muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/22479, Karar No: 2022/5088, Tarih: 31.05.2022

Avrupa Topluluğu Adalet Divanı (ATAD) “Şükran Aydın/Türkiye kararında ise; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13. maddesi uyarınca tecavüz (saldırı/istismarı) iddialarıyla ilgili eksiksiz bir soruşturmanın, bağımsız tıp uzmanlarınca yapılacak pisikolojik muayeneyi de içermesi gerektiğini öncelikle belirtilmiştir.

Öte yandan tanıdık kişiler (akraba, komşu, öğretmen, iş arkadaşı, amir v.b) tarafından gerçekleştirilen cinsel istismar ve saldırı vakalarında, mağdurların bu kişilerle olan geçmiş ilişkileri, yakınlık düzeyleri olay öncesi ilişkilenme biçimleri ve daha sonra mağdur ile aynı çevrede kalmaya devam etmeleri, sebebiyle ivedi biçimde şikayette bulunmamaları mağdurun aleyhine yorumlanmamalıdır. Çünkü bu kişiler hakkında yasal müracaatta bulunma konusunda tereddüt yaşadıkları ve yabancı failler konusunda gösterdikleri kararlılıkları kimi zaman gösteremedikleri bilinen bir gerçeklik olarak kabul edilmiştir.

Yukarıda Yargıtay ve AİHM’since uygulanan kriterlerin ve açıklamaların mevcut davaya soruşturma ve kovuşturma yönünden tatbikine gelince;

Sanığın Bursa Adliyesi PTT Şubesinde Müdür, katılanın da aynı şubede memur olarak çalıştıkları, o sebeple sürekli bir araya geldikleri, katılanın iddiasına göre sanığın zaman zaman "maşallah, çok güzelsin, fıstık gibisin" şeklinde kendisine laf attığı, olayın olduğu gün iş yeri kapısında karşılaştıkları sırada sanığın katılanın kalçasını ellediği ve katılanın karşı çıkması üzerine sanığın "sen benim kızım gibisin" diyerek olayı geçiştirmeye çalıştığı ancak bu olay sonrası katılanın ağlamaya başladığı ve olayı diğer arkadaşlarına anlattığı, son olayın oluş şeklinin dinlenen tanıklara mağdur tarafından hemen aktarıldığı tanıklar ..., ... ve ... tarafından benzer şekilde doğrulandığı gibi o sırada, şifre almak için PTT şubesinde bulunduğu anlaşılan tanık ...'ın da olayı doğruladığı anlaşılmakla katılanın sanığı suçlaması için aralarında başkaca geçmişe dayalı bir husumetin bulunmaması da dikkate alındığında, sanığın olay günü katılana yönelik sarkıntılık suretiyle cinsel saldırı suçunu işlediği sabit olduğundan mahkemenin direnme kararının onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun görüşüne iştirak edilmemiştir.
Yargıtay — Esas No: 2014/4210, Karar No: 2014/20073, Tarih: 08.09.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/4210 E.  ,  2014/20073 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın el atılan bölümünün bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın el atılan bölümünün bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmazın enerji nakil hattı altında kalan kısmına inşaat izni verilmeyeceğinden bu bölümün mülkiyet bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2997, Karar No: 2018/7432, Tarih: 20.06.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/2997 E.  ,  2018/7432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Davanın dayanağını oluşturan suç tutanağı içeriğine göre fidan dikili dava konusu yerin açılmak suretiyle işgal edilmesi nedeniyle 06.01.2010 tarihli suç zabtı düzenlendikten sonra yeniden ağaçlandırıldığı ve bu alanda bulunan yeni dikilmiş fidanların, 2010 yılı mart ayında bir kısmının söküldüğü, bir kısmının ise tepe uçları kopartılarak hayatiyetini yitirdiği hususlarının yazılı bulunması, sanığın savunmasında davanın mükerrer açıldığını, suça konu yere müdahalesinin bulunmadığını beyan etmesi, aynı yere ilişkin düzenlenmiş olan 06.01.2010 tarihli suç tutanağına dayanılarak...(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın Uyap veri tabanından alınan 2010/207 E. 2012/656 K. sayılı gerekçeli kararına göre Orman İdaresi'nin dava konusu yere suç zabıt tarihinden (06.01.2010) sonra fidan dikilmediğini bildirmesi karşısında tutanak mümzilerine 06.01.2010 ile tespit tarihi olan 15.04.2010 tarihleri arasında fidan dikilip dikilmediği, Orman İdaresi'nden suça konu yere belirtilen tarihlerde dikim yapılıp yapılmadığı sorulup gerektiğinde orman mühendisi bilirkişiden ek rapor alındıktan sonra sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2-İşgal ve faydalanma eylemine yönelik hükmün incelenmesinde, hükmün esasını oluşturan kısa kararda sanık hakkında TCK'nın 61. maddesi uyarınca ve suça konu fidan sayısı dikkate alınarak alt sınırdan uzaklaşılarak temel ceza belirlenmesine karşın, gerekçeli kararda alt sınırdan uzaklaşmayı gerektir neden bulunmadığı dikkate alınarak temel cezanın alt sınırdan belirlendiği ibaresinin yazılması sureti ile kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulması,

Kabule göre;

1-Fidan ekim sahasını bozma eylemine yönelik hükmün incelenmesinde, fidan ekim sahasından, fidan yetiştirilmek için hazırlandıktan sonra, ekilen tohumların fide halini almış oldukları yerlerin anlaşılması, suça konu yerin, fidelerin ekim sahalarından sökülerek orman yetiştirmek üzere dikildiği ağaçlandırma alanı (fidan dikim alanı) olması karşısında sanığın eyleminin 6831 sayılı Kanunun 91/1 ve 91/2. maddelerine uyan ve verilen zarar miktarı itibarı ile asgari haddin üzerinde ceza tayinini gerektiren suçu oluşturacağının gözetilmemesi,

2-Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektimiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak, HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 20/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5960, Karar No: 2012/8180, Tarih: 21.11.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/5960 E.  ,  2012/8180 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, mirasçılık belgesinin iptali ve yenisinin verilmesi istemine ilişkindir.

İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere ve hüküm yerinde gösterilen gerekçelere göre mahkemece oluşturulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı ...'ın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 21.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10197, Karar No: 2025/32, Tarih: 06.01.2025

**5. Ceza Dairesi         2024/10197 E.  ,  2025/32 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında; Bursa 14. Ağır Ceza Mahkemesiyle Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile Daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanığın üzerine atılı suçların niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Bursa 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.06.2024 tarih ve 2024/587 Esas, 2024/402 sayılı YETKİSİZLİK Kararının oy birliğiyle KALDIRILMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.01.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15943, Karar No: 2015/33151, Tarih: 16.11.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/15943 E.  ,  2015/33151 K.**

**"İçtihat Metni"**

Ş.. Ç.. vekili avukat Z.. İ.. G.. ile S.. S.., Ş.. S.., Z.. S.., C.. K.., K.. K.. vekili avukat B.. N..C. D..arındaki dava hakkında İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 12/11/2013 tarih ve 2013/27-2013/382 sayılı hükmün Dairenin 05/02/2015 tarih ve 2014/11432-2015/2646 sayılı ilamıyla düzeltilerek onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Temyiz ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında usulün 440. Maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE ve aynı kanunun 442 maddesi hükmünce 250.00 (ikiyüzelli) Lira para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine, 16/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1671, Karar No: 2024/4012, Tarih: 30.05.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/1671 E.  ,  2024/4012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/450 E., 2023/838 K.

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Sapanca Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.02.2016 tarihli ve 2015/468 Esas, 2016/144 Karar sayılı sayılı kararının O yer Cumhuriyet savcısı, Üst Cumhuriyet savcısı ve sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Birleşen) 3. Ceza Dairesinin, 26.10.2020 tarihli ve 2020/5683 Esas, 2020/14524 Karar sayılı kararı ile; Adlî Tıp Kurumundan mağdurun yaralanmasının niteliği hususunda duraksamaya yer

vermeyecek şekilde kesin rapor alınarak sanığın hukukî durumunun tespit ve tayini gerektiği gözetilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulması, kabule göre de mağdurda nazal fraktür olduğu tespit edilmesine rağmen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 87/3. maddesi uyarınca arttırım yapılmadan eksik ceza tayini, haksız tahrikin tartışmasız bırakılması, 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinin yeniden değerlendirilmesi nedenleri ile bozulmasına karar verilmiştir.

2. Sapanca Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.10.2021 tarihli ve 2020/578 Esas, 2021/618 Karar sayılı kararı ile; sanık ... hakkında mağdur ...'e karşı kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86/1, 87/3, 29, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 6 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

3. Sapanca Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.10.2021 tarihli ve 2020/578 Esas, 2021/618 Karar sayılı kararının Cumhuriyet savcısı (aleyhe) ve sanık ... müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 06.04.2023 tarihli ve 2022/9947 Esas, 2023/1698 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 87/3. maddesi gereği cezada 2/12 oranında arttırım yapmak yerine indirim yapılmak suretiyle eksik ceza tayin edilmesi nedenleri ile bozulmasına karar verilmiştir.

3. Sapanca Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.10.2021 tarihli ve 2020/578 Esas, 2021/618 Karar sayılı kararının Cumhuriyet savcısı (aleyhe) ve sanık ... müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 06.04.2023 tarihli ve 2022/9947 Esas, 2023/1698 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 87/3. maddesi gereği cezada 2/12 oranında arttırım yapmak yerine indirim yapılmak suretiyle eksik ceza tayin edilmesi nedenleri ile bozulmasına karar verilmiştir.

4. Sapanca Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.09.2023 tarihli ve 2023/450 Esas, 2023/838 Karar sayılı kararı ile; sanık ... hakkında mağdur ...'e karşı kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86/1, 87/3, 29, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 9 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri özetle; eksik incelemeye, meşru müdafaaya ve tekerrüre ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Mağdur ile sanığın olay tarihinde yol verme meselesi sebebi ile tartışmaları esnasında sanığın mağdura saldırarak yüzüne doğru yumruk atmak sureti ile vurduğu, mağduru basit tıbbî müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaraladığı ve mağdurun burnunda orta (3.) derecede kemik kırığı bulunduğu anlaşılmıştır.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, dosyada mevcut delillerin isabetli şekilde değerlendirildiği, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, dosya kapsamında eksik incelemenin söz konusu olmadığı, suç vasfı nitelendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, meşru savunma koşullarının bulunmadığı, tekerrür hükümlerinin doğru şekilde uygulandığı anlaşıldığından, ileri sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde (2) numaralı paragrafta açıklanan nedenlerle Sapanca Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.09.2023 tarihli ve 2023/450 Esas, 2023/838 Karar sayılı kararında sanık ... tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden sanık ...'un temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

30.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29713, Karar No: 2017/5917, Tarih: 16.05.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/29713 E.  ,  2017/5917 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kötü muamele

HÜKÜMLER : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, kararın niteliği ile suç tarihine göre ve sanığın 11.10.2012 tarihli olay tutanağında, görevlilerce mağdur ...’nin dini içerikli kitap sattığının tespit edildiği ve anne ve babasının bu kitapları kendisine verdiklerini ve satmalarını istediklerini beyan etmesine rağmen mağdur ...’nin vekili eşliğinde alınan kolluk beyanına üstünlük tanınması ve bu beyanında anne ve babasından habersiz olarak kitap sattığını belirtmesi karşısında tebliğnamedeki bozmaya ilişkin görüşe iştirak edilmeyerek dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

Eylemlere ve yükletilen suçlara yönelik katılan ... vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA, 16.05.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/40871, Karar No: 2013/28764, Tarih: 11.11.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/40871 E.  ,  2013/28764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, resmi tatil ve hafta sonu çalışma ücreti ile günlük fazla mesai nedeniyle akşam yemeği ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalılara ait işyerinde çalışmakta iken iş sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak fesh edildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, yemek ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...Ş. vekili, davacının kendi işçileri olmadığını, savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili ise, davacının işe gelmediğini, fazla çalışma yaptığında ücretinin ödendiğini, resmi tatilde ve hafta tatilinde izin yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı işçinin davalılara ait işyerinde belirsiz süreli ve sürekli iş aktine dayalı olarak çalışırken iş aktinin işveren tarafından haksız olarak ve ihbar öneline uyulmaksızın fesh edildiği, davalılar arasında işyeri devri söz konusu olduğu, hafta tatili ile yemek bedeli ücreti alacağının bulunmadığı, fazla mesai ücreti, genel ve resmi tatil ücreti alacağı olduğu, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.