muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/12674, Karar No: 2012/17513, Tarih: 06.11.2012

2- Dava, hava yolu ile taşınması üstlenilen eşyanın, taşıma şartlarına göre muhafaza edilmemesi nedeniyle uğranılan zararın, tahsili istemine ilişkindir.

Varşova Konvansiyonu'nun 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 19. maddesi hükmüne göre taşıyıcı, hava taşımasındaki yolcu, bagaj veya eşyanın gecikmesinden doğan zarardan sorumludur. Varşova- Lahey Protokolü'nün 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 22. maddesine göre yük taşımalarında tazminat davasının sorumluluk sınırlarına bağlı olarak açılabileceği ve bu sorumluluk sınırlarının azami sınırı oluşturduğu, sorumluluk kaynağı ne olursa olsun, bu sınırın aşılamayacağı belirtilmiştir. Somut olayda, taşımanın hava yolu ile yapılması hususunda taraflar arasında anlaşma bulunduğu, taşımanın hava yolu ile gerçekleştiği, taşınan eşyanın taşıma şartlarına göre muhafaza edilmemesi nedeniyle zararının doğduğu sabittir. Ancak, mahkemece tazminat olarak taşınan emtianın ağırlığı dikkate alınarak karar tarihindeki SDR karşılığı davacı sigortacının ödediği miktar hüküm altına alınmıştır. Oysa, Varşova Konvansiyonu’nun Lahey ve 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 22 nci maddesindeki düzenleme, taşıyıcının sorumlu olacağı üst sınırı belirlemektedir. Bu nedenle, davacının gerçek zararının karşılanması gerekeceğinden gerçek zararın belirlenmesiyle anılan Konvansiyonun 22 nci maddesine göre belirlenen zarar miktarının altında kalmakta ise, gerçek zarar miktarının, aksi halde sınırlı olan miktarın hüküm altına alınması gerekmektedir. O halde, gerçek zarar araştırması yapılmadan yazılı şekilde doğrudan doğruya sorumlu olunan üst sınırın karar altına alınması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ...O. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile,kararın davalı ...O. yararına BOZULMASINA, takdir olunan 900.00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 06/11/2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY YAZISI

Mahkemece yapılan araştırma ve tüm dosya kapsamı uyarınca, olayda tam ziyanın gerçekleşmiş olduğu, tam ziya halinde davacının zararının (450.000 € = 315.206,70 £) olduğu, bunun TL karşılığının, gerek davada talep edilen tutarın ve gerekse de Konvansiyon’un 22. maddesinde belirtilen sınırın çok çok üzerinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece gerçek zarar tutarının ve SDR sınırlamasının altında bir rakama hükmedilmesinde bir yanlışlık söz konusu olmayıp eksik araştırmaya ilişen bozma nedenine iştirak edemiyorum.
Yargıtay — Esas No: 2019/2447, Karar No: 2019/6342, Tarih: 14.10.2019

**10. Ceza Dairesi         2019/2447 E.  ,  2019/6342 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adalet Bakanlığının, 23/07/2019 tarihli yazısı ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki kamu davasının düşürülmesine dair Niksar Asliye Ceza Mahkemesinin 30/10/2018 tarihli ve 2018/266 esas, 2018/712 sayılı kararının kanun yararına bozulmasına yönelik talebi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 30/07/2019 tarihli yazı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

A) Konuyla İlgili Bilgiler:

1- Sanık hakkında, 13/01/2016 tarihinde işlediği iddia edilen kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı TCK’nın 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, ayrıca erteleme süresi zarfında tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, tekrar uyuşturucu madde kullanması veya kullanmak için bulundurması halinde erteleme kararının kaldırılarak kamu davası açılacağı hususunda uyarılmasına karar verildiği,

2- Tedbirin infazı sırasında sanığın tedbirinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar ettiği gerekçesiyle erteleme kararı kaldırılarak dava açıldığı,

3- Yapılan yargılama sonucunda, Niksar Asliye Ceza Mahkemesinin 30/10/2018 tarihli ve 2018/266 esas, 2018/712 sayılı kararıyla "… sanık hakkında üzerine atılı suç nedeniyle açılan kamu davasında kovuşturma şartının gerçekleşmediği…" gerekçesiyle, “kamu davasının düşürülmesine” ve “kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında yer alan denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasının sürdürülmesine” karar verildiği, kararın yasa yolu incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

B) Kanun Yararına Bozma Talebi:

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında, "Somut olayda, hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve tedavi ile birlikte denetimli serbestlik tedbirine karar verilen sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 191/4. maddesinde "kovuşturma şartı" olarak düzenlenen "yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etme koşulunun" gerçekleştiği gerekçesiyle kamu davası açıldığı, ancak yapılan yargılama esnasında sanığın yükümlülüklerine aykırı davranmasına ilişkin mazereti Mahkemece haklı görülüp kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu bakımından "kovuşturma şartı" olan "yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etme koşulu" gerçekleşmediğinden bahisle düşme kararı verildiği anlaşılmış ise de,

5237 sayılı Kanunun 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde "Kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ... hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklinde,

5237 sayılı Kanunun 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde "Kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ... hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklinde,

5721 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 223/1. maddesinde, “Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.” ve aynı

maddenin 8. fıkrasında ise, "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde hükümlere yer verildiği,

Bu haliyle, mahkemesince açılan kamu davası hakkında durma kararı verilerek, şüpheli hakkında geçerli tebligat işlemleri yapılarak müracat etmesi halinde denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi, denetimli serbestlik tedbirine uygun davranılmaması halinde yargılamaya devamla işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken, “davanın düşmesine” karar verilmesi yasaya aykırı olduğu gibi, 5271 sayılı Kanunun 223. maddesinde sayılıp davanın esasını çözen karar türlerinden “düşme” kararı ile yargılamanın sonlandırıldığı ve "düşme” kararının sonucu olarak sanığın bütün yükümlülüklerinin ortadan kalkması gerektiği halde, "düşme" kararı verildikten sonra ayrıca “sanık hakkında Niksar Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 17/03/2016 tarihli kararı ile verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine kararında yer alan denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasının sürdürülmesine” karar verilerek infazda tereddüt oluşturacak şekilde hükmün karıştırılmasında isabet görülmemiştir." denilerek, Niksar Asliye Ceza Mahkemesinin 30/10/2018 tarihli ve 2018/266 esas, 2018/712 sayılı kararının bozulması istenmiştir.

C) Konunun Değerlendirilmesi:

TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde, "Kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ... hâlinde, hakkında kamu davası açılır." hükmüne yer verilmiştir.

CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasında, "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." hükmü öngörülmüştür.

CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasında, "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." hükmü öngörülmüştür.

Bu nedenle, dosya kapsamında mevcut delil durumu ve Mahkemenin takdirine göre, TCK’nın 191/4. maddesi uyarınca kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin anlaşılması durumunda Mahkeme tarafından CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasının 2. cümlesi gereğince bu şartın gerçekleşmesini beklemek üzere “davanın durmasına” karar verilmesi gerekirken, “davanın düşmesine” karar verilmesi yasaya aykırı olduğu gibi, CMK’nın 223. maddesinde sayılıp davanın esasını çözen karar türlerinden “düşme” kararı ile yargılamanın sonlandırıldığı ve "düşme” kararının sonucu olarak sanığın bütün yükümlülüklerinin ortadan kalkması gerektiği halde, "düşme" kararı verildikten sonra ayrıca “sanık hakkındaki tedbirin infazının devamına” karar verilerek hüküm karıştırıldığından, kararın infaz kabiliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, somut olayda kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin anlaşılması durumunda Mahkeme tarafından CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasının 2. cümlesi gereğince bu şartın gerçekleşmesini beklemek üzere “davanın durmasına” ve denetimli serbestlik dosyasının infazına devam edilebilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, “kamu davasının düşmesine” karar verilerek davanın esasını çözen bir kararla yargılama sonlandırıldıktan sonra, sanki durma kararı verilmişcesine “sanık hakkındaki tedbirin infazının devamına” karar verilerek hükümde çelişkiye neden olunması ve hükmün karıştırılması yasaya aykırı olduğundan, hükmün karıştırılması halinde Mahkemenin iradesi açık şekilde ortaya çıkmadığı için kazanılmış haktan da söz edilemeyeceğinden kanun yararına bozma talebi bu yönüyle ve değişik gerekçeyle kabul edilmiştir.

D) Karar :

Açıklanan nedenlere göre; kamu davasının düşürülmesine ilişkin Niksar Asliye Ceza Mahkemesinin 30/10/2018 tarihli ve 2018/266 esas, 2018/712 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı Kanunun 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 14.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7066, Karar No: 2011/125, Tarih: 17.01.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/7066 E.  ,  2011/125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 02.04.2009 tarih ve 2009/34-2009/247 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri ile katılan vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline bağlı 6 Bölge Müdürlüğünün ve kurum merkezinin bilgisayar hizmetleri projesinin 02.11.1999 tarihli sözleşme ile dava dışı yüklenici Meteksan A.Ş.ne yaptırıldığını, söz konusu ihale kapsamında Ordu Anadolu Linyit İşletmeleri Bölge Müdürlüğünün hissesine toplam 47.687.929.204.-TL borç isabet ettiğini, anılan bölge müdürlüğünün Yüksek Planlama Kurulu'nun 06.03.1998 tarihli kararı gereğince taraflar arasında imzalanan 21.06.2000 tarihli protokolün 2.maddesi gereğince 01.07.2000 tarihinde geçerli olmak üzere bütün hak ve yükümlülükleri ile birlikte davalıya bağlandığını, davalının yukarıda belirtilen iş bedelini talebe rağmen ödemediğini ileri sürerek, 47.687.929.204 TL’lik alacağın ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar işlemiş 14.244.776.955 TL işlemiş faizi toplam 61.932.706.159.-TL’nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren reeskont oranı (70) üzerinden faiz yürütülmek üzere davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, husumet yöneltilen davalının 05.02.2001 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile üç ayrı İDT olarak teşkilatlandırıldığını ve dava konusu Bölge Müdürlüğü'nün Türkiye Elektrik Üretim A.Ş. ile ilişkilendirildiğini, 23.06.2000 tarihli devir sözleşmesi ile de OAL'nin dava dışı Park Termik Elektrik San.A.Ş.'ne devredildiğini, devir sözleşmesinin 5.10 nci maddesi gereğince dava konusu edilen müddeabihten bu şirketin sorumlu olduğunu, kaldı ki, devir tarihinden önce yapılmış harcamaların müvekkilinden istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda asıl alacağın miktarı konusunda bir çekişme olmadığı, BK.nun 179. maddesi uyarınca davalının sorumlu olduğu, davacının ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizi talep ettiği, ancak davacının son olarak yazdığı 28.05.2001 tarihli yazı ile asıl alacaktan oluşan borcun bu tarih itibariyle ödenmesinin talep edildiği, bu yazının davalı bakımından usulü kazanılmış hak oluşturduğu, dava tarihine kadar %70 oranı üzerinden temerrüt faizi alacağı tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 47.687.92 TL asıl alacak ve 5.213.00 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 52.900.92 TL’nin davalıdan tahsiline, asıl alacağa dava tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri ile katılan vekili temyiz etmiştir.

Kararı, taraf vekilleri ile katılan vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı ile katılan vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ticari işletme devir sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacıya ait Orta Anadolu Linyit İşletmesi’nin 21.06.2000 tarihli protokol uyarınca davalıya devir edildiği, davacının, merkezi ve uyuşmazlık konusu işletmesi dahil olmak üzere toplam 6 işletmesini kapsar şekilde dava dışı firma ile bilgisayar hizmetlerine ilişkin sözleşme imzaladığı, davacının, devir protokolünden sonra bu sözleşme uyarınca davalıya devir edilen işletme payına düşen hizmet bedelini ödediği, rucuan tahsili için işbu davayı açtığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Bozma ilamında da işaret edildiği üzere BK.nun 179 ncu maddesi uyarınca davalı taraf, devir aldığı işletmenin tüm borçlarından sorumludur. Davalı vekili, davacının dava dışı akidi firmaya müvekkiline devir edilen işletme payına düşen miktardan daha fazla ödeme yaptığını, yapılan ödemenin gerçek miktarı yansıtmadığına da savunmuştur. Mahkemece bu savunma üzerinde hiç durulmadan salt ödemelerin varlığı kabul edilerek hüküm kurulmuştur. Oysa, davalı devir aldığı işletmenin gerçek borç durumundan sorumlu olacaktır. Başka bir anlatımla, davacı, ancak davalıya devir edilen işletmenin sorumlu olduğu gerçek borç tutarında rücu edebilecektir. Şayet fazladan ödemesi mevcut ise, bu yön davalıyı bağlamayacaktır. O halde, davacının dava konusu yaptığı alacağın, gerçekten davalı payına düşen hizmet bedeli karşılığı olup olmadığı irdelenmeden, gerektiğinde bu yönde uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulu raporu alınmadan yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı ile katılan vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ile katılan vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 02,80 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalı ve ihbar olunana iadesine, 17.01.2011tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1570, Karar No: 2010/7266, Tarih: 10.05.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/1570 E.  ,  2010/7266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairece 03.05.2010 tarihinde incelenen, aynı mahkemenin bazı dava dosyalarına (Ör:... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/409 Esas-2009/221 Karar, Dairenin:2009/1543 Esas) aynı değerlendirme tarihi itibarıyla (2008 yılı) gelen veri listesindeki biber veriminin bu dosya içerisinde bulunan veri listesindeki biber verimi ile aynı değerleri içermediği anlaşılmıştır.

Mahkemece, her iki dosya içerisinde bulunan veri listesinin birer suretinin İlçe Tarım Müdürlüğüne gönderilerek, biber verimleri arasındaki bu çelişkinin nereden kaynaklandığının sorularak 2008 yılı biber ürününün ve ayrıca 2009 yılı itibariyle münavebeye alınan buğday, kavun, biber ve çilek ürünlerinin sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderine ilişkin veri listesinin dosya içerisine getirtilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13749, Karar No: 2020/2457, Tarih: 18.02.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/13749 E.  ,  2020/2457 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 27/09/2011 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, 25/07/2013 tarihinde muvazzaf askerlik görevi sebebi ile işten ayrıldığını, askerlik vazifesinin sona ermesinden sonra süresi içinde davalı kuruma başvurmasına rağmen işe başlatılmadığını, davalıya iadeli taahhütlü olarak gönderilen başvuru dilekçesini ekte sunduklarını, mağaza sorumlusu olarak görev yapmış olan davacının son aldığı net ücretin 1450,00 TL olduğunu, işe başlatılmayan davacının mağduriyetine sebep verildiğini, ve bu sebeple 3 aydan az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, davacının çalışma saatlerinin 08:00-18:00 saatleri arasında olup çoğu zaman fazla çalışma olduğunu, davacıya fazla çalışma ücreti ve ayrıca kıdem tazminatı ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ile 3 aylık brüt ücret tutarında tazminatın tahsillini talep etmektedir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 27/09/2011 tarihinde işe başladığını, iş akdini muvazaf askerlik nedeni ile 25/07/2013 tarihinde sonlandırması sonrasında yapılan envanter sayımı sonucumda davcının sorumluluğunda bulunan mağazada envanter açıklarının tespit edildiğini, davacının görevini gerektiği gibi yerine getirmediğinden şirketi zarara uğrattığı, tüm bu nedenlerle davacıya kıdem tazminatı ödemesinin gerçekleştirilmediğini, sadakat borcunu ihlal eden davacının askerlik sonrası işe başlatılmasının mümkün olmadığını, kıdem ve kötüniyet tazminatı taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkil şirkette süreklilik kazanmış fazla mesai uygulaması bulunmadığını, denkleştirme uygulaması bulunduğunu, mağaza sorumlusu olarak çalışan davacının fazla çalışma alacağına hak kazanmasının mümkün bulunmadığını, davacıya ödenene ücretin içinde fazla çalışma ücretlerinini de dahil olduğuna dair sözleşme bulunduğunu savunrak davanın reddini talep etmektedir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.