muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/19134, Karar No: 2012/2628, Tarih: 10.02.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/19134 E.  ,  2012/2628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı doktorların “boyunda Lenfanenit” teşhisi ile yanlış tedavi ve ameliyat uygulaması nedeni ile sol kolunu kaybetme riski ile karşı karşıya kaldığını ve sol kolunu kullanamadığını bu nedenle çok büyük maddi ve manevi sıkıntı çektiğini ileri sürerek şimdilik 1.000 TL maddi, 50.000 TL manevi olmak üzere toplam 51.000.00 TL tazminatın olay tarihi olan 17.04.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, Adli Tıp Kurumu raporu esas alınarak davalıların kusurlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davadaki ileri sürülüşe ve kabule göre dava temelini vekillik sözleşmesi oluşturmakta olup, özen borcuna aykırılığa dayandırılmıştır (B.K. 386-390). Vekil, vekalet görevine konu işi görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de; bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın yaptığı işlemlerin eylemlerin ve davranışlarının özenli olmayışından doğan zararlardan sorumludur. Vekilin sorumluluğu genel olarak işçinin sorumluluğuna ilişkin kurallara bağlıdır (B.K. 290/2 md). Vekil işçi gibi özenle davranmak zorunda olup, hafif kusurundan dahi sorumludur (B.K. 321/1 md). O nedenle vekil konumunda olan doktorun meslek alanı içinde olan bütün kusurları, hafif dahi olsa sorumluluğunun unsuru olarak kabul edilmelidir. Doktor, hastasının zarar görmemesi için mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastanın durumunu, tıbbi açıdan zamanında gecikmeksizin saptayıp, somut durumun gerektirdiği önlemleri eksiksiz biçimde almak, uygun tedavi yöntemini de gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa, tereddüt doğuran durumlarda, bu tereddüdü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve bu arada da koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir tercih yaparken de hastasının ve hastalığının özelliklerini gözönünde tutmalı, onu risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınmalı, en emin yol seçilmelidir. Gerçekten de hasta, tedavisini üstlenen meslek mensubu doktorundan tedavisinin bütün aşamalarında mesleğin gerektirdiği titiz bir ihtimam ve dikkati göstermesini, beden ve ruh sağlığı ile ilgili tehlikelerden kendisini bilgilendirmesini güven içinde beklemek hakkına sahiptir. Gereken özeni göstermeyen vekil, B.K.nun 394/1 maddesi hükmü uyarınca, vekaleti gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır. Tıbbın gerek ve kurallarına uygun davranılmakla birlikte sonuç değişmemiş ise doktor sorumlu tutulmamalıdır.

Somut olayda davacı, davalı doktorlar tarafından hatalı tedaavi ve ameliyata bağlı olarak sol kolunu kaybetme riski ile karşı karşıya geldiğini, ameliyat ve tedavi sürecinden sonra halen iyileşemeyip sol kolunu kullanamadığını, bu durumun davalıların kusuru sonucu meydana geldiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. İlke olarak; doktor, hastasının zarar görmemesi için mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastasının durumunu tıbbi açıdan zamanında ve gecikmeksizin saptayıp, somut durumun gerektirdiği önlemleri eksiksiz bir biçimde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır.

Dosyada mevcut 09.06.2010 tarihli Adli Tıp 3.İhtisas Kurulu’nun raporu ile, davacının 16.04.2007 tarihinde geçirdiği operasyonda lenf eksizyonu sırasında oluşan sol spinal aksesuar sinir lezyonunun komplikasyon olarak değerlendirildiği, ameliyatın usulüne uygun olduğu davalı doktorların kusurlarının bulunmadığı, ancak davalının sol spinal aksesuar sinir trajesine uyguladıkları enjeksiyon işlemi ile sol spinal aksesuar sinirde meydana gelen lezyon arasında illiyet bağının olduğu belirtilmiştir.

Ne var ki bu rapor, olayda davalıların kusurlu olup olmadığının tespiti için yeterli değildir. Davacı iddialarını da karşılamaktan uzak olup hükme esas alınamayacağı anlaşılmaktadır. Davacı yanca bu rapora itiraz edilmesi ve Adli Tıp raporunun takdiri delil niteliğini taşıması karşısında yerel mahkemece, bir Üniversiteden, Öğretim Üyelerinden oluşturulacak konusunda uzman, akademik kariyere sahip üç kişilik bilirkişi kurulundan itirazları karşılayacak şekilde ve meydana gelen olayda davalılara atfı kabil bir kusur olup olmadığı konusunda, nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak, davalıların kusurlu olup olmadığı belirlenmeli, sonucuna göre bir karar vermelidir. Mahkemenin bu yönleri göz ardı ederek, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 2.75 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 10.2.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/536, Karar No: 2021/855, Tarih: 05.02.2021

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2020/536 E.  ,  2021/855 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar ..., ..., ..., ... ile davalı ...Ş. arasındaki dava hakkında Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 12/05/2016 gün ve 2013/530-2016/275 sayılı hükmün Dairenin 03/10/2019 gün 2016/19248 2019/8899 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiş olup, davalı vekili tarafından süresi içinde kararın düzeltilmesi istenilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, hayat sigortası poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar murisi ... ile davalı sigorta şirketi arasında 29/03/2012 ve 16/01/2013 tarihli hayat sigorta poliçeleri düzenlenmiş; poliçelerin düzenlenmesinden sonra sigortalı rahatsızlanarak koroner arter hastalığı nedeni ile hastaneye getirilmiş ve 07.02.2013 tarihinde vefat etmiştir.

Davalı taraf, davacılar murisinin poliçe tanziminden önce mevcut olan kalp damar hastalığını bildirmeyip sözleşmenin kurulması sırasında beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı, bu aykırılık nedeniyle de zararın teminat dışı kaldığı savunmasında bulunmuştur.

Mahkemece, davacıların murisinin vefatı ile sözleşme öncesi mevcut olup davalıya bildirilmeyen hastalıkları arasında illiyet bağı kesin olarak tespit edilemediği gerekçesi ile davanın kabulüne, karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairenin Dairenin 03/10/2019 gün 2016/19248 2019/8899 E-K sayılı ilamı ile kararın onanmasına karar verilmiş, onama ilamı üzerine davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi talep edilmiştir.

Müteveffanın ölüm belgesinde ölüm sebebi belirtilmemiş olup, yargılama sırasında davacıların murisi ...'ın ölümüne ilişkin olarak Adli Tıp Uzmanı tarafından ibraz edilen 09/04/2015 tarihli raporda; şahsın ölümünün

başka hastalıklarından meydana gelmiş olabileceği gibi, hipertansiyon hastalığı sonucu da meydana gelmiş olabileceği, bu hususta kesin bir tıbbi veri bulunmadığı, söz konusu hastalıklar ile ölümü arasında kesin olarak illiyet bağı kurulamayacağı bildirilmiş, Adli Tıp Uzmanı bilirkişi tarafından kesin kanaati bildirir rapor sunulamadığıdan Adli Tıp Kurumu 1.İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 23.12.2015 tarihli raporda, müteveffaya otopsi yapılmadığı, mevcut verilerle kişinin ölüm şekli ve mekanizmasının bilinemediği, bu durumda sözleşme öncesi tanısı bulunan hastalıklarının ölüm olayında etkili olup olmadığının bilinemediğine dair rapor düzenlenmiştir.

Dosya içerisindeki belgelerin tetkikinden, sigortalıya poliçe tanzim tarihi öncesinde arteryel hipertansiyon teşhisi konulduğu, ilaç reçetesi verildiği, dokuz yıl önce MI sonrası anjio olduğu, öz geçmişinde diabet, MI olduğu, beloc ve dispril ilaçlarını kullandığı, hayat sigortası başvuru formlarındaki, önceki rahatsızlıklarına ilişkin sorulara ise hayır cevabı verdiği hususları anlaşılmakla, anılan gerekçelerle karar düzeltme isteminin kabulüyle, Dairemizin 03/10/2019 gün 2016/19248 2019/8899 E-K sayılı sayılı onama ilamının ortadan kaldırılmasına karar verilerek dosyanın yeniden incelenmesi sonunda;

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, hayat sigortası poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta sözleşmeleri iyi niyet sözleşmeleri olup, taraflar sözleşme kurulması aşamasında birbirlerini aydınlatma yükümlülüğü altındadır.

6102 sayılı TTK'nın 1435. maddesinde sigorta ettirenin, sözleşmenin kurulması sırasındaki doğru beyan yükümlülüğünün kapsamı düzenlenmiştir. Hayat Sigortası Genel Şartları C-2 sözleşmenin yapılması sırasındaki beyan yükümlülüğü başlığı altında yer alan 2.2 maddesinde de doğru bilgi verme yükümlülüğü açıklanmış ve yükümlülüğe aykırı davranışın müeyyideleri belirlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 1435. maddesi ve Hayat Sigortası Genel Şartları'nın C-2.2. maddesi düzenlemesine göre, sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Somut olayda, sigortalı tarafından hayat sigortası başvuru formlarındaki "önceki rahatsızlıklarına" ilişkin sorulara hayır cevabı verdiği anlaşılmış; poliçeden önce arteryal hipertansiyon rahatsızlığı bulunduğu, özgeçmişinde diyabet hastalığı olduğu ve anjio geçirdiğinin bildirilmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla; doğrudan ölüm sebebi olmasa da, ölümle sonuçlanan önceki kronik hastalıkların, riskin kapsamı konusunda değerlendirme yapma hakkı bulunan sigortacıya bildirilmesi gerektiği açıktır.

Buna göre murisin bildirmediği hastalık ile ölüm arasında doğrudan illiyet bağı bulunmadığının anlaşılması halinde, poliçe tanzimi sırasındaki beyan yükümlülüğü kasten ihlal edilmemiş olup davanın tümden reddi gerekmez ise de sigortalının kasıtlı olarak sağlık durumunu gizlemesi haricinde eğer sigortacının sorumluluğunu ağırlaştıran ve daha fazla prim almasını gerektiren bir halin varlığında teminatın indirilmesi gerektiğinden, murisin bu hastalığının belirtilmesi halinde ödenmesi gereken prime göre proporsiyon hesabı yapılarak tazminat hesabının yapılması gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile 03/10/2019 gün 2016/19248 2019/8899 E-K sayılı onama ilamının ortadan kaldırılmasına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, tashihi karar ve temyiz peşin harçlarının istek halinde davalıya geri verilmesine, 05/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/21344, Karar No: 2007/3621, Tarih: 12.03.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/21344 E.  ,  2007/3621 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, ... vekili Avukat ...... ile davalı, ... Genel Müd. vekili Avukat ..... aralarındaki tesbit davası hakkında Çorum İş Mahkemesinden verilen 13.10.2006 gün ve 1601/2511 sayılı hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

1-Davacının tarımsal faaliyetleri nedeniyle, ... Fabrikaları Çorum Şeker Fabrikası, Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi, ... Tohumu A.Ş ve Toprak Mahsülleri Ofisinden, ürün teslim edip etmediği etmişse ürün teslim ettiği yıllar ve bu nedenle yapılan ... prim kesinti miktar ve tarihlerinin ,

2-Ayrıca davacının, Ziraat Oda Kaydı ... Ekicileri Kooperatifi ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifine üye olup olmadığı, üye olmuşsa hangi tarihte üyeliğinin başladığı ve halen devam edip etmediğinin ilgili Kuruluşlardan sorularak alınacak cevaplar eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6791, Karar No: 2020/5820, Tarih: 12.10.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/6791 E.  ,  2020/5820 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 16.06.2015 tarihli karar, Dairemizin 15.12.2015 günlü ve 2015/18892 Esas 2015/22265 Karar sayılı ilamı ile “davacının 23.12.2008 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle 30.05.2014 tarihli tutulan Sosyal Güvenlik Denetmen Raporunda adı geçen kazaya karışan otobüs şoförü dinlenmeli, davacının çalışmasını bilebilecek aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı otobüs şöförü, muavin, yazıhane çalışanları vb. kişiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, tanık beyanları arasında çelişki meydana gelmesi halinde, ortaya çıkan çelişki usulünce giderilmeli, işyerinden uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta primleri bordroları Kurumdan getirtilmeli, anılan bordrolarda bildirimleri yapılan sigortalıların hizmet cetvelleri getirtilerek bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, davalı işverenin bulunduğu terminal yönetimine müzekkere yazılarak, davacıya ilişkin herhangi bir bilgi, belge veya kayıt olup olmadığı sorulmalı, davalı işyerinin şehirlerarası yolcu taşımacılığı üzerine kurulu olduğu da gözetilmek suretiyle, ihtilaf konusu dönemde davalı şirket adına kayıtlı araç sayısının ne kadar olduğu, plakalarına göre terminalden giriş–çıkış tarihleri ve sefer için gidilen iller, sefer sayısı ve gidilen mesafeye göre gerekli olan muavin ihtiyacı araştırılarak belirlenmeli, işyerinden başkaca muavin olarak çalışmaları bildirilmiş kişilerin bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacının fiili çalışmalarının varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, kesintili mi, sürekli mi olduğu, kısmi süreli mi (part time), yoksa tam süreli mi (full time) çalıştığı hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenerek.” gereğine işaret edilerek, bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise, bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Mahkemece, resen araştırma kapsamında davalı işyerinin bordrolarında uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, ayrıca davacının iş kazası geçirdiği dönem sonrası sağlık raporu alıp almadığı araştırılarak deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/9900, Karar No: 2008/7833, Tarih: 05.12.2008

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2008/9900 E.  ,  2008/7833 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 102 ada 14 parsel sayılı 17.440,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle verasette iştiraken davalılar ... ve arkadaşları adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde taşınmazın imar ve ihya edilmediği, taşlık, kayalık, çalılık yerlerden olduğu ve zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşmediği iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 05.12.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3472, Karar No: 2023/3822, Tarih: 06.04.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/3472 E.  ,  2023/3822 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/176 E., 2023/25 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki Alman Rant sigortasına girişin türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak alınarak yurtdışı borçlanmasının ilgili dönemine maledilmesi ve buna göre yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece bozmaya uyularak verilen davanın kabulüne dair karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Alman rant sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıcı ile yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı sigortalı hakkında yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddi istenmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemesince 12.05.2016 tarih, 2016/41 E., 2016/178 K. Sayılı kararı ile davanın kabulüne dair verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine Dairemiz 05.07.2018 tarih, 2016/15590 Esas 2018/6414 Karar sayılı ilamı ile bozulmuş, Mahkemesince bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1-Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2-Dairemiz 10.03.2022 tarih, 2021/977 Esas 2022/3440 Karar sayılı ilamı ile "...Dava, Alman rant sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıcı ile yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında “Mahkemece, sigorta başlangıcı yönünden verilen karar isabetli ise de, uyuşmazlık konusu yurtdışı borçlanması sonucu elde edilen sigortalı hizmetlerin ilgili geçmiş dönemine mal edilmek suretiyle yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması gerektiğinin tespiti yönündeki talebin yeniden usulunce incelenenip, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedeni” olduğu belirtilmiştir.

1.2.1964 doğumlu ve Almanya’da 12.09.1983 tarihinden itibaren ranta tabi çalışması olan, 14.11.2007 tarihli borçlanma talebine istinaden 4/a kapsamında (01.12.1984-31.12.1984) ve (01.01.1986-30.11.2005) tarihleri arası 7200 gün tahakkukun oluşturulduğu, 17.2.2011 tarihli ödeme ve 21.2.2011 tahsis talebine istinaden 17.02.1991 tarihinin başlangıç alınarak, borçlanılan dönemin 1991-2011 tarihleri arasına mal edilerek 01.03.2011 tarihinden itibaren aylık bağlanan davacı 12.09.1983 tarihinin sigorta başlangıcı kabul edilerek aylık bağlanırken 7200 gün borçlanmanın 12.09.1983 tarihinden ileri mal edilerek yeniden hesaplanması talebin reddi üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde isteğin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkındaki 3201 sayılı Kanunun “Amaç ve kapsam” başlığını taşıyan 1’inci maddesinde; 18 yaşını doldurmuş Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin, Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirileceğini hüküm altına almıştır.

3201 sayılı Kanun'un, 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile değişik “Süre tespiti ve sigortalılığın başlangıcı” başlıklı 5. maddesi ise “Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır, bu tespitte 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün hesaplanır.

Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir…” hükmünü içermekte olup; yasanın anılan açık hükmü karşısında, 3201 sayılı Kanun kapsamında yapılan yurtdışı hizmet borçlanmalarında esas alınan yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin, Kanun'un 5 inci madde hükmü uyarınca, ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere belirlenmesi; giderek, belirlenen ve borçlanılan bu süreler üzerinden yaşlılık aylığı bağlanması gerekecektir.