muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7869, Karar No: 2015/11027, Tarih: 08.10.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/7869 E.  ,  2015/11027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/02/2014

NUMARASI : 2010/171-2014/31

Davacı M ..B.. vekili Avukat S..U.. tarafından, davalı Ö..H.. aleyhine 15/04/2010 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 04/02/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davacının diğer temyiz itirazına gelince; dava alacak istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı,..müfettişlerince, C.. D.. yapılan denetimler sonucunda aday öğretmenlerin grup ve bireysel eğitimlerde fazla derse girdiği, öğrencilere mevzuata aykırı olarak grup eğitimi verildiği, yetkisi bulunmayan rehber öğretmen Y.. B.. ders verdirilmek suretiyle haksız ödemeler yapıldığının tespit edildiğini belirtmiş, yapılan bu ödemelerin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, ilgili yönerge uyarınca aday öğretmenlerin izin verildiği kadar derse girdiklerini, grup eğitiminin rehberlik araştırma merkezlerince verilen raporlar doğrultusunda verildiğini, M. M.. yazıları ile rehber öğretmenlerin derse girmelerine imkan tanınmış olduğunu, ortada haksız bir ödeme bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davalı hakkında yapılan soruşturma sonucu rehber öğretmenin derse girmesi karşılığında alınan tutarın yersiz olduğu sonucuna ulaşıldığından ve İdare tarafından bu tutarında tahsilinin istendiği anlaşılmaktadır. Davalı, söz konusu işlemin iptali için dava açmış ve İstanbul 10. İdare Mahkemesi tarafından 25/05/2011 tarih, 2009/1889 esas, 2011/925 sayılı kararı ile; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. Anılan kararın kesinleşip kesinleşmediği dava dosyası içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Mahkemece İstanbul 10. İdare Mahkemesinin yukarıda değinilen hükmünün kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı ve rehber öğretmenin derse girmesi nedeniyle yapılan ödemelerin tahsiline ilişkin istem yönünden anılan idare mahkemesi kararı da dikkate alınarak bir karar verilmelidir. Mahkemece söz konusu dosyanın akıbeti araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru görülmemiş ve bu yön bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece İstanbul 10. İdare Mahkemesinin yukarıda değinilen hükmünün kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı ve rehber öğretmenin derse girmesi nedeniyle yapılan ödemelerin tahsiline ilişkin istem yönünden anılan idare mahkemesi kararı da dikkate alınarak bir karar verilmelidir. Mahkemece söz konusu dosyanın akıbeti araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru görülmemiş ve bu yön bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın (2) sayılı bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddine 08/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1109, Karar No: 2020/6083, Tarih: 22.10.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/1109 E.  ,  2020/6083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 18. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen kurum işleminin iptali davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; Nato isimli eczanesinin sahibi olduğunu, SGK mensuplarına reçete karşılığı ilaçlarını verdiğini, davalı kurum tarafından hakkında, 2012 yılı Eczane Protokolünün 5.3.2, 5.3.5 ve 4.3.6 maddeleri gereğince; hasta veya hasta yakınına teslim edilmeyen ilaçlara ait reçetelerin fatura edildiği belirtilerek, haksız bir şekilde reçete bedeli ve haksız cezai şart işlemlerinin uygulandığını, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı ve somut dayanaklarının bulunmadığını, sorumluluğun kendisine ait olmadığını bu nedenle de; 106.744,00 TL cezai şart ve 21.348,80 TL'lik kesinti uygulamasına ilişkin işleminin iptali ile söz konusu işlem nedeniyle davalı kuruma herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; dava konusu cezai işlemin muhakkik raporlarına göre düzenlendiğini, davacının eyleminin protokol hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, mevzuata uygun işlem yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; Davanın Kısmen Kabulüne, davalı kurumun davacıya uygulamış olduğu 56.666,80 TL ve 50.077,20 TL toplam 106.744,00 TL cezai şarta ilişkin 09/12/2015 tarihli işleminin iptaline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; reçete kapsamındaki ilaçlar kimlikleri sorulup, hasta ya da yakını olduğu tespit edilmeden imzalatıldığı ve de ilaç alan hasta ya da yakını olmadığı halde "hastanın kendisine" teslim edilmiş olduğu gösterildiğinden, raporda da belirtildiği üzere; uygulanan ceza şart taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili hükümlerine uygun bulunarak, mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru görülmeyerek davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre; davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava; davalı kurum tarafından davacı eczacı hakkında 2012 yılı Eczane Protokolünün 5.3.2, 5.3.5 ve 4.3.6. maddelerine göre düzenlenen cezai işlemin iptaline ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre; davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava; davalı kurum tarafından davacı eczacı hakkında 2012 yılı Eczane Protokolünün 5.3.2, 5.3.5 ve 4.3.6. maddelerine göre düzenlenen cezai işlemin iptaline ilişkindir.

Davacıya ait eczaneye ilişkin soruşturmada hasta veya hasta yakınına teslim edilmeyen ilaca ait reçete tespit edildiği, bu kapsamda 2012 yılı eczane protokolünün 5.3.2, 5.3.5 ve 4.3.6. maddeleri uyarınca cezai işlem uygulandığı görülmektedir.

2016 Eczane Protokolünün yürürlüğe girdiği 01.04.2016 tarihinden itibaren 2012 protokolünün yürürlükten kaldırıldığı sabit olmakla beraber, 2016 protokolünün 6.12 maddesinde “Bu Protokolün yürürlük tarihinden önce herhangi bir nedenle Kurumca veya Kuruma devredilen kurumlarca sözleşmesi feshedilen ve/veya cezai şart uygulanan eczacının bu işleme karşı dava açmış olması ve açılan davanın Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte kesinleşmemiş olması halinde yazılı talebi ile; Kurumca tespit edilen ve sözleşmesinin feshedilmesi ve/veya cezai şart uygulanmasına ilişkin fiil/fiiller için bu Protokolün (5) ve (6) numaralı maddelerinde yer alan hükümler uygulanır. Ancak Kurumca tahsil edilmiş olan cezai şart ve yersiz ödeme tutarları geri ödenmez, mahsup edilmez. Bu protokolden önceki protokollerde sözleşmenin feshi ve cezai şart gerektiren maddelerden bu protokolde kaldırılmış olanlar nedeniyle sözleşme feshi ve/veya cezai şart uygulanmış olan işlemler, konusu kalmadığından durdurulur ve işlem yapılmaz. Bu Protokolün yürürlük tarihinden önce (5.3) numaralı maddede sayılan fiillerden dolayı sözleşmesi feshedilen ve/veya cezai şart uygulanan eczanelerin yazılı talebi üzerine, bu Protokoldeki cezai şart ve fesih hükümleri uygulanır." hükmünün düzenlendiği yazılıdır. Ayrıca bu protokolde 2012 protokolünün 4.3.6. maddesinin tamamen kaldırıldığı hususu da gözönünde bulundurulmalıdır.

O halde Mahkemece; kaldırılan 2012 protokolünün 4.3.6. maddesi, 2016 yılı protokolü çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle sonucuna uygun karar verilmesi gerekli olup, bu husus gözardı edilerek yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HMK’nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının kararı veren bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 22/10/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1860, Karar No: 2015/7806, Tarih: 30.11.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/1860 E.  ,  2015/7806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri ve fer'i müdahil tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı kooperatif tarafından ..... İcra Müdürlüğü'nün 2009/1768 E. sayılı dosyası ile müvekkili ... ile dava dışı ... hakkında takip başlatıldığını, takibe dayanak olarak da 7347, 7517, 7672, 7871 no'lu kredi borç senetlerinin gösterildiğini, söz konusu takip nedeniyle kendisine icra emrinin tebliğ edilmediğini, müvekkilinin ikametgahının ... ili olduğundan yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, müvekkilinin anılan icra dosyası ve takip işlemlerinden maaşına haciz yazısı geldiğinde haberinin olduğunu, müvekkilinin yetkililerle yaptığı görüşmede borcun gübre borcu olduğunu, işlemleri yönetim kurulunda bulunan ağabeyi ...'in yaptığını söylediklerini, davacının ağabeyi ile yaptığı görüşmede ise eski bir vekaletnameyi kullanarak gübre aldığını, borcunu ödeyemediğini, borcunu ödeyeceğini söylediğini, aradan uzun zaman geçmesine rağmen davacıya ağabeyinin borcunu ödemediğini, müvekkilinin daha sonra bu borcun gübre alımından olmadığını ve kredi kullanımından kaynaklandığını öğrendiğini, müvekkilinin kredi borcuna dair senetlerdeki imzanın ve borcun kendisine ait olmadığını ileri sürerek, davacının davalıya 12.500,00 TL borcunun olmadığının tespitine, anılan takibin bu miktar üzerinden iptaline, haksız ve kötüniyetli olan davalı hakkında %40 oranında tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kooperatifte 1092 ortak numarası ile kayıtlı olan davacının kardeşi olan ...'e verdiği 5395 yevmiye no'lu özel vekaletname ile 2002 yılından 22.05.2007 tarihine kadar kooperatiften gübre, hayvancılık sertifikalı tohum nakdi kredi ve diğer işletme kredileri kullandığını, ödemelerini yaptığını, 30.09.2007 tarihinde yine 7347, 7517, 7672, 7871 no'lu senetlerin vadesi geçtiği halde ödenmemesi nedeniyle aleyhinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2009/1768 E. sayılı dosyası ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, ...'in maaşına haciz kararı verildiğini, ... ve ...'in bütün işlemleri birlikte yaptıklarını öğrendiklerini, ancak sonradan borcun kim tarafından ödeneceği hususunda aralarında anlaşmazlık çıktığını savunarak, davanın reddini, davacının %40 oranında kötüniyet tazminatına mahkumiyetini istemiştir.

İhbar olunan ... 7347, 7517, 7672, 7871 no'lu senetlerdeki imzaların kendisine ait olduğunu, davacının kardeşi olduğunu, davacının kendisine patates ekmek istediğini söylediğini, bu nedenle ... isimli şahıstan kardeşi davacı adına tarla kiraladığını, tarlanın ihtiyaçları için davacı adına gübre anaç patates ve mazot aldığını, ancak kooperatiften ihtiyaç kredisi almadığını, böyle bir kredinin kooperatif tarafından ödenmediğini, ancak 7347 no'lu senet üzerindeki imzanın da kendisine ait olduğunu, daha sonra davacının kullandığı ürünler karşılığında davalı kooperatife ödemede bulunmadığını, dava konusu borçtan sorumlu olmadığını, ayrıca davacının daha önceden de davalı kooperatiften kredi kullanıp ödemede bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının kardeşi ...'e verdiği vekalet yetkisi uyarınca ihbar olunan ve davalı kooperatif arasında kredi borç senetleri düzenlendiği, davalı tarafından davacı aleyhine 7347, 7672, 7871 ve 7517 no'lu senetler nedeniyle takibe geçildiği, borçlandırıcı işleme dayanak olan ... Noterliği'nin 04.03.2002 tarih ve 05395 yevmiye no'lu özel vekaletnamesinde davacının, "... Tarım Kredi Kooperatifi'nden benim adıma gübre almaya, bedellerini ödemeye, borçlarımı taksitlendirmeye, taksitler halinde ödemeye, adıma gerekli dilekçe, kayıt sicil ve sair evrakları tanzim ve imzalamaya, elden evrak alıp vermeye" şeklinde ihbar olunanı yetkilendirdiği, 7871 no'lu kredi borç senedinin sertifikalı tohum, 7347 no'lu senedin genel ihtiyaç, 7517 no'lu senedin kimyevi gübre, 7672 no'lu senedin petrol ürünleri alımı nedeniyle tanzim edildiği, senetler altında el yazısı ile vekil ... ibareleri bulunduğu ve senet borçlusunun davacı olarak yer aldığı, davacı tarafından ihbar olunana verilen özel vekaletnamenin sınırının açıkça belirlendiği, ihbar olunanın vekaletname sınırlarını aşarak sertifikalı tohum, petrol ürünleri ve genel ihtiyaç nedenlerine dayalı olarak davalı kooperatif ile kredi borç senedi imzaladığı, akit sırasında davalı kooperatifçe vekaletname sınırlarını denetleme hususunda ihmal gösterildiği, davacının 7871, 7672 ve 7374 no'lu senetler nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı, bu senetler bakımından ihbar olunana yetki vermediği, anılan bu üç senetten dolayı takip tarihine göre toplam 13.225,00 TL sorumlu olmadığı, ancak 7517 no'lu senetten dolayı davacının sorumluluğunun bulunduğu, takipten önce ve takipten sonra davacı tarafından ödemeler yapıldığı belirtilmiş ise de borçlunun takip tarihine göre sorumluluğunun 10.219,00 TL olduğu, fazla takip miktarı 13.225,00 TL'den sorumluluğunun bulunmadığı, davacının 12.500,00 TL'lik kısımdan borçlu bulunmadığını dava ettiği, davalının ne şekilde kötüniyetli davrandığının ispat edilemediği gerekçesiyle, taleple bağlı kalarak davanın kabulü ile, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri ve ihbar olunan ... temyiz etmiştir.

Kararı, taraf vekilleri ve ihbar olunan ... temyiz etmiştir.

1- İhbar olunanın temyiz istemi yönünden;

HMK'nın 61. vd. madde hükümleri uyarınca, ihbar üzerine davaya katılan üçüncü kişi, ihbar eden tarafın ya da 63. madde hükmü uyarınca davayı kazanmasında hukuki yararı olan tarafın yardımcısı ve temsilcisi olup, fer`i müdahil konumundadır ve aynı kanunun 69. maddesi uyarınca da yargılama sonunda, hüküm, fer`i müdahil hakkında değil, iltihak olunan (ihbar eden) taraf hakkında verilir. Dolayısıyla ihbar olunan üçüncü kişi, ihbar edenin adına, onun temsilcisi olarak, hükmü temyiz edebilir ise de, kendisi adına temyiz edemez. Ancak, aynı madde hükmüne aykırı olarak ihbar olunan hakkında da hüküm verilmişse, ihbar olunan, hükmün kendisine ilişkin bölümünü kendi adına temyiz edebilir.

Somut olayda, mahkemece, yargılama sonunda ihbar olunan hakkında hüküm tesis edilmemiş olmasına, ihbar olunanın asli ya da fer'i müdahil sıfatıyla da yargılamaya katılmamış bulunmasına, hükmü temsilen değil, kendisi bakımından ve kendisi adına temyiz etmiş olmasına göre ihbar olunan temyiz hakkına sahip değildir. 01.03.1990 gün ve 1989/3 Esas, 1990/4 Karar sayılı Y.İ.B.K. uyarınca, yerel mahkemece temyiz isteminin reddine karar verilmediği hallerde, Yargıtay tarafından da bir karar verilmesinin mümkün bulunmasına göre, ihbar olunanın temyiz isteminin HUMK'nın 432/4. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı tarafça, 7347, 7517, 7672 ve 7871 sayılı borç senetlerinin altındaki imzanın kendisine ait olmamasına ve senetleri imzalayan kardeşi ...'e verilen vekaletnamenin kapsamı dışında kalmasına rağmen, .... İcra Müdürlüğü'nün 2009/1768 E. sayılı takip dosyasında takip konusu edildiği ileri sürülerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere takibin 12.500,00 TL'lik kısmının iptaline karar verilmesi istenmiştir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesinin yürürlükte bulunduğu dönemde Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi iken, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde yapılan değişiklikle Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasında ilişki görev ilişkisi olarak değiştirilmiş ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 6335 sayılı Yasa’nın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTK’ya eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan, kooperatif ile ortağı arasındaki ortaklık ilişkisinden doğan davaların 1163 sayılı Kanun'un 99. maddesinde ticari dava olduğu kabul edilmiş ise de, münhasıran asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu öngörülmemiştir. Buna göre dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü niteliğinde ve münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işlerden değil ise, davalı tarafça bu yönde ve süresinde bir itiraz olmadığı sürece bu husus re'sen dikkate alınamaz ve asliye hukuk mahkemeleri 01.10.2011 tarihinden önce açılan davalarda miktar yönünden görevli ise, bu tarihten sonra açılan davalarda davanın niteliğine göre görevli ise davaya bakmalıdır.

Somut olayda, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3. maddesinin yürürlükte olduğu dönemde 07.03.2012 tarihinde açılan ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesine göre münhasıran ticaret mahkemesinin görevli olmadığı bu davada, davalı tarafça iş bölümü itirazında bulunulmadığı ve Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinin iş bölümü ilişkisi olduğu gözönünde bulundurulduğunda, mahkemenin davanın niteliğine göre davaya bakmasında bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Diğer yandan, YHGK'nın 17.10.2012 tarih ve 9-838 E., 715 K. sayılı ilamı ile Dairemizin 16.02.2015 tarih ve 493 E., 885 K. ve 02.11.2015 tarih ve 2014/8788 E., 2015/6993 K. sayılı ilamlarında açıklandığı üzere;

Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden doğmuş olması ve alacağın şimdilik belirli bir kesiminin dava edilmesi gerekir.

Diğer bir söyleyişle, bir alacak hakkında daha fazla bir miktar için tam dava açma imkânı bulunmasına rağmen, alacağın bir kesimi için açılan davaya, kısmi dava denir. Kısmi dava açılabilmesi için talep konusunun bölünebilir olması gerekli olup, açılan davanın kısmi dava olduğunun dava dilekçesinde açıkça yazılması gerekmez. Dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının alacağının daha fazla olduğu ve istem bölümünde “fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması” ya da “alacağın şimdilik şu kadarını dava ediyorum” demesi, kural olarak yeterlidir. Kısmi dava imkânının Kanun'la, talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olması, miktarın taraflar arasında ''tartışmalı'' olması ya da baştan beri ''açıkça belirli olmaması'' (m.109) koşullarına bağlanarak uygulama alanının daraltılmış olması uygulamada alacağın miktarının baştan tam olarak belirli olmadığı ve bu belirlemenin dava açan alacaklı tarafından yapılmasının da mümkün olmadığı durumlarda hak kayıplarına yol açmayacağını belirtmek gerekir. Çünkü artık usûl hukukumuzda '' belirsiz alacak davası'' açılması imkânı getirilmiştir. (m.107). Alacağın yalnızca bir bölümü için açılan davaya kısmi dava denir. (YHGK 02.04.2003 gün ve 4-260 E., 271 K. sayılı ilamı; Pekcanıtez H./Atalay M./Özekes M.; Medeni Usul Hukuku, 12. Bası, s. 320; Kuru/Arslan/Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 22. Bası, s.286).

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda açıkça kısmi dava düzenlenmediği halde, söz konusu Kanun'un yürürlükte olduğu dönemde de kısmi dava açılması mümkün bulunmaktaydı. Çünkü, alacak hakkının bir bölümünün dava edilip, geriye kalan kısmının ikinci bir dava ile istenmesini engelleyen bir hüküm bulunmamaktaydı. Kısmi dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109. maddesinde ise, ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasında; talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmının da dava yoluyla ileri sürülebileceği; ikinci fıkrasında ise; talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamayacağı belirtilmiştir.

Bu durumda; davadaki talep konusunun miktarı taraflar arasında “tartışmasız” ise veya taraflar arasında miktar veya parasal tutar bakımından bir tartışma olmakla beraber, tarafların anlaşmasına gerek kalmaksızın, objektif olarak talep konusunun miktarı herkes tarafından anlaşılabilecek şekilde “belirli” ise o talep konusunun sadece bir kısmı dava edilemeyecektir. Örneğin satım sözleşmesinde alıcının ödemesi gereken bedel, sözleşmede tereddüde yer bırakmayacak biçimde, açıkça yazılı ise kısmi dava caiz değildir. (Pekcanıtez H./Atalay M./Özekes M, age s.328; Kuru/Arslan/Yılmaz, age s.286). Talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız olup olmadığı, ancak davalının davaya cevap vermesinden sonra anlaşılabilecek bir husustur. Nihayet hakim, ön inceleme aşamasında bu hususu tespit edebilecektir (m. 140/1). Böylece kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı ortaya çıkmış olacaktır. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, dava açılmadan önceki dönemde davalı, o davanın talep konusunun miktarı bakımından bir uyuşmazlık çıkarmış ve bu konuyu tartışmalı hale getirmiş idi ise, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının mevcut olduğu kabul edilmelidir. Davaya cevap dilekçesi ile davalı söz konusu tartışmayı ortadan kaldırmış olursa, artık kısmi dava olarak devamında hukuki yarar kalmamıştır. Böyle bir durumda davacı, cevaba cevap dilekçesiyle dava konusunu, tartışmasız hale gelen miktara yükselterek davaya devam edebilir. Nihayet davacı, tartışmasız hale gelen talep konusunu ön inceleme duruşmasında karşı tarafın açık muvafakatiyle ya da ıslah yoluna başvurarak tam dava haline dönüştürebilir. Aksi takdirde hakim, ön inceleme

aşamasından sonra artırılan kısma ilişkin talebi reddedecektir. Zira, taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle serbestçe; ön inceleme aşamasında ise karşı tarafın açık muvafatiyle iddia ve savunmalarını değiştirebilirler (m.141).