muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/18499, Karar No: 2016/24127, Tarih: 22.12.2016

**13. Hukuk Dairesi         2016/18499 E.  ,  2016/24127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı Rehabilitasyon merkezinin, devletin resmi ve özel eğitim okullarına devam eden yarım veya tam günlük eğitim programı alan öğrenci ve kursiyerlere aynı zamanda özel eğitim kurumunda da aynı özür gurubuna göre grup eğitimi verdiğini, kurumları müfettişlerince yapılan soruşturmada bu eğitimin bedelini devletten mükerrer tahsil edildiğinin tespit edildiğini belirterek davacıya ödenen 57.546,72 TL.den, peşin alınan KDV.nin mahsubu ile bakiye 52.942,99 TL. kamu zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah ile talebini 53,284.00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, mükerrer eğitim bedelinin tahsil edilmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Dosyanın incelenmesinden davacı kurum yetkililerince 03.12.2008 tarih ve 8971 / 163 no ile davalı ... merkezi hakkında soruşturma yapıldığı, yapılan soruşturmada 57.546,72'lik devletin zarara uğratıldığının tespiti üzerine 12.01.2009 tarihinde tespit edilen tutar kadar davalı tarafa ceza kesildiği, davalı tarafçada Konya 2. İdare mahkemesinde işlemin iptali istemi ile dava açıldığı, mahkemece işlemin iptaline karar verildiği, verilen kararın Danıştay temyiz ve karar düzeltme incelemesinden geçerek 18.04.2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkemece eğitim bedelinin mükerrer tahsil edildiği ve kurumun zarara uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; Konya 2. İdare Mahkemesi'nin 2009/281 E,2010/881 K.sayılı dosyasında işlemin iptaline yönelik kararın davacının eldeki davadaki talebine konu alacağı ile aynı olduğu açıktır. Bu durumda mahkemece, Konya 2. İdare Mahkemesinin 2009/281 Esas 2010/881 Karar sayılı dosyası getirtilip bu dosyada verilen ve kesinleşen karar değerlendirilerek hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 2. bentte gösterilen nedenle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4680, Karar No: 2014/8950, Tarih: 30.10.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/4680 E.  ,  2014/8950 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... Köyünde bulunan taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının müvekkili yararına oluştuğunu iddia ederek Medenî Kanunun 713. maddesi hükmüne göre davacı ... adına tescili istemiyle dava açmıştır.

... ve müşterekleri taşınmazın ortak miras bırakanları ...'dan kaldığı ve davacının müstakil hakkı bulunmadığı iddiasıyla davaya katılmışlardır.

Mahkemece davacının davasının kabulüne ve 07/07/2008 tarihli krokide (A) ile gösterilen 44.521.93 m² bölümün davacı adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine dair verilen kararın davalı Hazine ve müdahiller vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 15.12.2010 tarih ve 2010/14973E.- 15905 K. sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “1) Müdahiller ... ve arkadaşlarının temyiz itirazları bakımından; taşınmazın (B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, M ve N) işaretli bölümlerinin fiilen kullanılmayan ağaçlık olduğu, bir kısmının da kesinleşen orman sınırları içinde kaldığı anlaşıldığından, müdahillerin temyiz itirazlarının reddine,

2) Davalı Hazinenin (A) ile gösterilen 44.521.93 m² bölüme yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece hükme esasa alınan uzman bilirkişi ... ve fen elemanı ... tarafından hazırlanan raporlarda, çekişmeli taşınmazın 1948 yılında ... Köyünde yapılıp kesinleşen ... Devlet Ormanına ait harita ve tutanakların uygulanmasına dayalı inceleme sonucu, kesinleşen orman sınırının dışında kaldığı, eski tarihli (1997, 1976, 1957) memleket haritalarında açık renkli alanda yeraldığı, eğiminin % 17 civarında olduğu, (A) bölümü üzerinde münferit meşe ağaçları olup, arada kavun, karpuz, mısır, yulaf ürünlerinin ekili bulunduğu, (A) bölümünün dış sınırlarında kalan (B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, M ve N) bölümlerinin ise fîilen kullanılmayan ağaçlık alanlar olduğu, kısmen de orman sınırı içinde kaldığı, taşınmazın 1966 yılında yapılan arazi kadastrosunda paftasında orman yazılarak tespit harici bırakılmışsa da (A) işaretli bölüm kesinleşmiş orman kadastro sınırları dışında kaldığına göre, bu şekilde yapılan tespit harici bırakma işleminin yanılgıya dayalı olduğu ve yüksek eğimli taşınmazın üzerindeki meşe ağaçlarının çevre ormanlardan tohumlama yolu ile geldiği bildirilmişse de; bilimsel olarak meşe ağacı tohumunun ağır tohumlu ağaçlar grubu içerisinde yer aldığı ve tohum kanatlarının olmaması nedeni ile uzak mesafelere rüzgar v.s. gibi etkenlerle taşınarak çalılık alanlar içerisinde çimlenip yetişmesi mümkün görülmemektedir. Dolayısı ile

davalı taşınmaz üzerindeki meşe ağaçlarının daha önceki yıllarda tahrip edildiği, hava fotoğraflarının bu yıllarda çekilmiş olduğu, daha sonraki yıllarda toprak altında kalan kök ve yüzeyde bulunan gövde kesitlerinden çıkan kök ve sürgünlerinden yeniden bugün üzerinde görülen meşe ormanının meydana geleceği nazara alındığında, taşınmazın öncesi itibarıyla orman sayılmayan yerlerden olduğu ve 1966 yılında paftasına orman yazılmasının da hataya dayalı olduğu şeklindeki görüşe itibar etmek mümkün olmayacaktır. Ayrıca, her ne kadar uzman bilirkişi tarafından ... Devlet Ormanına ait 1948 yılında kesinleşen orman kadastro haritası ve tutanaklarına göre inceleme yapılmış ve bu haritalarda taşınmazın doğusu gösterilmemişse de; dosyada bulunan, taşınmazın hemen doğusundaki ... Köyü ... Devlet Ormanının orman kadastro ve 2/B haritalarının da birlikte incelenip değerlendirilmesinde, çekişmeli taşınmaz ile güneyinde yeralan, dava dışı, kadastro sırasında ... ve arkadaşları adına tespit ve tescil edilen 32650 m² yüzölçümlü 419 sayılı parselin tüm yönlerinin Devlet Ormanları ile çevrili olduğu ve bu hâli ile 6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesinde düzenlenen orman içi açıklık niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesinde açıklanan orman içi açıklık niteliğinde olduğu, 6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesinden açıkça anlaşıldığı gibi, hangi nedenle olursa olsun orman içi açıklıklarda tarım, inşaat ve hayvancılık yapmak amacı ile ağıl yapılamaz. Bu tür yerler özel mülk olamaz. Yönetim derhal elkoyma hakkına sahiptir. Orman içi açıklıklardan yararlanabilmek için zorunlu olarak orman kullanılacaktır. Bu kullanım nedeniyle yeni açma, genişletme, yangın oluşması önlenemeyecek ve orman bütünlüğü bozulacaktır. Ayrıca, bu tür taşınmazların öncesinin orman olma zorunluluğu yoktur. Zira, öncesi orman olan ve ormandan açılan taşınmazlar, 6831 sayılı Kanunun 1. maddesi ve Yargıtay uygulamaları gereği oluşan kesin içtihatlara göre zaten orman sayılmaktadır. 17. maddede tanımı yapılan olgu, öncesi orman iken, açılan yerlerle beraber ayrıca [hangi nedenle olursa olsun orman İçi açıklıkların kazanılamayacağı İlkesini İçermektedir ve amacı orman bütünlüğünü korumaktır]. Bu tür yerlerin 15.07.2004 günlü Resmî Gazetede yayımlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 26/a maddesi gereğince orman olarak sınırlandırılması gerekir. Bu tür yerler zilyetlik yolu ile kazanılamaz ve özel mülk olarak tescil edilemez.

Diğer taraftan; çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... Köyünde 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan orman kadastrosu 4785 sayılı Kanunun yürürlüğünden öncedir.1966 yılında yapılan tesis kadastrosunda çekişmeli taşınmaz paftasında orman belirtmesi yapılarak tespit harici bırakılmış, 1995 yılında yine bir orman kadastrosu yapılmış ise de bu tarih ile dava tarihi arasında kanunda öngörülen 20 yıllık süre geçmemiştir. H.G.K.’nun 24/10/2001 gün ve 2001/8-964-751 sayılı ve 13/02/2002 gün ve 2002/8 - 183- 187 sayılı kararları ile kadastro (tapulama) komisyonlarınca orman sayılarak tesbit harici bırakılan yerler orman kadastrosunun kesinleştiği güne kadar orman sayılacağından, sürdürülen zilyetliğe değer verilemeyeceği kabul edilmiştir. Mahkemece değinilen yönler gözetilerek, davanın tamamen reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazın özel mülke dönüşmesini sağlayacak biçimde davacı adına tapuya tescile karar verilmesi doğru değildir.” denilmiştir.

Mahkemece, Yargıtay bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucu, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmaz, ... ve ... Köyleri sınırlarında bulunmaktadır. ... Köyünde 4785 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan ve 17.07.1945 tarihinde ilân edilen orman kadastrosu ile 1995 yılında dışarıda kalan ormanların kadastrosu ve Tepeören Köyünde 1948 yılında 3116 sayılı Kanuna göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ile 1995 ve 2003 yıllarında yapılarak dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve

2/B madde uygulaması vardır. ... Köyünde genel arazi kadastrosu işlemi 09/12/1966 tarihinde kesinleşmiş ve taşınmaz bu çalışmada paftasında orman belirtmesi yapılarak 766 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince orman olarak tespit harici bırakılmıştır.

2/B madde uygulaması vardır. ... Köyünde genel arazi kadastrosu işlemi 09/12/1966 tarihinde kesinleşmiş ve taşınmaz bu çalışmada paftasında orman belirtmesi yapılarak 766 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince orman olarak tespit harici bırakılmıştır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. Ancak, kendisini vekille temsil ettiren davalı Hazine lehine keşifte belirlenen değer üzerinden 25.560,55.-TL vekâlet ücretine hükmedilmiş ise de; dava dilekçesinde dava değeri 10.000.- TL gösterilmiş olup yargılama sırasında keşifte belirlenen değer üzerinden harç ikmal ettirilmemiştir. Bu durumda; davalı Hazine lehine vekâlet ücretine hükmedilirken, dava dilekçesinde yazılı değerin esas alınması gerekmekte ise de, bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple, hükmün 3. bendinin kaldırılarak yerine “davalı Hazine kendisini vekille temsil ettirmekle dava dilekçesinde belirtilen değer üzerinden hesaplanan 1200.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı Hazineye verilmesine” cümlesi yazılmak suretiyle düzeltilmesine ve hükmün 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H..U.M.K.’nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 30/10/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15222, Karar No: 2014/19554, Tarih: 25.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/15222 E.  ,  2014/19554 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/02/2014

NUMARASI : 2013/86-2014/58

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, çalıştığı tavuk kümesinde meydana gelen zararlandırıcı olayda kusuru bulunmadığından, davalı işverence haklı bir sebep olmadan sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek kıdem, ihbar tazminatı, izin ücreti ve fazla mesai alacaklarının davalıdan tahsilinin istemiştir.

Davalı işveren, kümes bekçisi olarak çalışan davacının kümeslerin sıcaklık, havalandırma ve sulama sistemlerini kontrolle görevli olduğunu, 28.06.2009 tarihinde 14 numaralı kümesin sigortalarının atması sebebi ile elektriksiz kalınan kümeste 50.000 tavuğun telef olduğunu, davacının görevini savsadığını, acil durumlarla ilgili olarak amirlerine derhal bilgi vermesi gerekirken vermediğini, işi ciddi anlamda tehlikeye soktuğunu ve iş sözleşmesinin haklı sebeple sona erdirildiğini, izin ücretinin ödendiğini ve işyerinde fazla mesai yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın davalı temyizi üzerine yapılan incelenmesinde; davacının görev tanımı ve bu tanım kapsamında işyerinde kümes nöbetleri için tutulan varsa saatli çalışma çizelgeleri ve raporları getirtilip dosyadaki delillerle birlikte, veteriner, elektrikçi ve iş güvenliği uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınacak raporla olay sebebiyle davacının alması gereken tedbirlerin neler olduğu, hangilerini almadığı olayda işçinin ne oranda kusuru bulunduğu ve sebep olduğu zarar belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi bozma sebebidir.

Bozmadan sonra alınan heyet raporunda davalının işyerinde gerekli önlemleri yeterince almadığı bağımsız akülerle elektirk sistemini desteklemesi gerekirken bunun yapılmadığı, işyerinde çalışanların görev tanımının bulunmadığı, işçiye acil durumlar için eğitim verilmediğinden olayda asli kusurlu olduğu, davacının ise olayı hemen yetkililere haber vermediği bilinçsizce yerleri sulayarak rutubet oranını yükselttiği, dikkatsiz ve özensiz çalıştığından asli kusurlu olduğunun belirlendiği görülmüştür. Bu raporda imzası olan elektirikçi bilirkişinin ek raporunda keşifteki gözleme görede yirmi dakikada bir gezilmesi gereken kümeslerin fanlarının görünürde olduğu, seslerinin duyulduğu ve tavuk ölümlerinin altmış-yetmişbeş dakika arasında gerçekleşeceği de dikkate alındığında davacının kontrolü geç yaptığının tespit edildiğinin belirtildiği halde mahkemece bu raporlardan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu müdürü unvanı olan ve iş güvenliği uzmanı sıfatı ile verdiği tek bilirkişilik raporda davacının kusuru belirlenmediği yönündeki rapora göre karar verilmesi isbabetsiz olmuştur.

Davacının yirmi dakikada bir kontrol etmesi gereken kümesleri süresinde kontrol etmediği bu sebeple ondört nolu kümeste meydana gelen elektrik kesintisi sebebiyle fanların durduğunu farkedip gerekli önlemi almadığından havasız kalan onbir haftalık 50.125 adet tavuğun öldüğü olayda davacının ağırlık kusurunun bulunduğunun anlaşılması karşısında meydana gelen zararın büyüklüğü de dikkate alındığında davalı feshinin haklı ve yerinde olduğundan davacının kıdem ve ihbar tazminatı isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12500, Karar No: 2018/10564, Tarih: 12.12.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/12500 E.  ,  2018/10564 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, meslek hastalığı nedeniyle Kurum sigortalısına yapılan yardımların rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Kanun 14. maddeye göre, “meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir.” 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun “Tanımlar” başlıkla 3/1-1 bendinde “Meslek hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık” olarak tanımlanmıştır.

Sigortalının mesleğini icrası sırasında sürekli tekrarladığı faaliyetlerden dolayı ya da icra edilen işin niteliği veya işin şartları nedeniyle mesleği ile bağlantılı olarak meydana gelen hastalıklar da ... güvenlik sistemi içerisinde bir ... risk olarak kabul edilmekte ve bu hastalıklar meslek hastalığı olarak nitelendirilmektedir.

İş kazası ani bir olay olmasına karşın meslek hastalığı, belirli bir zaman dilimi içerisinde tekrarlanan bir sebeple oluşmaktadır. Meslek hastalığı, işin nitelik ve yürütüm şartlarından dolayı ya da işyerinin durumu dolayısıyla yavaş yavaş ortaya çıkan bir sağlık sorunudur.

Davanın yasal dayanağı olan işverenin iş kazası ve meslek hastalığında sorumluluğunu düzenleyen, 5510 sayılı Kanun 21/1. fıkrası, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.”

21/1. madde hükmüyle işverenin iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle Kurum karşısındaki sorumluluğu, kusur sorumluluğu olarak düzenlenmiştir. Hakkaniyet veya tehlike sorumluluğu benimsenmemiştir. Eğer işverenin kusuru varsa sorumlu tutulabilecektir. İşverenin sorumlu tutulabilmesi için maddeye göre, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi olmalıdır. ... Sigorta İşlemleri Yönetmeliği 45. maddesinde de açıklandığı gibi,

21/1. madde hükmüyle işverenin iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle Kurum karşısındaki sorumluluğu, kusur sorumluluğu olarak düzenlenmiştir. Hakkaniyet veya tehlike sorumluluğu benimsenmemiştir. Eğer işverenin kusuru varsa sorumlu tutulabilecektir. İşverenin sorumlu tutulabilmesi için maddeye göre, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi olmalıdır. ... Sigorta İşlemleri Yönetmeliği 45. maddesinde de açıklandığı gibi,

(1) İş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı sonucunda meydana gelmişse işveren Kuruma karşı sorumlu hâle gelir. Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına, işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hâlidir. İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali sorumluluğunu kaldırmaz.

(2) İş kazası veya meslek hastalığı işverenin, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa işvereni Kuruma karşı sorumlu hâle getirir. Mevzuat; yasal olarak yürürlüğe konulmuş ve yürürlüğünü muhafaza eden, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği alanında, yasa koyucu ile yasa koyucunun yürütme veya idareye verdiği yetki sonucu, bu organlarca kabul edilen genel, objektif kural veya hükümlerin tümüdür.

6098 sayılı ... Borçlar Kanununun “İşçinin kişiliğinin korunması” başlığı altında 417/2. maddesinde, “İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli hertürlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.” (Benzer, 818 sayılı Kanun m. 332)

Bu fıkra ile işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. İşverenin özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen, deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve işyerinin özelliklerine uygun olan önlemleri almakla yükümlüdür. Eğer işveren bu konuda gerekli önlemleri almazsa, meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı ile ilgili olarak sorumlu tutulacak ve Kurum bu konuda yapmış olduğu harcamaları işverenden talep edebilecektir. İşverenin sorumlu tutulabilmesi için iş kazası veya meslek hastalığı, işverenin iş güvenliği önlemlerini alma ve özen gösterme yükümlülüğüne aykırı davranışı veya ihmal göstermesi sonucu meydana gelmiş olmalıdır. Diğer bir deyişle, oluşan kazadan sorumlu olabilmesi için işverenin kusurunun kanıtlanması gerekmektedir.

İşverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kusur oran ve aidiyetine ilişkin iş sağılığı ve güvenliği uzmanlarından rapor alınması gerekmektedir. İşverenin iş sağlığı ve güvenliğine aykırılığı nedeniyle sorumluluğu 818 sayılı BK m. 332 ve 4857 sayılı İş kanununa göre belirleniyordu. İş Kanununun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar başlıklı 77/1. fıkrasına göre, "İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.” Maddelerin uygulanması amacı ile «İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzükleri» çıkarılmış ve iş sağlığı ve güvenliği önlemleri tek tek somut biçimde sayılmıştır.

4857 SK 77. ve devamı maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir. Yeni kanun, hangi önlemlerin alınacağını tek tek saymak yerine işverene genel çerçeve çizen ve hareket alanı tanıyan genel ilkeler getirmiştir. İşverenin genel yükümlülükleri, önlem alma, önlemlerin işlerliğini denetleme ve önlemleri yeniliklere uyarlama yükümlülüğüdür.

Yargıtay uygulamasına göre, mevzuatta belirtilmemiş olsa bile işveren, teknolojik ve bilimsel gelişmelerin gerekli kıldığı iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması amacıyla gerekli olanı yapmak ve gereken koşulları sağlamak, araçları eksiksiz bir şekilde temin etmekle yükümlüdür. Aynı yaklaşım 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda da benimsenerek 4. maddede işverenin genel yükümlülükleri, 5. maddede risklerden korunma ilkeleri sayılmıştır.

Bir olayın kanuni anlamda meslek hastalığı sayılabilmesi için tek başına hastalığın ya da bedensel veya ruhsal engellik halinin varlığı yeterli değildir. Meydana gelen hastalığın görülen işle uygun illiyet bağı içinde bulunması gerekir. İlliyet bağı sorumluluğun temel öğesidir. Eğer işçinin çalıştığı işte çalışmaması hâlinde hastalığa yakalanmayacağı söylenebiliyorsa bu durumda meslek hastalığı ile yürütülen iş arasında uygun illiyet bağının bulunduğu kabul edilmelidir ( , ... Kanunu Şerhi, ... 1985, s. 125). Başka bir söyleyişle sigortalı hastalığa, gördüğü işin özellik ve niteliği veya işin yürütüm şartları dolayısıyla tutulmuş ise uygun illiyet bağı mevcuttur.