muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3032, Karar No: 2025/3543, Tarih: 10.02.2025

B.Hukuki Süreç

1.Sanık ...'in 01.09.1971 Kemalpaşa doğumlu olduğu, kendi beyanına göre lise mezunu olduğu ve Selçuk ilçesinde işletmecilik yaptığı anlaşılmıştır.

2.Sanık hakkında, 15.07.2016 günü gerçekleşen darbe teşebbüsü sonrasında Cumhurbaşkanı ... ...'a yönelik 16.07.2016 tarihinde facebook hesabından ''Dünyanın en büyük ve anlamlı darbesi yüce Türk ordusunun onurlu!!!! Subayları tarafından başarıyla tamamlandı amacına ulaştı. Dünyanın en büyük diktatörlerinden biri şu an demokrasinin ... savunucusu ve mağduru oldu hayırlı olsun'' şeklinde paylaşımda bulunduğunun tespit edilmesi üzerine Cumhurbaşkanına hakaret suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 16.11.2017 tarihli yazısı ile kovuşturma izni verilmesi üzerine Selçuk Cumhuriyet Başsavcılığının 27.12.2017 tarih ve 2016/1191 Soruşturma sayılı iddianamesi ile kamu davası açılmıştır.

3.Selçuk Asliye Ceza Mahkemesinin 06.03.2018 tarih ve 2018/6 Esas, 2018/222 sayılı Kararında özetle, sanık tarafında yapıldığı kabul edilen davaya konu paylaşımın Cumhurbaşkanı ... Tayyip ...'ın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmaması nedeniyle hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığından sanık hakkında CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

4.Kovuşturma aşamasında ... Genel Sekreterliği tarafından gönderilen 07.02.2018 tarih ve 86167601 sayılı yazıda Cumhurbaşkanı ... .'ın ve dolayısıyla ... Genel Sekreterliği'nin bahse konu dava ile ilgili herhangi bir şikayetinin ve davaya katılma talebinin bulunmadığı bildirilmiştir. Bu nedenle kararın Cumhurbaşkanı ... 'a ve dolayısıyla ... Genel Sekreterliği'ne tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.

5.İncelemeye konu gerekçeli karar 25.05.2018 tarihinde 124714 sicil numaralı, 04.06.2018 tarihinde ise 24435 sicil numaralı Cumhuriyet savcılarına görüldü işlemi için gönderilmiş her iki Cumhuriyet savcısı tarafından belirtilen tarihlerde kararın görüldü işlemi yapılmış, söz konusu karar istinaf edilmediğinden 04.06.2018 tarihinde kanun yollarına başvuru yapılmaksızın kesinleşmiştir.

6.Cumhurbaşkanı ... vekili Av. ... Aydın tarafından sunulan 21.11.2019 tarihli dilekçe ile sanık tarafından yapılan sosyal medya paylaşımındaki ifadelerin Cumhurbaşkanı'nı küçük düşürücü, onur ve saygınlığını zedeleyici nitelikte olduğu, bahse konu ifadelerin düşüncü hürriyeti kapsamında değerlendirilemeyeceği, sanığın üzerine atılı suçun unsurları oluştuğu halde beraat kararı verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğu belirtilerek, yanlış bir hukuki emsal oluşmaması amacıyla Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünden söz konusu kararın kanun yararına bozulması için talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

7.Adalet Bakanlığının, 05.05.2023 tarihli ve 94660652-105-35-19373-2019-Kyb sayılı yazısı ile Selçuk Asliye Ceza Mahkemesinin 06.03.2018 tarih ve 2018/6 Esas, 2018/222 sayılı Kararının CMK'nın 309. maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C.İlgili Hukuk

7.Adalet Bakanlığının, 05.05.2023 tarihli ve 94660652-105-35-19373-2019-Kyb sayılı yazısı ile Selçuk Asliye Ceza Mahkemesinin 06.03.2018 tarih ve 2018/6 Esas, 2018/222 sayılı Kararının CMK'nın 309. maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C.İlgili Hukuk

Konu ile ilgili uluslararası düzenlemeler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 19. maddesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 10. maddesinin 1. Fıkrası; ulusal düzenlemeler ise temel hak ve hürriyetlere ilişkin Anayasa’nın 2, 13, 14 ve 26/2. maddeleri ile Cumhurbaşkanına hakaret suçunu düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 299 uncu maddesidir.

D.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlığın kapsamı, sanık tarafından 16.07.2016 tarihinde facebook sosyal medya platformu üzerinden paylaşılan ''Dünyanın en büyük ve anlamlı darbesi yüce Türk ordusunun onurlu!!!! Subayları tarafından başarıyla tamamlandı amacına ulaştı. Dünyanın en büyük diktatörlerinden biri şu an demokrasinin ... savunucusu ve mağduru oldu hayırlı olsun'' şeklindeki ifadenin Cumhurbaşkanına hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

14.11.1977 tarihli ve 3-2 sayılı içtihadı birleştirme kararı ile Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen istikrar kazanmış 03.04.2012 tarih 2011/10-438 Esas, 2012/141 Karar; 10.05.2011 tarih 2011/6-80 Esas, 2011/90 Karar; 14.12.2010 tarih 2010/4-210 Esas, 2010/259 sayılı Kararlarında açıklandığı üzere; sübutu kabul edilen eylemin suç oluşturup oluşturmayacağı ya da hangi suçu oluşturacağı yönündeki hukuki tespit, kabul ve uygulamaların, uygulama birliği ve hukuk güvenliği amaçları bağlamında kanun/kamu yararı taşıdığından kanun yararına bozma yasa yoluna konu olabileceğinde şüphe yoktur.

T.C. Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı Devletin başıdır ve bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder. Bu nedenledir ki Cumhurbaşkanına hakaret suçu, kişilere ve şerefe karşı suçlar içerisinde değil Devlete karşı işlenmiş suçlar bölümünde düzenlenerek Devleti temsil eden ... makamının saygınlığının korunması amaçlanmıştır. Devlete karşı işlenen suçlardan bir kısmının gerçek mağdurunun makamı temsil eden gerçek kişi olmakla birlikte, Devlete ilişkin hukuki yararın korunması, kişiye nazaran daha üstün tutulmuştur.

Suç doğrudan doğruya Cumhurbaşkanı olan kişiye karşı işlenmekte ise de, suçla korunan ve bu nedenle ihlal edilen hukuki değer Devletin siyasal iktidar yapısıdır (Özek, Çetin, Siyasi İktidar Düzeni ve Fonksiyonları Aleyhine Cürümler, İst 1967 s. 10).

Hakaret, bir kişiye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek şekilde bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek suretiyle onur, şeref ve saygınlığa saldırmasıdır. Eylemin yüze karşı ya da yoklukta işlenmesi arasında fark yoktur. Gıyapta hakarette ihtilat öğesi aranmamaktadır.

Hakaret, bir kişiye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek şekilde bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek suretiyle onur, şeref ve saygınlığa saldırmasıdır. Eylemin yüze karşı ya da yoklukta işlenmesi arasında fark yoktur. Gıyapta hakarette ihtilat öğesi aranmamaktadır.

Hakaret suçları ifade özgürlüğünü sınırlayan hallerden bir tanesidir. Doğal haklardan kabul edilen ifade hürriyeti, çoğulcu demokrasilerde vazgeçilmez ve devredilmez bir niteliğe sahiptir. İfade hürriyeti insanın özgürce fikirler edinebilme, edindiği fikir ve kanaatlerinden dolayı kınanmama, bunları meşru yöntemlerle dışa vurabilme imkan ve özgürlüğüdür. Temel hak ve özgürlüklerden olan bu hak birçok uluslararası belgeye, Anayasa ve kanunlara konu olmuştur. Bu cümleden olarak, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 19. maddesinde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 10/1. maddesinde, T.C. Anayasasının 25 ve 26. maddelerinde birbirlerine benzer şekilde; "Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içerir." biçiminde teminat altına alınmıştır.

Ancak mutlak haklardan olmayan ifade hürriyetinin sonsuz ve sınırsız olmadığı, kısıtlı da olsa belli şartlarda sınırlandırılabileceği de aynı metinlerde yer bulmuştur. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 10/2 maddesine göre; görev ve sorumluluklar da yükleyen bu hakkın kullanılması, kanunla öngörülen ve demokratik bir toplumda başkalarının şöhret ve haklarının korunması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir. Anayasanın 26/2. maddesine göre de: "Bu hürriyetlerin kullanılması... başkalarının şöhret veya haklarının... korunması amaçlarıyla sınırlanabilir."

Sınırlama veya müdahale için yasal bir düzenleme, sınırlamanın meşru bir amacı, fıkrada sayılan sınırlama nedenlerinin bulunması, sınırlamanın meşru amaçla orantılı ve demokratik toplum bakımından “zorunlu” olması gerekmektedir.

İnsan Hakları Avrupa Mahkemesine göre;

“Sınırlama için belli bir sınırlama nedeninin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda demokratik bir toplum bakımından zorunluluk bulunmalıdır. Zorunluluk, ölçüsüz bir sınırlamaya olanak tanımaz. Üye devletlere sınırlamada bir takdir alanı tanınmakla birlikte, ifade özgürlüğünün önemi nedeniyle devletler üzerindeki denetim sıkı olmalı, sınırlandırma zorunluluğu inandırıcı bulunmalıdır. Dolayısıyla, sınırlamalar dar ve sınırlayıcı bir ölçüde yorumlanmalıdır. ‘Kamu düzeni’ genel hükmünde düşünülebilecek sınırlama nedenleri, genel çıkarların, yargı gücünün otorite ve yansızlığının ve başkalarının ünü ya da haklarının korunması amacıyla sınırlamaya konu olabilir.

Anılan önlemin izlenen meşru amaçla sınırlı olması şeklinde ifade edilen ölçülülük ilkesi, demokratik bir rejimin dayandığı ‘değerler’, (çoğulcu, hoşgörülü, hukuka ve bireysel özgürlüklere saygılı) öne çıkarılarak titiz ve derinleştirilmiş bir denetime tâbi tutulmalıdır” (Prof. Dr. İ.Özden Kaboğlu; İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nde İfade Özgürlüğü, sh. 111 ve 112.),

“Demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden birini ve toplumun ilerlemesi ve bireyin özgüveni için gerekli temel şartlardan birini teşkil eden ifade hürriyeti, sadece kabul gören veya zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerlidir. Bunlar demokratik bir toplumun olmazsa olmaz tölerans ve hoşgörünün gerekleridir” (Prof. Dr. D.Tezcan, Yrd. Doç. Dr. M. R. ..., Yrd.Doç.Dr.O.Sancaktar, Türkiyenin İnsan Hakları Sorunu, 2.Baskı, sh.462.).

Günümüz özgürlükçü demokrasilerinde, istisnaları dışında, geniş bir yelpazeyle düşünceyi açıklama hakkı korunmakta ve ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilmek suretiyle özgürlüğün sağladığı haklardan en geniş şekilde yararlandırılmaktadır.

İftira, küfür, onur, şeref ve saygınlığı zedeleyici söz ve beyanlar, müstehcen içerikli söz, yazı, resim ve açıklamalar, savaş kışkırtıcılığı, hukuk düzeni cebir yoluyla değiştirmeye yönelen nefret, ayrımcılık, düşmanlık ve şiddet yaratmaya yönelik bulunan ifadeler ise düşünce özgürlüğü bağlamında hukuki koruma görmemekte, suç sayılmak suretiyle ceza yaptırımlarına bağlanmaktadır.

Anayasa’nın 2, 13, 14 ve 26/2. maddeleri ile İHAS’nin 10/2 ve 17. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; hürriyetlerin demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler niteliğinde olarak; ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü, kamu güvenliği ve düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlâkın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli kalması gereken haberlerin yayılmasına engel olunması veya yargı gücünün otoritesinin ve tarafsızlığının korunması için kanunla öngörülen bazı biçim koşullarına, sınırlama ve yaptırımlara tabi tutulacağı anlaşılmaktadır. Nitekim, ifade özgürlüğünün sınırlandırılmasına ilişkin düzenlemelerin dar yorumlanması gerektiği, sınırlandırma için önemli bir toplumsal ihtiyaç veya zorunluluğun bulunması, bu sınırlandırmanın meşru bir amacı gerçekleştirmek için yapılması, sınırlandırmada aşırıya gidilmemesi ve her halükârda gelişimi zedelemeyecek ölçüde yapılması görüşü genel bir kabul görmüştür.

Bir eylemin hukuk düzeni tarafından cezalandırılması ancak onu hukuka uygun kılan, diğer bir anlatımla hukuka aykırılığı ortadan kaldıran bir nedenin bulunmamasına bağlıdır. Bu kapsamda, basın yoluyla işlenen suçlarda hukuka uygunluk nedeni oluşturan haber verme ve eleştiri hakkı üzerinde de durulmasında yarar bulunmaktadır. Temelini Anayasa'nın 28 ve devamı maddelerinden alan haber verme ve eleştirme hakkının kabulü için, açıklama veya eleştiriye konu olan haberin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamu ilgisinin ve yararının bulunması, açıklanış şekliyle konusu arasında düşünsel bir bağ bulunması gerekir.

Düşünce özgürlüğü ve dolayısıyla eleştiri, demokratik toplumlarda vazgeçilmez bir haktır. Toplumun ilerlemesi ve yararı için zorunludur. İfade özgürlüğü sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenilmeye değmez görülen haber ve düşünceler için değil, devletin veya nüfusun bir bölümünün aleyhinde olan, onları rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bu, demokratik toplum düzeninin ve çoğulculuğun gereğidir. Eleştiri de kaynağını bu özgürlükten alır. Eleştirinin doğasından kaynaklanan sertlik suç oluşturmaz. Eleştiri övgü olmadığına göre sert, kırıcı ve incitici olması da doğaldır.

Ancak eleştiri hak ve görevi kötüye kullanılmamalı; küçültücü, incitici, abartılı sözlerden kaçınılmalıdır. Sayılan öğelerden birisinin olmaması hâlinde haber verme ve eleştiri hakkından söz edilemeyecek, eylem hukuka aykırı olacaktır.

Bu kapsamda, Devletin birliğini temsil eden ... makamının da diğer Anayasal ve yasal kurumlar gibi eleştiriye açık olması doğaldır.

Bu açıklamalar ışığında ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun Dairemizce de benimsenen istikrar kazanmış 21.10.2021 tarih 2018/18-407 Esas, 2021/492 Karar; 10.05.2022 tarih 2017/ (kapatılan)16-1160 Esas, 2022/331 Karar; 13.09.2022 tarih 2018/ (kapatılan)16-62 Esas, 2022/542 sayılı Kararları çerçevesinde;

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan mahkûmiyetin zorunlu bir toplumsal ihtiyaca karşılık gelip gelmediği ve gerçekleşmesi amaçlanan meşru amaçla orantılı olup olmadığı hususu açısından; siyasetçilerin, kamuoyunca tanınan kişilerin ve kamusal yetki kullanan görevlilerin gördükleri işlev nedeniyle eleştiriye daha fazla katlanmak durumunda oldukları ve bunlara yönelik eleştirinin sınırlarının çok daha geniş olduğu her zaman vurgulanmıştır. Somut olayda sanığın kendisine ait facebook sosyal medya hesabı üzerinden 15.07.2016 günü gerçekleşen darbe teşebbüsünün hemen sonrasında 16.07.2016 tarihinde yapmış olduğu paylaşımın içeriği, paylaşım zamanı ve bağlamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; muhataba yönelik değer yargısından ibaret ifadelerin rahatsız edici, ağır eleştiri ve kaba hitap tarzında olmakla birlikte katılanın onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelik taşımaması ve sövme fiilini de oluşturmaması nedenleriyle Cumhurbaşkanına hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

II.KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, dava dosyasının, mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3839, Karar No: 2011/5975, Tarih: 13.10.2011

**7. Hukuk Dairesi         2011/3839 E.  ,  2011/5975 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacılar tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, mirasçılık belgesinin iptali ile yenisinin verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne mirasçılık belgesinin iptali ile yenisinin verilmesine karar verilmiş ise de, varılan sonuç taleple bağlılık kuralına uygun bulunmamaktadır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 30.maddesi hükmünde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır.

HUMK’nun 74 ve yeni 6100 sayılı HMK 26. maddesi hükmüne göre mahkeme tarafların iddia ve savunmaları ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Davacı tarafından miras bırakan ...'ın bazı mirasçıları gösterilmediği ileri sürülerek mirasçılık belgesinin iptaliyle yenisinin verilmesi istenmiş, mahkemece ... mirasçısı ... ...'ın karar tarihinden önce 1997 tarihinde öldüğü ve geride oğlu ...'ın kaldığı halde ölü ... ... adına miras payı verildiği, Silivri Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1976/101-139 sayılı mirasçılık belgesinde adları geçen ... ...'ın kardeşi ... ile miras bırakanın oğlu ...'in kızı ...'ın nüfus kayıtları getirilmediği ve sağ olup olmadığı belirlenmeden mirasçılık belgesinin iptaliyle yenisinin verildiği anlaşılmıştır. O halde, mahkemece miras bırakanın bütün mirasçılarının nüfus kayıtları getirtilerek, sağ olan tüm mirasçılar belirlenerek, payları ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz davacıların temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın ilgililerine iadesine, 13.10.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6790, Karar No: 2018/522, Tarih: 18.01.2018

**3. Ceza Dairesi         2017/6790 E.  ,  2018/522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine; ancak,

1) Mağdurun yaralanmasına ilişkin ...Devlet Hastanesi'nin 24/03/2011 tarihli KBB uzmanı tarafından düzenlenen "mağdurun yaralanmasının yüzde sabit ize neden olabileceğine" dair raporunun hükme esas alınacak ölçüde yeterli olmaması nedeniyle mağdurun tüm tedavi evrakları,film, grafiler ve raporlarıyla birlikte Adli Tıp Kurumuna sevkinin yapılarak, 5237 sayılı TCK’nin 86. ve 87. maddelerindeki unsurları kapsayacak ve özellikle yaralanmasının yüzde sabit ize neden olup olmadığına ilişkin kesin raporu alındıktan sonra sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi,

2) Kabule göre de;

a) Sanığın mağduru hem yüzde sabit iz bırakacak hem de hafif (1) derecede kemik kırığı meydana gelecek şekilde yaraladığı olayda, sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 86/1, 87/1-c maddeleri uyarınca ceza tayininden sonra TCK'nin 87/3. maddesi uyarınca ayrıca kemik kırığı nedeniyle artırım yapılması,

b) Sanığın mağduru, yüzde sabit iz bırakacak ve kemik kırığı oluşmasına neden olacak şekilde kasten yaralama eyleminde, birden fazla nitelikli halin bir arada gerçekleşmesi nazara alınarak, 5237 sayılı TCK'nin 3. maddesindeki orantılılık ilkesi ve TCK'nin 61. maddesine göre temel ceza belirlenirken alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin gözetilmemesi,

c) 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesi gereğince hak yoksunları uygulanırken, Anayasa Mahkemesi'nin 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas - 2015/85 Kararının gözetilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerle 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın saklı tutulması kaydıyla 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18/01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2125, Karar No: 2006/7518, Tarih: 06.07.2006

**21. Hukuk Dairesi         2006/2125 E.  ,  2006/7518 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi      :  Çorum İş Mahkemesi

Tarih                :  24.11.2005

Davacı, 5.5.1979-27.12.1979 ve 23.5.1992-16.12.1992 tarihleri arasında geçen yurtdışı hizmetlerinin 3201 sayılı yasa gereğince borçlanabileceğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davacının davalı Kurum’a borçlanma talebinde bulunduğu 30.09.2004 tarihinde 3201 sayılı yasanın 3. maddesinde değişiklik yapan 4958 sayılı yasanın 56. maddesinin yürürlükte bulunmasına göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 05.05.1979-27.12.1979 ile 23.05.1992-16.12.1992 tarihleri arasında Suudi Arabistan’da geçen çalışma süresinin 3201 sayılı yasa uyarınca iki yıllık başvuru süresi aranmaksızın borçlanılabileceğinin tesbiti aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, 2 yıllık hak düşürücü sürenin Anayasa Mahkemesi’nce iptal edildiği gerekçesiyle davacının Suudi Arabistan’da geçen çalışmalarına ilişkin borçlanma talebinin reddine dair verilen davalı Kurum kararının iptaline karar verilmiştir.

Davacının borçlanma işlemini yapabilmesi için ön koşul; borçlanılabilecek yurtdışında geçen fiili çalışmanın varlığıdır. Ancak böyle bir çalışmanın bulunması halinde davacının yurda kesin dönüş yaptıktan sonra iki yıl içinde davalı Kurum’a müracaat şartı aranmaksızın borçlanma yapabileceğinin tesbitine ilişkin davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilebilir. Davacı tarafça borçlanma işlemine esas alınabilecek nitelikte yurtdışında geçen bir çalışmanın varlığı kanıtlanamaz ise artık davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğundan söz edilemeyeceğinden ve açılan davanın dinlenme olanağı bulunmadığından, dava şartı yokluğundan reddine karar verilecektir. Diğer yandan davacı yurtdışı hizmet borçlanması talebini süre yönünden reddeden kurum işleminin iptaliyle birlikte dava konusu yurtdışında geçen süreleri borçlanabileceğinin tesbitini de istemiştir. İstek hem işlemin iptalini hem de borçlanma yapabileceğinin tesbitini içerdiğine göre dava konusu sürelerde davacının yurt dışında çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması, çalışmış ise bu hususun hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanması gerekir.