muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/18088, Karar No: 2022/9765, Tarih: 23.12.2022

Emniyet kayıtlarının yanı sıra BTK’dan alınan baz istasyonunu gösterir HTS kayıtlarının, “0” saniyeli çağrılar da dahil olmak üzere getirilerek üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda "gerçekleştirilen arama sayısı, aramaların ardışık ya da periyodik olup olmadığı, aramaların gerçekleştirildiği saatler, konuşma süreleri, sanığın farklı ankesörlü telefonlardan aranıp aranmadığı, ardışık aramaya dahil olan şahısların aynı kuvvete mensup ve aynı rütbede olup olmadıkları, aramaları gizlemek için herhangi bir şifreleme yönteminin kullanılıp kullanılmadığı" hususlarını gösterir analiz raporunun tanzim edilmesi, sanık ile birlikte ardışık arandığı tespit edilen başkaca şahıslar var ise bu şahıslarla ilgili herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma olup olmadığı belirlendikten sonra şahısların tüm aşama ifadelerinin getirtilmesi, ayrıca UYAP'ta bulunan örgütlü suçlar bilgi havuzunda sanıklar hakkında başkaca bir beyan yahut delil bulunup bulunmadığının da araştırılması, yine sanık ... yönünden dosyaya gönderilen Bilal Demirci ifadesi ve teşhisi ile tüm sanıklar hakkında elde edilecek yukarıda izah edilen ve ilgili delillerin CMK’nın 217. maddesi uyarınca duruşmada sanıklar ve müdafiilerine okunarak diyeceklerinin sorulması, ayrıca sanıklar hakkında beyanlar bulunması halinde gerektiğinde ilgili şahısların mahkemece dinlenmesi ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) Sanıklar Mikail Ibrık ve ... hakkında yapılan temyiz incelemesinde;

Sanıkların silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan mahkumiyetine esas alınan tanık beyanlarının tek ve belirleyici delil satüsünde olması nazara alındığında, CMK'nın 210. maddesinin "Olayın, delili bir tanığın açıklamalarından ibaret ise, bu tanık duruşmada mutlaka dinlenir. Daha önce yapılan dinleme sırasında düzenlenmiş tutanağın veya yazılı bir açıklamanın okunması dinleme yerine geçemez" hükmü karşısında; sanıklar hakkında hükme esas alınan tanıkların mahkemece bizzat dinlenmesi, ayrıca sanık ... Ibrık hakkında dosyaya gönderilen Hasan Murdan ifadesi ve teşhis işleminin CMK’nın 217. maddesi uyarınca duruşmada sanık ve müdafiine okunarak diyeceklerinin sorulması, gerektiğinde mahkeme huzurunda dinlenmesi ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3) Sanık ... hakkında yapılan temyiz incelemesinde;

UYAP'tan alınan nüfus kayıt örneğine göre, sanığın hükümden sonra 09.11.2021 tarihinde öldüğü görülmekle, sanığın öldüğüne ilişkin kayıtların araştırılarak TCK'nın 64/1. maddesi gereğince hukuki durumunun tayin ve takdirinde zorunluluk bulunması,

3) Sanık ... hakkında yapılan temyiz incelemesinde;

UYAP'tan alınan nüfus kayıt örneğine göre, sanığın hükümden sonra 09.11.2021 tarihinde öldüğü görülmekle, sanığın öldüğüne ilişkin kayıtların araştırılarak TCK'nın 64/1. maddesi gereğince hukuki durumunun tayin ve takdirinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık ... ve müdafii, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... müdafiileri ile katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, bu sebeplerden dolayı hükümlerin CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Ankara 24. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi

için Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE 23.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1029, Karar No: 2019/3490, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/1029 E.  ,  2019/3490 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/9863, Karar No: 2010/1107, Tarih: 01.02.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/9863 E.  ,  2010/1107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Gerede Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.02.2008 tarih ve 2007/42 - 2008/37 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının aldığı izin üzerine ormanlık alandan enerji nakil hattı geçirdiğini, geçiş bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, 7.563.50 YTL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, enerji nakil hattının 25-30 yıl önce yapıldığını, davacının 2002 yılı başlangıç yılı olarak ormanlık alanlardaki izinsiz tüm hatların izne bağlanması ile ilgili geçiş izni için başvurulduğunu, 22.01.2004 tarih ve 3-52 sayılı TEDAŞ yönetim kurulu kararı ve aynı kurum Emlak ve İnşaat Dairesi Başkanlığının 19.04.2004 tarih ve 539 sayılı yazısı sonrasında Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin 56 ncı maddesi uyarınca izin alımından ve orman taahhüt senedi imzalamaktan vazgeçildiğini, bir sözleşme imzalanmadığını, bedelin 5 yıl sonra neye göre istendiğinin anlaşılamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafından Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkındaki Yönetmeliğin 56 ncı maddesinin 1 nci paragrafının ‘Kamu kurum ve kuruluşlarının kanunlarında belirtilen ve kamu yararı amacı ile kar gayesi gütmeyen görevleri ile ilgili işler için devlet ormanlarındaki yapacakları tesislerden bu yönetmeliğin 52 ve 53 ncü maddelerindeki bedellerin alınmayacağı’ hükmünü içerdiği, davalının özelleştirme kapsamına alınmasına rağmen halen kamu kuruluşu niteliği bulunduğu, enerji hattının 1979 yılında kurulduğu, bedelin ödenmesine dair sözleşme veya protokol olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, enerji nakil hattı geçiş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davalıya ait enerji nakil hattının uzun süreden beri davacı işletimindeki ormanlık alandan geçirildiği, bunun başlangıçta bir izne dayanmadığı, 2002 yılı başlangıç olmak üzere davalının geçiş izni için davacıya başvurduğu, daha sonra Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkındaki Yönetmeliğin 56 ncı maddesi uyarınca izin alımından ve orman taahhüt senedi imzalamasından vazgeçtiği

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, enerji nakil hattı geçiş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davalıya ait enerji nakil hattının uzun süreden beri davacı işletimindeki ormanlık alandan geçirildiği, bunun başlangıçta bir izne dayanmadığı, 2002 yılı başlangıç olmak üzere davalının geçiş izni için davacıya başvurduğu, daha sonra Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkındaki Yönetmeliğin 56 ncı maddesi uyarınca izin alımından ve orman taahhüt senedi imzalamasından vazgeçtiği

hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, davalının geçiş ücretinden sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Davalıya ait enerji nakil hattının halen davacı işletimindeki ormandan geçtiği ve aktif bulunduğu dosya kapsamıyla sabittir. Geçiş ücretinin talep edilebilmesi için, gerekçenin aksine taraflar arasında yazılı sözleşme yapılmasına gerek yoktur. Öte yandan, ibraz edilen ana sözleşmeden anlaşılacağı üzere davalı Kurum karlılık ve verimlilik esasına göre kurulmuş olup, kar gayesi gütmeyen bir kurum olarak nitelendirilmesi de doğru değildir. Ayrıca, Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkındaki Yönetmeliğin 52 ve 53 ncü maddeleri enerji nakil hattının geçirilmesi ile ilgili hükümler de değildir. Bu durum karşısında, dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle davanın reddi yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/33688, Karar No: 2023/9058, Tarih: 16.02.2023

**4. Ceza Dairesi         2020/33688 E.  ,  2023/9058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, tehdit

Sanık hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yerel Mahkemece sanık hakkında tehdit ve hakaret suçlarından, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılanın temyiz isteminin, yargılama aşamasında kendisinin ve tanık olarak dinlenen ...'ın beyanlarının yanlış ve eksik yazıldığına, yaptıkları sözlü ve yazılı başvurularının dikkate alınmadığına, olayın mağduru olan ...'ın şikâyetçi olarak davaya katılmak istemesine karşın tanık olarak dinlendiğine, olay anında kaydedilen ve delil olarak dosyaya sunulan kamera ve cep telefonu kayıtlarının dikkate alınmadığına, olaya dahil olan ...'nın dahi tanık olarak dinlendiğine yönelik olduğu belirlenmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Olay günü komşu olan taraflar arasında çıkan tartışmada sanığın katılana yönelik "Gayri meşru hayat yaşıyorsunuz, fuhuş yapıyorsunuz, siz sabıkalısınız, ben sizi polise bastıracağım, bana ve komşularıma laf atıyorsunuz, taciz ediyorsunuz." ve "Gayri meşru yaşayanlar utanmadan beraber sokağa çıkıyolar." şeklindeki sözler ile tehdit ve hakaret ettiği ileri sürülmüştür. Sanık iddia edilen sözleri söylemediğini savunmuştur. Dinlenen tanıklardan ... sanığın eşi olup, diğer tanık ...'ın ise katılanın boşandığı ve suç tarihinde birlikte yaşadığı eski eşi olduğu anlaşılmış olup, mahkemece bu tanıkların beyanlarının birbiriyle çelişkili olduğu gerekçesiyle itibar edilmemiştir.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

1.Katılanın ileri sürdüğü temyiz sebepleri açısından yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki iddianamede şikâyetçi olarak sadece katılanın gösterilmesi nedeniyle, tanık olarak beyanı alınan ...'ın sonradan bu davaya şikâyetçi olarak katılmasının mümkün bulunmaması, delil olarak sunulan ve dosya kapsamında dökümü bulunan ses ve kamera kayıtlarına taraflar arasında yaşanan tartışma yansımaktaysa da anılan kayıtlarda suç teşkil edecek ve iddianamede ileri sürülen sözlerin bulunmaması, katılanın ve tanığın beyanlarının mahkemece tutanağa eksik veya yanlış yazıldığına dair katılan tarafından herhangi bir delil ileri sürülmemesi, iddia edilen sözlerin tehdit suçunu da oluşturmaması karşısında, mahkemenin sanığın atılı suçlardan beraatine yönelik gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre katılanın yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararında katılan tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE,

16.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1943, Karar No: 2015/1131, Tarih: 01.04.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1943 E.  ,  2015/1131 K.**

* BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ

* KIDEM TAZMİNATI ALACAĞININ TAHSİLİ İSTEMİ

* İŞ SÖZLEŞMESİNİN HAKLI NEDEN GÖSTERİLMEKSİZİN YENİLENMEMESİ

* İŞ KANUNU (4857) Madde 120

* İŞ KANUNU (4857) Madde 11

* İŞ KANUNU (4857) Madde 24

* İŞ KANUNU (4857) Madde 18

* İŞ KANUNU ( 14. maddesi yürülükte ) (1475) Madde 14

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 338

* ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNU (5580) Madde 9

* ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNU (5580) Madde 8

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 06.11.2012 gün ve 2011/499 E.-2012/709 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22.Hukuk Dairesinin 04.02.2013 gün ve 2013/548 E.-2013/1643 K. sayılı ilamı ile;

(...Davacı vekili, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin davalı işverence haksız olarak feshedildiğini belirterek kıdem tazminatının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, iş sözleşmesinin davalı tarafından feshinin söz konusu olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin süreli sözleşme olması sebebiyle süre sonunda sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini, bu sebeple davanın kıdem tazminatına hak kazanamayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece taraflar arasında belirli süreli iş sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin takip eden dönemde haklı bir sebep olmaksızın yenilenmediği bu sebeple davacının kıdem tazminatına hak kazanacağı gerekçesiyle kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 120.maddesi gereği halen yürülükte olan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde işçiye hangi hallerde kıdem tazminatı ödeneceği sayılmıştır. Bu hüküm, mutlak emredici olup, yorum yoluyla genişletilemez.

Somut olayda, davacı, taraflar arasında imzalanan sözleşme içeriğine göre davalı bünyesinde belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmıştır. Süre sonunda işverence herhangi bir bildirim yapılmaksızın iş sözleşmesi kendiliğinden sona ermiş olmakla davacı kıdem tazminatına hak kazanamaz. Mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, kıdem tazminatı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete ait özel okulda 01/09/2006 tarihi itibariyle bilgisayar öğretmeni olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 05/09/2011 tarihinde ihbar önellerine uyulmaksızın haklı ya da geçerli bir neden gösterilmeksizin kıdem tazminatı da ödenmeden feshedildiğini belirterek, kıdem tazminatı alacağının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Dava, kıdem tazminatı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete ait özel okulda 01/09/2006 tarihi itibariyle bilgisayar öğretmeni olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 05/09/2011 tarihinde ihbar önellerine uyulmaksızın haklı ya da geçerli bir neden gösterilmeksizin kıdem tazminatı da ödenmeden feshedildiğini belirterek, kıdem tazminatı alacağının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, davacının belirli süreli hizmet akdi ile davalı işyerinde çalıştığını ve sözleşme süresinin sona ermesi nedeniyle iş akdinin fesih olduğunu, belirli süreli hizmet akitlerinin kendiliğinden sona ermesi nedeni ile kıdem tazminatı talep koşullarının oluşmayacağını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davacının davalı işyerinde belirli süreli hizmet akdi ile çalışmakta iken iş akdinin yeni dönem için haklı bir neden olmaksızın davalı yanca yenilenmediği ve akdi yenilememede davalı yanın haklı nedenlerinin varlığı kanıtlanmadığından belirli süreli hizmet akdinin işverence sona erdirildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekillerinin temyizi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıya metni aynen alınan gerekçe ile bozulmuştur. Yerel Mahkemece, davacının en az bir yıl süreli sözleşme ile 2006 yılından bu yana fen ve teknoloji öğretmeni olarak çalışmaya devam ettiği ve her yıl sözleşmesinin yenilendiği, 2011 yılında ise davacının sözleşmesinin yenilenmesini beklemesine rağmen, davalı işveren tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin sözleşmenin yenilenmemesi nedeniyle belirli süreli iş sözleşmesinin süre sonunda işveren tarafından yenilenmeyerek feshedildiği gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararını temyize davalı vekili getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, belirli süreli hizmet sözleşmesi ile öğretmen olarak çalışan ve süre sonunda sözleşmesi yenilenmeyen davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (mülga) 338.maddesinde, “Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele edilmiş olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur” kuralı mevcuttur. Anılan hükme göre, belirli süreli hizmet sözleşmesinin kurulması için, tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda iradelerinin birleşmesi yeterlidir.

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (mülga) 338.maddesinde, “Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele edilmiş olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur” kuralı mevcuttur. Anılan hükme göre, belirli süreli hizmet sözleşmesinin kurulması için, tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda iradelerinin birleşmesi yeterlidir.

Belirli ve belirsiz süreli hizmet sözleşmesine ilişkin düzenlemenin bulunduğu 4857 sayılı İş Kanununun 11.maddesindeki, “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde  düzenleme ile bu  konudaki esaslar  belirlenmiştir. Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş  ilişkisinin süreye bağlı  olarak yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak, ana kuralın belirsiz süreli sözleşme olduğu  kabul edilmiştir.

İş sözleşmesinin süresinin kanunla belirlenmiş olması halinde ise kanunda belirtilen süreye uygun olarak yapılan sözleşmelerin belirli süreli olmasının yasal bir zorunluluk olması nedeniyle bu sözleşmelerde objektif nedenin varlığı aranmayıp, sözleşmenin zincirleme olarak birden fazla yapılması halinde de belirsiz süreli sözleşmeye dönüşmesi sözkonusu değildir.

Bilindiği üzere, özel öğretim kurumları 08.06.1965 tarih ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununu yürürlükten kaldıran 08.02.2007 tarih ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile düzenlenmektedir.

5580 sayılı Kanun’un 9.maddesi uyarınca özel öğretim kurumlarında çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmelerinin en az bir takvim yılı süreli ve yazılı olması gerekmektedir. Yapılan iş sözleşmesinde görevin türü, süresi, ders sayısı, aylık ücret veya ders saati başına verilecek ücret miktarı, terfi süreleri, zam oranları, sözleşmenin uzatılması, feshi şartlarının belirtilmesi gerektiği gibi mevzuata aykırı olmamak kaydıyla sözleşmeye isteğe bağlı özel şart ve hükümler konulması da mümkündür.

Halen yürürlükte olan ve kıdem tazminatını düzenleyen 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14.maddesinde "Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin..." cümlesi ile iş sözleşmesinin belirli ya da belirsiz süreli olmasının kıdem tazminatına hak kazanma açısından önemli olmadığı belirtilmiştir. Burada önemli olan fesih iradesinin kim tarafından ortaya konulduğu ve kıdem tazminatına hak kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Örneğin belirli süreli iş sözleşmesini 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24.maddesi uyarınca haklı nedenle fesheden işçi bir yıllık kıdem koşulu gerçekleştiği takdirde kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Elbette kural olarak belirli süreli iş sözleşmesi kararlaştırılmış ve süre sonunda taraflardan herhangi biri fesih iradesini ortaya koymamış ise iş sözleşmesinin kendiliğinden sona ereceği açıktır. Ancak belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesinden önce taraflardan biri yenilememe iradesini ortaya koymuş ise burada yenilemeyen tarafın iradesine göre kıdem tazminatına hak kazanılıp kazanılamayacağı araştırılmalıdır. İşveren yenilememe iradesini göstermiş ve haklı nedene dayanmıyor ise bir yıllık kıdem koşulu gerçekleştiği takdirde kıdem tazminatı ödenmelidir.

Hizmet ilişkisine İşveren Tarafından Son Verilmesi Hakkında 158 sayılı Uluslar arası Çalışma Sözleşmesine göre; bu sözleşmenin koruyucu hükümlerinden kaçınmak amacıyla belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına karşı yeterli güvenceler alınması gerektiği vurgulanmıştır (m 2/3).  Bu nedenle gerek 158 sayılı İLO Sözleşmesi, gerekse iş hukukuna egemen olan “işçi lehine yorum” ilkesi gözetildiğinde, kanun gereği belirli süreli kabul edilen sözleşmeyi, haklı bir neden olmaksızın yenilememe iradesini gösteren işverenin koşulların var olması halinde sona eren sözleşme nedeniyle kıdem tazminatından sorumlu olduğunun kabulü gerekir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.11.2014 gün ve 2008/22-1443 E., 2014/958 K. sayılı ilamı).

Tüm bu açıklamalar ışığında davacının davalıya çekmiş olduğu ihtarname ve Kütahya Bölge Çalışma Müdürlüğüne yapmış olduğu başvuru birlikte değerlendirildiğinde davacının birer yıllık belirli süreli sözleşmeler ile 2006 yılından bu yana bilgisayar öğretmeni olarak çalışmaya devam ettiği ve her yıl sözleşmesinin yenilendiği, 2011 yılında ise davacı sözleşmesinin yenilenmesini beklerken, davalı işveren tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin sözleşmenin yenilenmemiş olması nedeniyle işveren tarafından yenilenmeyerek sona eren sözleşme nedeniyle davacının kıdem tazminatına hak kazandığı diğer bir ifade ile davacının iş sözleşmesinin sürenin sonunda işveren tarafından haklı bir neden gösterilmeksizin yenilenmemesi nedeniyle kıdem tazminatı taleplerinin kabulü gerekmektedir.