muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3263, Karar No: 2024/3832, Tarih: 03.06.2024

b)Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi hâlinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay 9. Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi,

2.Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344 üncü maddesi uyarınca;

a) Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b) Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3. Verilen kesin süre içinde;

a) Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

b)Temyiz harçlarının tamamlanmaması sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2276, Karar No: 2014/38224, Tarih: 03.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/2276 E.  ,  2014/38224 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle dava dışı ... ve ... tarafından... Odası Başkanlığı aleyhine açılan davaların ... Odası Başkanlığı tarafından davalı şirkete ihbar edilmesine ve ihbar olunan davalarda, davalı şirketin eldeki bu davada dayanak yaptığı savunmalarını ileri sürmediği ve yapılan yargılama sonucunda verilen ve kesinleşen ilamların bu dava dosyası için kuvvetli delil niteliğine haiz olduğunun anlaşılmasına göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 2.480,15 TL kalan harcın temyiz edenden alınmasına, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 3.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1569, Karar No: 2022/2209, Tarih: 09.03.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/1569 E.  ,  2022/2209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Evlenmenin Butlanı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması (TMK m. 145/4) sebebiyle mutlak butlan davası ... tarafından davaname ile açılmıştır. Cumhuriyet savcısı, Kanunda açıkça öngörülen hallerde hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alır (HMK m. 70/1). Mutlak butlan davası açma Cumhuriyet savcısı için bir görev olduğundan (TMK m.146/1) duruşmalarda hazır bulunması gereği de görevin doğal sonucu olarak bir zorunluluktur. Bu nedenle Cumhuriyet Başsavcılığının duruşmalara katılması sağlanmadan yokluğunda yargılamaya devamla hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Kabule göre de; alınan nüfus kayıtlarına göre davalılardan Burcu’nun diğer davalı ...’un annesinin kardeşi olduğu, yani davalıların teyze-yeğen oldukları görülmektedir. Türk Medeni Kanununun 129. maddesinde evlenmeye engel teşkil edecek olan hısımlık dereceleri gösterilmiş ve teyze-yeğen ilişkisinin evlenme engeli olduğu belirtilmiştir. Kanunda evlenmeleri yasak olan kişiler, her nasılsa evlenmiş ise, yapılan evlilik mutlak butlanla batıldır (TMK m. 145/4).Mahkemece davalıların savunmasında davalı ...’un annesinin nüfus kayıtlarında yanlışlık olduğu iddiası nedeniyle davalılara nüfus kayıt davası açmak üzere süre verilmiş, sürede dava açılmadığından bahisle beklenmeyerek davanın esası hakkında karar verilmiştir. Davalı ...’un annesi ... sağ olup nüfus kayıt davasını onun açması gerektiğinden davalılara yetki verilmeden dava açmak için verilen kesin süre geçerli değildir. Kaldı ki davalılar temyiz dilekçelerinde ...’un annesi ... tarafından 28.12.2021 tarihinde Gebze 3.Aile Mahkemesi 2021/805 esas sayılı dosyası ile nüfus kaydının düzeltilmesi/ soybağının reddi/babalığın tashihi davası açıldığını belirtmişlerdir. Davalılarca açıldığı belirtilen nüfus kayıt tashihine dair dava evlenmenin butlanına ilişkin davanın sonucunu etkileyeceğinden, mahkemece; nüfus kayıt tashihine yönelik davayı bekletici mesele yapılması ve bu davada hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi.09.03.2022 (Çar.)
Yargıtay — Esas No: 2011/7892, Karar No: 2012/5170, Tarih: 04.06.2012

**8. Hukuk Dairesi         2011/7892 E.  ,  2012/5170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile Hazine ve Keberli Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 18.10.2011 gün ve 133/584 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, asıl ve birleşen davasında, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle dava dilekçesinde mevki ve hudutlarını belirttiği, kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan 10.595 m2 ile 30.013 m2 yüzölçümlü taşınmazların vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Islah dilekçesi ile taşınmazların yüzölçümlerinin azaltılarak 9.255 ve 28.840 m2 olarak tescilini istemiştir.

Davalı Hazine vekili, tescil konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve zilyetlik yoluyla iktisabının mümkün bulunmadığını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

Davalı köy tüzel kişiliğini temsilen köy muhtarı, dava konusu taşınmazların uzun yıllardır davacının zilyetliğinde bulunduğunu bildirmiştir.

Mahkemece, kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, teknik bilirkişilerin düzenlediği rapora ekli krokide A harfi ile gösterilen 9.255,36 m2 ve B harfi ile gösterilen 28.840,94 m2'lik yüzölçüme sahip taşınmazların davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu taşınmazlar 1975 yılında yapılan tapulama çalışmaları sonucunda "taşlık" niteliğiyle tespit dışı bırakılan yerlerdir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlik yoluyla kazanılabilmesi için emek ve masraf harcanmak suretiyle, imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesi, imar-ihya işlemleri tamamlandıktan sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesiyle iktisabı mümkün olup, bu zilyetliğin de ekonomik amaca uygun bir biçimde gerçekleşmesi gerekmektedir.

Mahallinde yapılan keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklar davacı tarafından dava tarihinden 25-30 yıl evvel dava konusu taşınmazlardaki taşların toplanmak suretiyle imar ve ihya edilip tarla haline getirildiğini, halen de taşların toplanmaya devam edildiğini, bu şekilde 25 yılı aşkın süre ile arpa buğday ekmek suretiyle zilyet bulunduğunu ifade etmişler, aynı keşifte hazır bulunan Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Öğretim üyesi Y.Doç.Dr. ..., Jeoloji Mühendisi ve Orman Mühendisi Bilirkişiler 26.10.2010 havale tarihli raporlarında, dava konusu A harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün %3-6 eğimli, toprak sığ derinlikte, % 8-10 taşlılıktan dolayı 6. Sınıf, B harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü ise %4-5 eğimli sığ toprak profili, %10-15 taşlılıktan dolayı 6. Sınıf arazilerden bulunduğunu, dava konusu taşınmazlarda, taşlılığın mevcut olup hububat tarımı yapıldığını bildirmişlerdir. Az yukarıda değinildiği gibi dava konusu taşınmazlar, taşlık niteliği ile tescil harici bırakılan yerlerden olup, anılan yerlerde, imar ihyanın tamamlanmasından sonra ekonomik amaca uygun bir biçimde geçen kazanmayı sağlayan zilyetliğin bulunması halinde iktisap mümkündür. Davacının taşınmazları arpa, buğday ve benzeri hububat ekmek suretiyle tarım arazisi niteliği ile tasarruf ettiği, yerel bilirkişi ve tanıklarca bildirilmiş ayrıca, halen taşınmazda taşların toplanmaya devam edildiği de beyanlarında yer almıştır. Ziraatçı uzman bilirkişi tarafından dosyaya sunulan rapor kapsamı ile keşif sırasında çektirilen fotoğraflar ve yerel bilirkişi ile tanık beyanları, birlikte değerlendirildiğinde, taşınmazlarda imar ihyanın tamamlanmadığı, taşlılığın hakim olduğu saptanmıştır. Bu nitelikteki bir yerde ekonomik amaçlı hububat tarımı yapılamaz.

Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, bilirkişilerin vasıflandırdığı arazi yetenek sınıflandırmasına göre 5 ve 6. Sınıf arazilerin zilyetlikle kazanılabilmesi için imar ve ihyası; uygun amenajman, gübreleme, yüzey akış kontrolü, tohum aşılaması yapılarak sağlanabilir ve ancak çayır ve mera olarak kullanılabilir (Prof Dr. Mahmut Yüksel, Toprak Etüt ve Haritalama, Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayınları). Bu belirlemeler karşısında davacı yararına kazanma koşulları oluşmadığı, imar ve ihyanın henüz tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle ve 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK.nun 297/ç) ve HUMK.nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine 4.6.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6128, Karar No: 2013/2398, Tarih: 28.03.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/6128 E.  ,  2013/2398 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suç tarihlerinde ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde İç Hastalıkları ve Nekrofoloji uzmanı olarak görev yapan sanıklardan ...'in hastaneye diyalizer alımına ilişkin ihaleye ait teknik şartnameyi yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlemediği, ihale komisyonu uzman üyeleri ... ve ...'in bu şartnameden haberdar olmalarına rağmen ihale komisyon başkan ve üyelerini uyarmadıkları ve teslim sırasında bir kısım malzemenin şartnameye uygun olmamasına rağmen kabulü yönünde olumlu görüş bildirdikleri, ...'in ise ... ile birlikte teknik şartnameye uygun olmadığı anlaşılan diyalizerlerin evsafına uygun olduğuna dair muayene raporunu düzenleyerek görevlerini kötüye kullandıkları iddiasıyla yapılan yargılamada, sanıkların müfettiş raporunun eksik ve yanlış olduğuna, şartnamede yazan albumin değerinin bilimsel olarak mümkün olmadığına yönelik savunmaları karşısında, suça konu edilen ihalede bahsi geçen unsurların teknik bir inceleme gerektirmesi nedeniyle, sanıkların hukuki durumlarının konunun uzmanlarından oluşan bir kuruldan alınacak bilirkişi raporundan sonra değerlendirilmesi, teknik şartnameye uygun olmadığı halde teslim alındığı iddia edilen 1000 adet ... Marka FX 80 marka diyalizer teslim alımı işleminin edimin ifasına fesat karıştırmak suçunu oluşturup oluşturmayacağı denetime imkan verecek şekilde karar yerinde tartışılmadan eksik kovuşturma ile yazılı şekilde beraet hükümleri kurulması,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28/03/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/11858, Karar No: 2010/1194, Tarih: 15.02.2010

**6. Ceza Dairesi         2007/11858 E.  ,  2010/1194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın 07.11.2000 tarihi gece 05.00 sıralarında diğer arkadaşı Mehmet Kayan ile birlikte, yapılan keşfe göre yakınan ...’un evinin duvarla çevrili eklentisinde park halinde kapıları açık olan araçtan oto teybini çaldığı, aynı saatlerde, savunmaya göre yakınan ...’in evinin önünde park halinde kapısı açık olan araçtan da oto teybini çalıp egemenlik sahasına tamamıyla geçirdikten ve hukuki kesinti oluştuktan sonra diğer arkadaşları ..., ... ve ... ile birlikte başka adres olan ... Mahallesi, ... Apartmanı önüne geldikleri, 4 şahsın elinde oto teypleri olduğu ihbarı üzerine polisin saat 06.30 sıralarında belirtili adresi kontrol ettiği, ancak kimseyi bulamadığı, devam eden araştırma sonucunda ... Bulvarı üzerinde şüpheli olarak 4 şahsın görüldüğü, polisi gören sanık ...’nin ayrı, diğer 3 sanığın da ayrı yönlerde kaçmaya başladığı, sanık ...’nin içerisinde 4 adet oto teybi ve bir kısım çalıntı eşya olan poşeti yere attığı, takip sonucunda yakalanmamak için bıçak çıkartarak sallamaya başladığı, görevli polis memuru tanık ... tarafından koluna sopa ile vurulmak suretiyle etkisiz hale getirilip yakalandığının anlaşılması karşısında, hırsızlık eylemlerinin tamamlanarak hukuki kesintinin oluşmasından sonra gerçekleşen eylemin görevli memura etkin direnme suçunu oluşturduğu, dolaylı yağma suçunun koşullarının oluşmadığı ve yakınan Nergiz’in araç kapısını açık bıraktığını belirtmesi, yakınan ... un da araç kapısını kilitlediğini söylemiş ise de, sanığın kapının açık olduğunu savunması, araç üzerinde yapılan keşifte kapı ve kilit sisteminde bir zorlamanın tespit edilmemesi, anahtar ile kapının açıldığına dair kesin bir kanıtın bulunmaması ve şüphenin sanık lehine yorumlanması zorunluluğu karşısında, sanığın yakınan Yusuf’un aracından da açık kapıdan girerek oto teybi çaldığı kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanığın yakınan Nergiz’e yönelik eylemine uyan 765 sayılı TCK.nun 492/1; sanığın yakınan Yusuf’a yönelik eylemine uyan 765 sayılı TCK.nun 491/2. maddesindeki hırsızlık suçları için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı Yasanın 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirtilen 7 yıl 6 aylık genel dava zamanaşımının, suç tarihi olan 07.11.2000 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları ve tebliğnamedeki düşünce bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma sebebi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 15.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/508, Karar No: 2019/6001, Tarih: 12.12.2019

**4. Hukuk Dairesi         2017/508 E.  ,  2019/6001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 03/02/2014 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30/06/2016 günlü kararın Yargıtayda duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davacı ve ... dışındaki diğer davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle daha önceden belirlenen 26/11/2019 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalı ... vekili Avukat ... geldi. Karşı taraftan davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın incelemeye alınıp bilahare 12/12/2019 günü görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davalı ...’in temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dava; basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ... dışındaki davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; davalı ... Belediye Başkanı ...'in seçim gezisi programı kapsamında müvekkilini karalayıcı açıklamalarda bulunduğunu, küçük düşürmeye çalıştığını, müvekkili hakkında kamuoyunda şüphe uyandırarak şeref ve haysiyetine saldırdığını, söz konusu beyanların 11 Ocak 2014 ve 12 Ocak 2014 tarihlerinde Bizim ... Gazetesi ile ... ... Gazetesinde yayınlandığını, yazı içeriğinin davacıyı küçük düşürme, onur, şeref ve saygınlığını zedeleme amacına yönelik olduğunu, dava konusu yazıda yer alan ifadelerin davacının kişilik haklarına saldırı mahiyetinde olduğunu belirterek oluşan manevi zararın tazminini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece; davalı ...’in, davacıya yönelik kullandığı ifadelerin davacının kişilik haklarına saldırı teşkil edecek nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece; davalı ...’in, davacıya yönelik kullandığı ifadelerin davacının kişilik haklarına saldırı teşkil edecek nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davalı ...’in, mahalli seçimlerde CHP ... Belediye Başkanı adayı olduğu, seçim gezisi programı kapsamında vatandaşlarla kahvaltıda buluştuğu, toplantıda yaptığı konuşmasında; ‘‘...buraya baktığımda yapılan değişikliğin çeşme olduğunu görüyorum. Üstüne hiçbir şey konulmamış. Türkiye’de baraj yapan tek belediye biz olduk. Kentimizin en büyük sorunu olan su kesintilerinin önüne geçtik. AKP iktidarı barajı kötülemeye başladı. Seçim çalışmaları başlayınca da barajın dibini gösterip, su çekmeye başladılar. Bunu nasıl yaptılar? Barajın kapaklarını zaman zaman açıp nehirleri besleyeceğiz deyip suyu harcayarak. Sabanca gölünden su çekmek için 100 trilyon para harcadılar. Bu işin başındaki firmanın sahibi de başbakan ...’ın damadıdır. İşte bunların hepsi oyun. Devletin 36 yılda yapamadığı barajı, 30 ayda yaptık diye beni yargıladılar...’’ şeklinde beyanlarda bulunduğu, bu ifadelerin davalı şirketlere ait internet sitesinde ve gazetelerde yayınlandığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlık; davalı ...’in, davacı hakkında sarf ettiği sözlerin ifade özgürlüğü ya da kişilerin şöhret ve itibarına saygı gösterilmesini isteme haklarından hangisinin kapsamında kaldığına ilişkindir.

İfade özgürlüğü; haber ve bilgilere, başkalarının fikirlerine serbestçe ulaşabilme, düşünce, tavır ve kanaatlerinden dolayı kınanmama ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilme, anlatabilme, savunabilme, başkalarına aktarabilme ve yayabilme imkânlarına sahip olma anlamlarına gelir. Muhalif olanlar da dâhil olmak üzere düşüncelerin her türlü araçla açıklanması, açıklanan düşünceye paydaş sağlanması, düşünceyi gerçekleştirme ve bu konuda başkalarını ikna çabaları ve bu çabaların hoşgörüyle karşılanması çoğulcu demokratik düzenin gereklerindendir. Dolayısıyla toplumsal ve siyasal çoğulculuğu sağlamak, her türlü düşüncenin barışçıl bir şekilde ve serbestçe ifadesine bağlıdır. Bu itibarla düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü demokrasinin işleyişi için hayati önemdedir (Anayasa Mahkemesi (AYM); Bekir Coşkun, B. No: 2014/12151, 4/6/2015; Mehmet Ali Aydın, B. No: 2013/9343, 4/6/2015; Tansel Çölaşan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015).

İfade özgürlüğü; aynı zamanda demokratik toplumun temelini oluşturan, toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel unsurlardan olup bu özgürlük, sadece toplum tarafından kabul gören, zararsız veya ilgisiz kabul edilen bilgi ve fikirler için değil; incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerlidir. İfade özgürlüğü; yokluğu hâlinde demokratik bir toplumdan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM); Von Hannover/Almanya, B. No: 40660/08 ve 60641/08, 7/2/2012 ve AYM; Kemal Kılıçdaroğlu (3), B. No: 2015/1220, 18/7/2018).

İfade özgürlüğü, temsil ettikleri seçmenlerinin kaygılarına dikkat çektikleri ve onların menfaatlerini savunmak zorunda oldukları için halkın seçilmiş temsilcileri bakımından özel bir öneme sahiptir (AİHM; Lombarda ve diğerleri Malta, B. No: 7333/06, 24/4/2007).

Öte yandan; maddi olgular ile değer yargısı arasında da ayrıma gidilmeli, değer yargılarının doğruluğunu ispatlamanın mümkün olmadığı gözetilmelidir (AİHM; Lingens/Avusturya, B. No: 9815/82, 8/7/1986). Zira, taraflara değer yargılarının doğruluğunu ispat külfeti getirilmesi, hakkın kullanımını imkânsız kılacaktır. Bununla birlikte, değer yargısının da makul bir olgusal temele sahip olması gerektiği, orantılı ve ölçülü bir biçimde ifade edilip edilmediği denetlenmelidir (AİHM; Jerusalem/Avusturya, B. No: 26958/95, 27/2/2001).

Ancak belirtmek gerekir ki ifade özgürlüğü sınırsız değildir. Başta siyasi kişiler olmak üzere, en geniş hâlde dahi ifade özgürlüğünün, kişilerin itibarına zarar verecek boyuta ulaşmaması gerekir. Bu gereklilik, temel hak ve hürriyetlerin; kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva ettiğini belirten Anayasa'nın 12. maddesinin ikinci fıkrasından doğan bir zorunluluktur (AYM; Fatih Taş, B. No: 2013/1461, 12/11/2014). Bu itibarla, Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fıkrasına göre ifade özgürlüğünün sınırlandırılma nedenlerinden biri de başkalarının şöhret ve itibarının korunmasıdır. Davalının söylediği sözlerin, ifade özgürlüğünün sınırlarını aştığını tespit ederken mahkemece ortaya konulan gerekçenin, bu özgürlüğü sınırlamak için yeterli ve ilgili olmasının yanında, ifade özgürlüğüne getirilecek sınırlamanın, demokratik bir toplumda zorlayıcı bir toplumsal ihtiyacın karşılanması amacına yönelik, ölçülü, orantılı ve istisnai nitelikte olması gerekir. Buna göre, ifade özgürlüğüne yapılan bir müdahale, zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamıyorsa ya da zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamakla birlikte orantılı değilse, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun bir müdahale olarak değerlendirilemez. Bunu ancak davanın bütününe bakarak anlayabiliriz.