muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7857, Karar No: 2015/21947, Tarih: 25.06.2015

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık 45 saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak 45 saate kadar olan çalışmaları, fazla sürelerle çalışma olarak adlandırılır (İş K. 41/3.). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde normal çalışma saat ücreti yüzde yirmibeş yükseltilerek ödenir.

4857 sayılı İş Kanunu işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı 1 saat 30 dakika, fazla süreli çalışmada ise 1 saat 15 dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen hallerde, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarında belirli bir yüzde olarak eklenen paraların işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı İş Kanununun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik m. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark işverence ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır.

Yapılan bu açıklamalara göre yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Yapılan bu açıklamalara göre yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak fazla çalışmanın taktiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda hükme esas alınan 04/10/2013 tarihli bilirkişi raporu ve 20/12/2013 tarihli ek raporunda davacının 15/04/2009-15/06/2011 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmesine rahmen fazla çalışma ücreti ve genel tatil ücretinin son ücret üzerinden hesaplanmıştır. Fazla çalışma ücreti ve genel tatil ücreti ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanır. Bu durumda fazla çalışma ve genel tatil ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönem içinde işçi ücretlerinin miktarı da belirlenmelidir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak bilinmeyen ücretin buna göre tespiti ile fazla çalışma ücreti ve genel tatil ücretinin hesaplanarak karar verilmesi gerekirken hatalı bilirkişi raporuna göre karar verilmesi isabetsizdir.

Ayrıca davacının günlük gelirin bir kısmını alarak çalıştığı tanık beyanlarından sabittir. Yüzde usulü çalışan davacının ücretin aslını aldığından fazla çalışma ücretinin saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır. Bu nedenle fazla çalışma ücretini saat ücreti %150 zamlı olarak hesaplayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı olumuştur.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 25.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/4006, Karar No: 2007/7636, Tarih: 25.09.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/4006 E.  ,  2007/7636 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde binada güçlendirme projesinin tanzim edilerek ilgili kurumlardan geçirilip onaylatılması için taraflarına yetki verilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen hükmün temyiz incelemesi davalılar vekili ve diğer davalılar tarafından incelmenin duruşmalı olarak yapılması ise davalı ... tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davalı asil ... ve ... ... ile aleyhine temyiz olunan davacı vekili Av.... ile davaya katılan ... ... ve ... ... geldiler. Gelen vekil ve asillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usule ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacı yararına takdir edilen 500,00 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 25.09.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9347, Karar No: 2019/10208, Tarih: 10.09.2019

**8. Ceza Dairesi         2017/9347 E.  ,  2019/10208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İftira

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığına

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içeriğinde mevcut Adli Tıp Kurumu uzman raporunda; suç tarihi itibariyle iftira suçu ile ilgili sanığın davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azaltacak nitelikte akıl hastalığı bulunduğu belirtildiğinden, sanığın suç tarihinde işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğini ortadan kaldıran veya bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmasına yol açan bir akıl hastalığı ve yüklenen suç yönünden cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesinden ya da Adli Tıp Kurumu'ndan heyet raporu alınarak sonuca göre hukuki durumun tayin ve takdirinde hukuki zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11023, Karar No: 2014/7985, Tarih: 12.06.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/11023 E.  ,  2014/7985 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2011/60808

MAHKEMESİ : Nevşehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23.09.2010

NUMARASI : 2010/90 Esas, 2010/360 Karar

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit, basit yaralama (3 kez)

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 19.02.2013 gün ve 1012/6-1477 Esas, 2013/63 sayılı Kararında vurgulandığı gibi, bir olayın açıklanması sırasında başka bir eylemden söz edilmesinin o eylem hakkında da dava açıldığını göstermeyeceği ve eylemin iddianamede açıklıkla ve bağımsız olarak gösterilmesi gerektiği, sulh ceza mahkemesinin dava açılmayan eyleme dayalı verdiği görevsizlik kararının da iddianame yerine geçemeyeceği nazara alınmadan ve CMK.nın 225/1. maddesinin “Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir” hükmüne aykırı biçimde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan usulen kamu davasının açılması sağlanmadan sanığın mahkûmiyetine kararı verilmesi,

Mağdurlar ile tanıklar Hasan ve Cengiz'in olayın sıcaklığıyla verdiği birbirleri ile uyumlu kolluk beyanlarında, sanığın, haklarında basit yaralama suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen Halil ve Tayyar'ı basit yaralama suçuna azmettirdiğine ve mağdur Döne'yi tehdit ettiğine dair bir beyanlarının bulunmaması, sanığın aşamalarda değişmeyen istikrarlı savunması, Halil ve Tayyar'ın anlatımı ve tüm dosya kapsamından; sanık Mesut'un, Halil ve Tayyar'ı basit yaralama suçlarına azmettirdiğine ve mağdur Döne'yi tehdit ettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve yeterli delil bulunmadığı gözetilmeyerek atılı suçlardan beraati yerine yazılı gerekçelerle mahkûmiyetine kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2698, Karar No: 2017/1557, Tarih: 06.12.2017

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2698 E.  ,  2017/1557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 2. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 22.11.2012 gün ve 2010/361 E., 2012/993 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 27.11.2014 gün ve 2013/2006 E., 2014/35880 K. sayılı kararı ile;

(…A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalılardan ... Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin alt işverenliğini yaptığı, diğer davalı ... Ürünleri San. Tic. AŞ.'ye ait işyerinde 15.02.2007-07.07.2009 tarihleri arasında güvenlikçi olarak çalıştığını, iş akdine işverence son verildiğini, günlük 12 saat çalıştığını ileri sürerek, ihbar ve kıdem tazminatları ile işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Ürünleri San. Tic. AŞ, davacının ... firmasının işçisi olduğunu, tüm sorumluluğun diğer davalı ... Ürünleri San. Tic. AŞ.'ye ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı .... Ltd. Şti, Kon Et yetkililerinin davacının şirketlerinde çalışmasının mümkün olmadığını beyan ettiklerini, davacıya başka bir yerde iş verilebileceğinin söylenmesine rağmen davacının başka firmada çalışmak istemediğini emekliliğine az bir zaman kaldığını beyan etmesi üzerine fiilen çalışmadğı halde sigortasının yatırılmaya devam ettiğini,fazla mesaisinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda; davacı işçinin fazla çalışma ücreti isteklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce 2011 yılı itibarıyla maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut olayda mahkemece fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinden hakkın özünü ortadan kaldıracak şekilde % 50 oranında takdiri indirim yapılması isabetli değildir. Davacının çalışma süresi ve yaptığı iş gözönüne alınarak daha makul oranda indirim yapılmalıdır...)

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili müvekkilinin güvenlik görevlisi olduğunu, davalı asıl işveren Konya Et ve Ürn. San. Tic. A.Ş. işyerinde davalı alt işveren ... Güvenlik Tic. Ltd. Şti. işçisi olarak 15.02.2007-07.07.2009 tarihleri arasında günde 12 saat olmak üzere çalıştığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalışma yaptığı halde fazla çalışma ve tatil alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı ... Ürn. San. Tic. A.Ş. vekili davacının belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, şirketin güvenlik işinin hizmet alım yolu ile diğer davalı firmaya verildiğini, davacının talep konusu alacaklarından da diğer davalı şirketin sorumlu olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... Ltd. Şti. vekili davacının fazla çalışmasının bulunmadığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmadığını, diğer taleplerinde de haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu, bilirkişi raporu ile tespit edilen alacakların ödendiğinin ispat yükü üzerinde bulunan davalı tarafından kanıtlanamadığı, fazla çalışma alacağı yönünden hakkaniyet indirimi uygulandığı, bu nedenle davalı taraf lehine masraf ve vekalet ücretine hükmedilmediği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Mahkemece tüm deliller birlikte değerlendirilerek, işçinin izinli ve mazeretli olarak işe devam etmediği günler düşünülerek takdiri indirim oranına karar verildiği, uygulamada birçok mahkeme %30 oranında takdiri indirim uygulamakta ise de esasında bu uygulamanın hakkın özünü ortadan kaldıracak nitelikte olduğu, her çalışmanın farklı koşullarda yapıldığı, buna bağlı olarak açılan her davanın da bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiği, konuya ilişkin yapılan tartışmalarda bu oranın %80’e kadar varabileceğinin dahi ifade edildiği, takdiri indirim noktasında mahkeme kararlarının bozulmasının davaları gereksiz yere uzatarak hızlı ve ekonomik şekilde yürümesine engel olduğu, yapılan %50 oranındaki hakkaniyet indiriminin makul olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, davacının hüküm altına alınan fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinden %50 oranında yapılan indirimin hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, davacının hüküm altına alınan fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinden %50 oranında yapılan indirimin hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında öncelikle hüküm altına alınan fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarından yapılacak indirim için “takdiri indirim” ya da “hakkaniyet indirimi” kavramlarının kullanılmasının doğru olup olmadığı hususu tartışılmıştır.

Bilindiği üzere fazla çalışma ve tatil ücreti alacaklarından indirim yapılması konusunda yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu uygulama Yargıtay’ın yerleşik içtihatları ile benimsenmiştir. Yargıtay kararlarında istikrarlı olarak işçinin uzun süre aynı şekilde çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olacağı, işçinin izinli, mazeretli ve tatil günlerinde dinlenme hakkını kullanmadan yıllarca sürekli çalıştığının düşünülemeyeceği göz önüne alınarak hüküm altına alınan fazla çalışma ve tatil ücreti alacaklarından dosya içeriğine uygun bir indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Aksine bir kabul yani “takdiri indirim” adı altında indirim oranın tamamen mahkemece takdir edilmesi gerektiği düşüncesi, uygulama ile varılmak istenen amaç ile bağdaşmayacağı gibi işçinin hakkına ulaşamaması tehlikesine de yol açabilecektir.

İşçinin, ulusal bayram ve genel tatil günleri, yıllık izinli, mazeret izinli vs. sebeple çalışamadığı günler yılın yaklaşık olarak 1/3’üne tekabül ettiğinden kural olarak yapılacak indirimde bu oranın esas alınması isabetli olacaktır. Ancak işçinin hesaplanan fazla çalışma ve tatil çalışmalarında yıllık izin, mazeret izni ve tatil günleri dikkate alınmış ise indirimin daha az oranda yapılması gerekecektir.

Açıklanan nedenlerle fazla çalışma ve tatil alacaklarından yapılacak indirimin “hakkaniyet indirimi” ya da “takdiri indirim “olarak nitelendirilmesi doğru olmayacaktır. İndirim, işçinin yılın belli dönemlerinde çalışmadığı karinesine dayalı olduğundan “karineye dayalı makul bir indirim” ifadesinin kullanılmasının daha doğru olacağı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, fiili bir olgu söz konusu olduğundan, kural olarak işçi tatil çalışmalarını ve fazla çalışma yaptığını her türlü delille, bu bağlamda tanıkla da ispat edilebilir. İspat konusunda iş yeri kayıtları, özellikle iş yerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları ve benzeri belgeler delil niteliğindedir. Ancak çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekmektedir. Ne var ki, iş yerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Öte yandan, yapılan tatil ve fazla çalışmaların yazılı belgelere, işveren kayıtlarına veya kesin delillere değil tanık anlatımına dayalı olması durumunda mahkemece, indirimi öngören bir yasal düzenleme olmasa da işçinin uzun süre her gün fazla çalıştırılmasının ya da bütün tatil günlerinde çalıştığının kabulünün hayatın olağan akışına ve insan doğasına uygun düşmeyeceği, yaşam tecrübelerine göre hiç hastalanmadan veya evlenme, doğum, ölüm, özel işleri gibi mazereti çıkmadan yıllarca sürekli çalıştığının kabul edilemeyeceği, iş yerindeki üretim faaliyeti ve işçinin üstlendiği işin niteliği dikkate alınmadan sürekli iş gördürüldüğünün varsayılamayacağı; işçinin ara dinlenmesi, hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde hiç dinlenme hakkını kullanmadan çalıştığının düşünülemeyeceği karinesi göz önünde tutularak, hesaplanan tatil ve fazla çalışma alacaklarından makul bir indirim yapılması gerektiği hususu değerlendirilmelidir.

Nitekim fazla çalışma iddiasının takdiri delil ile kanıtlanması durumunda indirim yapılması gerekeceği hususu Hukuk Genel Kurulunun 04.02.2009 gün ve 2009/9-2 E., 2009/48 K.; 04.11.2009 gün ve 2009/9-419 E., 2009/475 K.; 05.05.2010 gün ve 2010/9-239 E., 2010/247 K.; 06.04.2011 gün ve 2010/9-748 E., 2011/60 K.; 27.04.2011 gün ve 2011/9-41 E., 2011/237 K.; 14.11.2012 gün ve 2012/9-844 E., 2012/794 K.; 19.06.2013 gün ve 2012/9-1685 E., 2013/852 K. ve 30.10.2013 gün ve 2013/9-254 E., 2013/1504 K.: 29.01.2016 gün ve 2015/22-1616 E 2016/28 K. sayılı kararlarında da aynen benimsenmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık incelendiğinde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tanıklarının beyanlarına göre güvenlik görevlisi olarak haftada altı gün çalışan davacının günde 3 saat fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ise 6,5 gün çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı anlaşılmış olup, mahkemece hesaplanan bu miktarlar üzerinden % 50 oranında indirim yapılarak hüküm kurulmuştur. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ile fazla çalışma olgusu yazılı belge ile değil tanık beyanları ile kanıtlandığından indirim yapılmasında bir yanlışlık yoktur. Ancak indirim oranının % 50 olarak belirlenmesi Yargıtay’ın istikrar kazanmış uygulaması ile bağdaşmadığı gibi davacının hakkına ulaşmasına engel teşkil edecek nitelikte fazla olduğundan isabetsizdir.

Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 06.12.2017 gününde oy birliği ile karar verildi.