muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7138, Karar No: 2014/25782, Tarih: 05.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/7138 E.  ,  2014/25782 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Düzce İş Mahkemesi

Tarihi : 06.02.2014

No : 2013/511-2014/121

Davacı, 01.10.2008-03.08.2009 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline ve yersiz ölüm aylığı nedeniyle tahakkuk ettirilen borcun iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1)01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/1-(b) bendinin 4.alt bendinde "tarımsal faaliyette bulunanların" bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacakları açıklanmıştır.

Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3.maddesinin 1.fıkrasının 19. bendine göre tarımsal faaliyet "Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde; ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla yahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından; muhafazasını, taşınmasını veya pazarlanmasını" ifade etmektedir.

Kanun'un 7/b maddesine sigortalılık tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek kuruluşlarınca veya kendilerince, bir yıl içinde bildirilmesi halinde kaydedildiği tarihten, bu süre içinde bildirilmemesi halinde ise bildirimin Kuruma yapıldığı tarihten itibaren başlar, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sona erer.

Anılan Kanun'un 6/ı bendine göre "...tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler ile 65 yaşını dolduranlardan talepte bulunanlar" Yasa'nın 4.maddesine göre sigortalı sayılmazlar.

Anılan Kanun'un 6/ı bendine göre "...tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler ile 65 yaşını dolduranlardan talepte bulunanlar" Yasa'nın 4.maddesine göre sigortalı sayılmazlar.

Somut olayda, davacının 01.10.2008-03.08.2009 tarihleri arasındaki dönem için davacının kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyetinin varlığı ve süresi yönünden gerekli inceleme ve araştırma yapılarak; davacının SS Konuralp Fındık Satış Kooperatifi'ne üye olduğu ve yıllık 1500 kg fındık ürettiği belirtildiğinden, anılan Kooperatif'ten elde edilecek belgeler, Jandarma araştırma tutanağı da gözetilmek suretiyle, nerede oturduğu, kendi mülkü veya miras yolu ile elde ettiği mülkte mi? yoksa ortaklık ya da kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde mi? tarımsal faaliyette bulunduğu; varsa, ortaklık veya kiralamaya ve arazi miktarına ait delillerin neler olduğu, icar sözleşmesi bulunup bulunmadığı; ilçe tarım müdürlüğü, tarım kredi ile yağlı tohumlar veya ürettiği ürün çeşitlerine göre üyesi olma ihtimali bulunan diğer kooperatif kayıtlarının başlangıç ve bitiş tarihleri; hangi tür ürünler ektiği, ne kadar ürün elde ederek nerelere sattığı, ürün teslimlerinden Bağ-Kur prim tevkifatı yapılıp yapılmadığı, tarımsal faaliyete ara verip vermediği, zirai kurum kayıtlarının başlangıç ve bitiş tarihleri, kooperatif ve bankalardan tarımsal amaçlı kredi kullanıp kullanmadığı, ortalama gelirinin ne kadar olduğu ve geçimini sağlamaya yetip yetmediği, tohum veya gübre alımlarına ilişkin belgeleri bulunup bulunmadığı, ruhsatlı veya satın almaya ilişkin sözleşmesi ile malikinin beyanı da alınmak suretiyle zilyetliğinde olan traktörü bulunup bulunmadığı, hayvanı; dolayısıyla hayvan satış sözleşmeleri veya süt satımına ilişkin müstahsil makbuzları bulunup bulunmadığı hususları dava konusu dönem içerisinde görev yapan muhtar veya azalar ile, ilgili kişi ve kurumlardan sorularak ve zabıta marifetiyle yeniden araştırılıp somut verilere dayalı tespit yapılarak, 5510 sayılı Yasa'nın 7/b maddesi çerçevesinde incelenmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Diğer taraftan, anılan Kanun'un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlığını taşıyan 6. maddesinin (ı) bendinin “Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu (Değişik ibare:13.02.2011-6111 S.K./25.mad) belgeleyenler ile 65 yaşını dolduranlardan talepte bulunanlar, … 4 üncü ve 5 inci maddelere göre sigortalı sayılmaz.” hükmü gözetilerek, davacının tarımsal faaliyetten elde ettiği gelir belirlenerek, 5510 sayılı Yasanın 82 maddesi uyarınca Türkiye Ziraat Odalar Birliğinden davacının ihtilaflı dönemde sahip olduğu taşınmaz miktarı ve niteliğine göre 06.03.2009-10.02.2010 tarihleri arasında bu taşınmazlarda bulunulan tarımsal faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan gelirin aylık ortalamasının prime esas günlük kazanç alt sınırının 2008 yılı için 15 katından , 2009 yılı için 16 ve 2010 yılı için ise 17 katından az olup olmadığı sorularak, davacının 5510 sayılı yasanın 6/1-ı bendi kapsamına girip girmediği belirlenmelidir.

2) Yersiz olarak, tahakkuk ettirildiği belirtilen ölüm aylığı konusunda ise, öncelikle yersiz olarak ödendiği belirtilerek borç tahakkuk ettirilen ölüm aylığının hangi dönemi kapsadığı araştırılmalıdır.

1984 tarihinde ölen sigortalının, hak sahibi konumundaki kız çocuğu davacıya, 01.02.1992 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun hükümlerine göre ölüm sigortasından aylık bağlandığı, davacının 01.10.2008-03.08.2009 tarihleri arasında 4 (b) kapsamındaki sigortalılığı sebebiyle davalı Kurum tarafından 01.10.2008 tarihinde tesis edilen işlemle davalının ölüm aylığı kesilip, yersiz ödendiği gerekçesiyle aylıkların istirdadı (geri alınması) yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 1479 sayılı Kanunun “Eş ve Çocuklara, Ana ve Babaya Tahsis Yapılması” başlığını taşıyan 45’inci maddesinin 2229 sayılı Kanunla değişik ilk fıkrasının (c) bendinde; sigortalının geçimini sağlayacak başka geliri olmamak koşulu ile yaşları ne olursa olsun bekâr kız çocuklarına ölüm sigortasından aylık bağlanacağı, anılan Kanunun “Ölüm Aylığının Kesilmesi” başlığını taşıyan 46’ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; bağlanan ölüm aylığının ancak sigortalının kız çocuğunun evlenmesi halinde kesileceği belirtilmiştir. Bu yasal düzenleme çerçevesinde; ölüm aylığının bağlanması tarihi itibariyle geçimini sağlayacak başka geliri olmayan ve bir daha evlenmemiş olan davalı açısından aylık bağlama engeli veya kesilmesi sebebi olacak herhangi bir olgu bulunmadığı açıktır.

Bu arada, 04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı KHK ile; 1479 sayılı Kanunun 45 ve 46’ncı maddeleri değiştirilerek, sigortalının bekâr kız çocuklarına bir sosyal güvenlik Kanunu kapsamında çalışmamaları veya bu Kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almamaları şartıyla ölüm aylığı bağlanabileceği ve bağlanan aylığın ancak evlenmeleri ya da bir sosyal güvenlik Kanunu kapsamında çalışmaya başlamaları halinde kesileceği kabul edilmiş, anılan KHK Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilerek, 08.08.2001 tarihinde yürürlükten kalkmış, ancak bu defa 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanunla düzenleme aynen korunmuştur.

Somut olaya anılan yasal değişiklik ve düzenlemeler çerçevesinde bakıldığında; davalının babasının 1984 yılında vefat ettiği ve Mahkemece bu tarih itibari ile aylık bağlanma şartlarının değerlendirilmesi gerekmesine rağmen, davalının, babasının ölüm tarihinde geçimini sağlayacak başka bir geliri ve bu kapsamda çalışmalarının,yine aylığının kesilme sebebi olarak evlenme olgusunun varlığı araştırılmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/171, Karar No: 2018/7211, Tarih: 17.05.2018

**17. Ceza Dairesi         2018/171 E.  ,  2018/7211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

TCK'nın 116/2. maddesinde düzenlenen işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun oluşabilmesi için açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyeri veya eklentisi olmasının gerekmesi karşısında; incelemeye konu olaydaki işyerinin açık ve faaliyette olduğu saatlerde işyerine girilmesi şeklindeki eylemde, söz konusu suçun oluşmayacağı ancak bu suça ilişkin kararın kesin nitelikte olması nedeniyle hukuka aykırılığın kanun yararına bozma yoluyla giderilebileceği olanaklı görülmüştür.

Başka suçtan Gölpazarı Açık Cezaevinde hükümlü oluduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğa duruşmadan vareste tutulma hakkının hatırlatılmadığı ve vareste tutulma talebi de bulunmadığı halde hükmün açıklandığı 05/10/2017 tarihli son oturumda hazır bulundurulmadan hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 196. maddesine aykırı davranılarak savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeple isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 17/05/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13037, Karar No: 2018/7903, Tarih: 12.12.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/13037 E.  ,  2018/7903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 13/11/2006 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil ve basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalılardan ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ve ... yönünden reddine dair verilen 21/03/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... ve ... vekilleri ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının ve davalı ...’un tüm temyiz itirazları reddedilmelidir.

2) Davalılardan ...'un temyiz itirazlarına gelince;

Dava, haksız fiil ve basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalılardan ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne, davalılardan ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... ve ... vekilleri ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davacının öğretmen olarak görev yaptığını, bazı öğrencilerin, ailelerine davacı hakkında yanlış bilgi vermesi sonucu öğrenci velilerinin olayı okul yönetimine intikal ettirdiğini, bunun üzerine davacının okul yönetiminin de onayını alarak veli toplantısı düzenlediğini, bu toplantı sırasında öğrenci velisi olan davalı ...'un davacıya hakaret ettiğini, ardından bazı velilerin davalı ...'nın evinde toplandığını, bu toplantıya davalı ...'un daha önceden görüştüğü gazeteci olan davalı ...'ın da geldiğini ve velilerle görüştüğüni, ardından ... Gazetesi'nin 23/10/2005 tarihli yayında davalı ... tarafından davacı hakkında asılsız haberler yapıldığını, davacının şikayeti üzerine davalı ... ve haberin yayınlandığı gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü olan davalı ... hakkında kamu davası açıldığını, davalıların eylemlerin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirterek oluşan manevi zararın tazminini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalılardan ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalılardan ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki, basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) birçok kararında; “...Sözleşme’nin 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasında güvence altına alınan ifade özgürlüğünün, demokratik toplumun ana temellerinden birini ve yine bu toplumun gelişmesi ve her bireyin kendini geliştirmesi için esaslı şartlarından birini oluşturduğunu hatırlatarak ifade özgürlüğünün, Sözleşme’nin 10. maddesinin (2) numaralı fıkrasında sınırları içinde, sadece lehte olan veya muhalif sayılmayan veya ilgilenmeye değmez görülen "haber" veya "fikirler" için değil, ama aynı zamanda muhalif olan, çarpıcı gelen veya rahatsız eden haberler veya fikirler için de uygulandığını, bunun, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri olduğunu, bunlar olmaksızın "demokratik toplum" olamayacağını ...” belirtmiştir.

İfade özgürlüğü ve bu bağlamda basın özgürlüğünün asıl, sınırlamanın ise istisna olduğu unutulmamalıdır. Sınırlamanın kanuni olması, meşru amaca dayanması ve demokratik toplumda gerekli ve orantılı olması da gözetilmelidir.

Somut olayda, öğrenci velilerinin şikayeti üzerine davacı hakkında disiplin soruşturması açılması ve bu soruşturmada davacıya yüklenen eylemler dikkate alındığında;

dava konusu edilen yayının kamu yararını haiz, güncel ve görünür gerçeğe uygun olduğu, davacının kişilik haklarına saldırı teşkil eden bir ifadenin yayında yer almadığı, dolayısıyla yayında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Şu durumda, mahkemece davalı ... yönünden davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle anılan davalı yönünden de davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) sayılı bentte açıklanan nedenlerle davalılardan ... yararına BOZULMASINA, davacının ve davalı ...'un tüm temyiz itirazlarının ilk bentte belirtilen nedenlerle reddine ve davalılardan ...'tan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 12/12/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4680, Karar No: 2013/5617, Tarih: 20.09.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4680 E.  ,  2013/5617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde dava dışı alacaklı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, borçluya ait taşınmazın satışı sonrası elde edilen bedelin ... .... ... Müdürlüğü'nce sıra cetveli düzenlenmeksizin dava dışı ipotek alacaklısına ödenmesi üzerine sıra cetveli düzenlenmesi için talepte bulunduklarını, ... Müdürlüğü'nce talebin reddedildiğini ileri sürerek, ... Müdürlüğü'nün sıra cetveli düzenlenmesi talebinin reddine ilişkin ....08.2012 tarihli kararının iptalini talep ve şikayet etmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, İİK'nın 151. maddesinde rehin bedelinden masrafların çıkarılmasında ve artanın alacaklılar arasında paylaştırılmasında 138. maddesi hükmünün uygulanacağı, satış tutarının alacaklıların alacağını ödemeye yetmemesi halinde ... Müdürlüğü'nce İİK'nın 206. maddesinin ... ve .... fıkralarına göre alacaklıların her birine ait sıra ve payların tayin olunacağı, İİK'nın 141, 142 ve 144. maddelerinin burada da uygulanacağının hükme bağlandığı, satış bedelinin alacaklıların alacağını karşılamaması halinde bir sıra cetveli düzenleneceği, ancak somut olayda, yukarıda açıklanan ilgili maddelere aykırı olarak ipotekli alacaklı vekilinin sıra cetveli yapılmadan paranın kendilerine ödenmesine ilişkin talepleri doğrultusunda gayrimenkul satış bedelinin ipotekli alacaklıya ödendiği, bu suretle yapılan işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, diğer haciz alacaklılarına sadece sıra cetveli yoluyla kullanabilecekleri itiraz hakkının tanınmadığı gerekçesiyle, şikayetin kabulü ile, ... Müdürlüğü'nün haciz alacaklısının sıra cetveli yapılması hususundaki taleplerinin reddine ilişkin ....08.2012 tarihli kararının kaldırılmasına, takip dosyasında ... Müdürlüğü'nce tüm alacaklıları gösterir sıra cetveli yapılmasına karar verilmiştir.

Kararı, dava dışı alacaklı ... vekili temyiz etmiştir.

...- Şikayet, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir. Borçluya ait mahcuz satış bedelinin bütün alacaklıların alacağını karşılamaması halinde düzenlenecek sıra cetveline itiraz, alacağın esas ve miktarına yönelikse dava yoluyla genel mahkemede ( İİK’nın md.142/...), itiraz sadece sıraya yönelikse şikayet yoluyla ... mahkemesinde (İİK’nın md. 142/son) ileri sürülmelidir.

... Müdürlüğünce sıra cetveli düzenlenmeksizin satış bedelinin ipotek alacaklısına ödenmesine karar verilmesi üzerine şikayetçi vekilince sıra cetveli düzenlenmesi yönündeki talebinin ... Müdürlüğü'nün ....08.2012 tarihli kararı ile satış bedelinin sadece ipotek alacaklısının alacağını karşıladığı, bu nedenle sıra cetveli düzenlenmesine gerek olmadığı gerekçesiyle, reddi kararı bir sıra cetveli niteliğindedir.

... Müdürlüğünce sıra cetveli düzenlenmeksizin satış bedelinin ipotek alacaklısına ödenmesine karar verilmesi üzerine şikayetçi vekilince sıra cetveli düzenlenmesi yönündeki talebinin ... Müdürlüğü'nün ....08.2012 tarihli kararı ile satış bedelinin sadece ipotek alacaklısının alacağını karşıladığı, bu nedenle sıra cetveli düzenlenmesine gerek olmadığı gerekçesiyle, reddi kararı bir sıra cetveli niteliğindedir.

İİK'nın 142/.... maddesi hükmüne göre, "cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin ... edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle

cetvel münderecatına itiraz edebilir." Anılan hükümde yer alan "alakadarlar" ifadesi, kural olarak borçluyu değil, şikayet eden alacaklıdan sıra itibariyle önce olan alacaklıları ifade eder. Şikayet, kural olarak şikayet edene göre sıra cetvelinde sıra itibariyle önce olan ya da aynı derecede hacze iştirak eden alacaklılara yöneltilmelidir.

Öte yandan, ülkemizin de tarafı olduğu ve Anayasa'nın 90. maddesi gereği iç hukukun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ..., 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde adil yargılanma hakkına yer verilmiştir. 1086 sayılı HUMK'nın 73. maddesi " Kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hakim her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevfikan davet etmedikçe hükmünü veremez" hükmünü içermektedir. 6100 sayılı HMK'nın .... maddesinde ise adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olarak hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiş, bu hakkın, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirme yapmasını da içerdiği belirtilmiştir. İİK'nın .../.... maddesinde " Aksine hüküm bulunmayan hallerde ... mahkemesi, şikayet konusu işlemi yapan ... dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir." hükmüne yer verilmiştir. Kanunda açıklık bulunmayan hallerde, duruşma yapılıp yapılmayacağı hakimin takdirine bırakılmış ise de; öngörülen takdir hakkı mutlak bir seçimlik hak olmayıp, halin icabına göre değerlendirilmesi gereken bir takdir hakkıdır. Sıra cetveline karşı şikayette bulunulması halinde bu takdir hakkının duruşma yapılarak kullanılması kanunun amacına uygun düşer. Mahkemenin takdirine göre duruşma açılmasının gerekli görüldüğü hallerde ilgililerin duruşmaya çağrılması yasal bir gerekliliktir. Şikayet sonunda hakları haleldar olabilecek alacaklıların savunma haklarını kullanabilmeleri adalet dengesinin sağlanabilmesi bakımından takdir hakkı, duruşma açılması yönünde kullanılmalıdır.