muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/22392, Karar No: 2014/20803, Tarih: 27.10.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/22392 E.  ,  2014/20803 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ankara 6. Aile Mahkemesi

TARİHİ :08.05.2014

NUMARASI :Esas no:2013/1216 Karar no:2014/606

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı (kadın) tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, bozmaya uygun işlem ve araştırma yapılmış olmasına, delillerin takdirinde bir yanlışlık bulunmamasına ve özellikle boşanmaya neden olan olaylarda kayınpederine, kayın validesine ve müşterek çocuğuna fiziksel şiddet uygulayıp birlik görevlerini de ihmal eden davalı kadının, eşine bağımsız konut temin etmeyen ve onu istemediğini söyleyerek müşterek haneden kovan davacı kocaya göre daha ziyade kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre, davalı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Davalı kadın 14.11.2012 tarihli dilekçesi ile nafaka talepleri ile tazminat taleplerinden feragat ettiğini beyan etmiş, daha sonra vekili tarafından 27.12.2012 tarihli celsede davacı kadın için yeniden tedbir nafakası talebinde bulunulmuştur. Eşlerin birbirlerine ve çocuklarına karşı olan bakım, barınma, koruma ve gözetme yükümlülükleri sürekli yinelenen yükümlülüklerden olduğundan; önceden feragat edilmiş olsa bile tedbir nafakası sonradan yeniden istenebilir. Bu durumda, kadın için tedbir nafakasının yeniden talep tarihi olan 27.12.2012 tarihinden boşanma hükmünün kesinleşmesine kadar geçerli olacak şekilde hükmedilmesi gerekir. Durum böyleyken, davalı kadının tedbir nafakası talebinden vazgeçtiği belirtilerek, bu nafakanın tümden kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir. Ne var ki, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün bu bölümünün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir (HUMK. mad. 438/7).

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün, yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple gerekçeli kararın, hüküm fıkrasının 4. bendinden "yoksulluk nafakası talebinin reddine" sözcüklerinden sonra gelen "tedbir nafakasının kaldırılmasına" sözcüklerinin çıkartılmasına, yerine "dava tarihinden nafaka talebinden feragat tarihi olan 14.11.2012 tarihine kadar aylık 200 TL. tedbir nafakası ile yeniden talep tarihi olan 27.12.2012 tarihinden boşanma hükmünün kesinleşme tarihine kadar aylık 200 TL. tedbir nafakasının davacı kocadan alınarak davalı kadına verilmesine" sözcüklerinin eklenmesine, hükmün bu bölümünün düzeltilmiş şekliyle, temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.27.10.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2014/9313, Karar No: 2014/13806, Tarih: 21.10.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/9313 E.  ,  2014/13806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/02/2014

NUMARASI : 2013/16-2014/52

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davacı vekili Av. N.. H.. ile aleyhine temyiz olunan davalılardan Akdeniz Edaş vekili Av.İ.. A.. geldi. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli gün ve saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili tarafından elektrik abonelik sözleşmesi gereğince kullanılan elektriğe ait 31105270 ve 31105540 abone numaralı sayaçlara ilişkin faturalardan kayıp/kaçak bedeli olarak 191.297.10 TL'nin davalılara ödendiğini, sözkonusu bedelin hukuka aykırı olarak tahakkuk ettirildiğini, cezaya düşmemek ve enrjinin kesilmemesi için ödemek zorunda kalındığını, bu bedelin sözleşme, yasa, anayasa, 4628 sayılı EPDK ve EPMHY de karşılığı olmadığını belirterek, kayıp/kaçak bedeli altında tahsil edilen toplam 191.297,10 TL'nin ayrı ayrı ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan tansiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilleri dilekçelerinde; davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, ''...4628 sayılı kanun hükümlerine dayanılarak davalı tarafından elektrik tüketim bedeli faturalarına yansıtılan dava konusu bedellerin, mevcut yasal düzenlemelere aykırı bir yönü bulunmamaktadır.'' gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, davacı abonenin elektrik tüketim faturalarında kayıp-kaçak bedeli istenip istenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Kayıp-kaçak miktarı, dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı göstermektedir. Yani kayıp-kaçak bedeli elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin kayıp-kaçak bedeli oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir.

Davalı Kurum tarafından elektrik enerjisinin üretiminden, tüketicilere ulaştırılıncaya kadar oluşan elektrik eksikliği kayıp bedeli olarak; enerji nakil hatlarından çeşitli sebeplerle sayaçtan geçirilmeksizin, herhangi bir bedel ödemeden kullanılan elektrik bedeli de kaçak bedeli olarak diğer kullanıcı abonelere yansıtılmaktadır.

Davalı Kurum tarafından elektrik enerjisinin üretiminden, tüketicilere ulaştırılıncaya kadar oluşan elektrik eksikliği kayıp bedeli olarak; enerji nakil hatlarından çeşitli sebeplerle sayaçtan geçirilmeksizin, herhangi bir bedel ödemeden kullanılan elektrik bedeli de kaçak bedeli olarak diğer kullanıcı abonelere yansıtılmaktadır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinin 1 .fıkrasında, bu Kanun ile verilen görevleri yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun kurulduğunu belirtmiş, aynı maddenin 2.fıkrasında ise; “Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur...” hükmüne yer verilmiştir.

Madde metninden de açıkça anlaşılacağı üzere, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fıyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verilmiştir.

Bu maddede de anlatılmak istenilen hususun 1 kw elektrik enerjisinin tüketicilere ulaşıncaya kadar ki maliyet ve kar payı olup, yoksa Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyatlandırma unsuru belirleme yetkisi ve görevi vermediği açıktır.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu bu maddeye dayanarak 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ”i yayımlamış ve lisans sahibi şirketlerde bu tebliğe uygun olarak tüketiciden kayıp-kaçak bedeli adı altında bedel tahsil etmişlerdir.

Ancak, yukarıda açıklandığı üzere tebliğin dayanağı olan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinde, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisi verilmemiştir.

Elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından hırsızlanmak suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin (kaçak) kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmek hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmamaktadır.

Ancak, yukarıda açıklandığı üzere tebliğin dayanağı olan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinde, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisi verilmemiştir.

Elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından hırsızlanmak suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin (kaçak) kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmek hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmamaktadır.

Hem bu hal, parasını her halükarda tahsil eden davalı Kurum’un çağın teknik gelişmelerine ayak uydurmasına engel olur, yani davalı kendi teknik alt ve üst yapısını yenileme ihtiyacı duymayacağı gibi; elektriği hırsızlamak suretiyle kullanan kişilere karşı önlem alma ve takip etmek için gerekli girişimlerde de bulunmasını engeller. Oysa ki, elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme görevi de bizzat enerjinin sahibi bulunan davalıya aittir.

Bununla birlikte, tüketici olan vatandaşın faturalara yansıtılan kayıp-kaçak bedelinin hangi miktarda olduğunun apaçık denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödediğini bilmesi, yani şeffaflık hukuk devletinin vazgeçilmez unsurlarındandır.(Aynı ilkeler H.G.K. 21.05.2014 gün ve 7-2454 E.-679 K. sayılı ilamı ile de benimsenmiştir,)

Hal böyle olunca mahkemece, yukarıda anılan ilkeler ve Hukuk Genel Kurulunun kararı gözetilerek, davacı abonenin elektrik tüketim faturalarında yer alan kayıp-kaçak bedeli tahakkuku uygulamasının yerinde olmadığı nazara alınmalı, dava konusu elektrik tüketimi faturalarında yer alan kayıp-kaçak bedeli hakkında inceleme ve araştırma yapılıp, davacının talebine konu kayıp-kaçak bedeli miktarı hesaplanmalı ve sonucu dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacı taraf için duruşma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 1.100 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28336, Karar No: 2013/23260, Tarih: 09.10.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/28336 E.  ,  2013/23260 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kaçak elektrik kullanmak ve ihkak-ı hak suçlarından sanık ...'ın, kaçak elektrik kullanmak suçundan 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 491/1, 522/1, 94, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 4/1 ve 6. maddeleri gereğince 693.420.000 Türk lirası ağır para cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının ertelenmesine ilişkin, (PENDİK) Sulh Ceza Mahkemesinin 01/06/2004 tarihli ve 2003/628 esas, 2004/577 sayılı kararı ile ihkak-ı hak suçundan 765 sayılı Kanun'un 308/1 ve 119. maddeleri gereğince 213.548.400 Türk lirası ağır para cezası ile cezalandırılmasına dair, Pendik Sulh Ceza Mahkemesinin 21/12/2001 tarihli ve 2001/1669 esas, 2001/2026 sayılı kararlarını müteakip, arşiv kaydının silinmesine ilişkin, Pendik 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 06/07/2012 tarihli ve 2012/643 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 02.08.2013 gün ve 2013/12635/49930 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06.09.2013 gün ve 2013/273241 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, karar tarihinde yürürlükte bulunan, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun geçici 2. maddesi 1. fıkrasında "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce toplanmış olsun veya olmasın, suç tarihi itibarıyla bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanuna göre süre yönünden silinme koşulu oluşanlar silinir; diğer kayıtlar için bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır." şeklindeki ve 11/04/2012 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6290 sayılı Adli Sicil Kanunu ile Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 3. maddesi ile değişik 2. fıkrasında "Bu Kanunun yayımı tarihinde, Anayasanın 76 ncı maddesi ile bazı özel kanunlarda yer alan ve bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından, arşive alınan veya şartları oluştuğu halde ya da henüz şartları oluşmadığı için arşive alınmayan kayıtlar hakkında 12 nci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır." şeklindeki ve 6290 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile eklenen 3. fıkrasında " İkinci fıkrada sayılanlar dışında, birinci fıkra gereğince işlem yapılarak arşive alınan kayıtlar 3682 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen sürelerin dolduğu veya ertelenmiş olan mahkûmiyetin esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde bu tarih esas alınarak Adli Sicil ve istatistik Genel Müdürlüğünce silinir." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, sanık hakkındaki kaçak elektrik kullanmak suçuna ilişkin mahkumiyet kaydının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/5. maddesinde ve Anayasanın 76. maddesinde sayılan suçlardan olup 6290 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile değişik 5352 sayılı Yasa'nın geçici 2/2 maddesi uyarınca ancak aynı Kanun'un 12/1-b. maddesindeki şartların gerçekleşmesi halinde arşiv kaydından silinmesinin mümkün olduğu görülmekle, söz konusu mahkumiyet kaydının henüz arşiv kaydından silinme koşulları oluşmadığı gibi kaçak elektrik kullanmak ve ihkak-ı hak suçlarına ilişkin kayıtların da 6290 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile eklenen 5352 sayılı Kanun'un geçici 2/3. maddesi gereğince 6290 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 11/04/2012 tarihinden itibaren şartları oluştuğu taktirde Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistikleri Genel Müdürlüğü tarafından silinebileceği anlaşıldığından yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 Sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

1- Kendiliğinden hak alma suçundan hükümlülüğün, 5352 sayılı Yasanın 12/1-c maddesi uyarınca, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarih ile silme kararı arasında beş yıllık sürenin dolmuş bulunması nedeniyle silinmesinde isabetsizlik görülmediğinden, Pendik Sulh Ceza Mahkemesinin 21.12.2001 gün ve 2011/1669-2026 sayılı, 29.03.2002 infaz tarihli ilamına ilişkin arşiv kaydının silinmesi kararına yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE,

2- Hükümlünün, arşiv kaydında yer alan hırsızlık suçu, Anayasanın 76.maddesinde sayılan suçlardan olup, 5352 sayılı Adli Sicil Kanununun Geçici 2.maddesinin 2.fıkrasında 6290 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle, Anayasanın 76.maddesi ile bazı özel kanunlarda yer alan ve bir hak yoksunluğuna neden olan mahkumiyetlerin, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren yasanın 12.maddesinin 1.fıkrasındaki koşulların oluşması halinde silinmesi olanaklı hale gelmekle birlikte, anılan maddede öngörülen süreler dolmadığı

T.C.gibi, herhangi bir uyarlama kararı olmaksızın elektrik hırsızlığı suçunun karşılıksız yararlanma suçuna dönüştüğü gerekçesiyle hırsızlık suçundan oluşturulan kaydın silinmesi de mümkün olmayacağından ve ayrıca bu tür suçlar yönünden adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesinde, cezanın erteli olmasının da durumu değiştirmeyeceğine ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.04.2010 gün, 2010/6-46, 2010/93 sayılı kararı dikkate alınarak yerel mahkemenin, erteli cezaya ilişkin mahkumiyetin deneme süresinin geçmiş olması yönündeki gerekçesi de yerinde olmayıp, mahkumiyet ilamının elektrik hırsızlığı suçuna ilişkin olması nedeniyle hükümlünün arşiv kaydının silinmesi isteminin, 6352 sayılı Yasa uyarınca uyarlama istemi olarak değerlendirilmesi mümkün olup, Pendik Sulh Ceza Mahkemesinin 01.06.2004 gün ve 2003/628, 2004/577 sayılı ilamına ilişkin arşiv kaydının silinmesi kararına yönelik kanun yararına bozma istemi yerinde görülmekle, (PENDİK) Sulh Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşen, 06.07.2012 gün ve 2012/643 D.İş sayılı kararın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309.maddesinin 3.fıkrası uyarınca BOZULMASINA, aynı maddenin 4.fıkra (a) bendi uyarınca sonraki işlemlerin mahkemesince yerine getirilmesine, 09.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15650, Karar No: 2020/2745, Tarih: 08.07.2020

**16. Hukuk Dairesi         2016/15650 E.  ,  2020/2745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 103 ada 18 parsel sayılı 74.852,10 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve tarım alanına dönüştürülmesi mümkün olmayan taşlık kayalık yerlerden olduğu belirtilerek, hali arazi vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın bir bölümünün adına kayıtlı aynı ada 30 parsel sayılı taşınmazın devamı olduğu iddiasına, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.07.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/33114, Karar No: 2015/34346, Tarih: 14.12.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/33114 E.  ,  2015/34346 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının işkolu tespitine ilişkin kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı ... davalılardan ... ile ... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı ...-İş Sendikası vekili, ... tarafından, davalı......'nin hizmet alım sözleşmesi kapsamında,.......Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesinde yürüttüğü bilgisayar otomasyonu, veri giriş, veri hazırlama ve kontrol işletmenliği işlerinin İşkolları Tüzüğünün 24 sıra numaralı "Sağlık" işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, ancak yapılan tespitin hatalı olduğunu ileri sürerek işkolu tespit kararının iptaline ve şirket tarafından yapılan işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı şirket işçileri tarafından yapılan işin niteliği itibariyle büro işlerinden olduğu, mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'na dayanılarak çıkartılan iş kolları tüzüğünde ilgili işlerin 17 sıra nolu "ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar" iş kolundan sayıldığı belirtilmiş, ancak davanın reddine karar verilmekle birlikte ...'nın 25.01.2012 tarih ve 28184 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2012/2 sayılı iş kolu tespit kararındaki 24 sıra numaralı iş kolu tespit kararının iptaline ve........... tarafından yürütülen........ fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi ve..... Merkez Polikliniğinde yapılan büro işlerinin iş kolları tüzüğünün 17 nolu "Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar" iş koluna girdiğinin tespitine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili ile davalılar ... ve Sağlık İşçileri Sendikası vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava, ... tarafından yapılan işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

İşkolu tespit tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Kanun'un 3. maddesinde sendikaların işkolu esasına göre kurulacakları belirtilmiştir. Bu itibarla, işkolu kavramının, sendikaların faaliyet alanlarını belirleyen temel bir öge olduğu söylenebilir. İşkolu kavramı ile, benzer işler bir hukuki kalıp altında toplu iş hukukuna sunulmaktadır.

İşkolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir sonucudur.

İşkolu tespit tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Kanun'un 3. maddesinde sendikaların işkolu esasına göre kurulacakları belirtilmiştir. Bu itibarla, işkolu kavramının, sendikaların faaliyet alanlarını belirleyen temel bir öge olduğu söylenebilir. İşkolu kavramı ile, benzer işler bir hukuki kalıp altında toplu iş hukukuna sunulmaktadır.

İşkolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir sonucudur.

İşkolu tespit davalarında her işverenin işyerinin bağımsız işyeri olarak kabul edilip o işyerinde yapılan işlerin niteliği itibarıyla işkolu tespiti gerekir. 2821 sayılı Kanun'un 60. maddesinde yer alan “Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır” kuralı ise, bir işyeri sınırları ve organizasyonu içerisinde yürütülen işler için önem taşır. Bununla birlikte birbirinden ayrı işyerlerinde asıl iş yardımcı iş kavramı geçerli olmaz. Bu noktada ifade etmek gerekir ki, alt işverenin işkolu tespiti, asıl işverenin yaptığı işe göre belirlenemeyeceği gibi, alt işverenin işkolu tespitinin asıl işverenden ayrı olarak yapılması gerekmektedir. Alt işverene ait işyerinde yapılan işlerin, asıl işverene ait işyerinde yapılan işlere yardımcı iş olarak değerlendirilmesi de mümkün değildir. Zira böyle bir durumda, coğrafi olarak aynı alanda faaliyet yürütülse de, hukuki olarak, iş organizasyonu kapsamında alt işverene ait farklı bir işyeri, asıl işverene ait farklı bir işyeri söz konusudur. Nitekim 07.11.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4. maddesinin gerekçesinde “Bir işyerinde yürütülen yardımcı işin alt işveren tarafından üstlenilmesi halinde, bu iş artık asıl işveren yönünden yardımcı iş olarak kabul edilemez. Bu işler alt işveren bakımından asıl iş kabul edilir ve işkolu buna göre belirlenir” şeklinde anılan durum açık olarak belirtilmiştir.

Somut olayda, ... tarafından 25.01.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan tespite göre,...... tarafından .... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesinde işlerin İşkolları Tüzüğü'nün 24 sıra numaralı “Sağlık” işkolunda yer aldığına dair işkolu tespit kararı verilmiştir.