muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11714, Karar No: 2024/3020, Tarih: 21.03.2024

1.Davalı vekilinin, davacı lehine hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalı vekilinin, davacı lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz istemiyle ilgili, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3-Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21/03/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/15351, Karar No: 2024/6209, Tarih: 07.06.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/15351 E.  ,  2024/6209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/239 E., 2022/650 K.

SUÇ : 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, müsadere

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. GEREKÇE

Olay tutanağına göre, İl Denetim Komisyonu üyelerince yapılan denetimde, sanığa ait tezgâhta 337 adet bandrolsüz kitap ele geçirildiği anlaşılmıştır.

Sanık hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 81 inci maddesinin dördüncü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 53 üncü ve 54 üncü maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

Sanık savunmasında, suçlamaların doğru olduğunu ve suça konu ürünlerin faturalarının bulunmadığını beyan etmiştir.

Bilirkişi raporuna göre, 250 adet kitabın bandrol taşıma zorunluluğu bulunmasına rağmen üzerlerinde bandrol bulunmadığı, 87 adet kitabın ise 07.06.1995 tarihinden önce basılmış olup, 2. el olarak satılan yayınlar kapsamında yer aldığından bandrol taşıma zorunluluğu olmadığı ve suç teşkil etmediği belirtilmiştir.

Sanığa ait iş yerinde 250 adet bandrolsüz kitap ele geçirilmesinden ibaret somut olayda, sanığın ikrarı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dairemizin bozma ilâmının gereği de yerine getirilmek suretiyle 5237 sayılı Kanun'un 44 üncü maddesi aracılığıyla 5846 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kurulan hükümde, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

Sanık hakkında kurulan hükümde, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen,"5846 sayılı Kanun'un 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değişik soruşturma ve kovuşturma usulünü düzenleyen 75. maddesindeki "71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikayete bağlıdır. Yapılan şikayetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikayet süresi içinde Cumhuriyet Başsavcılığına verilmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir” şeklindeki düzenlemeye göre, şikayetçi ... vekilinin, hak sahibi olduğuna ilişkin hukuken geçerli ve yeterli belgeleri 6 aylık kanuni süresi içinde dosyaya ibraz etmediği gözetilmeden, anılan meslek birliğinin davaya katılmasına karar verilerek hangi kuruma verildiği açıkça belirtilmeden vekalet ücretine hükmedilmesi ve bilirkişi raporuna göre bandrol taşıma zorunluluğu bulunmadığı anlaşılan 87 adet kitabın sanığa iadesi yerine müsaderesine karar verilmesi," dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

II. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün 11 inci bendinde yer alan "katılan" ibaresinden sonra gelmek üzere "..." ibaresinin eklenmesi ve hükmün müsadereye ilişkin bendinde yer alan “ürünlerin tamamının" ibaresi çıkartılarak yerine “ve bilirkişi raporuna göre bandrol taşıma zorunluluğu bulunmasına rağmen üzerlerinde bandrol bulunmayan 250 adet kitabın" ibaresinin eklenmesi ve anılan fıkranın devamına, bandrol taşıma zorunluluğu bulunmayan 87 adet kitabın sanığa iadesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

07.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10703, Karar No: 2016/8485, Tarih: 18.04.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/10703 E.  ,  2016/8485 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen Direnme kararı süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu ve Dairemizin 6352 sayılı Kanun'un 40.maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun geçici ikinci maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dairemiz ile yerel mahkeme arasındaki uyuşmazlık, önce ulaşım hattında son olarak da Park ve Bahçeler Müdürlüğünde şoför olarak çalışan alt işveren işçisinin, muvazaa nedeniyle ... işçisi sayılıp, sayılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Dairemizin “..5393 sayılı Belediye Kanunu’nun belediyenin yetki ve imtiyazları başlıklı 15/F ve 67.maddesinde ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu‘nun 7/p maddesinde toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirme işlerinin Büyükşehir Belediyesinin görev ve yetkileri arasında sayıldığı, davalı ... Belediyesinin toplu taşım hizmetlerini kendine bağlı.... aracılığı ile yürüttüğü,....’nün 27.07.1943 tarihli 4483 sayılı .... İmtiyazıyla Tesisatının Satın Alınmasına Dair Mukavelenin Tasdiki ve Müessesenin İşletilmesi Hakkındaki Kanun ile kurulmuş ....ne bağlı ancak ayrı kamu tüzel kişiliğine haiz müstakil bütçeli kamu kuruluşu olduğu,....nün yerine getirdiği hizmetlerin sözleşme ile değil kanunla kendine verilmiş toplu taşım hizmetleri olması, ayrı tüzel kişiliği bulunması, yapılan ihale ve işlerin idaresinin.... tarafından yürütülmesi nedenleri ile ....’nin muvazaalı işlemin tarafı kabul edilmesi hatalıdır. Muvazaalı işlemin tarafı olduğundan davacının sadece baştan itibaren.... işçisi olduğunun kabulü gerekir. İzmir’de ulaşım hizmetlerinin .... tarafından yerine getirilmesi nedeniyle davacının husumette yanılarak davayı.... yerine ....’ne yönelttiği, hasımda yanılmanın kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmakla dava dilekçesi....’ne tevcih edilerek yargılamaya onun hakkında devam edilmeli davalı ... yararına da avukatlık ücreti verilmeyeceği de gözetilmelidir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.” gerekçesi ile verdiği bozma kararının usul ve yasaya uygun olmasına ve yerleşik uygulamanın da bu yönde bulunmasına göre direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun geçici ek ikinci maddesi uyarınca yetkili ve görevli YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'NA GÖNDERİLMESİNE, 18.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4052, Karar No: 2024/5604, Tarih: 08.07.2024

**11. Hukuk Dairesi         2024/4052 E.  ,  2024/5604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/830 Esas, 2024/661 Karar

HÜKÜM : Davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/203 E., 2020/269 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.

Adli yardım talebi temyiz yoluna başvuru sırasında istendiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davalı ... vekilinin adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebini içeren dilekçe ile ekindeki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığından, adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla;

1.Hükmü veren Mahkeme tarafından 6100 sayılı Kanun’un 337 nci maddesi uyarınca; a)Adli yardım talebinin reddine dair kararın, talebi reddedilen tarafa “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğinden itibaren bir hafta içinde mahkemeye dilekçe vermek suretiyle karara itiraz edebileceği” şerhini içeren davetiye ile tebliğ edilmesi,

b) Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi hâlinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay (12) Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi,

2.Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344 üncü maddesi uyarınca;

a)Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b)Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

a)Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b)Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3.Verilen kesin süre içinde;

a)Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

b)Temyiz harçlarının tamamlanmaması sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28027, Karar No: 2019/405, Tarih: 09.01.2019

**9. Hukuk Dairesi         2015/28027 E.  ,  2019/405 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının hizmet akdi ile 12.04.2006 - 26.09.2013 tarihleri arasında davalı şirket ...ye ait...Hastanesi ... Şubesinde en son dahiliye, cerrahı ve kroner yoğun bakım sorumlu hemşiresi olarak çalıştığını, aylık ücretinin yaklaşık 3.000,00 TL olduğunu, işverenin resmi kayıtlarda düşük olarak gösterdiğini, davalı işyerinin, ortada herhangi bir haklı sebep yok iken, davacıyı başka bir göreve atandığını, davacının kendisine tanınan süre içerisinde kabul etmediğini kendilerine bildirdiğini, davacının görev değişikliğini kabul etmemesi üzerine davalı işverenin 26.09.2013 tarihinde kendisine bir yazıvererek iş akdinin 26.09.2013 tarihi itibariyle, 4857 sayılı İş Kanununun 22. maddesine istinaden feshedildiğinin bildirildiğini, davalı işverenin her ne kadar 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine istinaden iş akdini feshettiğini bildirse de kendisinin ilgili maddede belirtilen usul ve yöntemlere uymadığını, davalı işverenin maddede belirtilen değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak hususlarını yerine getirmediğini, bu sebeplerle müvekkilinin iş akdinin, hem bildirim süresine uyulmadan hem de ne görev değişikliğinin hangi sebebe dayandığını öğrenmeden işveren tarafından haksız olarak sonlandırıldığını iddia ederek işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, tüm alacaklar yününden 5 yıldan öncesine ilişkin alacakların zamanaşımına uğramış olduğunu, davacının işe giriş tarihinin 12.06.2006 olduğunu, davacının 5 yıldan öncesine ilişkin alacaklarının zamanaşımına uğradığını, en son aylık ücretinin net 3.000 TL olduğunu, davacının iş akdinin feshine neden olan durumun sadece bir olayla sınırlı olmayıp davacının 2011 yılından 2013 yılına kadarki süreçte birçok kez uyarı ve ihtar aldığını, genel yoğun bakım sorumlu hemşiresinin medikal ve sarf malzemelerin korunması, doğru ve ekonomik kullanılmasından sorumlu olduğunu, 2011 yılı içinde davacının hasta transfer sedyesinin alt kısmında sürekli olarak serum ve yüksek riskli ilaçların unutulduğu, dolayısıyla sedyenin başka bir birim tarafından kullandırılması durumunda bırakılan ilaçların kaybolacağı ve davacının birimine ait olan ilaç stoğunda eksik çıkacağı husus ihtar edilerek davacıdan savunması istendiği, davacının ise savunmasında yukarıda belirtilen hususta kendisine yapılan ihtarı dikkate alacağını ve bunları bir daha tekrarlamayacağını belirttiğini, 04.01.2012 tarihinde genel yoğun bakım ünitesine adli vaka hastasının yattığı fakat davacı tarafından hastanın bilgilerinin acil servise bildirilmediği tespit edilerek bu hususun tutanak altına alındığı ve davacıdan bu husustaki savunmasının istendiği, davacının konu ile ilgili hatasını kabul ederek bir daha tekrarlanmayacağını belirttiğini, 2013 yılında, solunum sıkıntısı nedeni ile yoğun bakım ünitesine alınan hastanın burnunda davacı tarafından tampon unutulduğunu, hastanın şikayetçi olması nedeni ile davacıdan savunmasının istendiği, davacının savunmasında kasti bir durum olmadığını ifade etmişse de müvekkili şirketin insan kaynakları birimi tarafından davacının uyarıldığı, davacı hakkında tutulan tutanakların haklı bir gerekçesi bulunduğunu, her bir tutanağın davacının sorumsuzluk ve olumsuzluk teşkil eden davranışları nedeniyle tutulduğunu, her seferinde davacının savunması alınıp, gereken uyarı ve ihtarlar yapıldığını, davacıya yapılan gerek yazılı gerekse sözlü uyarılara rağmen müvekkili şirketin iyiniyet ve hoşgörülü davranmak suretiyle davacıya imkan tanıyarak iş akdini devam ettirmeyi sürdürdüğünü, müvekkili şirket tarafından davacının, sorumlu hemşirelik görevinden alınarak 23.09.2013 tarihinde hemşirelik hizmetleri sorumlusu (supervisor hemşire) olarak atandığını, ancak davacının sorumlu hemşire olarak çalışmak istediğini, supervisor olarak çalışmayacağını beyan ederek bu görevi reddettiğini, davacı ile 05.06.2006 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 6

.09.2013 tarihinde hemşirelik hizmetleri sorumlusu (supervisor hemşire) olarak atandığını, ancak davacının sorumlu hemşire olarak çalışmak istediğini, supervisor olarak çalışmayacağını beyan ederek bu görevi reddettiğini, davacı ile 05.06.2006 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 6. maddesine göre; "işverenin uygun görmesi ve işin gerekli kılması hallerinde işçi geçici ve daimi olarak işverenin göstereceği diğer işlerde çalışmayı kabul ve taahhüt eder" hükmüne istinaden müvekkili şirketin yönetim hakkı gereğince davacı, müvekkili şirketin aynı işyerinde sorumlu hemşire yerine hemşirelik hizmetleri sorumlusu olarak çalıştırılmak üzere atandığını, yapılan bu değişikliğin çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak kabul edilemeyeceği gibi esasında supervisor hemşireliğin, sorumlu hemşirenin alt kademesinde bir görev de olmadığını çalışma saatlerinde, maaşında, çalışılan iş yerinde herhangi bir değişikliğe yol açmayan bu görevin davacı tarafından kabul edilmediğini, akabinde iş akdinin müvekkili şirket tarafından haklı nedenlerle feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2- Davacının Eylül 2013 ayına ait bordroda yıllık izin ücreti olarak gösterilen 2.871,51 TL'nin 30/10/2013 tarihinde davacının banka hesabına ödendiği anlaşılmakla davacının yıllık izin ücreti talebinin reddi gerekirken eksik inceleme ile kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

3- Davacı hafta tatili ücreti talebinde bulunmuş, mahkemece davacının talebi hüküm altına alınmıştır. Ancak duruşmada dinlenen davacı ...'in, beyanında açık ve net bir şekilde bazı çalışanların hafta tatillerinde çalıştığını ancak davacının çalışmadığını beyan ettiği anlaşılmakla davacının kanıtlanamayan hafta tatili ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09/01/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6599, Karar No: 2019/2716, Tarih: 25.03.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/6599 E.  ,  2019/2716 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, resen tescil edilen sigortalılık işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, kararında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının, çifte vatandaşlığı olduğunu ve kısmen İngiltere'de kısmen Türkiye'de ikamet etmekte olduğunu, İngiltere'de sosyal güvenlik mevzuatına tabi olduğunu, buna göre emekliliğe hak kazandığını ve yaşlılık aylığı almakta olduğunu, 5510 sayılı Yasanın 6. maddesinin 1. fıkrasının e bendine göre sigortalı sayılamayacağını belirterek, kurumca re'sen başlatılan sigortalılık işlemlerinin iptalini ettiği davada, Mahkemece davacının Türkiye mevzuatına tabii olduğu Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmaya başlaması nedeni ile 01/10/2008 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı, yurt dışında ikamet ettiğinin ispatlanamaması nedeni ile kanunun 6. maddesinde istisna kapsamına girmediği, bu hali ile kurum işleminde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmişse de, verilen karar eksik araştırma ve incelmeye dayalıdır.

Türkiye Cumhuriyeti İle İngiltere Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 4. maddesi uyarınca (1) Bu maddenin (2)’nci, (3)’üncü ve (4)’üncü paragrafları hükümleri mahfuz kalmak şartiyle, âkit taraflardan birinin vatandaşı taraflardan birinin ülkesine istihdam edildiği takdirde, kanuni ikametgâhı işvereni veya kendisini istihdam eden müessesenin iş merkezi diğer tarafın ülkesinde bulunsa dahi, bu kimse hakkında istihdam edildiği yer mevzuatı tatbik olunur. Kanuni ikametgâhı Birleşik Krallık ülkesinde olup Türkiye’de istihdam edilen ve hakkında (2)’nci paragraf hükümleri tatbik edilmeyen bir Birleşik Krallık vatandaşı bir tercih yapıp Türkiye Sosyal Sigorta Merciine müracaatta bulunmadıkça, hakkında malûliyet, ihtiyarlık ve ölüm sigortaları ile ilgili Türk mevzuatı tatbik olunmaz. Bu kimse, aynı zamanda kendisi hakkında Birleşik Krallık mevzuatının tatbik edilmesini seçmek hakkını haizdir. Bu hakkı kulllandığı takdirde, başka memleketlerden ihtiyarı olarak prim ödeme hakkını kazanmış bir sigortalı imiş gibi, o kimse hakkında Birleşik Krallık mevzuatı tatbik olunur.

Genelgenin Sosyal güvenlik destek primine tabi olma başlıklı maddesinde “01/10/2008 tarihinden önce yabancı bir ülkedeki çalışmalarından dolayı yaşlılık veya malullük aylığı almakta olanların Türkiye’de mülga 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olmayı gerektirecek faaliyetlerde bulunduklarında sosyal güvenlik destek primine tabi tescillerinin yapılması, 1/10/2008 tarihinden itibaren ise bahsi geçen sigortalıların Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız faaliyetlerde bulunmaları halinde sosyal güvenlik destek primine tabi olmadan ikili sosyal güvenlik sözleşmelerinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla uzun vade sigorta kollarına tabi olarak prim ödemeleri gerekmektedir “hükmünü amirdir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre, davacının ... Vergi Dairesi kayıtlarına göre, 24.07.2002 tarihinden itibaren birden fazla alanda kendi nam ve hesabına gayrimenkul acentelerinin faaliyetleri konusunda, gerçek usulde vergi mükellefi olduğu, davacının 01.05.2000 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk vatandaşlığına alındığı anlaşılmakla, Mahkemece, davacının yurt dışında ikamet edip etmediği, ediyorsa yurt dışında sigortasından yararlanıp yararlanmadığı hususlarının açıkça belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 25.03.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.