muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/2022, Karar No: 2013/3522, Tarih: 01.04.2013

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2013/2022 E.  ,  2013/3522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur.

Bu konuda verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sırasında davacı tarafından 31/01/2013 tarihli dilekçe ile [...Hâkimin 23.12.2012 tarihli keşifte "adam utanmasaymış Midyat'a kadar çevirecekmiş" şeklinde söz sarfetiğinden ihsası reyde bulunduğu ve görüş açıkladığı...] gerekçesiyle reddi hâkim yoluna başvurulmuştur.

Reddedilen Hâkim ... (120892)'in, talebin reddinin gerektiği yönündeki görüşü üzerine talebi inceleyen merci tarafından, "...İddia edilen sözün davanın esasına ilişkin olmadığı..." gerekçesiyle reddi hâkim talebinin REDDİNE ve reddi hâkim talebinde bulunan taraf hakkında H.M.K. 42/4. maddesi uyarınca 2000.- TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

İncelenen dosya kapsamına göre, hakimin reddi için ileri sürülen hususlar H.M.K.’nun 36. maddesinde tanımı yapılan sebeplerden değildir. Açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 01/04/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7315, Karar No: 2015/44382, Tarih: 03.11.2015

**6. Ceza Dairesi         2013/7315 E.  ,  2015/44382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Oluşa ve dosya içeriğine göre, yakınanın ... ve akvaryum işletmeciliği yaptığı, tanık...’un yakınanın işyerinden 80 TL’ye bir papağan satın aldığı ve 40 TL’sini peşin ödediği, daha sonra eşinin rahatsız olması nedeniyle almış olduğu papağanı yakınana iade etmek istediği, ancak yakınanın bunu kabul etmediği ve dükkana bırakmasını başkasına satıldığında parasını vermeyi teklif ettiği, tanık ... tarafından bırakılan papağanın daha sonra dükkanda iken öldüğü, tanık ...’nın bu duruma sinirlendiği ve yakınan ile aralarında kalan 40 TL’lik borcun anlaşmayla kapatıldığı, ancak bu hususun olay kapanmadan önce yakınan ile aynı işi yapan tanık ...’nın işyerinde konuşulduğu, o sırada ...’in işyerinde bulunan sanık ...’un araya girerek yakınanın işlettiği işyerini kastederek “.... sahibi benim arkadaşım, ben ona söylerim, ... ablanın parasını verir” dediği, bu şekilde yakınan ile ... arasında papağan nedeniyle meydana gelen ihtilaftan haberdar olan sanık ...’in kardeşleri diğer sanıklar ... ve ...’a söylediği, sanıkların birlikte yakınanın işyerine gittikleri, sanıklardan ...’in yakınanın işyerine girdiği ve yakınana “Bizi ... gönderdi, alacağı varmış onu almaya geldik” diyerek ...’nın yeğeni olduklarını söylediği, yakınanın da kimseye borcum yok diyerek karşılık verdiği, buna rağmen sanık ...’in “Yarın gelip parayı alacağım, gelemezsem bir başkasını göndereceğim, ona verirsiniz” dediği ve işyerinden kardeşleriyle birlikte ayrıldığı, ertesi gün saat 19:00 sularında sanık ... ile arkadaşı diğer sanık ...’ın arabayla yakınanın işyerine geldikleri, sanık ...’in ...’i yakınanın işyerine gönderdiği, sanık ...’in içeriye girdiği ve yakınandan “Alacağımız varmış alabilir miyim” diyerek para ister, yakınanın da “Ben sizinle muhatap olamam kimseye borcumuz yok, eşimle görüşün” diye karşılık verdiği ve sanık ...’in işyerinden ayrılıp geldikleri arabaya bindiği ve durumu sanık ...’e söylediği, bu kez sanık ...’in araçtan inerek dükkana girdiği, yakınanın sağ kolundan tutup sıkarak ittirdiği ve kasanın yanına doğru yakınanı götürdüğü “Para bırakılacaktı, neden bırakılmadı” diye sorduğu, yakınanın kimseye borçları olmadığını, eşiyle konuşmaları gerektiğini söylediği, eşinin saat 20.00’de geldiğini söylemesi üzerine sanık ...’in “Geleceğiz, biz o parayı alacağız, almaz isek bu dükkanı başınıza yıkarız” diyerek yakınanı tehdit ettiği ve devamında işyerinden ayrıldığı olayda;

1) Sanık ...’in kardeşi aracılığıyla yakınanın tanık ... ile papağan meselesinden dolayı borçlu olduğunu öğrendiği, bunun üzerine kardeşleri diğer sanıklar ... ve ... ile birlikte yakınanın dükkânına gittiği, sanık ...’in tek başına içeri girdiği ve tehdit içerikli herhangi bir söz söylemeden ve cebir de kullanmadan yakınandan tanık ...’nın ismini vererek para istediği, yakınanın benim kimseye borcum yok demesi üzerine işyerinden ayrıldığı, daha sonra bu kez de yanında diğer sanık ... olduğu halde arabayla yakınanın işyerine geldiği ve sanık ...’in kendi başına araçtan inerek yakınanın işyerine girdiği ve yakınanı kolundan ittirip zor kullanarak para istediği ve bu durumun yakınanın aşamalarda değişmeyen “İlk gün sanık ..., iki kişiyle birlikte geldi ancak o iki kişi dışarıda uzaktaydı bana yönelik bir sözleri ya da eylemleri olmadı, ertesi gün sanık ... tekrar geldi, içeri girip sağ kolumdan sıkı bir şekilde tutarak ittirdi ve kasanın yanına götürdü, sana para bırakılacaktı neden bırakılmadı diye sordu, ben de eşime söylediğimi bizim kimseye borcumuz olmadığını, konuşulacaksa eşimle konuşması gerektiğini söyledim, bu sefer eşin kaçta geliyor diye sordu ben de 20.00’da gelir dedim, tamam, biz 20.00’de buradayız, geleceğiz, biz o parayı alacağız, almaz isek bu dükkânı başınıza yıkarız dedi ve siyah, plakasını alamadığım arabayla gitti” şeklindeki beyanı karşısında; sanıklar ..., ... ve ...’in sanık ...’in yağma teşkil eden eylemine katıldıkları yönünde kesin, inandırıcı, mahkûmiyetlerine yeterli deliller açıklanıp denetime olanak verecek şekilde karar yerinde gösterilmeden, yerinde ve yeterli olmayan gerekçeyle sanıklar hakkında yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi,

2) (1) numaralı bozma içeriğine göre, sanık ...’in yakınana yönelik eylemi tek başına işlemesine karşın, sanık hakkında TCK’nın 149/1-c maddesinin de uygulanmak suretiyle alt sınırdan uzaklaşılarak fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar...,... savunmanlarının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 03.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11275, Karar No: 2010/10206, Tarih: 26.11.2010

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2010/11275 E.  ,  2010/10206 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Hükümlü hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Kadıköy 2. Sulh Hukuk, Pendik 2. Sulh Hukuk ve Ümraniye 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R –

Dava, hükümlüye vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “

Dosya kapsamındaki, Pendik 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik kararının dayanağı olan nüfus kaydındaki yerleşim yeri adresinin cezaevi adresi olduğunun anlaşılması ve mahkumiyet kararı ile hükümlünün 23.09.2005 günlü dilekçesinde kısıtlı adayının cezaevine girmeden önceki son yerleşim yerinin ...., Mahallesi, ...., Sokak, No :...., ...., Pendik, İstanbul adresi olarak gösterilmesine göre uyuşmazlığın Pendik 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Pendik 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 26.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/19921, Karar No: 2010/7302, Tarih: 27.05.2010

**6. Ceza Dairesi         2008/19921 E.  ,  2010/7302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Otelden çıktığı sırada, sanık ve yanındaki diğer sanıkların yakınanın yanına gelerek içlerinden birinin ''kıza laf atan bu şahıs mı ?'' diyerek tokat attığı, kemerinden tutarak salladıkları sırada farkettirmeden cebindeki parayı aldıklarının iddia edilmesi karşısında; eylemin yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin kanıtları takdir ve tartışmanın üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, ceza süresi bakımından 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nun 326/son maddesinin gözetilmesine 27.05. 2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/947, Karar No: 2019/999, Tarih: 08.10.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/947 E.  ,  2019/999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “ayıplı malın misli ile değiştirilmesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Kütahya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 02.10.2014 tarihli ve 2013/222 E., 2014/391 K. sayılı karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 16.03.2015 tarihli ve 2015/260 E., 2016/3665 K. sayılı kararı ile;

"...Davacı, 26.08.2008 tarihinde davalı şirketten 2009 model araç satın aldığını, araçta ilk günden itibaren arızaların meydana geldiğini, yapılan başvuru üzerine Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’nin aracın teslim alınarak yenisi ile değiştirilmesine karar verdiğini iddia ederek, aracın yenisiyle değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yetkili servis olan davacının, dava konusu aracı ticari işlerinde kullandığını, bu nedenle 4077 sayılı Yasa hükümlerinin olayda uygulanmayacağını, davanın zamanaşımına uğradığını, arızaların üretim hatasından değil, kullanım hatasından kaynaklandığını, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, davacının onarım yönünde seçimlik hakkını kullanmış olup, aracın değiştirilmesini talep ettiği halde aracı kullanmaya devam ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; 26.08.2008 tarihinde satın alınan aracın 31.07.2008 tarihinde davacıya teslim edildiği, davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığı, davacının ayıp ihbarını TTK’nun 25/3 maddesi gereğince süresinde yapmadığından satılanı bu şekliyle kabul etmiş sayılacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 2012/4885 E., 2012/11703 K. sayılı ve 12.07.2012 tarihli bozma ilamı ile, ''somut olayda, dava konusu araçta ilk günden itibaren arızalar söz konusu olduğu, bu nedenle garanti süresi içerisinde birçok kez servise başvurulduğu ileri sürülmüş ve servis kayıtları dosyaya sunulmuştur. Araç ile ilgili servis kayıtları, garanti belgesi vs. evrak incelemesi ile araçtaki arızanın belirlenmesi özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiği kabul edilmelidir. Bu durumda mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişiden iddia ve savunma çerçevesinde ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp, tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir'' gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; davacının servise başvurmak suretiyle ayıp ihbarını süresinde yaptığının kabulü gerektiği, bilirkişi raporuna göre motorun yağ yakması nedeniyle sökülerek sekmanların değiştirilmiş olmasının motorun satışı sırasında gizli ayıplı olduğunu gösterdiği, bu arızanın satış sözleşmesinin feshini gerektirecek nitelikte ayıp olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu yapılan aracın aynı marka ve model ile BK'nun 203/1. maddesi gereğince yenisiyle değiştirilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ...Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

Dava ayıplı aracın yenisi ile değiştirilmesi istemine ilişkindir. Dairemizin 2012/4885 E., 2012/11703 K. sayılı ve 12.07.2012 tarihli bozma ilamına uyulmuş ise de, bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında, bilirkişilerin davaya konu araç üzerinde herhangi bir teknik inceleme yapmadıkları gibi davacının dava dilekçesinde belirttiği arızaların giderilip giderilmediği, söz konusu arızaların gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı tespit edilmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş; konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla dava konusu araç üzerinde teknik inceleme yaptırılıp, tarafların iddia ve savunmaları ile mahkemece alınan daha önceki bilirkişi raporlarına yapılan itirazlar hep birlikte değerlendirilerek, davaya konu araçtaki arızanın giderilip giderilmediği, arıza giderilmiş ise davacının arızanın giderilmesi yönünde talep hakkını kullanmış olması nedeniyle aracın yenisi ile değiştirilmesi isteminde bulunamayacağı, ancak var ise araçtaki değer kaybını talep edebileceği hususları da dikkate alınarak, toplanan tüm delillere göre yapılacak değerlendirme sonucu uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır…"

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, ayıplı aracın yenisiyle değiştirilmesi istemine ilişkindir.

Davacı; 26.08.2008 tarihinde davalı şirketten 2009 model araç satın aldığını, ilk günden itibaren aracın direksiyonunda titremeler, kapılarda, frende ve koltuklarda ayarsızlıklar gibi problemlerle karşılaştığını, yapmış olduğu başvuru üzerine Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin aracın teslim alınarak yenisi ile değiştirilmesine karar verdiğini ileri sürerek aracın yenisiyle değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, ayıplı aracın yenisiyle değiştirilmesi istemine ilişkindir.

Davacı; 26.08.2008 tarihinde davalı şirketten 2009 model araç satın aldığını, ilk günden itibaren aracın direksiyonunda titremeler, kapılarda, frende ve koltuklarda ayarsızlıklar gibi problemlerle karşılaştığını, yapmış olduğu başvuru üzerine Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin aracın teslim alınarak yenisi ile değiştirilmesine karar verdiğini ileri sürerek aracın yenisiyle değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; yetkili servis olan davacının dava konusu aracı ticari işlerinde kullandığından olayda 4077 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanmayacağını, talebin zamanaşıma uğradığını, arızaların üretim hatasından değil, kullanım hatasından kaynaklandığını, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, davacının onarım yönünde seçimlik hakkını kullanmış olduğunu ve aracın değiştirilmesini talep ettiği hâlde aracı kullanmaya devam ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; aracın 26.08.2008 tarihinde satın alındığı, davanın zaman aşımı süresi içinde açıldığı, davacının ayıp ihbarını TTK’nın 25/3. maddesi gereğince süresinde yapmadığından satılanı bu şekliyle kabul etmiş sayılacağı, davacının satılan şeyi yenisiyle değiştirme hakkını kaybettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının temyizi üzerine hüküm Özel Dairece; somut olayda dava konusu araçta ilk günden itibaren arızalar söz konusu olduğu, bu nedenle garanti süresi içerisinde birçok kez servise başvurulduğunun ileri sürülerek servis kayıtlarının dosyaya sunulduğu, araç ile ilgili servis kayıtları, garanti belgesi vs. evrakın incelemesi ile araçtaki arızanın belirlenmesinin özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiği, mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişiden iddia ve savunma çerçevesinde ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp, tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davacının servise başvurmak suretiyle ayıp ihbarını süresinde yaptığının kabulü gerektiği, bilirkişi raporuna göre motorun yağ yakması nedeniyle sökülerek segmanların değiştirilmiş olmasının motorun satışı sırasında gizli ayıplı olduğunu gösterdiği, bu arızanın satış sözleşmesinin feshini gerektirecek nitelikte ayıp olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu yapılan aracın aynı marka ve model ile BK'nın 203/1. maddesi gereğince yenisiyle değiştirilmesine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece; Özel Dairece verilen ilk kararda araç üzerinde herhangi bir teknik inceleme yapılmadığı şeklinde bir gerekçe yer almadığı, araç üzerinde inceleme yapmak gerektiği yönündeki belirlemenin bilirkişilerce yapılmasının gerektiği, bilirkişilerin böyle bir zorunluluktan ve ihtiyaçtan bahsetmedikleri, ilk bozma ilamında belirtilen şekilde rapor alınmasına rağmen bozma kapsamında olmayan bir konuda yeniden bozma kararı verilmesinin usul kurallarına ve hakkaniyete uygun olmadığı, davanın 28.04.2011’de açıldığı gözetildiğinde uyuşmazlıkta mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun uygulanması gerektiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan ücretsiz onarım hakkının 818 sayılı Borçlar Kanunu’nda yer almadığı, buna rağmen Özel Dairece geçmişe etkili kuralı bertaraf edilerek “davacının arızanın giderilmesi yönündeki talep hakkını kullanmış olması nedeniyle değiştirilmesi isteminde bulunamayacağı” gerekçesine dayanılmasının da doğru olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; yerel mahkemece uyulan bozma kararının gereğinin yerine getirilip getirilmediği, burada varılacak sonuca göre konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla dava konusu araç üzerinde teknik inceleme yaptırılıp, dava konu araçtaki arızanın giderilip giderilmediği, söz konusu arızaların gizli ayıp niteliğinde olup olmadığının tespit edilip edilmediği, arızanın giderildiğinin kabulü hâlinde davacının arızanın giderilmesi yönünde talep hakkını kullanmış olması nedeniyle aracın yenisiyle değiştirilmesi istemi yerine ancak var ise araçtaki değer kaybını mı talep edebileceği hususları da dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmasının ve sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle yasal mevzuatın ve konu ile ilgili kavramların irdelenmesinde fayda bulunmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 194. maddesi;

“Bayi müşteriye karşı mebiin zikir ve vadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir suretle tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir.

Bayi, bu ayıpların mevcudiyetini bilmese bile onlardan mesuldür.” hükmünü içermektedir.

Aynı Kanun’un 202. maddesinde;

“Bayiin tekeffülü altındaki mebiin ayıbı anlaşıldığı zaman müşteri muhayyerdir. Dilerse mebii redde hazır olduğunu beyanla bey'in fesh edilmesini, dilerse mebii alıkoyup kıymetinin noksanı mukabilinde semenin tenzil olunmasını dava eder.

Hakim, müşterinin mebii ret davası üzerine hal icabı bey'in feshini muhik göstermiyorsa semenin tenzili ile iktifa edebilir.

Bayi, bu ayıpların mevcudiyetini bilmese bile onlardan mesuldür.” hükmünü içermektedir.

Aynı Kanun’un 202. maddesinde;

“Bayiin tekeffülü altındaki mebiin ayıbı anlaşıldığı zaman müşteri muhayyerdir. Dilerse mebii redde hazır olduğunu beyanla bey'in fesh edilmesini, dilerse mebii alıkoyup kıymetinin noksanı mukabilinde semenin tenzil olunmasını dava eder.

Hakim, müşterinin mebii ret davası üzerine hal icabı bey'in feshini muhik göstermiyorsa semenin tenzili ile iktifa edebilir.

Kıymetinin noksanı mebiin semenine müsavi ise müşteri ancak bey'in feshini talep edebilir.” düzenlemesine yer verilmiş iken;

203. maddesinde ise;

“Mebi, miktarı muayyen misli şeylerden ise müşteri dilerse fesih veya semenin tenzilinden hiç birini talep etmeyip mebiin ayıptan ari mislile değiştirilmesini dava edebilir.

Mebi, başka bir yerden gönderilmiyorsa bayiin de müşteriye derhal ayıptan ari mislini teslim ve müşterinin düçar olduğu zararı tamamen tazmin ederek aleyhine ikame edilecek davadan kurtulmağa salahiyeti vardır.” amir hükmü yer almaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilafın BK 194 ve devamı maddelerine göre çözümlenmesi gerekir. Buna göre; satıcı, satılandan yararlanmayı ortadan kaldıran ayıptan, ayıbın meydana gelmesinde kusuru olmasa bile alıcıya karşı sorumludur. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 25/3. maddesine göre ticari işlerde satılan malın ayıbı açıkça belli ise 2 gün, açıkça belli değil ise 8 gün içinde muayene etme ve tespit edilen ayıbın ihbarı zorunludur. Ayıbın gizli olması hâlinde, anılan 25. maddenin BK’nın 207. maddesine atfı nedeniyle nihayet altı ay içinde bu konudaki davanın açılması gerekmektedir. Dosyadaki belirlemelerden davacının ayıbı usulüne uygun şekilde bildirdiği ve davanın süresinde açıldığı hususunda bir uyuşmazlık yoktur.

Kanundaki düzenlemeler göstermektedir ki; satılanın ayıplı olduğunun anlaşılması üzerine alıcının BK’nın 202. maddesine göre alıcı satılanı iadeye hazır olduğunu beyanla satımın feshini veya satılanı muhafaza ile satış bedelinin indirilmesini isteyebileceği gibi, BK’nın 203. maddesine göre satılan muayyen misli şeylerden ise, satılanın ayıptan ari misli ile değiştirilmesini isteyebilir. Dava konusu olan araç miktarı belli ve misli ile temini mümkündür. Davacı tercih hakkını ayıptan ari yenisiyle değiştirilmesi yönünde kullanmıştır.