muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1666, Karar No: 2013/5556, Tarih: 16.04.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/1666 E.  ,  2013/5556 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline kasko sigortalı aracın, yola çıkan davalılara ait büyükbaş hayvana çarparak hasarladığını belirterek, davacının sigortalı araç hasarı için ödemek zorunda kaldığı 5.134,25 TL.nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; Davalı ... ve ... hakkındaki davanın subut bulmaması nedeni ile reddine. Davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabul ile, 4800 TL maddi tazminatın 30.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. BK nun 55. maddesi uyarınca; Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amelesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mesuldür. Şukadar ki böyle bir zararın vukubulmaması için hal ve maslahatın icabettiği bütün dikkat ve itinada bulunduğunu yahut dikkat ve itinada bulunmuş olabilen zararın vukuuna mani olamıyacağını ispat ederse mesul olmaz. Aynı yasanın 56.maddesi gereğince de, bir hayvan tarafından yapılan zararı o hayvan kimin idaresinde ise o kimse hal ve maslahatın icabettiği bütün dikkat ve itinayı yaptığını yahut bu dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile zararın vukuuna mani olamıyacağını ispat etmedikçe tazmine mecburdur. Kazaya sebebiyet veren hayvanın ve çiftliğin sahibi olduğu anlaşılan davalı ... hakkında da davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 16.4.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4496, Karar No: 2024/2544, Tarih: 09.09.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/4496 E.  ,  2024/2544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2104 E., 2023/1485 K.

DAVACILAR : 1-Efsane Sosyal Hizm. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 2-Işıltı End. Proje Ve Uyg. San. Tic. Ltd. Şti. 3-Mafa Elkt. Teks. Kır. Pet. Isıtma İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. 4-Efsane Hizmet Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

Vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ : 12.10.2018

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/850 E., 2021/291 K.

1- İlk derece mahkemesince, davalı kurumca taraflar arasında düzenlenen hizmet sözleşmesi doğrultusunda davalı kurum uhdesinde çalıştırılan işçilerin sigorta primlerinden hazinece karşılanan tutarların hak edişten kesintisi yapılırken ayrıca KDV eklenerek kesilmesinin 5510 sayılı Kanun geçici 68. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2- İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; 5510 sayılı Kanunun geçici 68. madde hükmü karşısında hak ediş kesintilerine ayrıca KDV eklenmesinin ilgili madde uygulamasına aykırı olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin temyiz istemleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi kararına ilişkin davalı vekilinin tüm temyiz istemlerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın ilgilisinden alınmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 09.09.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3910, Karar No: 2015/6093, Tarih: 29.04.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/3910 E.  ,  2015/6093 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...(Kapatılan) ... 14. Asliye TicaretMahkemesi’nce verilen 17/12/2013 tarih ve 2013/275-2013/425 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında “...” markasının kullanımı hususunda frechaising sözleşmesi akdedildiğini ve davalıya sözleşme gereği tüm malzeme ve ekipmanın tedarik edildiğini, daha sonra davalının müvekkilinden köfte alımına başladığını, davalıya teslim edilen fatura ve ürünlerin faturalandırıldığını, davalının faturaları teslim almasına rağmen bedelini ödemediğini, bu nedenle davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak, davalının haksız itirazı ile takibi durdurduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin asıl alacak üzerinden devamını, alacağa takip tarihinden itibaren faiz hükmedilmesini ve davalının %40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği davalının davacıdan demirbaş, ekipman ve gıda ürünleri aldığı, aralarında cari hesap ilişkisi bulunduğu, davacının usûlüne uygun tutulmuş ve kendisi lehine kesin delil teşkil eden ticari defter ve kayıtlarına göre davalıdan 39.264,67 TL fatura alacağı bulunduğu, 11.04.2011 tarih, 104043 no'lu 1.901,46 TL'lik irsaliyeli fatura haricindeki diğer tüm faturaların davalıya tebliğ edildiği, davalıya tebliğ edilen faturalar yönünden takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 37.363,21 TL talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalı itirazının kısmen iptali ve takibin 37.363,21 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, icra inkâr tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.913,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 29/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11699, Karar No: 2011/2446, Tarih: 18.03.2011

**17. Hukuk Dairesi         2010/11699 E.  ,  2011/2446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat hukukuna ilişkin davada Kadıköy 5. Asliye Hukuk ve İstanbul 4.Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

- K A R A R -

Dava tazminat istemine ilişkindir.

Kadıköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında bulunduğu bildirilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 4. Tüketici Mahkemesi ise, uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığını belirtip, görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda, davacının saçındaki beyaz tellerin kapatılması için istemiş olduğu saç rengini belirterek davalı kuaför ile saçının boyanması hususunda eser sözleşmesi yaptıkları, bu sözleşme uyarınca yapılan saç boyama işlemi sırasında istenilen saç renginin tutturulamaması ve uygulanan malzemenin niteliğine göre saçın dört kez boyanıp, sekiz kere yıkanması sonucu saç derisinin yanması ve dökülmeler olması nedenleriyle sıkıntı yaşandığı iddia edilmektedir. Eser sözleşmesi genel hükümler ve Borçlar Yasasının 355. maddesinde düzenlendiğinden, 4077 Sayılı Kanun kapsamında değildir. Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Kadıköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 18.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/109, Karar No: 2022/1268, Tarih: 11.10.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2020/109 E.  ,  2022/1268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı şirket vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı şirket vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten ve direnme kararının verildiği tarih itibariyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla değişikliği öncesi hâliyle 438. maddesinin ikinci fıkrası gereğince direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılamayacağından davalı vekillerinin duruşma isteğinin ayrı ayrı reddine karar verildikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından davalılardan satın alınan olan ... plakalı ... matik tipli aracın arızalı olması ve bugüne kadar arızaların giderilmemiş olması nedeniyle ayıplı olan aracın orijinal ve hatasız (sıfır km) yenisi ile değiştirilmesine, aksi hâlde ödenen ücretin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar Cevabı:

5.1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın iyi niyet kurallarına açıkça aykırı olduğunu, davacı tarafça muayene-ihbar süreleri kaçırılmış olduğundan dava ve talep haklarının düştüğünü belirterek dayanaksız ve kötü niyetli davanın reddini savunmuştur.

5.2. Davalı ... Türk A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa ait ... plakalı aracın 02.03.2007 tarihinde müvekkili şirket tarafından satıldığını, satıştan on ay geçtikten sonra davacı tarafın ... Noterliği aracılığıyla ihtarname gönderdiğini, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre ayıba karşı tekeffül taleplerinin zamanaşımına uğradığını, aracın ayıplı olmadığını, aracın değişimi veya bedelin geri ödemesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, aracın imalatçısı ve ithalatçısının da müvekkili olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı ve Devamında İzlenen Süreç:

6. ... Asliye Ticaret 23.11.2009 tarihli ve 2008/134 E., 2009/671 K. sayılı kararı ile; 10.03.2009 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı ... ... markalı otomobilde ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanmasını gerektirecek önemde bir ayıbın olmadığının belirtildiği gerekçesiyle ve gelen müzekkere cevapları ile birbirini doğrulayan bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

7. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

7. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 08.03.2011 tarihli ve 2010/5263 E., 2011/2964 K. sayılı kararı ile; “…Mahkemece alınan 28.04.2009 tarihli bilirkişi kurulu raporuna karşı davacı vekili tarafından gerekçeleri de belirtilmek suretiyle itirazda bulunulmuş, mahkemece itirazların karşılanması yönünden yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınmaması doğru olmadığı gibi, dosya içerisine sunulan ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülmekte olan 2008/714 Esas sayılı dava dosyasına ilişkin bilirkişi raporu, mahkemece alınmış ikinci rapor gibi değerlendirilip, karar gerekçesinde “…birbirini doğrulayan bilirkişi raporları ile birlikte değerlendirildiğinde …”şeklinde yorumlanarak hüküm tesis edilmiş olması da isabetli görülmemiştir.,…” gerekçesiyle karar bozulmuş, bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin İkinci Kararı:

9. ... Asliye Ticaret Mahkemesince bozma kararına uyularak, 18.02.2016 tarihli ve 2011/368 E., 2016/103 K. sayılı karar ile; eldeki davada bozma sonrası oluşturulan bilirkişi heyetinde yer alan Prof. Dr. ... tarafından araçta ayıp olmadığı mütalaa edilmiş ise de, grup araçlardan ... Plaka sayılı araca ilişkin aynı dava sebebine dair yargılamanın yapıldığı, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin konuya ilişkin dosyasında aracın imalat ayıplı olduğu yönünde mütalaada bulunduğu ve mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın ayıp noktasında esastan onanarak kesinleştiği, bu dava dosyasının eldeki dava açısından kesin hüküm olmamakla birlikte kuvvetli bir delil teşkil ettiği, eldeki davada mübrez bilirkişi raporları ile davalı tarafça sunulan uzman mütalaasında her ne kadar araçların ayıplı olmadığı mütalaa olunmuş ise de; birlikte satın alınan ve farklı yerlerde, farklı yol şartlarında kullanılan her üç araçta aynı şikâyetin bulunması, araçların en üst (lüks segment) araçlar olması ve direksiyonun araç kontrol- güvenliği noktasında en önemli sistemlerden birini oluşturması nedeniyle araç kullanıcısında araca karşı güvensizlik duygusunu ortadan kaldıracak vasıflara sahip olması gerektiği, araçta tespit edilen tekerlekten direksiyona yansıyan titreşimlerin davacı tarafça sunulan kapsamlı ve bizzat laboratuvar testine dayalı uzman mütalaasında da belirtildiği şekliyle aracın yenisiyle değiştirilmesine gerektirecek şekilde imalat ayıbı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ... plaka sayılı aracın davalılara iadesi ile davacı tarafça ödenen 462.384,64TL'nin aracın davalılara teslimi tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Özel Daire İkinci Bozma Kararı:

Özel Daire İkinci Bozma Kararı:

10. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıda belirtilen ikinci kararına karşı da süresi içinde davalı vekilleri ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

11. Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 02.05.2017 tarihli ve 2016/16203 E., 2017/3489 K. sayılı kararı ile;

“…Bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporlarında dava konusu araçta ayıbın varlığının belirlenemediği açıkça bildirilmiş ve gerekçeleri ile açıklanmıştır. Dosya kapsamında ise aracın misli ile değiştirilmesini ya da bedelinin iadesini gerektirecek bir ayıbın varlığı olgusunu destekleyen delile rastlanmamıştır. Öte yandan, başka bir dava dosyasına konu, aynı segment başka bir araç hakkında alınan rapor ve verilen hüküm de eldeki dava açısından bağlayıcı değildir. Mahkemece bu yönler gözetilip değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir,…” gerekçesiyle hüküm davalılar yararına bozulmuş, bozma nedenine göre davalı vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

12. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.06.2019 tarihli ve 2019/171 E., 2019/593 K. sayılı kararı ile; önceki karar gerekçesi yanında, dosyada mübrez 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 293. maddesi gereğince delil vasfına haiz davacı tarafça sunulan ölçümleme ve testine dayalı 20.03.2013 tarihli raporun sonuç kısmında ifade edildiği üzere ''dosyamıza konu ... plaka sayılı araç ile ... ATM dosyasına konu ... plaka sayılı araç ve ... ATM'nin 2012-66 esas sayılı dosyasına konu ... plaka sayılı ... ... tipi araçların direksiyonlarının duruş halinde çevrilmesi sırasında açık ve göz ile bile görülebilen, ölçüm cihazları ile ölçülebilen ve sürücü tarafından direksiyon simidinde açıkça hissedilen yüksek genlikle tekerlek titreşimlerinin araçların güvenlik anlamında en önemli sistemlerinden birinin de olduğu da dikkate alınarak dünya çapında çok pahalı ve çok lüks kategorisinde yer alan bu araçlara karşı güvensizlik doğuracak bir ayıp olduğu'' şeklinde mütalaada bulunulduğu, dava konusu araç ile birlikte diğer araçların aynı taraflar arasında birlikte alınan tüm özellikleri ile aynı model-marka seri araçlar olması, farklı yerlerde farklı yol şartlarında kullanılmalarına rağmen aynı hatayı verdikleri bu hususun tesadüf ile izah edilemeyeceği, üst düzey güvenlik sistemlerine sahip yüksek segment araçların fren-denge mekanizmasının herhangi bir şüpheye yer vermeyecek şekilde performans sağlaması ve aracı bu sebeple tercih eden kullanıcı da mevcut güven duygusunu sarsacak veya ortadan kaldıracak kusurunun olmaması gerekliliği, hak ve nesafet kuralları ile somut olay adaleti birlikte nazara alındığında aracın ayıplı olduğuna ilişkin kabulünün isabetli olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı süresi içinde davalı ... Türk A.Ş. vekili ile davalı ... Tic. Türk A.Ş. vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dosya kapsamında aracın misli ile değiştirilmesini ya da bedelinin iadesini gerektirecek bir ayıbın varlığı olgusunu destekleyen delilin bulunup bulunmadığı ve başka bir dava dosyasına konu (... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/64 E. sayılı dosyası), aynı segment başka bir araç hakkında alınan rapor ve verilen hükmün eldeki dava açısından güçlü delil olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

15.  Uyuşmazlığın çözümü için “delil”, “kesin hüküm” ve “kuvvetli (güçlü) delil” kavramlarının kısaca açıklamasında yarar vardır.

16. Medeni usul hukukunda deliller, kesin deliller ve takdiri deliller olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Hukukumuzda kesin deliller, ikrar (HMK m. 188), senet (HMK m. 199 vd.), yemin (HMK m. 225 vd.) ve kesin hüküm (HMK m. 303) olmak üzere dört tanedir. Takdiri deliller ise tanık (HMK m.240 vd.), bilirkişi (HMK m. 266 vd.), keşif (HMK m.288 vd.) ve kanunda düzenlenmemiş diğer deliller (HMK m. 192) olarak sayılmaktadır. Takdiri deliller yönünden delil türlerinin sınırlı olarak sayılmadığı kabul edilmektedir (Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder/ Taşpınar Ayvaz, Sema: Medeni Usul Hukuku, ... 2017, s. 389-390). Bu açıdan kuvvetli (güçlü) delil takdiri bir delil türü olarak nitelendirilebilir.

17. Kesin hükme gelince, kesin hüküm HMK'nın 303. maddesinde düzenlenmiş olup, şekli ve maddi anlamda kesin hüküm olmak üzere olarak ikiye ayrılır. Verilen bir hükme karşı kanun yolları kapalı ise veya kanun yolları açık olsa bile süresinde gidilmemişse veya tüm kanun yolları tükenmişse hüküm şeklen kesinlik kazanmıştır.

18. Maddi anlamda kesin hükümde ise; dava sebebinin (maddi vakıaların), taraflarının ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.

19. Önemle vurgulanmadır ki; maddi anlamda kesinlik, yalnız hüküm fıkrası için söz konusudur. Hüküm fıkrası, davada (veya karşı davada) istenen hususlar (talep sonucu) hakkında mahkemece verilen kararı (hükmü) gösterir. Hükmün gerekçesinin kesin hüküm gücü bulunmamaktadır. Bununla beraber, gerekçe maddi anlamda kesinlikten tamamen soyutlanmış da değildir.

20. Maddi anlamda kesinlik, yalnız hüküm fıkrasına ilişkin olduğundan hükümde tarafların talep sonuçları (veya talep sonuçlarının bazı kalemleri) hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemişse, hakkında karar verilmemiş olan hususlar bakımından maddi anlamda kesin hüküm söz konusu olmaz.

20. Maddi anlamda kesinlik, yalnız hüküm fıkrasına ilişkin olduğundan hükümde tarafların talep sonuçları (veya talep sonuçlarının bazı kalemleri) hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemişse, hakkında karar verilmemiş olan hususlar bakımından maddi anlamda kesin hüküm söz konusu olmaz.

21. Maddi anlamda kesin hükmün amacı da bu hâli ile mahkeme kararlarına güvenilmesini ve uyulmasını sağlamak, taraflar arasındaki uyuşmazlığı kararın maddi anlamda kesinleştiği andan itibaren geleceğe yönelik olarak sona erdirmek ve nihayet çelişkili kararlar verilmesini önleyerek toplum hayatında hukukî istikrar ve güvenliği tesis etmektir.

22. İspat bakımından değerlendirmek gerekir ise; HMK'nın 204. maddesinin birinci fıkrasına göre ilamlar kesin delil sayılmaktadır.

23. Birinci davada verilmiş olan hüküm, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak, aynı konuya ilişkin olarak açılan ikinci davada, kesin hükme bağlanmış olan husus yönünden kesin delil teşkil eder (HMK m.303/1,2).

24. Aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak ve aynı hukukî ilişki hakkında açılan ikinci davanın konusu, birinci davadakinden farklı olsa bile, iki davanın da temelini oluşturan aynı hukukî ilişkinin mevcut olup olmadığı hakkında (birinci davada) verilmiş olan (kesin) hüküm, ikinci davada kesin delil teşkil eder.

25. Bir davada verilen kesin hüküm, bu davanın tarafları dışındaki başka birine (üçüncü kişiye) karşı açılan (veya üçüncü kişi tarafından birinci davanın taraflarından birine karşı açılan) ve konusu ile dava sebebi (vakıalar) aynı olan ikinci bir davada kesin delil teşkil etmez; çünkü iki davanın tarafları farklıdır. Fakat, birinci davada verilen kesin hüküm, ikinci davada kuvvetli (güçlü) bir takdiri delil teşkil eder (Kılıç, Halil: Açıklamalı İçtihatlı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Cilt II, ..., 2011, s. 2341 vd.). Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.03.2021 tarihli ve 2017/(22)9-3108 E., 2021/380 K.; 09.02.2021 tarihli ve 2016/(7)9-1247 E., 2021/54 K.; 17.11.2020 tarihli ve 2016/(7)9-1867 E., 2020/908 K. ve 15.09.2020 tarihli ve 2017/(22)9-1293 E., 2020/588 K. sayılı kararlarında da yer verilmiştir.

26. Bu noktada; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller” başlıklı 266/1. maddesine değinmek gerekirse, bu madde; “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez.” düzenlemesini içermektedir.