muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/5566, Karar No: 2013/7917, Tarih: 11.12.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/5566 E.  ,  2013/7917 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili ile davalı yüklenici arasında 26.02.1992 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, arsa sahibi olan müvekkiline verilecek olan üç adet dairenin 10.11.1994 tarihinde teslim edilmesi gerektiği halde ancak 2005 yılının başlarında teslim edilebildiğini ileri sürerek, 10.11.1994 ila 10.11.2004 tarihleri arasında geçen on yıllık dönemde 2 numaralı daire için 2.122,80 TL, 4 numaralı daire için 3.850,80 TL, 6 numaralı daire için 5.584,80 TL olmak üzere toplam 11.558,40 TL kira kaybı alacağının ticari işlerde uygulanan temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının kira kaybı alacağının zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre, davacıya verilmesi kararlaştırılan dört dairenin 10 Kasım 1994 tarihinde tesliminin öngörüldüğü, davacının, davaya konu edilen dairelerini ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kesinleşen 1997/29 Esas 2002/180 Karar sayılı ilamıyla üç daire olarak 13.08.2004 tarihinde adına hükmen tescil yapılması neticesinde teslim alabildiği, buna göre davacı tarafça talep edilebilecek toplam kira alacağının 3.150,22-TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 3.150,22 TL kira tazminatının dava tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2) Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden,

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı kira tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2) Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden,

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı kira tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Kural olarak düzenlemesi 818 sayılı BK'nın 355. vd. maddelerinde yer alan eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, inşaatın kararlaştırılan tarihte tesliminin gerçekleştirilememesi durumunda yüklenici borçlu temerrüdüne düşer ve arsa sahibinin anılan yasanın 106/2. maddesince seçimlik hakkı doğar. Arsa sahibi bu seçimlik hakkını, geciken ifayı beklemek ve gecikme tazminatını istemek olarak kullanmış ise sözleşmeyi feshetmeden, ileride olası eksik-ayıplı işlere ilişkin alacağının muacceliyetini fiili teslime erteleyerek, gecikme tazminatı alacağını her ay sonu itibariyle talep veya dava ederek, eserin teslimini bekleyebilir. Başka bir anlatımla, bu alacaklarını talep veya dava etmek için eserin yüklenici tarafından teslimini beklemek zorunda değildir. Dairemizin

yerleşik uygulaması da bu yöndedir. Nitekim, eldeki davada geciken süredeki zararın tazmini istenmektedir. Bir alacağın ifa olanağı, başka bir anlatımla dava edilebilme hakkı doğmadan, o alacak yönünden, zamanaşımı başlamaz. Nitekim, BK’nın 128. maddesi, zamanaşımının alacağın muaccel (dava edilebilir veya istenebilir) olduğu tarihten başlayacağını açık bir şekilde belirtmiştir.

Gecikme tazminatı alacağına ilişkin zamanaşımı, o alacakların muaccel oldukları ay sonlarından mı, yoksa teslime kadar tümü için fiilî teslim tarihinden mi başlayacaktır?

Zamanaşımının, eserin tesliminde başlatılmasını öngören BK’nın 363. maddesi, gecikme tazminatına değil, kusura ve dolayısıyla eksik işlere ilişkin olup, madde metninde bu açıkça belirtilmiştir. Bu kural doğrudur; zira, ayıplı ve eksik işler alacağı, ancak teslim tarihinde muaccel (dava edilebilir) hale gelir. Çünkü, ayıp ve eksik işlerin parasal karşılıklarını istemek için, BK’nın 106/2. maddesinde belirtilen ilk seçimlik hak doğrultusunda, eserin teslimini beklemek gerekir ki, eser teslim edilir edilmez mutâd sürede o eseri muayene edip, eksik-ayıplı işler var mı, yok mu, varsa parasal karşılıklarının ne olduğu tesbit edilebilsin. Sonuç olarak kira tazminatında zamaşımı süresi bağımsız bölümün teslim edilmesi gereken tarihten itibaren başlar. O halde arsa sahibi gecikilen her ay için zararını davayla isteyebileceğine göre her geçen ay zararı o ayın sona ermesiyle istenebilir (muaccel) hale gelir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 02.05.1989 gün ve 3941/2261 sayılı ilamı da bu yöndedir. Dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK'nın 129. (TBK'nın 150.) maddesi, varılan bu sonuca paralel bir düzenleme içermektedir.

''Arsa sahibi ifayı bekliyor ise, yüklenici sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. Sözleşme ifa ile sonuçlanmamışsa, zamanaşımı süresi işlemeye başlamaz. O halde, gecikme tazminatı istemleri yönünden zamanaşımının başlangıç tarihi, sözleşmeye göre yüklenicilerin edimlerini yerine getirerek davacıya ait bağımsız bölümleri teslim tarihidir.'' şeklinde bir sonuca varılamaz ve BK'nın 106/2. maddesinden bu yönde bir sonuç çıkartmak mümkün değildir.

Bu durumda, mahkemece 30.04.2007 dava tarihinden geriye doğru beş yılın sona erdiği 30.04.2002 tarihi esas alınıp, tapu iptali tescil davasının kesinleştiği 01.12.2003 tarihleri arasında kalan dönem için davanın kabulüne, daha öncesi ve sonrasına ilişkin dönemler için davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözetilerek, buna göre davalının sorumlu olacağı kira miktarı belirlenmesi, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

3- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Davacı tarafça, bilirkişi tarafından tespit edilen kira bedellerinin düşük olduğu yönünde itirazda bulunulmuş olup, hukukçu bilirkişinin konuyla ilgili uzmanlığı yeterli olmadığından, konusunda uzman emlakçı ya da inşaat mühendisi bilirkişi refakatinde mahallinde keşif icra edilerek davacının itirazlarını karşılar şekilde kira bedelleri ile ilgili rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak, yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, taraflar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3730, Karar No: 2024/5138, Tarih: 24.09.2024

**1. Hukuk Dairesi         2024/3730 E.  ,  2024/5138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/2203 E., 2021/1325 K.

HÜKÜM/KARAR : Asıl ve Birleştirilen Davalar Ret/Asıl ve Birleştirilen Davalar Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/11 E., 2019/137 K.

Taraflar arasında görülen tapu kütüğü terkin edilen taşınmazın mülkiyetinin davacılar ve mühahiller lehine tespiti isteğiyle açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine hükmedilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım asıl davanın davacıları ... ve diğerleri ile birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili ile bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının esastan reddine hükmedilmiş, karara karşı asıl davanın davacıları ... ve diğerleri ile birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, asli müdahil ... tarafından temyiz isteğinde bulunmuş olmakla; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davanın davacıları ... ve diğerleri vekili; Malatya ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 713 parsel sayılı taşınmazın kadimden beri davacıların ve murislerinin tasarruf ve zilyetliklerinde olduğunu ancak taşınmazın 1987 yılında baraj altında kaldığını, bu tarihe kadar davacıların murislerinin malik sıfatıyla zilyetliklerinin nizasız ve fasılasız olarak kadimden beri devam ettiği ve mülk edinme koşullarının davacılar yararına oluştuğu iddiasıyla taşınmazın mülkiyetinin davacılara ait olduğunun tespitini talep etmiştir.

2.Birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri; Malatya ili, ... ilçesi, ... köyü 713 parsel sayılı taşınmazın kadimden beri murislerinin ve kendilerinin tasarruf ve zilyetliklerinde olduğu, taşınmazın 1987 yılında baraj altında kaldığı, bu tarihe kadar murislerinin ve kendilerinin malik sıfatıyla zilyetliklerinin nizasız ve fasılasız olarak kadimden beri devam ettiği iddiasıyla taşınmazın mülkiyetinin kendilerine ait olduğuna karar verilmesi talebiyle dava açmışlardır.

3.Birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri; çekişmeli 713 parsel sayılı taşınmaz yönünden irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasıyla taşınmazın mülkiyetinin kendilerine ait olduğuna karar verilmesi talebiyle dava açmışlardır.

3.Birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri; çekişmeli 713 parsel sayılı taşınmaz yönünden irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasıyla taşınmazın mülkiyetinin kendilerine ait olduğuna karar verilmesi talebiyle dava açmışlardır.

4.Asli müdahiller ayrı ayrı dilekçelerinde; dava konusu 713 parsel sayılı taşınmazın murislerinden kendilerine intikal ettiğini beyan ederek kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasıyla taşınmazın mülkiyetinin kendilerine ait olduğuna karar verilmesi talebiyle davaya katılmışlardır.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, dava konusu taşınmazın Hazine adına kayıtlı olduğunu, zilyetlikle kazanımının mümkün olmadığını, taşınmazın kamu malı niteliğini aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaz malların tapuda kayıtlı olsun olmasın kazandırıcı zamanaşımı yolu ile iktisap olunamayacağını, tespit tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak tespite itiraz olunamayacağını ve dava açılamayacağını, 713 parsel sayılı taşınmazın tapulama dışı bırakılmasına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, 1987 yılından sonra da davacı tarafından bugüne kadar herhangi bir dava veya takip yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişmeli taşınmazın Fırat Nehri havzası içerisinde kalması nedeniyle özel mülkiyete konu olamayacağı ve davacılar ile müdahiller yararına zilyetlikle kazanım koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım asıl davanın davacıları ... ve diğerleri ile birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili ile bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Bir kısım asıl davanın davacıları ... ve diğerleri ile birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmazın nehir yatağı niteliğinde olmadığını, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, yalnızca 1971 yılına ait hava fotoğrafından yararlanılmasının isabetsiz olduğunu, davacılar yararına murislerinden intikalen zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğunu, bu hususta vergi kaydının da bulunduğunu iddia ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğu, bilirkişi raporlarının yetersiz olduğu, dava konusu taşınmazın nehir yatağı niteliğinde olmadığı, tek hava fotoğrafı incelenmesi suretiyle hüküm kurulduğu, bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle kararın kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

3.Bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili; eksik araştırma ve inceleme ile ve hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulduğunu, çekişmeli taşınmazın müdahiller murisi tarafından imar-ihya edilerek tarım arazisi halinde getirildiğini, ardından baraj suları altında kaldığı ve zilyetlere kamulaştırma bedelinin ödenmediğini, taşınmazın önceki niteliğine ilişkin olarak Baskil Asliye Hukuk Mahkemesinin 1950/13 Esas sayılı ilamı ile taşınmazda tarım yapıldığının tespit edildiğini, çekişmeli taşınmaza ait müvekkilleri lehine vergi kayıtlarının bulunduğunu, bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek kararın kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

4.Bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğu, kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap şartlarının müvekkilleri yönünden oluştuğu, dava konusu parselin müvekkillerinin babasının tasarrufunda olduğunun Baskil Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.11.1950 tarih ve 1950/13 Esas sayılı ilamı ile bu hususun sabit olduğu, bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle kararın kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

5.Bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik araştırma ve inceleme ile ve hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiği, dava konusu taşınmazın nehir yatağı niteliğinde olmadığı, tek hava fotoğrafı incelenmesi suretiyle hüküm kurulduğu oysa taşınmazda tarım yapıldığının dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu, Baskil Asliye Hukuk Mahkemesinin 1950/13 Esas sayılı ilamı ile taşınmazda tarım yapıldığının belirlendiği, taşınmaza ait müdahiller murisi adına tesis edilmiş 1938 yılına ait vergi kayıtlarının bulunduğu, bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle kararın kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmaza uygulanan 1971 yılına ait hava fotoğraflarında taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyet bulunmadığının tespit edildiği; zirai bilirkişi raporunda da taşınmazın baraj gölü suları altında olduğunun belirlendiği, belge ve kayıtların aksine beyanlara itibar edilemeyeceği; dolayısıyla davacılar, birleştirilen dava davacıları ve asli müdahillerin dava konusu 713 parsel numaralı taşınmazın baraj gölü suları altında kalmadan önce lehlerine kazandırıcı zamanaşımı ile taşınmaz iktisabına ilişkin yasal koşulların oluştuğu yönündeki iddialarını ispatlayamadıkları gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım asıl davanın davacıları ... ve diğerleri ile birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerli vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili ile adli yardım talepli olarak asli müdahil ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Bir kısım asıl davanın davacıları ... ve diğerleri ile birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2..Birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

4. Bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

5. Bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

6. Asli müdahil ... adli yardım talebini de içeren temyiz dilekçesinde; dava konusu 713 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakanı Hamit Tay ve müştereklerine ait olduğunu, muris ve müştereklerinin çekişmeli taşınmazı 50-60 yıl tarım arazisi olarak kullandıklarını, bu hususta zilyetliği doğrular mahiyette Baskil Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.11.1950 tarih ve 1950/13 Esas sayılı ilamının bulunduğunu, dava konusu taşınmazın nehir yatağı niteliğinde olmadığını, yalnızca 1971 yılına ait hava fotoğrafının incelenmesi suretiyle karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, farklı tarihlere ait en az iki adet hava fotoğrafının tetkiki sonucunda doğru sonuca varılabileceğini belirterek hükmü adli yardım talepli olarak temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapu kütüğü terkin edilen taşınmazın mülkiyetinin davacılar ve asli mühahiller lehine tespiti istemine ilişkindir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapu kütüğü terkin edilen taşınmazın mülkiyetinin davacılar ve asli mühahiller lehine tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713. maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Kadastro sonucunda Malatya ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 713 parsel sayılı taşınmaz ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, bilahare baraj suları altında kaldığından, hükmen kütüğü kapatılarak tapudan terkin edilmiş; davacılar, çekişmeli taşınmaz hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak mülkiyetin tespiti isteğinde bulunmuş, Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine hükmedilmiştir.

3.6100 sayılı HMK’nın 336/3 ve 334. maddeleri gereğince, talebini belgelendiren asli müdahil ...'ın yerinde bulunan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup bir kısım asıl dava davacıları ... ve diğerleri ile birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, birleştirilen davanın davacıları ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili, bir kısım asli müdahiller ... ve diğerleri vekili ile asli müdahil ... tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Asli müdahil ...'ın adli yardım talebinin kabulüne,

2.Temyiz edenlerin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 368,30'ar TL bakiye onama harcının hükmü temyiz edenlerden ayrı ayrı alınmasına,

Asli müdahil ... kararı adli yardım talepli temyiz ettiğinden ve adli yardım talebi kabul edildiğinden; başlangıçta alınmayan 886,80 TL temyiz başvuru harcı ile 427,60 TL onama harcının temyiz eden asli müdahil ...'dan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.09.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16478, Karar No: 2016/12016, Tarih: 28.12.2016

**17. Hukuk Dairesi         2016/16478 E.  ,  2016/12016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın sebep olduğu kazada müvekkiline kasko sigortalı aracın hasarlandığını açıklayıp sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuan davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunmaya göre; halefiyete dayalı talep hakkında ticaret mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar zorunlu mali mesuliyet sigortası şirketinden, sürücüden ve işletenden tazmini istemine ilişkindir.

Ticaret Mahkemelerinin görevli alanı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/1 maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." İfadesi ile ticari davalar ile sınırlandırılmıştır. Ticari davalar ise TTK 4. Maddesinde sayılmıştır. Buna göre 4/1 maddesinde nispi ticari davalar 4/1-a fıkrasından f fıkrasına kadar sayılan hususlar ise mutlak ticari davalar olarak sayılmıştır.

Bir davanın nispi ticari dava sayılması için TTK 4/1. Maddesi birinci fıkrasında belirtildiği gibi her iki tarafında tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olması gerekmektedir.

Mutlak ticari davalar ise TTK 4/1-a maddesinde her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlar ile yine TTK 4/1 f fıkrasına kadar sayılan yasalarda belirtilen davalar olarak sayılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu yürürlüğe girmesi ile birlikte 5/3 maddesi gereği artık asliye hukuk mahkemeleri ile ticaret mahkemeleri arasında ki ilişki iş bölümü ilişkisinden çıkarak görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunun 1. Maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.