muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/9440, Karar No: 2013/15808, Tarih: 30.09.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/9440 E.  ,  2013/15808 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının 1994-2007 tarihleri arasında at yetiştiriciliği işinde çalıştığını sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ulusal ... ve genel tatil ücreti ve ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davacının at yetiştiricisi olarak çalıştığı, işyerinde 50 den az işçi çalıştığı, işyerinin tarım işyeri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde at yetiştiricisi olarak 1994 yılında çalışmaya başladığını 2007 yılında sözleşmesinin sona erdiğini belirtmiştir. Yargılama aşamasında müdür yardımcısı olarak çalıştığını iddia etmiştir. Davacının müdür yardımcısı olduğu gerek davacı ve gerekse davalı tanıklarınca da ifade edildiği gibi işveren vekili ... Coşkun Yamaner de 18.09.2008 tarihinde Çalışma Müdürlüğü’ne verdiği ifadesinde davacının idari kadroda çalıştığını kabul etmiştir.

At yetiştiriciliği tarım işi olsa da, çiftlikte idari işlerde görevli personelin tarım işi ile uğraştığından söz edilemez. Nitekim davalı da dosyaya sunduğu ibranamede işçilik alacaklarına ilişkin ödemeler yapmakla davacının İş Kanunu kapsamında çalıştığını kabul etmiştir. Mahkeme de emsal ücret araştırması yazılarında hara yöneticisinin aldığı ücreti araştırmakla davacının müdür yardımcısı olduğuna dair delil değerlendirmesi yapmıştır. .

Dosya kapsamından davacının çiftlikte idari kadroda müdür yardımcısı olarak çalıştığı anlaşılmakla yapılan iş tarım işi olmadığından dosyadaki deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak işin esası hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 23.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6490, Karar No: 2018/7862, Tarih: 12.11.2018

**15. Ceza Dairesi         2018/6490 E.  ,  2018/7862 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dolandırıcılık suçundan şüpheli Hüseyin Yılmaz hakkında yapılan soruşturma sırasında, suç yeri itibarıyla dosyanın Saray (Tekirdağ) Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 16.03.2018 tarih ve 2017/207003-2018/5517 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Saray (Tekirdağ) Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 05.04.2018 tarih ve 2018/542-56 sayılı yetkisizlik kararı üzerine, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararının kaldırılmasına dair mercii Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.04.2018 tarih ve 2018/736 değişik iş sayılı kararı aleyhine, yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 03.07.2018 gün ve 94660652-105-06-8960-2018 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10.07.2018 tarih ve 2018/59428 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 20.11.2017 tarih ve 2017/30314-23733 karar sayılı ilamında "...Dairemizin 06.04.2015 tarih ve 2015/4473-23011 sayılı ilâmı ve daha birçok kararında da belirtildiği üzere, dolandırıcılık suçunun, iradesi fesada uğratılan kişinin yatırmış olduğu paranın fail tarafından çekildiği anda tamamlanacak olması nedeniyle suç yerinin de menfaatin temin edileceği yer olacağından hareketle..." şeklinde belirtildiği üzere, paranın çekildiği yerin menfaatin temin edileceği yer olduğu, menfaatin temin edildiği yerin tespit edilememesi halinde ise yetkili yerin hileli davranışın müştekiye ulaşarak müştekinin kandırıldığı yer olduğu,

Gelişen bankacılık teknolojisi ile para transfer işlemlerinin değişmesi karşısında, paranın sanığın tasarrufuna ne zaman ve nerde geçtiği dolayısıyla menfaatin nerede temin edildiği hususunun her somut olaya göre değerlendirilmesi gerektiği, bu cümleden olmak üzere;

Somut soruşturma dosyasına konu olayda, müştekinin Instagram isimli sosyal paylaşım sitesinde gördüğü Ziraat Bankası reklamını içeren linke tıkladığı, TC Kimlik numarası ve internet bankacılığı şifresini yazarak anılan Bankanın internet şubesine girdiği, ertesi gün hesabını kontrol ettiğinde bilgisi ve rızası dışında "Cebe Havale" yolu ile şüpheliye 400,00 Türk Lirası paranın gönderildiği ve gönderilen paranın Tekirdağ/Saray'dan çekildiği, paranın şüphelinin banka hesabına gönderilmediğinden şüphelinin havale edilen parayı çekmesiyle tasarruf alanına gireceği, bu haliyle haksız menfaatin temin edildiği yerin somut olayda Tekirdağ/Saray Cumhuriyet Başsavcılığının yargı çevresinde kaldığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

Şüpheli tarafından suça konu paranın Saray (Tekirdağ)’dan çekilmesi nedeniyle suç yerinin bu yer Cumhuriyet başsavcılığının yargı çevresinde kaldığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet bulunmadığından, kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görülmekle, Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.04.2018 tarih ve 2018/736 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, 12.11.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/24024, Karar No: 2013/2783, Tarih: 13.02.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/24024 E.  ,  2013/2783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanığın suça konu katılana ait motorsikleti plakasız olarak kullanırken kollukça şüphe üzerine durdurulduğu, sanığın ruhsat ibraz edememesi üzerine kollukça motorsikletin şasi numarası üzerinden yapılan sorgulamada, katılana ait çalıntı kaydı bulunan ve orjinal rengi değiştirilmiş motorsiklet olduğunun anlaşılması ve aşamalardaki savunmasında aralarında sözleşme veya yazılı belge yapmadan değerinin altında bir bedelle bit pazarında tanımadığı bir şahıstan, irtibatı sağlayacak adres, isim ve telefon numarası almadan satın aldığını beyan etmesi karşısında sanığın, hırsızlık suçundan mahkumiyeti yerine hayatın olağan akışına uymayan inkara yönelik savunmasına itibar edilip eyleminin suç eşyasını satın alma veya kabul etme olarak nitelendirilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ün temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, sanığın ceza süresi yönünden kazanılmış hakkının gözetilmesine, 13.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11512, Karar No: 2021/9121, Tarih: 22.12.2021

**12. Ceza Dairesi         2020/11512 E.  ,  2021/9121 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık Aslan Günal'ın Kolor Metal Limited Şirketine ait fabrikanın genel müdürü olduğu, olay günü saat 09.40 sularında, haklarında suç ihbarında bulunulan inceleme dışı Özfan Mühendislik firması tarafından 2010 yılında projelendirilen, imal edilen ve montajı yapılan, fabrikanın termoblok ısı ünitesinin fan rotorunun, kaynaklı fan kanatlarının, çalışma şartlarına uygun konstrüksiyona haiz olmaması ve ağır işletme şartları nedeni ile kaynak dikişlerinden koparak yerinden fırladığı, fırlayan parçanın 40x25 cm ebatlarında, 14 mm kalınlığında, 6,43 kg. ağırlığında olduğu, bu parçanın önce içerisinde bulunduğu 6 mm. kalınlığındaki koruma saçını 70 cm. çapında yırttığı, ara izolasyon malzemesi olan 10 cm. kalınlığındaki kaplama malzemesini parçaladığı, dışını saran 2 kat halinde 1 mm. kalınlığındaki aliminyum kaplama malzemesini yırttığı, termoblok ... ünitesinin bulunduğu saç kaplama ek yapının 3 mm. kalınlığındaki saç duvarını 60 x 50 cm. ebadında parçalayarak, iki fabrika arasında bulunan 1.85 m. yüksekliğindeki tel örgüyü 40 cm. çapında yırtarak, yandaki... Oyuncak Fabrikasının güney cephe duvarını yerden 1.42 m. yüksekliğinde ve 44 x10 cm. ebadında , 20 cm. kalınlığındaki ytong duvarı delerek fabrikanın içerisine giriş yaptığı, yaklaşık 12 metre mesafeyi aşarak... Oyuncak Fabrikası montaj bölümünde çalışan işçi ...'a isabet ettiği ve 27/12/2013 tarihli otopsi raporuna göre "penetran cisim yaralanmasına bağlı seri kosta ve pelvis kemik kırıkları ile birlikte iç organ yaralanmasından gelişen ... kanama" sebepleriyle ölümüne sebebiyet verdiği, aynı parçanın duvarı yırtarak geçmesi esnasında kopan duvar parçalarının ise yine aynı yerde çalışmakta olan işçi ..

... Oyuncak Fabrikası montaj bölümünde çalışan işçi ...'a isabet ettiği ve 27/12/2013 tarihli otopsi raporuna göre "penetran cisim yaralanmasına bağlı seri kosta ve pelvis kemik kırıkları ile birlikte iç organ yaralanmasından gelişen ... kanama" sebepleriyle ölümüne sebebiyet verdiği, aynı parçanın duvarı yırtarak geçmesi esnasında kopan duvar parçalarının ise yine aynı yerde çalışmakta olan işçi ...a çarpması sonucu alınan adli doktor raporuna göre basit tıbbi müdahale ile giderilir şekilde şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiği olayda, mahkemece kurulan hükme esas teşkil eden 18/01/2016 tarihli İTÜ öğretim üyeleri tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda dosya eki emanete kayıtlı kazaya neden olan fan kanatlarından birinin ve fan parçasının incelendiği, incelenen fan kanatlarının kopma yüzeylerinin kaynakla birleştirme yüzeyleri olduğu, fan kanadı yüzeyindeki deformasyonların kopmadan sonra hızla fırlaması sonucu meydana gelen ezilme ve hasarlar olduğu, ayrılma yüzeyleri incelendiğinde ise yorulma hasarına ait bulguya rastlanmadığı, kopma yüzeylerinde malzeme kusuru ve hasarına ait emare bulunmamakta olduğu ve kaynaklı bağlantılarından koptuğunun" saptandığı, kusur durumuna ilişkin olarak ise "kazaya neden olan fan imalat ve montajını yapan Özfan Mühendislik Firmasının yetkilisinin, yüksek sıcaklıkta ve yüksek devirde çalışacak olan fan rotoruna ve kaynaklı konstrüksiyon olan fan kanatlarına ait mühedislik hesaplarını gereği gibi yapması, malzeme seçimi ve kaynaklı imalatı bitirdiğinde kaynak dikişlerini tahribatsız muayene ile kontrol etmesi gerekirken aksine davranmış olup, 450 derece ortam sıcaklığında yüksek devirde ve ağır işletme şartlarında çalışmasını dikkate alarak uygun tasarım ve imalatı ilim, fen ve sanat kaidelerine uygun olarak bu işlemi gerçekleştirmemiş olması sonucu kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, sanık ...'ın kazaya neden olan fanın çevresindeki duvarın 1 mm sac yerine daha sağlam malzemeden yapılmasını sağlamaması, yapılan fan rotor imalatının uygunluğunu denetlemeden monte edilmesine ve devreye alınmasına izin vermesi ve fanın periyodik bakım ve kontrol sorumluluğunu yerine getirmemesi nedeniyle kazanın oluşumunda tali kusurlu olduğunun" bildirildiği anlaşılmakla yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin, eksik incelemeye, tali kusurlu olmasına göre verilen cezanın fazla olduğuna, hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 22/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/28293, Karar No: 2012/29692, Tarih: 27.12.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/28293 E.  ,  2012/29692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, fazla çalışma ücreti ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... ... İnşaat Sanayii ve Ticaret A. Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalıların Ulaştırma Bakanlığı ve Devlet ... Yollarının açtığı ihale neticesinde ...- ... 2. Etap Hızlı Tren Projesi Kesim 1 ve Kesim 2 yapımı edimini üstlendiğini, davacının bu kapsamda işyeri olan tünellerde çalıştığını, hizmeti süresince her gün sabah 07.00'de işe başladığını, öğlen otuz dakika yemek molası verdiğini, başkaca ara dinlenmesi kullanmadan akşam 19.00'a kadar çalıştığını, onbeş günde bir vardiya değiştiğini, gündüzcülerin gece çalışmaya devam ettiklerini, buna göre gündüzcü olanların Pazar günü 19.00'da işi bıraktığını, Pazartesi günü 19.00'da ... başı yaptıklarını, gece çalışanların ise Pazar günü saat 07.00'de işi bırakıp Pazartesi günü sabah 07.00'de ... başı yaptıklarını, gece vardiyasında çalışanların da otuz dakika yemek molası dışında ara vermediklerini, yani davacının çalışılan her gün günde üç saat otuz dakika fazla çalışması olduğunu, ayda yirmialtı gün (bazen her gün) çalışma olduğundan davacının aylık en az yaklaşık doksanbir saat fazla çalışmasının bulunduğunu, dini bayramlardan ... bayramında üç gün, kurban bayramında dört gün izin kullandıklarını, resmi tatil günlerinde ise çalıştıklarını, ayda dört gün izin kullanması gerekirken çalıştığı süre içerisinde bu izinlerin elliiki gününü kullanamadığını belirterek müvekkilinin fazla mesai, hafta tatili ve resmi tatil ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, davacının müvekkili şirketler nezdinde demiryolu inşaatında çalıştığını, bütün alacaklarının banka hesabına yatırıldığını, zaman zaman fazla mesai yaptığını, ne kadar fazla mesai yaptıysa bu miktarı müvekkilinin hesapladığını ve yine davacının banka hesabına yatırdığını, davacının iddia ettiği gibi öğle yemekleri için otuz dakika mola verilmediğini, 1,5 saat yemek arası kullandırıldığını, taleplerin gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, yargılama sırasında dinlenen tanık anlatımları, ibraz edilen kayıt ve belgeler değerlendirilerek bilirkişi raporuna göre talepler hüküm altına alınmıştır.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda; davacı işçinin fazla çalışma ücreti isteklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, yargılama sırasında dinlenen tanık anlatımları, ibraz edilen kayıt ve belgeler değerlendirilerek bilirkişi raporuna göre talepler hüküm altına alınmıştır.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda; davacı işçinin fazla çalışma ücreti isteklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Tanık anlatımlarıyla kanıtlanan fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği Dairemizin istikrarlı bir uygulaması halini almıştır. Dosya içeriğine göre, takdiri deliller arasında yer alan tanık beyanları ile ispatlanan fazla mesai ücreti, hafta tatili ve resmi ... tatili ücreti alacaklarının indirim yapılmaksızın kabulü dosya içeriğine uygun düşmektedir. Öte yandan delil durumuna göre hükme dayanak bilirkişi raporunda yapılan % 15 indirim seviyesi yeterli değildir. Yapılan işin niteliği de dikkate alınarak, işçinin hasta ve mazeretli olabileceği günler için mahkemece daha yüksek bir oranda indirime gidilerek anılan alacaklar hesaplanmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23010, Karar No: 2013/27705, Tarih: 03.07.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/23010 E.  ,  2013/27705 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılanın aşamalarda değişmeyen beyanlarını doğrulayan adli raporu karşısında sanığın müsnet suçu işlediği anlaşıldığından, tanık ...'in tekrar dinlenerek soruşturma ve kovuşturma aşaasındaki beyanları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğine dair tebliğnamadeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Sanığın savunmasında katılanın kızı ile ilişkisine razı olmadığından aralarında husumet olduğunu, olay günü içinde bulunduğu aracın katılanın kullandığı araç tarafından sıkıştırılıp uzun farları açık olacak şekilde takip edildiğini savunmasına ve bu beyanların bir kısmının duruşmada dinlenmeyen tanık ...'in kolluk anlatımı ile teyit etmesine göre, tanık ...'in dinlenilmesi gerekirken, eksik inceleme ile sanık hakkında haksız tahrike ilişkin hükümlerin uygulama yeri olup olmadığının tartışılmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenle 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 03.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6319, Karar No: 2015/20209, Tarih: 02.11.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/6319 E.  ,  2015/20209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ : 17/09/2014

NUMARASI : 2013/353-2014/598

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılması ve taşınmazın tapu kaydına aile konutu şerhi konulması istemlerine ilişkindir. Davacı malik olmayan eş, aile konutu niteliğinde bulunan taşınmazın, malik olan davalı eş tarafından “açık rızası bulunmadan" davalı banka lehine ipotek ettirildiğini ileri sürerek, aile konutu üzerine konulan ipoteğin kaldırılmasını ve taşınmazın tapu kaydına aile konutu şerhi konulmasını talep ve dava etmiştir. Davalı banka, dava konusu taşınmazın tapu kaydında aile konutu olduğuna dair bir şerhin bulunmadığını, bankanın iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde taşınmazın tapu kaydında ipotek konulmasından önce aile konutu şerhi bulunmadığı, davalı bankanın kötüniyetli olduğunun ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu “emsal davalarda" gerekçesi aşağıya “aynen” alınan 2013/2-2056 esas, 2015/1201 karar ve 15.04.2015 günlü kararı ile “yeni bir uygulamaya” geçmiştir. Hukuk Genel Kurulunun benzer davalarda da sürdürülen yeni uygulaması Dairemiz tarafından da benimsenmiş olup Dairemiz emsal bütün davalarda Hukuk Genel Kurulunun aşağıdaki görüşlerine aynen katılmaktadır.

Emsal Hukuk Genel Kurulu kararında yer alan yerel mahkemenin “direnme gerekçesinde” açıkça belirtildiği üzere TMK m. 194 hükmü ile eşlerin fiil ehliyetine getirilen sınırlama aile konutuna şerhin konulması ya da konulmaması koşuluna bağlanmadığı gibi işlem tarafı olan üçüncü kişinin iyiniyetli olup olmamasının da herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194/1. maddesine göre, “Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları smırlayamaz.” Bu madde hükmü ile aile konutu şerhi “konulmuş olmasa da” eşlerin birlikte yaşadıkları aile konutu üzerindeki fiil ehliyetleri sınırlandırılmıştır.

Sınırlandırma aile konutu şerhi konulduğu için değil, zaten var olduğu için getirilmiştir. Bu sebeple tapuya aile konutu şerhi verilmese bile o konut aile konutu özelliğini taşır. Zira dava konusu taşınmaz şerh konulmasa dahi aile konutudur. Eş söyleyişle şerh konulduğu için aile konutu olmamakta aksine aile konutu olduğu için şerh konulabilmektedir. Bu nedenle aile konutu şerhi konulduğunda, konulan şerh “kurucu” değil “açıklayıcı” şerh özelliğini taşımaktadır.

.../..

Sınırlandırma aile konutu şerhi konulduğu için değil, zaten var olduğu için getirilmiştir. Bu sebeple tapuya aile konutu şerhi verilmese bile o konut aile konutu özelliğini taşır. Zira dava konusu taşınmaz şerh konulmasa dahi aile konutudur. Eş söyleyişle şerh konulduğu için aile konutu olmamakta aksine aile konutu olduğu için şerh konulabilmektedir. Bu nedenle aile konutu şerhi konulduğunda, konulan şerh “kurucu” değil “açıklayıcı” şerh özelliğini taşımaktadır.

.../..

Anılan madde hükmü ile getirilen sınırlandırma, “emredici” niteliktedir. Dolayısıyla bu haktan önceden feragat edilemeyeceği gibi eşlerin anlaşmasıyla da ortadan kaldırılamaz ve açık rıza ancak “belirli olan” bir işlem için verilebilir.

TMK m. 193. hükmü ile eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle olan hukuki işlemlerinde özgürlük alanı tanınmış olmakla birlikte TMK m. 194. madde hükmü ile eşlerin aile konutu ile ilgili bazı hukuksal işlemlerinin diğer eşin rızasına bağlı olduğu kuralı getirilerek eşlerin hukuki işlem özgürlüğü, “aile birliğinin korunması” amacıyla sınırlandırılmıştır. Buna göre, eşlerden biri diğer eşin "açık rızası bulunmadıkça” aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu cümleden hareketle, aile konutunun maliki olan eş, aile konutundaki yaşantıyı güçlüğe sokacak biçimde, aile konutunun ipotek edilmesi gibi “tek başına” bir ayni hakla sınırlandıramaz. Bu sınırlandırma “ancak diğer eşin açık rızası alınarak” yapılabilir.

TMK m. 194. maddesi yetkili eşin izni için bir geçerlilik şekli öngörmemiştir. Bu nedenle söz konusu izin bir şekle tabi olmadan, sözlü olarak dahi verilebilir. Ancak maddenin ifadesinden de anlaşılacağı üzere, iznin “açık” olması gerekir.

Her ne kadar ipotek doğrudan doğruya aile konutundan faydalanma ve oturma hakkını engellemiyorsa da, hak sahibi eşin kötüniyetli ve muvazaalı işlemleri ile aile konutunun elden çıkarılma tehlikesi nedeniyle ipotek işlemine diğer eşin “açık rızası” şarttır. Somut olayda, davalı eş dava konusu aile konutu üzerinde diğer davalı banka lehine ipotek tesis etmiş, davalı banka, bu işlem sırasında davacı kadının “açık rızası” nın bulunduğunu ispat edememiştir.

Yukarıda açıklanan kurallar çerçevesinde eşin “açık rızası” alınmadan yapılan işlemin Hukuk Genel Kurulunca da açıkça ifade edildiği üzere “geçerli olduğunu” kabul etmek imkansızdır. Eş söyleyişle eşin “açık rızası alınmadan” yapılan işlemin “geçersiz olduğunu” kabul etmek zorunludur.

Hal böyle olunca, mahkemece Hukuk Genel Kurulunca benimsenen yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkelere uygun değerlendirme yapılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ret hükmü kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece Hukuk Genel Kurulunca benimsenen yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkelere uygun değerlendirme yapılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ret hükmü kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 03.11.2015 (Salı)