muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/21759, Karar No: 2022/102, Tarih: 11.01.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/21759 E.  ,  2022/102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 20/10/2020 tarih ve 2020/2772 E-2020/5850 K. sayılı bozma ilamında" mahkeme hükmün tefhim edildiği kısa kararda, davacıların davalı ...Ş.'ye açtıkları maddi ve manevi tazminat davasının reddine karar vermiş ve yine Hükmün gerekçesinde "Davalı ...Ş.'nin işleten sıfatının bulunmadığı dikkate alınarak davalı ...Ş. yönünden açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir." ifadeleri kullanılmıştır. Ancak hükmün 3. fıkrasında gerekçe ve kısa karar ile çelişki oluşturacak ve yine hüküm cümlelerinin de kendi içinde çelişkili olacak şekilde "Davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den 10/06/2009 tarihinden itibaren davalı ...Ş şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının davalı ... Tic. A.Ş'ye yönelik maddi manevi tazminat talebinin reddine" ifadelerinin kullanılmasının doğru olmadığı, gerekçe ile hüküm ve kısa karar ile hüküm çelişkisi içermeyen kendi içinde tutarlı, maddi olaya ve talebe uygun, denetime elverişli gerekçeli karar oluşturulması gerektiği"belirtilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yagılama sonucunda Davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 66.889,92 TL maddi tazminatın davalı ...'den 10/06/2009 tarihinde, davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den 10/06/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının davalı ...

Otomotiv Tic. A.Ş'ye yönelik maddi manevi tazminat talebinin reddine, davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacının kar kaybına ilişkin talebinin reddine, 465,00 TL tedavi giderinin davalı ...'den 10/06/2009 tarihinden itibaren davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den 10/06/2009 tarihinden itibaren davalı ...Ş şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,davacının davalı ... Tic. A.Ş'ye yönelik maddi manevi tazminat talebinin reddine, davacı ... yönünden davanın kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den 10/06/2009 tarihinden itibaren davalı ...Ş şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının davalı ... Tic. A.Ş'ye yönelik maddi manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisinde, bozmaya uygun karar verilmiş olmasına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden inceleme yapılmasının mümkün olmamasına göre; davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazasından kaynaklı cismani zarara dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen 09/09/2014 tarih ve 2009/351 E-2014/710 K. sayılı ilk kararda davacı ... lehine hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ..., ... ve davalı İMM Sigortacısı Allianz Sigorta AŞ'den tahsiline karar verilmiş, kararın davalılar ... ve ... Otomotiv Ticaret AŞ vekilleri tarafından temyizi üzerine, (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2014/24888-2017/6115 sayılı ilamı ile bu davalılar yönünden farklı sebeblerle bozulmuştur. Davacı ... lehine hükmedilen manevi tazminat bakımından davalı ... ilk kararı temyiz etmemiştir. Bozulmasına karar verilen hususlar yönünden yeniden yapılan yargılamada, kesinleşen kısımlar hakkında hüküm kurulamaz. Yalnızca bozulan kısımlar hakkında inceleme yapılarak karar verilmesi gerekir.

Bununla birlikte; esasen bir davalının diğer davalı lehine verilmiş olan hükmü, o davalı aleyhine temyiz etme hakkı yok ise de; kazada zarar gören davacıya karşı tüm davalılar, farklı hukuki nedenlerle zarardan müteselsilen sorumlu olup aralarındaki münasebet de ihtiyari dava arkadaşlığıdır. Müteselsil borçluluk, niteliği itibariyle bölünebilen bir edimin birden fazla borçlusundan her birinin edimin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu bir borçluluk türü olup, borçlulardan birinin edimin tümünü ifa ederek alacaklıyı tatmin etmesi halinde evvelce mevcut olmasa dahi ifayı gerçekleştiren borçlu ile diğer borçlular arasında bir hukuki ilişki doğacaktır. Alacaklıyı tatmin eden bir borçlu, kendisine isabet eden paydan daha fazla bir ödemede bulunduğu takdirde, bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabilecektir. Bu durum bir borçlunun alacaklıyı tatmin etmesi halinde diğer borçlularında alacaklı karşısında alacaklının tatmin edilmesi ölçüsünde borçtan

kurtulmalarının (BK 145/1 md.) doğal bir sonucudur. Buna bağlı olarak yasa koyucu da alacaklıyı tatmin eden borçlunun kendi payından fazla ödemede bulunması durumunda bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabileceğini açıkça düzenlemiştir. (BK 146/1md.) Bu şekilde belirlenen hak, o borçlunun rücu hakkıdır. Yasa koyucu kendi payından fazla ödemede bulunan bir borçluya tanıdığı rücu hakkını kuvvetlendirmek amacıyla (BK 146/1md) halefiyete de yer vermiştir. Açıklanan maddi hukuk hükümleri usul hukukunda dava olarak tezahür etmektedir. Müteselsil borçlular arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı nedeniyle hükmü temyiz etmeyenler hakkında lehe ya da aleyhe verilen kararın kesinleştiği düşünülebilirse de, kesinleşme sorumluluk davasına ilişkin olup, ardından görülecek rücu davası yönünden, yani borçlular arasındaki iç ilişki yönünden hüküm ifade etmez. Bu durumda davalı ...'nin diğer davalı ...Ş. hakkındaki hükmü temyizde hukuki yararı bulunduğu aşikardır.

Açıklanan bu durum karşısında temyiz incelmesine konu mahkemenin 2021/1E-2021/135K sayılı kararında usulü kazanılmış haklara aykırı olarak davacı ... lehine hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminatın sadece davalı ...'den alınmasına karar verilmesi, davalı ... Şirketi'nin de sorumlu olduğu ve kararın bu davalı yönünden kesinleştiğinin gözetilmemesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir

Kabule göre de; davacı ... 1.000,00 TL kar kaybı ve 1.000,00 TL haricen yapılan tedavi-ulaşım giderine ilişkin tazminatın da kendisine ödenmesini dava etmiştir. Mahkemece bu davacının 1.000,00 TL kar kaybına ilişkin talebinin reddine, 1.000,00 TL tedavi-ulaşım gideri talebinin ise 465,00 TL yönünden kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş olup davacı ...'nin reddedilen 1.565,00 TL talebi yönünden temyiz eden davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru olmamıştır.

Kabule göre de; davacı ... 1.000,00 TL kar kaybı ve 1.000,00 TL haricen yapılan tedavi-ulaşım giderine ilişkin tazminatın da kendisine ödenmesini dava etmiştir. Mahkemece bu davacının 1.000,00 TL kar kaybına ilişkin talebinin reddine, 1.000,00 TL tedavi-ulaşım gideri talebinin ise 465,00 TL yönünden kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş olup davacı ...'nin reddedilen 1.565,00 TL talebi yönünden temyiz eden davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru olmamıştır.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'ye geri verilmesine 11/01/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6154, Karar No: 2020/1586, Tarih: 07.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2018/6154 E.  ,  2020/1586 K.**

**"İçtihat Metni"**

13. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 28.01.2020 tarih ve 1414 sayılı kararı ile 28.01.2020 tarih ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza ve Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca: Dairemizin bakmakta olduğu, ... ile hizmet sağlayıcıları arasında ( hastane, eczana, optik vb.) yapılan sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm kararların temyiz incelemesinin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın görevine girdiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/7633, Karar No: 2004/12436, Tarih: 14.05.2004

12. Hukuk Dairesi 2004/7633 E., 2004/12436 K.

**12. Hukuk Dairesi 2004/7633 E., 2004/12436 K.**- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 626 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 642 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 690 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 691 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklı vekilince istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü.

5.11.2000 vade tarihli bono dayanak yapılarak lehdar tarafından keşidecinin mirasçıları hakkında takibe geçildiği görülmektedir. Keşidecinin protesto edildiğine dair dosyada bir belge yoktur. TTK.nun 690. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 626 ve 642. maddeleri gereğince keşideci protesto edilmediği taktirde hamil, kabul eden kimse hariç olmak üzere cirantalara karşı müracaat hakkını kaybeder. TTK.nun 691. maddesinde ise bonoyu tanzim eden kimsenin tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi sorumlu olacağı açıklandığına göre, somut olayda keşidecinin takibi için protestoya gerek yoktur. Bu nedenlerle mahkemenin gerekçesi yasaya uygun olmadığı gibi, başvuru 5 günlük süreden sonra yapıldığından istemin yukarıdaki nedenlerle reddi yerine kabulü isabetsizdir.

Sonuç : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.nun 366 ve HUMK.nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 14.5.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4474, Karar No: 2017/6490, Tarih: 27.10.2017

**4. Hukuk Dairesi         2017/4474 E.  ,  2017/6490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ticari işletme kirası sözleşmesinden kaynaklanan

01/07/2016 tarihinde kabul edilip 23/07/2016 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Yasa'nın 21. maddesi ile 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 60. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiştir. Bu düzenlemeye göre, dosya kendisine gönderilen ilgili hukuk dairesi bir ay içinde yapacağı ön inceleme sonucunda işbölümü bakımından kendisini görevli görmez ise gerekçeleri ile birlikte dosyayı bir ay içinde görevli Daireye gönderecektir.

Bu durumda dosya içeriğine, temyizin kapsamına, uyuşmazlığın kira sözleşmesine ilişkin olup Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin bozma ilamına göre karar verilmekle temyiz inceleme görevi Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 3.Hukuk Dairesine aittir.

Yukarıdaki yasal düzenleme de dikkate alındığında dosyanın görevli Yargıtay 3. Hukuk Dairesine gönderilmesine 27/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1205, Karar No: 2017/3818, Tarih: 16.03.2017

**8. Hukuk Dairesi         2017/1205 E.  ,  2017/3818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ila ve parsel sayılı taşınmaz m...klerinin hak ve menfaatlerinin korunması ve mallarının idaresi için 3561 sayılı Kanunun 2.maddesi gereği kayyım atanması istenmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece verilen kısa kararda; “... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi,... parsel sayılı taşınmazların tapu kaydında m...k olarak görünen ... ..., ... Ziyneti, ... oğlu ..., ... oğlu ..., ... kızı ..., ... ..., ... kızı ..., ... kızı ... için 3561 sayılı Kanunun 2.maddesi gereğince ... Mal Müdürü'nün yönetim kayyımı olarak atanmasına. ” denildiği halde, gerekçeli kararda; “... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel numaralı taşınmazda m...k olarak görünenlerden ve soyadı bulunmayan "..., ..., ..., ..., ..., ... oğlu ... ve ... ... isimli kişilerin mal varlığında Hazinenin menfaati olduğu anlaşılmakla 3561 sayılı Kanunun 2.maddesi gereğince bu kişileri ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/221 Esas sayılı dosyasında temsil etmek ve taşınmazı söz konusu m...kler yönünden yönetmek üzere ... Mal Müdürü'nün kayyım olarak tayinine, ” şeklinde hüküm kurulmuştur. Görüldüğü üzere kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkrası tamamen birbirinden farklı olup her iki hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturulmuştur.

T.C. Anayasası'nın 141. maddesi hükmü uyarınca, duruşmaların aleniyeti kuralı gereği tefhim edilen kısa karar ile gerekçeli kararın birbirine aykırı ve çelişik olmaması gerekir. Buna göre, yargılama açık olarak yapılacak ve HMK'nun 297/2. maddesi hükmü gereğince de yargılama sonunda verilen kararda taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde açıkça gösterilecektir. Aynı Kanun'un 298/2. maddesi hükmü ise sonradan yazılacak gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağını amirdir. Bu nedenle Mahkeme hükmü tek olduğundan ve kısa kararla aynı sonuçları taşıyacağından kısa karar ve gerekçeli karar arasında çelişki halinde ortada yasaya uygun bir hükmün varlığından söz edilemez. Nitekim Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 10.04.1992 tarih ve 7/4 sayılı kararında, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunmasının bozma nedeni sayılacağı belirtilmiş olup, Mahkemece yapılacak iş; önceki karar ile bağlı olmaksızın çelişki giderilmek suretiyle yeni bir karar vermekten ibarettir.

Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişki, mahkemelere ve yargıya olan güveni sarsacağı gibi infazda duraksamaya yol açacağı da açıktır. Hükümlerin kurulmasında esas olan kısa karar olup, gerekçeli karar da buna uygun olmalıdır. Hüküm, bu nedenle Kanuna, tarih ve numarası anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'na aykırı olarak tesis edilmiştir.

SONUÇ: Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulüyle, yerel mahkeme hükmünün, kısa karar gerekçeli karar çelişkisi nedeniyle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, 16.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11080, Karar No: 2010/24376, Tarih: -

**12. Hukuk Dairesi         2010/11080 E.  ,  2010/24376 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/01/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 17,15 TL onama harcı temyiz edenden alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 21/10/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/26909, Karar No: 2016/5300, Tarih: 17.03.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/26909 E.  ,  2016/5300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulu’nun 14.10.2008 gün ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövmek şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnceleme konusu somut olayda; 10.09.2012 tarihli ... Haber Gazetesinde sanığın köşe yazısında katılana hakaret ettiği iddiasıyla dava açılmıştır. Yazı içeriğinde ... Büyükşehir Belediyesi'nin bir kısım işlemleri ile bazı siyasetçilerle ilgili yorumlarda bulunduğu, ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Kent Estetiği ve Kentsel Dönüşüm Dairesi Başkanlığı görevini yürüten katılan hakkında da “estetik anlayışına tükürürsünüz” biçiminde bir ifadeye yer verdiği, Mahkemenin bu yazı sebebiyle, “eleştirel bir bakış açısı getirmeyen tükürme ifadesinin kişileri rencide edici ve küçük düşürücü anlamının olduğu” gerekçesiyle sanığın cezalandırılmasına karar verdiği, anlaşılmaktadır.

Öncelikle belirtilmelidir ki, yazıda kullanılan ifadelerin Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarında özel bir önem atfedilen, ifade özgürlüğü bağlamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur. Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslararası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.