muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/5591, Karar No: 2012/4805, Tarih: 12.06.2012

c) Sanık ... hakkında “mağdur ...’ı yaralamaya yardım” suçundan açılan kamu davası bulunmadığı halde belirtilen suçtan dolayı verilen beraat kararının hukuki açıdan bir değer taşımadığı anlaşılmış,

d) Sanıklar ..., ... ve ... müdafiinin, "müdahil" sıfatı ile süresinden sonra bulunduğu temyiz istemi ile ... müdafiinin, kendisine karşı işlenen “kasten yaralama” ve “mala zarar verme” suçları yönünden şikayetinden vazgeçtiği, “kasten öldürme” suçundan da kamu davasına katılma yetkisi bulunmadığı anlaşılmakla, müdahil sıfatı ile bulunduğu temyiz isteminin CMUK.nun 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiş,

Temyiz edenlerin sıfatları ve dilekçelerinin içeriklerine göre temyiz incelemesi, sanık ...’ın “kasten öldürme”, “mağdurlar ... ve ...’ı kasten yaralama”; sanık ...’ın “kamu malına zarar verme”, “mağdurlar ... ve ...’yi kasten yaralama”; sanık ...’nın “mağdurlar ... ve ...’yi kasten yaralama”; sanık ...’in “mağdurlar ..., ... ve ...’yi kasten yaralama”, “mağdur ...’e karşı hakaret” suçlarından verilen mahkumiyet; sanık ...’ın “mağdur ...’yi kasten yaralama”; sanık ...’ın “kasten öldürme”, “mağdur ...’ı yaralamaya yardım”; sanık ...’nın “öldürmeye yardım”, “mağdur ...’ı yaralamaya yardım”; sanık ...’in “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ..., ... ve ...’yi yaralamaya yardım”; sanık ...’nin “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ... ve ...’yı yaralamaya yardım”; sanık ...’un “kasten öldürme”, “mağdurlar ..., ... ve ...’yi yaralamaya yardım”; sanık ...’in “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ... ve ...’ı yaralamaya yardım”; sanık ...’ın “ kasten öldürme”, “mağdur ...’yı kasten yaralama”,“mağdurlar ... ve ...’yi yaralamaya yardım”; sanık ...’nın “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ..., ... ve ...’yi yaralamaya yardım” suçlarından verilen beraat hükümleri ile sanık ... hakkında verilen beraat hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

2- Sanık ...’in “mağdur ...’e karşı hakaret” suçu yönünden, 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngören TCK.nun 125/1 maddesinin uygulanması sırasında, temel cezanın tayininde seçimlik ceza olarak adli para cezası tercih edilip gün adli para cezasına hükmedilirken, aynı Kanunun 61/9. maddesi uyarınca, adlî para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda bu cezaya ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az olamayacağı hususu gözardı edilerek, yazılı biçimde 30 gün adli para cezasına hükmetmek suretiyle eksik ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılamamıştır.

3-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...’ın “kasten öldürme”, “mağdurlar ... ve ...’ı kasten yaralama”; sanık ...’ın “kamu malına zarar verme”, “mağdurlar ... ve ...’yi kasten yaralama”; sanık ...’nın “mağdurlar ... ve ...’yi kasten yaralama”; sanık ...’in “mağdurlar ..., ... ve ...’yi kasten yaralama”, “mağdur ...’e karşı hakaret” suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, cezayı azaltıcı haksız tahrik ve takdiri indirim nedenlerinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanık ...’ın “mağdur ...’yi kasten yaralama”; sanık ...’ın “kasten öldürme”, “mağdur ...’ı yaralamaya yardım”; sanık ...’nın “öldürmeye yardım”, “mağdur ...’ı yaralamaya yardım”; sanık ...’in “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ..., ... ve ...’yi yaralamaya yardım”; sanık ...’nin “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ... ve ...’yı yaralamaya yardım”; sanık ...’un “kasten öldürme”, “mağdurlar ..., ... ve ...’yi yaralamaya yardım”; sanık ...’in “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ... ve ...’ı yaralamaya yardım”; sanık ...’ın “kasten öldürme”, “mağdur ...’yı kasten yaralama”, “mağdurlar ... ve ...’yi yaralamaya yardım”; sanık ...’nın “öldürmeye yardım”, “mağdurlar ..., ... ve ...’yi yaralamaya yardım” suçları yönünden elde edilen delillerin mahkumiyetlere yeter derece ve nitelikte bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek Mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar ... ve ... müdafiinin sübuta, meşru savunmaya, haksız tahrikin derecesine, lehe hükümlerin uygulanmadığına; sanık ... müdafiinin, sübuta, hükmün açıklanmasının geriye bırakılması gerektiğine; sanık ... müdafiinin meşru savunmaya, takdiri indirimin ve CMK.nun 231. maddesinin uygulanması gerektiğine; müdahiller ..., ... ve ... vekilinin “öldürme” suçunun faillerinin sanıklar ... ve ... olduğuna, diğer sanıkların “yardım eden” sıfatı ile sorumlu tutulmaları, haksız tahrik hükmünün uygulanmaması, kasten yaralama suçlarından sanıkların cezalandırılmaları gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle, kısmen resen de temyize tabi hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 12/06/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4821, Karar No: 2022/1785, Tarih: 03.03.2022

**3. Hukuk Dairesi         2021/4821 E.  ,  2022/1785 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 19. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : SAKARYA 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının reddine dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; kurum tarafından gönderilen 05/08/2016 tarihli yazıda tedavi ettikleri 13 hastanın fizik tedavi ve rehabilitasyon seans sayılarını Kuruma fazla fatura ettiklerinin iddia edildiğini, ancak 7 hastaya ilişkin sundukları beyan dilekçelerinden bu iddianın yerinde olmadığının anlaşılacağını, yine davalı kurum tarafından hastanelerinde görevli her bir fizik tedavi uzmanı hekim üzerinden günlük en fazla 16 işlem faturalandırılabilecek olmasına rağmen bu sayının aşılması nedeniyle toplam 62 seans fazla fatura edildiğinin bildirildiğini, bu iddianın da gerçeği yansıtmadığını, FTR uzmanı olarak 2 doktor çalıştırmaları nedeniyle günlük toplam 32 hasta hakları olduğunu ve bu miktarı aşmadıklarını, yapılan kayıtların doktor bazında yanlışlıkla yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak alacaklarından mahsup edilen 78.818,56 TL'nin, mahsup tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı kurumun işlemine dayanak hasta anlatımlarının 2014 yılı Ocak ayına ait olduğu, hasta veya yakınlarının kendilerine dair fazla seans faturalandırılmadığına ilişkin beyanlarını içerir belgeler ile tedavi seans takip formlarının ise kurumun takip formlarında hasta imzalarının bulunmadığını belirtmesi sonrası davacı tarafından 12/06/2014 tarihinde kuruma ibraz edildiği, kuruma ibraz edilen savunma yazısı içeriğinde imza eksikliğinin hastalarla görüşülerek tamamlandığı ve hasta veya yakınlarından takip formunda belirtilen sayıda tedavi alındığının kabul ve beyan edildiğine dair belge alındığının belirtildiği, bu hali ile davacı tarafından ibraz edilen belgeler ve seans takip formlarının kurum personelinin ifade alımı sonrasında oluşturulduğunun, bu savunma yazısı karşısında kabulünün gerektiği, diğer yandan her ne kadar bir kısım tanık anlatımları davacı hastanece ibraz edilen beyan ve takip formları ile uyumlu ise de; söz konusu beyanlarının takip formlarındaki imza eksikliğinin giderilmesi sırasında etki ile oluşan, diğer deyişle imza eksikliği bulunan takip formlarındaki eksikliğin giderilmesine yönelik olarak hasta ve yakınları ile davacı hastanenin görüşmesi sonrası oluşan beyanlar olması sebebiyle bu hasta-tanık beyanlarına itibar edilemeyeceği, hastane çalışanı Dr. ...’ın 2011 yılı Eylül ayı içerisinde günlük 16 hasta limitini aştığı ve kuruma bu sebepten dolayı toplamda 62 seans fazla faturalandırmanın bulunduğunun çekişmesiz olduğu, bu kapsamda iki adet fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının bulunmasının bir hekim üzerinden fatura edilebilecek seans sayısını değiştirmeyeceği gibi fazla seans kaydının sehven yapıldığının ileri sürülmesinin de var olan tespit karşısında kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

HMK’nun 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Somut uyuşmazlıkta; davacı hastanenin, dava konusu 7 hastaya yaptığı fizik tedavi hizmetine ilişkin fazla seans faturalandırıp faturalandırmadığı ile hastanesinde çalışan fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarının günlük 16 işlem sayısını aşmasının ilgili işlemlerin yapıldığı tarihteki SUT hükümlerine aykırı olup olmadığının belirlenmesi önem arzetmektedir. Mahkemece bu hususlarla birlikte SUT hükümlerinde sonradan yapılan değişikliklerle birlikte değerlendirilmesi için fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı doktorlardan oluşan bilirkişi heyetinden; tarafların iddia ve savunmalarına göre tereddüde yer vermeyecek şekilde değerlendirildiği; ayrıntılı, açıklayıcı, hüküm kurmaya elverişli ve Yargıtay denetimine uygun, davacının temyiz itirazlarını da karşılayacak şekilde rapor alınarak hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine 03/03/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6564, Karar No: 2013/3310, Tarih: 21.02.2013

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/6564 E.  ,  2013/3310 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

ının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı şirket vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalı vek. Av. ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin piliç, tavuk satışı ile iştigal ettiğini, davalıya satılan mallardan dolayı keşide edilen faturalar bedelinin ödenmediğini, alacağın tahsili için girişilen icra takiplerine itiraz edildiğini belirterek, Pendik 1. İcra Müdürlüğü'nün 2009/10808 sayılı ve Pendik 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/18544 sayılı icra takip dosyalarına davalının itirazlarının iptaline, asgari %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında piliç satışı ve satılacak tavuk ve civcivlerin yetiştirilmesi konularında ticari ilişki bulunduğunu, ticari işletme davacı adına kayıtlı olduğu halde ticari işletmenin tüm faaliyetlerinin davacının eşi Mustafa Özçelik tarafından yerine getirildiğini, taraflar arasındaki anlaşmalar sonucunda davacıya yapılması gereken ödemelerin davacı adına imza karşılığı davacının eşi tarafından alındığını, müvekkilinin davacıya borcu olmadığını bildirerek davanın reddi ile tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; taraf defterlerinin incelenmesi ile düzenlenen bilirkişi raporunda icra takiplerine konu davacının davalıya keşide ettiği faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının davacıya ödeme yaptığını sunulu delilleriyle kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının Pendik 1. İcra Müdürlüğü'nün 2009/10808 sayılı dosyasına itirazının 33.838,26 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, takipten itibaren avans faizi yürütülmesine, alacak likit olduğundan alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp, davacıya verilmesine, davalının Pendik 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/18544 sayılı dosyasına itirazının 48.102,49 TL yönünden iptaline, takibin devamına, takipten itibaren avans faizi yürütülmesine, alacak likit olduğundan alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı şirket vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davalı yanın ödeme savunmasını kanıtlama doğrultusunda ibraz etmiş olduğu davacının eşi Mustafa Özçelik imzalı belgelerin asıllarını dosyaya sunamamış olmasına göre, davalı şirket vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir olunan 990.00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 21.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/42430, Karar No: 2013/3851, Tarih: 31.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/42430 E.  ,  2013/3851 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 2003 – 2007 yılları arasında hamurkar olarak çalıştığını, işverenin iş akdini haksız ve bildirimsiz olarak feshettiğini, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, fazla mesai yapmasına, ulusal bayram – genel tatil ve hafta tatillerinde çalışmasına rağmen karşılığının ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ve ulusal bayram – genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı; davayı kabul etmediğini, davacının işyerini kendisinin terk ettiğini, haksız davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara göre dava kısmen kabul edilmiştir.

D) Temyiz:

Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

...- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

...- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. ... kararları da bu yöndedir (... ....HD. ........2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/...). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. .../....). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir. İşçiye her ay ödenen ücret içinde fazla çalışmaların bir kısmının yer aldığı taraflarca kabul edildiğine göre 270 saatin ... aya bölünmesi sonucu belirlenen 22.... saat, her ay için kanıtlanan fazla çalışma süresinden indirilmelidir. İşçinin fazla çalışmasının kanıtlanamadığı veya çalışmaların karşılığının tam olarak ödendiği aylar için böyle bir indirime gidilmez.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde ...’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (... ....HD. ........2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; ..., ....HD. ........2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(... ....HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K .).