muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/430, Karar No: 2012/3882, Tarih: 12.03.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/430 E.  ,  2012/3882 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili dava dışı ... A.Ş tarafından ithal edilen aracı 07.05.2003 tarihinde davalı şirketten satın aldıklarını, aracın 01.12.2006 tarihli bakım sonrası trafikte seyir halinde iken arıza yaparak yandığını, yangının motor piston kolunun kırılması sonucu meydana geldiğinin anlaşıldığını araçta gizli ayıp olduğunu ve kandırıldıklarını iddia ederek, onarım bedeli 23.941 TL,yeni ruhsat gideri 450 TL, değer kaybı 1.000 TL, semenden tenzil 1.500 TL, taşıma 325.00 TL, kullanamamaktan doğan zarar 27.276,23 TL zararın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, garanti süresinin dolduğunu, arızanın kullanıcı hatasından meydana geldiğini, üretim hatası olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece dava konusu aracın dava dışı ... A.Ş tarafından davacıya satıldığı, davalı şirketin ise servis veren olduğu, bu nedenle husumet tevcih edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu araç 07.05.2003 tarihli fatura ile ... A.Ş tarafından davacıya satılmış daha sonra 05.06.2003 tarihli ticaret sicil gazetesinde yapılan ilan ile ... A.Ş şirket unvanını Eskihisar A.Ş olarak değiştirmiştir.

Mahkemece, işin esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 12.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25698, Karar No: 2015/1168, Tarih: 19.01.2015

**3. Ceza Dairesi         2014/25698 E.  ,  2015/1168 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/145638

MAHKEMESİ : Adana 6. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 12/03/2013

NUMARASI : 2012/915 (E) ve 2013/267 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine; ancak,

1) Olayın olduğu yerin güvenlik kamerası kaydının incelenmesine dair olay tarihli kolluk tutanağında iki kişinin mağduru her iki çalışan şahsın darp ettiğinin kayıtlı olmasına göre; adli emanetteki cd üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, gerekirse duruşma sırasında kayıtlı görüntüler izlenerek hangi sanığın mağduru ne şekilde yaraladığının tespit edilmesi gerekirken; eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2) Kabule göre de;

Sanıkların aşamalarda değişmeyen savunmalarında, eczane sahibi sanık Muharrem'in eczanesinin önüne park eden mağduru uyarması üzerine mağdurun sinirlenerek bir kaç defa eczaneye gelip küfür ettiğini savunmaları karşısında, olay günü nöbetçi eczane olduklarını belirttikleri de gözetilmeden “...olayın trafik düzenleme ve denetleme yetkisi olmayan sanık M.. E..'ın sanık S.. K..'ın aracının parkına müdahalesi ile başladığı” şeklindeki yasal olmayan gerekçe ile sanıklar hakkında TCK'nin 29. maddesinde belirtilen haksız tahrik hükmünün uygulanmaması,

Bozmayı gerektirmiş sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 19.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/33103, Karar No: 2020/3836, Tarih: 12.05.2020

**15. Ceza Dairesi         2017/33103 E.  ,  2020/3836 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : 1- ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçu yönünden, HAGB -nitelikli dolandırıcılık suçu yönünden; TCK.’nın 158/1-f-son, 62, 52/2-4, 53 maddeleri gereğince mahkumiyet

2- Sanık ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçu yönünden; HAGB - nitelikli dolandırıcılık suçu yönünden;TCK.’nın 158/1-f-son,62,52/2-4,53 maddeleri gereğince mahkumiyet

3- Sanık ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçu yönünden; HAGB - nitelikli dolandırıcılık suçu yönünden; TCK.’nın 158/1-f-son,62,52/2-4,53 maddeleri gereğince mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarında sanıkların mahkumiyetine ilişkin hükümler sanık ..., sanık ... müdafii, sanık ... müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ve ...’un katılan ile ticari ilişki içerisinde oldukları, sanıkların aldıkları ürün karşılığında katılana, sanık ...’in boş olarak verdiği Z3599436 seri nolu 15/05/2008 keşide tarihli 2300 TL bedelli çekin sanık ... tarafından yetkisi olmadığı halde doldurarak verdiği, katılan tarafından çek bankaya ibraz edildiğinde çek üzerinde ödemeden men talimatının olması nedeniyle çekin ödenmediği, böylece sanıkların nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin iddia edildiği olayda;

1- Resmi belgede sahtecilik suçu yönünden yapılan temyiz incelmesinde;

5271 sayılı CMK. nun 231/12. maddesi uyarınca itiraza tabi olması ve 5271 sayılı CMK. nın 264. maddesine göre de kanun yolunun ve merciin belirlenmesinde yanılma başvuranın hakkını ortadan kaldırmayacağından, katılan vekilinin istemi itiraz niteliğinde kabul edilerek, itirazın merciince incelenmesi için dosyanın incelenmeksizin iade edilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

2-Sanıklar ... ve ... hakkında bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Sanıkların savunması, katılan beyanı, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre mahkemenin mahkumiyet hükmü ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık ..., sanık ... müdafii, sanık ... müdafiilerinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

3-Sanık ...’in hükümden sonra 20/03/2017 tarihinde öldüğünün UYAP'tan temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1 maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilip verilmeyeceğinin mahkemesince değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3-Sanık ...’in hükümden sonra 20/03/2017 tarihinde öldüğünün UYAP'tan temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1 maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilip verilmeyeceğinin mahkemesince değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ..., sanık ... müdafii, sanık ... müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12/05/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14407, Karar No: 2012/10974, Tarih: 26.04.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/14407 E.  ,  2012/10974 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Silifke 1. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :21.12.2010
Yargıtay — Esas No: 2019/537, Karar No: 2022/573, Tarih: 19.04.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2019/537 E.  ,  2022/573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Erzincan Cumhuriyet Başsavcılığı görevini yürütürken yaptığı bir soruşturma nedeniyle davalılar tarafından yapılan haberler ile asılsız ve çirkin ithamlara maruz bırakıldığını, davalıların 01.09.2009 tarihli haberle müvekkilini okuyucularına karalamaya yönelik yaklaşım sergilediklerini, müvekkilinin kamuoyu nezdinde küçük düşürüldüğünü ve husumete maruz bırakıldığını, mesleki itibarının zedelendiğini ileri sürerek 50.000TL manevi tazminatın yayım tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kararın en yüksek tirajlı üç ulusal gazetede yayımlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalı ...’ın taraf sıfatının bulunmadığını, esasa ilişkin olarak da dava konusu haberde Adalet Bakanlığı müfettişlerinin yürüttüğü soruşturma konularından başka iddiaların davacıya karşı ileri sürülmediğini, haberde kamu yararının bulunduğunu, haberin güncel olduğunu ve davacının kişilik haklarına herhangi bir saldırı içermediğini, basın özgürlüğü sınırları içerisinde kaldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.10.2011 tarihli ve 2010/392 E., 2011/388 K. sayılı kararı ile; yayımlanan haber başlığında davacının illegal savcı olduğunun belirtildiği, henüz karara bağlanmayan soruşturma ve davalardaki iddiaların gerçekmiş gibi kanaat uyandıracak şekilde dile getirildiği, bu durumun davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu gerekçesiyle 5.000TL manevi tazminatın yayın tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 4. Hukuk Dairesince 24.06.2015 tarihli ve 2014/11671 E., 2015/8466 K. sayılı kararı ile; “….Dava konusu, "Adalet Bakanlığı müfettişleri, Ergenekon'da inceleme kapsamına alınınca İsmailağa Cemaati'ni hedef alan Erzincan Cumhuriyet Başsavcısının Usulsüzlüklerini ortaya çıkardı. Savcı ..., 16 ili kapsayan soruşturmayı tam 2 yıl bakanlıktan gizledi. Cihaner, İllegal soruşturmayı teamüllere aykırı olarak kendisi yürüttü. Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının yetkilerini gaspetti...." şeklindeki ifadelerin yer aldığı haberin davacının Erzincan Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yaptığı sırada yürüttüğü bir kısım soruşturmalarda usulsüzlük yaptığı iddiasıyla hakkında Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından başlatılan soruşturma nedeniyle müfettiş raporuna atıf yapılmak suretiyle yapıldığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, dava konusu haberin yayın tarihinde görünür gerçeğe uygun bulunduğu, basın özgürlüğü sınırları içinde kaldığı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ifade özgürlüğünün demokratik bir toplumun temelini oluşturduğu, toplumu sarsan ve şoka uğratan fikirler açısından da geçerli bulunduğu görüşü ile haberin okuyucunun ilgisini çekmesi için çarpıcı bir başlığın kullanıldığı hususu gözönüne alındığında hukuka aykırılıktan ve davacının kişilik haklarına saldırıdan söz edilemez.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek dava ve birleşen davalardaki istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir…” gerekçesiyle bozma nedenine göre sair yönler incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

9. Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.12.2016 tarihli ve 2016/234 E., 2016/317 K. sayılı kararı ile; önceki karar gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davaya konu gazetenin 01.09.2009 tarihli sayısında yayımlanan davacı ile ilgili haber içeriğinin yayın tarihinde görünür gerçekliğe uygun olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının kişilik haklarına saldırının bulunup bulunmadığı; diğer bir ifadeyle, davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

13. Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu, tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan, acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar manevi tazminat verilebilecek bazı olguları özel olarak düzenlemiştir.

14. Bunlar kişilik değerlerinin zedelenmesi [Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 24], isme saldırı (TMK m. 26), nişan bozulması (TMK m. 121), evlenmenin butlanı (TMK m. 158/2), boşanma (TMK m. 174/2) bedensel zarar ve ölüme neden olma [818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) m. 47, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 56] durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesi (BK m. 49, TBK m. 58) olarak sıralanabilir.

15. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ile 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi diğer yasal düzenlemelere nazaran daha kapsamlıdır.

16. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde;

“Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hakimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.

Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.” düzenlemesi mevcuttur.

17. Dava konusu yayımın yapıldığı ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nın 49. maddesinde ise;

“Şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namıyla bir miktar para ödenmesini dava edebilir.

Hakim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken, tarafların sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate alır.

Hakim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir tazmin sureti ikame veya ilave edebileceği gibi tecavüzü kınayan bir karar vermekle yetinebilir ve bu kararın basın yolu ile ilanına da hükmedebilir.” hükümleri yer almaktadır.

18. Türk Medeni Kanunu’nun 24. ve Borçlar Kanunu’nun 49. maddelerinde belirlenen kişisel haklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir.

19. Görüldüğü üzere BK'nın 49. maddesi gereğince kişilik hakları zarara uğrayanların manevi tazminat isteme hakları vardır.

20. Bu genel açıklamalardan sonra uluslararası metinlerde ifade özgürlüğünün nasıl yer aldığının da incelenmesinde yarar bulunmaktadır:

19. Görüldüğü üzere BK'nın 49. maddesi gereğince kişilik hakları zarara uğrayanların manevi tazminat isteme hakları vardır.

20. Bu genel açıklamalardan sonra uluslararası metinlerde ifade özgürlüğünün nasıl yer aldığının da incelenmesinde yarar bulunmaktadır:

21. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 90. maddesinin son fıkrası; “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.” hükmünü içermektedir. Bu durumda, mahkemelerce önlerine gelen uyuşmazlıklarda usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar ile iç hukukun birlikte yorumlanması ve uygulanması gerekmektedir.

22. Hâl böyle olunca, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS/Sözleşme) konunun nasıl düzenlendiğinin ve Sözleşme'nin uygulanmasını sağlayan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM/Mahkeme) kararlarının incelenmesi yerinde olacaktır.

23. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “İfade özgürlüğü” başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrası; “Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Bu hak, kamu makamlarının müdahalesi olmaksızın ve ülke sınırları gözetilmeksizin, kanaat özgürlüğünü ve haber ve görüş alma ve de verme özgürlüğünü de kapsar. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine tabi tutmalarına engel değildir.” hükmünü içermekte olup hangi hâllerde ifade özgürlüğünün sınırlandırılabileceği de aynı maddenin 2. fıkrasında düzenlenmiştir.

24. İfade özgürlüğü demokratik bir toplumun en önemli temellerinden birisi olup, toplumsal ilerlemenin ve her bireyin gelişiminin başlıca koşullarından birini teşkil etmektedir. AİHS'nin 10. maddesinin ikinci fıkrası saklı kalmak koşuluyla, ifade özgürlüğü yalnızca iyi karşılanan ya da zararsız veya önemsiz olduğu düşünülen değil, aynı zamanda kırıcı, hoş karşılanmayan ya da kaygı uyandıran “bilgiler” ya da “düşünceler” için de geçerlidir. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri olup, bunlar olmaksızın "demokratik toplum" olmaz (Handyside/Birleşik Krallık, Başvuru No: 5493/72, 07.12.1976, parag. 49).

25. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesinde benimsenen ifade özgürlüğü bu şekilde olmakla birlikte, yine de dar bir yorum gerektiren istisnalar içermektedir ve bu hakkı kısıtlama ihtiyacının ikna edici bir biçimde ortaya konması gerekmektedir (Pakdemirli/Türkiye kararı, Başvuru No: 35839/97, 22.02.2005).

25. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesinde benimsenen ifade özgürlüğü bu şekilde olmakla birlikte, yine de dar bir yorum gerektiren istisnalar içermektedir ve bu hakkı kısıtlama ihtiyacının ikna edici bir biçimde ortaya konması gerekmektedir (Pakdemirli/Türkiye kararı, Başvuru No: 35839/97, 22.02.2005).

26. İfade özgürlüğü geniş bir şekilde yorumlanmakta ise de, sınırsız olmadığı da Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. fıkrasında belirtilmiştir. Burada çözülmesi gereken temel sorun ifade özgürlüğü ile kişilik haklarına yönelik saldırı arasındaki sınırın hangi ölçütlere göre saptanacağıdır.

27. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne gelen uyuşmazlıklarda yapılan müdahalenin ifade özgürlüğünü ihlal edip etmediğini aşağıdaki kriterleri uygulayarak tespit etmektedir:

i. Müdahalelerin yasayla öngörülmesi:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “yasayla öngörülme” ifadesinin, ilk olarak, itiraz konusunun iç hukukta bir dayanağı olması gerektiğini hatırlatır. Ancak söz konusu ifade hukukî normların ilgili kişinin erişiminde olmasını, sonuçlarının öngörülebilmesini ve hukukun üstünlüğü ilkesine uygun olmasını gerektiren kanun niteliğine de atıfta bulunmaktadır (Association Ekin/Fransa, Başvuru No: 39288/98; Ürper ve diğerleri/Türkiye kararı, Başvuru No: 14526/07, 14747/07, 15022/07, 15737/07, 36137/07, 47245/07, 50371/07, 50372/07 ve 54637/07, 20.10.2009).

ii. Müdahalelerin meşru bir amaç izleyip izlemediği:

Sözleşme’nin 10/2. maddesine göre, “… bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlâkın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir.”

Görüldüğü üzere yasayla düzenlemek şartıyla ve “başkalarının şöhret ve haklarının korunması” amacıyla ifade özgürlüğünün sınırlandırılabileceği kabul edilmekte olup sınırlama haklı olsa bile, bu kez sınırlamanın orantılılığı gündeme gelecektir (bkz. sınırlamanın orantısızlığı konusunda Pakdemirli/Türkiye kararı). Kişilik hakkının korunması ile ifade özgürlüğü arasındaki dengeyi iyi sağlamak gerekmektedir. Özellikle siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin kişilik hakları ve şöhretleri söz konusu olduğunda bu dengede ifade özgürlüğünün ağır bastığı konusunda kuşku bulunmamaktadır. Diğer bir deyişle, terazide bir yanda siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin kişilik hakları, diğer yanda ifade özgürlüğü bulunduğu durumlarda, tercihin daha çok ifade özgürlüğünden yana kullanıldığı söylenebilir (Doğru, Osman/ Nalbant, Atilla: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Açıklama ve Önemli Kararlar, C. 2, Ankara 2013, s. 232).

iii. Müdahalelerin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı: