muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/12596, Karar No: 2021/10824, Tarih: 20.12.2021

Duruşma tutanakları incelendiğinde özetle; sanık Abdulbari Karaağaç müdafiinin hazır bulunduğu yargılamanın 27.02.2019 tarihli 3. celsesinde, birleştirilmesine karar verildiğinin mahkemenin malumunda olduğu belirtilen mahkemenin 2017/978 esas sayılı dosyasının kalemden getirtilerek incelendiği ve ... vekilinin birleştirme kararına itirazda bulunulması nedeni ile kararın henüz kesinleşmediğinin belirtildiği, sanık Abdulbari Karaağaç müdafiinin birleşen dosya yönünden karar kesinleşmesinden sonra beyanda bulunmak için süre istediği, 11.06.2019 tarihli 4. celsede mahkemenin 2017/978 esas sayılı dosyasının istinafa gönderildiği belirtilerek dönüşünün beklenilmesine karar verildiği, 15.10.2019 tarihli 5. celsede birleşen dosyanın sehven istinafa gönderildiği, sanık müdafiinin inceledikten sonra beyanda bulunacağını beyan ettikleri ve dosyanın akıbetinin araştırılmasına karar verildiği, 28.01.2020 tarihli 6.celsede sanık Abdulbari'nin başka bir suçtan cezaevinde bulunduğu, birleşen dosyanın ise istinaftan dönmediği belirtilerek, sanık Abdulbari müdafiine TCK’nın 58, 43 maddelerinin uygulanması ihtimaline binaen CMK’nın 226 maddesi uyarınca ek savunma hakkı verildiği ve sanık müdafinin ek savunma için süre talep etmediğini beyanla müvekkilinin beyanlarının ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu belirterek beraatine karar verilmesini talep ettiği, birleşen dosyanın İstinaftan dönüşünün beklenilmesine karar verildiği, 31.03.2020 tarihli tutanakla duruşmanın Covid 19 tedbirleri nedeni ile ertelendiği, bu kapsamda sanık veya sanıkların ve müdafiilerin mazeretli sayıldıkları, ilk defa davetiye çıkarılan ve usulüne uygun olarak tebliğ yapılan sanıklar için yeniden duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiye çıkarılmasına; savunma ve beyanları talimat ile alınan sanıklar için yeniden duruşma gün ve saatini bildirir şerhsiz davetiye çıkarılmasına, ayrıca sanıkların UYAP sisteminde kayıtlı telefon numaralarının mevcut olması halinde bilgilendirme mesajı gönderilmesine, duruşmaya çağrılan ve tebligat yapılamayan, talimat evrakı bila ikmal edilen sanıklar için adres araştırması yapılarak verilecek cevabi yazılara göre usulü işlemlerin yapılmasına, dosyada görev yapan vekil ve müdafiler için belirlenecek duruşma gün ve saatinin 7201 sayılı TK'nın 7/a-9 madde ve bendi uyarınca elektronik tebligat yolu ile bildirilmesine, dosyaya gelen yazı cevapları veya beyanların gelecek celse açık duruşmada okunmasına ve gereği hakkında karar verilmesine, dosyanın esası veya herhangi bir delil hakkında yazılı olarak beyanda bulunmaları üzere taraflara veya vekillerine süre verilmişse sürenin gelecek celseye kadar uzatılmasına karar verildiği, 15.09.2020 tarihli 7

.09.2020 tarihli 7.celsede başka suçtan ceza infaz kurumunda bulunan sanık Abdulbari Karaağaç'ın segbis sistemi ile hazır edildiği, müdafiinin hazır bulunduğu, birleşen dosyanın iddianame, kabul kararı ve birleştirme kararının okunduğu, sanık müdafiinin tebliğ edilmediğinden birleştirme kararını kabul etmediklerini beyan ettiği, diğer sanık Abdulbari'nin ve müdafiinin birleşen dosyaya yönelik savunma ve beyanlarının alındığı, iddia makamının esas hakkında mütalaasını sunduğu ve sanıkların TCK'nın 301/1, 53 maddeleri uyarınca, sanık Abdulbari Karaağaç'ın ise aynı zamanda cezasında TCK'nın 43/1 maddesi uyarınca arttırım yapılmasının istenildiği, duruşmada hazır bulunan sanık Abdulbari'nin esas hakkında ve mütalaaya karşı beyanda bulunduğu, müdafiinin ise süre talep ettiği, sanık müdafıne talebi doğrultusunda gelecek celseye kadar süre verilmesine, sanığın gelecek celse segbis ile hazır edilmesi için müzekkere yazılmasına ve 2018/246 esas sayılı dosyasında yer alan iddianame, tüm duruşma tutanakları ile 2017/978 esas sayılı dosyada yer alan iddianame, tüm duruşma tutanakları, birleştirme kararının sanığa tebliğine karar verildiği, 01.10.2020 tarihli 8. celsede sanık ... ile müdafii ve sanık ... ile müdafiinin bulunduğu, sanık Nurten müdafiinin vekaletname ibraz ettiği ve sanıklar ile müdafiilerinin esasa ve mütalaaya karşı beyanda bulundukları ve hükümlerin tefhim olunduğu görülmüştür.

Bu kapsamda, sanık ... ve müdafiilerinin yokluğunda tefhim olunan hükümle, sanığın suçu işlediği sabit görülerek TCK'nın 301/1, 62/1, 53 maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, daha önce kasıtlı bir suçtan sabıkasının olmaması, kişiliği, yargılama sürecindeki tutum ve davranışlarına nazaran ileride yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu kanaat hasıl olduğundan, oluşan şartları itibari ile CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmak üzere takdiren hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, denetim süresi içerisinde herhangi bir yükümlülük belirlenmesine takdiren yer olmadığına, itiraz kanun yolu açık olmak üzere, mütalaaya uygun karar verilmiştir.

...1.Asliye Ceza Mahkemesinin 01.10.2020 tarihli 2018/246 esas ve 2020/1081 karar sayılı gerekçeli kararında sanığın, Devletin, hükumet eliyle emniyet ve askeri teşkilatını kullanarak "sivillere yönelik cinayet işlediği, sivilleri katlettiği, işkencelerden geçirerek tutukladığı vb." yukarıda ayrıntısı yazılı beyanatının nefret söylemi kapsamında alenen aşağılama şeklinde vücut bulduğu ve bu nedenle ifade hürriyetinin hukuki sınırları içerisinde değerlendirilerek korunamayacağı, bu suretle üzerine atılı suçu işlediği sabit olduğundan, hapis cezası ile cezalandırılmasına ve duruşmada açıkça karşı çıkmadığı anlaşıldığından, oluşan şartları itibariyle CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmak üzere takdiren hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği belirtilmiştir.

Gerekçeli karar, 13.10.2020 tarihinde sanık ... ile birlikte ikamet eden akrabası, ...'ya tebliğ edilmiştir.

Sanık ... müdafii, 19.10.2020 havale tarihli...Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere...1. Asliye Ceza Mahkemesine sunduğu dilekçesi ile özetle; suçun yasal unsurlarının oluşmadığından müvekkilinin beraatine karar verilmesini, verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, yasal düzenlemelere ve hukuka aykırı olması nedeni ile iş bu kararın kaldırılarak beraatine karar verilmesini, söylemlerin Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde düzenlenen ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı, söz konusu suçtan beraatine karar verilmesi gerektiği halde müvekkili hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesinin hak ihlaline yol açacağından kararın esastan incelenip kaldırılarak beraatine karar verilmesini, itiraz merciinin Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre suçun sabit olmadığı gerekçesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yapılan itirazı maddi olay yönünden de incelenmesi gerektiğini belirtilerek itiraz başvurusunun kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan kararın kaldırılarak, beraatine karar verilmesini istemiştir.

İtiraz incelemesi yapılmak üzere gönderildiği anlaşılan dosyaya yönelik,...1. Ağır Ceza Mahkemesine sunulan 05.11.2020 tarihli mütaaada cumhuriyet savcısı itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

İtiraz incelemesi yapılmak üzere gönderildiği anlaşılan dosyaya yönelik,...1. Ağır Ceza Mahkemesine sunulan 05.11.2020 tarihli mütaaada cumhuriyet savcısı itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

...1.Ağır Ceza Mahkemesi 11.12.2020 tarih, 2020/1054 değişik iş sayılı kararı ile CMK'nın 231 maddesine göre sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması, mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaat oluşması ve sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini kabul etmesi hallerinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verileceği belirtilerek,...1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2017/798 esas, 2019/58 karar sayılı dosyasının mahkemenin 2018/246 esas sayılı dosyası ile birleştirildiği ve yargılamanın bu dosya üzerinden devam ettiği, sanığın 2017/798 esas sayılı dosyasındaki beyanın 29.05.2018 tarihli celsede alındığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanması konusunda rızasının olup olmadığını bildirmek için süre istediği, 11.01.2019 tarihli celsede ise sanık müdafiinin bu konuda süre talep ettiği, aynı celse dosyaların birleştirilmesine karar verildiği, dosya kapsamında sanık ve müdafiinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanması konusunda rızasının olup olmadığına dair beyanlarının alınmadığı, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi için kabulünün gerektiği, sanığın kabulü yönündeki beyanı alınmadan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan itirazın kabulü ile verilen kararın sanık yönünden kaldırılmasına oy birliğiyle, mütalaaya aykırı ve kesin olarak karar verilmiştir.

...1. Asliye Ceza Mahkemesi 03.02.2021 tarihli yazı ile CMK'nın 231/6.c-son maddesine göre sanığın kabul etmemesi halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2017/5. MD-1119 esas, ... karar sayılı kararında hükmün sanığın kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması şeklinde tefsir edilmesi gerektiğinin belirtildiği, müstakar uygulamanın da bu yönde olduğu, somut olayda, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair sanığın beyanda bulunmak için süre istediği, verilen süreye rağmen ikinci kez sanık müdafınin süre istediği, kovuşturmanın hiçbir aşamasında ve hüküm anına kadar sanığın kabul etmediğine dair bir beyanın bulunmadığı, sanık müdafınin itiraz dilekçesinde de hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediklerine dair bir beyanın olmadığı, açıklanan maddi vakıa ve hukuki durum karşısında mercii kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğu değerlendirilerek işlem tesis edilmesi hukuken kabul edilebilir görülmediğinden, CMK'nın 309. maddesi gereği kesin kararın kanun yararına bozulması hususunda ihbarda bulunmuştur.

Cumhuriyet Başsavcılığının 17.02.2021 tarih,...sayılı yazısı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair beyanda bulunmak için süre verilen sanık ile müdafii tarafından hüküm anına kadar kovuşturmanın hiç bir aşamasında ve sunulan itiraz dilekçesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediklerine dair beyanda bulunmadıklarından, düzenlemenin sanık lehine olduğu ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ... karar sayılı kararında hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağına ilişkin değerlendirme yapılması için yargılamanın herhangi bir süjesinin talepte bulunmasının şart olmadığı, şartlarının varlığı halinde 6008 sayılı kanun ile yapılan değişiklikten önce resen, bu değişiklikten sonra ise sanığın kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması halinde değerlendirilmesi gerektiğine dair kararına nazaran merciinin kesin kararının kanun yararına bozulması hususunda Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne görüşte bulunulmuştur.

III-KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Koşulları gerçekleşse bile gerek kendisi gerekse vekaletnamesinde yetki verdiği müdafii tarafından uygulanmasını kabul ettiğine dair açık beyanda bulunmayan sanık hakkında verilen mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararda isabet bulunup bulunmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

IV-HUKUKİ MEVZUAT

Karar tarihinde yürürlükte olan mevzuat şöyledir;

Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Madde 231 – ...

(6) (Ek: 6.12.2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;

a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

gerekir. (Ek cümle: 22.7.2010 - 6008/7 md.) Sanığın kabul etmemesi halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.

...

(12) (Ek: 6.12.2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir.

...

(14) (Değişik: 23.1.2008 – 5728/562 md.) Bu maddenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümleri, Anayasanın 174 üncü maddesinde koruma altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlarla ilgili olarak uygulanmaz.

5271 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER

(4) 6008 sayılı Kanunun Geçici 2 nci Maddesi:

GEÇİCİ MADDE 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren onbeş gün içinde mahkemeye başvurmaları halinde, mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı geri alınır ve Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesinin yedinci fıkrasındaki kayıtla bağlı olmaksızın, başvuruda bulunan sanık hakkında yeniden hüküm kurulur.

6008 SAYILI KANUNUN 7. MADDE GEREKÇESİ

GEÇİCİ MADDE 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren onbeş gün içinde mahkemeye başvurmaları halinde, mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı geri alınır ve Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesinin yedinci fıkrasındaki kayıtla bağlı olmaksızın, başvuruda bulunan sanık hakkında yeniden hüküm kurulur.

6008 SAYILI KANUNUN 7. MADDE GEREKÇESİ

Tasarıya, aşağıda belirtilen gerekçelerle 04/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını düzenleyen 231 inci maddesinin altıncı fıkrasının sonuna bir cümle eklenmesini öngören yeni çerçeve 7 nci madde Alt Komisyonca kabul edilmiştir.

Uygulamada hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesiyle yargı yoluna müracaat halinde beraat edeceğini düşünen sanığın bu hakkı elinden alınmaktadır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları itiraza tabi olup; uygulamada itiraz mercii kararları şeklen incelemektedir. Her iki durumda da sanığın suçsuzluğunu ispat amacıyla kararı temyiz incelemesine götürmesi mümkün değildir. Bu sebeple sanığın, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı olduğunu beyan etme ve dolayısıyla temyiz mahkemesinde beraat etme hakkının elinden alınmaması düşüncesiyle anılan hükmü ihdas eden madde eklenmiştir. Alt Komisyonca Tasarıya eklenen 7 nci madde Komisyonumuzca da kabul edilmiştir.

Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Konseyi Denetimli Serbestlik Kurallarına İlişkin CM/REC(2010)1 Nolu Tavsiye Kararı;

Bölüm I – Kapsam, uygulama, tanımlar ve temel ilkeler

Kapsam ve uygulama

..Bu kuralların, Kamusal Yaptırım ve Tedbirlere Dair Avrupa Kurallarına ilişkin R (92) 16 Nolu Tavsiye Kararıyla birlikte okunması gerekmektedir.

...Kamusal yaptırım ve tedbirler: Hükümlüleri toplumda tutan, şartlar ve/veya yükümlülüklerin verilmesi yoluyla hürriyetlerine bazı kısıtlamalar getiren yaptırımlar ve tedbirler anlamına gelir. Terim, adli veya idari bir makam tarafından verilen herhangi bir yaptırımı ve bir yaptırıma ilişkin bir karardan önce veya karar yerine alınan herhangi bir tedbiri, ve ayrıca bir cezaevi kurumu dışında hapis cezasının uygulanması yollarını tanımlar.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Kamusal Cezalar ve Tedbirler Hakkındaki R(92)16 sayılı Tavsiye Kararı

(Kural 31)

"Bir kamusal ceza veya tedbire, sadece suçlunun işbirliği yapmaya ve bunlara uymaya hazır olduğunun ve hangi koşullar ile yükümlülüklerin uygun olacağının bilinmesi hükmedilmelidir."

(Kural 35);

“Yargılama öncesinde uygulanacak herhangi bir kamusal tedbirin alınmasında yada bunun yerine bir cezanın verilmesinde suçlunun muvafakati alınmalıdır.”

(Kural 36).

“Muvafakatinin gerekli olduğu suçluya bildirilmeli ve bu açık olmalıdır. Bu muvafakat hiçbir zaman suçlunun herhangi bir temel hakkından yoksun kalması sonucunu doğurmamalıdır.”

V-HUKUKSAL DEĞERLENDİRME;

(Kural 35);

“Yargılama öncesinde uygulanacak herhangi bir kamusal tedbirin alınmasında yada bunun yerine bir cezanın verilmesinde suçlunun muvafakati alınmalıdır.”

(Kural 36).

“Muvafakatinin gerekli olduğu suçluya bildirilmeli ve bu açık olmalıdır. Bu muvafakat hiçbir zaman suçlunun herhangi bir temel hakkından yoksun kalması sonucunu doğurmamalıdır.”

V-HUKUKSAL DEĞERLENDİRME;

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hukukumuzda ilk kez çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 23. maddesiyle kabul edilmiş, 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanunun 23. maddesiyle 5271 sayılı Kanunun 231. maddesine eklenen 5 ila 14. fıkralarıyla büyükler için de uygulamaya konulmuş, aynı Kanunun 40. maddesi ile 5395 sayılı Kanunun 23. maddesi değiştirilmek suretiyle, denetim süresindeki farklılıklar hariç tutulmak kaydıyla çocuk suçlular ile yetişkin suçlular, hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı şartlara tabi kılınmıştır.

Başlangıçta yetişkin sanıklar yönünden yalnızca şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak, hükmolunan bir yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezaları için kabul edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması, 5728 sayılı Kanunun 562. maddesi ile 5271 sayılı Kanunun 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklikle Anayasanın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlar istisna olmak üzere, hükmolunan iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarına ilişkin suçları kapsayacak şekilde düzenlenmiş, 25.07.2010 tarihli ve 27650 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 22.07.2010 tarihli ve 6008 sayılı Kanunun 7. maddesiyle maddenin 6. fıkrasının sonuna "Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez" cümlesi, 28.06.2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 72. maddesiyle de maddenin 8. fıkrasına "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez" cümlesi eklenmiştir.

5560, 5728, 6008 ve 6545 sayılı Kanunlarla 5271 sayılı CMK'nun 231. maddesinde yapılan değişiklikler göz önüne alındığında, hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için;

1) Suça ilişkin olarak;

a- Yargılama sonucu hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,

b- Suçun Anayasanın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlardan olmaması,

2) Sanığa ilişkin olarak;

a- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum edilmemiş olması,

b- Yargılamaya konu kasıtlı suçun, sanık hakkında daha önce işlediği başka bir suç nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin denetim süresi içinde işlenmemiş olması,

c- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

2) Sanığa ilişkin olarak;

a- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum edilmemiş olması,

b- Yargılamaya konu kasıtlı suçun, sanık hakkında daha önce işlediği başka bir suç nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin denetim süresi içinde işlenmemiş olması,

c- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

d- Mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önüne alınarak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması,

e- Sanığın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması,

Şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun 19.02.2008 tarihli ve 346–25 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında açıklandığı gibi; sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibarıyla karma bir özelliğe sahip olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak, kamu davasının 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddesi uyarınca düşmesi sonucunu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile Devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartlarının varlığı halinde, 6008 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önce re’sen, bu değişiklikten sonra ise sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması halinde mahkemece diğer kişiselleştirme hükümleri olan seçenek yaptırımlara çevirme ve ertelemeden önce değerlendirilmesi gerekmektedir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağına ilişkin bir değerlendirme yapılması için, maddede öngörülen şartların oluşup oluşmadığı ve bu hükmün uygulanıp uygulanmayacağı hakim tarafından her olayda resen değerlendirilip takdir edilmeli ve denetime imkan verecek biçimde kararda gösterilmelidir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için; objektif koşulların gerçekleşmesi ile birlikte "Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılmasına" ilişkin takdire dayanan subjektif koşulunda gerçekleşmesi gerekmektedir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için; objektif koşulların gerçekleşmesi ile birlikte "Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılmasına" ilişkin takdire dayanan subjektif koşulunda gerçekleşmesi gerekmektedir.

Ayrıca, 6008 sayılı Kanunun 7. maddesi ile 5271 sayılı CMK’nun 231. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin sonuna "Sanığın kabul etmemesi halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez" cümlesi eklenmiş olup, Kanun koyucu bu değişikliğin gerekçesini "...Uygulamada hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesiyle yargı yoluna müracaat halinde beraat edeceğini düşünen sanığın bu hakkı elinden alınmaktadır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları itiraza tabi olup; uygulamada itiraz mercii kararları şeklen incelemektedir. Her iki durumda da sanığın suçsuzluğunu ispat amacıyla kararı temyiz incelemesine götürmesi mümkün değildir. Bu sebeple sanığın, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı olduğunu beyan etme ve dolayısıyla temyiz mahkemesinde beraat etme hakkının elinden alınmaması düşüncesiyle anılan hükmü ihdas eden madde eklenmiştir" şeklinde açıklamıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında yasa metninde "sanığın kabul etmemesi" ibaresinin kurumun uygulanmamasını şarta bağladığından sanığın kurumun uygulanmasını açıkça reddetmemesi halinde diğer koşullar gerçekleşmişse yani sanığın açıkça reddettiğini beyan etmemesi veya susması durumunda da uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Yine uygulamaya göre sanığın veya müdafiinin yokluğunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karara itiraz etmemeleri, zımnen muvafakat edildiği anlamına gelmektedir (CGK.17.03.2015 tarih 2015/4-222 esas ve 2015/48 karar ; YCGK. 03.07.2018 tarih, 2017/479 Esas, 2018/327 Karar; Yargıtay 7. Ceza Dairesi 18.06.2015 tarih, ... karar).

Sanığın savunmasının alınması sırasında bu hususun sorulmadığı ve sonraki oturumlara sanığın katılmadığı durumlarda ise; şüphesiz, adil yargılanma hakkı kapsamında sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için, duruşmanın temel ilkelerinden olan yüz yüzelik ve doğrudanlık ilkeleri ile sözlülük kuralı gereğince, sanığın duruşmada hazır edilip hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun hukuki anlam ve sonuçları hakkında bilgilendirilerek bu husustaki beyanı alındıktan sonra karar verilmesi gerekmektedir.