muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/5223, Karar No: 2018/850, Tarih: 24.01.2018

**3. Ceza Dairesi         2017/5223 E.  ,  2018/850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraatlerine dair

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılanın soruşturma aşamasında; kavga eden grubu ayırmak amacıyla kendisini polis olarak tanıtarak olay mahalline gittiğini, şahısların ne olursan ol polissen polissin diyerek karşılık verdiklerini ve kendisini sendelettikleri sırada yere düştüğünü, birinin tekmeyle süratına vurarak yaraladığını beyan etmesine, 04/09/2014 tarihli celse de; huzurdaki sanık ...'ın suratına tekme ile vurduğunu ve burnundan yaralanmasına sebep olduğunu belirtmesine, tanık...'ın soruşturmada; sanık ...'ın katılanın yüzüne doğru tekme attığını gördünü ifade etmesine, tanıklar ... ve ...'ın, katılanın polis olduğunu kavga eden şahıslara söylediği yönündeki ifadelerine, beyanları destekleyen katılana ait doktor raporuna, kamera görüntülerine ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın üzerine atılı suçları işlediği sabit olduğu gözetilmeden mahkumiyetleri yerine yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 24.01.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8327, Karar No: 2011/7878, Tarih: 03.05.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/8327 E.  ,  2011/7878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Uyuşmazlık, hasılat kirası alacağına ilişkindir.

Davanın bu niteliğine göre inceleme görevi Yargıtay 14. Hukuk Dairesinindir. Bu itibarla dosyanın gerekli inceleme yapılmak üzere Yüksek 14. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 3.5.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2176, Karar No: 2015/14510, Tarih: 15.04.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/2176 E.  ,  2015/14510 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, hizmet ödülü alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 01.01.1957 doğumlu olduğunu, davalı işveren bünyesinde 08.01.1983 tarihinde işe başladığını, aralıksız 30 yıl çalıştığı işyerinden 31.07.2012 tarihinde 55 yaşında emekliye ayrıldığını, işverence yayımlanan personel yönetmeliği adlı belgenin 7.15 olarak numaralandırılan bölümünde işverence verilecek ödüller ve koşullarının düzenlendiğini, bu bölümde 7.15.2 başlığı ile hizmet ödülü olarak adlandırılan ödülün düzenlemesinin yapıldığını, davacının durumuna uyan düzenlemenin belgeden aynen alıntılanan pasajda yapıldığını, anılan koşulların müvekkilinin şahsında birleştiği kuşkusuz olduğu gibi, gerek çalışma süresi, gerekse işverence de teyit edilmiş üstün çalışma performansı ile sayılan koşullardan fazlasını da yerine getirdiğini, işyerinde hizmet ödülü uygulamasının istikrarlı şekilde sürdürüldüğünü, ödemeler yapıldığını, davacının emekli olduğu tarihte tartışmasız hak ettiği hizmet ödülünü talep ettiğini, ancak bu ödemenin yapılmayacağının beyan edildiğini, bunun üzerine iş sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin sözleşme başlıklı belgeyi tüm haklarını saklı tuttuğunu özellikle vurgulayarak imzaladığını, davacı ile aynı grupta sayılan yöneticilerin tümüne ödeme yapılırken davacıya yapılmaması üzerine noter kanalı ile ihtarname çekildiğini, ihtarnamenin 31.08.2012 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının yine ödeme yapmadığını iddia ederek 105.826 TL’nin emeklilik tarihinden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının hizmet ödülü alacağı bulunduğu iddiası ile işbu alacak davasını açtığını, ancak davacının müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, davacının 08.02.1983 tarihinde tekrar çalışmaya başladığını, 30.01.2002 tarihinde emekli olmasının ardından 01.02.2002 tarihinde tekrar çalışmaya başladığını, 31.07.2012 tarihinde şirket nezdindeki çalışmalarını sonlandırdığını, davacının son unvanının satın alma uzmanı olduğunu, hizmet ödülüne ilişkin düzenlemenin personel yönetmeliğinde değil, ... Hizmet Ödülü başlıklı 7.15.2 maddesinde düzenlendiğini, söz konusu metnin şirketin kurumsal yönetim ilkelerini içeren bir metin olduğunu, madde metninden de açıkça anlaşıldığı gibi hizmet ödülünün asıl olarak grup başkanı, grup başkan yardımcısı, genel müdür, koordinatör ve genel müdür yardımcıları için öngörülen bir düzenleme olduğunu, diğer yönetici ve uzmanlara hizmet ödülü verilmesinin ise mutat bir uygulama olarak düzenlenmediğini, sadece istisnai olarak mümkün kılındığını, ancak grup başkanı, grup başkan yardımcısı, genel müdür, koordinatör ve genel müdür yardımcıları dışında kalan yöneticilere ve uzmanlara hizmet ödülü verilmesinin iki şarta bağlandığını, bu şartlardan ilkinin insan kaynakları planlama kurulları tarafından bu yönde bir öneri getirilmesi, ikincisinin ise söz konusu önerinin topluluk üst yönetimi tarafından uygun görülmesi olduğunu, başka bir anlatımla uzman unvanıyla çalışanlara doğrudan hizmet ödülü ödenmesi gibi bir düzenleme ve/ veya uygulama bulunmadığını, müvekkili şirketin yerleşik uygulamasının da müdür pozisyonunun altında çalışanlara hizmet ödülü verilmemesi şeklinde gelişip istikrar kazandığını, davacının son unvanının satın alma uzmanı olduğu düşünüldüğünde davacıya doğrudan doğruya hizmet ödülü ödemesi yapılmasının mümkün olmadığının anlaşıldığını, müvekkilinin gerek... da yer alan düzenlemeye, gerekse istikrar kazanmış kurumsal uygulamalara aykırı hareket etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, taraflar arasındaki ihtilafa konu hizmet ödülünün ... isimli şirket içi düzenlemede yer aldığı, söz konusu düzenlemenin 1. 15 ödüller başlıklı maddesinin 7.15.2 paragrafında ise, hizmet ödülünün yer aldığı, kıdemi teşvik ödülünü düzenleyen 7.15.11 paragrafına göre, topluluğa bağlı kuruluşlardaki kapsam dışı çalışanlara toplulukta geçen kesintisiz çalışma sürelerinin toplamı alınarak kıdem teşvik ödülü ödeneceğinin düzenlendiği, topluluğa bağlı kuruluşlarda kıdemi 5 yıl ila 40 yıl arasında olan çalışanlara çıplak ücretin 15 günlük ila 50 günlük brüt tutarı kadar kıdem teşvik ödülü verileceğinin öngörüldüğü, uyuşmazlığa konu hizmet ödülü uygulamasının ise 01/01/2006 tarihinden önce topluluğa katılan çalışanlar için uygulanacağının belirtildiği, hizmet ödülünden yararlanmak için kıdemi teşvik ödülünden farklı sübjektif nitelikte bazı şartlar öngörüldüğü, buna göre, ödüllendirmeden, ... bağlı kuruluşlarda en az 20 yıl emeği geçen ve emeklilik yolu ile topluluktan ayrılan grup başkanı, grup başkan yardımcısı, genel müdür, koordinatör, genel müdür yardımcılara ile kuruluşların insan kaynakları planlama kurulları tarafından önerilen ve topluluk üst yönetimi tarafından uygun görülen diğer yönetici ve uzmanların yararlanabileceği, ... değerleri ve iş ahlakı ilkelerine aykırı davranışları nedeniyle toplulukla ilişkisi kesilenlerin bu ödülden yararlanamayacağının ifade edildiği, ödülden yararlanabilmek için topluluğa en az 20 yıl hizmet vermiş, 55 yaşını doldurmuş ve topluluktan emeklilik yolu ile ayrılmış olmak şartının öngörüldüğü, davacı işçinin ise 2002 yılında emekli olduğu ve iş sözleşmesinin de karşılıklı anlaşma yolu ile veya davalı şirket tarafından feshedildiğinin görüldüğü, ayrıca davalı şirketin öngördüğü hizmet ödülü uygulamasında grup başkanı, grup başkan yardımcısı, genel müdür, koordinatör, genel müdür yardımcıları açısından ... bağlı kuruluşlarda en az 20 yıl emeği geçen ve emeklilik yolu ile topluluktan ayrılmak dışında başkaca bir şart öngörülmediği, buna karşılık diğer yönetici ve uzmanlar açısından ise kuruluşların insan kaynakları planlama kurulları tarafından önerilmek ve topluluk üst yönetimi tarafından uygun görülmek gibi ek şartlar arandığı, davacı işçinin satın alma uzmanı unvanı karşısında hizmet ödülünden yararlanabilmek için insan kaynakları planlama kurulları tarafından önerilmesi ve topluluk üst yönetimi tarafından uygun görülmesi gerektiği, işverenin, tüm işlemlerinde olduğu gibi hizmet ödülü uygulamasında da, aynı durumdaki işçileri arasında farklı işlem yapmaması gerektiği, bu açıdan davacı işçi ile aynı koşullardaki kişilerin hizmet ödülünden yararlandırılıp yararlandırılmadığının önem taşıdığı, davalı vekili tarafından konuya ilişkin olarak dosyaya sunulan müzekkere cevabında, ... isimli kişinin ... olduğu ve 2007 yılında emekli olduğu, kendisine insan kaynakları planlama kurulunun önerisi ve topluluk üst yönetiminin uygun görmesi ile hizmet ödülü verildiği, ..

... isimli kişinin ... olduğu ve 2007 yılında emekli olduğu, kendisine insan kaynakları planlama kurulunun önerisi ve topluluk üst yönetiminin uygun görmesi ile hizmet ödülü verildiği, ... isimli kişinin pazarlama ve satış hizmeti müdürü olduğu ve 2007 yılında davalı şirketten sağlık nedenleri ile ayrıldığı, hizmet ödülü başlıklı düzenlemede sağlık durumu ile ilgili özel düzenleme dikkate alınarak kendisine insan kaynakları planlama durumu ile ilgili özel düzenleme dikkate alınarak kendisine insan kaynakları planlama kurulunun önerisi ve topluluk üst yönetiminin uygun görmesi ile hizmet ödülü verildiği, ... isimli kişinin üretim hizmetleri müdürü, ... isimli kişinin satın alma müdürü, ... isimli kişinin de ... olarak emeklilik sebebiyle şirketten ayrıldığı ve kendilerine hizmet ödülü verildiği, ... isimli kişinin ise 1991-2006 yılları arasında dış satım sorumlu uzmanı, 2006-2008 yılları arasında .... olarak görev yaptığı, davalı şirketin söz konusu ülkedeki üst düzey yetkilisi olarak hareket ettiği ve kendisine hizmet ödülü verildiğinin belirtildiği, söz konusu kişilerin tamamının müdür sıfatına sahip olduğu ve kendilerini insan kaynakları planlama kurulunun önerisi ve topluluk üst yönetiminin uygun görmesi ile hizmet ödülü verildiğinin anlaşıldığı, dosyaya sunulan belge ve kayıtlarda .... isimli kişinin son olarak ... olduğunun görüldüğü, organizasyon yapısı ve davalı şirketin hizmet ödülü düzenlemesinde, müdür unvanının davacı işçinin son olarak bulunduğu uzman pozisyonunun üzerinde bir pozisyon olduğu ve diğer yöneticilere karşılık geldiğinin söylenebileceği, davacı tarafından tanık deliline başvurulmadığı, davalı tanığının ise talep edilen ödülü hak etmek için 20 yılı doldurmak ve 55 yaşında olmak gerektiğini, ancak genel müdür, grup başkanı, koordinatör olarak görev yapanların direkt olarak alabildiklerini, şartlar oluşsa dahi müdür ve alt kademede çalışanlara ödenmesinin insan kaynakları planlama kurulunca değerlendirildiğini, değerlendirme kurulunun belirtilen personelin farklı bir katkısı olduysa kaynaklarından çıkmadığını ve ödül verilmediğini, yöneticilerin uzmanlara göre daha büyük sorumluluklarının mevcut olduğunu, bu nedenle müdür unvanındaki kişilere bu ödülün verildiğini beyan ettiği, davalı şirkette uzman pozisyonunda bulunan ve davacı işçi ile aynı koşullara sahip kişilere eşitlik ilkesine aykırı olarak hizmet ödülü ödemesi yapıldığının ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı işçinin emekli olarak işinden ayrılırken talep ettiği hizmet ödülü alacağı mahkemece koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiş ise de; davalı işverenliğin davacı ile aynı pozisyonda bulunan diğer işçilere yaptığı uygulama gerekirse uzman bilirkişi eşliğinde tespit edilerek, konu ile ilgili tüm kayıtlar getirtilip incelenerek keyfiliğe kaçılarak eşitlik ilkesine aykırı davranılıp davranılmadığı da belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken, belirtilen hususlar gözden kaçırılarak salt insan kaynakları departmanı önerisinin bulunmadığı ve yönetimin bu konuda kararı olmadığı gerekçesiyle talebin yazılı şekilde reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4360, Karar No: 2011/4829, Tarih: 16.06.2011

**5. Ceza Dairesi         2011/4360 E.  ,  2011/4829 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun velisinin izni olmadan alıkonulması suçundan sanık ...'ın yargılanması sırasında; Akyazı Sulh Ceza Mahkemesiyle, Pendik 1. Sulh Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanığın üzerine atılan suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Akyazı Sulh Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Pendik 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 03.02.2010 gün ve 2010/42 E. 2010/35 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/11371, Karar No: 2025/1252, Tarih: 03.02.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/11371 E.  ,  2025/1252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/480 Esas, 2024/583 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Elbistan Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.06.2011 Tarihli ve 2011/615 Esas, 2011/708 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı ... , 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve kendisine ...'in vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.

Şereflikoçhisar Kaymakamlığı Ankara Şereflikoçhisar Bakım , Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğünün 07.12.2023 tarihli yazıları gereği; engellinin bir bakım merkezinde kalabilmesi için vasi kararı ile birlikte vasiye izin ve yetki verilmesinin gerektiği, kısıtlının kuruluşlarında misafir olarak kaldığı, kısıtlının yasal iş ve işlemlerinin yürütülebilmesi ve kuruluşa tertip işlemlerini başlatabilmek için kısıtlının bir bakım merkezinde kalması hususunda vasiye yetki ve izin verilmesini ve müdürlüklerine kararın bir nüshasının gönderilmesini talep etmiştir.

Vasi 28.02.2024 tarihli dilekçesiyle Şereflikoçhisar Bakım, Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezinde kalması için tarafına yetki ve izin verilmesini talep etmiştir.

Elbistan 1.Sulh Hukuk Mahkemesince 28.02.2024 tarihli ek kararıyla kısıtlının Şereflikoçhisar Bakım, Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezinde kaldığı anlaşıldığından vasiye adres değişikliği için yetki ve izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. Şereflikoçhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.07.2024 Tarihli ve 2024/480 Esas, 2024/583 Karar Sayılı Kararı

Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesince verilmiş bir izin kararı bulunmadığı gibi vasinin de kısıtlının yerleşim yeri değişikliği için izin talebinde bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanunu’nun 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vasisinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."

C. Değerlendirme

Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Elbistan Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı ve kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadığından konu ile ilgili karar vermekte Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/43329, Karar No: 2012/4474, Tarih: 17.02.2012

**9. Hukuk Dairesi         2009/43329 E.  ,  2012/4474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin kötü niyetli ve haksız olarak işverence feshedildiğini, fazla mesai yapmasına rağmen karşılığının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai alacağının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş akdinin savunması alınmak sureti ile 4857 sayılı yasanın 25/2 maddesi gereğince yasal ve haklı nedenle feshedildiğini, işyerinde fazla çalışma yapılmadığını ayrıca davacının itirazı kayıt koymadan bordroda gösterilen ücreti ve fazla mesailerini aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu, davacının davalı işyerinde fazla mesai yaptığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.

İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.).

Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir.

İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3).

Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır.

Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır.

Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödendiğinden, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir.

İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır.

Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.).