muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2984, Karar No: 2020/21084, Tarih: 23.12.2020

**4. Ceza Dairesi         2020/2984 E.  ,  2020/21084 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hakaret, tehdit ve taksirle ölüme neden olma suçlarından şüpheliler ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/10/2019 tarihli ve 2019/65879 soruşturma, 2019/87640 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 04/12/2019 tarihli ve 2019/5003 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İstem yazısında; "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müştekinin eşi ...'in şüphelilere verdiği borcun ödenmemesi üzerine bunalıma girerek intihar etmesi neticesinde ölmesinde şüphelilerin kusurunun olduğu, ilgili borcun şüpheliler tarafından müştekiye ödenmediği ve şüpheliler tarafından müştekiye hakaret ve tehdit eylemleri gerçekleştirildiği iddiaları üzerine başlatılan soruşturma kapsamında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca daha önce aynı konularla ilgili soruşturma (2017/102452, 2017/97938 ve 2017/97939 soruşturma sayılı dosyalar) yürütüldüğünden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, taksirle ölüme neden olma suçundan verilen kararın yerinde olduğunun değerlendirildiği, ancak hakaret ve tehdit suçları yönünden verilen kararın eksik soruşturma ile verildiği, şüpheli ... tarafından müştekinin cep telefonu hattına 2019 yılı Ocak Ayı içerisinde gönderildiği iddia edilen ve bir örneği dosyaya ibraz edilen, "Orospu çocuğunun önde gideni sensin puşt sen ölmeyi bayılmak sanıyorsun galiba benim ayarlarımla oynamaya çalışma boşuna mahkemeden önce ellemiycem sana mahkeme sonuçlanınca görüşecez seninle o lafları münasip bir yerde konuşacaz seninle" şeklindeki ve "Götveren ibne" şeklindeki mesaj içeriklerine ve şüpheliler tarafından müştekinin huzur ve sükununu bozma amacıyla polis süsü verilmek suretiyle 28/02/2019 tarihinde gerçekleştirildiği iddia edilen telefon aramalarına ilişkin daha önce soruşturma yürütülmediği anlaşılmakla, gerçekten iddia edildiği gibi arama ve mesaj gönderme eylemlerinin olup olmadığının tespiti bakımından HTS kayıtları celp edilerek şüphelilerin beyanlarına başvurulduktan sonra şüphelilerin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

CMK'nın 160/1. maddesinde, "Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 160/2. maddesinde "Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için. emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.'' 170. maddesinin 2. fıkrasında, "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler. 172. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir." hükümleri düzenlenmiştir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen mahkeme, kamu davası açılması için yeterli şüpheyi uyandıracak delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli şüpheyi uyandıracak delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

CMK'nın 170/2. maddesine göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir. Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet Savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Ancak soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı'nın delil değerlendirmesiyle, kovuşturma aşamasında hakimin delilleri değerlendirmesi birbirinden farklı özelliklere sahiptir. CMK'nın 170/2. maddesine göre soruşturma aşamasında toplanan deliller kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturup oluşturmadıkları çerçevesinde incelemeye tabi tutulurken, kovuşturma aşamasında, isnad edilen suçun işlenip işlenmediği hususunda mahkumiyete yeter olup olmadığı ve tam bir vicdani kanaat oluşturup oluşturmadığı çerçevesinde değerlendirilmektedir.

CMK’nın 172/3. maddesinde ise; “Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır.” denilmek suretiyle etkin soruşturma yapılması zorunluluğu vurgulanmıştır.

İncelenen somut olayda; şüpheliler ..., ... ve ... hakkında, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/102452, 2017/97938 ve 2017/97939 numaralı soruşturma dosyaları üzerinden, başkasını intihara yönlendirme suçu yönünden soruşturma yapıldığı, 2017/97939 sayılı soruşturma dosyası üzerinden ayrıca şüpheli ... hakkında tehdit ve hakaret suçundan da soruşturma yapıldığı, soruşturma sonucu kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilen tüm bu dosyalarda suç tarihlerinin 2015-2017 yılları arası olduğu, kanun yararına bozma konusu edilen 2019/65879 soruşturma sayılı dosyada ise, müştekinin 12/04/2019 tarihli ifadesi ve ekinde sunduğu mesaj görüntülerinden anlaşılacağı üzere, suç tarihinin 2019 yılı olduğu anlaşılmakla; şüphelinin müştekiye yönelik tehdit ve hakaret suçlarını işlediğine ilişkin yukarıda izah edilen CMK'nın 170/2. maddesinde belirtilen yeterli şüphe oluşturacak delillerin bulunmasına rağmen verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın, kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1-İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 04/12/2019 tarihli ve 2019/5003 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2-Aynı Kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Yüksek Adalet Bakanlığı'na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 23/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11113, Karar No: 2018/3674, Tarih: 17.05.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/11113 E.  ,  2018/3674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16/04/2015 gün ve 2014/1073-2015/205 sayılı kararı onayan Daire’nin 10/05/2016 gün ve 2015/11227-2016/5274 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalı banka tarafından, müvekkilince gerçekleştirilen bozuk, çökük, hasarlı, hizmet dışı kalmış mevcut atıksu ve içme suyu hatlarında komple yenileme ve rehabilitasyon işini taahhüt eden Çekdaş İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin taahhüdünün teminatı olmak üzere 21/07/2009 tarihli kesin teminat mektubunun düzenlenip müvekkili idareye verildiğini, davalı tarafça verilen kesin teminat mektubunun ilk talepte ödeme kaydını havi olduğunu, Kamu İhale Sözleşme Kanunu ve Tip Sözleşmenin 11.4.1. maddesi hükümlerinde mektubun iade koşullarının belirlendiğini, bu sözleşmenin 11.4.2. maddesinde de, protesto çekilmesine gerek olmaksızın paraya çevrilebileceğine ilişkin hükümler içerdiğini, davalı bankanın bu mektubu nakde çevirmemesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davalının ilk talepte nakde çevirme ve tamamen ödeme yükümlülüğü altına girdiğini ileri sürerek 364.000 TL alacağın ilk talep tarihi olan 05/09/2013 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davalı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 14,00 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 314,79 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 17/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3173, Karar No: 2010/6125, Tarih: 16.12.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/3173 E.  ,  2010/6125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

... ve ... ile Hazine ve Bağtaşı Belediye Başkanlığı aralarındaki tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Almus Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 23.03.2010 gün ve 91/49 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava konusu taşınmaz kadastro paftasına ve fen memuru bilirkişinin raporuna göre 139 numaralı parselin batısında bulunmaktadır. Bu hale göre, paftasından anlaşılacağı üzere dere yatağı niteliğindedir. Böyle bir yerin zilyetlikle kazanılması ancak, taşınmazın aktif dere niteliğinde olmaması ve derenin etki alanında bulunmaması durumunda mümkündür. Jeolog bilirkişi dava konusu taşınmazın Tozanlı çayı taşkın yatağında bulunduğunu, bir kısım yerlerin ıslah edilmeye çalışılmış olmasına rağmen taşınmazın tarıma uygun hale getirilemediğini açıklamıştır. Böyle bir yer nitelik itibariyle kazanılamayacağı gibi, dere yatağı niteliğindeki bu tür bir taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun olarak sürdürülen malik sıfatıyla zilyetlikten de söz edilemez. TMK. nun 715 ve 999. maddelerine göre, dava konusu taşınmaz özel mülkiyete tabi olmayan ve üzerinde ayni hak kurulamayacak bir yerdir. Davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA 16.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2724, Karar No: 2014/6684, Tarih: 21.05.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/2724 E.  ,  2014/6684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/10/2013

NUMARASI : 2012/395-2013/313

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 9.07.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.10.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, TMK'nın 724. maddesi gereğince açılan temliken tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davalı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Malzeme sahibinin TMK'nın 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır;

TMK'nın 724. maddesi hükmünden açıkça anlaşıldığı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK'nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

Malzeme sahibinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir.

b)İkinci koşul ise yapı kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olmasıdır.

c)Üçüncü koşul, yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

Yukarıda değinilen üç koşulun yanı sıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

c)Üçüncü koşul, yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

Yukarıda değinilen üç koşulun yanı sıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

Somut olayda; dava konusu 161 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 20.05.2013 tarihli fen bilirkişisi krokisinde A ile gösterilen 371.49 metrekarelik kısmının taşınmazdan ifrazının mümkün olup olmadığının tespiti için mahkemece ifraz krokisi yazı ekinde gönderilerek, ifrazın mümkün olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığından sorulup sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir

SONUÇ: Yukarıda 1 no'lu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 no'lu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 21.05.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1294, Karar No: 2011/6083, Tarih: 05.05.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/1294 E.  ,  2011/6083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması gerekmektedir.

Aynı kamulaştırmaya ilişkin Dairemizce geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğü cetvellerine göre (ör; Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/119 E.-456, Dairenin 2010/1627 E.-8435 K.) biber ürününün 2008 yılına ilişkin dekar başına ortalama verimi 2.150 kg olarak bildirildiği halde bilirkişi raporunda daha yüksek verim (2.350 kg) üzerinden hesap yapılması doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan bozmaya uygun ek rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6265, Karar No: 2010/5464, Tarih: 17.05.2010

**11. Hukuk Dairesi         2010/6265 E.  ,  2010/5464 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17.09.2008 tarih ve 2007/2322-2008/1748 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, davalı kooperatifin ortağı olduğunu, aldığı duyumlara göre yüklenici firmaya 550.000,00 TL ödenmesi yönünde yönetim kurulunun karar aldığını, bu durumda ortaklara dağıtılması gereken daire satış bedelinden ortaklık payına düşen 2.546,29 TL’nin mahsup edilmesinin gerekeceğini oysa böyle bir kesinti yapılamayacağını ileri sürerek, borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, iş değişikliği nedeniyle yükleniciye ödenen paranın davacı ortağa da yansıtılmasının gerekeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Dava, İİK.nun 72. maddesi uyarınca takipten önce açılan menfi tespit davasıdır.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı, davalı kooperatif tarafından kendisinden herhangi bir talepte bulunmadan işbu davayı açmıştır.

Sözleşmenin nispiliği kuralı gereğince, yokluk hali dışında üçüncü kişilerin sözleşmeye dayalı dava açması kural olarak mümkün değildir. Bu itibarla, davacının, ortağı olduğu kooperatif ile dava dışı müteahhit arasındaki sözleşmeyle ilgili olarak dava açmasında (sözleşmeni yoklukla malul olduğu ileri sürülmediğine göre) hukuki yararı mevcut değildir.

Bu durumda, mahkemece, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı gözetilerek bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın esasına girilmesi yerinde değil ise de, sonucu itibariyle doğru olan hükmün HUMK’nun 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru bulunan kararın HUMK’nun 438/son maddesi uyarınca değiştirilen gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 17.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9974, Karar No: 2018/22979, Tarih: 12.12.2018

**9. Hukuk Dairesi         2018/9974 E.  ,  2018/22979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili,davacının toplu iş sözleşmeleri tarafı Birleşik Metal İş Sendikası'nın üyesi olduğunu, davalının 2008 ve 2009 yıllarında Türkiye İş Kurumu'na başvurarak bir kısım işçiler için farklı tarihlerde ve farklı sürelerde kısa çalışma talebinde bulunmuş olduğunu, davacının da kısa çalışma uygulamasına tabi tutulan işçiler arasında olduğunu, ancak davalının kısa çalışma dönemlerinde davacıyı ikramiye, yakacak, çocuk, öğrenim, bayram ve ayakkabı yardımlarından faydalandırmadığını, davacıya ödenmeyen sosyal yardımların o dönem yürürlükte olan toplu iş sözleşmeleri ile tanımlanmış haklar olduğunu, kısa çalışma uygulaması kapsamındaki işçilerin, iş sözleşmeleri devam ettiğinden sosyal haklarının tam olarak ödenmesi gerektiğini, zira toplu iş sözleşmesinde işçinin ikramiye ve yakacak yardımından faydalanabilmesinin fiili çalışma koşuluna bağlanmadığını, ayrıca Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 14.07.2011 tarih ve 2010/50993 E. ve 2011/27305 K. sayılı ilamıyla, kısa çalışma uygulamasında geçen sürenin işçinin kıdeminden sayılacağına ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınacağına hükmettiğini, bu karar uyarınca da işçinin kısa çalışma uygulamasında geçirdiği sürenin, çalışmış sayılan süre kapsamında değerlendirilmiş olduğunu beyanla; davacının kısa çalışma uygulaması yapılan 2008 ve 2009 yıllarında ödenmeyen ikramiye, yakacak, çocuk, öğrenim, bayram ve ayakkabı yardımı alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: