muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/207, Karar No: 2023/3423, Tarih: 30.03.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davacının yurt dışı hizmet borçlanması için davalı kuruma göndermiş olduğu talep dilekçesini acil posta servisi ile gönderilmek üzere postaya verdiği tarihin 30.07.2019 olduğu, dilekçenin kuruma 06.08.2019 tarihinde ulaştığını, buna rağmen davalı idarenin bu tarihlerden sonra meydana gelen kanun değişikliklerine ve düzenleyici işlemlere göre değerlendirme yaparak davacının yurt dışı hizmet borçlanma talep dilekçesinin reddedilmesinin haksız olup hukuka aykırı olduğunu, Türkiye'deki posta idareleri aracılığıyla yapılan başvurulara ilişkin olduğundan davalı idarece hükmün genelge ile yurt dışındaki yani yabancı ülkelerdeki posta idareleri aracılığıyla yapılan başvurulara da teşmil edilerek uygulanmasının mümkün olmayacağını, davacının kanun hükümlerinden yararlanmak için 01.08.2019 tarihi öncesinde başvuru iradesini ortaya koyduğunu, Almanya'daki ilgili posta idaresi aracılığıyla 30.07.2019 tarihinde posta ile başvurusunu yaptığını ve bu başvuru tarihini dava dilekçesi yaprakçığı ile ispatladığını, 30.07.2019 tarihinin davalı kuruma başvuru tarihi olarak kabul edilmesi ve davalının yurt dışı hizmet borçlanma talebinin kabul edilmesi gerektiğini, davalı idarece 01.08.2019 tarihi sonrasında düzenlenen 15.08.2019 tarih ve 2019/16 sayılı Genelge ile hakkaniyete, üst normlara ve hukuka aykırı olarak hak kaybına yol açan böyle kısıtlayıcı bir düzenleme yapılması ve bu düzenlemeye dayanılarak, davacının başvurusunun reddedilmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, hakkaniyete, üst normlara ve hukuka aykırı olarak hak kaybına yol açan kısıtlayıcı bir düzenleme yapıldığını, bu düzenlemeye dayanılarak davacının başvurusunun reddedilmesinin ayrıca, Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesini, işaretlenmesi gereken bölümlerin birden fazla işaretlendiğini ve bilgi belgelerin eksik olduğunun belirtildiğini ancak davacının T.C. Karlsruhe Başkonsolosluğunda yetkili ve görevli memurlar aracılığıyla ve onların gözetiminde doldurmuş olup bu hususta davacının sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davacının davalı idareye yurt dışı borçlanma talep dilekçesinin yanında gönderdiği belgelerin arasında Almanya Hizmet Belgesinin Türkçe tercümesinin bulunduğunu, davalı idarece davacının yasal hakkının engellendiğini ve hiçbir şekilde kolaylık sağlanmadığını, davalı idarenin sorunu çözmek için, çözüm üretmek için bir çaba sarf etmediğini, davalı idarenin sonuç ve vatandaş odaklı hareket etmesi gerektiğini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge adliye mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; somut olayda; davacının kuruma Almanya'da çalıştığı günlere ilişkin yurtdışı borçlanması talep dilekçesi ile müracaat ettiği, talebini ... kargo ile 30.07.2019 tarihinde gönderdiği ve talep dilekçesinin 06.08.2019 tarihinde kurum kayıtlarına girdiği, kargo kodunda RA-RZ ve EA-EZ barkod kodları bulunmadığından davacının borçlanma talep tarihinin 06.08.2019 olarak kabul edildiği, davacı tarafından borçlanmak istenilen süre bölümünde birden fazla seçenek işaretlenmesi ve hizmet belgesinin Türkçe tercümesinin eklenmemesi nedenleriyle 2019/19 sayılı kurum genelgesi gereği davacının talebinin kurumca reddedildiği belirlenmiştir. Mahkemenin red hükmü hatalıdır.

Davacının kuruma yaptığı talebe ilişkin başvuru tarihi olarak, Alman Posta İdaresine dahil olan DHL yolu ile posta idaresine başvurduğu tarih olan 30.07.2019 tarihinin kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gereklidir." gerekçeleriyle

A-)Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca, Kayseri 1. İş Mahkemesi'nin 09.04.2021 tarih ve 2020/426 Esas - 2021/119 Karar sayılı kararının kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;

B-)1-)Davanın kabulü ile ;

2-)Davacının 30.07.2019 tarihinde DHL yolu ile gönderilen Yurt Dışı Hizmet Borçlanması dilekçesinin 01.08.2019 tarihinden önce yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili; kararın yerinde olmadığı, yeterli inceleme yapılmadığını ileri sürerek, eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının yurtdışı borçlanma müracaatının geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un 1, 5 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

T.H.
Yargıtay — Esas No: 2012/28982, Karar No: 2014/14525, Tarih: 10.09.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/28982 E.  ,  2014/14525 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, 6136 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Her iki suçtan mahkumiyet

Suça konu nüfus cüzdanının sahteliğinin ilk nazarda ve kolaylıkla dikkati çekmeyecek nitelikte olduğunun Adana Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün ekspertiz raporunda belirtilip, kararın gerekçe kısmında bu konuya atıfta bulunulması karşısında tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip yüklenen suçların sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasıfları tayin, cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 10.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/27907, Karar No: 2018/1229, Tarih: 13.02.2018

**12. Hukuk Dairesi         2016/27907 E.  ,  2018/1229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, örnek 10 ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun yasal 5 günlük süre içerisinde icra mahkemesine başvurarak dayanak çekin 24/03/2014 olan keşide tarihinin 30/06/2015 olarak tahrif edildiğini ve borcu olmadığını ileri sürerek itirazda bulunduğu, mahkemece keşidecinin tahrifat iddiasında bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Takip dayanağı çekin ciro zincirinin incelenmesinde; lehtarın çeki İbrahim Barcın’a, bu cirantanın ...’a, ...'un da muteriz borçlu şirkete ciroladığı, çekin borçlu cirosu ile de takip yapan alacaklı ...’ne geçtiği ve alacaklının yetkili son hamil olduğu görülmektedir.

Senede karşı mutlak defiler senede hamil olan herkese karşı ileri sürülebilir. Senedin hükümsüzlüğünü gerektiren defiler senet ve eklentilerinden anlaşılsın anlaşılmasın senedin hükümsüz sayılmasını gerektiren defilerdir. Bu defilerin bir kısmı mutlak, bir kısmı nispi (kişisel) defi niteliğindedir.

Hangisinin mutlak, hangisinin nisbi defi sayılacağı, ‘görünüşe itimat (güven)’, ‘iyiniyet’ ilkesiyle, ‘kambiyo senetlerine ilişkin işlemlerdeki emniyetin korunması’ ilkelerinden hangisine öncelik tanınacağı sorunuyla ilgilidir. Bu iki çıkarın karşılıklı olarak çatıştığı bazı durumları yasa yapıcı özel olarak ele alıp hangi çıkarın korunacağını kendisi (örneğin; TTK. mad. 571/II, 592, BK. mad. 18/II, 505/II, TMK. mad. 990’ da olduğu gibi) düzenlemiştir.

Kanunda öngörülüp açık bir hükümle düzenlenen bu durumların dışında gerek doktrinde ve gerekse de uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.

Bu nedenledir ki, borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde sahtekarlık (tahrifat) iddiası mutlak def’idir ve mahkemece bu iddia incelenmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 04.03.2015 gün ve 2013/19-1746 E., 2015/896 K.)

Bu nedenledir ki, borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde sahtekarlık (tahrifat) iddiası mutlak def’idir ve mahkemece bu iddia incelenmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 04.03.2015 gün ve 2013/19-1746 E., 2015/896 K.)

Somut olayda; takip dayanağı olan çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı iddiası davacı ciranta tarafından alacaklı hamile karşı ileri sürülmüş olup, keşideci tarafından ileri sürülmese dahi çekin geçerliliği mutlak def’i mahiyetindeki bu iddiaya bağlı olduğundan ciranta tarafından ileri sürülebilir.

O halde mahkemece, davacı/borçlu tarafından ileri sürülen tahrifat iddiasının tarafların delilleri toplanıp gerektiğinde bu konuda uzman kişi veya kişilerden bilirkişi raporu alınarak usulünce incelenmesi gerekirken yazılı gerekçeyle istemin reddine ilişkin hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2156, Karar No: 2012/3990, Tarih: 06.03.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/2156 E.  ,  2012/3990 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor değer biçme yöntemi bakımından yasa hükümlerine uygundur.

Arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve 300 parsel nolu taşınmaz için belirlenen irtifak bedelinin tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

285 parsel nolu taşınmaza gelince;

1)İrtifak hakkı bedeli, dava konusu taşınmazın geometrik durumu, yüzölçümü, enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak taşınmazın tüm değerinde meydana gelecek değer düşüklüğü karşılığıdır.

Bu hesaplama işlemi yapılırken taşınmazın üzerinden geçen enerji nakil hattının izdüşümü m2 olarak belirlenip, ölçekli krokide gösterilerek tapudaki tüm yüzölçümü ile irtifak izdüşüm alanı karşılaştırılmak suretiyle irtifak hakkı nedeniyle taşınmazın tümündeki değer azalış oranının tespit edilmesi gerekirken, taşınmazın tüm değerinin bulunması için yapılan hesaplamada yüzölçümünden Düzenleme Ortaklık Payı kesildikten sonra kalan miktar esas alınmak suretiyle oranlama yapılarak fazla bedele hükmedilmesi,

2-Dava konusu taşınmazın geometrik durumu, yüzölçümü, enerji nakil hattı güzergahı gözönüne alınarak irtifak nedeniyle değer düşüklüğü oranının taşınmazın tüm değerinin yüzde beşini geçemeyeceği gözetilmeden, daha yüksek oranda değer düşüklüğü tespit eden rapora göre irtifak hakkı bedelinin fazla tespiti,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 06.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5249, Karar No: 2013/12168, Tarih: 04.06.2013

**7. Ceza Dairesi         2013/5249 E.  ,  2013/12168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanıkların beraatlerine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Dosya kapsamından, ... Emniyetinde görevli ... isimli polis memurunun" İstanbul ilinden ... kargo aracılığıyla ... isimli kişinin ... ve ... isimli şahıslar adına 14 koli bandrolsüz ve kaçak kitap göndereceği" şeklindeki ihbar üzerine ... Kargo'da yapılan araştırmalarda ... adına 1 koli, ... adına 1 koli ve ... adına 12 koli geldiği, tüm kolilerde bandrolsüz kitap bulunduğu, ... adına gelen kolilerin alıcısının da ... olduğu, ... ve ...'e kargo müdürü tarafından telefon edilerek adlarına koli geldiğinin söylendiği, sanıkların kargoya gelerek kolileri teslim almalarını müteakip yakalandıkları anlaşılmış olup,

Sanıkların kitap alım satımı işi ile uğraşmaları, kendi adlarına gelen kolilerden bandrolsüz kitap çıkmış olması, kitapları gönderen kişi olarak ... isimli bir kişinin gözükmesine rağmen, kitap gönderen kişinin tespitine yönelik bilgi verememeleri karşısında sanıkların kendilerine gönderilen kitapların bandrolsüz olduğunu bildikleri anlaşıldığından atılı suçun unsurlarının oluştuğu dikkate alınmadan yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün BOZULMASINA, 04.06.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2268, Karar No: 2013/6283, Tarih: 11.04.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/2268 E.  ,  2013/6283 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Davalının temyizi yönünden; 6100 sayılı HMK'nun geçici 3.madde 1.fıkrasına göre; “Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmi Gazete'de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” 2.fıkrasına göre ; Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/09/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ila 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar HUMK'nun 427/2.maddesi uyarınca temyiz edilemez.

Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir. Temyiz kesinlik sınırı belirlenirken yalnız dava konusu edilen taşınır malın veya alacağın değeri dikkate alınır. Faiz, icra(inkar) tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hesaba katılmaz.

Temyiz sınırından fazla bir alacağın tamamının dava edilmiş olması halinde, hükümde asıl istemin kabul edilmeyen bölümü temyiz sınırını geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur. Kısaca temyize konu edilen miktara bakılarak kesinlik belirlenir.

Alacağın bir kısmının dava edilmesi halinde, kısmi davada kesinlik sınırı dava edilen miktara göre değil, alacağın tamamına göre belirlenir.

2012 yılında mahkemelerce verilen kararların temyiz edilebilmesi için temyize konu dava değerinin 1.690,00 TL'sını geçmesi gerekir.

Somut olayda davalı tarafça temyize konu edilen miktar 489,58 TL olup karar tarihi itibariyle hüküm kesin nitelik taşıdığından davalı tarafın temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

2-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

3-Davacı, davalı bankada güvenlik görevlisi olarak 01/06/1996-31/01/2011 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdinin işveren tarafından haklı bir sebep olmadan feshedildiğini, ibraname karşılığı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yemek ücreti ödendiğini, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, resmi tatil ücreti ile yıllık izin ücretinin ödenmediğini, yemek ücretinin de eksik ödendiğini, gün içinde vardiyalı olarak çalıştığını, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek, yıllık izin, fazla çalışma, resmi tatil, hafta tatili ve yemek ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının bankadan ayrılırken tüm alacaklarını aldığını, bankayı ibra ettiğini, çalıştığı süre boyunca günde iki saat fazla mesai yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin ikinci maddesine göre hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve fazla mesai ücretlerinin aylık ücrete dahil olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 01/06/1996-31/01/2011 tarihleri arasında davalı işyerinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, hizmet sözleşmesine göre yılda 270 saatlik fazla mesainin aylık ücrete dahil olması nedeni ile yıllık 270 saati aşan haftalık 8,24 saatlik fazla mesai yapması nedeni ile fazla mesai alacağı olduğu, haftada 1 gün izin kullanması nedeni ile hafta tatili alacağı olmadığı, resmi tatillerde çalışma yapılmaması nedeni ile resmi tatil alacağı olmadığı, yemek ücretinin günlük 10,80 TL ödeneceğine dair bir düzenleme olmaması nedeni ile bakiye yemek ücret alacağı olmadığı, izin ücretinin davalı tarafından banka hesabına yatırılmış olması sebebi ile izin ücreti alacağı olmadığı, tahakkuk yapılan bordrolar dışlandıktan sonra bilirkişi raporunda belirlenen fazla mesai ücretinden mazeretli ve raporlu olunan günler nedeni ile çalışılamayan günlerin de olabileceği dikkate alınarak takdiren % 30 oranında indirim yapılmak suretiyle 489,58 TL fazla mesai alacağı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İş sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu yönünde kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemiz, 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğunu kabul etmektedir.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir. Davalı, davacının tüm alacaklarının ödendiğini, ibraname alındığını, fazla mesai ücreti alacaklarının taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesine göre ücrete dahil olduğunu savunmuştur.