muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/46485, Karar No: 2013/6113, Tarih: 19.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/46485 E.  ,  2013/6113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ (KADIKÖY 3.İŞ)

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi E. Acar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma ücreti alacağının ödenmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, davacının yaptığı fazla çalışmalar karşılığında serbest zaman kullandırıldığını ve bir kısım fazla çalışma ücretinin ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde

çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir. İşçiye her ay ödenen ücret içinde fazla çalışmaların bir kısmının yer aldığı taraflarca kabul edildiğine göre 270 saatin 12 aya bölünmesi sonucu belirlenen 22.5 saat, her ay için kanıtlanan fazla çalışma süresinden indirilmelidir. İşçinin fazla çalışmasının kanıtlanamadığı veya çalışmaların karşılığının tam olarak ödendiği aylar için böyle bir indirime gidilmez.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD.21.3.2012 gün,2009/48913E,2012/9400 K)

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut olayda, fazla mesai tahakkuku yapılan ve davacı tarafından ihtirazi kayıtsız imzalanan 2008 yılı Ağustos, Ekim ayları ile 2009 yılı Ocak ayının fazla çalışma hesabından dışlanması gerekirken, bu aylarda ödenen miktarların hesaplanan fazla mesai ücretinden mahsubu hatalıdır.

3- Hükmedilen miktarın net mi brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesinin infazda tereddüte yol açacağı düşünülmemesi, hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.02.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3003, Karar No: 2018/2655, Tarih: 15.03.2018

**12. Hukuk Dairesi         2017/3003 E.  ,  2018/2655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

26.9.2004 tarih ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'a paralel olarak, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun temyiz ve karar düzeltmeye ilişkin hükümlerinde değişiklik yaparak istinaf ve temyiz ile ilgili hükümleri yeniden düzenleyen 18.3.2005 tarih ve 5311 sayılı Kanun ile İcra İflas Kanunu'na eklenen geçici 7. maddeye göre, 5311 sayılı Kanun hükümleri Bölge Adliye Mahkemeleri'nin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Borçlunun şikayet yolu ile icra mahkemesine başvurduğu; ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 01.11.2016 tarih ve 2016/580 E. - 538 K. sayılı kararı ile şikayetin kısmen kabulü ile takip dosyasıda verilen 12.8.2016 tarihli kararın ve 05.8.2016 tarihinden önce borçlu hakkında yapılan işlemlerin iptaline, borçlunun yeniden ödeme emri gönderilmesi talebinin ise reddine karar verildiği, şikayetçi borçlu tarafından ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu, ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 12.12.2016 tarih ve 2016/201 E. - 2016/184 K. sayılı kararı ile şikayetçinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının 1 nolu bendinin kaldırılmasına, şikayetçinin 12.8.2016 tarihli müdürlük işleminin iptali ve ödeme emri tebliğ tarihinden önce yapılan işlemlerin iptaline yönelik şikayetinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2. maddesinde, davanın esasıyla ilgili olarak; yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, hükmü yer almaktadır.O halde, Bölge Adliye Mahkemesi'nce, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2. maddesi gereğince, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, istinaf isteminin kabulü ile düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekirken, yeniden esas hakkında karar verilmeden ilk derece mahkemesi kararının birinci bendi yönünden karar verilip, ikinci bendi hakkında karar verilmeyerek infazda tereddüt oluşturacak şekilde verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca resen (BOZULMASINA), bozma nedenine göre borçlunun temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 15/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18290, Karar No: 2014/11541, Tarih: 12.05.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/18290 E.  ,  2014/11541 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2013/100712

Mahkemesi :Ankara 19. Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi :27/12/2012

Numarası :2012/331 - 2012/1935

Suç :Taksirle Yaralama

Taksirle yaralama suçundan sanıkların mahkumiyetine ilişkin hükümler, müşteki sanıklar müdafileri ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıklar müdafileri ve katılan vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

A-Müşteki sanık S. A.'nun mahkumiyetine yönelik temyiz incelemesinde;

Sürücü müşteki sanık S.. G.. yönetimindeki araç ile seyrederek olay yeri dört yönlü ışık kontrollü kavşağa geldiğinde, refüj aralığından kavşağa giriş yapan sürücü müşteki sanık S.A. yönetimindeki araç ile çarpıştığı olayda, müşteki sanık S.. G..'in kırmızı ışıkta geçtiği için asli kusurlu kabul edildiği, müşteki sanık S. A.'nun mağdur . A.'ya emniyet kemeri taktırtmadığı için tali kusurlu kabul edildiği ve mağdurun sanıktan şikayetçi olmadığı bu kabule göre müşteki sanık S. A.'nun müşteki sanık S.. G..'in ve katılanlar M.. D.. ve N.. D..'ın yaralanmalarında kusurunun olmadığı gözetilerek, müşteki sanık S. A. hakkında beraat hükmü kurulması gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

B-Müşteki sanık S.. G..'in mahkumiyetine yönelik temyiz incelemesine gelince;

1-Sürücü müşteki sanık S.. G.. yönetimindeki araç ile seyrederek olay yeri dört yönlü ışık kontrollü kavşağa geldiğinde, refüj aralığından kavşağa giriş yapan sürücü müşteki sanık S. A. yönetimindeki araç ile çarpışması sonucu, müşteki sanık S. A.'nun basit tıbbi müdahele ile giderilebilecek şekilde, aynı araçta bulunan eşi katılan İ. A.'nun kemik kırığı hayat fonksiyonlarına etkisi 1 olacak, müşteki sanık S.. G..'in kemik kırığı hayat fonksiyonlarına etkisi 1 olacak, müşteki sanık Samet'in aracında yolcu olarak bulunan katılan M.. D..'ın kemik kırığı hayat fonksiyonlarına etkisi 3 olacak ve yüzde sabit eser oluşacak şekilde, N.. D..'ın kemik kırığı hayat fonksiyonlarına etkisi 3 olacak şekilde yaralandıkları olayda, müşteki sanık S.. G..'in kırmızı ışıkta geçtiği için asli kusurlu kabul edildiği, müşteki sanık S.. G.. hakkında 5237 sayılı TCK'nın 22/4 ve 61. maddelerine göre temel cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi şartları gözetilerek, adalet, hakkaniyet ve nasafet kurallarına uygun olarak temel cezanın asgari hadden uzaklaşılarak tayini gerekirken, alt sınırdan ceza tayini;

2-Sürücü müşteki sanık S.. G.. yönetimindeki araç ile seyrederek olay yeri dört yönlü ışık kontrollü kavşağa geldiğinde, refüj aralığından kavşağa giriş yapan sürücü müşteki sanık S. A. yönetimindeki araç ile çarpıştığı olayda, müşteki sanık S.. G..'in kırmızı ışıkta geçtiği için asli kusurlu kabul edildiği, bilinçli taksirin şartları oluştuğu halde müşteki sanık S.. G.. hakkında bilinçli taksir hükümlerinin uygulanmaması,

Kabule görede;

3-Müşteki sanıklar hakkında hükmolunan 6 ay hapis cezasının, hükmün esasını teşkil eden kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm kısmında, hürriyeti bağlayıcı cezayı adli para cezasına çevirmenin yasal dayanağını oluşturan TCK'nın 50/1-a maddesinin gösterilmemesi, ,müşteki sanıklar hakkında hükmedilen hapis cezası, adli para cezasına çevrilirken, adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının belirtilmemesi suretiyle CMK'nın 232/6. ile TCK'nın 52/3. maddelerine muhalefet edilmesi,

4-Müşteki sanıklar hakkında hükmedilen adli para cezalarının TCK'nın 51/2 maddesi gereğince ertelenemeyeceğinin gözetilmemesi,

5-Olayda yaralanan müşteki sanıkların mahkemede CMK'nın 234. maddesindeki hakları hatırlatılarak müşteki sıfatıyla da beyanlarının alınması gerekirken alınmaması,

6- Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 07/07/2009 tarih 2009/9-62-191 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. maddesinin (g) bendinde yer alan "failin güttüğü amaç ve saik" gerekçesine dayanılamayacağının gözetilmemesi,

7-Olayda yaralanan N. D. ve İ. A.'nun katılmalarına karar verildiği halde gerekçeli karar başlığında müşteki olarak gösterilerek CMK'nın 232/2-b maddesine muhalefet edilmesi,

8-Suçun işlendiği zaman diliminin gerekçeli kararda gösterilmeyerek CMK'nın 232/2-c maddesine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı olup, müşteki sanıklar müdafileri ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 12.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10038, Karar No: 2012/429, Tarih: 24.01.2012

**17. Hukuk Dairesi         2011/10038 E.  ,  2012/429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

K A R A R

İncelenmesine gerek görülen İstanbul 8.İcra Müdürlüğünün 2009/35906 takip, Pendik 1. İcra Müdürlüğünün 2010/2486 talimat sayılı dosyası, Kadıköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/1296 E, Kadıköy 5. Asliye Ticaret mahkemesinin 2010/74 sayılı dava dosyası, Pendik Cumhuriyet Başsavcılığının 2009/20825 hazırlık dosyası ile bu dosyaya istinaden açılmış dava varsa ilgili dava dosyası, İstanbul 8. İcra Hukuk Mahkemesinin 2010/32-48, 2010/326-440, 2010/1120-858, İstanbul 8. İcra Ceza Mahkemesinin 2010/333 ve 2010/334 sayılı dosyalarının bulunduğu yerden getirtilerek dosyaya eklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE 24.1.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18369, Karar No: 2010/7390, Tarih: 22.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/18369 E.  ,  2010/7390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı işveren, davacının işveren vekili olduğunu, iş sözleşmesinin anlaşma ile sona erdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iş sözleşmesinin yazılı bir fesih bildirimi olmadan işverence feshedildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı işverence temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri herşeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Ancak belirtelim ki, işyerinde genel müdür veya genel müdür yardımcısı unvanının kullanılması tek başına iş güvencesi kapsamı dışında bulunma sonucunu doğurmaz. Önemli olan, kendisine temsil yetkisi verilip verilmediği ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğidir; bu hususta görev tanımı ve konumuna bakmak gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir. Buna göre, işletmenin bütününü sevk ve idare edenler, başka bir şart aranmaksızın işveren vekili sayılırken; işletmenin değil de işyerinin bütününü sevk ve idare edenlerin 18’nci madde anlamında işveren vekili sayılabilmesi için ilave olarak, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisini haiz olması şartı aranır. İşyerinin tümünü sevk ve idare ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi katlanmış olarak, birlikte aranır. Bu işyeri işletmeye bağlı bir işyeri de olabilir. Dolayısıyla bir banka şubesi müdürü ile fabrika müdürü, işyerini

sevk ve idare etmekle beraber, özgür iradesi ile işçi alma ve işten çıkarma yetkisi yoksa İş Kanunu’nun 18’nci maddesi anlamında işveren vekili sayılmaz. İş güvencesinden yararlanır. Aynı şekilde, işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan insan kaynakları müdürü ile personel müdürü, işyerinin tümünü yönetmediğinden iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir. Ancak işletmeye bağlı bir işyerinde, bu işyerinin tümünü sevk ve idare eden, ayrıca işe alma ve işten çıkarma yetkisi olan işçi, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz. Dairemizin uygulaması da bu yöndedir. (26.05.2008 gün ve 2007/35929 Esas, 2008/12484 Karar sayılı ilamımız).

Dosya içeriğine göre davalı işverence işveren vekili olduğu ileri sürülen davacın Hukuk Müşaviri ve Mali ve İdari İşler Müdürlüğü yaptığı anlaşılmaktadır. Davalı işveren davacının aynı zamanda fiilen genel müdür yardımcılığı yaptığını belirtmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacının genel müdür yardımcılığı pozisyonunun ticaret sicil kayıtları ile kanıtlanmadığı, hukuken genel müdür yardımcısı olarak yetkilendirilmediği için işveren vekili olmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı tanıkları davacının hukuk ve idari işleri yürüttüğünü, davalı tanıkları ise davacının idari işler ve genel müdür yardımcısı olduğunu, ayrıca finansman müdürlüğünü ve icra takiplerini yürüttüğünü belirtmişlerdir. Davalı şirketin organizasyon şeması dosyada bulunmamaktadır.

Mahkemece işyeri organizasyonunda davacının konumu, üstünde kimlerin olduğu gibi konular araştırılarak davacının 4857 sayılı İş Kanunun 18.maddesi anlamında işveren vekili olup olmadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulduktan sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22.03.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.