muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/704, Karar No: 2017/64, Tarih: 14.02.2017

En önemli amacı maddi gerçeği belirlemek olan ceza muhakemesinin, kusursuz maddi gerçeği yakalamak için yerel mahkemece suç vasfının hatalı tayin edilmesinden sonra, özel dairece suç vasfının doğru tayin edildiğinin karar içeriğinde belirtilmesi durumunda; yerel mahkemenin gerek bozma öncesi kendisinin gerekse bozma ilamında özel dairenin hatalı değerlendirmesine uymayarak kusursuz maddi gerçeğe ulaşma ihtimalinin (suç vasfının doğru tayini) bulunduğu gibi bozmaya uyduktan sonra sanık açısından usuli kazanılmış hakkın doğmasına karşın, özel dairece başka bir bozma nedeninin bulunmaması halinde zorunlu olarak verilecek onama kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından süresinde itiraz edilerek Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulu tarafından hatalı hükmün düzeltilmesi olanağı mevcuttur. Ancak bunun için ceza muhakemesi hukukundaki prosedürün izlenmesi gerekir. Usul ekonomisi, davanın uzamaması gibi makul olarak gözüken hiçbir gerekçenin usul hükümlerini bertaraf etmesi düşünülemez.

Somut olayımızda bozma öncesi eylemin niteliği konusunda hatalı değerlendirme yapan ve bu değerlendirmesi de (eylemin kastı aşan adam öldürme suçunu oluşturduğunun kabul edilmesi) bozma ilamında isabetli olduğunun net bir şekilde belirtilmesi suretiyle özel dairece kabul edilen, ancak uygulanma olanağı bulunmayan tahrik hükümlerinin uygulanması nedeniyle hükmün sadece bu nedene dayalı olarak bozulmasından sonra, yeniden yapılan yargılama sırasında bozmaya uyarak sanık açısından eylemin niteliği konusunda usuli kazanılmış hakka neden olan yerel mahkemenin delillerde hiçbir değişiklik olmaksızın eylemin niteliğini değiştirmek suretiyle sanık aleyhine kurduğu hükmün onanmasına dair Yargıtay Yüksek 1. Ceza Dairesince verilen karara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itirazın reddine dair Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu tarafından verilen kararın; yukarıda örnek olarak gösterilen Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun içtihatlarına aykırı olacağı ve böyle bir aykırılığın ceza muhakemesi hukukunun temel ilkelerinden olan hukuki güvenlik ilkesini zedeleyeceği açıktır.

Yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının değişik gerekçeyle kabul edilmesi gerekirken, itirazın reddine dair Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun görüşüne iştirak edilmemiştir." düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.02.2017 tarihinde yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2117, Karar No: 2020/5930, Tarih: 16.12.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/2117 E.  ,  2020/5930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 05.03.2018 tarih ve 2015/131 E- 2018/99 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 01.03.2019 tarih ve 2018/821 E- 2019/213 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından duruşmalı, davalı vekili tarafından duruşmasız olarak istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 08.12.2020 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, "Okaliptus Ayak" adıyla müvekkilinin ürettiği mobilya ayağı tasarımının 2012/03669 sayı ile tescil edildiğini, davalının 2012/03669-2 sayılı tasarıma konu ürünün aynısını/belirgin şekilde benzerini üretip piyasaya arzettiğini ileri sürerek endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün durdurulmasını, şimdilik 1.000.-TL maddi, 20.000.-TL manevi tazminatın avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 05.06.2017 tarihli müddeabihin arttırımı dilekçesi ile maddi tazminat yönünden talep sonucunu 28.500.- TL'ye çıkarmıştır.

Davalı vekili, faaliyet alanı farklı olan müvekkilinin dava konusu plastik ayağı üretmediğini, husumetin müvekkiline yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, faaliyet alanı farklı olan müvekkilinin dava konusu plastik ayağı üretmediğini, husumetin müvekkiline yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce, idda, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının kataloğundaki "olimpos" ürününün davacı adına 2012/03669-2 sayı ile tescilli mobilya ayağı tasarımı ile belirgin benzer görünüm özelliğine sahip olduğu, bilirkişilerce davalının ticari defterlerinin sunulmaması nedeniyle TBK'nın 50. maddesi kapsamında davacı yan lehine 3.000.-TL'den aşağı olmamak üzere maddi tazminat ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, davacının 554 sayılı KHK'nın 53. maddesi gereğince makul bir pay eklenmesini talep ettiği, hakkaniyete uygun şekilde davaya konu mobilya ayağının üretilmesi için tasarımın ekonomik bir katkısının da bulunduğu nazara alınarak kazancın hesaplanmasında takdiren 2.000.-TL pay eklendiği gerekçesiyle davalının "Olimpos" adı altında ürettiği ürünlerin üretim ve satışlarının durdurulmasına, bu ürünlerin yer aldığı kataloglar ile ürünlerin toplatılmasına, bu ürünleri üretmeye yarayan kalıp ve makinalara el konulmasına ve internet sitesinden kaldırılmasına yönelik talebin reddine, 5.000.-TL maddi, 5.000.-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Taraf vekilleri, istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 3.050,00 TL duruşma vekalet ücretinin herbir taraftan alınarak yek diğerine verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 483,10 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, aşağıda yazılı bakiye 10,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 16.12.2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/36130, Karar No: 2016/10441, Tarih: 26.04.2016

**9. Hukuk Dairesi         2014/36130 E.  ,  2016/10441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.02.2004-25.04.2013 tarihleri arasında ....’ne bağlı davalı şirkette ...’de bulunan ... içerisindeki ... mağazasında mağaza sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek;ikıdem tazminatı ,ihbar tazminatı ve fazla mesai ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.02.2004-25.04.2013 tarihleri arasında ....’ne bağlı davalı şirkette ...’de bulunan ... içerisindeki ... mağazasında mağaza sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek;ikıdem tazminatı ,ihbar tazminatı ve fazla mesai ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş akdinin müvekkili şirkete yapılan bir ihbar sonrasında ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı, doğruluk ve bağlılık ile bağdaşmayan davranışları sebebiyle feshedildiğini, anılan ihbar sonrasında gerçekleştirilen inceleme sonucunda davacının sorumluluğunda bulunan mağazada görevli personele karşı ahlaka aykırı cinsel içerikli sözlü davranışta bulunduğu, personeli sürekli rahatsız ettiği, mağazada görevli personellere eşit muamele etmediği, yine mağazada görevli başka bir personel ile iş etik kurallarına uygun olmayacak şekilde işyerinde yakınlaştığı, mağazada sürekli olarak huzursuzluk yaşandığı ve personele davacının görevini ihmali ve iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerine aykırı davranması sebebiyle kötü muamele edildiğinin açıkça anlaşıldığım, davacının konuyla ilgili savunmasının 24.04.2013 tarihinde talep edildiğini, davacının savunmasının müvekkili şirket yönetimince değerlendirildiğini ve aynı tarihte iş akdinin feshedildiğine dair bildirimin davacıya tebliğ edilmek istendiğini, davacının fesih bildirimini tebliğ almaktan imtina etmesi karşısında bildirimin 25.04.2013 tarihinde noter vasıtası ile keşide edildiğini, davacının iş akdinin feshedildiğini 24.04.2013 tarihinde öğrendikten sonra 29.04.2013 tarihinde iş akdini emeklilik sebebiyle feshettiğine dair ihtarname keşide ettiğini, müvekkili şirket bünyesindeki hiçbir yöneticinin yada çalışanın iddia edildiği gibi bir başka çalışan üzerinde baskı kurmasının mümkün olmadığını, mağazada en üst pozisyonda görev alan davacıya kimse tarafından psikolojik baskı uygulanamayacağının açık olduğunu, hiçbir şart altında davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla mobbing kavramının varlığından bahsedebilmek için sistemli bir şekilde belli bir döneme yayılan eylemlerin varlığı şart olduğundan davacının öncelikle çalışma süresi bakımından mobbinge maruz kalmasının söz konusu olamayacağının aşikar olduğunu, davacının iş akdinin müvekkili şirket tarafından kanuni düzenlemelere uygun şekilde haklı nedenle feshedildiğini, mevzuat hükümleri uyarınca ücret alacaklarında zamanaşımının 5 yıl ile sınırlı olduğunu ve davacının ücret ve fazla mesai alacaklarının zamanaşımına uğradığını savunarak;davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller,tanık beyanları,bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde;davacının 01/02/2004-25/04/2013 tarihleri arasında davalı işyerinde mağaza müdürü olarak çalıştığı, en son aylık ücretinin net 2000 TL olduğu, işyerinde verilen yol ve yemek yardımından yararlandığı anlaşıldığı,davacının iş sözleşmesinin davalı işverenlikçe Kartal 3. Noterliğinden 25.04.2013 tarihinde keşide edilen ihtarname ile İş Kanunu'nun 25/II-c ve e bentlerine göre feshedildiği ve bu fesih bildiriminin davacıya 29.04.2013 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşıldığı,davalı işverenliğin 25.04.2013 günlü fesih bildiriminin davacıya tebliği ile aynı gün iş sözleşmesi davacı tarafından Bakırköy 30. Noterliğinden keşide olunan29.04.2013 günlü fesih bildirimi ile, emekli olabilmek için yaş dışında diğer koşulları yerine getirdiği gerekçesi ile feshedildiği ve bu fesih bildiriminin davalı işverenliğe 30.04.2013 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşıldığı,bozucu yenilik doğuran bir hak olan fesih beyanı karşı tarafa ulaşmakla hükmü ve sonuçlarını doğurduğu,davalı işverenliğin İş Kanunu'nun 25/II-c ve e bentlerine dayalı 25.04.2013 günlü fesih bildiriminin davacıya 29.04.2013 tarihinde tebliğ edildiği ve bu tarih itibariyle hukuki sonuç doğuracağının kabulü ile, davalı tarafından yapılan 25.04.2013 günlü fesih işlemine üstünlük tanınması ve dava konusu olayda 25.04.2013 tarihi itibariyle haklı fesih koşullarının gerçekleşmiş olup olmadığının değerlendirilmesinin gerektiği, davalı işverenlikçe İş Kanunu'nun 25/11- c bendi kapsamında haklı fesih nedeni yapılan iş yeri çalışanlarından ...’a karşı cinsel tacizde bulunması eylemi hakkında söz konusu eyleme maruz kalan kişinin tanık olarak dinletilmek suretiyle iddianın somut olarak ortaya konularak kanıtlanmadığı, dinlenen davalı tanığının bu konuda görgü ve bizzat kendi duyumuna dayalı bir beyanda bulunmadığı, tamamen işyerinde konuşulanlardan duyuma dayalı olarak bildirimde bulunduğu, davacı tanıklarından ..., davacının mağazadaki ... isimli personelin şikayeti sebebiyle işten çıkarıldığını, ... isimli personeli taciz ettiği iddiasının olduğunu, kendisinin davacının ... hanımı taciz ettiğine şahit olmadığını, tam tersine ... hanımın davacıya ilgi gösterdiğini fark ettiğini, ..., taciz iddiasıyla ilgili görgüye dayalı herhangi bir bilgisinin olmadığını, davacı hakkında daha önceden başka şahıslara taciz iddiası ile ilgili dava açılmadığını, kendisinin bilmediğini beyan ettiği, davacının konu ile ilgili savunmasında, ... hanım hakkında hiçbir şekilde ima ettiği olayların olmadığını, bugüne kadar kendisi ile çalışan bayan arkadaşlarının da bu konuda şahit olduklarını, asılsız iftiraları kabul etmediğini bildirdiği görüldüğü, dava konusu olayda, davalı işverenlikçe 25.04

., taciz iddiasıyla ilgili görgüye dayalı herhangi bir bilgisinin olmadığını, davacı hakkında daha önceden başka şahıslara taciz iddiası ile ilgili dava açılmadığını, kendisinin bilmediğini beyan ettiği, davacının konu ile ilgili savunmasında, ... hanım hakkında hiçbir şekilde ima ettiği olayların olmadığını, bugüne kadar kendisi ile çalışan bayan arkadaşlarının da bu konuda şahit olduklarını, asılsız iftiraları kabul etmediğini bildirdiği görüldüğü, dava konusu olayda, davalı işverenlikçe 25.04.2013 tarihinde İş Kanunu'nun 25/II-c-e bentlerine dayalı olarak yapılan fesih işleminde haklı fesih koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varıldığında davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacağı kabul edilerek bilirkişi tarafından davacının hizmet süresi ve ücret miktarı dikkate alınarak hesaplanan kıdem ve ihbar tazminatının, fazla mesai ücreti alacaklarının kısmen kabulüne karar verilerek hüküm kurulmuştur.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında iş akdinin feshi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili dava dilekçesinde davalının fesih ihbarından haberdar olmadan önce, davacı işçinin 23 yıllık sigorta süresi ve 6165 gün prim ödemesi bulunmasına dayalı olarak; 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14.maddesinin 5.fıkrası gereğince emekliliğe hak kazanması ve işçilik alacaklarının ödenmemesi suretiyle ihtarname ile İş akdini haklı nedenle feshettiğini belirtmesi karşısında; mahkemece hatalı değerlendirme ile davalı fesih ihtarının davacıya daha önce ulaştığı gerekçesi ile iş akdinin işveren tarafından haksız feshedildiğinin kabul edilmesi hatalıdır.

Mahkemece davacı vekilinin dava dilekçesinde açıkça iş akdini yaş hariç emeklilik koşullarının gerçekleşmesi üzerine davalının fesih ihbarından haberdar olmadan önce haklı nedenle feshettiğini iddia etmesi karşısında kıdem tazminatı talebinin kabulü yerinde ise de; davacının iş akdini kendisi haklı nedenle feshettiğinden ihbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile ihbar tazminatının kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 26.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5960, Karar No: 2018/5706, Tarih: 17.09.2018

**14. Hukuk Dairesi         2017/5960 E.  ,  2018/5706 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalı aleyhine 25.03.2013 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı, adına kayıtlı 1982 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısının olmadığını belirterek davalıya ait 970 ada 12 parsel sayılı taşınmaz aleyhine ve taşınmazların arasında yer alan dere üzerinden köprü yapılması suretiyle geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu 1982 parsel sayılı taşınmaz lehine, komşu dere üzerinden köprü ile, davalı Hazineye ait 970 ada 12 parsel sayılı taşınmazın güneybatı sınırından dereyi takiben toplam 391,32-m².lik alan üzerinde geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle ... alanlarında, nihayet bir ... aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; mahkemece, 982 parsel sayılı taşınmaz lehine, komşu dere üzerinden köprü ile, davalı Hazineye ait 970 ada 12 parsel sayılı taşınmaz aleyhine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiş ise de kurulan geçidin kadastral yola değil paftasında dere olarak görülen yere bağlandığı anlaşılmaktadır. Dere yatakları kural olarak Türk Medeni Kanununun 715. maddesi kapsamına giren devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerdendir. Bu özelliği itibariyle de kamu malıdır. Kamu malı niteliğinde olan bir yerin, kişinin özel istifadesine terki olanaklı değildir. Kısaca belirtmek gerekirse, dere yatağı üzerinden geçit kurulamaz. Kaldı ki geçit davalarındaki amaç, yol ihtiyacı içinde bulunan bir taşınmazın, kesintisiz olarak genel yola ulaşımını sağlamaktır. Dere yatağı tapuya tescil edilmiş bir yer olmadığından bu şekilde kurulan geçitle kesintisizlik ilkesi de ihlal edilmiş olur.

Bu durumda mahkemece, mahallinde uzman bilirkişiler marifetiyle yeniden keşif yapılmak suretiyle kamu malı niteliğinde olan yerlerden geçit hakkı tesis edilemeyeceği ve geçit davalarında uygulanan kesintisizlik ilkesi göz önünde bulundurularak taşınmazların bütünlüğü bozulmadan yola ulaşımın sağlanmasının mümkün olup olmadığı araştırılarak davacının maliki olduğu taşınmazdan genel yola kadar kesintisiz bağlantı sağlanacak şekilde alternatifler oluşturularak en uygun alternatiften geçit hakkı kurulmalıdır.

Yukarıda belirtilen ilkelere aykırı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; kurulan geçit hakkının kütük sayfasında ayrılan beyanlar hanesine şerh verilmesine karar verilmesi ve kurulacak geçit hakkının kaç metre eninde olacağının hüküm sonucunda belirtilmesi gerekirken bu hususun da gözetilmemesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3769, Karar No: 2013/3877, Tarih: 04.03.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/3769 E.  ,  2013/3877 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29.12.2011 tarih ve 2009/36-2011/344 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: