muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/15136, Karar No: 2008/4506, Tarih: 01.04.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2007/15136 E.  ,  2008/4506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı şirket işletmekte olduğu ... dersanesinde sigortalı öğretmen olarak ... akdi ile çalışan bir kısım davalılar ..., ... ve ... Kazık’ın dersanede kayıtlı öğrenci listesini ele geçirerek diğer davalılar ile birlikte açtıkları Artı 1 isimli dersaneye haklarında asılsız iddialar çıkararak öğrencilerini çekmeye çalıştıklarını bu nedenle zarara uğradıklarını iddia ederek 20.000 YTL manevi tazminatın davalılardan alınmasını istemiştir.

Davalılar cevap ve karşı davalarında davanın reddine karar verilmesini, davalıların eylemleri nedeniyle zarar gördüklerini iddia ederek 20.000 YTL manevi tazminata hükmedilmesini istemişlerdir.

Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm bir kısım davalı- karşı davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davalılardan ..., ... ve ... ile davacı şirket arasındaki ilişki hizmet sözleşmesine dayanmaktadır. Bu gibi hizmet sözleşmelerinden ... uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya 1475 ve 5521 sayılı Kanunların 1.maddeleri hükmü gereğince ... mahkemeleri görevlidir. Davacı ile diğer davalılar arasında hizmet sözleşmesi bulunmaması mahkemenin görevine etkili değildir. Bu nedenle birlikte davalı gösterilenler hakkında da davanın özel mahkeme niteliğindeki ... mahkemesinde görülmesi gerekir. Mahkemece bu yönler gözönünde tutularak ayrı bir ... mahkemesi varsa dava dilekçesinin görev yönünden reddine, yok ise ara kararı verilerek davaya ... mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekir.

O halde Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla verilmiş bulunan karar bozulmalıdır. Bozma nedenine göre davalı tarafın öne sürdüğü temyiz nedenlerinin incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 1.4.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3793, Karar No: 2022/220, Tarih: 13.01.2022

**1. Hukuk Dairesi         2020/3793 E.  ,  2022/220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil istemli dava sonunda Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 14/02/2019 tarihli ve 2018/436 Esas ve 2019/42 Karar sayılı karar yasal süre içerisinde davalılar tarafından duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla; duruşma günü olarak saptanan 13.01.2022 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Avukat ...... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacılar vekili gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; mirasbırakan babasının 48 ve 307 parsel sayılı taşınmazlarını emanetçi kullanmak suretiyle mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak oğlu ...'dan olma erkek torunları olan davalılara aktardığını, mirasbırakanın başka taşınmazlarıyla ilgili temlikleri hakkında açtığı davaların kabulle sonuçlanıp kararların kesinleştiğini ileri sürerek, miras payı oranında tapu iptali-tescile karar verilmesini istemiş, aşamada ölümü üzerine davayı mirasçıları takip etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Yukarıda belirtilen karara karşı süresi içinde davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Bozma Kararı

Dairenin 08/05/2018 tarihli, 2018/140 Esas ve 2018/9996 Karar sayılı ilamı ile“... mirasbırakan tarafından "hibe" yoluyla temlike konu edilen (177 nolu parselin ifrazıyla oluşan) 307 nolu parsel bakımından 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İBK'nın uygulama yeri olmadığı, davada tenkis isteğinde de bulunulmadığı gözetilerek, 307 nolu parsel hakkındaki davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davacının bu parsele yönelik temyiz itirazı yerinde değildir, reddine. Ne var ki, 48 nolu parsel bakımından da davanın reddedilmesinin isabetli olduğunu söyleyebilmek mümkün değildir. Nitekim, tüm dosya içeriği ve toplanan deliller yukarıda değinilen ilke ve olgularla birlikte değerlendirildiğinde, mirasbırakanın 48 nolu parseli mirastan mal kaçırmak amacıyla temlik ettiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Hal böyle olunca, 48 nolu parsel hakkındaki davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile reddedilmesi isabetsizdir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

3. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Yargıtay — Esas No: 2015/11815, Karar No: 2016/21737, Tarih: 22.11.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/11815 E.  ,  2016/21737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı ...... Pancar Ekiciler Koop. avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, araka cinsi fasülye ekip yetiştirmek amacıyla davalı ... Kooperatifinden tohum aldığını, tohumun üretimini diğer davalının yaptığını, hasat zamanı yaklaşınca çıkan ürünün araka olmadığını hiçbir üretim değeri olmayan bir bitki olduğunu, uğradığı zararın tespitinin ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/64 değişik iş sayılı dosyası ve ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/14 değişik iş dosyası ile yapıldığını, toplam zararının 18.312,67 TL olarak tespit edildiğini ancak bu rakamı kabul etmediğini, ürün kaybının %90 oranında olduğunu, bilirkişinin dönüm başı devri düşük hesapladığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 18.312,67 TL tazminatın tahsilini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemenin davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair 24.07.2012 tarih ve 2012/431 Esas, 2013/283 Karar Sayılı kararının Dairemizce davacı yararına bozulması üzerine, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davacı ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Davalının temyiz itirazları yönünden:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Davalının temyiz itirazları yönünden:

2-Davacı, davalı ... Tohumculuk Sanayi ve Tic.A.Ş tarafından üretilen araka tohumunu diğer davalı ... Kooperatifinden satın aldığını, aldığı tohumları değişik tarlalara ektiğini, tohumların ayıplı çıkması nedeniyle zarara uğradığını, zararının miktarının belirlenmesi için.... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/64 değişik iş sayılı dosyası ve ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/14 değişik iş dosyası ile tespit yaptırdığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile tespit edilen zararı olan 18.312,67 TL'nin tahsili istemi ile eldeki davayı açmıştır. Davalılar, davanın reddini dilemiş, Mahkemenin davanın kısmen kabulüne dair 24.07.2012 tarih ve 2012/431 Esas, 2013/283 Karar sayılı kararının temyizi üzerine Dairemizin 16.07.2013 tarih ve 2014/11771 Esas, 2014/17872 Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/14 değişik iş sayılı dosyasına itibar edilmesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş isede davacının taleplerinden olan Sakarya 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/64 değişik iş dosyasına konu taşınmazlardaki zararının tahsili istemi hakkında olumlu veya olumsuz herhangi bir hüküm kurulmamıştır. Hal böyle olunca, mahkemece, davacının bu talebi hakkında olumlu yada olumsuz bir hüküm kurulması gerekirken, bir karar verilmemesi HMK.nun 359/2 maddesine aykırı olup, bozmayı gerektirir." yönünde davacı yararına hükmün bozulmasına üzerine, mahkemece bozma ilamına uyularak; " ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/14 D.İş sayılı dosyasına itibar edilerek hüküm altına alınan 13.526,24 TL tazminata dair mahkememizin vermiş olduğu 16/07/2013 tarih, 2012/431 E - 2013/283 K sayılı ilamı kesinleşmiş olduğundan aynı konuda karar verilmesine yer olmadığına, Mahkememizin 2012/64 D.iş sayılı dosyasına konu yapılan taşınmazlardaki zararın tahsiline ilişkin istemin kabulüne, 4.786,43 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde hüküm kurulmuştur.

Ancak her ne kadar mahkemece, davacının Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/64 D.İş sayılı dosyası ile yaptırmış olduğu tespit raporu çerçevesinde davanın kabulüne karar verilmişse de davalı kooperatif bu tespit raporuna itiraz etmiş, bu itirazını yargılama sürecinde de yenilemiştir. Bu durumda itiraz edilen bu tespit raporuna dayanılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca, davalının itirazları da göz önüne alınmak suretiyle, konusunda uzman bilirkişiden açıklamalı, gerekçeli, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli şekilde rapor alınarak, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Hal böyle olunca, davalının itirazları da göz önüne alınmak suretiyle, konusunda uzman bilirkişiden açıklamalı, gerekçeli, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli şekilde rapor alınarak, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 1,50 TL kalan harcın davacıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde davalı SS. Adapazarı Pancar Ekiciler Kooperatifine iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20618, Karar No: 2015/12135, Tarih: 29.06.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/20618 E.  ,  2015/12135 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : Beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

01/08/2007 olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığında 20/11/2008 olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım yanlışı olarak kabul edilmiştir.

Katılanın, 31/07/2007 tarihinde, genel cerrahi uzmanı doktoru olan sanık tarafından guatr teşhisi ile Erdemli Devlet Hastanesine yatışının yapıldığı, katılanın gerekli tahlil ve tetkikleri ile kulak burun boğaz ve anestezi uzmanlarınca konsültasyonları yapılarak sonuçların normal çıkması üzerine 01/08/2007 tarihinde sanık tarafından ameliyat edildiği, ameliyat sonrasında 01/08/2007 tarihinde katılanın kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılan muayenesinde kord vokallerinin hareketli olarak bulunduğu ve postop komplikasyon gelişmeyen katılanın 02/08/2007 tarihinde şifa ile taburcu edildiği, ancak katılanın konuşamaması üzerine farklı sağlık birimlerinde yapılan muayenelerinde sağ laryngeal sinir harabiyetinin oluştuğunun tespit edildiği, hükme esas alınan ve oluşa uygun bulunan Yüksek Sağlık Şurası tarafından düzenlenen 08-09/04/2010 tarihli rapor ve Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 04.02.2013 tarihli raporlarda kişiye uygulanan bilateral total tiroidektomi operasyonu sırasında oluşan laryngeal sinir hasarının, yapılan ameliyatın komplikasyonlarından olduğu cihetle sanığa kusur izafe edilmediği anlaşılmakla, katılan vekilinin kusura ve eksik incelemeye ilişkin temyiz itirazlarının reddine ancak;

Hükmün gerekçe kısmında, sanığın kusurunun bulunmadığı kabul edilmesine rağmen, hüküm fıkrasında sanığın atılı suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeter derecede her türlü şüpheden uzak kesin somut ve ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesi ile CMK'nın 223/2-e maddesine dayanılması suretiyle aynı Kanunun 232/6. maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden, hükmün 1. bendindeki “ yapılan yargılama da sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeter derecede her türlü şüpheden uzak kesin somut ve ve inandırıcı delil elde edilemediğinden sanığın CMK'nın 223/2-e bendi gereğince üzerine atılı suçtan BERAATİNE, ” ibaresi çıkartılarak yerine “sanığın kusuru bulunmadığından üzerine atılı taksirle yaralama suçundan CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince BERAATİNE,” yazılması suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 29/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17022, Karar No: 2015/5906, Tarih: 14.04.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/17022 E.  ,  2015/5906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı .... vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 14.04.2015 Salı günü davalı ... vekili Av...geldi. Davacılar ve diğer davalı taraftan gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı ... vekili dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, ....'ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı müvekkilleri desteği Kenan idaresindeki araçla, ...'ye sigortalı aracın karıştığı kazada vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma nedeni ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 1.000,00.-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep etmiş, talebini ıslah dilekçesi ile arttırmıştır.

Davalı .... vekili, müvekkile sigortalı araç sürücüsünün kusuruyla meydana gelen kaza sonucu davacıların tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, poliçe limiti ile sınırlı olarak, gerçek zarardan, kusuru oranında sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı ...'ye trafik sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın reddine, davalı .... yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddiyle destekten yoksun kalma nedeni ile eş için

138.487,14.-TL, ..için 12.817,93.-TL,.. için ayrı ayrı 21.818,30.-TL olmak üzere toplam 194.941,67.-TL maddi tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı .... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

138.487,14.-TL, ..için 12.817,93.-TL,.. için ayrı ayrı 21.818,30.-TL olmak üzere toplam 194.941,67.-TL maddi tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı .... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına, dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine, 2918 sayılı...Kanunu ve .. Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar sayılı ilamları uyarınca) göre davalı .... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmünz ONANMASINA, duruşmada vekille temsil olunmayan davacılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, ve aşağıda dökümü yazılı 9.987,32 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ...'nden alınmasına 14/04/2015 gününde Üye .. karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK.dan doğan, tehlike sorumluluğu nedeniyle sürücünün vefatı halinde desteğinden yoksun kalanların tazminat taleplerinde, ölen desteğin müterafik kusurunun tazminattan indirim sebebi teşkil edip etmeyeceği, desteğin kusurunun işleten ve araç ...ini düzenleyen sigorta şirketini ne şekilde etkileyeceğine ilişkindir.

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" ,

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",

TBK 53/3 maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",

TBK 53/3 maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",

2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

,, Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir..

Kusursuz sorumlulukta tazminat belirlenirken aksi öngörülmemişse (TBK 49 vd) kusura dayanan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı doktrinde ve yargısal içtihatlarda benimsenmektedir. Tazminatta indirime sebep olan TKB 51, 52 madde hükümleri, kusursuz sorumluluk hallerinde takdir edilecek tazminatlarda da indirim sebebi teşkil edecektir (K.Oğuzman- T.Öz Borçlar Hukuk Genel Hükümler S:131, .. Hukuku Genel Hükümler S:7, 728, H.Nomer Haksız Fiil Sorumluluğundan maddi tazminatın belirlenmesi S:77).

Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/2 maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.

TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.

Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/2 maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.

TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.

Nitekim..Mahkeme de sigorta şirketinin, ölen desteğin kazanın oluşumundaki kusur oranında ödemesi gereken tazminat tutarında indirimi uygulamıştır.

Bu noktada destekten yoksunluk tazminatının bağımsız hak niteliğinin, müterafik kusur uygulamasına etkisinin ne olduğu önem kazanmaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminatının, destekten intikal eden bir hak olmaması, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin bir davada müterafik kusur nedeniyle tazminatın indirilmesi veya kaldırlmasına engel değildir. Bu açıdan ..

bağımsızlık bulunmamaktadır. Bizzat ölenin tazminat talep etmiş olması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuçtan daha farklı bir durum yaratılamaz. Desteğin fiil ve davranışları TBK 51, 52 maddesi gereğince destek görenlerin tazminat talepleri bakımından gözönünde tutulur (Gökyayla S.46).

Destekten yoksun kalma tazminatında müterafik kusurun dikkate alınmasında şu ölçütten hareket edilmelidir. Zarar gören, destek kendisi tazminat talep etme imkanına sahip olsaydı kusuru sebebiyle tazminatta indirim yapılacak idi ise, destek görenler lehine takdir edilecek tazminatta da indirim yapılmalıdır. Nasıl ki, desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıtılması kabul edilmelidir (Gökyayla S 252).

Diğer taraftan, zarar görenin kusurlu davranışı ile zararın ortaya çıkmasına veya artmasına sebebiyet vermesi halinde tazminat miktarının indirimine sebep olmasının temelinde dürüstlük kuralı bulunmaktadır. Bir kimsenin hem uğradığı zarara veya uğradığı zararın artmasına sebep olması, hem de bunun tamamını bir başkasından istemesi hukuki açıdan doğru değildir. Kişinin kendi kusurunun sonuçları başkasının sırtına yüklenemez(Gökyayla S.252 Nomer S.87). Aksinin düşünülmesi, dürüstlükle bağdaşmayacağı gibi çelişkili davranış yasağına da girmektedir.

Alman Hukukunda BGB 846 hükmü gereği, tehlike sorumluluğundan doğan bir haksız fiil sonucu yaralanan veya ölenin desteğinden yoksun kalan 3.kişilerin, tehlike sorumluluğu esaslarına göre sorumlu olan kişiye karşı yöneltikleri tazminat taleplerinde yaralanan veya ölenin birlikte kusuru dikkate alınmaktadır.