muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13241, Karar No: 2023/130, Tarih: 16.01.2023

IV. GEREKÇE

Sanık hakkında kurulan hükümde, delillerin ve olguların açıklandığı ve ilişkilendirildiği, buna ilişkin gerekçelerin hukuka uygun olduğu anlaşılmış, bu kapsamda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

Vekalet Ücreti Takdir Edilmesi Gerektiğine Yönelik

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Ailenin Korunması ve ... Hakları" başlıklı 41 inci maddesinde ailenin huzur ve refahı ile özellikle anne ve çocukların korunmasına yönelik olarak her türlü istismar ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alma görevinin Devlete ait olduğu açıkça belirtilmiştir. Aile ve çocukların korunması hakkı Anayasa ile güvence altına alınmış bir haktır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un amaç ve temel ilkelerinin belirlenmesine ilişkin birinci maddesinden anlaşılacağı üzere bu Kanun Anayasa ve uluslararası sözleşmelere uygun olarak çıkarılmış bir kanundur. Kanun'un 20 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın kadın, ... ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi nedeniyle açılan davalara katılabileceği belirtilmiştir. Tüm bu kanuni düzenlemeler dikkate alındığında Bakanlığın davaya katılması doğrudandoğrudan Anayasa ve kanundan kaynaklanan koruma görevine ilişkin olup, Bakanlığa yüklenen bir kamu görevidir. Bu kapsamda değerlendirme yapıldığında 5271 sayılı Kanun'un 237 ve devamı maddelerindeki katılma hakkına ilişkin suçtan zarar görme şartı katılan Bakanlık için söz konusu olmadığı ve vekili lehine koşulları sağlanmadığından vekalet ücretine hükmedilmemesi, hukuka aykırı bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesinin, 05.07.2022

tarihli ve 2022/1204 Esas, 2022/1339 Karar sayılı kararında sanık müdafii ile katılan Bakanlık vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Söke 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/23332, Karar No: 2023/7619, Tarih: 03.10.2023

**7. Ceza Dairesi         2021/23332 E.  ,  2023/7619 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/2575 E., 2019/4943 K.

SUÇ : 1632 sayılı Kanun'a aykırılık

HÜKÜM : İlk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak sanığın mahkûmiyeti

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Karaman 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.01.2018 tarihli ve 2016/710 Esas, 2018/72 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında yoklama kaçağı olmak suçundan 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

2.Karaman 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.01.2018 tarihli ve 2016/710 Esas, 2018/72 Karar sayılı kararının o yer Cumhuriyet savcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 20.06.2019 tarihli ve 2018/2575 Esas, 2019/4943 Karar sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmünün

kaldırılmasına, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun (1632 sayılı Kanun) 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 50 nci maddesinin birinci fıkrası ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hapis cezasından çevrili 2.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiin temyiz istemi; sanığın Yehova Şahidi bir vicdani retçi olduğuna, suç işleme kastının bulunmadığına, vicdani retçi olması sebebiyle hakkında tesis edilen mahkûmiyet hükmünün Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 3 üncü ve 9 uncu maddelerini ihlal eder mahiyette olduğuna, sanığın inancı gereği silahlanmayı reddettiğine, kararın bütünüyle usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1.Sanık hakkında Karaman Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünce, sanığın yoklama kaçağı kalması nedeniyle idari yaptırım kararı verildiği, bu kararın usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen sanığın süresi içerisinde yoklama işlemlerini yaptırmayıp yakalanarak ele geçtiği maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1.Sanık hakkında Karaman Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünce, sanığın yoklama kaçağı kalması nedeniyle idari yaptırım kararı verildiği, bu kararın usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen sanığın süresi içerisinde yoklama işlemlerini yaptırmayıp yakalanarak ele geçtiği maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

2.Sanık aşamalardaki savunmalarında özetle; yoklama kaçağı kalmasına ilişkin tanzim edilen idari para cezasının tebliğ edildiği tarihte yurt dışında olduğunu, Milli Savunma Bakanlığına vicdani retçi olduğuna dair dilekçe verdiğini, suç işleme kastının bulunmadığını, askerlik hizmeti dışında başka bir sivil kamu hizmetini yerine getirmek ve askerlik hizmetinden muaf tutulmak istediğini beyan etmiştir.

3.Sanık müdafii savunmalarında özetle; müvekkilinin Yehova Şahitlerinden olup, inancı gereği sivil hizmet talep ettiğini, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin vicdani reddin bir hak olduğuna ilişkin kararlarının bulunduğunu, Türkiye'nin bu konuda birçok kez tazminata mahkum edildiğini, sanığın herhangi bir askerlik şubesine başvurarak askerlik işlemlerini yaptırmadığını dolayısıyla askerlik yükümlülüğü altına da girmediğini, sanığın beraatini talep ettiklerini ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasını kabul etmediklerini beyan etmiştir.

4.Sanık hakkında Karaman Valiliğinin 22.04.2015 tarihli ve 2015/8655 Esas, 2015/71 Karar sayılı idari yaptırım kararı, idari para cezasının usulüne uygun olarak tebliğ edildiğine dair tebligat parçası, yakalama tutanağı, yoklama kaçağı suç cetveli, Karaman Askerlik Şubesi Başkanlığının 26.05.2016 tarihli ve "cezalandırma teklifi" konulu yazısı ve dosya kapsamında bulunan mevcut belgeler incelenerek değerlendirilmiştir.

5.İlk Derece Mahkemesi tarafından, sanığa atılı suçun oluşumu açısından kendiliğinden gelme ya da yakalanma unsurlarının arandığı, somut olayda böyle bir durumun söz konusu olmadığı, sanığın bakaya olarak aranmaya devam ettiği dolayısıyla suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiştir.

B.Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesi kararının, o yer Cumhuriyet savcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine 5271

5.İlk Derece Mahkemesi tarafından, sanığa atılı suçun oluşumu açısından kendiliğinden gelme ya da yakalanma unsurlarının arandığı, somut olayda böyle bir durumun söz konusu olmadığı, sanığın bakaya olarak aranmaya devam ettiği dolayısıyla suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiştir.

B.Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesi kararının, o yer Cumhuriyet savcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine 5271

sayılı Kanun'un 280 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca duruşma açılarak yapılan incelemede; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin vicdani ret hakkına ilişkin kararlarının Türkiye’nin yasal düzenlemeleri yapmasına kadar olan süreçte Türk yargı organlarınca uygulanmalarının, Anayasa’nın 10 uncu, 24 üncü ve 72 nci maddelerine ve bu maddeler kapsamında çıkarılan yasal düzenlemelere aykırı olacağı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak zorunlu askerlik yükümlülüğü altında bulunan sanığın, hakkında (mülga) 1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun (1111 sayılı Kanun) 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verilip kesinleşmiş idari para cezası bulunmasına rağmen, askerlik hizmetine ... tutulmasını gerektiren bir mazereti olmaksızın bilerek ve isteyerek askerlik şubesine başvurup son yoklamasını yaptırmamak suretiyle üzerine atılı yakalanmakla sona eren yoklama kaçağı suçunu işlediği kanaatine varılarak mahkûmiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1.(Kapatılan) Askerî Yargıtay Daireler Kurulunun 09.03.2006 tarili ve 2006/84 Esas, 2006/62 sayılı kararında da belirtildiği gibi, askerlik hizmeti Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 72 nci ve (mülga) 1111 sayılı Kanun'un 1 inci maddelerine göre zorunlu olup, bu durum Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi içeriğiyle zorunlu askerlik dışındaki seçeneklerin imzacı ülkelerin tercihine bırakılması ilkesiyle uyumlu olduğu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini imzalayan birçok ülkenin "vicdani ret" olgusunu bir hak olarak kabul etmesine karşın, bu konuda bağlayıcı bir kuralın ve Ülkemizce de bu yönde bir hakkın tanınmadığı nazara alındığında, sanık müdafiin sivil kişi olan sanığın uluslararası sözleşmelere göre vicdanî ret hakkının bulunduğuna ve askerlik hizmetinden inancı gereği muaf tutulması gerektiğine dair temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

2.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde (AİHS) vicdani ret hakkını tanıyan bir madde bulunmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından Bayatyan/Ermenistan, Erçep/Türkiye, Feti DEMİRTAŞ/Türkiye, Tarhan/Türkiye ve Savda/Türkiye kararları ile belirtilen içtihatlara göre, düşünce vicdan ve din özgürlüğü başlığıyla düzenlenen AİHS'nin 9 uncu maddesi ile vicdani ret hakkının korunduğu, buna göre vicdani ret hakkından yararlanabilmek için, kişinin öncelikle bir inanç sisteminin mensubu olduğunun ortaya konulması gerekmekte olup siyasi ve kişisel sebepler, vicdani ret talebine dayanak olabilecek yeterlilikte değildir.

3.1632 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinde düzenlenmiş olan suçların oluşabilmesi için, öncelikle suç tarihinde yürürlükte bulunan 1111 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d) veya (e) bentlerinde yer alan kabahatlerin herhangi birinden dolayı kesinleşmiş bir idari para cezası bulunması gerekmektedir. Suçun oluşumu bakımından idari para cezasının hangi bentteki kabahatten (yoklama kaçağı, saklı, bakaya) dolayı verildiğinin bir önemi olmadığı gibi, failin sonraki işlediği eyleminin de işlenen kabahat eyleminden farklı bir eylem olması mümkündür.

4.Bütün bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin vicdani ret hakkına ilişkin kararlarının yürürlükte olan mevcut kanuni düzenlemelere aykırı olduğu, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak zorunlu askerlik yükümlülüğü altında bulunan sanık hakkında kesinleşmiş idari para cezası bulunmasına rağmen, askerlik hizmetine ... tutulmasını gerektiren bir mazereti olmaksızın bilerek ve isteyerek askerlik şubesine başvurup son yoklamasını yaptırmamak suretiyle üzerine atılı, yakalanmakla sona eren, yoklama kaçağı suçunu işlediği anlaşılmakla; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 20.06.2019 tarihli ve 2018/2575 Esas, 2019/4943 Karar sayılı kararında, herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 20.06.2019 tarihli ve 2018/2575 Esas, 2019/4943 Karar sayılı sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Karaman 5. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5511, Karar No: 2007/6404, Tarih: 17.05.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/5511 E.  ,  2007/6404 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davada ... asliye Ticaret ve 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, genel kredi sözleşmesine dayalı olarak yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davanın 07.06.2006 tarihinde asliye hukuk mahkemesine açıldığı, ... İlinde H.S.Y.K.'nın 20.07.2006 tarih 352 sayılı kararı ile Müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup, 21.08.2006 tarihinde faaliyete geçmesi sebebiyle dosyanın ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, asliye ticaret mahkemesince de davanın mutlak ticari dava olmadığı, iş bölümü itirazında bulunulmadığı gerekçeleri ile görevsizlik kararı verilip, dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

T.T.Y.'nın 4. maddesinde mutlak ticari davalar sınırlı olarak belirtilmiş olup, aynı yasanın 5. maddesinde de aksine hüküm olmadıkça, dava olunan şeyin değerine göre asliye hukuk veya sulh hukuk mahkemesinin ticari davalara dahi bakmakla görevli olduğu hüküm altına alınmıştır.

... İlinde H.S.Y.K.'nın 20.07.2006 tarih 352 sayılı kararı ile asliye ticaret mahkemesi kurulup, 21.08.2006 tarihinde faaliyete geçtiği, ancak eldeki davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmakla, davanın asliye ticaret mahkemesi kurulmadan önceki açıldığı hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17.05.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30487, Karar No: 2013/16846, Tarih: 19.06.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/30487 E.  ,  2013/16846 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç :Taksirle Öldürme

Hüküm :TCK'nın 85/1, 62/1, 50/1-4, 52/2-4, 53/6, 63. maddeleri gereğince mahkûmiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafinin yüzüne karşı verilen kararda kanun yolu başvuru süresinin teftim tarihinden itibaren başlayacağının gösterilmesi gerekirken, ''hükmün açıklanmasından veya tebliğinden itibaren'' şeklinde gösterildiği, ancak Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27/12/2011 tarihli ve 2011/8-377 esas, 2011/301 sayılı ilamında da belirtildiği üzere, savunma ve yasa yollarına başvurma açısından yeterli düzeyde hukuki bilgiye sahip olan müdafiin temyiz süresinin, kararın yüze karşı verildiği hallerde tefhimden itibaren işlemeye başlayacağını ve başvurunun hangi mercie ne şekilde yapılacağını bilmemesi düşünülemeyeceğinden, yasa yolu bildirimindeki bu eksiklik müdafii açısından bir yanılgı ve bu bağlamda hakkın kullanılması yönünde bir engel oluşturmayacağı gibi sanık ya da müdafiinin eksikliğin kendisini temyiz süresinin başlangıcı konusunda yanılgıya düşürdüğüne ilişkin bir anlatıma da rastlanılmaması karşısında; sanık müdafinin yüzüne karşı 28.12.2010 tarihinde verilen hükmü CMUK’un 310/1. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süre geçtikten sonra 05.01.2011 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından; 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince temyiz talebinin, isteme uygun olarak REDDİNE, 19.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8931, Karar No: 2015/26538, Tarih: 30.09.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/8931 E.  ,  2015/26538 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2014/318170

MAHKEMESİ : Emirdağ Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/06/2014

NUMARASI : 2014/278 (E) ve 2014/229 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1)TCK'nin 32. maddesi kapsamında sanığın cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda tam teşekküllü ruh ve sinir hastalıkları hastanesinden heyet raporu alınması gerekirken, sanıkla ilgili bir başka dosyadan alınan 05/08/2013 tarihli tek doktor imzalı fotokopi niteliğindeki rapora dayanılarak hüküm kurulması,

2)Kabule göre de, sanık hakkında TCK'nin 32. ve 57. maddelerinin uygulanmasından önce, sanığın üzerine atılı suçu işleyip işlemediği hususunda bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 30/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19717, Karar No: 2014/23569, Tarih: 11.11.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/19717 E.  ,  2014/23569 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Zonguldak 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 10/06/2014

NUMARASI : 2014/439-2014/470

Davacı, meslek hastalığı sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava nitelikçe; meslek hastalığına bağlı olarak 09.01.2007 tarihinde tespit edilen % 12 oranındaki sürekli iş göremezlik nedeniyle maddi tazminat istemine yöneliktir. Davanın bu niteliğine göre, mükerrer ödemeye ve sebepsiz zenginleşmeye yol açılmamak için, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelirlerin ilk peşin değeri ile varsa geçici iş göremezlik ödeneğinin, rücu edilebilecek kısmının hesaplanarak, bilirkişi raporunda belirlenen zarar tutarından indirilmesi gerektiği ortadadır. Kurumca rücu edilebilen peşin değer ise işveren ve üçüncü kişilerin kusurları ile sınırlıdır.

Mahkemece meslek hastalığının kaçınılmazlık nedenine bağlı olarak ortaya çıktığının kesinleşen manevi tazminat davasında belirlendiğinden bahisle, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilmişse de, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece meslek hastalığının kaçınılmazlık nedenine bağlı olarak ortaya çıktığının kesinleşen manevi tazminat davasında belirlendiğinden bahisle, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilmişse de, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

İşverenin, tazminattan sorumlu tutulması giderek, tazminat miktarının belirlenmesinde; meslek hastalığının tespit tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanunun 77. ve iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliğinin öngördüğü önlemlerin işyerinde olup olmadığının saptanması ile mümkündür. Bu yön ise, başka bir anlatımla, işverenin kusurlu olup olmadığı, varsa kusur oranı, uzman bilirkişiler tarafından düzenlenecek kusur raporu ile tespit edileceği yönü tartışmasızdır. Oysa manevi tazminat davasında, hakimlik mesleğinin gerektirdiği, genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olmayan, özel ve teknik bilgiyi gerektiren konuda bilirkişiye gidilmeden, tarafların meslek hastalığının ortaya çıkmasında kaçınılmazlık olgusunun varlığına ilişkin beyanları yeterli görülmek suretiyle bilirkişi yerine geçilerek sorunun çözümlediği görülmektedir. Öte yandan maddi tazminat davasında SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin ve varsa Kurumca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin rücu edilebilir bölümünün indirimi gerekli olup, rücu edilebilir bölümün bulunup bulunmadığının belirlenmesinin ise özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir konu olduğu, taraf beyanlarıyla değil, ancak bilirkişiye gidilerek alınacak kusur raporu sonrasında belirlenebileceği ortadadır. Hal böyle olunca da manevi tazminat davasındaki, usulünce alınmış bir kusur bilirkişi raporuna dayanmayan, davanın taraflarının beyanları ile ortaya çıkan kaçınılmazlığa ilişkin değerlendirmenin, görülmekte olan maddi tazminat davasında hükme esas alınamayacağı ortadadır.

Yapılacak iş, işçi sağlığı iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden, İş Kanununun 77. Maddesi ile yönetmelik hükümleri göz önünde tutularak yöntemince rapor alınmak, alınan raporu mevcut delillerle birlikte değerlendirmek ve buna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 11.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan