muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/3273, Karar No: 2010/3764, Tarih: 05.04.2010

Davacıya ait 51 parsel sayılı taşınmazın geçit ihtiyacı içerisinde olduğu sabittir. Geçit hakkı tesisi davalarında amaç, genel yola bağlantısı olmayan taşınmazların yola çıkışını sağlamaktır. Zira geçit davaları taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte özünü komşuluk hukukundan almaktadır. Davacının subjektif arzusunun önemi yoktur. Genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi de gözetilerek tüm alternatifler değerlendirilerek sonucuna gidilmelidir.

Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Dosya içerisindeki 08.02.2007 tarihli fen bilirkişi raporuna ve ekindeki krokiye göre davacıya ait 51 parsel no'lu taşınmaz 5 no'lu noktadan yola temas etmektedir. Bilirkişiler 51 sayılı parselin kuzey sınırında 31, 32, 33, 34 numara ile gösterilen yerlerde meyilin %85 olması ve kaş vasfında olması nedeniyle yol için uygun olmadığını belirtmişler ise de bu inceleme yeterli değildir. Mahkemece inşaat mühendisi bilirkişi vasıtasıyla 51 sayılı parselin yola temas ettiği 5 no'lu noktadan batıya doğru 3 metre geçit eni belirlenerek kuzeydeki yol üzerinde gösterilen menfez hizasında oluşturulacak ve 51 sayılı parseli direkt yola bağlayacak bir geçitin iş makinalarından yararlanılarak ulaşıma elverişli duruma getirilip getirilmeyeceği açıkça saptanmalı ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 05.04.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7345, Karar No: 2013/18050, Tarih: 20.11.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/7345 E.  ,  2013/18050 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması,malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi,failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında, zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Yurt genelinde kitap, dergi basımı ve satışı yapan katılan TUDEM Eğitim Hizmetleri ismli şirketin İstanbul Bölge Müdürlüğünde pazarlama elemanı olarak çalışan sanığın, satış yaptığı okul ve öğretmenlerden tahsil ettiği 15.384 TL'yi teslim etmeyerek uhdesinde tutmak suretiyle hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda, sanığın dergi ve kitapları fiş imzalayarak depodan aldığı, satış yaptığında da tahsilat makbuzu düzenleyerek muhasebeye teslim ettiği, bazan daha sonra tahsilat makubuzu ile değiştirmek üzere yazılı belge verdiklerine dair savunması ile katılan tarafından dosyaya sunulan kim tarafından düzenlendiği anlaşılamayan mutabakatnameler karşısında maddi gerçeğin şüpheye yer bırakmayacak şekilde açığa çıkarılması bakımından mutabakatnamelerde ismi bulunan kişiler tanık olarak dinlenip söz konusu belgenin sanık tarafından düzenlenip düzenlenmediği hususunun sorulması ile şirkete ait muhasebe, fatura, tahsilat makbuzları, kayıt ve defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak sanığın çalıştığı dönemde ne kadar kitap satışı yaptığı, uhdesinde tahsilat bulundurup bulundurmadığının tespiti ile tüm deliller toplandıktan sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/5703, Karar No: 2014/4178, Tarih: 17.06.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/5703 E.  ,  2014/4178 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

Tarihi :23.05.2013

Numarası :2010/764-2013/96

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, hakedişlerden haksız yapılan kesintinin iadesi istemiyle açılmış, mahkemenin; ıslah istemi de dikkate alınarak davanın kabulüne dair kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı yüklenici vekili, 23.07.2004 tarihinde imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca B. ve B. Şube Müdürlüğü mesuliyet sahasındaki içme suyu ve atık su yapım ve rehabilitasyon işine başladığını, sözleşmenin eki olan idari şartnamenin 62. maddesi uyarınca, her iki işe ilişkin olarak tesislerin temel atma töreni ve açılış merasimlerinin giderleri için kullanılmak üzere hakedişinden %1'lik kesinti yapıldığını, Bayrampaşa işine ilişkin yapılan kesintinin 10.526,94 TL'sinin iade edildiğini, diğer kesintinin ise iade edilmediğini, oysa, açılış töreninin yapılmadığını, bu nedenle yapılan kesintinin haksız olduğunu belirterek, Beyoğlu işi için yapılan 30.819,01 TL, Bayrampaşa işi için yapılan 28,04 TL kesintinin iadesini istemiş; 26.02.2013 günlü ıslah dilekçesiyle yapılan kesintinin tamamının Bayrampaşa işine ait olduğunu belirtmiş, mahkemece de bu ıslah istemi dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Islah tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 176. maddesinde; taraflardan her birinin yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebileceği belirtilmiştir. Islah, HMK'nın 141. maddesinde belirtilen iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının bir istisnasıdır. Davacı vekili, yargılama sırasında Beyoğlu işine ilişkin olarak böyle bir kesintinin yapılmadığını tespit etmesi üzerine önce mahkemeden dava dilekçesindeki maddi hatanın düzeltilmesini istemiş, bu isteminin 12.02.2013 günlü ara kararla reddedilmesi üzerine ıslah yoluyla bu hatanın giderilmesi yoluna başvurmuştur. Oysa, davacının bu talebi bir usul işlemi olmayıp maddi hukuka taalluk eden kısmi feragattır. Böylece davacı, Beyoğlu işine ilişkin yapıldığını ileri sürdüğü kesintinin iadesi isteminden vaz geçmiştir. Doktrinde bu işlem talep sonucunun daraltılması olarak kabul edilmektedir. Davacının talep sonucunu azaltması, davayı değiştirme veya genişletme sayılamaz. Tam veya kısmi feragat için de karşı tarafın iznine ya da ıslah yoluna başvurulmasına gerek yoktur ( Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, altıncı baskı, cilt IV, sayfa 4048-4049). Dolayısıyla davacının bu isteminin, ıslah müessesinin mahiyetiyle bağdaşır bir yönü bulunmamaktadır. Bu sebeple mahkemece; Bayrampaşa işine ilişkin olarak şimdiki gibi karar verilmesi, Beyoğlu işine ait 30.819,47 TL alacak yönünden ise davanın reddedilerek, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davada kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken davanın tümden kabulü yolunda hüküm kurulması doğru olmamış, açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca diğer temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 17.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6362, Karar No: 2023/10311, Tarih: 23.11.2023

**7. Ceza Dairesi         2020/6362 E.  ,  2023/10311 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/1076 E., 2016/73 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Beraat, kaçak eşyanın müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I.HUKUKÎ SÜREÇ

Van 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.01.2016 tarihli ve 2014/1076 Esas, 2016/73 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II.TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz istekleri, sanık hakkında verilen beraat kararının bozulması talebine ilişkindir.

III.OLAY VE OLGULAR

1.Olay tarihinde durumundan şüphelenilerek durdurulan sanığın elindeki siyah poşetten kısmen görünür vaziyetteki sigaraların dikkat çekmesi üzerine sanığın rızasıyla elindeki siyah poşete bakılması sonucu 29 karton kaçak sigara ele geçtiği belirlenmiştir.

2.Sanık tüm aşamalarda atılı suçlamayı kabul etmemiştir.

3.Kaçak eşyaya mahsus tespit varakası dava dosyasında bulunmaktadır.

IV.GEREKÇE

Olay tarihinde durumundan şüphelenilerek durdurulan sanığın elindeki siyah poşetten kısmen görünür vaziyetteki sigaraların dikkat çekmesi üzerine sanığın rızasıyla elindeki siyah poşete bakılması sonucu 29 karton kaçak sigara ele geçtiği olayda; her ne kadar mahkemece usulüne uygun olarak verilmiş bir arama kararı olmadığı ve usulsüz arama sonucu kanuna aykırı olarak elde edilen delil dışında sanığın mahkumiyetini gerektirecek başkaca delil elde edilmediği gerekçesiyle beraat kararı verilmiş ise de, olay tutanağından sigaraların görünür vaziyette olduğunun anlaşılması, olaya ilişkin düzenlenen tutanağı sanığın imzaladığı, bu itibarla atılı eylemin suç üstü hali olup arama kararına gerek olmadığı cihetle; dava konusu kaçak sigaraların miktarı itibarıyla ticari amaçla bulundurulduğunun kabulü ile sanığın mahkûmiyeti yerine dosya kapsamına ve oluşa uymayan gerekçelerle arama kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle sanığın beraatine karar verilmesi hukuka aykırılık bulunmuştur.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Van 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.01.2016 tarihli ve 2014/1076 Esas, 2016/73 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7078, Karar No: 2014/19433, Tarih: 07.11.2014

**6. Ceza Dairesi         2014/7078 E.  ,  2014/19433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet, Beraat, Düşme

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanık ... savunmanı tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Hükmolunan cezanın miktarına göre de, sanık ... savunmanının duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’nın 318. maddesi uyarınca REDDİNE,

I-Sanıklar ... ve ... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan düşme; sanık ... hakkında 29.04.2013 tarihli yağma suçundan kurulan beraat hükümlerinin incelenmesinde:

Düşme ve beraat kararının gerekçesine yönelik bulunmayan sanıklar savunmanlarının temyiz isteminde, sanıkların hukuki yararı bulunmadığından, bu konudaki temyiz isteminin, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 317.maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Sanıklar ... ve ... hakkında 30.04.2013 tarihli yağma suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde:

Sanık ... hakkında düzenlenen iddianamenin 02.10.2013 tarihinde, sanık ... hakkında düzenlenen iddianamenin ise 31.07.2013 tarihinde kabulüne karar verildiği, yakınanın 18.09.2013 tarihli oturumda, zararının dava açıldıktan sonra sanık ... tarafından giderildiğini beyan ettiğinin anlaşılması karşısında; yakınana zararının hangi sanık hakkında açılan davadan sonra giderildiği sorulmadan, sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 168/1-3. maddesiyle uygulama yapılması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış ve tebliğnamede yer alan bozma istemli düşünce benimsenmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulu'nun takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-)TC. Anayasa’sının 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanın ücretlerinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde görevlendirilen zorunlu savunman ücretinin sanıklardan alınmasına hükmedilmesi,

2-) Sosyal inceleme raporu için harcaması zorunlu kamu masrafının, sanık ...'a yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi suretiyle Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye aykırı davranılması,

2-) Sosyal inceleme raporu için harcaması zorunlu kamu masrafının, sanık ...'a yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi suretiyle Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar savunmanlarının temyiz itirazı ve tebliğnamedeki düşünce bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye kısmen aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hüküm fıkrasından, “yargılama giderine” ilişkin bölümler çıkarılarak, “ 37 TL yargılama giderinin sanık ...'den, 30,50 TL yargılama giderinin sanık ...'dan tahsiliyle hazineye irad kaydına” karar verilmesi suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

III-Sanıklar ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde:

Yakınanın olay yerine gelen polis ekiplerine, evden çıkıp uzaklaştığı sırada beyaz renkli bir araca zorla bindirilmek istendiğini, şahısların kendisini darp ettiğini ve araçla olay yerinden ayrıldıklarını,

Kollukta alınan beyanında ise, odasının penceresinden atladıktan sonra ... Otele doğru kaçtığını, sanık ...'ın koşarak, sanık ...'in ise araçla kendisini kovaladıklarını, aracın önünü kestiğini, sanık ...'in kendisini araca bindirmeye çalıştığını, ... isimli kişinin “şimdi polisler gelecek” diyerek .. uzaklaştırmaya çalıştığını ve araçla olay yerinden kaçtıklarını beyan ettiği,

Dosya içinde bulunan 21.05.2013 tarihli CD inceleme tutanağında, suç tarihinde geceleyin saat 21:25:36'da markası ve rengi belli olmayan bir aracın olay yeri adresin önüne farları açık şekilde geldiği, saat 21:25:40'da araç kısmından 2 şüpheli şahsın gelerek olay yeri adrese doğru gittikleri, şüpheli aracın adres önünde beklediği, saat 21:26:26'da şüpheli bir şahsın araca doğru geldiği, saat 21:28:10'da şüpheli bir şahsın araç yanından olay yeri bina tarafına doğru gittiği, saat 21:29:46'da şüpheli bir şahsın olay yeri bina kısmından araç yanına doğru gittiği, saat 21:30:09'da şüpheli aracın olay yeri bina yanından ayrılarak uzaklaştığının belirtildiği,

Dosya içinde bulunan tutanaktaki görüntü kayıtlarının yakınanın evinin yakınındaki büfeye ait güvenlik kamera kayıtlarından tespit edildiğinin anlaşılması karşısında; yakınanın iddiasında geçtiği haliyle sanıklar tarafından araca bindirilmeye çalıştığı yeri görüntüleyen başkaca kamera kaydı bulunup bulunmadığı araştırılıp, yakınanın evden kaçması, sanıklarca kovalanması, araca bindirilmeye çalışılması ve ardından polise yapılan ihbarın saatinin bir arada değerlendirilebilmesi için, mahallinde yöntemince keşif yapılıp, olaya ilişkin tüm deliller toplandıktan sonra, sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği dikkate alınmadan, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması;

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar savunmanlarının temyiz itirazı ve tebliğnamedeki düşünce bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 07.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/17775, Karar No: 2022/18392, Tarih: 28.09.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/17775 E.  ,  2022/18392 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü.

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Ceza Genel Kurulu’nun 14/10/2008 gün ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövmek şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğü, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafı, kamu makamlarının bu özgürlüğün kullanılmasına getirebilecekleri sınırlama rejimini düzenlemektedir. Önemine binaen, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleler çok istisnai hallerde kabul görmekte ve Sözleşme’nin 10. maddesinin 2. paragrafının öngördüğü sınırlama kayıtları dar yorumlanmaktadır. Bu nedenle, bir kamu makamının ifade özgürlüğüne yaptığı “müdahalenin gerekliliği” mutlaka ikna edici bir şekilde açıklanmalıdır. Sözleşme’nin anılan maddesinde, belirtilen “gerekli” olma koşulu, müdahalenin bir ‘toplumsal ihtiyaç baskısına karşılık gelmesi ve özellikle izlediği meşru amaçla orantılı olması anlamına gelir. Bir müdahalenin bu kriterleri yerine getirdiği ve dolayısıyla haklı olduğu, ulusal makamların gösterdiği gerekçelerin “ilgili ve yeterli” olmasıyla anlaşılabilecektir.

Gerek Anayasa gerekse Sözleşme hükümlerine uygun davranılmaması, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi anlamına gelebilecektir. Zira, negatif yükümlülük kapsamında yetkili makamlar, zorunlu olmadıkça ifadenin açıklanmasını ve yayılmasını yasaklamamalı ve yaptırımlara tabi tutmamalı; pozitif yükümlülük kapsamında ise ifade özgürlüğünün gerçek ve etkili korunması için gereken tedbirleri almalı ve denge unsurunu sağlamalıdırlar. Aksi takdirde AİHM, kişinin şeref ve itibarının haksız bir saldırı altında olmasına rağmen ulusal mahkemeler tarafından gereken ölçüde korunmadığı gerekçesiyle AİHS'nin 8. maddesi açısından ihlal kararı verebilmektedir. Zira AİHM açısından, başvuranların özel hayata saygı hakkı ve ifade özgürlüğü eşit derecede önemlidir. Denge unsurunun sağlanmasında içtihatlara göre göz önünde bulundurulması gereken temel ilkeler ise, başvuruya konu ifadelerin kamu yararına ilişkin tartışmaya katkısı, ifade sahibinin tanınırlığı ve daha önceki tutumları, ifadenin içeriği, şekli ve etkileridir.