muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4280, Karar No: 2024/5955, Tarih: 20.05.2024

**5. Ceza Dairesi         2024/4280 E.  ,  2024/5955 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hakaret suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında; Bakırköy 30. Asliye Ceza Mahkemesiyle Tekirdağ 7. Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Yetki uyuşmazlığının 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleriyle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 25. ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan ve yargı çevreleri belirlenen bölge adliye mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden sonraya ait olmasına ve anılan Kanun'un 37/2. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinin görevleri arasında "Yargı çevresi içerisinde bulunan adli yargı ilk derece ceza mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek" hususunun da bulunmasına göre;

Aynı bölge adliye mahkemesi yargı çevresinde bulunan Bakırköy 30. Asliye Ceza Mahkemesiyle Tekirdağ 7. Asliye Ceza Mahkemesi arasında meydana gelen olumsuz yetki uyuşmazlığının çözüm yeri 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca ortak yüksek görevli İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairesi olduğundan Dairemizin oy birliğiyle GÖREVSİZLİĞİNE,

Dava dosyasının mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16494, Karar No: 2014/34985, Tarih: 03.11.2014

**3. Ceza Dairesi         2014/16494 E.  ,  2014/34985 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/248568

MAHKEMESİ : Turgutlu 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/05/2012

NUMARASI : 2009/144 (E) ve 2012/411 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1)Sanık S.. hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

UYAP sisteminden alınan güncel nüfus kayıt örneğine göre, M.. B.. ve G.. oğlu 22/04/1984 doğumlu, .... TC kimlik nolu sanık S.. T..'nun hüküm tarihinden sonra 03/05/2013 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında, bu durumun mahallinden araştırılması suretiyle sanık hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK’nin 64/1. maddesi gereğince düşürülmesine karar verilmesi gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2)Sanık H.. hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Müştekinin yaralanmasına ilişkin Turgutlu Devlet Hastanesi Acil servisinde düzenlenen 05/02/2009 tarih .... nolu raporda ''burun ucuna doğru uzanan çizik tarzı kesi, sol üst dudak üzerinde sıyrık'' ibaresi bulunduğu, sabit iz yönünden KBB veya cildiye uzmanı tarafından kati raporun düzenleneceğinin belirtildiği, C.. B.. Üniversitesi Adli Tıp Uzmanı tarafından düzenlenen 01/11/2010 tarih ve 2010/... nolu raporda ise ''yüzdeki yaralanmanın sabit ize neden olmadığının'' belirtildiğinin ve yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilip giderilemeyeceğine dair bir ibare olmadığının anlaşılması karşısında, müştekinin yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilip giderilemeyeceğine dair kati rapor aldırılmadan sanık hakkında TCK'nin 86/1 maddesi gereğince hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 03.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6751, Karar No: 2015/367, Tarih: 14.01.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/6751 E.  ,  2015/367 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, görevi ihmal

HÜKÜM : Beraat, mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi,nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için,eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu

kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

Sanık ...'ın İhsangazi ilçesinde orman işletme şefi; sanık ...'in ise, orman muhafaza memuru olarak görev yaptıkları, sanık ...'ın hektar başına 200 TL birim fiyat ile 106-108-121 ve 127 numaralı bölmelerde yapılacak rehabilitasyon çalışması işini sanık ...'e tevdii ettiği, işin bitim tarihinde sanık ...'in işi tamamladığını söylemesi üzerine sanıklar .. ve ..'nin söz konusu alanlarda herhangi bir tespit işlemi yapmaksızın hakediş belgesini düzenledikleri, hakediş değeri olan 10.211,25 TL'nin sanık ...'in hesabına ödendiği ancak sanık ... tarafından kendisine tevdi edilen alanlarda çalışma yapılmadığının belirlendiği, bu suretle sanıklar ... ve ...'in görevi ihmal suçunu, sanık ...'in ise kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda;

1- Sanıklar ... ve ... hakkında görevi ihmal suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

1- Sanıklar ... ve ... hakkında görevi ihmal suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanık beyanları, bilirkişi raporu, tutanaklar ve tüm dosya kapsamına göre, sanıkların mahkumiyetine yönelik kabulde isabetsizlik görülmemiş, sanıkların içeriği sahte olan belge düzenleme konusunda kasıtlarını ortaya koyan delil bulunmadığı anlaşılmakla, sanıkların tutanağı düzenlerken kasıtları bulunduğunu ve bu nedenle TCK'nın 257/1 maddesinde belirtilen görevi kötüye kullanma suçunun tartışılması gerektiğini belirterek bozma isteyen tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2-Sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan beraat kararına yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanığın ifadesinde, kendisine tevdi edilen alanlarda çalışma yapmadığını beyan ettiği, suça konu 10.211,25 TL'nin sanığın hesabına ödendiği ve sanık tarafından paranın kullanıldığı, sanığın çalışma yapmış gibi beyanda bulunarak haksız menfaat temin ettiği sanık ikrarı, tutanaklar ve tüm

dosya kapsamından anlaşılmakla, sanığın üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçundan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı gerekçeyle beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8651, Karar No: 2013/8025, Tarih: 22.04.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/8651 E.  ,  2013/8025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen .../01/2012 tarih ve 2011/77-2012/1 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı-karşı davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı adına tescilli "..." ibareli markanın ayırdedici nitelik yoksunluğundan ve coğrafi kaynak belirtmesinden mutlak red nedenleri içinde kaldığını, marka olma niteliği taşımadığını, kimsenin tekeline bırakılamayacağını ileri sürerek davalı adına tescilli 2005-31981 sayılı markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili markasının ayırdedicilik niteliğinin bulunduğunu, yer isimlerinin mutlak red nedenleri içerisinde yer aldığının kabulü halinde davacı adına kayıtlı ve sadece yer isimlerinden ibaret bir çok markanın da terkin edilmesi gerekeceğini savunarak davanın reddini istemiştir. Ayrıca karşı davaları ile, davacının "... Serisi" adı altında üretim faaliyetine giriştiğini, bu hususun müvekkilinin markasına tecavüz eder nitelikte olduğunu ileri sürerek davacı yanca üretim ve pazarlama konusu edilen "... Serisi" adlı üretim ve tanıtım faaliyetlerinin sona erdirilmesini, mevcut ürünlerin toplanmasını talep ve dava etmiştir.

Karşı davalı vekili, müvekkilinin salt "..." ibaresini içeren ürün üretmediğini, tanınmış markası "Yeni Rakı"ya ait sınırlı sayıda, ... cam işçiliğine atıfta bulunulduğu bir şişe serisinin tasarlandığını, bu seriye "... Serisi" adının verildiğini, ürünlerde "..." ibaresinin yer almadığını, marka hakkına bir tecavüzün bulunmadığını savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, coğrafi kaynak belirten terimlerin mutlak ret sebebi olup marka olarak tescil edilemeyeceği, ürün orada üretilmediği ve o yörenin kendine has suyu, ham maddeleri kullanılarak elde edilmediğinden halkın yanılabileceği, davaya konu tescilin herhangi bir ek sözcük ya da şekil olmaksızın yapıldığı, asıl dosya davalısına ait markanın davalı-karşı davacı marka sahibi açısından bir ayırt edicilik kazanmadığı, hükümsüzlük koşullarının gerçekleştiği, davacı-karşı davalının kampanyasındaki "..." sözcük kullanımlarının hukuka uygunluk arz ettiği, davacı - karşı .

davalının kampanya ve tanıtımındaki kullanımının dolaylı olarak yöresel bir cam işçiliği olgusuna gönderme yaptığı, "... Cam İşçiliği" ve “... serisi” şeklindeki göndermelerin ortak bir kültürel değerle ilgili olup, reklam kampanyası içinde konu edildiği, geçerli bir karşı davacı markası tescilinden de söz edilemeyeceği gerekçeleriyle asıl davanın kabulüne, 2005/31981 nolu davalı adına kayıtlı markanın hükümsüzlüğüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davalı- karşı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı-karşı davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı-karşı davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,... TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı-karşı davacıdan alınmasına, 22.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10821, Karar No: 2025/2061, Tarih: 17.02.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/10821 E.  ,  2025/2061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2252 E., 2023/2261 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/413 E., 2023/121 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar vermek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69.maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve hayati önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından Sağlık Uygulama Tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Bölge Adliye Mahkemesince, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir hale gelmesi için, talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 fazdan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta guruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.