye tezkeresinin bulunduğunu beyan etmiştir.

Sanık ... ve ... savunmalarında, ağaç kesmediklerini beyan ederek suçlamayı kabul etmemiştir.

Tanık ...., olay günü kamyon ile birinin sanık ...'nün deposu önünde gelip bir şeyler sorduğunu, araç ayrıldıktan hemen sonra orman muhafaza memurlarının geldiğini beyan etmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu orman bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda, dip köklerden 14 tanesinin ele geçen emval ile uyumlu olmadığı, suça konu emvalin incelenen 6 adet dip kökten elde edilebileceği, dosyaya sunulan iki adet nakliye tezkeresi ve bir adet faturanın ele geçen emval ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

A.Sanıklar ... ve ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

Davanın dayanağını oluşturan suç tutanağı, sanıkların savunmaları, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sanıklar hakkında kurulan hükümlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan suç tutanağı, sanıkların savunmaları, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sanıklar hakkında kurulan hükümlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B.Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığın yargılama konusu eylemine göre belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, anılan Kanun'un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereği, zamanaşımını kesen son işlem olan sanığın savunmasının alındığı 07.01.2016 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleştiğinin anlaşılması bozmayı gerektirmiştir.

III. KARAR

A.Sanıklar ... ve ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenlerle katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B.Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE, yediemine alınan orman emvalinin sanığa iadesine, 20.11.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11998, Karar No: 2015/8362, Tarih: 11.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/11998 E.  ,  2015/8362 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kumluca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 22/09/2014

Numarası : 2014/31-2014/549

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili davacının davalıya ait işyerinde çalıştığını, hizmetlerinin kuruma eksik bildirildiğini, 01.11.2005 tarihinden itibaren ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek ödenmeyen aylık ücret ve kıdem tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın işhanı yönetimi yerine işhanı yönetim kurulu başkanına karşı açıldığı gerekçesi ile husumetten reddine karar verilmiş,davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 02.12.2013 tarihli ilamı ile özetle ve sonuç olarak, “... Buna göre davanın Belediye İşhanı Yönetim Kurulu Başkanlığına karşı açıldığı D. A.'nin Yönetim Kurulu Başkanı olarak gösterildiği sabittir. Aksi düşünülse dahi 6100 sayılı HMK 124/4 maddesi karşısında bu yanlışlığın kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığının kabulü ile mahkemece taraf delilleri birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yanlış değerlendirme ile davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkeme bozma kararına uymuş, husumeti iş hanı yönetimine tevcih ettirdikten sonra davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Davacı 27.10.2006 harç tarihli dava dilekçesinde davalı işhanında çalıştığını, hizmetlerinin kuruma eksik bildirildiğini, 01.11.2005 tarihinden itibaren ücretlerinin ödenmediğini, iş sözleşmesinin devam ettiğini ancak 02.11.2006 tarihinde işi bırakmayı düşündüğünü iddia ve kabul etmiştir. Hal böyle olunca davacının dava açtığı ve kıdem tazminatı talep ettiği tarihte iş sözleşmesi devam ettiğinden her dava açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirileceğinden kıdem tazminatı talebinin talep edilme şartları oluşmadığından reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

3-Davacı davasını 1086 sayılı HUMK döneminde kısmi dava olarak açmış, sonradan ıslah dilekçesi vererek dava konusu ettiği ödenmeyen aylık ücret alacağının miktarını arttırmıştır. Davanın belirsiz alacak davası olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından ve dava tarihinden önce gerçekleşen bir temerrüt olgusu da ispat edilemediğinden ıslah ile istenen 290,00TL ücret alacağına ıslah tarihi yerine dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi de bozma nedenidir.

3-Davacı davasını 1086 sayılı HUMK döneminde kısmi dava olarak açmış, sonradan ıslah dilekçesi vererek dava konusu ettiği ödenmeyen aylık ücret alacağının miktarını arttırmıştır. Davanın belirsiz alacak davası olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından ve dava tarihinden önce gerçekleşen bir temerrüt olgusu da ispat edilemediğinden ıslah ile istenen 290,00TL ücret alacağına ıslah tarihi yerine dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi de bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 11/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14614, Karar No: 2024/13921, Tarih: 07.11.2024

**3. Ceza Dairesi         2022/14614 E.  ,  2024/13921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1646 E., 2020/758 K.

SUÇ : Terör örgütüne yardım etme

HÜKÜM : İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve 5237 sayılı TCK'nın 314/3 ve 220/7-1 inci cümlesi delaletiyle 314/2 nci maddesi, 220/7-2.cümlesi, 3713 sayılı Kanun'un 5/1 inci maddesi, TCK'nın 62/1, 53/1-2-3, 63/1 inci maddeleri uyarınca mahkumiyet.

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesince duruşmalı yapılan inceleme sonunda verilen hüküm temyiz edilmekle,

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Sanığın duruşmalı inceleme talebinin, yasal şartları oluşmadığından 5271 sayılı CMK’nın 299/1 inci maddesi gereğince REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen

Dairemizin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK’nın 220 nci maddesinin 7 nci fıkrasında yardım fiiline yer verilmiştir. “Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak” cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır.” şeklinde açıklanmış, 765 sayılı TCK’nın sistematiğinden tamamen farklı bir anlayışla düzenlenen maddede yardım etme fiilleri de örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilerek, bağımsız bir şekilde örgüte yardım suçuna yer verilmemiştir.

Yardım fiilini işleyen failin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK’nın 314 üncü maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir.

Yardım fiilleri örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım bir kez olabileceği gibi birden çok şekilde de gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise örgüt üyesi olarak da kabul edilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

BDDK'nın 29.05.2015 tarihli kararı ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen ve 22.07.2016 tarihli kararı ile de 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 107 nci maddesinin son fıkrası gereğince faaliyet izni kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetlerine devam eden, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı ... Bankası A.Ş.'de gerçekleştirilen mutad hesap hareketlerinin müsnet suç yönünden örgütsel faaliyet ya da örgüte yardım etmek kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilerek, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın aşamalardaki savunmalarının aksine, sadece bir defaya mahsus para yatırma ve 29.05.2015 tarihinde BDDK tarafından bankaya tamamen el koyularak TMSF'ye devrinden sonra da devam eden para yatırma eylemlerinin mutad bankacılık işlemleri kapsamında sayılması gerektiğinden, sanığın örgüt ele başının talimatıyla hareket ettiğine ve FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım suçunu işlediğine dair mahkumiyetine yeterli, kesin delil elde edilemeyen müsnet suçtan beraati yerine olgu ve delillerin hatalı değerlendirilmesi neticesinde ve yerinde olmayan gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık ve müdafii ile Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304 üncü maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise

Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.11.2024 tarihinde Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5185, Karar No: 2023/4198, Tarih: 12.12.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/5185 E.  ,  2023/4198 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1413 E., 2022/1114 K.

Taraflar arasında açılan kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kabulüne, ortaklıktan çıkarma kararının iptaline, davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince kararın kaldırılması ve yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne, ortaklıktan çıkarma kararının iptaline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kooperatif yönetim kurulunun 18.04.2016 gün ve 64/04-1/1 sayılı kararıyla davacı belediyenin tüzel kişiliğinin "amaçları bakımından ilgilendikleri" kooperatiflerden olmadığı gerekçesiyle kooperatif kayıtlarından çıkartılarak kooperatif üyeliğinden ihracına karar verdiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 9. maddesi gereği tüzel kişilerin kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin amaçları bakımından ilgilendikleri kooperatiflerin kuruluşlarına yardımcı olabileceği, önderlik edebileceği ve ortak olabileceklerinin düzenlendiği, belediye halkının büyük kısmının çiftçilik ile uğraştığını, davacı belediyenin davalı S.S. Alpullu Pancar Ekicileri Kooperatifinin uzun yıllardır ortağı olduğunu ve kooperatif ile alışverişte bulunup aidatlarını yatırdığını, müvekkilinin kooperatiften çıkartılmasının kanuna ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğunu, davacı belediyenin uzun yıllardır davalı kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını, belediye meclisinden kooperatif yönetiminde aday olmak için 21.05.2016 tarihinde karar alındığından bahisle S.S. Alpullu Pancar Ekicileri Kooperatifi yönetim kurulunun 18.04.2016 gün ve 64/04-1/1 sayılı kararı ile Büyükmandıra Belediye Başkanlığının ortaklıktan ihracına ilişkin kararın iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı belediyenin hukuken kooperatif ortağı olmadığını, yönetim kurulu kararının ortaklıktan çıkarma kararı olmayıp hukuken ortaklığının bulunmadığını açıklayıcı bir karar olduğunu, davacı belediyenin usulüne uygun bir talebi ve kooperatifin bir kabulü bulunmadığını, kooperatif ile ortak olacak tüzel kişinin amaçlarının bağdaşır nitelikte olması, her iki tüzel kişi arasında bir amaç ortaklığı bulunması gerektiğini, kooperatifin şeker pancarı üreticisi çiftçilerin gübre, tohum, tarım alet ve makine gibi tarımsal ihtiyaçlarının temini ile şeker ham maddesinin üretiminde sürekliliğin sağlanması için kurulduğunu, belediyenin ise beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak olduğunu, belediye adına ortaklık başvurusu yapan kişinin yetkisinin olup olmadığının belli olmadığını, davacının genel kurullara sürekli katılımının olmadığını, belediyenin kooperatifin amacıyla bir ilgisi bulunmadığından ortaklığın başlangıçtan beri batıl olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI