muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/281, Karar No: 2022/426, Tarih: 08.06.2022

TCK’nın 245. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen eylemlerin, aynı maddenin üçüncü fıkrasında düzenlenen eylemin hazırlık hareketleri niteliğinde olduğu ve kanun koyucu tarafından bağımsız suç olarak düzenlenmek suretiyle ayrıca cezalandırılmak istendiği, ortada tek bir fiil bulunmadığından fikri içtimadan söz edilemeyeceği gibi anılan suçların biri diğerinin unsuru veya ağırlaştırıcı nedeni olmadığından bileşik suçtan da bahsedilemeyeceği, failin her zaman üçüncü fıkrada düzenlenen suçu işlemek amacıyla hareket etmeyebileceği, diğer bir anlatımla 5377 sayılı Kanun'un 27. maddesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere failin sahte kartları ticari amaçla piyasaya sürme saikiyle de hareket etmiş olabileceği gibi üçüncü fıkradaki suçun işlenebilmesi için her koşulda ikinci fıkrada düzenlenen suçun işlenmesi zorunlu olmadığından her iki suç arasında “geçitli suç” ilişkisinin bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; oluşturulmasını sağladığı sahte kredi kartını ayrıca kullanmak suretiyle yarar sağlayan fail hakkında mağdur banka sayısınca TCK’nın 245/2 ve 245/3. maddeleri uyarınca ayrı ayrı uygulama yapılması gerekmektedir. Nitekim Yargıtayın uygulamaları da bu yönde gelişmiştir.Bu aşamada zincirleme suç hükümlerine değinilmesinde fayda bulunmaktadır. Zincirleme suç, 765 sayılı Kanun'un 80. maddesinde; "Bir suç işlemek kararının icrası cümlesinden olarak kanunun aynı hükmünün bir kaç defa ihlal edilmesi, muhtelif zamanlarda vaki olsa bile bir suç sayılır. Fakat bundan dolayı terettüp edecek ceza altıda birden yarıya kadar artırılır." şeklinde hüküm altına alınmıştır. Buna karşın 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinin ilk fıkrasında; "Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır." biçiminde düzenlenmiş, ikinci fıkrasında; "Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır." denilmek suretiyle aynı neviden fikri içtima kurumu hüküm altına alınmış, üçüncü fıkrasında ise "Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz." düzenlemesi ile zincirleme suç ve aynı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanamayacağı suçlar belirtilmiştir.

TCK'nın 43/1. maddesi düzenlemesinden anlaşılacağı üzere, zincirleme suç hükümlerinin uygulandığı hâllerde aslında işlenmiş birden fazla suç olmasına karşın, fail bu suçların her birinden ayrı ayrı cezalandırılmamakta, buna karşın bir suçtan verilen ceza belirli bir miktarda arttırılmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43/1. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için;

a- Aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi,

TCK'nın 43/1. maddesi düzenlemesinden anlaşılacağı üzere, zincirleme suç hükümlerinin uygulandığı hâllerde aslında işlenmiş birden fazla suç olmasına karşın, fail bu suçların her birinden ayrı ayrı cezalandırılmamakta, buna karşın bir suçtan verilen ceza belirli bir miktarda arttırılmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43/1. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için;

a- Aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi,

b- İşlenen suçların mağdurlarının aynı kişi olması,

c- Bu suçların aynı suç işleme kararı altında işlenmesi gerekmektedir.

765 sayılı TCK’da yer alan “muhtelif zamanlarda vaki olsa bile” ifadesi karşısında, aynı suç işleme kararı altında birden fazla suçun aynı zamanda işlenmesi durumunda diğer şartların da varlığı hâlinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi mümkündür. Nitekim, 765 sayılı TCK’nın yürürlüğü zamanında bu husus yargısal kararlarla kabul edilmiş ve uygulama bu doğrultuda yerleşmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 43/1. maddesinde bulunan, “değişik zamanlarda” ifadesinin açıklığı karşısında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için suçların farklı zamanlarda işlenmesi gerektiği konusunda öğreti ve uygulamada tam bir görüş birliği bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak, aynı mağdura, aynı zamanda, aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda tek suçun oluşacağı kabul edilmiştir. Bu hâlde zincirleme suç hükümleri uygulanarak artırım yapılamayacak, ancak bu husus TCK’nın 61. maddesi uyarınca temel cezanın belirlenmesinde gözönüne alınabilecektir.

Ayrıca, Kanun'da “aynı zaman” ve “değişik zaman” kavramları konusunda bir açıklık bulunmadığından ve önceden kesin saptamaların yapılması da mümkün olmadığından, bu husus her somut olayın özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmeli ve eylemlerin “değişik zamanlarda” işlenip işlenmediği belirlenmelidir.

Ayrıca, Kanun'da “aynı zaman” ve “değişik zaman” kavramları konusunda bir açıklık bulunmadığından ve önceden kesin saptamaların yapılması da mümkün olmadığından, bu husus her somut olayın özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmeli ve eylemlerin “değişik zamanlarda” işlenip işlenmediği belirlenmelidir.

Aynı suç 5237 sayılı TCK’nın 43. maddesinde; “Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır.” denilmek suretiyle açıklığa kavuşturulmuştur. Öğretide de “aynı suçtan anlaşılması gerekenin, aynı suç tipi olduğu”, kanunda düzenlenen suçların ismi aynı ise aynı suçtan söz edileceği, suçun ismi farklı ise artık aynı suçtan bahsedilemeyeceği kabul edilmektedir. Buna göre suçların ismi aynı ise aynı suçtan söz etmek mümkün iken, suçun ismi değiştiğinde artık aynı suçtan bahsetmek mümkün değildir. Örneğin dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık eylemleri aynı suç sayılır iken, dolandırıcılık ile güveni kötüye kullanma, hırsızlık ile dolandırıcılık, hırsızlık ile suç eşyasını satın alma aynı suç kavramı içerisinde değerlendirilemeyecektir. Aynı suç kavramına, suçun teşebbüs aşamasında kalmış hâli de dahildir. Zincirleme suç oluşturan eylemlerden bir kısmı tamamlanmış, bir kısmı da teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, işlenen suçların isimleri değişmediği sürece, aynı suç sayılacaktır (Nevzat Toroslu, Ceza Hukuku Genel Kısım, Savaş Yayınevi 18. Baskı, ..., 2012. s. 339; ... Yaşar-... Tahsin Gökcan-... Artuç, Türk Ceza Kanunu, 1. Cilt, ..., 2014, s. 1241-1242; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümleri, 8. bası, ..., 2015, s. 492-493; Türkan Sancar Yalçın-Yeni Türk Ceza Kanunun da “Zincirleme Suç”, TBB Dergisi, sayı 70, Mayıs/Haziran 2007, s. 253.).

Diğer taraftan, ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delillerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Gerek 1412 sayılı CMUK, gerekse 5271 sayılı CMK, adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Bu nedenle ulaşılma imkânı bulunan bütün delillerin ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir değişle adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin toplanması ve tartışılması zorunludur.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanık ... tarafından işletilen Barto Ekonomik ... Pazarı isimli ... yerinde yurt dışı bankalara ait 3 adet kredi kartının 28.01.2010, 02.02.2010 ve 28.02.2010 tarihlerinde toplam 4 kez, inceleme dışı sanık ... ... tarafından işletilen ... Kuyumculuk isimli ... yerinde yurt dışı bankaya ait 2 adet kredi kartının 01.03.2010 ve 01.04.2010 tarihlerinde toplam 3 kez, inceleme dışı ... tarafından işletilen ...Takı ve Mücevher isimli ... yerinde yurt dışı bankaya ait 5 adet kredi kartının 19.04.2010, 25.04.2010, 26.04.2010 ve 16.05.2010 tarihlerinde toplam 6 kez, inceleme dışı sanık Yücel Kaskat tarafından işletilen aynı isimli ... yerinde yurt dışı bankaya ait 1 adet kredi kartının 25.04.2010 tarihinde toplam 2 kez, sanık ... tarafından işletilen ... Elektronik isimli ... yerinde yurt dışı bankalara ait 7 adet kredi kartının 05.05.2010, 09.05.2010, 10.05.2010, 11.05.2010 ve 13.05.2010 tarihlerinde toplam 7 kez, inceleme dışı sanık ... tarafından işletilen... Kuyumculuk isimli ... yerinde yurt dışı bankaya ait 1 adet kredi kartının 05.05.2010 tarihinde toplam 1 kez, inceleme dışı sanık Mahmut...tarafından işletilen...Turizm isimli ... yerinde yurt dışı bankaya ait 2 adet kredi kartının 17.05.2010 tarihinde toplam 3 kez, inceleme dışı sanık ... ... tarafından işletilen ... Optik isimli ... yerinde yurt dışı bankaya ait 2 adet kredi kartının 31.05.2010 tarihinde toplam 2 kez, inceleme dışı sanık ... tarafından işletilen...Hediyelik Eşya isimli ... yerinde yurt dışı bankalara ait 2 adet kredi kartının 31.05.2010 tarihinde toplam 2 kez kullanıldığı anlaşılan olayda;

1- ... TAŞ'nin 21.06.2010 tarihli yazısına göre; ele geçirilemeyen 5471 33\*\* \*\*\*\* 6581 numaralı kart ile 01.03.2010 tarihinde ... Kuyumculuk isimli ... yerinde gerçekleştirilen 3.250 TL'lik işleme ilişkin itirazda bulunulduğunun belirtilmesi karşısında bahse konu itirazın içeriğinin belirlenebilmesi için ilgili belgelerin dosyasına getirtilmesi, ele geçirilemeyen ve iddianameye konu olan diğer kartlar ile yapılan onaylı işlemlere ilişkin olarak da kart hamillerince daha sonraki bir tarihte itiraz edilebilme ihtimaline binaen söz konusu kartlarla yapılan işlemlere itiraz edilip edilmediği, onaylanmayan işlemler bakımından söz konusu kredi kartlarının işlem anında kullanıma açık olup olmadıklarının belirlenebilmesi için bu işlemlerin neden onaylanmadığı ve bu kartların sahte olarak düzenlenip düzenlenmedikleri hususlarının Bankalararası Kart Merkezinden ve işlemlerin yapıldığı POS cihazlarının ait olduğu bankalardan sorularak araştırılıp sonucuna göre başkasına ait gerçek kredi kartlarının rıza dışı olarak değişik zamanlarda kullanımı söz konusu olması hâlinde mağdur kart hamili sayısınca TCK'nın 245/1, 43/1; aynı bankaya ait birden fazla sahte kredi kartının üretilip bu kartların değişik zamanlarda kullanılması hâlinde ise mağdur banka sayısınca TCK'nın 245/2, 43/1 ve 245/3, 43/1. maddeleri uyarınca uygulama yapılması,

2- ... Cumhuriyet Başsavcılığının 27.04.2010 tarihli ve 2010/9961 sayılı yazısında; suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin olarak sanık ...'ın kullandığı 0 535 \*\*\* 48 62 numaralı telefonun CMK'nın 135. maddesi gereğince ilk kez üç ay süre ile iletişiminin dinlenilip tespitine, ses kayıtlarının yapılmasına ve sinyal bilgilerinin elde edilmesine karar verilmesi talep edildiği ancak bu talebe ilişkin verilen kararın dosya kapsamında yer almadığı anlaşılmakla bahse konu kararın akıbeti araştırılıp varsa dosya arasına getirtilmesi,

3- 5550 00\*\* \*\*\*\* 8863 numaralı kredi kartı ile 02.02.2010 tarihinde . Ekonomik ... Pazarı isimli ... yerinde 3.425 TL'lik; 5471 33\*\* \*\*\*\* 4775 numaralı kredi kartı ile 10.05.2010 tarihinde ... Elektronik isimli ... yerinde 4.250 TL'lik; 5471 33\*\* \*\*\*\* 4882 numaralı kredi kartı ile 11.05.2010 tarihinde ... Elektronik isimli ... yerinde 4.375 TL'lik işlem yapıldığı iddia edilse de bahse konu işlemlerin yapıldığına ilişkin banka yazısına dosya kapsamında rastlanılmadığının anlaşılması karşısında söz konusu işlemlerin anılan ... yerlerinde yapılıp yapılmadığının Bankalararası Kart Merkezinden sorulması,

4- Açık kaynaktan yapılan araştırmaya göre BIN (Bank Identification Number) olarak ifade edilen ve kredi kartlarının ön yüzünde yer alan kart numarasının ilk 6 hanesinin kartın ait olduğu bankayı gösterdiği anlaşılmakla; iddianameye konu kartların kullanıldığı POS cihazlarının ait olduğu Finansbank ve Fortis Bank'a ait değişik tarihli müzekkere cevaplarında "547133" ile başlayan kredi kartlarının Danske Bank'a, Yapı ve Kredi Bankası, ... ve Bankalararası Kart Merkezinin değişik tarihli müzekkere cevaplarında ise söz konusu BIN'ın ... A.S. isimli bankaya ait olduğunu belirtilmesi karşısında her iki bankanın aynı banka olup olmadığının Bankalararası Kart Merkezinden sorularak araştırılması,

Gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile karar verildiği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükümlerinin bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

I- ... 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.01.2017 tarihli ve 197-10 sayılı direnme kararına konu mahkûmiyet hükümlerinin;

1- Anayasa'nın 141 ve CMK'nın 34, 230 ve 232. maddelerinde öngörülen şekilde kanuni ve yeterli gerekçe içermemesi,

2- Tüm sanıklar bakımından iletişim tespiti tutanakları ile sanık ... bakımından teknik takip tutanaklarının ilgili kısımlarının uygulama tarihi itibarıyla sanıklara okunarak bunlara ilişkin savunmaları alınmayıp CMK’nın 209, 215 ve 217. maddelerine aykırı davranılmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

3- Sahte kredi kartı kullanmak suretiyle yarar sağlama suçu ve bu suça teşebbüsten kurulan hükümler bakımından sanıklar hakkında eksik araştırma ile karar verilmesi,

İsabetsizliklerinden BOZULMASINA,II- Dosyanın, mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 08.06.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/757, Karar No: 2013/9379, Tarih: 19.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/757 E.  ,  2013/9379 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının iş aktinin davalı tarafından tek taraflı feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil çalışması ücreti alacaklarını talep etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, iş aktinin feshedilmediğini, işyerinin ihalesini alan başka bir şirkette ara vermeden çalışmaya devam ettiğini, diğer iddiaların da yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, ... Üniversitesi'ne ait olduğu anlaşılan otopark-kafeteryadan oluşan işyerinin, davalı şirkete, sonrasında ise dava dışı ... A.Ş.'ne ihale yolu ile kiralanmasında işyeri devrinin söz konusu olduğu, davacının iş aktinin feshedildiğine dair dosyada yazılı delil olmadığı, şahitlerin, davacının ihaleyi yeni alan ... A.Ş. nezdinde ara vermeksizin çalışmalarına devam ettiklerini beyan ettikleri, davacının dava dışı ... A.Ş.'nde 16/12/2005 tarihine kadar çalıştığı, davacının iş akdinin devralan ... A.Ş. emrinde kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde davacı tarafından haklı nedenle veya dava dışı ... A.Ş. tarafından haksız olarak fesh edildiği sonucuna varıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ç)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Yasanın 120 nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyerinin miras yoluyla intikali 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 599 uncu maddesinde düzenlenmiş, sözü edilen madde hükmünde mirasbırakanın ölümü ile mirasçıların bir bütün olarak mirasa hak kazanacakları açıklanmıştır.

İşyerinin önceleri gerçek kişi ya da kişilerce işletilmesinin ardından şirketleşmeye gidilmesi durumunda, bu işlem de bir tür işyeri devri sayılmalıdır. Önceki gerçek kişi olan işverenlerin devralan tüzel kişi ortakları olması bu devir ilişkisini ortadan kaldırmamaktadır (Yargıtay 9.HD. 22.7.2008 gün 2007/ 20491 E, 2008/ 21645 K.). Aynı şekilde daha önce tüzel kişi şirket olan işverenin işyerini bir gerçek şahsa devretmesi de mümkündür. Devralanın şirketin hissedarlarından biri olması da sonucu değiştirmeyecektir. Adi ortaklardan bir ya da bazılarının hisselerini devri de sorumlulukların belirlenmesi noktasında işyeri devri olarak işlem görmelidir.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Basın İş Kanununa tabi işyerleri bakımından, işyerinin belirleyici unsurlarından olan marka, logo ve yayın imtiyaz hakları gibi maddî olmayan unsurların devri de işyeri devri olarak değerlendirilmelidir (Yargıtay 9. HD., 19.1.2010 gün, 2009/42958 E., 2009/354 K).

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.

Basın İş Kanununa tabi işyerleri bakımından, işyerinin belirleyici unsurlarından olan marka, logo ve yayın imtiyaz hakları gibi maddî olmayan unsurların devri de işyeri devri olarak değerlendirilmelidir (Yargıtay 9. HD., 19.1.2010 gün, 2009/42958 E., 2009/354 K).

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

İşyerine Bankalar Kanunu hükümleri çerçevesinde Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu tarafından el koyulması ise işyeri devri niteliğinde değildir. Bu durumda yönetim hakkına müdahale edilmekte veya bankacılık faaliyetleri askıya alınmaktadır.

Yine özelleştirme işlemi sonucu kamuya ait hisselerin devri de işyeri devri olarak değerlendirilemez. Özelleştirmede işyeri aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmekte sadece kamuya ait hisselerin bir kısmı ya da tamamı el değiştirmektedir. Bununla birlikte, tamamı kamuya ait olan bir işyerinin özelleştirme işlemi sonucu başka bir işverene geçmesi işyeri devri niteliğindedir (Yargıtay 9.HD. 8.7.2008 gün ve 2008/25370 E, 2008/ 19682 K.).

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 27.10.2008 gün 2008/ 29715 E, 2008/28944 K.).

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 27.10.2008 gün 2008/ 29715 E, 2008/28944 K.).

Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut olayda, davalı şirketin devri nedeni ile davacının iş aktinin feshedilmediği gözetilmeden kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı taleplerinin kabul edilmesi hatalıdır.

3-Dava dilekçesi ile talep edilen ulusal bayram ve genel tatil çalışma ücreti alacağının 250 TL olması ve ıslah ile de artırılmamasına rağmen talebi aşar şekilde 282,22 TL'sına hükmedilmeside hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 19.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.