muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/456, Karar No: 2018/8007, Tarih: 18.12.2018

**11. Hukuk Dairesi         2017/456 E.  ,  2018/8007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/09/2012 tarih ve 2011/471-2012/328 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 18/12/2018 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 11.05.2010 tarihinde finansmanı Dünya Bankası'nca sağlanan "... Limanları Rehabilitasyon Projesi Hirgigo Körfezi ...Yeni Petrol İskelesi İnşaası" işini üstlendiğini, sözleşmenin ... ...Liman İdaresi ile imzalandığını, sözleşmeye göre ... Bank Of ...a'dan 3.164.072,41 USD miktarlı kat'i, 6.328.144,81 USD miktarlı avans teminat mektubu alınarak idareye verildiğini, bu teminat mektuplarına, davalı bankanın aynı tutarlarda teminat mektubu vererek garantör olduğunu ve bu garantörlüğü karşılığı yeteri kadar gayrimenkul ipoteği verilerek 1.500.000.00 USD'nin de bloke edildiğini, işin devamında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 23.12.2009 ve 29.7.2011 tarihli kararlar ile ... Devleti'ne yaptırım uygulanarak mali yardımın kesilmesine karar verildiğini, Güvenlik Konseyi'nin bu kararı üzerine Dünya Bankası'nın projeden çekildiğini ve işin fiilen duruduğunu, idare ile yapılan yazışmalar sonrasında idarenin sözleşmeyi işin bitimine 15 ay kala tek taraflı ve haksız olarak feshettiğini ve teminat mektuplarının irad kaydedilmesi talebinde bulunduğunu, davalının teminat mektuplarını nakde çevirme niyetinde olduğunu, idarenin sözleşmeyi tek taraflı ve açıkça haksız olarak feshettiğine göre teminat mektuplarına gerek kalmadığını, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi için Dışişleri ve Ekonomi Bakanlıkları'na da başvurduğunu ileri sürerek, 18.3.2013 tarihine kadar geçerli olan 3.164.072,41 USD bedelli kat'i, 03.03.2012 tarihine kadar geçerli 6.328.144,81 USD bedelli avans teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespitini veya teminat mektubu ödemelerinin süresiz durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, husumet itirazında bulunmuş, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, teminat mektuplarının dava dışı ... Devletinde olduğu, Liman yapım işiyle ilgili sözleşme feshedilmiş olduğuna göre, davacının dava dışı devlet elinde bulunan teminat, para ya da mektuplarının iadesini ya da geçersizliğini, bu devlete karşı açacağı davada ileri sürmesi gerektiği, davalının pasif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, teminat mektuplarının dava dışı ... Devletinde olduğu, Liman yapım işiyle ilgili sözleşme feshedilmiş olduğuna göre, davacının dava dışı devlet elinde bulunan teminat, para ya da mektuplarının iadesini ya da geçersizliğini, bu devlete karşı açacağı davada ileri sürmesi gerektiği, davalının pasif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.630,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 18/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13637, Karar No: 2009/22439, Tarih: 12.11.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/13637 E.  ,  2009/22439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Üsküdar 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/04/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı, çeklere dayalı olarak borçlu aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile Üsküdar İcra Dairesi'nde icra takibine geçmiş bulunmaktadır. Çekler için muhatap bankanın bulunduğu yer ile çeklerin keşide yerinde takip yapılabileceği gibi, İİK.nun 50. maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken HUMK.nun 9. maddesi uyarınca borçlunun ikametgahındaki icra dairesinde de takip başlatılabilir.

Somut olayda takibe konu edilen çeklerin keşide yeri ve muhatap bankanın bulunduğu yer Tekirdağ olup, borçlu şirketin faaliyet alanı da Tekirdağ olduğu anlaşılmakla bu takipte Üsküdar İcra Dairesi yetkili bulunmamaktadır. Mahkemece yetki itirazının kabulü gerekirken somut olaya uygun düşmeyen yazılı gerekçelerle reddine karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 12.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15360, Karar No: 2014/15218, Tarih: 06.11.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/15360 E.  ,  2014/15218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ...17. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... 8. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi,gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olduğu belirtilerek görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Asliye Ticaret Mahkemesi ise, uyuşmazlığın kredi kartı üyelik sözleşmesinden kaynaklanmakta olup ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda işin esası hakkındaki uyuşmazlık, kredi kartından kaynaklanan borcun tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkin olup taraflar arasındaki ilişkinin bankacılık işleminden kaynaklandığı, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı Kanunun 4/f maddesi gereğince davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşıldığından, itirazın iptali hakkındaki uyuşmazlığın TTK hükümleri çerçevesinde Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 06/11/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5780, Karar No: 2016/6439, Tarih: 01.06.2016

**14. Hukuk Dairesi         2016/5780 E.  ,  2016/6439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 08.04.2008 gününde verilen dilekçe ile satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 27.11.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, bir kısım davalılar ile bir kısım davalıların murisinin, tapuda kayıtlı taşınmazlardaki hisselerini müvekkiline noterlikçe düzenleme şeklinde satış vaadinde bulunduklarını, bu zamana kadarda ferağ'a yanaşmadıklarını ileri sürerek, satış vaadine konu taşınmazlardaki bir kısım davalılar ile bir kısım davalıların murislerine ait payın iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., davayı kabul etmiş, diğer davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar vekilinin temyizi üzerine karar, Dairemizin 03.04.2013 tarihli ve 2013/3362 Esas, 2013/5178 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda dava konusu taşınmazların bölünemez büyüklüğün altında olduğu, ifraz edilemeyeceği, payların üçüncü şahıslara satılamayacağı, devir ve rehnedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda toprağın korunması, geliştirilmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin belirlenmesi ve bölünmelerinin önlenmesi, tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerin çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemek amacıyla yeniden bazı düzenlemeler yapılmış, asgari tarımsal arazi büyüklüğünün mutlak tarım arazileri, marjinal tarım arazileri ve özel ürün arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımı yapılan arazilerde 0,3 hektardan küçük belirlenemeyeceği, ifraz edilemeyeceği, hisselendirilemeyeceği belirtilmiştir.

5578 sayılı Kanunla değiştirilen 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 8. maddesi gereğince bölünemez büyüklükteki tarım arazilerinin mirasa konu olmaları ve üzerlerinde her ne sebeple gerçekleşmiş olursa olsun birlikte mülkiyetin mevcut olması durumunda bu arazilerin ifraz edilemeyeceği, payların 3. şahıslara satılamayacağı, devredilemeyeceği hükmü mevcutken, 5403 sayılı Kanunun 8. maddesinde 30.04.2014 tarihli ve 6537 sayılı Kanunun 4. maddesi ile yapılan değişiklikle "Tarım arazileri Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez, Hazine taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedi artırılamaz...." şeklinde düzenleme yapıldığından artık asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin altındaki arazilerde de mevcut payın üçüncü şahıslara satışı ve devri mümkün hale gelmiştir.

Somut olaya gelince, davacı, bir kısım davalılar ve bir kısım davalıların murisi ile 27.10.1992 ve 06.05.2005 günü düzenlenen satış vaadi sözleşmelerine dayanarak zeytinli tarla niteliğindeki 584, 592 ve 598 sayılı parsellerdeki paylarının adına tescilini talep etmiştir. Dairemizin 03.04.2013 günlü ve 2013/3362 Esas, 2013/5178 Karar sayılı bozma kararından sonra 5403 sayılı Kanunun 8. maddesinde 30.04.2014 tarihli ve 6537 sayılı Kanunun 4. maddesi ile yapılan ve 15.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle pay devri konusunda yasal bir engel bulunmadığından mahkemece tarafların göstermiş olduğu deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, belirtilen husus gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 01.06.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/10994, Karar No: 2019/14662, Tarih: 14.10.2019

**12. Hukuk Dairesi         2018/10994 E.  ,  2019/14662 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin oybirliği ile reddine karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Alacaklı tarafından başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte borçlunun imza itirazında bulunduğu, ilk derece mahkemesince hükmün 1 nolu bendinde imzaya itirazın reddine, 3 ve 4 nolu bendlerinde ise takip konusu senet üzerinden % 20 kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalı alacaklıya verilmesine, karar imza incelemesine dayalı olarak verilmediğinden davacı borçlunun % 10 para cezası ile cezalandırılmasına yer olmadığına karar verildiği, borçlu tarafından, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile borçlunun istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 3 ve 4 nolu bentlerinin ortadan kaldırılmasına, borçlunun hükmün 1 nolu bendine yönelik istinaf başvursunun ise HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2. maddesinde, davanın esasıyla ilgili olarak; yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği hükmü yer almaktadır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesi'nce, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2. maddesi gereğince, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, istinaf isteminin kabulü ile düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekirken, yeniden esas hakkında karar verilmeden ilk derece mahkemesi kararının hüküm kısmının bir kısmının muhafaza edilerek bir kısmının ortadan kaldırılması suretiyle verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca re'sen (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, bozma nedenine göre borçlunun temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1146, Karar No: 2012/1431, Tarih: 26.12.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2012/10-1146 E.  ,  2012/1431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yozgat İş Mahkemesi

TARİHİ : 21/02/2012

Taraflar arasındaki “sigortalılık süresinin tespiti” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Yozgat İş Mahkemesi’nce davanın kabulüne dair verilen 20.05.2011 gün ve 2011/357 E. 2011/306 K. sayılı kararın incelenmesi davalı SGK vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 24.10.2011 gün ve 2011/10914 E. 2011/14346 K. sayılı ilamı ile;

“…2926 sayılı Yasanın 2. maddesine göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması koşulu 3. maddede belirtilen tarımsal faaliyetin kesintisiz sürdürülmesine bağlıdır. Bu bakımdan davacının dava edilen süreler itibariyle tarımsal faaliyetinin süregeldiği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerekir. Davacıdan pancar teslimi dolayısıyla 1995, 1996, 1997, 2000, 2001 yıllarında prim tevkifatı yapılmıştır. Davacı Yozgat Pancar Ekicileri Kooperatifi üyesi olup, ayrıca 01.01.1995 tarihinden itibaren oda kaydı bulunmaktadır. Mahkemece; prim tevkifatının yapıldığı 1.04.1995 - 31.12.2001 dönemi yönünden kabul kararı yerinde ise de; 01.01.2002’den sonrası yıllar yönünden tarımsal faaliyetin devam ettiği konusunda yeterli deliller elde edilmemiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurul’unun 22.09.2010 tarih, 2010/10-380 Esas, 2010/420 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; anılan yasanın 3.maddesinde “Tarımsal Faaliyette Bulunanlar”; “Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair ir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanlar” olarak ifade edilmiştir. Başka bir ifade ile 2926 sayılı Kanun’un 2. ve 3.maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Sigortalı sayılanların Kanunun 7. maddesi uyarınca sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlardan Kanun kapsamına girdikleri tarihten itibaren üç ay içerisinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemi Kurumca resen yapılarak, Kanunun 5. maddesi hükmü ile tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalı sayılacaklar, öngörülen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri ise kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacaktır. Diğer yandan, 2926 sayılı Kanun’un 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T

. Diğer yandan, 2926 sayılı Kanun’un 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulaması ile Tarım Bağ-Kur'luluğun kanıtlanması yönünde zirai kuruluşların kayıtları karine olarak kabul edilmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.02.2002 gün ve 2002/21–69 E.-44 K., 03.07.2002 gün ve 2002/21–576 E.-584 K., 14.02.2007 gün ve 2007/21–73 E.-71 K., 14.02.2007 gün ve 2007/21–172 E.-2007/177 K., 03.03.2010 gün ve 2010/10–107 E.-127 K., 07.07.2010 gün ve 2010/10–359 E.-368 K. sayılı kararları).

Davacının anılan yıllar için tarımsal faaliyete ara verip vermediği, hangi tür ürünler ektiği, ne kadar ürün elde ederek nerelere sattığı, ilçe tarım müdürlüğü, tarım kredi ile pancar veya davacının ürettiği ürün çeşitlerine göre üyesi olma ihtimali bulunan diğer kooperatif kayıtlarının başlangıç ve bitiş tarihleri, ortalama gelirinin ne kadar olduğu ve geçimini sağlamaya yetip yetmeyeceği, doğrudan gelir desteği alıp almadığı, kooperatif ve bankalardan tarımsal amaçlı kredi kullanıp kullanmadığı, tohum veya gübre alımlarına ilişkin belgeleri bulunup bulunmadığı, traktörünün bulunup bulunmadığı, ile özel şirketlere ürün teslim etti ise buna ilişkin belgeler celp edilmeli, ilgili kişi ve kurumlardan sorulmalı ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 2926 sayılı Kanuna tabi tarım Bağ- Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının ürün bedelinden yapılan tevkifatlar nedeniyle kesintiyi takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) vekili, 2926 sayılı Kanun Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 7 nolu Tebliğ uyarınca davacının Kuruma başvurması halinde sigortalılığı ilk tevkifata göre sigortalılığı başlatılacağından davanın konusuz kalacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yerel Mahkemece, davacının teslim etmiş olduğu ürün bedellerinden yapılan tevkifat nedeniyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı SGK vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece, yukarıda yazılı gerekçelerle bozulmuş, mahkemece önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnilmiştir.

Direnme kararını, davalı vekili temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacının prim tevkifatı olmayan yıllar yönünden tarımsal faaliyette bulunduğunun kanıtlanıp kanıtlanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanunun 2, 3, 5, 9 ve 10. maddeleridir.