muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/1188, Karar No: 2014/6463, Tarih: 02.04.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/1188 E.  ,  2014/6463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 31/10/2012

NUMARASI : 2011/564-2012/249

Taraflar arasındaki karşılıklı alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın da kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-k.davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; taraflar arasında akdolunan bayilik sözleşmesi ve ek sözleşmenin davalı yanca başka firmaya ait ürünlerin satıldığının değişik iş raporuyla tespit edilmesi üzerine müvekkilince feshedildiğini, davalı tarafın akde aykırı davranışı nedeniyle gerek ana sözleşme gerekse ek sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili yararına bir takım alacak kalemlerinin oluştuğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL mahrum kalınan kâr bedeliyle, sözleşmenin 21. maddesi uyarınca 1.000,00 USD cezai şart tutarının tahsil tarihindeki Merkez Bankası Satış Kuru üzerinden hesaplanacak tutarı, davalıda kalan malzeme bedellerine karşılık şimdilik 5.000,00 USD'nin ve ek sözleşmenin 4. maddesi gereğince 1.000,00 USD cezai şartın ayrı ayrı tahsil tarihindeki Merkez Bankası Satış Kuru üzerinden hesaplanacak tutarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilince sözleşme ve ek sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükler yerine getirildiği halde davacı yanın taahhütlerine uymayarak sözleşmeyi haksız şekilde feshetiğini, fesihten sonra davacı yanın ekonomik gücünü kullanarak müvekkilince kendisine teminat olarak verilen 75.000,00 TL tutarındaki banka teminat mektubunun nakde çevirdiğini ve bir takım alacak kalemlerini bu tutardan tahsil ettiğini belirterek, davanın reddini savunmuş ve karşı dava ile de davacı yanın haksız şekilde 75.000,00 TL teminat mektubu bedelini nakde çevirerek bu tutarı 10.187,00 TL kâr mahrumiyeti 44.812,00 TL cezai şart alacağı, 20.000,00 TL finansal destek bedeli olarak mahsup etmesi nedeniyle toplam 75.000,00 TL'nin nakde çevrilme tarihi olan 22.08.2011 tarihinden itibaren fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL tüp depozito bedelinin ve ek sözleşme ile kararlaştırılan ancak müvekkiline ödenmeyen prim tutarına karşılık şimdilik 4.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davacıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece; taraflar arasında akdolunan sözleşme ve ek sözleşme hükümleri de gözetilerek benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davacının aynı bölgede davalının da aralarında olduğu iki bayisi varken davadışı kişiye üçüncü bayiliği vererek hakkını kötüye kullandığı ve böylece kâr mahrumiyeti talebinin yerinde olmadığı, rekabet yasağını ihlal eden davalının bu eylemi nedeniyle sözleşmeyi feshetmekte haklı olan davacının sözleşmenin 22/B maddesi uyarınca cezai şart isteminde haklı olup, bu tutarı bir mahkeme kararı olmadan davalıya ait teminat mektubunu nakde çevirerek tahsil etmiş ise de tahsil olunan tutarın fahiş olup davalı vergi kayıtları gözetildiğinde mahvına yol açacağından dolayı %40 oranında tenkisi gerektiğini, davalı bayi elinde bulunan ve iade olunmayan tüp bedelleri yönünden davacının (karşı davalı) 3.265,00 USD alacaklı bulunduğu, davacının ek sözleşme 4. maddesi gereğince cezai şart isteminin asıl sözleşmedeki istemiyle mükerrerlik oluşturduğu ve asıl sözleşmenin 21. maddesi uyarınca talep olunan cezai şart isteminin dayanağının kanıtlanamadığı gibi karşı dava yönünden davacı (karşı davalı) yanın kâr mahrumiyeti nedeniyle yaptığı 10.187,50 TL kesintinin isabetli olmadığı ve davalı (karşı davacı) tarafın mahvına yol açacağından ötürü fazladan tahsil edilen tenkise konu 10.000,00 USD cezai şart karşılığı

17.925,00 TL tutarlardan dolayı davalı (karşı davacı) yanın taleplerinde haklı olduğu bu kalemler dışındaki taleplerin ise yerinde bulunmadığı gerekçesiyle asıl davada davacı yanın mahrum kalınan kâr, sözleşmenin 21. maddesi uyarınca talep olunan cezai şart ve ek sözleşmenin 4. maddesi gereğince talep edilen cezai şart istemlerinin reddine, iade olunmayan tüp bedelleri yönünden davanın kısmen kabulü ile 3.265,00 USD alacağın 15.08.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun 4/a maddesi uyarınca bir yıllık vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek oranda döviz faizi işletilerek davalı karşı davacıdan tahsiline, fazlaya dair istemin reddine, karşı davada ise tazmin olunan teminat mektubu bedelinden tahsil olunan 25.000,00 USD cezai şart tutarına %40 oranında yapılan tenkis sonucu 10.000 USD karşılığı 17.925,00 TL ile 10.187,50 TL toplamı 28.112,50 TL'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davacıdan (karşı davalıdan) tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı (karşı davalı) vekilince temyiz edilmiştir.

1)Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı (karşı davalı) vekilinin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

1)Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı (karşı davalı) vekilinin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-a)Taraflar arasında akdolunan 21.03.2008 tarihli BP Gaz Standart Tüplü Bayilik Anlaşmasının 2/1. maddesinde “BP Gaz Bayinin faaliyet gösterdiği yerlerde dilediği kişileri bayi olarak yetkilendirmek ve dilediği müşteriye doğrudan tüp ve emtia satışı yapmak hakkına haizdir. Böyle bir durumun gerçekleşmesi halinde bayi, BP Gaz'dan herhangi bir hak talep etmemeyi kabul eder...” denilmektedir. Somut olayda davacı (karşı davalı) yanca bayilik sözleşmesi haklı sebeple feshedilmiş olup, belirtilen bu sözleşme hükmü de birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafın aynı bölgede davadışı kişiye bayilik verme hakkı bulunduğu gözetilerek mahrum kalınan kâr tutarının saptanması gerekirken yanılgılı gerekçeyle bu kalem istemin reddinde isabet görülmemiştir.

b)Davalı (karşı davacı) tarafın cezai şartı tutarının tenkisi istemiyle ilgili olarak ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak sonucuna göre bir yargıya varılması gerekirken davalı yanca vergi dairesine sunulan vergi beyannameleri esas alınarak cezai şart tutarından tenkis yapılması doğru görülmemiştir.

3)Kısmen kabulüne karar verilen karşı dava yönünden reddedilen bölümle ilgili olarak davacı (karşı davalı) yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 5.957,62 TL vekalet ücretinin davalı (karşı davacı) taraftan tahsili yerine davacıdan (karşı davalı) tahsiline dair karar verilmesi de bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı (karşı davalı) vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün davacı (karşı davalı) yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 02.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13506, Karar No: 2010/3504, Tarih: 18.03.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/13506 E.  ,  2010/3504 K.**

**"İçtihat Metni"**

... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi

1161-387

KARAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, dava mutlak ticari dava niteliğinde olduğundan verilen kararın temyizen incelenmesi görevi 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14.maddesi uyarınca 19.Hukuk Dairesinindir.

SONUÇ: Dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 19.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 18.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/21943, Karar No: 2012/1675, Tarih: 15.02.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/21943 E.  ,  2012/1675 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan sanık ...’ün yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Hatay 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 14.05.2009 gün ve 2008/411 Esas, 2009/199 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi sanık müdafileri tarafından talep edilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 08.02.2012 Çarşamba saat 13.30’a duruşma günü tayin olunarak sanık müdafiine çağrı kağıdı gönderilmişti.

Belli günde Hakimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine dosyadaki vekaletnameye dayanarak sanık ... adına gelen Av. ... ve Av. ... huzura alınarak duruşmaya başlandı.

Duruşma isteğinin süresinde ve yerinde olduğu anlaşıldıktan sonra uygun görülen talep ve mütalaa dairesinde sanık hakkında DURUŞMALI inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek tefhim olunduktan sonra işin açıklanmasına dair raportör üye tarafından düzenlenen rapor okundu.

Raportör üye rapora ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirdi. Sanık müdafileri temyiz layihalarını açıklayarak savunmada bulunup müvekkili hakkındaki hükmün BOZULMASINI istedi.

Yargıtay Cumhuriyet Savcısı tebliğname içeriğini tekrar etti.

Son sözü sorulan sanık müdafileri savunmalarına ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirmekle dosya incelenerek karar verilip tefhim olunmak üzere duruşmanın 22.02.2012 Çarşamba günü saat 13:30'a bırakılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Belli günde oturum açıldı. Dava evrakı incelenip gereği görüşülmüş olduğundan aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunca tanzim olunan ve mağdurenin suç nedeniyle ruh sağlığının bozulduğuna dair raporu veren heyete çocuk psikiyatristinin katılımı yok ise de; Çukurova Üniversitesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalından verilen ve dört çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, bir adli tıp uzmanı ile bir çocuk cerrahisi uzmanından oluşmak suretiyle Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 05.04.2011 gün ve 2011/56 Esas, 2011/76 sayılı Kararına uygun şekilde teşekkül etmiş bir heyetçe tanzim olunduğu görülen 26.05.2008 günlü raporun da Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu ile aynı tanı ve sonuca varmak suretiyle mütalaada bulunduğu ve anılan bu rapor içeriğinin doyurucu, bilimsel verilere uygun ve hükme esas alınacak nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, tebliğnamede 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun 7 ve 23. maddelerine uygun teşekkül etmeyen ihtisas kurulu raporuna dayanılarak TCK.nın 103/6. maddesinin uygulanmasına karar verildiğinden bahisle bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazları ve duruşmalı inceleme sırasındaki sözlü savunmalarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 15.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

15.02.2012 tarihinde verilen iş bu karar 22.02.2011 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından...hazır olduğu halde sanık müdafilerinin gıyabında tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2010/9375, Karar No: 2010/17369, Tarih: 14.10.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/9375 E.  ,  2010/17369 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 40 olarak hesaplanması gerekirken, enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 12 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 14.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8171, Karar No: 2022/3493, Tarih: 21.03.2022

**10. Ceza Dairesi         2019/8171 E.  ,  2022/3493 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ISPARTA 4. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Tüm dosya kapsamına göre; TCK'nın 192/3. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartları oluşmadığından, sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

1-7201 sayılı Tebligat Kanununun 21/1. maddesine göre usulüne uygun tebliğ yapılabilmesi için, kendisine tebligat yapılacak kimse veya belirtilen maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirmesi gerektiğinden,

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının, 7201 sayılı Tebligat Kanununun 21. maddesi uyarınca sanığın son bildirdiği adresine yapılan tebliğ evrakında, muhatabın adreste bulunmama sebebinin sorulduğu ve keyfiyetin haber verildiği komşusunun kim olduğunun (isimden imtina etmiş olsa dahi daire numarası vs gibi ayırt edici hiçbir özelliğin) belirtilmediği, bu yönüyle yapılan tebliğ işleminin usulsüz olduğu anlaşıldığından kararın kesinleşmediği, ayrıca kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, şüpheliye tebliğ edilmekle birlikte kesinleşmesi beklenmeden infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından düzenlenen ihtarlı çağrı kağıdı yükümlüye tebliğ edilerek tedbirin infazına başlanmasının hukukî sonuç doğurmayacağı, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz ... bulunduğu ihtarı ile birlikte kararın yeniden tebliğ edilmesi gerektiği, bu kapsamda inceleme konusu olayda sanığın, yükümlülüklere uymama eylemini, 29.04.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı kesinleşmeden gerçekleştirmesi nedeniyle kovuşturma şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından,

5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve gerekli tebligat işlemlerinin tamamlanarak, kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine, yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kabule göre;

5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve gerekli tebligat işlemlerinin tamamlanarak, kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine, yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kabule göre;

2- 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik TCK'nın 191. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin infaz işlemlerinde, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlamak üzere çıkarılan ilk uyarılı başvuru davetiyesinin tebliği üzerine, müracaatta bulunmayan şüphelinin, aynı Kanunun 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca kendisine yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için; "önceki tebligat gereğince başvuruda bulunmadığı, bu tebligat üzerine öngörülen süre içinde de başvurmaması halinde yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen başvuruda bulunmadığı takdirde, şüpheli hakkında kamu davasının açılması gerektiğinden; inceleme konusu olayda ikinci uyarı yapılmadığı için kamu davasını açma koşulları oluşmadan dava açılmış olması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve denetimli serbestlik dosyasının infazına devam edilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine, yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

3-24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi ve hükümden sonra 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesinde yapılan değişiklikler nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 21.03.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17643, Karar No: 2012/19972, Tarih: 07.06.2012

**9. Hukuk Dairesi         2012/17643 E.  ,  2012/19972 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, fazla çalışma ücreti ile hafta tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Bakanlığın ...Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü emrinde Haymana Kuluçkahane ünitesinde çalıştırıldığını işin özelliği nedeniyle, kuluçka makinelerin de binlerce yumurtanın belli periyotlarla çevrilmesi ve devamlı civciv çıkışının olması nedeniyle aralıksız olarak cumartesi, pazar ve denk gelen bayram günleri de dahil olmak üzere günde 16 saat nöbet tuttuğunu, 2008 yılı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında 3 pazar hafta tatili, 4 cumartesi akdi tatil çalıştığını, bu günlerin tamamının tatil çalışması ve fazla çalışma olduğunu, normal günlerde ise çalışma saati 8 saat olmasına karşın 16 saat çalıştırıldığını, bu sürede 1 saat yemek süresi, bir saatte ara dinlenmesi dışında fiilen en az 14 saat çalıştırıldığını, ileri sürerek fazla çalışma, hafta tatili ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, Kuluçka Ünitesinde çalışması yani kuluçka makinelerinde binlerce yumurtanın belli periyotlarla çevrilmesi ve devamlı civciv çıkışı olması nedeniyle devamlı çalışmasının işinin gereği olduğunu, işin gereği yapılan çalışmada ayrıca fazla mesai ve genel tatil ücreti talep etmesinin yasaya aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, 2008 yılı Kuluçka programı, Nisan- Ağustos 2008 ayları Gece Nöbet Çizelgeleri, davalı işverenlikçe sunulan puantaj cetvelleri ile sabit olduğunu, TİS'nin 29/f maddesinde,"Bu madde hükümlerine göre işçilere yaptırılacak fazla çalışmalar işçinin muvafakati olmaksızın izinle takas edilemez." hükmüne yer verildiği için davacının yazılı muvafakatını içeren bir belge dosyaya sunulmadığından, TİS'nin ilgili hükümleri doğrultusunda yapılan fazla çalışma ve tatil çalışma ücretlerine ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.