muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/12219, Karar No: 2010/15103, Tarih: 02.12.2010

67) Osmanlı Devletinde 1858 (1274) tarihinde Arazi Kanunnamesinin yürürlüğe girmesinden önce arazilerin hukuksal durumu, padişah iradesi ve bu iradelere dayanan fetvalarla düzenlenmiştir. O dönemde miri (mülkiyeti devlete ait) ve mülk (özel mülkiyete konu) arazi olmak üzere iki tür arazi bulunmaktaydı. (Prof. Dr. Köprülü Toprak Hukuku 1958) İşte bu sebepledir ki, dava konusu çiftlikler yukarıda 8. bentte yazılı 1794 (1208) tarihli mülkname-i humayun (padişah iradesi Kanun) ile Padişah 3. Selim tarafından "Menteşe Sancağı eski mütesellimi el-Hacı Ebubekir'in iken, bu kişinin ölümünden sonra Padişahın fermanı ile Devlet Hazinesine (Darphane) devir edilen ve Darphane tarafından idare edilmekte olan Çiftlikler emlak ve diğer ilaveleriyle birlikte Validem ... Hazretlerine İhsanım olmuştur, kendisine mülknamesi verilsin diye verdiğim ferman üzerine, Baş muhasebeci kalemindeki defter suretine de kaydedilen Çiftlikler, diğer emlak ve bütün ilaveleri, menfaatleri gelirleri ile birlikte Validem Sultanın, Sahih mülkü ve helal hakkı olmuştur. Mülküne aldığı bu yerleri, ister sadaka olarak versin, isterse satsın veya değiştirsin, dilerse hibe veya tescil (vakıf) etsin..." şeklindeki ferman (kanun) ile mülk arazi (özel mülk) olarak verildiği anlaşılmaktadır.

68) Teknik anlamda ve toprak hukuku konusunda düzenlenen ilk temel yasa olan ve 1856 (1274) tarihinde yürürlüğe konulan Arazi Kanunnamesinin 1. maddesi arazileri memluk (mülk), miri (emriye), vakıf (evkufe) metruk ve mevat olmak üzere beş bölüme ayırmıştır.

Memluk (mülk) arazi, özel mülkiyet kapsamına giren arazidir ve şer'i hükümlere bağlıdır. Arazi Kanunnamesinin ikinci maddesine göre, köy ve kasabaların sınırları içinde bulunan arsalar ile bunların kenarında olup da, yüzölçümü yarım dönümü geçmeyen tetümmeyi sükna denilen yerler ile, miri araziden ayrılıp, Padişah iradesi ile satılan veya verilen arazilerde mülk arazi niteliğini kazanmaktadır. İşte 1794 (1208) tarihli mülknameye konu olan çiftlikler bu tür arazi, yani mülk arazidir. Eski hukukumuzda mülk olan yerler için hak kazandırıcı zamanaşımı müessesesi kabul edilmemiştir. (İhsan Özmen, Eski ve Yeni Hukukumuzda Gayrimenkul Mevzuatı s.199)

Sözü edilen çiftlik arazileri, Arazi Kanununun 1858 (1274) tarihinde yürürlüğe girmesinden önce de El-Hacı Ebubekir'e ait mülk arazi iken, bu kişinin ölümüyle Padişah fermanı ile Darphane tarafından idare edilmeye başlanmış ve 1794 (1208) tarihli padişahın mülkname-i humayunu ile yine memluk (mülk) arazi) olarak annesi Mihrişah Sultana vermiştir.

-Miri arazi Devlete ait olan arazidir. Devlet bu araziden yararlanma hakkını süresiz olarak kişilere muaccele denilen ve arazinin değerine göre alınan bir miktar para karşılığında devir etmekteydi.

-Vakıf arazi (arazii mevkufe); Vakıf, İslam Hukuku müessesesidir. Vakıf mal, kamu malı, vakıf ise kamu tüzel kişiliğidir. Kural olarak mülk arazi vakfedilebilirdi.

Arazi Kanunnamesinin 4. maddesi vakıfları, sahih ve gayri sahih olmak üzere ikiye ayırmaktadır.

-Miri arazi Devlete ait olan arazidir. Devlet bu araziden yararlanma hakkını süresiz olarak kişilere muaccele denilen ve arazinin değerine göre alınan bir miktar para karşılığında devir etmekteydi.

-Vakıf arazi (arazii mevkufe); Vakıf, İslam Hukuku müessesesidir. Vakıf mal, kamu malı, vakıf ise kamu tüzel kişiliğidir. Kural olarak mülk arazi vakfedilebilirdi.

Arazi Kanunnamesinin 4. maddesi vakıfları, sahih ve gayri sahih olmak üzere ikiye ayırmaktadır.

Sahih Vakıflar, vakfedilen arazinin kuru mülkiyetinin (rekabesinin) ve tüm tasarruf haklarının, yani mülkiyet hakkının Vakfa devir edilmesini gerektiren vakıflardır. 2762 Sayılı Vakıflar Yasası, sahih vakıf türlerinden olan mukaatalı ve icareteynli vakıfları tasfiye etmiştir.

-43-

2010/12219-15103

Arazi Kanunnamesinin 4/1. maddesinde, arazi-i memluke (mülk arazi)den tahsis edilerek şer'i usullere göre sahih vakıf kurulacağını ve mülk (memluk) araziler ile sahih vakıflarda Arazi Kanunnamesi hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Bu nedenle, mülk arazilerde ve sahih vakıflarda 1858 (1274) tarihli Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddeleri hükümleri uygulanamaz.

Sahih olmayan vakıflar, Arazi Kanunnamesinin 4/2. maddesinde yazılı olan padişahlar tarafından kurulan, yada padişahın izniyle başkaları tarafından mir-i arazi (devlete ait) üzerinde meydana getirilen vakıflardır. Bu tür vakıflarda, vakfedilen arazinin kuru mülkiyeti, (rekabesi) devlet üzerinde kalmaya devam eder. İşte Arazi Kanunnamesi hükümleri, kişilerin tasarrufunda bulunan tapulu mir'i arazi ile gayri sahih vakıflarda uygulanacaktır. (Ali Himmet Berki, Vakıflar 1953, Prof. Dr. Bülent Köprülü Toprak Hukuku 1958 ve A. Nusret Ozanalp Tapulama Kanunu Şerhi 1971 ve 1976),

69) Osmanlı Devletinde, taşınmaz malların türlerine göre mülk edinilmesi, yararlanma hakkına sahip olunması, bu hakların sözleşmelerle devri, miras yoluyla intikali kabul edilmektedir. Ancak 1847 (1263) tarihine kadar meydana gelen hakları (intikalleri, satışları) belli edecek düzenli bir sicil kuruluşu bulunmamaktadır. Bu amaçla ilk defa 1847 (1263) yılında çıkartılan bir padişah iradesiyle, sadece miri araziyi kapsamına alan tapu kuruluşunun temeli atılmıştır.

69) Osmanlı Devletinde, taşınmaz malların türlerine göre mülk edinilmesi, yararlanma hakkına sahip olunması, bu hakların sözleşmelerle devri, miras yoluyla intikali kabul edilmektedir. Ancak 1847 (1263) tarihine kadar meydana gelen hakları (intikalleri, satışları) belli edecek düzenli bir sicil kuruluşu bulunmamaktadır. Bu amaçla ilk defa 1847 (1263) yılında çıkartılan bir padişah iradesiyle, sadece miri araziyi kapsamına alan tapu kuruluşunun temeli atılmıştır.

Mülk (özel mülk) arazilere ilişkin işlemler ise şer-i mahkemelerde görülmekte, vakıf taşınmazlara ilişkin işlemler vakıf mütevellileri tarafından yapılmaktaydı. 1874 (1290) tarihinde yürürlüğe konulan Emlak-ı Sırfa Tüzüğü ile mülk taşınmazlarında tapuya kaydı ve hak sahiplerine tapu senedi verilmesi kabul edilmiştir. 1875 (1291) tarihli yönetmelikle, Vakıf taşınmazlara ilişkin işlemlerin de tapu idareleri tarafından yapılması ve hak sahiplerine tapu senedi verilmesi kabul edilmiş ve o tarihe kadar Vakıflar İdaresi tarafındadan tutulmakta olan defterler Tapu İdaresine devir edilmiş, sadece sahih olmayan Mazbut vakıfların bir türü olan müstesna vakıflara (Hacı Bektaş-ı Veli, Mevlana, Abdulkadir Geylani gibi büyük din adamlarının meydana getirdiği vakıflar) ilişkin işlemler mütevellilerine bırakılmış ve 5 Nisan 1913 (1329) tarihli Emvali Gayrimenkullenin Tasarrufu Hakkındaki Kanunla, müstesna vakıfların işlemleri de tapu idaresine devir edilmiştir. (Fikri Gürzumar, Tapu ve Kadastro Külliyatı Muamele ve İzahatı 1953)

İşte bu nedenle, 1794 (1208) tarihli padişahın mülk-nam-i humayunu (fermanı) ile Valide ...'a mülk arazi olarak verilen çiftlikler, sadece miri (devlete ait) araziler için yürürlüğe konulan 1847 (1263) tarihli ferman gereğince, o tarihte tapuya kayıt edilmemiş, 9. bentte izah edildiği gibi 1847 (1263), 1848, 1864/1280) tarihlerinde mutasarruf olan kişiler Temessük Defterlerine kayıt edilmeye devam edilerek, yine bu tarihlerde mutasarruflarına Temessük Kayıtları verilmiş, 1875 (1291) yılında mülk ve sahih vakıf arazilerinin tapuya tescili amacıyla yürürlüğe konulan yönetmelik (Emlak-ı Sırfa Tüzüğü) hükümlerine göre, o tarihe kadar Vakıf İdaresinde bulunan Vakfa ait kayıtlar ile temessük belgeleri tapu idaresine devir edilerek ilk defa Safer 1291 (Mart 1290) tarihinde D.9, V.18, 19, 20 numaralarda tapuya tescil edilmiştir. Bu tarihten 6 yıl sonra 28 Safer 1881 (1297) tarihinde Şura-yı Devlet (Danıştay) (yukarıda 11. bentte yazılı), 1794 (1208) tarihli mülkname, 1795 (1209) tarihli vakıf senedi, 1847 (1263), 1849 (1263), 1864 (1280) tarihli Temessük Defter kayıtları ile ...1291 (Mart 1290) tarihli tapu kayıtlarını inceleyerek, çiftliklerin mülk araziden tahsis edilen sahih vakıf olduğuna".... çiftlikler dahilindeki bu arazileri çiftlik mutasarruflarından kiralayan şahıslara her nasılsa verilmiş bulunan tapu senetlerinin iptal edilmesine" karar vermiştir. Yukarıda belirtilen bilirkişi raporları ile o tarihlerde yürürlükte bulunan yasal mevzuat ve 28 Safer 1881 (1297) tarihli Danıştay mazbatası (kararı) ...-...-...-maa ... çiftliklerinin mülk araziden tahsis edildiğini ve bu çiftlik arazilerine ilişkin ... Vakfının da ... Vakıf olduğunu göstermektedir.

-44-

2010/12219-15103

1858 (1274) TARİHLİ ARAZİ KANUNNAMESİ, ... VAKIFLAR VE MÜLK (MEMLUK) ARAZİLERDE (bu yasanın 4. maddesi gereğince) UYGULANAMAZ VE BU TÜR TAŞINMAZLAR ZAMANAŞIMI ZİLYETLİĞİ İLE KAZANILAMAZ

KONU İLE İLGİLİ BAZI YARGITAY KARARLARI VE BİLİMSEL GÖRÜŞLER

70- a) 04.03.1959 gün 1959/2-19 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı hükmüne göre "Tapuda mutasarrıfı üzeirnde kayıtlı ve belli bir vakfın icareteyni malı olduğu, tapu sicilinden anlaşılan taşınmazın mutasarrıfı yirmi sene önce ölmüş olsa dahi, taşınmaz vakfına kalacağından, bu tür yerler zilyetlik yoluyla kazanılamaz."

b) "Süresinde tapu idaresine devir edilmiş vakıf defterinde yazılı taşınmazlara ait kayıtlar, tapu kaydı niteliğini taşır ve dolayısıyla tapuda kayıtlı yer zilyetlikle kazanılamaz." (7.H.D. 02.12.1965, 1965/6965-5950 sk. ... 1971 İç No: 128) Somut olayda vakıf defterleri Safer 1291 (Mart 1290) tarihinde ve süresinde tapu idaresine devir edilip tapuya tescil edilmiştir.

c) "Mülk türünden olan taşınmazlarda hakkı karar (Arazi Kanunnamesi md. 78) Cereyan etmeyeceği için tasarruf yönünden tanık dinlenmesine gerek yoktur." (H.G.K. 02.11.1966, 8/608-282 sk. ... 1971 iç No: 208)

c) "Mülk türünden olan taşınmazlarda hakkı karar (Arazi Kanunnamesi md. 78) Cereyan etmeyeceği için tasarruf yönünden tanık dinlenmesine gerek yoktur." (H.G.K. 02.11.1966, 8/608-282 sk. ... 1971 iç No: 208)

d) "Dayanılan Mart 1291 (1875) tarihli tapu kaydı emlak tapusudur. Medeni Kanundan önce mer-i olan hükümlere göre emlakta "hakkı karar" söz konusu olmadığı gibi, zilyetlikle iktisap da mümkün bulunmamaktadır." (7.H.D. 13.12.1971-1971/6328-8047 sk. ... 1976 İç. No: 196)

e) "Davada zilyetliğe dayananların, dava konusu yere 40-50 seneden beri zilyet ettikleri iddiası, mahalli bilirkişilerce doğrulanmışsa da, gayrimenkullerin mülk arazi niteliğinde olmasına ve Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinden önce mülk arazide hakkı karar (Arazi Kanunnamesi md. 20 ve 78 zilyetlik) hükümleri uygulanamayacağına göre, zilyetliğe değer verilemez." (7. H.D. 10.03.1967, 1966/7119-1959 ... 1971 İç no: 223)

f) "Medeni Kanundan önce yürürlükte bulunan Arazi Kanunnamesinin 78. maddesinde, sadece miri ve (gayri sahih) vakıf arazide, zamanaşımı ile hak kazanma müessesesi kabul edilmiştir. Eski hukukta hakkı karar diye adlandırılan müesseseye göre miri yada (gayri sahih) vakıf araziyi on yıl ziraat ve tasarruf etmiş olmak, (Hakkı karardan) tapu senedi alınmasına imkan vermekteydi." (... 1976 s. 394-395)

g) "Dava konusu toprak miri topraklardandır. Arazi Kanunnamesinin 78. maddesi "Hakkı Karar" yoluyla kişilerin yararlanma hakkını kabul etmiştir." (H.G.K. 01.04.1964-5/140-249 sk. ... 1976 İç no: 219)

h) "Medeni Kanundan önceki hükümlere göre "mülk" türünden taşınmazlar kazandırıcı zamanaşım yoluyla iktisap olunamaz." (7.H.D. 07.05.1970-1970/2146-2852 sk. ...-1976 İç No: 248) (İ. ... a.g.e.s.199)

ı) "Zilyetliğe dayanan kişi yararına hak doğabilmesi için, zilyetliğin 1316 (1900) yılından başlayıp 10 yıl süre ile devam etmesi zorunludur. Mahkemece, sözleri hükme dayanak yapılan tanık 1309 (1893) doğumlu olup, 1316 (1900) yılında 7 yaşındadır. 1973 yılında beyanı alınan tanığın aradan bu kadar uzun bir süre geçmesinden sonra zilyetliğin başlangıcını yıl olarak belirtmesi, olayların doğal akışına aykırıdır. Mahkemenin böyle bir tanığın sözlerine dayanarak tescile karar vermesi isabetsizdir. Kaldı ki; "hakkı karar" müessesesi Arazi Kanunnamesinin 78. maddesinde yer almış ve koşulları 7 Şubat 1296 (1860) günlü "Tapu Senetleri Hakkında Talimat"ın sekizinci bendinde gösterilmiştir. Bu bent hükümlerine göre "hakkı karar"ın koşuları intikal, başkasından

-45-

2010/12219-15103

teferruğ yada arazinin teffiz ve ihalesine izinli olanlardan tefeffüzün den ibarettir. Bu koşulların dışında ayrıca 10 yıl nizasız tasarrufun varlığı da zorunludur. Olayda bu koşulların varlığı dahi iddia ve ispat edilmemiştir." (7.H.D. 12.03.1975, 1623/1436 s.k. Ozanalp 1976 İç. No: 256)

-45-

2010/12219-15103

teferruğ yada arazinin teffiz ve ihalesine izinli olanlardan tefeffüzün den ibarettir. Bu koşulların dışında ayrıca 10 yıl nizasız tasarrufun varlığı da zorunludur. Olayda bu koşulların varlığı dahi iddia ve ispat edilmemiştir." (7.H.D. 12.03.1975, 1623/1436 s.k. Ozanalp 1976 İç. No: 256)

Bu İçtihatda kabul edilen ilkeye göre, somut olayda davaya konu yer, ister miri arazi, isterse miri araziden tahsis edilen gayri sahih vakıf arazisi olarak kabul edilsin, diğer üç koşul yani, 7 Şaban 1276 (1860) günlü "Tapu Senetleri Hakkındaki Talimatın 8. maddesinde sayılan intikal, başkasında devir alma, yani teferruğ, devletçe yetkili kılınmış kişi yada merciden zilyetliği ele geçirme yani tefeffüz, koşulları bulunmadığı için Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddeleri hükmü Medeni Kanun yürürlüğe girdiği tarihden önce malik gibi 10 yıl zilyetliği bulunan kişi yararına yine de uygulanamayacaktır. Ozanalp 1976 baskılı kitabının 391. sayfasında Tahşiyeli Sicili Kavanin 1341/1343 adlı eser ile Anayasa Mahkemesinin 19.06.1968 gün 1968/25 sayılı kararına yollamada bulunarak bu görüşlerin aynen 9 Eylül 1328 (1912), 29 Nisan 1330 (1914) ve 22 Temmuz 1331 (1915) tarihli Yargıtay Kararlarında da kabul edildiğini yazmaktadır.

k) "Arazi Kanunnamesinin 78. maddesinde yer alan "hakkı karar" ancak "miri araziler" için geçerli olup, bu tür arazilerde yararlanma hakkı, tapu kayıt maliklerine ve rekabesi de Devlete aittir." (7. H.D. 21.02.1985 - 1985/14481-2111 Y.K.D. Eylül 1985)

l) "Bir vakıf malın zilyetlikle mülk edinilip edinilemeyeceği; vakfın türüne, zilyetlik tarihine, kişinin o taşınmazın vakıf malı olduğunu bilip bilmediğine, zilyetliğin malik sıfatıyla olup olmadığına ve dolayısıyla zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğine bağlıdır.

Tapu kaydı yanında, aynı değeri taşıyan evkaf idareleri, şeriye mahkemeleri ve evvelce mütevellilerce tutulan ve daha sonra Tapu İdarelerine aktarılan defterlerde kayıtlı vakıf taşınmazlarının da zilyetlikle mülk edinilemeyeceği kuşkusuzdur. Ancak, mülkiyeti Hazineye ait olan miri arazinin gelirleri (öşür ve rüsumatı) vakfedilmek suretiyle oluşturulmuş "tahsisat nevinden vakıf" niteliğini taşıyan vakfiyelerin kapsamında kalan taşınmazlar yönünden (koşulları varsa), mülk edinme imkanı varsa da, bir taşınmazın vakıf malı olduğunu bilen kişinin malik sıfatıyla zilyetliğinden söz edilemez." (1. H.D. 28.11.1996-1996/13901-14381 sk. Y.K.D. Nisan 1997)

m) "Sahih Vakıf türünden olan mukataalı ve icareteynli vakıflarda kuru mülkiyet vakfa ait iken, tasarruf hakkı mutasarrıfına bırakılmıştır. Tasarruf hakkı vakfedilen gayri sahih vakıflarda ise kuru mülkiyet Hazinede (Beytülmalda) kalmıştır. Tapu (tasarruf) maliki 20 yıl önce ölse dahi, Tapulu vakıf taşınmazların mülkiyeti ilgilisine (zilyedine) geçmez. Tapulu vakıf taşınmazlar hakkında zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşmesine ve Vakıflar Kanununun 41. maddesinin uygulanmasına olanak yoktur.

Bu ilkeler 04.03.1959 gün 1959/2-14 sayılı İnançları Birleştirme Kararında da vurgulanmıştır. Tapu kaydı yanında aynı değeri taşıyan Evkaf İdareleri, Şer'iye mahkemeleri ve müevellilerce tutulan ve daha sonra Tapu İdarelerine aktarılan defterlerde kayıtlı vakıf taşınmazlarında, zilyetlikle, mülk edinilemeyeceği kuşkusuzdur. Ancak mülkiyeti Hazineye ait olan arazinin (miri arazinin öşür ve rüsumatı) gelirleri vakfedilmek suretiyle oluşturulmuş, "tahsisat nevinden vakıf" niteliğinde olan vakfiyenin kapsamında kalan taşınmaz yada taşınmazlar yönünden mülk edinme imkanı vardır. 13.07.1967 tarih 903 Sayılı Yasa ile T.M.Y.'nın 81/B maddesine eklenen hükümle, vakıf malların zilyetlikle mülk edinme yolu kapatılmıştır. Eski vakıflar, bir malın başka bir kimsenin mülkiyetine geçmemesini temin etmek amacıyla oluşturulan toplumumuzca büyük önem ve değer verilen, bu nedenle herkesçe, en azından

-46-

2010/12219-15103

yöre halkınca bilinen kuruluşlardır. Zilyetlikle mülk edinme koşullarının ilki ise zilyetliğin malik gibi kurulması ve devam etmesidir. Bir taşınmazın vakıf malı olduğunu bilen bir kimsenin, malik sıfatıyla zilyetliğinden söz edilemez.

Bir vakıf malın zilyetlikle mülk edinilip edinilmeyeceği, vakfın türüne, zilyetlik tarihine, kişinin o taşınmazın vakıf malı olduğunu bilip bilmediğine, zilyetliğin malik sıfatıyla olup olmadığına ve dolayısıyla zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğine bağlı olduğundan, bu yönler üzerinde önemle durulup, bir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturmalıdır. Vakıflar Genel Müdürlüğünce " ... Yaylasını kapsayan ... Piri ... Vakfının 947 (1540), 954 (1547) tarihli vakfiyelerin 646 Nolu müstakil defterin 1 ila 4 sırasında kayıtlı mülhak vakıf olduğu, mütevellisiz kalması nedeniyle mazbuta alındığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ise "mülkiyete ait defterlerin 1263 (1847) yılından itibaren tutulmaya başlanılması nedeniyle bu tarihten önce kurulan vakıfların tapuya tescilinin olmadığı" bildirilmiştir. Emsal dosyalarda alınan bilirkişi raporlarında, vakfiyenin tapu hükmünde bulunduğu ve vakfa ait taşınmazların icareteynli vakıf türünden ve vakfın da sahih vakıf olduğu açıklamıştır.... Bu güçlü deliller karşısında bilirkişilerin, sahih vakıflardan olmadığı yolundaki raporlarına itibar etme olanağı yoktur.... Yapılan uygulamada çekişmeli taşınmazların vakfiyenin sınırları içerisinde kaldığı, vakfedilen taşınmazlar arasında sayıldığı da anlaşılmaktadır. Vakıflar İdaresinin davası kabul edilmelidir." (1. H.D. 19.07.2002 gün 2002/173-1634 sk.)

n) Arazi Kanunun 78. maddesinde, istisnai olarak Devlete ait mahlül (boş) arazilerin zamanaşımı yolu ile edinilebileceği (iktisabı) kabul edilmiştir. Çünkü "mülk arazide" hakk-ı karar söz konusu olmazdı... Arazi Kanunun 20 ve 78. maddeleri arasında önemli fark vardır. 78. maddede zamanaşımına engel olan özür sebepleri olmadığı halde, 20. maddede özür sebeleri vardır. 78. maddede "geçecek on yılın sonunda zilyede tapu senedi verileceği" belirtildiği halde, 20. madde "geçecek on yılın sonunda sadece davanın dinlenemeyeceği" kabul edilmiştir. 78. madde mahlül (boş) arazideki zamanaşımını düzenlemiş, 20. madde ise, şahısların tasarrufunda bulunan araziler (miri arazi) için düzenlenmiştir. Bu nedenle, 20. maddedeki özür sebepleri 78. maddede sayılmamıştır. 20. madde kişilere 78. madde ise, devlete karşı zamanaşımını düzenlemiştir. .... Sahih vakıf türünden olan mukataalı ve icareteynli vakıflarda kuru mülkiyet hakkı vakfa, tasarrufu hakkı mutasarrıfına bırakılmıştır. Tasarruf hakkı vakfedilen gayri sahih vakıflarda ise kuru mülkiyet Hazinede (Beytulmalde) kalmıştır..... Tapulu vakıf taşınmazlar hakkında zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşmesine ve Vakıflar Kanununun 41. maddesinin uygulanmasına olanak yoktur... (... -Vakıflar Hukuku ve Mevzuatı-2008, S..103 ve devamı)

o) "1274 (1858) tarihli Arazi Kanununda sözü edilen (mera, yaylak ve kışlaklar dışında) miri arazi rejimi, Medeni Yasa hükümlerine aykırı olması nedeniyle 29 Mayıs 1926 gün 864 sayılı Uygulama Yasasının 43. maddesi ile 4 Ekim 1926 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Dr. ..., Miri Arazi ve Bu Arazinin Mülk Haline Dönüşmesi-1969" Aynı görüşün, Prof. ...'nin dosyadaki 30.03.2004 tarihli raporu ile de doğrulanmaktadır.

ADLARINA TESCİL KARARI VERİLENLERİN DELİLLERİ

71) ... (...) Köyü 157 sayılı parsele ait, kadastro mahkemesinin 1988/49 (Dairenin 2010/12219) sayılı dosyasında zilyetlik iddiası ile tescil davası açan davacı H.. Y..'ın vergi kaydı ya da başka herhangi bir yazılı delili bulunmamaktadır. 1982 yılında Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/217 sayılı dosyasında açılan ve daha sonra görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine aktarılan bu davada, pilot dosya olarak belirlenen ... Köyü 74 sayılı parsele ait mahkemenin 1996/11 sayılı ve ... (...) Köyü 804 sayılı parsele ait 1974/9 (bozma

-47-

2010/12219-15103

-47-

2010/12219-15103

kararından sonra 2004/6) sayılı dava dosyalarının sonucu uzun süre beklenilmiş ve bundan sonra 26.03.2003 tarihinde Karacaköyü 157 sayılı parselde yapılan keşifte fen, orman, jeolog ve ziraat bilirkişileri huzuruyla (yerel bilirkişi dinlenilmeden) sadece adına tescil kararı verilen H.. Y..'ın 1930 doğumlu ... isimli zilyet tanığı dinlenmiştir. Davacı zilyet tanığı ... beyanında özetle: "kendisi 14-15 yaşlarında iken (1944-1945 yılları) dava konusu 157 sayılı parseli ...'ın zilyetliğinde gördüğünü, bu kişinin traktör kazası sonucu öldüğünü, mirasçıları arasında yapılan paylaşım sonucu oğlu davacı H.. Y..'a düştüğünü, ...'un ve oğlu davacı ...'in zilyetliğinin çekişmesiz aralıksız bu güne kadar devam ettiğini, ... Efendilerin adlarını duymadığını, 1942 yılında Ordu için öşür toplanıp başka bir zaman toplanmadığını" bildirmiş, Ziraat Mühendisi ... 31.03.2003 günlü raporunda "157 sayılı parsel üzerinde bir ahır ve kuyu bulunup tarım arazisi olarak kullanıldığını, güneydoğu köşesinde 5 adet 50 yaşlarında çam ağacı olduğunu, ieolog bilirkişi ... 06.04.2003 günlü raporunda "parselin doğusunda 4-5 adet çam ağacı olduğunu, kuzeydeki dereye tecavüz bulunmadığını" Orman Mühendisi ... 25.04.2003 günlü raporunda "yörede 1967 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunda 178 -179 OSN'ların parselin güney doğusundan geçip parsele sınır olduğunu, davaya konu ... Köyü 157 sayılı parselin orman sınırı dışında ve orman sayılmayan tarım arazisi olduğunu" iade kararı üzerine verdiği 14.01.2010 günlü raporda ise "memleket haritaları ile kadastro paftasının çakıştırılmasında çakışma hataları ve kaymalar olduğunu" bildirmiş, eklediği haritalarda ... ... Mahallesinde olan 157 sayılı parselin güney bölümünü 1959 tarihli memleket haritasında orman alanında göstermiş, fen bilirkişi ... 07.05.2003 günlü raporda daha önce pilot dosya olarak keşif yapılan kadastro mahkemesinin ... Köyü 74 sayılı parsele ait 1996/11 ve ... (...) 804 sayılı parsele ait 1974/9 (halen 2004/6) sayılı dosyasında haritacı profösörler tarafından düzenlenen 20.02.2001 tarihli haritalara göre dava konusu 157 sayılı parselin 1/25.000 ve 1/100000 ölçekli haritalardaki yerlerine göre ... ve ... Çiftliğinin sınırları içinde kaldığını" bildirmişlerdir.

DOSYA İÇİNDEKİ BİLGİ VE BELGELERİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE