muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/11782, Karar No: 2012/11778, Tarih: 03.07.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/11782 E.  ,  2012/11778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/05/2010 tarih ve 2009/265-2010/105 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı TPE vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının 2008/06862 nolu ''FARA'' ibaresinin marka olarak tescili için TPE'ne yaptığı başvuruya, müvekkiline ait dünyaca tanınmış ve pek çok ülkede tescilli ''ZARA'' esas unsurlu markalar gerekçe gösterilerek itiraz edilmiş ise de, itirazın reddedildiğini, davalı marka başvurusunun müvekkili markaları ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olup, iltibas tehlikesi bulunduğunu, başvurunun tescili halinde taraf markalarını taşıyan ürünlerin aynı firmaya ait olduğu izleniminin doğmasının kaçınılmaz olduğunu, müvekkiline ait ''ZARA'' markasının tanınmış marka olması dolayısıyla farklı mal ve hizmetlerde dahi tescilinin mümkün olmadığını, davalının kötü niyetli olduğunu belirterek YİDK kararlarının iptaline, davalı marka başvurusunun tescili halinde hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili, taraf markalarının gerek okunuş gerekse görsel açıdan farklı olduğunu, iltibas tehlikesinin bulunmadığını, davacı markasının tanınmışlığının ayırt edicilik niteliğini güçlendirdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, her iki marka arasında benzerlik bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ''ZARA'' ibareli markasının tanınmışlık vasfı taşıdığı, iltibasa karşı diğer markalara göre daha fazla korumayı hak ettiği, taraf markalarının sesçil ve görsel olarak benzer olduğu, davalı markası kapsamında kalan tüm sınıf ürünlerin davacının markalarının kapsamında yer aldığı, iki işletme arasında idari ve ekonomik anlamda bağlantı bulunduğu biçiminde bir yanılgıya düşülebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile YİDK kararının iptaline, davalı adına tescil olunan markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davalı TPE vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı TPE vekili temyiz etmiştir.

Dava, TPE YİDK kararının iptali ve davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemlerine ilişkin olup, davacı tarafça ''ZARA'' esas unsurlu markalar gerekçe gösterilerek davalıya ait ''FARA'' ibareli markanın hükümsüzlüğü ve iltibasa yol açacak derecede benzerlik bulunmadığı yönündeki TPE YİDK kararının iptali talep edilmiş, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeler ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı markaları ile dava konusu marka karşılaştırıldığında her ikisinin de dört harf, iki heceden oluştuğu, markalar arasındaki tek farklılığın ilk harf olan ''Z'' ve ''F'' harflerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Markalardaki tek harf değişikliğinin iltibasa yol açacağına dair Dairemiz kararları mevcut ise de, bu hususun her somut olayın özelliğine göre değerlendirilmesi gerekmekte olup, somut uyuşmazlıkta tek harf değişikliğinin görsel, işitsel, yazılış ve anlamsal bakımından dava konusu markanın üzerinde kullanılacağı emtianın ortalama tüketicileri nezdinde iltibası önleyici mahiyette olduğu, her iki marka bakımından vurgunun ilk hece olan ''ZA'' ve ''FA'' sesleri üzerinde toplandığı, vurgunun ilk hecede odaklanmasının taraf markalarını farklılaştırdığı, farklılığın ortalama tüketici tarafından algılanabilir nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, belirtilen hususlar değerlendirilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararının mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 03.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10977, Karar No: 2019/1693, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/10977 E.  ,  2019/1693 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2241, Karar No: 2020/11685, Tarih: 13.10.2020

**9. Hukuk Dairesi         2020/2241 E.  ,  2020/11685 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ...25. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 23. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 13/10/2020 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekili Avukat Rumeysa Turan ile karşı taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverenin Irak ülkesinde bulunan işyerinde 03/12/2007-13/10/2011 tarihleri arasında depocu olarak çalıştığını, davalı işverenin 3 ögün yemek ve kalacak yer temin ettiğini, davacının sabah 07.00'de işe başladığını, akşam 21.00'e kadar çalıştığını, ancak fazla mesai ücretlerinin hiç ödenmediğini, tüm hafta tatillerinde çalıştığını, karşılığı ücretlerinin ödenmediğini, dini bayramların ilk günü dışında ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, ancak ücretlerinin hiç ödenmediğini, davacının iş sözleşmesinin işverence feshedildiğini, davacıdan tazminat ve ücretlerinin ödeneceği taahhüt edilerek ibraname alındığını, ancak hiçbir ödeme yapılmadığını beyanla, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının talep ettiği alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili şirkette 03/12/2007-01/10/2011 tarihleri arasında çalıştığını, davacıya kıdem ve ihbar tazminatı ödemelerinin yapıldığını, bu nedenle davacının bakiye kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının taraflar arasında imzalanarak kabul edilen yurtdışı hizmet sözleşmesinde belirlenen ücretle çalıştığını, müvekkili şirketin mevzuat uyarınca yurtdışında çalıştırıldığı işçilerin brüt ücretleri üzerinden sadece %5 genel sağlık sigortası payı kesildiğini, davacıda dahil olmak üzere müvekkili firmanın birçok çalışanı şantiye çalışma koşulları ve yapılan işin özelliğine göre fazla çalışma gerçekleştirdiğini, fazla çalışma süreleri her ay sonunda belirginlik kazandığını, bu hesaplanan miktarların her ay işçilerin sözleşme ile belirlenen aylık ücretlerine eklenerek hesaplarına yatırıldığını, müvekkili şirketin şatniyelerinde çalışmanın sabah 08.00-17.00 saatleri arasında haftanın 6 günü yapıldığını, haftada mutlaka bir gün izin kullandırıldığını, haftasonu tatilinin Cuma günleri yapıldığını, bunun dışında dini bayramlarda ve Nevruz bayramındada şantiyelerde çalışma yapılmadığını, davacının çalışma yaptığı Irak ülkesindeki şantiyelerde iklim koşulları gereği yaz aylarında günün belli saatleri çalışma yapılmadığını, özellikle Haziran, temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında çoğunlukla öğle saatleri ile saat 15.00 ile 18.00 saatleri arası hava sıcaklığının yükselmesi nedeniyle çalışmaya ara verildiğini, bu nedenle davacının fazla çalışma iddiasının mesnetsiz olduğunu, yine hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, İlk Derece Mahkemesi kararının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının Türkiye’de bulunduğu süreler bakımından fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, İlk Derece Mahkemesi kararının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının Türkiye’de bulunduğu süreler bakımından fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Hükme dayanak bilirkişi raporunda, davacının yurtdışında çalıştığı dönem için fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplandığı, davalı tarafın davacının Türkiye’de bulunduğu dönemler bakımından dışlanarak hesaplama yapılması itirazı yönünden davacının yurtdışı giriş çıkışlarını gösteren belgeler bulunmadığından değerlendirme yapılamadığı belirtilmiştir.

Dosya kapsamı incelendiğinde davacının yurda giriş çıkış kayıtlarının bulunduğu anlaşılmaktadır.Davacının davalı şirketin yurtdışındaki şantiyesinde çalıştığı anlaşılmakla sadece yurtdışı çalışması bakımından fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının hesaplanması gerekli iken davacının yurtdışı giriş çıkış kayıtlarının bulunmadığı gerekçesi ile bu dönemlerin dikkate alınmaması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, davalı yararına takdir edilen 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16241, Karar No: 2019/5393, Tarih: 22.05.2019

**8. Hukuk Dairesi         2017/16241 E.  ,  2019/5393 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda ... 1. Aile Mahkemesi hükmüne karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması sonunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, bu kez davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... vekili, dava dilekçesinde belirtilen ortak ve kişisel eşyalar ile ziynet eşyaları nedeniyle 20.000,00 TL alacağın tahsilini talep ve dava etmiş, 18.04.2016 tarihli dilekçe ile talep miktarını toplam 30.933,64 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 1.735,00 TL katılma alacağı ile 21.618,24 TL ziynet alacağının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Hükme karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun mal rejiminin tasfiyesine yönelik alacak yönünden esastan reddine; kişisel eşya alacağı yönünden esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasına ve kişisel eşya alacağının kabulüyle 3.785,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun mal rejiminin tasfiyesine yönelik alacak yönünden esastan reddine; kişisel eşya alacağı yönünden esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasına ve kişisel eşya alacağının kabulüyle 3.785,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf istemiyle önüne gelen dosya ve karar bir bütün olarak değerlendirilerek, HMK’nin 353/1-b maddesinde yer alan “b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine, 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir” düzenlemesi uyarınca, davanın hangi kısmı ile ilgili olursa olsun, istinaf isteminin kısmen bile kabulüne karar verilecek olsa dahi, şayet yeniden hüküm kurulacak ise, ilk derece mahkemesi kararının tamamen kaldırılması ve tüm hükümlerin yeniden kurulması gerekir. Bölge adliye mahkemeleri, bir yandan hukuki denetim yapan mahkemeler iken diğer yandan vakıa incelemesi de yapan mahkemelerdir. İlk derece mahkemelerince yapılan vakıa incelemesi bölge adliye mahkemesi tarafından yerinde bulunmadığı takdirde ilk derece mahkemesi kararı bütünüyle ortadan kaldırılmalı ve infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde yeniden bir hüküm kurulmalıdır. Aksi halde, aynı dosyada infazı kabil birden fazla kararın ortaya çıkması tehlikesine ve HMK’nin 297. ile 359. maddelerine aykırı olarak infazda tereddüte sebebiyet verilebilecektir. Keza, ilk derece mahkemesi kararı hakkında kısmen esastan ret, kısmen kabul verilip, sadece kabul olunan kısım yönünden kararın kaldırıldığı hallerde, böyle bir kararın bozulması durumunda bozma sonrası davaya bakacak mahkeme konusunda da belirsizlik ortaya çıkabilecektir.

Bu nedenle somut olayda, yukarıda açıklandığı şekilde İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi halinde yeniden tüm talepler bakımından hüküm kurulması gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından usule ve yasal düzenlemelere aykırı şekilde, bir yandan katılma alacağı miktarına ilişkin istinaf taleplerinin HMK’nin 353/(1)-b.1 maddesi gereği esastan reddine karar verilirken, diğer yandan HMK’nin 353/(1)-b.2 maddesine göre kişisel eşya alacağına yönelik istinaf talebinin kabul edilmesi, devamında da kanunda yer almadığı şekilde İlk Derece Mahkemesi hükmünün bu bölümlerine yönelik düzeltilerek onamaya benzer şekilde yeniden hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle HMK’nin 371. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine 22.05.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5953, Karar No: 2012/1870, Tarih: 26.01.2012

**9. Hukuk Dairesi         2010/5953 E.  ,  2012/1870 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, izin, genel tatil, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı şirkette oto yıkama görevlisi olarak çalıştığını, davacının asgari ücret, bahşiş, çocuk parası ve 1 öğün yemek karşılığı ücret aldığını iş sözleşmesinin haklı neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek, ihbar tazminatı ile ücret, fazla çalışma, genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının 16.09.2008 tarihinde yıkamada çalışan birkaç arkadaşı ile birlikte istasyon müdürünün yanına giderek işi daha fazla yapmak istemediklerini söyleyerek işi bıraktıklarını ve ibralaştıklarını, bu durumun müdür tarafından tutanak altına alındığını, 17/18/19.09.2008 tarihlerinde davacı ve arkadaşları hakkında tutanak tutulduğunu, 23.09.2008 tarihinde davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Yasasının 25/II-g uyarınca feshedildiğini, çalışma saatlerinin 07:30-17:30 arası olduğunu, kış aylarında 11:00-15:00 arasında çalışıldığını, çok soğuk havalarda yıkama yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı tarafından bir yandan davacının arkadaşları ile birlikte kendilerinin işten ayrıldığı ve ibralaşarak işyerini terk ettikleri savunulurken, bu savunmayla çelişir vaziyette işten ayrılıp ibralaştıkları halde sonradan işe gelmediklerinden bahisle devamsızlık tutanağı düzenlendiği, davacının iş akdi davalı tarafça haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ve genel tatil çalışması yapıp yapmadığı , alabileceği bahşiş miktarını ne kadar olacağı noktalarında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.

İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.

İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.).

Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir.

İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3).

Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır.

Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır.

Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödendiğinden, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.