muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2066, Karar No: 2023/6575, Tarih: 03.07.2023

2.Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.11.2014 tarihli ve 2014/164 Esas, 2014/355 Karar sayılı kararı ile 24.04.2013 tarihli eylem nedeniyle sanık hakkında 5846 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan, aynı Kanun'un 71 inci maddesinin birinci fıkrası, 81 inci maddesinin onüçüncü fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 54 üncü maddesi gereği 1 yıl 1 ... 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, orijinal nitelikte ve orjinal bandrol taşıdığı belirtilen suç teşkil etmeyen iki adet kitabın sanığa iadesine ve suça konu kitapların müsaderesine karar verildiği, anılan karar sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesinin 17.02.2021 tarihli ve 2016/14852 Esas, 2021/1717 Karar sayılı ilâmı ile hükümden sonra 17.07.2020 tarihli ve 31188 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 12.06.2020 tarihli ve 2019/74 Esas, 2020/29 Karar sayılı kararı ile 5846 sayılı Kanun'un 23.01.2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 143 üncü maddesiyle değiştirilen 81 inci maddesinin onüçüncü fıkrasında düzenlenen “Bandrol yükümlüğüne aykırılığın aynı eserle ilgili olarak 71 inci maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde tanımlanan suçla birlikte işlenmesi halinde, fail hakkında sadece 71 inci maddeye göre cezaya hükmolunur. Ancak; verilen ceza üçte biri oranında artırılır.” hükmünün iptal edilmesi ve 5237 sayılı Kanun'un 44 üncü maddesinde ise “işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır” hükmüne yer verilmiş olması karşısında sanık hakkında en ağır cezayı gerektiren 5846 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasından hüküm kurulup kazanılmış hakları da gözetilerek sanığın hukuki

durumunun yerel mahkemece yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu, UYAP'... yapılan sorgulamada benzer eylem nedeniyle sanık hakkında Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesince 11.11.2014 tarihli ve 2014/162 Esas, 2014/390 Karar sayılı mahkumiyet hükmünün Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesinin 2016/15025 Esas sayılı dosyasında kayıtlı bulunduğu; ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli ve 2015/610 Esas, 2019/294 Karar sayılı mahkumiyet hükmünün ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Ceza Dairesinin 2020/1467 Esas sayılı dosyasında kayıtlı bulunduğunun anlaşılması karşısında; sanığın bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda aynı mağdura karşı aynı suçu birden fazla işleyip işlemediğinin ve hakkında 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının uygulanması gerekip gerekmediğinin tartışılması zorunluluğu, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi bakımından yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu ve suç tarihinin ''24.04.2013'' yerine ''22.04.2013'' olarak gösterilmesi nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

3.Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.08.2021 tarihli ve 2021/662 Esas, 2021/ 636 Karar sayılı kararı ile 24.04.2013 tarihinde ve 05.09.2013 tarihinde işlenen suçlara ilişkin dosyaların birleştirilmesine karar verilmiştir.

4.Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin (Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi Sıfatıyla) 10.02.2022 tarihli ve 2021/742 Esas, 2022/179 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5846 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan, aynı Kanun'un 81 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 54 üncü maddesi gereği teşdiden 4 yıl 2 ... hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, zincirleme suç kapsamında kalan ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/214 Karar sayılı kararının 11.02.2021 tarihinde kesinleşmesi nedeniyle verilen 4 yıl 2 ... hapis ve 25.000,00 TL adli para cezasından ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas,2019/214 Karar sayılı ilamı ile verilen kesinleşmiş 1 yıl 8 ... hapis ve 20.000,00 TL adli para cezasından mahsubu ile sanığın neticeten 2 yıl 6 ... 5 gün hapis ve 5.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve suça konu eşyanın müsaderesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın süre tutum dilekçesi, verilen kararı temyiz etme iradesine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Olay tutanaklarına göre, 24.04.2013 tarihinde sanığa ait ikamette Söke 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/184 Değişik İş sayılı arama kararı gereğince yapılan aramada, satışa sunulmuş toplam 500 adet kitap ele geçirildiği, kitaplar üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde 333 adet kitabın bandrolsüz ve orjinal nitelikte olmadığı, 162 adet kitabın ise sahte bandrollü ve orjinal kitap olmadıkları, 1 adet orijinal kitabın taşıdığı bandrolün aynı yayın evine ait ancak farklı bir kitaba ait yapıştırılmış bir esere ait bandrol taşıdığı, 2 adet kitabın orijinal olmadığı, 2 adet orijinal kitabın orijinal nitelikte bandrol taşıdığı tespit edildiği; 05.09.2013 tarihinde sanığa ait seyyar tezgah üzerinde ve altında Söke 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/428 Değişik İş sayılı kararı gereğince yapılan aramada, satışa sunulmuş orijinal olduğu tespit edilip iade edilenler harici toplam 105 adet kitap ele geçirildiği, yapılan bilirkişi incelemesinde 1 adet orijinal kitabın bandrolsüz olduğu, 12 adet kitabın bandrol taşıdığı, ancak bu

kitaplardan 4 adet kitabın orjinal nitelikte olduğu, ancak taşıdığı bandrollerin aynı yayınevine ait farklı eserlere ait olduğu, 2 adet kitabın bandrollerinin başka eserlere ait olduğu, 3 adet kitabın ise sahte bandrol taşıdığı ve 3 adet orijinal kitabın ise ... bandrol taşıdığı anlaşılmıştır.

2.Dosya arasında bilirkişi raporları ve YAY-BİR Meslek Birliğinin ele geçen kitaplarla ilgili hak sahipliğini ispatlamaya yönelik belgeleri bulunmaktadır.

kitaplardan 4 adet kitabın orjinal nitelikte olduğu, ancak taşıdığı bandrollerin aynı yayınevine ait farklı eserlere ait olduğu, 2 adet kitabın bandrollerinin başka eserlere ait olduğu, 3 adet kitabın ise sahte bandrol taşıdığı ve 3 adet orijinal kitabın ise ... bandrol taşıdığı anlaşılmıştır.

2.Dosya arasında bilirkişi raporları ve YAY-BİR Meslek Birliğinin ele geçen kitaplarla ilgili hak sahipliğini ispatlamaya yönelik belgeleri bulunmaktadır.

3.Sanığın aşamalardaki savunmalarından özetle, ele geçen kitapların bandrolsüz ve sahte bandrollü olduğunu bilmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

4.Mahkemece, Hukukî Süreç başlığı altında (2) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanığa takdir edilen temel cezada hakça oranda teşdit yapılması nedeniyle tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık hakkında 5237 sayılı Kanun’un 58 inci maddesi uyarınca tekerrüre ilişkin hükümlerin uygulanmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin ''24.04.2013, 05.09.2013, 12.02.2014'' yerine ''24.04.2013, 06.09.2013'' olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların ... biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

Ancak;

Ancak;

1. Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin (Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi Sıfatıyla) 10.02.2022 tarihli ve 2021/742 Esas, 2022/179 Karar sayılı ilâmında sanığın 14.04.2013, 05.09.2013 ve 12.02.2014 tarihli eylemleri nedeniyle 4 yıl 2 ... hapis ve 25.000,00 TL adlî para cezası verilmiş ise de, 06.09.2013 tarihli eylem nedeniyle Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.11.2014 tarihli ve 2014/162 Esas, 2014/390 Karar sayılı kararı ile verilen 1 yıl 1 ... 10 gün hapis cezasının sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın bozulduğu, 24.04.2013 tarihli eylem nedeniyle Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.11.2014 tarihli ve 2014/164 Esas, 2014/355 Karar sayılı kararı ile verilen 1 yıl 1 ... 10 gün hapis cezasının sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın bozulduğu, yine 12.02.2014 tarihli eylem nedeniyle ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/294 Karar sayılı kararı ile verilen 2 yıl 2 ... 20 gün hapis cezasının sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Ceza Dairesinin 11.02.2021 tarihli ve 2020/1467 Esas, 2021/566 Karar sayılı kararı ile sanığın 1 yıl 8 ... hapis ve 20.000,00 TL adlî para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmek suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verildiği anlaşılmakla,

anılan kararların sadece sanık tarafından temyiz edilmesi nedeniyle sanığın kazanılmış hakkı gereğince toplam 3 yıl 10 ... 20 gün hapis ve 20.000,00 TL adlî para cezasından ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/214 Karar sayılı ilâmının istinaf edilmesi üzerine verilen 1 yıl 8 ... hapis ve 20.000,00 TL adlî para cezasından mahsubu ile yetinilmesi gerektiği gözetilmeden mahkemece, verilen 4 yıl 2 ... hapis ve 25.000,00 TL adlî para cezasından ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/214 Karar sayılı ilâmının istinaf edilmesi üzerine verilen 1 yıl 8 ... hapis ve 20.000,00 TL adlî para cezasından mahsubu ile sanığın 2 yıl 6 ... 5 gün hapis ve 5.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi,

2.Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan YAY-BİR Meslek Birliği lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 7.375,00 TL maktu vekalet ücretinden ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/214 Karar sayılı ilamında verilen 3.931,00 TL vekalet ücretinden mahsup yapılarak vekalet ücretine hükmolunması yerine, Yargıtay tarafından bozulmasına karar verilen Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.11.2014 tarihli ve 2014/162 Esas, 2014/390 Karar sayılı kararında ve Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.11.2014 tarihli ve 2014/164 Esas, 2014/355 Karar sayılı kararında verilen vekalet ücretlerinden mahsubuna karar verilmesi,

3.Ele geçen orijinal kitaplardan orjinal bandrollü olduğu tespit edilenlerin sahibine iadesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuş, ancak söz konusu hukuka aykırılığın Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin (Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi Sıfatıyla) 10.02.2022 tarihli ve 2021/742 Esas, 2022/179 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün 5 inci maddesi tümüyle çıkarılarak yerine '' 06.09.2013 tarihli eylem nedeniyle Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.11.2014 tarihli ve 2014/162 Esas, 2014/390 Karar sayılı kararı ileverilen 1 yıl 1 ... 10 gün hapis cezasının sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın bozulduğu, 24.04.2013 tarihli eylem nedeniyle Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.11.2014 tarihli ve 2014/164 Esas, 2014/355 Karar sayılı kararı ile verilen 1 yıl 1 ... 10 gün hapis cezasının sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın bozulduğu, yine 12.02.2014 tarihli eylem nedeniyle ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/294 Karar sayılı kararı ile verilen 2 yıl 2 ... 20 gün hapis cezasının sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Ceza Dairesinin 11.02.2021 tarihli ve 2020/1467 Esas, 2021/566 Karar sayılı kararı ile sanığın 1 yıl 8 ... hapis ve ve 20.000,00 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmek suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verildiği anlaşılmakla, anılan kararların sadece sanık tarafından temyiz edilmesi nedeniyle sanığın kazanılmış hakkı gereğince toplam 3 yıl 10 ... 20 gün hapis ve 20.000,00 TL adli para cezasından ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/214 Karar sayılı ilamının istinaf edilmesi üzerine verilen 1 yıl 8 ... hapis ve 20.000,00 TL adli para cezasından mahsubuna," ibaresinin eklenmesine, hükmün 9 uncu maddesi tümüyle çıkarılarak yerine ''Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan YAY-BİR Meslek Birliği lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 7.375,00 TL maktu vekalet ücretinden ... 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli 2015/610 Esas, 2019/214 Karar

sayılı ilamında verilen 3.931,00 TL vekalet ücretinden mahsubu ile 3.444,00 TL vekalet ücretinin sanıktan tahsili ile katılan YAY-BİR Meslek Birliği'ne verilmesine, '' ibaresinin eklenmesine ve hükmün 10 uncu maddesinin sonuna '' ele geçen orijinal kitaplardan orjinal bandrollü olduğu tespit edilenlerin SAHİBİNE İADESİNE,'' ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.07.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6783, Karar No: 2020/1953, Tarih: 12.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2019/6783 E.  ,  2020/1953 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16254, Karar No: 2017/16230, Tarih: 21.11.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/16254 E.  ,  2017/16230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Uyuşmazlık, inanç sözleşmesine dayalı olarak tapu iptali ve tescil (ıslah ile alacak) istemine ilişkin olup, Yargıtay Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'nun 10.12.2015 gün ve 2015/16568 E. 2015/27359 K. sayılı ilamı ile temyiz inceleme görevinin Yargıtay 14. Hukuk Dairesine ait olduğu belirlenmiştir.

Dosyanın gönderilmiş olduğu Yargıtay 14. Hukuk Dairesince verilen 17.03.2017 günlü ve 2017/1364 E. 2017/2049 K. sayılı görevsizlik kararı ile yeniden Dairemize gönderilmesi üzerine, dosya yeniden Yargıtay Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmiş ve 04.07.2017 gün ve 2017/1680 E. 2017/1825 K. sayılı ilam ile temyiz inceleme görevinin Yargıtay 14.Hukuk Dairesine ait olduğu belirlenmiştir.

Ne var ki, dosya Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 23.10.2017 günlü ve 2017/5135 E. 2017/7754 K. sayılı görevsizlik kararı yeniden Dairemize gönderilmiştir.

Davanın açıklanan bu niteliğine göre (inanç sözleşmesine dayalı olarak), temyiz inceleme görevi Yargıtay 13. Hukuk Dairesinindir.

Bu itibarla, 23.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6723 Sayılı Yasanın 21. maddesi ile değiştirilen 2797 Sayılı Yargıtay Kanununun 60/3 maddesi uyarınca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesine, 21.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/11877, Karar No: 2018/6035, Tarih: 03.04.2018

**3. Ceza Dairesi         2017/11877 E.  ,  2018/6035 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Hitit Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Plastik Rekonst ve Estetik Cerrahi Uzmanı tarafından tanzim olunan 30.01.2013 tarihli rapora göre, katılanda meydana gelen yaralanmanın yüzde sabit iz niteliğinde olduğunun belirtilmesi ve Adli Tıp Kurumu Çorum Şube Müdürlüğünün 25.11.2014 tarihli raporunda, katılanın yüz sınırları dahilinde tarif edilen yaranın yüzde sabit iz niteliğinde olmadığının bildirilmesi karşısında, mağdura ait tüm tıbbi evrakların, kati ve geçici raporların temini ile bahse konu yaralanmanın yüzde sabit iz niteliğinde olup olmadığı hususunda Adli Tıp ilgili İhtisas Kurulu'ndan rapor aldırılarak sonucuna göre 5271 sayılı CMK’nin 196/2. hükmü de gözetilmek suretiyle savunması tespit olunan sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, çelişkili raporlara itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı Kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle, hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerle, 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca, CMUK’un 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla, isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 03.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5326, Karar No: 2014/5833, Tarih: 25.03.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/5326 E.  ,  2014/5833 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Şanlıurfa 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 25/12/2012

NUMARASI : 2012/506-2012/1272

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum ve H.. L.. K..Hİzmetleri ve Tic. AŞ. vekilleri tarafından temyiz edilmesi ve H.. L.. K.. Hizmetleri ve Tic. AŞ. vekili tarafından duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işverenlere ait işyerinde 1989-02.10.2010 tarihleri arasında sürekli çalıştığının ve Kurum’a bildirilmeyen sürelerin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davalı T..T.. San.ve Tic. Aş yönünden açılan hizmet tespiti davasının husumet nedeni ile reddine, davalı H.. L.. K.. Hizmetleri ve Tic.Aş ile Sgk yönünden açılan hizmet tespiti davasının kabulüne, davacının davalı H.. A.. iş yerinde her yılın haziran, temmuz, ağustos ayları haricinde, 01/09/2002 tarihinden 31/05/2010 tarihine kadar gecen sigortasız çalışmalarının sigortalı sayılmasının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece davalı T..T.. San.ve Tic. Aş yönünden açılan hizmet tespiti davasının husumet nedeni ile reddine, davalı H.. L.. K.. Hizmetleri ve Tic.Aş ile Sgk yönünden açılan hizmet tespiti davasının kabulüne, davacının davalı H.. A.. iş yerinde her yılın haziran, temmuz, ağustos ayları haricinde, 01/09/2002 tarihinden 31/05/2010 tarihine kadar gecen sigortasız çalışmalarının sigortalı sayılmasının tespitine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık nitelikçe 506 sayılı Yasanın 79. maddesinden kaynaklanan davalı işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespitine ilişkindir. Bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, işin niteliği, sürekli veya sezonluk nitelikte olup olmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilir ise de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların, davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve uyuşmazlık konusu dönemi kapsar biçimde çalışmaları işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir

506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesi gereğince; yönetmelikle tespit edilen belgeler işveren tarafından verilmeyen sigortalıların çalıştıkları hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde dava açacakları hükmü öngörülmüştür. Maddede belirtildiği üzere, yönetmelikle tespit edilen belgelerin verilmesi durumunda 5 yıllık hakdüşürücü süreden bahsedilemeyeceği açıktır. Yerleşik Yargıtay görüşü; birden ziyade işe giriş bildirgesi verilmesi halinde çıkış yok ise ilk işe giriş bildirgesi ile son işe giriş bildirgesinin verildiği tarihler arasında geçen çalışmaların hak düşürücü süreye uğramayacağı, çıkış varsa hak düşürücü sürenin her kesim çalışma için ayrı ayrı hesaplanacağı, çıkış tarihinden sonra işçinin aynı işyerinde çalışmasını sürdürmesi veya hak düşürücü süre içerisinde tekrar aynı işyerine girerek çalışmasının hak düşürücü sürenin işlemesine engel olmayacağıdır.