muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/9395, Karar No: 2012/11685, Tarih: 30.04.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/9395 E.  ,  2012/11685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR

Dava, kira sözleşmesinden kaynaklanan kiracılığın tespiti isteğine ilişkindir. 9.2.2011 gün ve 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunun 8.maddesi ile 2797 sayılı Yargıtay Yasasının 14.maddesinde yapılan değişiklik uyarınca; Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 9.2.2012 günlü ve 2012/1 sayılı kararı ile ( tarafların sıfatına bakılmaksızın ) hasılat kirası dahil bu tür davalara ilişkin hüküm ve kararların temyizen incelenmesi görevi 1.3.2012 tarihinden itibaren Yargıtay 6.Hukuk Dairesine verilmiştir.

SONUÇ: Dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 6.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 30.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22952, Karar No: 2014/20907, Tarih: 10.12.2014

**7. Ceza Dairesi         2014/22952 E.  ,  2014/20907 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : K.Y.B. - 2014/252389

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 51/2-b. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı S.. D.. hakkında, 319,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair Bursa Emniyet Müdürlüğü Ceza İşlemleri Büro Amirliğince düzenlenen 23/01/2012 tarihli ve MA seri ..... sıra nolu trafik idari para cezası karar tutanağına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin MUDANYA Sulh Ceza Mahkemesinin 13/08/2013 tarihli ve 2012/407 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 23.06.2014 gün ve 42763 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.07.2014 gün ve KYB. 2014-252389 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, hız sınırını %30 dan fazla aştığı görüntü kayıt cihazı ile tespit edilmesi üzerine, 16 ZD 012 plakalı sayılı aracın sahibi muterize 23/01/2012 tarihli tutanak ile idari yaptım uygulanmış ise de, kabahatli tarafından dosyaya sunulan fotoğraflar ile eylem tarihindeki kamera görüntülerinin mukayesesinde; başvuru sahibine ait aracın tamponunun beyaz renkte, kural ihlali yapan aracın ise siyah renkte, markayı temsil eden sembollerinin farklı yerlerde ve boylarınında da farklı olduğu, arka kapı açma kollarının ve arka farların da benzer olmadığının anlaşılması karşısında, hız ihlali yapan aracın itiraz eden kişiye ait olmadığından talebin kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden Mudanya Sulh Ceza Mahkemesi'nin 13.08.2014 gün ve 2012/407 değişik iş sayılı kararının CMK.nun 309/4.maddesi uyarınca BOZULMASINA, idari para cezasının kaldırılmasına, 10.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/660, Karar No: 2022/1574, Tarih: 22.11.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/660 E.  ,  2022/1574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “İşçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Bakırköy 13. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait deri fabrikasında 1993 yılından iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği 01.08.2011 tarihine kadar aralıksız arıtma tesisi operatörü olarak haftanın altı günü 08.00-23.00 saatleri arasında ve ayda en az iki pazar günü hafta tatili kullandırılmaksızın, dini bayramlar hariç tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, son aylık ücretinin net 1.400TL olmasına rağmen sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden yatırıldığını, her gün ayrıca bir öğün yemek verildiğini, Ramazan Bayramında erzak yardımı yapıldığını, Karşıyaka 2. İş Mahkemesinde açtığı feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iade davasında işyerinde alt işveren olarak müvekkilini çalıştıran şirket ile davalı şirket arasındaki hukukî ilişkisinin muvazaalı olduğu, davacının davalı şirketin işçisi olduğu belirtilerek işverence yapılan feshin haklı değil ancak geçerli nedene dayandığına karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkiline ait işyerinde en son 11.05.2004 tarihinde çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 01.08.2011 tarihi itibariyle işverenin diğer işçisine sataşması sebebiyle haklı ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, asgari ücretle çalıştığını, ücrete ek olarak aylık 69,30TL yemek yardımı yapıldığını, hafta tatili kullandığını, fazla çalışması olduğu takdirde ödendiğini, yıllık izin kullandığını, kullanmadığı yıllık izin ücretleri karşılığı ödeme yapıldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

Mahkeme Kararı:

6. Bakırköy 13. İş Mahkemesinin 08.06.2016 tarihli ve 2014/510 E., 2016/277 K. sayılı kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde 10 yıl 7 ay 16 gün çalıştığı, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğinin Karşıyaka 2. İş Mahkemesinin 2011/420 E. sayılı davasında verilen karar ile belirlendiğinden kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı, ayda iki hafta tatilinde çalıştığı, fazla çalışma yaptığı, yıllık izinlerini kullanmadığı sabit olan davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ise çalışma iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Bakırköy 13. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 30.09.2020 tarihli ve 2016/25228 E., 2020/9887 K. sayılı kararı ile; davalının tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra; “…2-Mahkeme hüküm kısmında alacakların net ya da brüt olduğunu açıkça yazmamışsa da, hükmedilen miktarlara göre taleplerin net miktarlar üzerinden kabul edildiği anlaşılmıştır. Ancak davacının talebi brüt miktarlar üzerinden olup, talep doğrultusunda brüt miktarlara hükmedilmelidir.

3- Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça belirsiz alacak davası açılmıştır. Buna göre davacının talep ettiği alacaklardan kıdem tazminatı dışındakiler için faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerekmektedir.

4-Dairemiz uygulamasında, takdiri indirim ile ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde bir kurala yer verilmediğinden ve ayrıca işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada Mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı bilinemediğinden yapılan takdiri indirimlerden dolayı reddine karar verilen miktar bakımından kendisini vekille temsil ettirmiş olan davalı yararına vekalet ücretine hükmedilemeyeceği ve yargılama gideri bakımından da davacı aleyhine sonuç doğurmayacağı kabul edilmiştir.

Buna göre somut uyuşmazlıkta, hem takdiri indirim sonucu oluşan hem de brüt talep ile net tutarlar arasındaki fark miktarın, red kısım olarak dikkate alınması hatalıdır. Hükme bakıldığında reddedilen tek alacak kalemi genel tatil ücreti olup, karar tarihindeki Avukatlık asgari ücret tarifesi 13/2 maddesi de dikkate alınarak davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmelidir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Buna göre somut uyuşmazlıkta, hem takdiri indirim sonucu oluşan hem de brüt talep ile net tutarlar arasındaki fark miktarın, red kısım olarak dikkate alınması hatalıdır. Hükme bakıldığında reddedilen tek alacak kalemi genel tatil ücreti olup, karar tarihindeki Avukatlık asgari ücret tarifesi 13/2 maddesi de dikkate alınarak davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmelidir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Bakırköy 13. İş Mahkemesinin 24.12.2020 tarihli ve 2020/427 E., 2020/428 K. sayılı kararı ile; belirsiz alacak davasının sürekli iş göremezlik veya destekten yoksun kalma tazminatı gibi talepler yönünden söz konusu olacağı, işçilik alacakları yönünden alacağın belirsiz olduğundan söz edilemeyeceği, bu nedenle davanın kısmi dava olarak; talep artırım dilekçesinin ise ıslah dilekçesi olarak kabulü gerektiği, hükmedilen alacaklara brüt tutarlar üzerinden hükmedilmesinin işçi aleyhine olduğu, alacağın net mi brüt mü olduğu belirtilmeden hüküm kurulmasının hükmün infazında hiçbir tereddüte neden olmayacağı, brüt miktarlar üzerinden karar verildiğinde işçinin hem kendi avukatına hem de karşı tarafın avukatına daha çok vekâlet ücreti ödemek zorunda kalacağı, net miktarlara göre işçinin eline geçecek tazminatın miktarının oldukça azalacağı, brüt miktarlar üzerinden karar verilmesinin ekonomik olarak zayıf durumdaki işçinin ekonomik durumunu daha da zora sokacağı, ayrıca davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin karineye dayalı makul indirim nedeniyle reddedilen miktar üzerinden değil yasal ve hukukî olmayan brüt miktar üzerinden talepte bulunulması nedeniyle reddedilen kısım üzerinden takdir edildiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; Somut olayda,

1) Davacının işçilik alacaklarına ilişkin talebinin brüt miktarlar üzerinden olması karşısında işçilik alacaklarının net miktarlar üzerinden hüküm altına alınmasının mümkün olup olmadığı;

2) Davacı tarafından davanın kısmi dava mı yoksa belirsiz alacak davası olarak mı açıldığı; buradan varılacak sonuca göre kıdem tazminatı dışında hüküm altına alınan alacaklara dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin gerekip gerekmediği,

3) Mahkemece karineye dayalı makul indirim yapılması nedeniyle reddedilen miktar ile brüt ve net tutarlar arasında oluşan farkın toplamının reddedilen kısım olarak değerlendirilmesi suretiyle davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olup olmadığı; buna göre de mahkemece davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin doğru takdir edilip edilmediği,

Noktalarında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A. (1) numaralı uyuşmazlık yönünden yapılan incelemede;

12. Öncelikle konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve kavramlar üzerinde kısaca durulmasında fayda bulunmaktadır.

Noktalarında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A. (1) numaralı uyuşmazlık yönünden yapılan incelemede;

12. Öncelikle konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve kavramlar üzerinde kısaca durulmasında fayda bulunmaktadır.

13. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun (193 sayılı Kanun) 1. maddesinde gelirin tanımı yapılmış olup gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tabi olduğu, gelirin ise bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 2. maddesinde ise geliri oluşturan kazanç ve iratlar sayılmış, “ücret”in de bu kazanç ve iratlar arasında olduğu açıkça vurgulanmıştır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 3. maddesine göre Türkiye’de yerleşmiş olanlar ile resmî daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memlekette oturup bulundukları memlekette elde ettikleri kazanç ve iratları dolayısıyla gelir vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tutulmamış Türk vatandaşlarının Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilecekleri belirtilerek tam vergi mükellefi tarif edilmiştir.

14. Bununla birlikte 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 8. maddesinde mükellefin, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişiler olduğu; vergi sorumlusunun ise verginin ödenmesi bakımından alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişi olduğu, bu Kanun’un müteakip maddelerinde geçen “mükellef” tabirinin, vergi sorumlularına da şamil bulunduğu belirtilmiştir. Bu düzenlemeler karşısında vergi mükellefinin işçi, vergi sorumlusunun ise işveren olduğu tartışmasızdır.

15. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesinde ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler şeklinde tanımlanmış olup ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olmasının veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.

16. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesinin 1. fıkrasında ise ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

17. İş hukukundaki ücret tanımı ile vergi hukukundaki ücret tanımı mukayese edildiğinde; vergi hukukundaki tanımın çok daha geniş kapsamlı olduğu görülecektir. Zira vergi hukukunda, hizmet karşılığı olarak yapılan nakden ödemeler yanında işverence sağlanan her türlü menfaat de ücret kapsamında değerlendirilmektedir (Ekin, Ali/Topçu, Melis: İş Alacakları Açısından Gelir Vergisi ve Yasal Kesintiler, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, S. 8, Aralık 2016, s. 117).

17. İş hukukundaki ücret tanımı ile vergi hukukundaki ücret tanımı mukayese edildiğinde; vergi hukukundaki tanımın çok daha geniş kapsamlı olduğu görülecektir. Zira vergi hukukunda, hizmet karşılığı olarak yapılan nakden ödemeler yanında işverence sağlanan her türlü menfaat de ücret kapsamında değerlendirilmektedir (Ekin, Ali/Topçu, Melis: İş Alacakları Açısından Gelir Vergisi ve Yasal Kesintiler, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, S. 8, Aralık 2016, s. 117).

18. Kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçiler, gerçek usulde vergilendirilirler. Bununla birlikte ücretlerin tamamının gerçek usulde vergilendirilmesi her zaman mümkün olmadığından "Diğer ücretler" başlıklı 193 sayılı Kanun'un 64. maddesinde bu maddede yazılı olduğu şekilde vergilendirilecek kişiler sayılmıştır.

19. Gerçek usulde matrah saptanırken işçinin normal gayrisafi aylık ücretinin yanı sıra para veya para ile ifade edilmesi mümkün bulunan kanun, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan menfaatler, hafta tatili ücreti, fazla çalışma ücreti ile ihbar tazminatı, prim ve ikramiyeler de gayrisafi ücret kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle Kanun kapsamında işveren tarafından işçiye sağlanan her türlü menfaat, ücret olarak kabul edilirken sağlık sigortası, sendika aidatları, engelli indirimi gibi çok sayıda ödeme, gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilir. Ayrıca gerçek usulde vergilendirilen işçiler asgari geçim indiriminden de faydalanır. İşverenler tarafından işçilerin ücret gelirlerinden kesilen ve gelir vergisinden mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarının, o ayki ücretiyle birlikte işçiye nakden ödenmesi gerekir (Ekin/Topçu, s. 118).

20. Gerçek usulde işçi ücreti vergilendirilirken ücretin safi tutarı, kaynakta kesintiye tâbi tutulacak olup kesintiyi de işveren yapacaktır. Bu husus Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde şu şekilde ifade edilmiştir: "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar".

21. Yapılacak vergi kesintisi 193 sayılı Kanun’un 103. maddesinde belirtilen artan oranlı tarifeye göre belirlenecektir. İşçinin elde ettiği ücret üzerinden gelir vergisi kesintisi dışında ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80. maddesi uyarınca sosyal sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi kesintisi de yapılmalıdır. Dolayısıyla bu kesintilerden herhangi birinin yapılmaması hâlinde belirlenecek net tutar hatalı olacaktır.

21. Yapılacak vergi kesintisi 193 sayılı Kanun’un 103. maddesinde belirtilen artan oranlı tarifeye göre belirlenecektir. İşçinin elde ettiği ücret üzerinden gelir vergisi kesintisi dışında ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80. maddesi uyarınca sosyal sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi kesintisi de yapılmalıdır. Dolayısıyla bu kesintilerden herhangi birinin yapılmaması hâlinde belirlenecek net tutar hatalı olacaktır.

22. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 11. maddesine göre yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar yani işverenler, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Yine işçilik alacaklarının mahkeme kararı ile hüküm altına alınıp icra baskısı olmadan işverence ödenmesi hâlinde işverenin sorumluluğu devam edecektir. Buna karşın hüküm altına alınan alacakların işverence ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlatılarak ödemenin bu yolla yapılması durumunda icra dairesi vergi sorumlusu olacaktır.

23. İş sözleşmesine tabi olarak çalışan işçinin, iş görme edimi karşılığı olarak elde ettiği bazı gelirleri Gelir Vergisi Kanunu ya da diğer bazı kanunlar ile istisna kapsamında tutulmuştur. Bu istisnalar ücretten olabileceği gibi tazminat ve yardımlar yönünden de mümkündür. Kıdem tazminatının da gelir vergisinden müstesna tutulacağı belirtilmiştir. Aynı şekilde kıdem tazminatından sosyal sigorta ve işsizlik sigortası prim kesintisi yapılması mümkün olmayıp sadece damga vergisi kesintisi yapılacaktır.

24. İhbar tazminatı hesaplanırken brüt ücret üzerinden yapılan hesaplamadan gelir ve damga vergisi kesintisi yapılacak ancak 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesi uyarınca sosyal sigorta ve işsizlik sigorta prim kesintileri yapılamayacaktır.

25. Diğer işçilik alacaklarının (fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili vs.) ise gelir ve damga vergisi kesintisi ile sosyal sigorta ve işsizlik sigortası prim kesintileri yapılarak hesaplanması gerekmektedir.

26. İşçinin ücretinin tespiti ve vergilendirilmesi yukarıda açıklanmış olup, dava dilekçesindeki talep ile bağlılık ve hükmün kapsamı üzerinde de durulması uygun olacaktır.

27. Gelinen bu noktada taleple bağlılık ilkesi ve hükmün kapsamına değinilmelidir.

28. Medeni yargılama hukukuna hâkim olan ilkelerin bir bölümü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı HMK/HMK) 24 ilâ 33. maddeleri arasında düzenlenmiş olup bu ilkelerden tasarruf ilkesinin özel bir görünümü olan taleple bağlılık ilkesi; hâkimin, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği anlamına gelmektedir. Nitekim HMK'nın 26. maddesinde;

"(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

"(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." şeklinde taleple bağlılık ilkesi hüküm altına alınmıştır.

29. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesinde davacının “açık bir şekilde talep sonucu”nu dava dilekçesinde göstermesi gerektiği belirtilmiştir.

30. Yine HMK'nın 294. maddesinin 1. fıkrasına göre mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

31. Hükmün kapsamı ise HMK’nın 297. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“(1) Hüküm “Türk Milleti Adına” verilir ve bu ibareden sonra aşağıdaki hususları kapsar:

a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini.

b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini.

c) Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri.

ç) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini.

d) Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını.

e) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi.

(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”.

32. Hüküm sonucu veya kısa karar olarak da ifade edilen hüküm fıkrası, kararın en önemli bölümüdür. Öğretide hüküm fıkrasının, kararın vücut bulmuş hâli olduğu; kararın kalbi ve özü niteliğinde bulunduğu ifade edilmektedir.

33. Davacının dava dilekçesinde belirttiği tüm talepleri mahkemece hüküm fıkrasında ayrı ayrı sıra numarası altında gösterilmek suretiyle her biri hakkında karar verilmelidir. Mahkemece verilen hüküm fıkrasının açık ve icra edilebilir olması da gereklidir. Aksi hâlde hukukî belirlilik gereği açık ve infaz kabiliyeti bulunması gereken hüküm fıkrasının özellikle icrası sırasında şüphe veya tereddütler doğmasına ve hükmün icra edilememesi gibi durumlarla karşılaşılır.

34. Kural olarak işçilik alacakları brüt olarak hüküm altına alınmalıdır. Ancak davacının alacaklarını net miktarlar üzerinden talep etmesi hâlinde hüküm fıkrasında talep dikkate alınarak alacaklara net olarak hükmedilmelidir.