muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/14710, Karar No: 2023/535, Tarih: 23.01.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/14710 E.  ,  2023/535 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2948 E., 2022/2317 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/163 E., 2022/497 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 15.01.1992-31.01.2019 (her yılın 10 ayı) davalı ... Kooperatifinde ait işyerinde düzenli olarak her gün gelen tohum ile gübrelerin toplanması, depolanması, yüklenmesi ve satış yapılması halinde araçlara aktarılması işinde çalıştığını ancak hizmetlerinin kuruma bildirilediğini iddia ederek, davalı işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, talebin zamanaşımına uğradığını, davacının kendi nam ve hesabına serbest piyasa hamalı olarak çalıştığını, aralarında hizmet akdi olmadığını savunarak, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; davacının hizmet akdiyle çalışmadığı, piyasa hamalı olduğu değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, hizmet tespiti davalarında resen araştırma ilkesi gereği mahkemenin gereken inceleme ve araştırmayı yapmadığını, müvekkilinin nizalı dönemde yaklaşık 27 yıl davalı işyerinde çalıştığını, başka yerde çalışmadığını, kooperatifte iş olmadığı zaman tanık beyanlarında da sabit olduğu üzere ambarın ve çevrenin temizliğini yaptıklarını, çay yapıp dağıttıklarını, depo indirme işlerini ve ağaç budama gibi bahçe işleriyle uğraştıklarını, sürekli iş yerinde bulunduğunu, davacı ile aynı durumda olan 5 işçi hakkında da dava açıldığını ve davalı tarafın tanıklarının bir kısmının kooperatife üye olan çiftçiler olduğunu ileri sürerek, kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, davacı adına muhtelif tarihlerde düzenlenmiş gider pusulalarının bulunduğu, hamaliye ücreti adı altında ödeme yapıldığı, dinlenen tanık beyanları ile davacının hamal olarak çalıştığı, ürünlerin ambara indirme işinde ücretin kooperatif tarafından ödendiği, kooperatifle davacı arasında bağımlılık unsuru olmadığı, davacının serbest piyasa şartlarında kendi nam ve hesabına çalıştığı anlaşılmış, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri göz önüne alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçelerinde yer verdikleri hususları belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 15.01.1992-31.01.2019 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 79 ncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16/09/1999 gün 1999/21-510-527, 30/06/1999 gün 1999/21-549-555- 03/11/2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının hizmetini talep ettiği dönem içerisinde davalı işyerinden davacı adına yapılmış herhangi bir sigortalılık hizmetinin bulunmadığı, Mahkemece davacı ve davalı tanıkları ile re’sen belirlenen bordro tanıklarının dinlendiği, dinlenen davacı tanıklarının davacı ile birlikte sürekli olarak davalı işyerinde hamal olarak çalıştıklarını ifade ettikleri, davacının davalı işyerinde çalışan hamalların ücretlerini topladığı ve dağıttığı, hamallık yanında depo, çevre temizliği, çay, yemek servisi gibi işlerin de yapıldığını belirttikleri, dinlenen bir kısım tanık beyanlarından davalı kooperatifin yılın belirli dönemlerinde hasat yapılan ürünlerin ve ürünlerin tohumlarının depolara yükleme ve boşaltma işleri için hamallardan yararlanıldığı, bordro tanıklarının beyanlarından davacı ve arkadaşlarının yılın her dönemi değil sadece yükleme ve boşaltma zamanları davalı işyerine gelerek hamallık görevinin yaptıkları, iş geldiği zaman işyerine çağrıldıkları, ücretlerin gider pusulası ile alındığı, davalı işyerine gübre veya tohum indirileceği zaman ücretin davalı kooperatifçe ödendiği, kooperatiften gübre veya tohum yüklemesi yapıldığında ise ücretin ton başına çiftçiler tarafından ödendiği, bir kısmının ise beyanında; eğer iş çok ise başka hamalların da çağrıldığı ve yardım ettiklerini beyan ettikleri, kural olarak işçi sayılan kişinin kendi işçilerinin bulunmayacağı, ancak gider pusulalarında yansıtılan ücretin tek bir kişi tarafından alınarak diğer işçilere dağıtıldığının beyan edildiği, eğer kooperatifte iş olur ise bir kişiyle irtibata geçildiği ve o kişinin diğer işçileri hazır ederek birlikte çalıştıklarının beyan edildiği, davacı adına muhtelif tarihlerde gider pusulalarının bulunduğu, hamaliye ücreti adı altında ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece her ne kadar bir kısım bordro tanıklarının beyanlarına itibarla, davacının serbest piyasa şartlarında kendi nam ve hesabına çalıştığı, davacı açısında iş akdini zaman ve bağlılık unsurunun gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmişse de, söz konusu hüküm eksik incelemeye dayalıdır.

Mahkemece öncelikle, davacının piyasa hamalı olup olmadığının tespiti noktasında, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışıp çalışmadığı, geçimini bu şekilde sağlayıp sağlamadığı araştırılmalı bu yönde piyasa hamallarının bağlı bulunduğu Serbest Hamallar Odası veya Yük Taşıyıcıları Odası vs. gibi bir oda veya dernek varsa davacının kaydı olup olmadığı sorulmalı, alanında uzman bilirkişiden alınacak rapor ile mahallinde yapılacak keşif sonucu ihtilaf konusu dönem içerisinde davalı işyerinin kapasitesi belirlenmeli, iş yerinde kadrolu hamala ihtiyaç bulunup bulunmadığı, taşıma ve yükleme işinin nasıl ve kimlere yaptırıldığı, davalıya ait işyerinde işlerin iş yerine bağlı sürekli hamallarla mı yoksa piyasa hamallarıyla mı yapıldığı, her gün hamala ihtiyaç olup olmadığı araştırılmalı, ödeme belgelerini içeren muhasebe evrakları değerlendirilerek, ödenen ücretlerin miktarı ve nasıl ödendiği (günlük, haftalık, aylık) hususları belirlenerek ödemelerin ne şekilde yapıldığı tespit edilmeli,duruşmalarda dinlenilen taraf tanıklarına ait sigortalılık hizmet kayıtları getirtilmeli, bilahare ihtilaflı dönemin tamamında çalışması bulunan tarafsız bordro tanıkları dinlenmeli, tanık beyanlarının yetersiz olması halinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine komşu işyerlerinin kayıtlara geçmiş veya benzer işi yapanların uyuşmazlık konusu tüm dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları tespit edilerek, çalışmanın varlığı ve niteliği konusunda ayrıntılı beyanları alınmalı, taraflar arasında hizmet akdinin unsurlarının mevcut olup olmadığı, davacının serbest piyasa hamalı şeklinde çalışıp çalışmadığı belirlenmek kaydıyla deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14811, Karar No: 2009/19941, Tarih: 17.11.2009

**2. Hukuk Dairesi         2008/14811 E.  ,  2009/19941 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Aile Konutu Tespiti - İpoteğin Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün temyiz eden davacı vekili Av... ve Av. ... tebligata rağmen gelmedi.Davacı vekillerinin temyiz ve duruşmadan feragat ettiklerine dair 13.11.2009 tarihli dilekçesi görüldü. Karşı taraf Golenos Ecza Deposu vekili Av. ... geldi. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı vekilleri 13.11.2009 tarihli dilekçesiyle temyizden feragat ettiklerinden, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Açıklanan nedenlerle temyiz dilekçesinin REDDİNE, davalı ... duruşmaya geldiğinden duruşma için takdir olunan 625.00 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı Golenos Ecza Deposuna verilmesine oybirliğiyle karar verildi. 17.11.2009
Yargıtay — Esas No: 2008/5500, Karar No: 2008/4933, Tarih: 13.03.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/5500 E.  ,  2008/4933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik İcra Mahkemesi

TARİHİ : 07/12/2007

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 13.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3044, Karar No: 2022/8094, Tarih: 29.06.2022

**5. Ceza Dairesi         2022/3044 E.  ,  2022/8094 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanık ... ve diğer sanıklar hakkında yapılan yargılama sırasında; Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesiyle Gaziantep 11. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerine atılı suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Gaziantep 11. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/12/2021 gün ve 2021/455 E. 2021/286 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 29/06/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/16406, Karar No: 2023/5559, Tarih: 25.04.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/16406 E.  ,  2023/5559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2020/358 E., 2022/578 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 10.07.2020 tarih ve 2019/4812-2020/4718K sayılı ilamı ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; muris ...'in davalı bankanın İnönü Bulvarı Şubesinden 21.01.2014 tarihinde tüketici kredisi kullandığını, kredinin kullandırılması sırasında Ziraat Hayat ve Emeklilik A.Ş.'nin acentesi durumundaki Ziraat Bankası A.Ş.'nin İnönü Bulvarı Şubesi tarafından muris adına 21.01.2014 tarihinde 22681992 nolu, 21.01.2014 başlangıç tarihli, 11.025,00 TL bedelli ve 27.01.2014 tarihli 22775717 nolu, 27.01.2014 başlangıç tarihli 575,00 TL bedelli vefat teminat Bireysel Kredi Müşterileri Grup Hayat Sigortası sertifikası düzenlendiğini ve muris tarafından sigorta priminin peşin ödendiğini, murisin 13.09.2014 tarihinde Mersin Fındıkpınarındaki evinde kalp krizi geçirerek vefat ettiğini, murisin vefatı nedeniyle riziko gerçekleşmiş olduğundan sigortalının mirasçıları tarafından murisin kalan kredi borcunun ödenmesi, artan kısmın kendilerine iadesi için davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, sigorta şirketince 19.11.2014 tarih ve 303-DY.014/9534 sayılı numaralı cevabi yazısı ile lenfoma sebebiyle vefat ettiği gerekçe gösterilerek şirket tarafından her hangi bir ödeme yapılmayacağının müvekkillerine bildirildiğini, 11.600,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; murisin kredi kullanım öncesinde kanser hastalığına dair teşhis aldığını, bu hastalık ile ilgili tedavi gördüğünü, kanser hastalığının teminat kapsamı dışında olduğunun kendisine hem sorulan sorular ile hem de imzaladığı formlar ile bildirildiği hususunda şüphe bulunmadığını, kanser ile vefat arasında illiyet bağı bulunan ve hastalığının kendisince bilinmediği iddialarının günümüzdeki kanser algısı, tedavi yöntemleri, günlük bilgilendirmeler dahi göz önüne alındığında tanık beyanları ile ispat edilemeyeceğinin sabit olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece "davanın kabulüne, 11.600,00 TL'nin 19.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara" verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 10.07.2020 tarih ve 2019/4812-2020/4718 sayılı ilamı ile "...Davacılar murisine poliçe tanziminden önce teşhisi konulan kanser hastalığı konusunda uzman onkolog ve kardiyolog doktor bilirkişilerin de yer aldığı heyetten, kanser hastalığı teşhisi ile ölüm nedeni arasında illiyet bağı olup olmadığının tespiti için ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkememece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkeme'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Tüm dosya kapsamı, murisin tüm tıbbi belgeleri ve konusunda uzman doktor bilirkişilerden alınan bilirkişi raporuyla, murisin Belçika'da kanser tedavisini yapan Dr. ... tarafından düzenlenen 30.09.2014 tarihli raporda 10.09.2010’dan beri hastalığın tam remisyonda olduğunun, her 6 ayda düzenli şekilde, hematoloğa gittiğinin, son kontrollerinin 2014 mayıs ayında yapıldığının, hastalığın tam remisyonda olduğunun bildirildiğinin, ancak mayıs 2014 tarihli kontrol muayenesine ait dosyada laboratuvar tahlili, radyolojik tetkik vb. tıbbi belge bulunmaması nedeniyle 12.11.2012 tarihli kontrol muayenesinden sonra hastalığın nüks edip etmediği hususunda değerlendirme yapılamadığının, ayrıca kişinin ölüm sebebi ve mekanizmasının da bilinemediğinin, bu nedenle murisin ölümü ile sözleşme öncesi kendisinde bulunan lenfoma kanseri arasında doğrudan illiyet bağı bulunup bulunmadığının kesin olarak tespitinin mümkün olmadığının tespit edildiği, murisin ölümü ile lenfoma kanseri arasında doğrudan illiyet bağı bulunduğuna ve bu nedenle rizikonun teminat kapsamı dışında olduğuna ilişkin iddia yönünden ispat yükünün davalı üzerinde olduğu, dosya kapsamında bulunan delillerle murisin ölümü ile kanser hastalığı arasında doğrudan illiyet bağı bulunduğu hususunun kesin olarak tespit edilemediği, bu nedenle rizikonun teminat kapsamında olduğunun kabulünün gerektiği" belirtilerek davanın kabulü ile 11.600,00 TL' nin 19.11.2014 tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebebleri

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebebleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigortalının kapsama alınmadan evvel kanser hastalığına dair tanı aldığı ve beyan yükümlülüğünü bilerek ve kasten ihlal ettiğini, alınan ATK raporunun incelenmesinde sigortalının ölüm sebebinin bilinemediği, ancak sözleşme dönemi öncesinde lenfoma tanısı konduğunun belirtildiği, sigortalı murisin kredi sözleşmelerinin imzalanmasını takiben sigorta işlemlerinin başlatıldığını ve kendisine "Grup Hayat Sigortaları Bilgilendirme Formu" verildiğini ve sigortalıdan sağlık durumuna ilişkin beyanlarını da içeren "Sigorta Talep ve Sağlık Beyan Formları" alındığını, iş bu sigorta talep ve sağlık beyan formunda sigortalı murise sorulan kanser hastalığına ilişkin "Teşhis Edilmiş Kanser Hastalığınız var mı? - Kanser şüphesi ile herhangi bir tetkik yaptırdınız mı? veya herhangi bir tetkik sonrası kanser şüphesi bulgusuna rastlanıldı mı?" şeklinde iki adet soru sorulduğunu ve bu sorulara el yazısı ile sigortalı tarafından yazılmak sureti ile "Hayır" cevabı verildiğini, TTK 1439/2. maddesinde hastalık ile vefat arasında doğrudan illiyet bağının olması yasa gereği aranmamış olup, beyan edilmeyen hususların rizikonun gerçekleşmesine etki etmesi bile yeterli görülmüştür. Zira, yasa gereği beyan edilmeyen hastalığın doğrudan ölüm sebebi değil, ölüme etki eden hastalık olması da yeterli kabul edildiğini, dosyanın öncelikle ATK heyetinde bulunmayan alanında uzman onkolog bilirkişiye gönderilmesi ve beyan edilmeyen hastalığın vefata olan etkisinin değerlendirilmesinin yapılması gerektiğini, yapılacak inceleme sonucunda beyan edilmediği kesin olan kanser hastalıklarının vefata hiçbir surette etki etmediği sonucuna ulaşılır ise, bu durumda TTK 1439 md uyarınca tazminatta indirim yapılması gerektiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı sigorta şirketi tarafından Hayat Sigortası Poliçesi ile sigortalı davacılar murisinin ölümü sonrasında vefat tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd. Maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1435 inci, 1439 uncu maddesi, Hayat Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Poliçenin tanzim edildiği ve rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1435. maddesi ile, sigorta sözleşmesinin kurulması sırasındaki sigortalının doğru bilgi verme (beyan) yükümlülüğünün kapsamı düzenlenmiştir. Sigorta hukukuna ilişkin genel düzenleme mahiyetinde olan bu hüküm, hayat sigortalarında da uygulanmaktadır. Gerek TTK'nun 1435. maddesi ve gerekse Hayat Sigortası Genel Şartlarının C-2.2. maddesi düzenlemesine göre; sigorta şirketinin sorusu üzerine veya herhangi bir soru sorulmadan (dolayısı ile buna ilişkin bir form doldurulmadan) sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesinin kurulması sırasındaki beyan yükümlülüğüne uymamanın sonuçları ise, aynı kanunun 1439/2. maddesinde, "rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta ettirenin ihmali ile beyan yükümlülüğü ihlal edildiği takdirde, bu ihlal tazminatın veya bedelin miktarına yahut rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre tazminattan indirim yapılır. Sigorta ettirenin kusuru kast derecesinde ise beyan yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacının tazminat veya bedel ödeme borcu ortadan kalkar; bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder" şeklinde düzenlenmiştir.