muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/4018, Karar No: 2009/4387, Tarih: 18.06.2009

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve davalı taraf yararına zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Mahallinde yapılan keşifler sonrasında dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları ekinde bulunan ve çekişmeli taşınmaza ait olduğu bildirilen fotoğraflarda görülen çekişmeli taşınmazın izlenen durumu ile dinlenen yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları birbirleriyle uyumlu görülmemektedir. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik uzman ziraatçı ve fen bilirkişi kurulları ile uzman arkeolog bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılarak, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimin tarafından hangi tarihten beri kullanıldığı, kimden kime hangi tarihte intikal ettiği gibi, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini belirlemek için zorunlu hususlar tek tek sorulup saptanılmalı, keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresini, çekişmeli taşınmazın ne zaman imar ve ihya edildiği, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını bildirir komşu taşınmazlarla mukayeseli ayrıntılı rapor alınmalıdır. Aynı şekilde keşfe katılacak uzman fen bilirkişi kurulundan keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren, kadastro paftası ile sit alanı haritasını da çakıştırmalı şekilde gösterir ayrıntılı rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları üzerine, uzman fen bilirkişilerince çekişmeli taşınmazın kadastro sınırları özellikle uzman arkeolog bilirkişi raporlarında bildirilen dava dışı komşu 28 parsel sayılı taşınmazın yeri ile üzerindeki kültür varlıklarının yerleri de işaret ettirilmelidir. Keşfe katılacak uzman arkeolog bilirkişiden çekişmeli taşınmaz üzerinde herhangi bir kültür varlığı bulunup bulunmadığını ve çekişmeli taşınmazın 2863 sayılı Yasa'nın 11. maddesi uyarınca zilyetlikle kazanmaya elverişli yerlerden olup olmadığını irdeler şekilde rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Ayrıca tespit maliki ve davalı ...’in nüfus kaydı dosya içine getirtilerek adına tescile karar vermek gerekirken, infazda tereddüt oluşturur şekilde "... Keskin" adına tescile karar verilmiş olması da isabetsiz olup davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 18.06.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/393, Karar No: 2011/10703, Tarih: 13.09.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/393 E.  ,  2011/10703 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Ecza Deposu İlaç Tic.San.Ltd.Şti.vek.Av.... ile davalı ... vek.Av. ... aralarındaki itirazın iptali davası hakkında Malatya 2.Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 28.05.2010 gün ve 551/905 sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Hükmü temyiz eden davalı vekili tarafından verilen temyiz dilekçesi temyiz defterine kaydedilmiş ise de temyiz harcının yatırıldığına dair bilgi ve belge bulunmadığından temyiz harcının yatırılması için muhtıra çıkarılarak HUMK’un 434/3 maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25313, Karar No: 2018/4022, Tarih: 20.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2015/25313 E.  ,  2018/4022 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 28.02.2003-09.05.2013 tarihleri arasında çalıştığını, önceleri yiyecek içecek müdürü iken 06.02.2004 de emekli olduğunu, çalışmayı sürdürdüğünü, 22.11.2005 den itibaren ise genel müdür sıfatıyla çalışmaya devam ettiğini, 09.05.2013 de ekonomik sebepler ve yeniden yapılanma gerekçesi ile işten çıkartıldığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili alacaklarının zamanaşımına uğradığını, şirketin otel işlettiğini, davacının da burada başladığını 22.11.2005 de işe girip, asgari ücret ile otel personeli olarak başlayan işin daha sonra genel müdür olarak devam ettiğini, davacının şirketi 94.775 TL zarara soktuğunu bu nedenle ve yeniden yapılandırma nedeniyle ihbar süresi tanınıp işten çıkarıldığını, haklı sebep olduğundan kıdem tazminatı istenemeyeceğini, çalışanların parmak tanıma sistemine tabi olmasına rağmen davacının bu sistemi kullanmadığını, fazla mesai yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının fazla mesai yapıp yapmadığı noktasındadır.

Fazla çalışma isteğinde bulunan işçi bu iddialarını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının fazla mesai yapıp yapmadığı noktasındadır.

Fazla çalışma isteğinde bulunan işçi bu iddialarını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

İşyerinde en üst düzey konumda çalışan işçinin görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir yönetici ya da şirket ortağı bulunması durumunda, işçinin çalışma gün ve saatlerini kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma talep hakkı doğar. O halde üst düzey yönetici bakımından şirketin yöneticisi veya yönetim kurulu üyesi tarafından fazla çalışma yapması yönünde bir talimatın verilip verilmediğinin de araştırılması gerekir. İşyerinde yüksek ücret alarak görev yapan üst düzey yöneticiye işveren tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemişse, görevinin gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemeyeceği kabul edilmelidir.

Somut olayda davacının genel müdür olarak davalı otel işyerinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla bulunduğu işyerinde üst düzey yönetici konumunda olan davacının ücretinin buna göre belirlendiği, yaptığı işin niteliğine göre üst düzey yönetici olduğu, çalışma saatlerini, mesai düzenini kendisinin ayarlayabildiği delil durumundan anlaşıldığından, fazla mesai ücreti talebinin reddi gerekirken yazılı şekilde kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık davacının yıllık izin hakkı bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Somut olayda; dosyaya sunulan ve davacı tarafça itiraza uğramayan izin formlarına göre davacının toplamda 35 gün izin kullandığı anlaşılmaktadır. Buna göre davacının 28 gün izin kullandığı kabul edilerek yapılan hesaplamaya itibarla alacağın yazılı şekilde hüküm altına alınması hatalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 20.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14860, Karar No: 2017/4751, Tarih: 11.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/14860 E.  ,  2017/4751 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27096, Karar No: 2013/5036, Tarih: 04.03.2013

**13. Hukuk Dairesi         2012/27096 E.  ,  2013/5036 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya ait dükkanı beklemek, üreticiden aldığı elmaları arabadan indirmek, dışarıya sevk edeceği elmaları arabaya yüklemek üzere aylık 1.000,00 TL'ye anlaştıklarını, 2,5 ay çalışmasına rağmen alacağının ödenmediğini ileri sürerek 2.500,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, iddiaların doğru olmadığını, davacının yanında çalışmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı yanında 2,5 ay çalıştığı halde alacağının ödenmediğini ileri sürererk alacağının tahsili istemi ile eldeki davayı açmıştır. Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, dinlenen tanık beyanları ile davacının iddiasının kanıtlandığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı davasını yasal deliller ile kanıtlamak zorunda olup, dava miktarı itibariyle tanık da dinlenemez. Bu durumda davacı iddiasını yasal delillerle kanıtlayamamıştır. Ne var ki; davacı dava dilekçesinde "her türlü yasal deliller" demekle yemin deliline dayandığına göre mahkemece davacıya yemin hakkı hatırlatılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, peşin alınan 37.50 TL temyiz harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 4.3.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3182, Karar No: 2021/5408, Tarih: 11.10.2021

**1. Hukuk Dairesi         2021/3182 E.  ,  2021/5408 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasında görülen dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Kadastro sonucu Mamak İlçesi, Kızılca Mahallesi çalışma alanında bulunan çekişmeli taşınmaz 1951 yılında yapılan kadastro çalışmaları esnasında dere yatağı olduğu gerekçesiyle tespit harici bırakılmıştır.

Davacı ..., çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde zilyetlikle iktisap koşullarının lehine oluştuğu iddiasıyla adına tescil istemiyle dava açmıştır.

Davalılar, çekişmeli taşınmazın dere yatağı olduğu ve davacının zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddini savunmuş, davalı Hazine vekili çekişmeli taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacının petrol inşaatı sırasında aktif olan dereyi doldurmak suretiyle dere yatağını ... parsele doğru kaydırdığı ve kaydırma sonucu elde ettiği arazi üzerine de tesisi inşa ettirdiği gerekçesiyle davanın reddine, davalı ... Hazinesinin talebinin kabulü ile; ... Mahallesi, ...-...-...-...-... ve ... parsel sayılı taşınmazlar arasında kalan ve 09.11.2015 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilip sarı renge boyanan 3.033,26 metrekarelik bölümün davalı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 23,40 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 11/10/2021 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8520, Karar No: 2021/809, Tarih: 03.02.2021

**8. Hukuk Dairesi         2018/8520 E.  ,  2021/809 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Ecrimisil

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.05.2017 tarihli ve 2013/40 Esas, 2017/456 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince davalının istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davalı ve davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, hukuki ilişkinin nitelendirmesine göre temyiz itirazları yerinde görülmediğinden, temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, 291,80 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 875,42 TL'nin temyiz eden davalıdan alınmasına, 59,30 TL onama harcının davacıdan alınmasına, 03.02.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9237, Karar No: 2013/11258, Tarih: 08.04.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/9237 E.  ,  2013/11258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, haksız rekabetten doğan cezai şart alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflarca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı ... Şirketi, davalının belirsiz süreli iş sözleşmesi ile transmisyon planlama mühendisi olarak çalışmaya başladığını ve iş sözleşmesini istifa ile sonlandırdığını, iş sözleşmesinde şirket ile rekabet etmesi halinde brüt ücretin 10 katı tutarında cezai şartı ödemeyi kabul ettiğini, davalının görevi gereğince şirketin önemli sırlarına vakıf olduğunu, davalının istifadan sonra rakip firmada çalışmaya başladığını belirterek, rekabet yasağına aykırılıktan doğan cezai şart ve tazminatın ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, rekabet yasağının zaman ve bölge olarak sınırlandırılmadığını, yeni şirketin davacı şirket ile farklı alanlarda faaliyet gösterdiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının yeni görev yaptığı şirket ile davacı şirketin aynı alanda faaliyet gösterdiği, davalının yaptığı iş gereğince rekabet yasağının zaman ve coğrafi olarak sınırlanmasının mümkün olmadığı ve rekabet yasağının geçerli olduğu sonucuna varılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında, işçinin rekabet etmeme taahhüdüne sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönemde aykırı davranması hâlinde kararlaştırılan cezai şartın istendiği davada, hangi mahkemenin görevli olduğuna dair uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçi, işe alındığı andan işten çıkarılacağı ana kadar işverene karşı rekabet yapamaz. Zira söz konusu zaman parçası içinde yapılmış rekabet, sadakat borcuna aykırılık oluşturur. İşçinin İş Kanunu’nun 25/II- b,d ve e bentleri gereğince doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması sadakat borcunun ihlali olarak kabul edilmiş; bu hâlde işverenin iş akdini feshedebileceği gibi tazminat da isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Rekabet etmeme borcu ise işçinin öteki borçları gibi her iş sözleşmesi için söz konusu olan borçlardan değildir. İş akdinin devamı süresince işçinin işverenle rekabet etmemesi sadakat borcu içinde

yer alan bir yükümlülüktür. Buna karşılık taraflar iş ilişkisi devam ederken sözleşmenin bitiminden sonra işçinin rekabet etmeyeceğine dair bir hükmün iş akdine konulmasını veya bu konuda ayrı bir sözleşme (rekabet yasağı sözleşmesi) yapılmasını kararlaştırabilirler. İş akdi sona erdikten sonra işçinin işverenle rekabet etmeme borcu ancak böyle bir sözleşme ile kararlaştırıldığı takdirde söz konusu olmaktadır (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, Beta Yayınları, 2005, s.277).

Bu noktada, iş görme ve sadakat borçları ile rekabet etmeme borcu (rekabet yasağı) arasındaki ayrıma değinilmesinde yarar bulunmaktadır. İş görme ve sadakat borçları, açıkça kararlaştırılmasa bile her iş sözleşmesinde vardır. Rekabet etmeme borcu ise, ancak iş sözleşmesi taraflarının açıkça kararlaştırmaları hâlinde ortaya çıkar. Bundan başka, iş görme ve sadakat borçlarının yerine getirilmesi sadece sözleşmenin yürürlüğü sırasında söz konusudur. Buna karşılık Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olan rekabet etmeme borcu ise iş sözleşmesinden sonraki süre içinde yerine getirilir. Rekabet etmeme yükümüne dair sözleşmenin yazılı şekilde yapılması, iş ve süre ile sınırlandırılmış olması, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye sokmaması ve işçinin reşit olması gerekir. İş sözleşmesi devam ederken, işçinin rekabet sayılacak davranışları ise “doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar” olup İş Kanunu’nun 25/II-e kapsamına girer ve işveren için haklı nedenle bildirimsiz fesih nedeni oluşturur. Rekabet yasağına aykırı hareket edilmesi hâlinde ise işçi, BK.351. maddesi gereğince zararı tazmin ile mükelleftir ( Çelik Nuri, İş Hukuk Dersleri, Beta Yayınları, 22.Bası, s.136-139; Tunçomağ Kenan, Centel Tankut, İş Hukukunun Esasları, Beta Yayınları, s.101; Mollamahmutoğlu Hamdi, İş Hukuku, Turhan Yayınevi, 2. Bası, s.367; Süzek Sarper, İş Hukuku, Beta Yayınları, 2. Bası, s.276-277). Kanun koyucu bu kuralı rekabet yasağı sözleşmesinin ticarî işletmeyi ilgilendirmesi sebebiyle getirmiş olup; öğretide rekabet yasağı sözleşmesi ile hizmet akdi arasındaki yakın ilişki sebebiyle iş mahkemelerinin görevli olması gerektiği, her hizmet sözleşmesinin mutlaka bir ticarî işletmeyi ilgilendireceğini kabul etmenin mümkün olmadığı, dolayısıyla esnaf düzeyindeki kişinin yaptığı hizmet sözleşmesinde yer alan rekabet yasağının ihlalinden doğan davanın da bu hüküm gereğince mutlak ticarî dava sayılmasının anlamsız olduğu, bu tür bir sözleşmeden doğan uyuşmazlık “öz ticaret hayatına” dair olmadığı gibi çözümünün de ayrı bir uzmanlığı gerektirmeyeceği görüşü de savunulmaktadır (Arkan Sabih, Ticarî İşletme Hukuku, Onuncu Bası, s. 96).