muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18367, Karar No: 2017/2427, Tarih: 20.03.2017

FSEK sistemine göre, hak sahibinin açıkça kullanımına izin vermediği bir hakka asla izin verdiği kabul edilemez. Bu itibarla, hak sahibinin yayın kuruluşuna eser, icra veya yapımın radyo-TV kuruluşu tarafından yapılacak yayın ile umuma iletimine izin verilmiş olması; umuma açık mahallerde yapılacak vasıtalı temsili hiçbir şekilde kapsamına almaz. Nitekim FSEK’in 41. maddesi açıkça “umuma açık mahalde temsil edilen yayın içeriğinde eser, icra veya yapımların bulunması durumunda; yayın kuruluşuyla birlikte eser sahibinin (FSEK md. 24); icracı sanatçıların (md. 80/I, 1, A, 2.) ve yapımcıların da (md. 80/I, 1, B., 80/I, 2.) 52. maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alacağı” kuralına yer vermiştir. Hak sahiplerinin tümünden önceden izin alınmadan yayınların umuma açık mahallerde gösterilmesine FSEK sistemi izin vermemektedir.

Belirtilen genel ilkenin uygulanmasında “adil kullanım” bulunup bulunmadığı da somut olayın şartlarına göre denetlenmelidir. Nitekim Avrupa Topluluğu Adalet Divanı (ATAD) 15 Mart 2012 tarihli Società Consortile Fonografici (SCF)/ Marco Del Corso kararında bir diş hekimi muayenehanesinde müzik yayını yapılmasına ilişkin olarak “bu hizmetin sağlanmasının müşterilerin seçimi üzerinde bir etkiye sahip olup olmadığı” ve “bu eylem ile ek bir yarar elde edilip edilmediği” ölçütlerini uygulamıştır. ATAD mesleki ekonomik faaliyet yapan özel diş hekiminin işyerinde müzik yayını yapılmasının fonogram yapımcılarına ücret isteme hakkı vermeyeceğine karar vermiştir (Kararın tam metni için bkz: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62010CJ0135:EN:HTML).

Açıklanan temel ilkeler çerçevesinde eser, icra veya yapımları içeren bir yayının otel, kafe, restoran, eğlence yerleri gibi müzik yayınının ticari işletmenin faaliyetinin esaslı ve vazgeçilmez bir unsuru olduğu umuma açık mahallerde izlenmesi veya dinlenmesinin sağlanması suretiyle yeni bir dinleyici veya izleyici kitlesine (yeni bir umuma) sunulması yani vasıtalı temsili FSEK’in 24, 80/I, 1, A, 2, 80/I, 1, B., 80/I, 2, 41 ve 52. maddelerinin getirdiği ilkeler çerçevesinde hak sahiplerinden önceden yazılı izin alınmasına bağlıdır. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de kararlarında belirtilen şekilde önceden hak sahiplerinden izin alınması gerektiğine içtihat etmiştir (Bkz. 11. HD. 21.06.2004, 2003/12916, 2004/6868 K. Aynı yönde bkz. 04.12.2006 tarih ve 2005/12086 E., 2006/ 12635). Bu itibarla bir eseri, icrayı veya fonogramı hak sahibi kişilerin yazılı iznini almaksızın –Radyo-TV yayını vasıtasıyla da olsa cafe, bar, restoran gibi müzik yayınının esaslı bir unsuru olan ticari işletmelerde vasıtalı olarak temsile konu ederek ek bir yarar elde etme fiilinin FSEK’in 71/I,1. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı kuşkusuzdur.

Açıklanan gerekçelerle sanığın fiilinin FSEK’in 71/I,1. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı düşüncesiyle Sayın Çoğunluğun kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2019/2341, Karar No: 2019/7137, Tarih: 11.11.2019

**10. Ceza Dairesi         2019/2341 E.  ,  2019/7137 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adalet Bakanlığının, 29/05/2019 tarihli yazısı ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki kamu davasının düşürülmesine dair İstanbul Anadolu 61. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2018 tarihli ve 2016/224 esas, 2018/1093 sayılı kararının kanun yararına bozulmasına yönelik talebi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 11/06/2019 tarihli yazı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

A) Konuyla İlgili Bilgiler:

1- Sanık hakkında, 14/12/2014 tarihinde işlediği iddia edilen kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı 05/02/2015 tarihinde TCK’nın 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, ayrıca erteleme süresi zarfında tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, tekrar uyuşturucu madde kullanması veya kullanmak için bulundurması halinde erteleme kararının kaldırılarak kamu davası açılacağı hususunda uyarılmasına karar verildiği,

2- Uyarılı ilk başvuru davetiyesi tebliğine rağmen sanığın Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne müracaat etmemesi üzerine 22/04/2015 tarihinde tedbir dosyasının kaydı kapatılarak Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulduğu, Cumhuriyet Başsavcılığınca sanığa tedbire uymama konusundaki mazeretlerini bildirmesi için davetiye gönderildiği, ancak sanığın bu davetiye tebliğine rağmen de gelmemesi üzerine sanığın tedbirinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar ettiği gerekçesiyle erteleme kararı kaldırılarak 15/03/2016 tarihli iddianameyle dava açıldığı,

Ayrıca sanığın 17/02/2016 tarihinde işlediği iddia edilen kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı yapılan soruşturma sonucunda, bu eylemin ilk suçtan verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının ihlali olduğu belirtilerek 25/10/2016 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bununla birlikte ilk suça ilişkin olarak kamu davası açılmış olduğu için bu dosyanın da delil ve ihbar olmak üzere ilk suça ilişkin dava dosyasına gönderildiği,

3- Yapılan yargılama sonucunda, İstanbul Anadolu 61. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2018 tarihli ve 2016/224 esas, 2018/1093 sayılı kararıyla "… sanığa bir kez davetiye gönderildiği ve ısrarın oluşmadığı…" gerekçesiyle, 14/12/2014 tarihli ilk suça ilişkin “kamu davasının düşürülmesine” ayrıca “17/02/2016 tarihli ikinci suç bakımından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve açılmış bir dava bulunmadığından bu suça ilişkin bir karar verilmesinin mümkün olmadığı” gerekçesiyle “17/02/2016 tarihli suça ilişkin olarak suç duyurusunda bulunulmasına” karar verildiği, hükmün yasa yolu incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

B) Kanun Yararına Bozma Talebi:

Anlaşılmıştır.

B) Kanun Yararına Bozma Talebi:

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında, "5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesinde "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir.", 191/3. maddesinde "Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır." ve 191/4-a maddesinde "Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,...hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklinde düzenlemeler yer aldığı, yine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. maddesinde "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklindeki hükme nazaran, Mahkemece kovuşturma şartının henüz gerçekleşmediği kanaatine varılması durumunda, Yargıtay 20. Ceza Dairesinin 14/09/2015 tarihli ve 2015/8259 esas, 2015/3572 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8-2. cümle maddesi uyarınca durma kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilerek, İstanbul Anadolu 61. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2018 tarihli ve 2016/224 esas, 2018/1093 sayılı kararının bozulması istenmiştir.

C) Konunun Değerlendirilmesi:

TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde, "Kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ... hâlinde, hakkında kamu davası açılır. " hükmüne yer verilmiştir.

CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasında, "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." hükmü öngörülmüştür.

CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasında, "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." hükmü öngörülmüştür.

Bu nedenle, dosya kapsamında mevcut delil durumu ve Mahkemenin takdirine göre, TCK’nın 191/4. maddesi uyarınca kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin anlaşılması durumunda Mahkeme tarafından CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasının 2. cümlesi gereğince bu şartın gerçekleşmesini beklemek üzere “davanın durmasına” karar verilmesi gerekirken, “davanın düşmesine” karar verilmesinin yasaya aykırı olduğu, ayrıca somut olayda Mahkemece “düşme” kararı verildiği halde esasen Mahkemenin gerçek iradesinin “durma” kararı vermek olduğunu gösterebilecek “yargılama konusu olan 14/12/2014 tarihli ilk suça ilişkin tedbirin devam edilmesine” ilişkin bir karar da verilmediği, düşme kararı verildikten sonra yapılan suç duyurusunun 17/02/2016 tarihli ikinci suça ilişkin olduğu anlaşıldığından hükümde çelişki de bulunmadığı ve 14/12/2014 tarihli ilk suça ilişkin olarak verilmiş olan düşme kararının kazanılmış hak oluşturduğu anlaşılmış olup, sanık lehine verilmiş olan ve davanın esasını çözen bu karardan dolayı yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere, hukuka aykırılığa işaret edilerek, kanun yararına bozma talebi kabul edilmiştir.

D) Karar :

Açıklanan nedenlere göre; kamu davasının düşürülmesine dair İstanbul Anadolu 61. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2018 tarihli ve 2016/224 esas, 2018/1093 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası ile 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca, aleyhe sonuç doğurmamak ve yeniden yargılama yapılmamak üzere BOZULMASINA, gerekli işlemin yapılması için dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 11.11.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6476, Karar No: 2021/11575, Tarih: 18.10.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/6476 E.  ,  2021/11575 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava dilekçesinde, davalının site sakinlerinin ortak kullanımına ait konut ana giriş katı ile altındaki kapıcı dairesini kendi kişisel kullanımı için kapattığını, sitenin ortak açık alınında ise jenaratör ve üstüne çıkma teras yaptırdığı, ayrıca site yönetiminin onayını almadan 2 bloktan oluşan sitenin köşe konutunu rengini değiştirilerek siteden bağımsız gibi isimlendirilmiş ve etrafını duvar ve demirlerle çevirerek haricen numaralandırıldığı,davalı tarafından yapılan belediyenin tasdikli onaylı projeye aykırı imalatın KMK'nın 33. maddesi gereğince hakim müdahalesi ile projeye uygun, eski hale getirilmesi istenilmiştir.

Mahkemece Davanın KABULÜ ile İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi, Kavaklı Mah. 170 ada, 22 parsel, ..... bağımsız bölüm nolu taşınmazlardaki Mahkememizin 3.ek raporunda belirtili yeşil kalemle ve fotoğraflarla gösterili zemin kattaki merdiven ve merdiven giriş holü dışında kalan tüm alandaki katın çevresini saran kolonlar haricindeki duvar kapı ve pencerelerin yıkılırak projesinde olduğu gibi açık hale etirilmesi için davalıya 1 aylık süre verilmesine, Bu hususun davalı tarafından yerine getirilmediği takdirde davacıya bu giderimi yapması için yetki verilmesine, bu giderim için yapacağı harcamanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükmün davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin 2018/2217 Esas - 2021/500 Karar sayılı ilamı ile davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.Hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2017/8880, Karar No: 2018/16576, Tarih: 01.10.2018

**8. Hukuk Dairesi         2017/8880 E.  ,  2018/16576 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

li

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davacı ...'in .................. Vakfı'nın tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespiti istenilmiş; mahkemece, vakfın mütevellisi olduğu gerekçesi ile davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilebilmesi için, öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti mahkemeye, 5737 sayılı ...... Kanunu’nun 6. maddesi gereğince atama (tevcih) ise davalı idareye ait bir görev olduğundan; halen tevliyetin dolu olması böyle bir dava açılmasına ve tespit kararı verilmesine engel teşkil etmez. Zira davacının bu şekilde bir tespit kararı alması halinde doğrudan vakıf yönetimine atanmayacağı ancak tevliyetin ölüm, azil, istifa vs. gibi nedenlerden boşalması halinde ...... Genel Müdürlüğüne başvurabileceği, böylelikle emek ve zamandan tasarrufu sebebiyle önceden böyle bir davayı açmasında hukuki yararı bulunmaktadır. Bir başka açıdan da bu hallerde mülhak vakfın uzun süre emaneten yönetilmesi önlenebilecektir.

Davacı, kesinleşen ...... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/244 Esas ve 2001/719 Karar sayılı mahkeme kararı ile dava konusu vakfın evladı olduğu tespit edilmiş olduğundan vakfeden ile soybağı yöntemince ispatlanmıştır.

Davaya konu Mülhak Mehmet (Sokullu) Paşa Vakfı'na ait 572 numaralı defterin 27. sayfa ve 20. sırasında kayıtlı Evâhir-i Zi'l-Hicce 981 H. (22 Nisan 1574 M.) tarihli vakfiyeye göre tevliyet "...evkaf-ı meşruhati'l evsafın tevliyeti kebirleri ciğer köşeleri olan ebna'i kiram ve mehadimi izamlarının zükuruna ve ebna'i ebnalarına ve ebna'i ebna'i ebnalarına ve ebna'i ebna'i ebnalarının aslahına neslen ba'de neslin fer'an isre aslin meşruta olup..." şeklinde yani nesiller boyu erkek evladın erkek evladının aslahına şart kılındığı, ekber erkek evlat şartının bulunmadığı, buna göre vakfın mevcut mütevellisinin bulunmasının tevliyete ehil evlat kararı verilmesine engel olmadığı da dikkate alınarak davacının diğer erkek vakıf evlatlarına nazaran aslah olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi ve 1086 sayılı HUMK'nin 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nin 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 01.10.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/35839, Karar No: 2014/37363, Tarih: 08.12.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/35839 E.  ,  2014/37363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı vekili, davacı işçinin fark ücret alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 30.06.2014 gün ve 2012/17208 Esas, 2014/22305 Karar sayılı kararı ile “Dosya içeriğine göre davacı işçinin 5747 sayılı yasa kapsamında kapatılan belediyeden devir ile 01.04.2009 tarihinde davalı ... başkanlığına devren geldiği, kapatılan belediye işyerinde toplu iş sözleşmesinin tarafı olan Belediye İş Sendikası’na üye olup devir tarihinde kök ücretinin yüksek olduğu, davacının bu kök ücretle devirden sonra davalıya ait işyerinde uygulanmakta olan ve 15.02.2009-14.02.2012 yürürlük tarihli Belediye İş Sendikasının taraf olduğu Toplu İş Sözleşmesinden yararlanmak için dayanışma aidatı kesilmesini talep ettiği, yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesinde devir ile gelen işçilerle ilgili ücretlerin indirilmesi konusunda bir düzenleme olmadığı halde davalı ... Encümen Kararı ile davacının kök ücretini diğer nakille gelen işçilerle birlikte düşürdüğü ve bu tespit edilen ücrete göre TİS zamları ve sosyal haklarının ödenmesi gerektiğine karar verdiği, kararın uygulandığı, ancak davacıya yazılı bildirim yapılmadığı gibi yazılı muvafakatinin de alınmadığı, Toplu İş Sözleşmesi ile veya sendika ile sonradan sözleşmenin tadili yönünde bir protokol olmadığına göre tek taraflı bu indirimin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 62, 22 ve 5216 sayılı kanunun ek 2. Maddelerine aykırı olduğu, bunun aynı zamanda ücretten indirim yapılması ilkesi ve eşitliğin ve iyileştirmenin işletme ve işyeri gerekleri yok ise daha yüksek ücret alan işçiler düzeyinde sağlanması yönündeki Dairemiz uygulamasına uygun olmadığı, davacının uzun süre aynı indirilmiş ücreti almaya devam etmesinin ücretten indirimi kabul ettiği anlamına gelmeyeceği, zira ortada açıkça hukuka aykırı bir işlem bulunduğu, davacının fark ücret alacağı hesabına ilişkin bilirkişi hesap raporu bir değerlendirmeye tabi tutularak hüküm altına alınması gerekirken, yazılı gerekçe ile reddinin hatalı olduğu” gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, “devirden bir süre önce devrolan belediyece ücretin belli bir miktara yükseltilmesinden sonra devir sonrası devralan belediyenin encümen kararı ile Toplu İş Sözleşmesi uygulanan iş yerinde TİS hükümlerini uygulayarak bu işçilerin ücretlerinin de diğer işçilerin ücretlerine indirilmesine karar vermiş olmasının, davalı ... aleyhine değerlendirilmemesi gerektiği, bu kapsamda oluşan ücret rejimi doğrultusunda uzun süre aynı ücreti almaya devam eden davacının başka bir kuruma geçtikten sonra yeniden ücret farkı alacağı talebinde bulunamayacağı” gerekçesi ile bozmaya karşı direnilmiştir.

Direnme kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6352 sayılı kanunun 40. maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ikinci maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla dosya için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizin “Dosya içeriğine göre davacı işçinin 5747 sayılı yasa kapsamında kapatılan belediyeden devir ile 01.04.2009 tarihinde davalı ... başkanlığına devren geldiği, kapatılan belediye işyerinde toplu iş sözleşmesinin tarafı olan Belediye İş Sendikası’na üye olup devir tarihinde kök ücretinin yüksek olduğu, davacının bu kök ücretle devirden sonra davalıya ait işyerinde uygulanmakta olan ve 15.02.2009-14.02.2012 yürürlük tarihli Belediye İş Sendikasının taraf olduğu Toplu İş Sözleşmesinden yararlanmak için dayanışma aidatı kesilmesini talep ettiği, yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesinde devir ile gelen işçilerle ilgili ücretlerin indirilmesi konusunda bir düzenleme olmadığı halde davalı ... Encümen Kararı ile davacının kök ücretini diğer nakille gelen işçilerle birlikte düşürdüğü ve bu tespit edilen ücrete göre TİS zamları ve sosyal haklarının ödenmesi gerektiğine karar verdiği, kararın uygulandığı, ancak davacıya yazılı bildirim yapılmadığı gibi yazılı muvafakatinin de alınmadığı, Toplu İş Sözleşmesi ile veya sendika ile sonradan sözleşmenin tadili yönünde bir protokol olmadığına göre tek taraflı bu indirimin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 62, 22 ve 5216 sayılı kanunun ek 2. Maddelerine aykırı olduğu, bunun aynı zamanda ücretten indirim yapılması ilkesi ve eşitliğin ve iyileştirmenin işletme ve işyeri gerekleri yok ise daha yüksek ücret alan işçiler düzeyinde sağlanması yönündeki Dairemiz uygulamasına uygun olmadığı, davacının uzun süre aynı indirilmiş ücreti almaya devam etmesinin ücretten indirimi kabul ettiği anlamına gelmeyeceği, zira ortada açıkça hukuka aykırı bir işlem bulunduğu, davacının fark ücret alacağı hesabına ilişkin bilirkişi hesap raporu bir değerlendirmeye tabi tutularak hüküm altına alınması gerekirken, yazılı gerekçe ile reddinin hatalı olduğu” gerekçesi ile verdiği bozma kararı usul ve yasaya uygun olup direnmenin yerinde olmadığı anlaşıldığından, temyiz incelemesinin yapılmak üzere dosyanın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ek ikinci maddesi uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na GÖNDERİLMESİNE, 08.12.2014 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18196, Karar No: 2018/3110, Tarih: 31.05.2018

**19. Hukuk Dairesi         2016/18196 E.  ,  2018/3110 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı şirket ile 279 adet otobüsün alımı için anlaşma sağlandığını, davalı şirketin otobüsleri süresinde teslim etmediğini, sözleşme gereği davalı şirketin gecikme cezasını ödemesi gerektiğinin ihtar edildiğini bu ihtara rağmen ödenmeyen 4.605.033,78 TL lik faturaya dayalı gecikme cezasının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının istediği gecikme cezasının çok yüksek tutarda olduğunu, bu talebin hukuki dayanaktan yoksun olduğu gibi aynı zamanda yeniden üretime başlamakta olan davalı şirketin varlığını da tehdit eder mahiyette olduğunu, davacı idarenin ciddi tutardaki teminat mektubunu nakde çevirdiğini ve oluşan oluşmayan tüm zararlarını zaten fazlasıyla telafi ettiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olduğu , personelinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olduğu, tacir olmadığı gerekçesiyle, davanın görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davaları; mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer yasalarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır. Somut olayda her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.