muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4032, Karar No: 2024/5401, Tarih: 04.07.2024

Davalı kadın vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddiaların ve taleplerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin hiçbir zaman nafakanın düşürülmesine muvafakat etmediğini ve bu konuda davacı ile hiçbir anlaşma yapmadığını, Yargıtay yerleşik içtihatları uyarınca yalnızca boşanmayı sağlayabilmek için, bilerek ve isteyerek mali gücünün üzerinde bir yükümlülüğü protokolle üstlenen ya da karşı tarafın mali durumunun iyi olduğunu ve nafakaya ihtiyacı olmadığını bilen kişinin, sonradan bu yükümlülüğün kaldırılması ya da azaltılması yönünde talepte bulunmasının iyi niyet, doğruluk-dürüstlük ve sözleşmeye bağlılık ilkeleri ile bağdaşmadığından davacının nafakanın kaldırılması talebinin reddi gerektiğini, davacının her ne kadar müvekkile 2012 yılında yüklü miktarda miras kaldığını ve müvekkilin gelirinin arttığını, davacının evlendiği için giderlerinin arttığını bu nedenle de nafakanın kaldırılması gerektiğini iddia etmiş olsa da bu iddiaların ve talebin açıkça hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilin oldukça varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldiğini, davacının, müvekkilin ailesinin maddî durumunun çok iyi olduğunu net bir şekilde bildiğini, dolayısıyla davacının söz konusu protokol imzalanırken de müvekkile kalacak miras konusunda bilgi sahibi olduğunun açık olduğunu, bu nedenle müvekkilin ekonomik durumunun fiilen boşandığı tarihten bugüne kadar değişmediğini, tarafların evlilik birliğinin temelden sarsılmasının en önemli nedeninin davacının şuanda evli olduğu hanımefendiyle müvekkille evli olduğu dönemde de bir ilişki içerisinde olması olduğunu, dolayısıyla davacının müvekkille boşandıktan sonra yeniden evlilik yaptığı için giderlerinin artmasının da söz konusu protokolün imzalandığı tarihte davacı tarafından öngörülebilecek bir husus olduğunu, davacının ekonomik durumunun boşanma tarihinden bugüne sürekli iyiye gittiğini ve malvarlığının sürekli arttığını, icra dosyasında yapılan mal varlığı sorgulamalarında davacının 36 adet gayrimenkulü, 2 adet motorlu taşıtının tespit edildiğini, ayrıca davacının çok ciddi kar marjına sahip 3 şirkette ortaklık sahibi olduğunu, nitekim davacının İstanbul 22. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/557 Esas numaralı dosya kapsamında yine müvekkil aleyhine yaptığı taşkın haciz şikâyetine ilişkin dava dilekçesinde davacının, "Öncelikle ve önemle belirtmek isteriz ki; müvekkilimiz saygın ve hatrı sayılır mal varlığına sahip bir iş adamı olup; ihtilaflı olan şikayete konu icra takibi haricinde hakkında hiçbir icra takibi olmadığı gibi, malvarlığı üzerinde hiçbir başka haciz bulunmamaktadır. İcra dosyası kapsamında müvekkilimizin 36 adet gayrimenkulüne, faal olan ve oldukça yüksek iş hacmine sahip 2 ayrı şirketteki hisselerine ve bankalardaki tüm mevduatlarına haciz konulmuştur. Gelinen aşama itibari ile müvekkilin haczedilen malvarlığı dosya kapak hesabının 10 katından fazladır

. İcra dosyası kapsamında müvekkilimizin 36 adet gayrimenkulüne, faal olan ve oldukça yüksek iş hacmine sahip 2 ayrı şirketteki hisselerine ve bankalardaki tüm mevduatlarına haciz konulmuştur. Gelinen aşama itibari ile müvekkilin haczedilen malvarlığı dosya kapak hesabının 10 katından fazladır.” beyanıyla ekonomik durumunun protokolle üstlendiği nafaka yükümlülüğünü ifa edebilecek seviyede olduğunu ikrar ettiğini, kendi kullandığı uçağı olan, bahse konu uçağın inebilmesi için havaalanı pisti yaptırabilecek ekonomik gücü bulunan bir iş adamının, evlendiği için giderlerinin arttığından bahisle nafaka ödeme gücünün yetersiz olduğunu iddia etmesinin mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tarafların anlaşmalı olarak boşandıkları, davalı kadın lehine, tarafların anlaştığı şekilde her ay 7.500,00 USD (Yedibinbeşyüz Amerikan Doları) tedbir ve yoksulluk nafakasına hükmedildiği ve taraflar arasındaki anlaşmanın "dövizde beklenmeyen artış görüldüğünde, karşılıklı görüşülerek uyarlama yapılacaktır." şeklinde düzenleme içerdiği, boşanmadan sonra davalı kadının annesinin vefat ettiği ve miras yolu ili büyük bir malvarlığı edindiği, annesinin sağlığında da bu malvarlığından faydalandığı gerekçesi ile mali şartlarının değişmediğinin ileri sürülemeyeceği, yine boşanmadan sonra döviz kurlarında kısa süre içerisinde büyük artışlar yaşandığı ancak tarafların protokole rağmen kendi aralarında bu artışları nazara alarak bir anlaşmaya varamadıkları, davacı aylık 5.000,00 TL yoksulluk nafakası üzerinde anlaştıklarını ileri sürmüş ise de kesinleşmiş mahkeme ilamı karşısında geçerli bir delil ve belge gösteremediği, boşanmadan sonra davacı erkeğin mali durumunda önemli bir değişiklik bulunmadığı, davalı kadının mali durumundaki yükseliş, döviz kurundaki beklenmedik artışlar nazara alınarak tarafların mali, sosyal durumları ve hakkaniyet ilkesi gereği davacının yoksulluk nafakasının kaldırılması talebinin reddine, yoksulluk nafakasının azaltılması talebinin kabulü ile davalı kadın lehine Beykoz Aile Mahkemesinin 2006/810 Esas sayılı kararı ile hükmedilen aylık 7.500,00 USD yoksulluk nafakasının kaldırılarak dava tarihi 16.07.2019 tarihinden itibaren yoksulluk nafakasının aylık 5.000,00 TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde her iki taraf vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; yoksulluk nafakasının kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararın hatalı olduğunu ileri sürerek; reddedilen kısım yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın tümden reddi gerekirken yoksulluk nafakasının aylık 5.000,00 TL'ye indirilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kabul edilen kısım yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tarafların 27.11.2006 tarihinde kesinleşen kararla boşandıkları ve kadın lehine aylık 7.500,00 USD yoksulluk nafakası ödenmesine karar verildiği, anlaşma ve tarafların kabulü gereği protokol hükümlerinin ilama aynen geçirilerek tasdikine karar verildiği, tarafların yükümlülüklerine ilişkin yaptıkları bu protokolün hukuki niteliği itibarıyla genel sözleşme hükümlerine tabi olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 19 uncu ve 20 nci maddelerine aykırı bulunmayan karşılıklı sözleşmelerde, edimler arasındaki denge, umulmadık gelişmeler yüzünden sonradan bozulacak olursa, olağanüstü değişiklik sebebiyle nafakanın yeniden düzenlenmesi veya kaldırılması mümkün olup, nafaka iradı, tarafların yaptıkları sözleşmeye dayansa bile indirilebileceği gibi tamamen de kaldırılabilir, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 176 ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre; "Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın arttırılması veya azaltılmasına karar verilebilir." Aynı şekilde 331 inci madde uyarınca; "durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır

." Aynı şekilde 331 inci madde uyarınca; "durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır." demek suretiyle tarafların anlaşmalı boşanmaları halinde, anlaşmada belirlenen koşullarda tarafların yaptıkları sözleşmeye dayansa bile sözleşmeyle kararlaştırılmış ve hakim tarafından onaylanmış olan iradın değiştirilmesine olanak sağlandığı, Yargıtayın yerleşik kararlarında "asgari ücret seviyesinde gelire sahip olunması"nın yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu olarak kabul edilmediği, asgari ücret seviyesinde gelir elde edilmesi yoksulluk nafakası bağlanmasına engel değilse de bu durumun nafaka miktarının tespitinde esas alınacağı, yoksulluk durumunun günün ekonomik koşulları ile birlikte, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve yaşam tarzları değerlendirilerek takdir edilmesi gerektiği, boşanma kararının kesinleşmesi sonrasında erkeğin Dolar bazında yoksulluk nafakası ödediği, aradan geçen süre içerisinde, dolar kurunda olağanüstü artış ile tarafların ekonomik durumlarında öngörülemeyen ve katlanılamayan bir halin de yaşanması ile bu miktarın borçluyu ekonomik olarak zor duruma sokacağı, bu nedenle davacının nafakanın kaldırılmasını talep etmesinin kötü niyet olarak değerlendirilemeyeceği, davalı kadının boşanma davasından sonra annesinin vefat ettiği (2012 yılı) ve miras yolu ili büyük bir malvarlığı edindiği, dava tarihi itibarıyla; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Osmanağa mahallesinde 6 adet dükkan; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi,Caferağa mahallesinde 4 adet daire; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Suadiye mahallesinde 1 adet daire, 1 adet 3+çatı arası katlı betonarme bina ve arsası; İstanbul ili, Maltepe ilçesi,Çınar mahallesinde 1 adet daire; İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, Pınar mahallesinde 1 adet çatıda müştemilatı olan apart konut ve Muğla ili, Bodrum ilçesi, Türkbükü'nde 1 adet dubleks mesken olmak üzere birden fazla taşınmaz sahibi olduğu ve bunlardan elde ettiği kira gelirlerinin bulunması nedeniyle davacının yoksulluk nafakasının kaldırılması talebinin kabulü gerekirken reddinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf talebinin esastan reddine, davacı erkeğin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulü ile davalı kadın lehine Beykoz Aile Mahkemesi'nin 23.11.2006 tarih 2006/810 E., 2006/748 K. sayılı kararı ile hüküm altına alınan aylık 7.500,00 USD yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde her iki taraf vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı erkek vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; nisbi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekâlet ücreti verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; vekâlet ücreti yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı kadın vekili temyiz dilekçesinde özetle; yoksulluk nafakasının kaldırılması için kanunda sayılan herhangi bir durumun gerçekleşmediğini, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek; hükmün tamamı yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, anlaşmalı boşanma ile belirlenen yoksulluk nafakasının kaldırılması şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 175 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin temyiz itirazının incelenmesine gelince;

Davacı erkeğin yoksulluk nafakasının kaldırılması davası kabul edildiğine göre davacı erkek yararına karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince nisbi vekâlet ücreti takdiri gerekirken yazılı şekilde maktu vekâlet ücretine karar verilmesi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı yararına hükmedilen vekâlet ücreti yönünden BOZULMASINA,

2.Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Duruşma için takdir olunan 17.100,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde yatıran davacıya geri verilmesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12405, Karar No: 2007/15475, Tarih: 29.11.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/12405 E.  ,  2007/15475 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 139 ada 71 parsel sayılı 22.267,10 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, belgesizden davalılar adlarına tesbit edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın orman niteliğinde olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve dava konusu parselin A =8245.95 m2'lik bölümünün orman niteliği ile Hazine adına, (B)= 14.021.15m2'lik bölümünün davalılar adlarına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... tarafından (B) harfli bölümüne yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel kısmen orman alanı dışında bırakılmıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; hükme esas alınan uzman bilirkişi kurulu çekişmeli taşınmazın halen kısmen boş halde kısmen de üzerinde dağınık ve yer yer kümeler halinde meşe ve gürgen ağaçlarının bulunduğunu boş olan bölümlerde orman kök ve dal artığının bulunmadığını,orman toprağı özeliği göstermediğini, meyilinin % 55 olduğunu,1959 tarihli memleket haritasında (A) harfli 8245.95 m2’lik bölümün yeşile boyalı alanda, (B) harfli 14.021.15 m2’lik bölümün ise ... renkli alanda kaldığını ve (A) bölümünün orman sayılan yerlerden, (B) harfli bölümün ise orman sayılmayan yerlerden olduğunu açıklayarak taşınmazın resmi belgelerdeki konumunu işaretlemişlerdir.Uzman ziraat bilirkişi ise 15.02.2006 tarihli raporda çekişmeli taşınmaz üzerinde dağınık ve kümelenme halinde meşe ve gürgen cinsi orman ağaçlarının bulunduğunu, (A) harfli bölümün mevcut ağaçların kök hakimiyetinin olduğu çevrelerinde orman ağaçları etkisinin bulunduğu, boş kısımlarda ise okran kök ve dal artığının bulunmadığını,orman arazisi olduğunu, (B) harfli bölümün ise üzerinde orman kök ve dal artığının bulunmadığını ancak toprak rengi, kümelenmesi ve mevcut hali ile tarımsal emaresinin bulunmadığı, arazinin aşırı eğimi nedeni ile tarımsal amaçlı kullanılmasının mümkün olmadığı,yüzey yapısı ve arazi şekli dikkate alındığında çevre orman arazisinin devamı niteliğinde bulunduğunu, % 55 meyil nedeni ile aşırı erozyona maruz bulunduğunu ve orman arazisi olduğunu açıklamıştır. Sözkonusu raporlar göz önüne alındığında temyize konu olan çekişmeli taşınmazın (B) harfli bölümüne ilişkin olarak çelişkili raporlar bulunduğu ve mahkemece bu çelişki giderilmeden ve uzman bilirkişilere çekişmeli taşınmazın hangi bölümü üzerinde meşe ve gürgen ağaçlarının bulunduğu açıklatılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle; mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis, ziraat mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli;çekişmeli taşınmazın üzerinde bulunan ağaçların yaşları cinsleri taşınmaz üzerindeki dağılımları, bu ağaçların hangi bölüm üzerinde yer aldıkları hususları ziraat ve orman bilirkişilerine açıklattırılmalı, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli) ve çekişmeli taşınmazın (A) harfli bölümüne ilişkin olarak davalı gerçek kişiler tarafından hükmün temyiz edilmemesi nedeni ile (A) harfli bölümün orman olma olgusunun kesinleştiği gözönüne alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ... Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 29/11/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/140, Karar No: 2019/3272, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2019/140 E.  ,  2019/3272 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/9469, Karar No: 2020/5621, Tarih: 04.03.2020

**18. Ceza Dairesi         2019/9469 E.  ,  2020/5621 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerine görülmemiştir.

Ancak;

1- Ceza Genel Kurulu’nun 14/10/2008 gün ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövmek şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşlara yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.