muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/76, Karar No: 2023/81, Tarih: 15.02.2023

Yerel Mahkemece "Sanığın adli sicilindeki suç kayıtlarından kaynaklanan olumsuz kişiliği" gözetilerek TCK'nın 50, 51 ve CMK'nın 231/5-14. maddelerinin uygulanmasına yer olmadığına karar verildiği,

Adli sicil kaydına göre; sanığın, 03.08.1999 tarihinde işlediği kasten yaralama suçundan ... (Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesince 22.02.2000 tarih ve 2050-430 sayı ile 765 sayılı TCK'nın 456/4. maddesi uyarınca 1,52 TL ağır para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, 28.07.2000 tarihinde kesinleşen bu hükmün 23.10.2000 tarihinde infaz edildiği; 09.04.2003 tarihinde işlediği silahla kasten yaralama suçundan ise Tuzla (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesince 20.10.2004 tarih ve 204-631 sayı ile 765 sayılı TCK'nın 456/4, 457/1, 463 ve 81/2-3-son maddeleri uyarınca 233,40 TL ağır para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, 01.03.2006 tarihinde kesinleşen hükmün 21.08.2006 tarihinde infaz edildiği, her iki kaydın da silinme şartlarının oluştuğu,

Anlaşılmaktadır.

Katılan ... kollukta; yaklaşık bir yıldır ... Otomotiv isimli ... yerinde oto mekanik ustası olarak çalıştığını, 3 ay kadar önce de tanık ... 'ın söz konusu ... yerinde çalışmaya başladığını, olay günü saat 18.30 sıralarında tanık ... 'ı üzerini değişmiş şekilde ... yerinden çıkarken gördüğünü, moralinin bozuk olduğunu, işi bıraktığını düşünerek hâlini hatırını sormak amacıyla yanına gittiğini, birlikte tekrar dükkâna geldiklerini, kendisine çalışmak istemediğini söyleyerek dükkândan çıktığını, yaklaşık beş dakika sonra ... yerine tanığın babası olan sanık ... ile birlikte siyah renkli Renault Kangoo marka araçla geldiklerini, sanığın aracından indiğini, elinde siyah renkli silah bulunduğunu, sanığın hiç duraksamadan ve bir şey söylemeden ... yerinde çalışan katılan ...'in yanına gittiğini, elindeki silahın kabzası ile katılan ...'in sol kaşının üzerine vurduğunu, sanığın elinde silah olduğu için müdahale edemediklerini, sanığın sürekli "A...., karınızı s...., siz adam mısınız lan." şeklinde sinkaflı kelimeler kullandığını, o sırada dükkânda müşteri olarak bulunan katılan ...'ın sanığa müdahale etmek için yanına doğru hamle yaptığını, bir iki adım attıktan sonra sanığın silahını katılan ...'ın bacağına doğrultup bir el ateş ettiğini, bunun sonucunda katılanın bacağından vurulduğunu, ardından sanığın silahını üzerine doğrulttuğunu, bu nedenle dükkânın kolonunun arkasına saklandığını, daha sonra da bir firsatını bulup dışarı kaçtığını, yaklaşık 150 metre uzaklaştığını, bu sırada da peşinden tanık ... 'ın geldiğini, ardından sanığın ... yerinden çıkarak aracına bindiğini, oğlunu da alarak olay yerinden uzaklaştığını, kendisine silah doğrultan ve hakaret eden sanıktan şikâyetçi olduğunu ve uzlaşmak istemediğini,

Mahkemede ise hazırlık beyanına ek olarak; tanığın ... yerinde dövüldüğünü görmediğini, sanıktan davacı olduğunu, davaya katılmak istediğini,

Mahkemede ise hazırlık beyanına ek olarak; tanığın ... yerinde dövüldüğünü görmediğini, sanıktan davacı olduğunu, davaya katılmak istediğini,

Katılan ... kollukta; ... Otomotiv isimli ... yerinin işletmeciliğini yaptığını, yaklaşık bir ay önce tanık ... 'ın yanlarında işe başladığını, olay günü sanayide bulunduğu sırada ortağı olan tanık ...'nun kendisini arayarak sanığın kendisini aradığını ve ... yerine geleceğini söyleyip küfürlü konuştuğunu, sesinden alkollü olduğunu düşündüğünü söylediğini, bunun üzerine aracına binerek ... yerine gittiğini, ... yerinin önünde Renault Kangoo marka ... içerisinde tanık ... ile sanık ...'ı gördüğünü, yanlarında durduğunu, aracından inerek sanığın aracının kapısını açtığını, ne olduğunu soracağı sırada sanığın elinde bulunan silahı doğrultup "Hepinizin a.... koyacağım." şeklinde küfür etmeye başladığını, bunun üzerine silaha doğru hamle yaparak sanığın üzerine atladığını, sanığın gaza basıp aracı hareket ettirdiğini, yaklaşık 30 metre aracın kapısında sürüklendiğini, sendeleyerek araçtan düştüğünü, ayağa kalktığı sırada sanığın aracını durdurduğunu, aracın açık olan kapısından kendisine silah doğrulttuğunu, bunun üzerine ters istikamete doğru kaçtığını, sanığın ise aracı ile olay yerinden uzaklaştığını, daha sonra ... yerine girdiğinde kardeşi olan katılan ...'in kaşından yaralandığını gördüğünü, kardeşinin sanık tarafından silahın kabzası ile yaralandığını, katılan ...'ın ise bacağından vurulmuş olduğunu daha sonra öğrendiğini, 155'i aradığını, ... yerine gelerek kendisine silah doğrultan ve hakaret eden sanıktan şikâyetçi olduğunu ve uzlaşmak istemediğini,

Mahkemede ise hazırlık beyanına ek olarak; ... yerinde tanığa kötü muamelede bulunulmadığını, işe alınırken sanığın oğlunu kastederek "Her işe koyuyorum, kaçıyor, eti sizin kemiği benim..." dediğini, tanığın herhangi bir şekilde kendisine dövüldüğüne dair şikâyette bulunmadığını, işten memnun olmadığına yönelik bir görüntüsü olduğunu, sanığın oğluna küfür edilmediğini, kendisini görünce sanığın silahını eline aldığını ancak doğrultmadığını, sanıktan davacı olduğunu ve davaya katılmak istediğini,

Katılan ... kollukta; ... Otomotiv isimli ... yerinde kalfa olarak çalıştığını, yaklaşık 1-1,5 ay önce ... yerine tanık ... 'ı çırak olarak aldığını, olay günü saat 17.00 sıralarında araba tamiri yaptığı esnada tanık ... 'tan tamir takımını istediğini, tanığın bulamadığını söylemesi üzerine tamire devam ettiğini, saat 18.00 sıralarında tanığa tekrar takımı sorduğunu, yine bulamadığını söylediğini, tamir işini bırakıp yazıhaneye fatura kesmeye gittiğini, döndüğünde katılan ...'un kendisine tanık ... 'ın gittiğini söylediğini, bunun üzerine "...'i çağır konuşalım." dediğini, daha sonra yanına gelmesi üzerine tanık ... ile konuştuklarını, kendisine "Bu işi yapamıyorum, çıkacağım." dediğini, kendisinin de kabul ettiğini, yaklaşık 10-15 dakika sonra tanığın tekrar ... yerine geldiğini, yaklaşık bir dakika sonra da babası olan sanık ...'ın geldiğini, sanığın yolu kapatması üzerine o sırada yoldan geçmeye çalışan diğer bir aracı tanık ... 'ın tekmelemeye başladığını, sanığın aracını dükkânın önüne park ettikten sonra aracından inerek dükkana girdiğini, kendileri ile konuşmaya geldiğini düşünerek sanığın yanına doğru gittiğini, bu sırada sanığın elinde silah olduğunu gördüğünü, ancak sanığın kendilerini korkutmak istediğini düşündüğünü, yanına yaklaşınca sanığın kendisine küfür ederek elinde bulunan silahın kabzasıyla sol gözüne doğru vurduğunu, bunun üzerine kaşının yarılıp kanamaya başladığını, kendisinin geri çekildiğini, ardından sanığın "Benim çocuğuma kızacak adamın ben anasını s...., karısını s...., ecdadını s...., a.... koyduğumun çocukları. p.. kuruları." diyerek ateş ettiğini, o sırada aracının tamiri için ... yerinde bulunan katılan ...'ın sağ ayağından yaralandığını, ardından katılan ...'ın oradan uzaklaştığını, sanığın küfür etmeye devam ederek dükkân içerisindc biraz dolaştığını, bu esnada ... yeri çalışanı olan katılan ...'un kaçtığını, sanığı sakinleştirmeye çalışsa da başaramadığını, sanığın küfür ederek geldiği aracına binip olay yerinden ayrıldığını, ardından olay yerine ağabeyi olan katılan ...'in geldiğini, daha sonra 155 Polis İmdat hattını aradıklarını, sanıktan şikâyetçi olduğunu ve uzlaşmak istemediğini,

Mahkemede ise hazırlık beyanına ek olarak; tanık ... 'a kötü muamelede bulunmadığını, sanıktan şikâyetçi olduğunu ve davaya katılmak istediğini,

Mahkemede ise hazırlık beyanına ek olarak; tanık ... 'a kötü muamelede bulunmadığını, sanıktan şikâyetçi olduğunu ve davaya katılmak istediğini,

Katılan ... kollukta; olay günü aracını tamir ettirmek için ... Otomotiv isimli ... yerine gittiğini, bahse konu ... yerinde yanında katılanlar ... ile ... bulunduğu hâlde sobanın başında ısındıkları sırada ismini olay nedeniyle öğrenmiş olduğu tanık ... 'ın yanlarına gelerek çalıştığı takımlardan birisini kaybettiğini söylediğini, katılan ...'in ise ona "Takımı bul." dediğini, bir süre sonra tekrar takımı bulamadığını söyleyen tanığa katılan ...'in "Git bul o takımı." dediğini, ardından tanığın üzerini değiştirip ... yerinden çıkıp gittiğini, katılan ...'un çağırması üzerine tanığın tekrar ... yerine geldiğini, katılan ...'in tanığa "Gel oğlum çalış, takım kaybolduysa kayboldu, mal mısın, bir takım için ... bırakılır mı?" dediğini, tanığın ise çalışmayacağını söyleyip ... yerinden çıkıp gittiğini, yaklaşık 10 dakika sonra Renault Kangoo marka bir aracın ... yerinin içine girdiğini, tanığın babası olduğunu daha sonra öğrendiği sanık ...'ın elinde siyah renkli bir silah ile ... yerinin içine doğru yürüdüğünü, bu sırada da "Hangi a.... koyduğum benim oğlumu dövüyor." şeklinde küfür ettiğini, bunun üzerine katılan ... ile birlikte sanığın yanına doğru gitmeye başladıklarını, kendisinin katılan ...'in arka tarafında bulunduğunu, bu esnada da tanık ... 'ın ... yerindeki varillere vurmaya başladığını, sanığın birden katılan ...'in üzerine yürüdüğünü, ardından elinde bulunan silahın kabza kısmı ile katılan ...'in sol kaşına vurduğunu, sanığa "Ne yapıyorsun ağabey, dur konuşalım." dediği sırada sanığın elinde bulunan silahı sağ ayak bölgesine doğrultarak bir el ateş ettiğini, bunun üzerine sağ ayağından yaralandığını, bunun üzerine kaçarak ... yerinde eski yağların konulduğu bölüme saklandığını, katılan ...'un da ... yerinden çıkarak kaçtığını, çünkü sanığın ona doğru yöneldiğini, sanığın bu esnada da katılan ...'e "A.... koyduklarım, sizin yataktaki karınızı alırım." dediğini, ardından sanığın aracına binip uzaklaştığını, dışarı çıktığında katılan ...'i uzakta gördüğünü, katılan ... ile sanık arasında neler yaşandığını görmediğini, daha sonra yapılan muayenesinde ayağında mermi parçası olduğunu öğrendiğini, sanıktan şikâyetçi olduğunu ve uzlaşmak istemediğini,

Mahkemede ise hazırlık ifadesine ek olarak; mermi parçasının hâlen ayağında olduğunu, bahse konu ... yerinde çırak olan tanığın dövüldüğünü görmediğini, tanığın ... yerinden ayrıldığını görünce ustaya haber verdiğini, sanıktan şikâyetçi olduğunu ve davaya katılmak istediğini,

Mahkemede ise hazırlık ifadesine ek olarak; mermi parçasının hâlen ayağında olduğunu, bahse konu ... yerinde çırak olan tanığın dövüldüğünü görmediğini, tanığın ... yerinden ayrıldığını görünce ustaya haber verdiğini, sanıktan şikâyetçi olduğunu ve davaya katılmak istediğini,

Mağdur olarak beyanı alınan tanık ... kollukta; yaklaşık üç ay ... Otomotiv isimli ... yerinde çırak olarak çalıştığını, işe başladıktan bir hafta sonra ... yerinin sahibinin kardeşi olan ve aynı ... yerinde usta olarak çalışan katılan ... ile yine usta olarak çalışan katılan ... tarafından gerek ... yerinin içerisinde gerekse tuvaletinde ... ve yumruk vurulmak suretiyle dövüldüğünü, ara sırada ... yeri sahibi olan katılan ... tarafından da dövüldüğünü, katılanlar ... ve ...'un kendisine "Biz zamanında sanayide çok dayak yedik, sen de dayak yiye yiye mesleği öğreneceksin." dediklerini, ilk başlarda meslek öğrendiği düşüncesi ile dövüldüğünü ailesinden kimseye söylemediğini ancak 15 gün kadar önce katılanlar ... ve ... tarafından sürekli dövüldüğünü babası olan sanık ...'a söylediğini, sanığın "Böyle şeyler olur." diyerek bir şey yapmadığını, olay günü ... yerinde çalışırken katılan ...'in kendisinden tamir aleti olan 8'lik lokmayı istediğini, bulamayınca durumu katılana söylediğini, bunun üzerine katılan ...'in kendisine "A... düdüğü." diyerek yüzüne ... attığını, "Beynini s..." dediğini, olaydan sonra sürekli dayak yediği ve küfür edildiği için üzerini değiştirip ... yerinden çıkarken katılan ...'in kendisini görerek "Nereye gidiyorsun lan." dediğini, işi bıraktığını söylemesi üzerine katılan ...'in yakasından tutarak ... yerinin içerisine çektiğini, ... yerinden kendisini göndermedikleri için babasını cep telefonundan arayıp ağlayarak "Baba beni dövdüler, işi bıraktım, beni göndermiyorlar." dediğini, babasının da ... yerine geleceğini söylerek telefonu kapattığını, yaklaşık 5-10 dakika sonra babasının arabası ile ... yerine geldiğini, bunun üzerine katılan ...'in kendisine "Baban nerde lan." dediğini, kendisinin de o sırada ... yerine giren babasını gösterdiğini, babasının ... yerine girdiği sırada katılan ...'in babasına hitaben "Gel lan gel." dediğini, babasının da elindeki tabanca ile katılan ...'in kafasına vurduğunu, bunun üzerine katılanlar ... ve ...'ın babasının üzerine yürümeleri nedeniyle sanığın yere doğru bir el ateş ettiğini, ardından sanık ile birlikte çıktıklarını, kendisini darbedip hakaret eden katılanlar ..., ... ve ...'dan davacı ve şikâyetçi olduğunu,

Mahkemede ise hazırlık beyanından farklı olarak; tartışma sırasında sanığın katılan ...'e yumruk attığını,

Mahkemede ise hazırlık beyanından farklı olarak; tartışma sırasında sanığın katılan ...'e yumruk attığını,

Tanık ... aşamalarda benzer şekilde; ... Otomotiv isimli ... yerindc çalıştığını, 23.12.2014 tarihinde saat 18.11 sıralarında, yaklaşık bir aydır ... yerinde çalışan tanık ... 'ın babası olan sanık ...'ın kendisini telefonla aradığını, "... yerinde ...'i dövmüşler ben de şimdi geçiyorum oraya, ...'i nasıl dövüyorlar bir bakayım." dediğini, sanığa "Gitme." dediğini, bunun üzerine katılan ...'i aradığını, durumu anlatıp dükkâna geçmesini istediğini, daha sonra kendisinin de ... yerine gittiğinde katılan ...'in kaşından yaralandığını, yüzünün kan içerisindc olduğunu, katılan ...'ın da ayağından yaralı olduğunu gördüğünü, olayın nasıl gerçekleştiğini daha sonradan öğrendiğini, görgüye dayalı bilgisinin bulunmadığını,

Sanık müdafiinin talebi üzerine dinlenen tanık ... Mahkemede; ... Otomotiv isimli ... yerinde önceki yıl kış aylarında 2-3 gün kadar çalıştığını, tanık ... 'ın arkadaşı olduğunu, inceleme konusu olayı görmediğini, ancak çalıştığı süre içinde tanık ... 'ın da aynı ... yerinde çalıştığını, bu dönem içerisinde ustaların gerek kendisine gerekse tanık ... 'a müşterilerin yanında küfür ettiklerini, aşağıladıklarını, sürekli alay ettiklerini ve vurduklarını, o nedenle de işten ayrıldığını,

Beyan etmişlerdir.

Sanık ... kollukta; olay tarihinde saat 18.30 sıralarında telefonla araması üzerine oğlu olan tanık ... 'ın çalışmakta olduğu ... Otomotiv isimli ... yerinde diğer çalışanlar tarafından dövüldüğünü öğrendiğini, telefonda ağlayan oğlunu ... yerinden almaya gittiğini, ... yerinde çalışan üç kişiyi gördüğünü, konuşmak için ... yerine girdiğini, karşısındakiler ukala bir şekilde "İyi hazır sen de gel." demeleri üzerine öfkesine hâkim olamadığını, katılan ...'in kafasına silahının kabzasıyla vurduğunu, ismini bilmediği iki kişinin de üzerine gelmeleri üzerine yere ateş ettiğini, içlerinden birinin yaralandığını sonradan öğrendiğini, amacının birini vurmak olmadığını, ... yerinden uzaklaşırken katılan ...'in arabasının kapısına asıldığını, elinde silah olmasına rağmen ona ateş etmediğini, çocuğunun katılanlar tarafından dövüldüğünü öğrendiği için sinir krizi geçirdiğini, suça konu tabancanın dedesinden kaldığını, silahı kendi isteği ile kolluk görevlilerine teslim ettiğini,

Sorgusunda kolluk ifadesinden farklı olarak; oğlunun ... yerinde ustaları tarafından dövülüğünü daha önceden söylediğini ancak usta çıkar ilişkisi diye üzerinde durmadığını, olay günü oğlunun kendisini arayarak "Baba beni öldürecekler rehin aldılar." demesi üzerine ... yerine gittiğini, olay sırasında katılan ...'in yüzüne yumrukla vurduğunu,

Sorgusunda kolluk ifadesinden farklı olarak; oğlunun ... yerinde ustaları tarafından dövülüğünü daha önceden söylediğini ancak usta çıkar ilişkisi diye üzerinde durmadığını, olay günü oğlunun kendisini arayarak "Baba beni öldürecekler rehin aldılar." demesi üzerine ... yerine gittiğini, olay sırasında katılan ...'in yüzüne yumrukla vurduğunu,

Mahkemede; katılanların daha önce bir vesileyle tanıştığı arkadaşları olduğunu, çalışması için oğlunu bu kişilerin dükkânına gönderdiğini, öğrendiği kadarıyla burada oğlunun ustası tarafından bir iki kez dövüldüğünü, olay günü de oğlunun kendisini arayarak "Yetiş öldürüyorlar." demesi üzerine durumu öğrenmek için tanık ...'nu aradığını, olay yerine gittiğini, ruhsatsız silahının yanında bulunduğunu, çocuğunun kapıda ağladığını görmesi üzerine hırsla içeriye girdiğini, katılanlar ..., ..., ... ve ...'ın üzerine geldiklerini, tabancasını çekip bir el yere doğru ateş ettiğini, dışarıya çıktığını, o sırada katılan ...'in gelerek arabasını tuttuğunu, ardından uzaklaşıp gittiğini, olay sırasında karşılıklı küfürleşme olduğunu,

Savunmuştur.

V. GEREKÇE

1. Sanık hakkında CMK’nın 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilirken gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olup olmadığı;

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konularına İlişkin Görüşler

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir hukuki çözüme ulaşılması bakımından, 5271 sayılı CMK’nun 231. maddesi ile uygulanma şartlarının üzerinde durulması gerekmektedir.

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen ve Ceza Genel Kurulunun 19.02.2008 tarihli ve 346–25 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında açıkça belirtildiği üzere; sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibarıyla karma bir özelliğe sahip olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması hâlinde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak, kamu davasının 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesi sonucunu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile Devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır. Bahse konu kurumun yargılama yasasında düzenlenmiş olması da onun bu karma niteliğini değiştirmeyecektir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hukukumuzda ilk kez çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 23. maddesi ile kabul edilmiş, 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesine eklenen 5 ila 14. fıkralar ile büyükler için de uygulamaya konulmuş, aynı Kanun’un 40. maddesi ile 5395 sayılı Kanun’un 23. maddesi değiştirilmek suretiyle, denetim süresindeki farklılıklar hariç tutulmak kaydıyla, çocuk suçlular ile yetişkin suçlular hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı şartlara tâbi kılınmıştır.

Başlangıçta yetişkin sanıklar yönünden yalnızca şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak, hükmolunan bir yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezaları için kabul edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması, 5728 sayılı Kanun’un 562. maddesi ile 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklikle, Anayasa’nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlar istisna olmak üzere, hükmolunan iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarına ilişkin suçları kapsayacak şekilde düzenlenmiş, 6008 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle maddenin 6. fıkrasının sonuna "sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez." cümlesi, 6545 sayılı Kanun'un 72. maddesiyle de maddenin 8. fıkrasına "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez." cümlesi eklenmiştir.

5560, 5728, 6008 ve 6545 sayılı Kanunlar ile 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinde yapılan değişiklikler göz önüne alındığında, hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için;

1) Suça ilişkin olarak;

a- Yargılama sonucu hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,

b- Suçun Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlardan olmaması,

2) Sanığa ilişkin olarak;

a- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm edilmemiş olması,

b- Yargılamaya konu kasıtlı suçun, sanık hakkında daha önce işlediği başka bir suç nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin denetim süresi içinde işlenmemiş olması,

c- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

d- Mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önüne alınarak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması,

e- Sanığın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması,

Şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Tüm bu şartların varlığı hâlinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek ve onsekiz yaşından büyük olan sanıklar beş yıl, suça sürüklenen çocuklar ise üç yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tâbi tutulacaktır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin objektif şartlarından biri, sanığın suç tarihinden önce kasıtlı bir suçtan cezalandırılmamış olmasıdır. Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmakla birlikte adli sicilden silinme şartları oluşmuş mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kanuni engel oluşturmayacak, ancak bu durum, sanığın suç işleme hususundaki eğilimini belirleme yönünden mahkemece değerlendirmeye tabi tutulabilecektir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin objektif şartlarından biri, sanığın suç tarihinden önce kasıtlı bir suçtan cezalandırılmamış olmasıdır. Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmakla birlikte adli sicilden silinme şartları oluşmuş mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kanuni engel oluşturmayacak, ancak bu durum, sanığın suç işleme hususundaki eğilimini belirleme yönünden mahkemece değerlendirmeye tabi tutulabilecektir.

Öte yandan 5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasına, 28.06.2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 72. maddesi ile "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez." cümlesi eklenmiştir. Objektif şartlardan biri olarak getirilen bu düzenleme ile de sanık hakkında verilen mahkûmiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için yargılamaya konu kasıtlı suçun, sanık hakkında daha önce işlediği başka bir suç nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin denetim süresi içinde işlenmemiş olması gerekmektedir.

Bu aşamada denetim süresi içinde işlenen kasıtlı suçun bahse konu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra işlenmiş olmasının önemi üzerinde durmalıdır. Yargıtayın istikrar kazanan içtihatlarında da açıklandığı gibi hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu maddi ceza hukukuna ilişkin sonuçlar doğurduğundan karma yapıya sahip olan bir kurumdur. Bu anlamda sanık aleyhine sonuçlar doğuran bu düzenlemenin yürürlük tarihi olan 28.06.2014 tarihinden önce işlenen suçlar hakkında uygulanmaması gerekmektedir. Ancak ikinci kez uygulama yasağının yürürlük tarihinden önce işlenen suçlar bakımından, kasıtlı suçtan verilmiş hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar failin suç işleme hususundaki eğilimini belirlemek yönünden yargı makamlarınca değerlendirmeye tabi tutulabilecektir. Nitekim Ceza Genel Kurulunun 28.02.2017 tarihli ve 896-111 sayılı, 23.01.2018 tarihli ve 962-16 sayılı kararlarında da aynı sonuca ulaşılmıştır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi için aranan objektif şartlardan bir diğeri ise suçun işlenmesiyle mağdurun ya da kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesidir. Burada kastedilen maddi zarar olup manevi zarar bu kapsamda değerlendirilmemelidir. Maddi zararın bizzat sanık tarafından giderilmesi gerekmeyip sanık adına ancak onun bilgisi ve rızası tahtında üçüncü kişiler tarafından tazmin, aynen iade veya eski hâle getirme suretiyle karşılanması da mümkündür. Suçun işlenmesiyle herhangi bir zararın doğmadığı ya da zarar doğurmaya elverişli olmayan suçlar yönünden ise bu şart aranmayacaktır.