muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/426, Karar No: 2023/67, Tarih: 08.02.2023

Tanık ... Kollukta; kızı ...’in eşi sanık ...’in yanında çalıştığını, 14.06.2015 tarihinde saat 08.00’de her gün olduğu gibi Gaziemir’e eşinin işletmiş olduğu dükkânda çalışmak üzere evden çıktığını, kızı ...’in akşam saat 20.00 sıralarında küçük kızı ...’yı da alarak ... yerinden ayrıldıklarını, bunu daha sonra eşi sanık ...’in kendisine söylediğini, saat 22.00 sıralarında sanık ...’in aradığını ve kızı ...’in eve gelip gelmediğini sorunca gelmediğini söylediğini, sanığın kızları ...’nın ... Polis Karakolunda olduğunu ve gidip almasını söylediğini, ...’yı almak için evden çıkıp kapıyı kilitlediği esnada tanımadığı bir numaradan arandığını, telefona cevap verdiğinde arayanın kızı ... olduğunu, kızının kardeşi ...’nın kaybolduğunu söyleyip eve gelip gelmediğini sorduğunu, kızı ...’e kız kardeşinin karakolda olduğunu ve gidip almasını söylediğini, 15-20 dakika sonra sanık ...’in tekrar arayıp kızı ...’yı diğer kızları ... almadığı için gidip alması gerektiğini söylediğini, bunun üzerine taksiye binip saat 23.00 sıralarında kızı ...’yı karakoldan alıp geldiğini, büyük kızı ...’in gelmediğini, sanık ...’in gece saat 01.00 sıralarında eve geldiğini, önce eşinin kızını arabayla tek başına aradığını, sonra birlikte tekrar aramaya çıktıklarını, önce ... Polis Karakoluna gittiklerini ve kızlarının kayıp olduğunu söylediklerini, tekrar eşiyle çıkıp kızlarını aradıklarını, yaklaşık yarım saat daha aradıktan sonra eve geldiklerini, sabaha kadar uyumadıklarını, sabah saat 07.00 sıralarında tekrar kızlarını aramaya çıktıklarını ve eve geldiklerini, saat 12.00 sıralarında tanımadığı bir numaradan arandığını, arayan numaranın akşam arayan numaradan farklı olduğunu, telefonu açtığında arayanın kızı ... olduğunu anladığını, kendisine, "Anne ben eve geleceğim. Ne olur bana kızmayın." dediğini, kızına, "Yok kızım sen gel sana kızmayacağız." diye söylediğini, yarım saat sonra kızlarının eve geldiğini, bağırıp çağırmadıklarını, nerede olduğunu sorduklarını, önce kız arkadaşında kaldığını söylediğini, kendisine inanmayınca bu sefer bir haftadır sevgilisi olduğunu, dün buluştuğunu ve gece bu çocukla kaldığını ancak çocuğun kendisini alıkoyduğunu ve rızasının bulunmadığını anlattığını, çocukla gece aynı yatakta yatıp yatmadıklarını ve aralarında bir şey geçip geçmediğini sorduğunu, aralarında cinsel bir şey geçmediğini söylediğini, kızına inanmadığını, sanık ...’in de inanmadığını, saat 14.00-15.00 sıralarında eşinin kardeşi ...’in eve geldiğini, konuyu bildiğini, kızı, eşi, kaynı ve kızı ile birlikte arabayla kızının tarif ettiği yere gitmek için hareket ettiklerini, amaçlarının kavga etmek olmayıp kızlarının namusuna dokundaysa konuşup evlendirmek ve namuslarını temizlemek olduğunu, kızı ile birlikte arabada kaldıklarını, sanık ... ve ...’in inerek kızının tarif ettiği yere gittiklerini, biraz sonra geri geldiklerini, arabaya yakın bir yerde maktulü gördüklerini, olayın olduğu yere doğru ..

...’in eve geldiğini, konuyu bildiğini, kızı, eşi, kaynı ve kızı ile birlikte arabayla kızının tarif ettiği yere gitmek için hareket ettiklerini, amaçlarının kavga etmek olmayıp kızlarının namusuna dokundaysa konuşup evlendirmek ve namuslarını temizlemek olduğunu, kızı ile birlikte arabada kaldıklarını, sanık ... ve ...’in inerek kızının tarif ettiği yere gittiklerini, biraz sonra geri geldiklerini, arabaya yakın bir yerde maktulü gördüklerini, olayın olduğu yere doğru ... ve maktulün bağrışarak gittiklerini, o sırada yüksek bir sesle kadın bağırma sesi duyduğunu, kızıyla birlikte hemen arabadan indiklerini, seslerin geldiği yöne doğru gittiklerini, oraya varmadan düştüğünü, düşmeden önce maktul ile ...’in kavga ettiğini az da olsa gördüğünü, tekrar ayağa kalkıp yaklaştığında sanık ...’in yaralı olduğunu, ticari taksiye binmeye çalıştığını, kendilerinin de aynı taksiye binmek için yöneldiklerini, sanığın kendilerini beklemeden tek başına ticari taksiye bindiğini, eşinin kardeşi ...’in de olay yerinden kaçtığını,

Mahkemede; sanıklardan birinin eşi, birinin kaynı olduğunu, kızı ...’in eve geldiğini, öyle bir şey yaptıysa diye hastaneye baktırmaya götürdüklerini, eğer bir şey yapmışlarsa evlendirmeyi düşündüklerini, eve geldiklerini, eşi ve kaynının konuşacağız dediklerini, bir kadının bağırma sesini duyduğunu, eşi sanık ...’e 5-6 kişinin ellerinde şişelerle saldırdıklarını, eşinin arkasından bıçaklandığını ve yerde yattığını, maktulün ve kaynının birbirlerini tuttuklarını, eşini yerde görünce başka bir şey hatırlamadığını, olay yerine kötü niyetle gitmediklerini,

Tanık ... Mahkemede; sanıkların kardeşleri olduklarını, kardeşleriyle aynı mahallede oturduklarını, maktulün kızlarını akşam götürdüğünü, sabah kızlarının tek başına geldiğini, kızlarını hastaneye kontrol için götürdüklerini, hastanenin bakmadığını, eve geldiklerini, maktulün evinin yollarının üzerinde olduğunu, maktulün olduğu yere gittiklerini, maktulün olmadığını, bayanlara sorduklarını, olay yerine kendisi, sanıklar, ... ve ...’in eşi ile birlikte gittiklerini, maktulün geldiğini, kendilerine şişle ve baltayla, oradaki bir inşatta bulunanların saldırdıklarını, sanık ...’in bıçakla yaralandığını, maktulün ve ...’in birbirini tuttuklarını, ...’i hastaneye getirdiklerini, sonra maktulün öldüğünü öğrendiklerini, maktulün kendilerine saldırdığını, elinde bir şey olup olmadığını görmediğini, ... bıçaklanırken ...’in maktulü tuttuğunu, olay yerinin çok kalabalık olduğunu, sanık ...’i maktulün bıçakladığını, öldürme amacıyla gitmediklerini,

İnceleme dışı suça sürüklenen çocuk ... aşamalarda benzer şekilde; inşaatlarda duvar boyası işinde çalıştığını, inşaattaki yarım günlük işini bitirdikten sonra internet cafede bulunan maktulü de alarak Yapıcıoğlu Mahallesi’ndeki evlerinin önüne geldiklerinde saatin 14.30 olduğunu, daha önce hiç görmediği ve tanımadığı iki adam ile bir bayanın yanlarına gelerek, "... hanginiz?" diye sorduklarını, maktulün, "... benim." dediğini, bıyıklı olan şahsın maktulün ensesinden tutarak diğer eliyle yumruklamaya başladığını, ayırmaya çalıştığında saçları dökülmüş olan diğer şahsın kendisine yumrukla omzuna ve kollarına vurmaya başladığını ve "Karışma sen de dayak yersin." dediğini, mahallelerindeki kişilerin kavgayı ayırmaya çalıştıklarını, bir kadın ve erkeğin kendisini tutarak yengesi Songül’ün evine soktuklarını, evin kapısını kilitlediklerini, maktulün vurulma anını görmediğini, yaklaşık üç dakika sonra kapıyı açtıklarını, evin biraz ilerisinde maktulün sırtüstü yerde kanlar içinde yattığını, iki erkek şahsın kaçtığını, olay sırasında kesinlikle sanık ...’e vurmadığını,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ... Gaziemir'de kokoreç ve sandviç büfesi işlettiğini, üç kızının olduğunu, en büyük kızı tanık ...’in 15 yaşında olduğunu, küçük kızı ... ile birlikte ... yerinden saat 19.00-19.30 sıralarında çıktıklarını ancak daha sonra eve gitmediklerini öğrendiğini, Kadifekale Karakolundan arandığını, ... isminde bir kızının olup olmadığını sorduklarını ve kızının karakolda olduğunu belirterek gelip almalarını söylediklerini, gidip kızını aldığını, bu sefer de büyük kızının nerede olduğunu merak ettiğini, büyük kızı ...’in 15.06.2015 tarihinde saat 13.00 sıralarında eve geldiğini, nerede olduğu konusunda sıkıştırdığını, çelişkili cevaplar verdiğini, üsteleyince maktulden bahsettiğini, geceyi maktulle Basmane’de pansiyona benzer bir yerde geçirdiğini ve cinsel manada herhangi bir şey yaşanmadığını söylediğini, bunun üzerine kardeşi ..., eşi Meyase ve kızı ...’in ile birlikte arabaya binerek Yeşilyurt Devlet Hastanesine kızının başından herhangi bir şey geçip geçmediğini öğrenmek için kontrole gittiklerini, hastanede bu işin tek kişinin istemesiyle olmayacağını ve adlî prosedür gerektiğini anlatıklarını, bunun üzerine hastaneden ayrıldıklarını, evlerine gitmek üzere yola çıktıklarını, kızına maktulün çalıştığı yeri sorduklarını, ... ile konu komşudan maktulün çalıştığı yeri öğrendiklerini, eşi ve kızının arabada kaldığını, iki kişinin kendilerine yaklaştığını görünce, "... kim?" diye sorduğunda maktulün de "Benim." dediğini, bunun üzerine "Sen benim kızımla bir gece birlikte kalmışsın. Niye bu şekilde yaptın?" deyince maktulün de "Biz sadece saat 22.00'ye kadar oturduk. Ne diye gitti bilmem. Ben kendisini alıkoymadım. Herhangi bir şey aramızda geçmedi." dediğini, bunun üzerine kızının arabada olduğunu ve ikisini yüzleştireceğini söylediğini, maktulün beni götüremezsiniz tarzında agresif davranışlara girdiğini, maktulün davranışına etraftaki bayanların karıştığını, maktul bağırınca inşaatta çalıştığını tahmin ettiği şahısların ellerinde demir sopa ve şişlerle geldiklerini, sağına soluna vurduklarını, kimin vurduğunu bilmediğini, bu arada bacağından yaralandığını hissettiğini, diğerleri ile uğraştığı esnada arkasından maktulün kendisini bıçakladığını, maktulün kaçışını engellemek için yere düşürdüğünü, kardeşi ...’in ne yaptığını görmediğini, bir yandan maktulü kaldırmaya çalıştığını, bir yandan da etraftakilerin vurmalarından dolayı kendisini korunmaya çalıştığını, ...'in olay yerini terk ettiğini, kendisini kaldırıma attığını, kardeşi ...’i çağırdığını, ellerinde kesici-delici alet olmadığını, maktulü de kimin bıçakladığını bilmediğini, savunmuştur.

IV. GEREKÇE

1. Sanık ...'nın nitelikli kasten öldürme suçuna iştirakinin TCK'nın 37. maddesi kapsamında 'müşterek faillik' mi yoksa TCK'nın 39. maddesi kapsamında 'yardım eden' niteliğinde mi olduğu

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

IV. GEREKÇE

1. Sanık ...'nın nitelikli kasten öldürme suçuna iştirakinin TCK'nın 37. maddesi kapsamında 'müşterek faillik' mi yoksa TCK'nın 39. maddesi kapsamında 'yardım eden' niteliğinde mi olduğu

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda suça iştirakte, faillik ve şeriklik ayrımı öngörülmüş, azmettirme ve yardım etme şeriklik kavramı içinde değerlendirilmiştir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanun’un 37. maddesi;

"(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.

(2) Suçun işlenmesinde bir başkasını ... olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde ... olarak kullanan kişinin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır" şeklinde olup maddenin birinci fıkrasında müşterek faillik, ikinci fıkrasında ise dolaylı faillik düzenlenmiştir.

Kanun’da suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla suç ortağı tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK’nın 37/1. maddesinde düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Öğretideki görüşler de dikkate alındığında müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:

1- Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.

2- Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır.

Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı fail konumundadır. Fiil üzerinde ortak hâkimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır.

Yardım etme ise 5237 sayılı TCK'nın 39. maddesinde;

"(1) Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.

(2) Aşağıdaki hâllerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur:

a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.

b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.

c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak" şeklinde,

Bağlılık kuralı da aynı Kanun'un 40. maddesinde;

"(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

Bağlılık kuralı da aynı Kanun'un 40. maddesinde;

"(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde düzenlenmiştir.

Suçun icrasına iştirak etmekle birlikte, işlenişine bulunduğu katkının niteliği gereği kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen diğer suç ortaklarına şerik denilmekte olup 5237 sayılı TCK’da şeriklik, azmettirme ve yardım etme olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen veya özel faillik vasfını taşımadığı için fail olamayan bir suç ortağı, gerçekleşen fiilden 5237 sayılı Kanun’un 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı uyarınca sorumlu olmaktadır.

TCK’nın 39/2. maddesindeki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır.

1- Bir suçun işlenmesine maddi yardımda bulunma çok çeşitli şekillerde ortaya çıkmakla birlikte anılan maddede maddi yardım;

a) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek,

b) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak,

Olarak sayılmıştır.

2- Manevi yardım ise;

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaad etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek,

Şeklinde belirtilmiştir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

a) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek,

b) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak,

Olarak sayılmıştır.

2- Manevi yardım ise;

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaad etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek,

Şeklinde belirtilmiştir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Maktul ...'nin 17 yaşında, tanık ...’nın 15 yaş içerisinde olduğu, sanık ...’nın, kızı olan tanık ...’in 14.06.2015 tarihinde gece evine gitmediği, ertesi günü 15.06.2015 tarihinde evine dönen kızı ...’e nerede olduğunu sorduğunda olay öncesinde tanıştığı maktulle birlikte kaldığını söylediği, kızı ... ile maktul arasında cinsel münasebet olması ihtimali nedeniyle sanık, eşi tanık Meyase, kız kardeşi tanık Delali, ... ve hakkındaki dava tefrik edilen kardeşi inceleme dışı sanık ... ile bekârete ilişkin rapor almak için hastaneye gittikleri, yasal prosedürler nedeniyle rapor almaktan vazgeçtikleri, hastaneden dönerken tanık ...’e maktulün adresini sordukları, sanık ile inceleme dışı sanık ...'in maktulü aramaya başladıkları, ... adresine gittiklerinde tanıklar ... ve ...’ten maktulün nerede olduğunu öğrenmeye çalıştıkları, aramaya devam ederken sanık ... ile ...’in maktul ... inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ... ile karşılaştıkları, sanık ...’in "... kim?" diye sorduğu, maktulün "Ben" diyerek cevap verdiği, sanığın maktulün koluna girerek kendisi ile konuşacaklarını söylediği ve maktulü bulunduğu yerden götürmeye çalıştığı, maktulün gitmek istemediği, aralarında arbede yaşandığı, etrafta bulunanların tarafları ayırmaya çalıştıkları fakat başarılı olamadıkları, sanığın maktule, "Senin kızımla ne işin var?" diye sorduğunda maktulün "Gece saat 22.00’ye kadar oturduk. Ne için gittiğini bilmiyorum. Aramızda hiçbir şey geçmedi." dediği, inceleme dışı sanık ...’in kolundan tuttuğu maktulü ara sokağa doğru zorla götürmeye çalıştığı, maktulün bir anlığına ...’in elinden kurtulduğu, sanığın kaçmaya çalışan maktule çelme takarak yere düşürüp kaçmasına engel olduğu, yere düşen maktulün inceleme dışı sanık ... tarafından bıçakla sol memenin 3 cm altından bıçaklandığı, maktulün kaldırıldığı hastanede kesici-delici alet yaralanmasına bağlı sol akciğer ve kalp kesileri sonucu öldüğü olayda;

Sanık ...'in aksi ispatlanamayan tanıklar ..., ..., Meyase ve Delali'nin beyanlarıyla desteklenen aşamalardaki istikrarlı savunmalarında amaçlarının maktulle kızı ... hakkında konuşacaklarını ve yüzleştireceklerini savunması, bu amaçla kızı ...'i de olay yerine getirip taksi içerisinde annesi ile birlikte bırakması hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, kardeş olan sanık ile inceleme dışı sanık ... arasında maktulün öldürülmesi konusunda önceden alınmış bir karar ve irade birliği bulunmadığı, sanık ... ve inceleme dışı sanık ...'in kardeş olmaları sebebiyle kalabalıklaşan ve ani gelişen kavga ortamında dayanışma içerisinde hareket ettikleri, sanığın inceleme dışı sanık ...'in bıçakla tek isabetle maktulü öldürmesi eyleminde hâkimiyet kurduğuna ilişkin yeterli delil elde edilemediği, bununla birlikte maktulün kaçmasını engellemek amacıyla maktule çelme takarak suçun icrası sırasında inceleme dışı sanığın eylemini kolaylaştırmak suretiyle maktulün öldürülmesi eylemine TCK'nın 39/2. maddesi kapsamında yardım eden sıfatıyla iştirak ettiği kabul edilmelidir.

Bu itibarla ... Bölge Adliyesi 1. Ceza Dairesinin direnme kararına konu hükmünün, sanığın inceleme dışı sanık ...'in maktulü öldürme eylemine TCK'nın 39/2. maddesi kapsamında yardım eden sıfatıyla iştirak ettiğinin gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanık ...'in aslî fail olarak suça iştirak ettiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

2- Sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Tahrik kelimesi, sözlüklerde hareket hâlinde olmayan bir şeyi harekete geçirme, kımıldatma, kışkırtma olarak tanımlanmıştır. (Türk Dil Kurumu Güncel Sözlüğü, Kubbealtı Lugati.)

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir. (Devrim ..., Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.)

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir. (M. Muhtar ..., Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, ... Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.)

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir. (M. Muhtar ..., Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, ... Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.)

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik; "Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alınmıştır.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılı Kanun'da yer alan ağır – hafif tahrik ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından makul bir indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.