muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/1646, Karar No: 2025/2351, Tarih: 14.04.2025

**11. Hukuk Dairesi         2025/1646 E.  ,  2025/2351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1790 Esas, 2025/106 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2015/143 E., 2023/677 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin eksik yatırıldığı belirlenmiştir.

Adli yardım talebi temyiz yoluna başvuru sırasında istendiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 336. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davalı vekilinin adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir.

Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebini içeren dilekçe ile ekindeki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; adli yardım talebinde bulunan taraf şirket olup adli yardımdan yararlanabilecek tüzel kişilerden olmadığından adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla;

1.Hükmü veren Mahkeme tarafından 6100 sayılı Kanun’un 337. maddesi uyarınca;

a)Adli yardım talebinin reddine dair kararın, talebi reddedilen tarafa “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğinden itibaren bir hafta içinde mahkemeye dilekçe vermek suretiyle karara itiraz edebileceği” şerhini içeren davetiye ile tebliğ edilmesi,

b)Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi hâlinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay (12). Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi,

2.Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344. maddesi uyarınca;

a)Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b)Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3.Verilen kesin süre içinde;

a)Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

a)Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b)Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3.Verilen kesin süre içinde;

a)Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

b)Temyiz harçlarının tamamlanmaması sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Adli yardım talebinin REDDİNE,

2. Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19326, Karar No: 2014/370, Tarih: 15.01.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/19326 E.  ,  2014/370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 22. maddesi uyarınca bakım ve sağlık kurumuna konulma yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.

Kısıtlı adayının nüfus kayıt sistemine göre yerleşim yeri olan “...” adresinin bakım ve rehabilitasyon merkezinin adresi olduğu anlaşılmış olup, dosya kapsamından ve yapılan kolluk araştırmasına göre kısıtlı adayının bakımevine konulmadan önce ”...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.'nın 22. ve 23. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 15.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23480, Karar No: 2017/12605, Tarih: 25.10.2017

**17. Ceza Dairesi         2015/23480 E.  ,  2017/12605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Kolluk tarafından düzenlenen 16.11.2012 tarihli güvenlik kamerası görüntüleri izleme tutanağında, 1. numarası ile işaretlenen parağrafta 14.11.2012 günü saat 20.43.18’de plakası, markası, rengi tespit edilemeyen arkası mavi tente ile kapalı bir kamyonetin üstü açık deponun arkasına parkettiği 20.44.03’te araçtan eşgali ve cinsiyeti belli olmayan bir şahsın inerek deponun içindeki malzemelerin üstünde gezindiği ve aracın 20.50.35’te olay mahallinden ayrıldığının tespit edildiği, bu hırsızlık olayının tek görgü tanığı olan ...’ında soruşturma aşamasında, 20.40 da meydana gelen hırsızlık olayının şüphelisinin ... olduğu teşhis etmesi karşısında, sanık ... (...)’in 14.11.2012 günü saat 20.40 sularında meydana gelen hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar verme suçlarına iştirak ettiğine ilişkin somut ve kesin bir delil bulunmadığından sanık hakkında, 14.11.2012 tarihinde saat 20.40’da meydana gelen suçlarla ilgili açılan kamu davasında her üç suç açısından da beraatine karar verilip 15.11.2012 günü saat 05.00‘deki hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken, mala zarar verme suçundan mahkumiyetine, hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ilhal suçlarından TCK’nın 43. maddesi uygulanmak suretiyle cezalandırılmasına karar verilmesi,

2-T.C. Anayasa Mahkemesi'nin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olması nedeniyle iptal kararı doğrultusunda TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... (...)’in temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 25.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/818, Karar No: 2014/5358, Tarih: 19.03.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/818 E.  ,  2014/5358 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/06/2012

NUMARASI : 2011/951 (2011/960 ) -2012/215

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit-bono iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava konusu kalmayan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; müvekkilinin davalılardan S.. Ü.. ile ticaret yapmak için vardığı anlaşma kapsamında 50.000,00 TL ve 290.000,00 TL tutarlı davalılardan S.. Ü..'in lehdar olarak yer aldığı iki adet bonoyu teminat amacıyla bu davalıya teslim etmiş ise de, bonolar bedelsiz kalmasına rağmen iade edilmeyerek diğer davalılar A.. T..ve A.. K..'a ciro olunması üzerine anılan davalılarca ayrı ayrı başlatılan takiplerle müvekkili aleyhine takibe konu edildiğini belirterek, bonolar sebebiyle müvekkilinin davalılara borçlu bulunmadığının tesbitine, bonoların iptaline ve davalılardan %40 oranında tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılama sürerken davacı vekili, bu kez aynı amaçla davalı S.. Ü..'e verilen 50.000,00 TL tutarlı bononun hamili diğer davalı S.. E.. tutarından müvekkili aleyhine takibe girişildiğini bildirerek bu bonodan dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tesbitiyle %40 oranında tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, yerel mahkemece birleştirme kararı verilmiştir.

Davalılardan A.. T.., S.. E.. ve A.. K.. vekili davanın reddini savunmuş ve %40 oranındaki tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.

Diğer davalı S.. Ü.. vekili de davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacı ve davalı takip alacaklıları arasında 16.11.2011 tarihinde akdolunan protokol kapsamına göre takibe konu icra dosyalarıyla ilgili olarak davacı yanın borcunu ödemeyi taahhüt etmesi sonrasında tarihsiz şekilde düzenlenen protokol ile davacı yanca gerçekleştirilen ödemeler üzerine bir kısım davalılar vekilinin icra takip dosyalarındaki borçtan ötürü davacıyı ibra ettiğinin anlaşıldığı ve bu ibraların icra dosyaları kapsamında tespit edildiği, böylece asıl dava ile birleşen davanın konusuz kaldığı, davalıların tazminat istemlerinin koşullarıyla oluşmadığı gerekçesiyle ayrı ayrı asıl dava ve birleşen davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalılar vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılardan A.. T.., S.. E.. ve A.. K.. vekilinin tüm diğer davalı S.. Ü.. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılardan A.. T.., S.. E.. ve A.. K.. vekilinin tüm diğer davalı S.. Ü.. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Asıl dava ve birleşen davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına hükmolunduğuna göre davalılardan S.. Ü.. yararına asıl ve birleşen davada ayrı ayrı olmak üzere hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesi uyarınca hesaplanacak nisbi vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin tüm davalı S.. Ü.. vekilinin öteki temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün S.. Ü.. yararına BOZULMASINA, peşin harçların istek halinde iadesine, 19.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2780, Karar No: 2013/7770, Tarih: 16.05.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/2780 E.  ,  2013/7770 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ve Özel Dairelerin uyum gösteren kararlarında belirtildiği üzere, fiilin suç oluşturmaması nedeniyle derhal beraat kararı verilmesi dışında delillerin takdir ve tayininin gerektiği durumlarda sanığın sorgusu yapılıp savunması saptanmadan beraat kararı verilemeyeceği gözetilmeden, savunması alınmayan sanık hakkında mahcuz malların teslim amacı dışında tasarruf edilip edilmediği, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılması nedeniyle bozulmasına veya kaybolmasına sebep olup olmadığı araştırılmadan beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 16.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6494, Karar No: 2022/3725, Tarih: 03.03.2022

**8. Ceza Dairesi         2019/6494 E.  ,  2022/3725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyada mevcut 7.1.2015 tarihli raporda psikiyatri uzmanı bulunmadığı ve sadece adli tıp uzmanlarınca düzenlendiği anlaşılmakla 5237 sayılı TCK.nın akıl hastalığını düzenleyen 32. maddesinde öngörülen kriterlere göre "işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalıp azalmadığı, önemli derecede azalmamış ise TCK.nın 32/2. fıkrası kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği" hususunda Adli Tıp Kurumu 4. ihtisas kurulu veya bir üniversite araştırma hastanesinin psikiyatri ana bilim dalı başkanlığı ya da bir ruh ve sinir hastalıkları hastanesinden heyet raporu aldırılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nın 321 ve 326/son maddeleri gereğince BOZULMASINA, 03.03.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/48085, Karar No: 2015/12546, Tarih: 16.04.2015

**13. Hukuk Dairesi         2014/48085 E.  ,  2015/12546 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin uyarlanması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankadan 15.8.2008 tarihli kredi sözleşmesi uyarınca 15.250.000 Japon Yeni dövize endeksli konut kredisi kullandığını, aylık taksit miktarı 2.628,48TL iken öngörülemeyen bir şekilde kur artışı olup aylık taksit miktarının 5.932TL'ye çıktığını, zaman içinde artışlar nedeni ile sözleşmeye katlanılmasının artık mümkün olmadığını ileri sürerek, sözleşmeye müdahale edilerek sözleşmenin yeni koşullara göre uyarlanmasını, fazla ödediği bedellerin tespiti ile iadesini, sözleşme nedeniyle alınan kredi masrafları, hesap işletim ücretleri ve sigorta bedellerinin faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, uyarlama koşullarının oluştuğu, tahsil edilen masrafların haksız şart niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının davalı bankaya dava tarihinden itibaren 151.629,87 TL borçlu olduğunun tespitine, ödemelerin 4.594,84 TL olarak (33 ay) ödenmesine, buna göre fazladan yapılan ödemelerin olması halinde davacıya iadesine, 1.850 TL dosya istihbarat ve ekspertiz masrafının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davacı, davalının temyizine cevap dilekçesi ile hükmü temyiz etmiş olup, davalının temyiz dilekçesi davacıya 14.11.2014 tarihinde tebliğ edilmiş, katılma yoluyla temyiz dilekçesi ise 1.12.2014 tarihinde verilmiştir. HUMK.nun 433/2 maddesi uyarınca 10 günlük süre geçtikten sonra verilen davacının temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

1-Davacı, davalının temyizine cevap dilekçesi ile hükmü temyiz etmiş olup, davalının temyiz dilekçesi davacıya 14.11.2014 tarihinde tebliğ edilmiş, katılma yoluyla temyiz dilekçesi ise 1.12.2014 tarihinde verilmiştir. HUMK.nun 433/2 maddesi uyarınca 10 günlük süre geçtikten sonra verilen davacının temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı, davalı ile imzaladığı dövize endeksli konut kredisi sözleşmesinin dövizde meydana gelen kur artışı üzerine artık sözleşmeye katlanılmasının mümkün olmaması nedeniyle yeni koşullara uyarlanmasını talep etmiş, mahkemece bu talebin kabulüne karar verilmiştir. Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık ( Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda ) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Eş söyleyişle, sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Ancak bu ilke özel hukukun diğer ilkeleriyle sınırlandırılmıştır. Sözleşme yapıldığında karşılıklı edimler arasında mevcut olan denge sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde tarafların biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabilir. İşte bu durumda sözleşmeye bağlılık ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmak adalet, hakkaniyet ve objektif hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir durum yaratır hale gelir. Hukukta bu zıtlık ( Clausula Rebüs Sic Stantibus -beklenmeyen hal şartı- sözleşmenin değişen şartlara uydurulması) ilkesi ile giderilmeye çalışılmaktadır. İşte bu bağlamda hakim, somut olayın verilerine göre alacaklı yararına borçlunun edimini yükseltmeye veya borçlu yaranına onun tamamen veya kısmen edim yükümlülüğünden kurtulmasına karar verebilir ve müdahale ederek sözleşmeyi değişen koşullara uyarlar. Bununla birlikte her talep vukuunda sözleşmeyi değişen hal ve şartlara uydurmak mümkün değildir. Aksi halde özel hukuk sistemimizde geçerli olan "irade özgürlüğü" "sözleşme serbestisi" ve "sözleşmeye bağlılık" ilkelerinden sapma tehlikesi ortaya çıkar. Sözleşmeye müdahale müessesesi istisnai, tali ( ikinci derecede ) yardımcı nitelikte olup, ancak uyarlama kurumunun şartlarının mevcudiyeti halinde anılan kurumun uygulanması gündeme gelebilecektir.

6098 sayılı T.B.K.nun yürürlüğe girmesinden evvel, mevzuatımızda uyarlama kurumuna ilişkin bir düzenleme olmamakla birlikte, taraflar arasındaki sözleşme koşullarının daha sonra önemli ölçüde değişmesi halinde değişen bu koşullar karşısında (Clausula Rebüs Sic Stantibus -beklenmeyen hal şartı- sözleşmenin değişen şartlara uydurulması ) ilkesi bağlamında ve M.K. 2. maddesinden de yararlanılmak suretiyle sözleşmenin yeniden düzenlenmesinin mümkün bulunduğu ve karşılıklı sözleşmelerde edimler arasındaki dengenin bozularak "işlem temelinin çökmesi" halinde M.K.nun 1, 2 ve 4'üncü maddelerinden yararlanılması gerektiğine dair öğreti ve uygulamada yerleşik bir kabul mevcut iken 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren T.B.K.’nun 138. maddesi ile bu husus yasal bir düzenlemeye de kavuşturulmuştur. Aşırı ifa güçlüğü başlıklı bu yeni düzenleme, öğreti ve uygulamada sözleşmeye bağlılık (ahde vefa) ilkesinin istisnalarından biri olarak kabul edilen, “işlem temelinin çökmesi”ne ilişkindir. Ancak az yukarıda ifade edildiği üzere "sözleşmeye bağlılık" ilkesi esas olup, sözleşmeye müdahale müessesesi istisnai nitelikte bir kurum olmakla yasa koyucu tarafından da bu kurumun uygulanması ancak anılan madde de belirtilen dört koşulun birlikte gerçekleşmesine bağlanmıştır. Bunlar; sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü durum ortaya çıkması, bu durumun borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkması, yine bu durumun sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirmesi ve borçlunun borcunu henüz ifa etmemiş olması veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olması halidir. Bu dört koşulun birlikte gerçekleşmesi halinde ise borçlunun, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme hakkı bulunmaktadır.

Dava konusu olayda davacının başlangıçta seçme özgürlüğü varken TL yerine döviz bazında kredi kullandığı, bir başka deyişle serbest iradesiyle kredi türünü belirlediği, ülkemizde zaman zaman ekonomik krizlerin vuku bulduğu ve bu bağlamda dövizle borçlanmanın risk taşıdığı da toplumun büyük bir çoğunluğu tarafından bilinen bir olgu olduğu, davacının, bu riski önceden öngörebilecek durumda olmasına rağmen dövizle kredi kullanma yolunu tercih etmiş bulunduğu, buna göre işlem temelinin çökmesinden bahsetmenin olanaklı olmadığı, bununla birlikte, eldeki davanın, kredi sözleşmesinin üzerinden birkaç yıl geçtikten sonra açılmış olması da nazara alındığında, sözleşmenin davacı tarafından benimsendiğinin kabulü gerektiği bu nedenle yukarıda belirtilen tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu olayda uyarlama koşullarının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, mahkemece davacının sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davacının uyarlama talebinin kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz dilekçesinin REDDİNE, ikinci bent gereğince kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 16/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.