muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/2676, Karar No: 2018/7290, Tarih: 03.12.2018

**16. Hukuk Dairesi         2018/2676 E.  ,  2018/7290 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVALILAR : ... VE ARKADAŞLARI

DAVA TÜRÜ : KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ

KANUN YOLU : TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Aleyhine hüküm verilen davalılar ... ve müşterekleri aleyhindeki kararın, kapı numarası vs. belirtilmeden “Meletmez Köyü/Karataş/Adana” adresine Tebligat Kanunu'nun 21. maddesine göre usule aykırı olarak tebliğ edildiği anlaşılmakta ise de, daha önce adı geçenlere yapılan tebligatların (dava dilekçesi ve duruşma gününe dair) incelenmesinden, adı geçenlerin farklı adreslerde ikamet ettikleri anlaşılmaktadır. O halde, kararın ve temyiz dilekçesinin Ahmet kızı ...; Ahmet kızı ... mirasçıları Necla .., ..., ..., ..., ... mirasıları ..., ... ve ..., ... mirasçıları ..., ... ve ..., ... mirasçıları ..., ... ve ...; Ahmet kızı ... mirasçıları ..., ..., ...; Ahmet kızı ...; Ahmet kızı ...; Ahmet oğlu ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... mirasçıları Mukaddes .., ... ve Melis ...; Ahmet oğlu ... mirasçıları ..., ... ve ...; Ahmet kızı ... mirasçıları ..., Meral .. ve Merih ..; Ahmet kızı ... mirasçıları ... ve ...; Ahmet oğlu Osman mirasçıları ..., ..., ..., ..., Cevdet mirasçıları ... ve ...; Ahmet oğlu ... mirasçıları ..., ..., Ülkü .., ..., ..., ... ve Sevinç ..; Ahmet kızı ... mirasçıları ..., ..., ... mirasçıları ..., Olcay .., Hülya .. ... ve ...; ... mirasçıları Asaf ..li ve ...’nin mernis adreslerine 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde tebliğ edilerek temyiz süresinin beklenilmesi,

2- Dava konusu taşınmazın sınırında bulunan 98, 99 ve 100 parsel sayılı taşınmazların tedavüllü tapu kayıtlarının (tüm tedavülleri takip edilebilecek şekilde tapu kütük sayfalarının),

3- Karataş Kadastro Mahkemesi'nin 1997/8 Esas, 2003/12 Karar sayılı dava dosyasının getirtilerek dosya içerisine konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03.12.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/1254, Karar No: 2006/1902, Tarih: 09.03.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/1254 E.  ,  2006/1902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde ortak yere projeye aykırı olarak yapılan fırın ve bacanın kaldırılması istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı dava dilekçesinde, davalı ...’ın dükkan nitelikli 13 nolu bağımsız bölümünü fırın olarak kullanıp, apartman ışıklığına da fırın bacası inşa ettiğini, bu durumun tüm kat maliklerine rahatsızlık verdiğini ileri sürerek projeye aykırı fırının ve bacanın kaldırılmasını, muarazanın bu şekilde giderilmesini istemiş, yargılama sırasında ise davalının işlettiği fırından yayılan kendisine ve diğer kat maliklerine rahatsızlık veren sıcaklık ve gürültünün önlenmesi isteminde bulunarak dava dilekçesindeki istemlerini yinelemiş ve açıklık getirmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı kanıtlara ve özellikle dava konusu bağımsız bölümün yerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporu içeriğine göre, davalının anataşınmazın onaylı mimari projesine aykırı bir eyleminin bulunmadığı dava konusu edilen yerlerin projesine uygun olduğu anlaşılmakla fırın ve bacasının kal’i istemine ilişkin olarak mahkemece davanın reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur.

Ancak;

Yukarıda açıklandığı üzere davacı dava dilekçesinde ve yargılama sırasında davalının fırın olarak kullandığı bağımsız bölümünden çevreye yayılan ses ve ısının kendisini ve diğer kat maliklerini rahatsız ettiğini ileri sürerek bu konudaki muarazanın giderilmesini de istemiş olup; yerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda davalının işlettiği fırında yaktığı odunların verdiği ısının davacı dairesinde (özellikle yaz aylarında) rahatsızlığa neden olduğu vurgulanarak fırın tavanına yanmayan asbestli veya amyantlı -altına cam elyafı- levha kaplanması, böylece ısı yalıtımının sağlanması yoluyla sorunun giderileceği saptanmıştır. Bu durum karşısında mahkemece bilirkişi raporuda gözönünde tutularak davalının işlettiği fırının üst kattaki davacı bağımsız bölümüne ve dolayısıyla bu bölüm içinde oturanlara verdiği rahatsızlığın önlenmesi için raporda belirtilen şekilde gerekli yalıtımın yapılmasına hükmedilmesi gerekirken, mahkemece davanın tümden reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.03.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1014, Karar No: 2019/3486, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/1014 E.  ,  2019/3486 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24299, Karar No: 2015/231, Tarih: 13.01.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/24299 E.  ,  2015/231 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mala zarar verme ve trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokmak suçundan sanık ...'un mahkumiyetine dair ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 15/05/2012 gün ve 2012/52 E. 2012/171 K. sayılı karar aleyhine vaki sanık müdafisinin temyiz istemi üzerine onama talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/190073 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmiş, dairemizin 11/11/2014 gün ve 2013/28194 Esas, 2014/18577 Karar sayılı kararıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına ve Basın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesi üzerine anılan kanunun 99. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan yapılan itiraz üzerine dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın itiraz dilekçesinde ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden KABULÜNE,

Dairemizin 11/11/2014 tarih ve 2013/28194 Esas, 2014/18577 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma,suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Olay tarihinde sanık ...un yanında ... olduğu halde 400 promil alkollü vaziyette ... plakalı araçla ilçe içinde seyir halinde iken gece 23:30 sularında adliye lojmanlarının önüne farları kapalı bir şekilde yavaşça geldiği, adliye lojmanları etrafında bir çok arabanın park halinde bulunmasına rağmen lojmanın biraz ilerisinde olan şikayetçi ...'in aracını seçerek ön kapıdan vurduğu, daha sonra aracını geri vitese takıp tekrar bu sefer arka kapıdan vurduğu daha sonra aracının çekmeyerek, sürttürerek yola doğru manevra yaptığı, sanığın 400 promil alkollü olduğu halde araç sevk ve idare

edemeyecek durumda şikayetçinin aracına çarptıktan sonra farların kırık halde lambaları yanmazken kendisini takip eden polis araçlarından kaçarak trafik güvenliğini kasten tehlikeye attığı sanık savunmaları, şikayetçi beyanları, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi raporu, tutanaklar ve tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, sanığın mala zarar verme ve trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokma suçlarından mahkemenin sübutu kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

edemeyecek durumda şikayetçinin aracına çarptıktan sonra farların kırık halde lambaları yanmazken kendisini takip eden polis araçlarından kaçarak trafik güvenliğini kasten tehlikeye attığı sanık savunmaları, şikayetçi beyanları, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi raporu, tutanaklar ve tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, sanığın mala zarar verme ve trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokma suçlarından mahkemenin sübutu kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

1-Sanık hakkında trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokma suçundan kurulan hüküm yönünden yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Adli sicil kaydına göre hakkında daha önceden hapis cezası bulunmayan sanık hakkında verilen 1 ay hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nın 50/3.maddesi hükmü uyarınca aynı maddenin birinci fıkrasında belirtilen seçenek yaptırımlara çevrilmesinde zorunluluk bulunması hususunun göz ardı edilmesi,

2-Sanık hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hüküm yönünden yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

28/06/2014 tarih ve 29044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 65. maddesiyle 5237 sayılı TCK'nın 152. maddenin birince fıkrasında yer alan "altı " ibaresi " dört" ve ikinci fıkrasında yer alan " iki " ibaresi " bir" şeklinde değiştirilmiş olması karşısında ve mahkumiyet kararındaki teşdit ve artırım oranı da dikkate alınarak, söz konusu yasa değişikliğine göre sanığın hukuki durumunun yeniden  değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1199, Karar No: 2014/1018, Tarih: 10.12.2014

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1199 E.  ,  2014/1018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bandırma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/09/2012

NUMARASI : 2012/290-2012/340

Taraflar arasındaki “rücuan tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bandırma 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 21.12.2010 gün ve 2010/140 esas, 2010/391 karar sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 27.03.2012 gün ve 2011/4944 esas, 2012/3733 karar sayılı ilamı ile;

(...Davacı vekili, mülkiyeti davalıya ait araçta yolcu olan ve dava dışı sürücünün alkollü olarak yaptığı tek taraflı kazada ölen Kazım Meşe'nin mirasçısına davacının, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olarak 31.959 TL. destek tazminatı ödediğini, sürücünün alkollü olması nedeni ile davacının rücu hakkı bulunduğunu açıklayıp, 31.959 TL.'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kabulü ile, 31.959 TL alacağın 18.05.2006 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan rücuan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. 2918 sayılı KTK.nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı” başlıklı 97. Maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra konu ile ilgili olan “b-2” bendinde “alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. Maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (Bkz. YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları).

Mahkemece verilen ilk hüküm, kazanın, salt (münhasıran) sürücünün alkollü olmasının etkisi altında meydana gelip gelmediği konusuna ilişkin olarak alınan raporların hüküm kurmaya yetersiz olduğu gerekçesiyle Dairemizin 25.1.2010 tarihli ilamı ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak 2 nöroloji ve 1 makine mühendisi olan bilirkişi heyetinden alınan raporda kazanın münhasıran sürücünün alkollü olmasının etkisi ile meydana gelmediği, kazanın oluşumunda yoldaki asfalt çalışması ile çukurların da etkisinin olduğunun bildirilmiş olmasına göre davanın reddi yerine aksi düşünce ile yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi isabetli değildir.)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan rücuan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir. Direnme kararını, davalı vekili temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dosya kapsamına göre, trafik kazasının salt (münhasıran) alkolün etkisiyle meydana geldiğinin kabulü ile davanın reddinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, öncelikle konuya ilişkin yasal mevzuatın incelenmesinde yarar bulunmaktadır:

Bilindiği üzere, haksız eylem sonucu zarar gören kişilerin korunmalarını sağlamak için mevzuatımızda çeşitli alanlarda yaptırılması zorunlu sigorta türlerine yer verilmiştir.

Özel sigorta hukuku alanında sigorta sözleşmesi yapma zorunluluğunun amacı, bazı meslek ve faaliyetler sonucu ortaya çıkabilecek mal veya can zararlarının ödenmesini sağlayarak, toplumda bu çeşit risklere maruz kalan kişileri korumaktır (Yaşar Karayalçın, Özel Sigorta Hukuku Açısından Ölüm ve Cismani Zarar Riskleri, Ankara 1993, s. 127).

Bu amaçla mevzuatımızda kabul edilen zorunlu sigorta türleri: Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası, Zorunlu Karayolu Yolcu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Tüpgaz Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’dır.

Bu kapsamda motorlu taşıt işletenin sorumluluğu bir tehlike sorumluluğu olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)’nun 85. maddesinde düzenlenmiştir.

KTK’nun 85. maddesinin 17.10.1996 tarih ve 4199 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğinde işletenin sorumluluğu ağırlaştırılırken, aynı Kanunu’nun 91. maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası yaptırma zorunluluğu da getirilmiştir.

ZMSS ile ilgili hükümler KTK’nun 91 ila 111. maddelerinde ve aynı Kanunun 93. maddesi hükmü uyarınca çıkarılan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

KTK’nun 91. maddesine göre: “İşletenlerin, bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”

ZMSS ile ilgili hükümler KTK’nun 91 ila 111. maddelerinde ve aynı Kanunun 93. maddesi hükmü uyarınca çıkarılan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

KTK’nun 91. maddesine göre: “İşletenlerin, bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”

Aynı Kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre de, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüs unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

Buna göre, motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüne Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) adı verilmektedir (Işıl Ulaş, Uygulamalı Sigorta Hukuku Mal ve Sorumluluk Sigortaları, Ekim 2002, 3. Baskı, s. 624).

Bu sigortanın amacı, trafik kazaları nedeniyle üçüncü kişilerin uğrayacakları zararların kolayca temin edilmesi ile zarardan sorumlu olan işletenin kaza riskine karşı ekonomik bakımdan korunmasıdır (Hasan Tahsin Gökcan/Seydi Kaymaz, KTK’na Göre Hukuki Sorumluluk, Tazminat-Sigorta Rücu Davaları ve Trafik Suç ve Kabahatleri, 2009, 6. Baskı, s. 391).

Trafik sigortası olarak da adlandırılan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, KTK’nun 91. maddesinde belirtildiği üzere işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları karşılamak amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası türüdür; Kanunun 91/1. ve 85/1. maddeleri uyarınca, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yapan sigortacı işletenin sorumluluğunu üstlenmektedir.

Kanunun 85. maddesinin son fıkrasına göre, işleten, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğundan, sigortacının sorumluluğunun zararın niteliği yönünden de işleten gibi değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dava konusunu oluşturan trafik sigortasında sigortacının rücu hakkı KTK’nun 95. maddesinin 2. fıkrasında genel olarak düzenlemeye tabi tutulmuş bulunmaktadır.

Bu düzenlemeye göre, anılan maddenin ilk fıkrasında belirtilen ve sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller, sigortacı tarafından üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.