muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/9025, Karar No: 2010/519, Tarih: 02.02.2010

.” hükmü yer almıştır. Buna göre değişmez sınırlı kayıt kapsamında kalan sahanın kayıt maliki veya ilgilisinin adına tescil edilebilmesi için tapu veya dayanılan diğer kaydın sınırları içinde kalan yerlerin hak sahibi tarafından kullanılıyor olması, kayıt kapsamındaki sahanın da kullanılmaya elverişli bulunması gerekir. Mahkemece yapılan keşiflerde bilgisine başvurulan yerel ve uzman bilirkişilerin çoğunluğu her iki taşınmazında bölüm bölüm ... ve taşlarla kaplı olup bu bölümlerin kullanılmadığını, kayalık ve taşlık alanlar arasındaki toprak bölümler üzerinde tarım ve bahçe ziraati yapıldığını bildirmişlerdir. Buna göre; mahkemece, taşınmaz içerisinde yer alan kütle kayalık ve taşlıklarla, kullanılmayan alanların ayrılıp Kadastro Kanunu'nun 18/1. maddesi gereğince ileride ekonomik yarar sağlanabileceği nazara alınarak Hazine adına, taşınmazların kullanılan bölümlerinin de kayıt maliki ve ilgilisi adına tesciline karar verilmesi gerekir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/B maddesi hükmü nazara alınmadan taşınmazın tamamının kayıt kapsamında kaldığından bahisle davacı taraf adına tesciline karar verilmesinin isabetsizliğine" değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 24.07.2007 tarih 1991/13 Esas 2007/386 Karar sayılı ilamıyla çekişmeli 200 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (I) ve (J) harfleriyle gösterilen 1.250 ve 3.897,29 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin Hazine, geriye kalan bölümlerinin ise kayıt malikleri ve mirasçıları adına, çekişmeli 203 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (D) ve (E) harfleriyle gösterilen 177,49 ve 487,52 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin kıyı kenar çizgisi içinde kalan yerler olarak haritasında gösterilmesine, (A) ve (B) harfleriyle gösterilen 515,76 ve 1.592 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin Hazine adına, geriye kalan ve (C) harfiyle gösterilen 37.815,69 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ise kayıt malikleri ve mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 01.07.2008 tarih 2841-4813 sayılı ilamıyla 200 parsel yönünden onanmış, 203 parsel sayılı taşınmazın yönünden bozulmuştur. Dairemizin anılan ilamında 203 parsel sayılı taşınmazla ilgili bozma kararı gerekçesinde “mahkemece, taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölümünün davacılar adına tesciline karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir. Hükmüne uyulan bozma ilamda çekişmeli taşınmazların kadastro tespit günü itibariyle kullanılan ve kullanılmaya elverişli olan bölümlerinin tapu kayıt malikleri adına, kullanılmayan ve kullanıma elverişli olmayan bölümlerinin ise Hazine adına tesciline karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla bozma ilamında işaret edilen hususlar yönünden taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur

. Hükmüne uyulan bozma ilamda çekişmeli taşınmazların kadastro tespit günü itibariyle kullanılan ve kullanılmaya elverişli olan bölümlerinin tapu kayıt malikleri adına, kullanılmayan ve kullanıma elverişli olmayan bölümlerinin ise Hazine adına tesciline karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla bozma ilamında işaret edilen hususlar yönünden taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Kadastro tespit tutanağı, taşınmaz başında yapılan ilk keşifler ve alınan teknik bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamından çekişmeli 203 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit gününe kadar hiç kullanılmadığı, taşlık ve kayalık bir yapıda olduğu, bu taşınmaz üzerinde kullanılan bölümlerin kadastro tespit gününden çok sonra ve kayıt malikleri dışındaki kişilerce imar ve ihya edilip kullanılmaya başlanan alanlar olduğu anlaşılmaktadır... Hal böyle olunca çekişmeli 203 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı anlaşılan kesimi dışında kalan bölümlerinin tamamının Hazine adına tesciline karar vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde (C) harfi ile gösterilen bölümünün davacılar adına tesciline karar verilmesi isabetsizdir.” ifadelerine yer verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak bozma ilamı doğrultusunda karar verilmiştir. Temyiz edenler Dairemizin 20.03.1990 tarihli bozma ilamı ile lehlerine usuli kazanılmış hak oluştuğunu, sonraki bozma ilamı ve mahkemenin son hükmü ile usuli kazanılmış haklarının ihlal edildiğini ileri sürmektedirler. Dairemizin 20.03.1990 tarihli bozma ilamında yer alan “200 ve 203 parsel sayılı taşınmazların davacı tarafın dayanağını oluşturan değişmez sınırlı tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı ...belirlenmiştir” ifadesinin, Dairemizce mahkemenin bu konudaki tespitinin isabetli bulunduğu anlamına geldiği ve bu konuda davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Burada, “değişebilir sınır” ifadesinden ne anlamak gerektiği üzerinde durulmalıdır. Uygulamada bu husus iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Birinci durumda, belgede okunan değişmez nitelikteki sınırlar taşınmazın bütün sınırlarını boşluk bırakmadan okumakta ve taşınmazı dört yönü itibariyle çevrelemektedir. Bu tür belgelerin kapsamının ve yüzölçümünün sözkonusu sınırların çevrelediği alan olduğu ve bu alanın kullanılıp kullanılmamasının sonuca etkili bulunmadığı açıktır. Ancak bazı belgeler değişmez nitelikli sınırlar içermekle birlikte sözkonusu sınırlar (örneğin, nokta sınırlar) kapsamına aldıkları taşınmazın sınırlarını boşluk bırakmadan çevreleyememekte, sözkonusu sınırlar tapu kaydında yazılı yüzölçümünün çok üzerinde bir alanı kapsamakta ve bu alan içinde kullanılmadığı gibi tarıma da elverişli bulunmayan bölümler yer almaktadır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/B maddesinin ikinci bölümünde ifade edildiği üzere “bu sınırlar içinde kalan yer” ancak “hak sahibi tarafından kullanılıyor ise kayıt ve belgelerde gösterilen sınırlar esas alınarak tespit yapılır.”

. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/B maddesinin ikinci bölümünde ifade edildiği üzere “bu sınırlar içinde kalan yer” ancak “hak sahibi tarafından kullanılıyor ise kayıt ve belgelerde gösterilen sınırlar esas alınarak tespit yapılır.”. Dairemizin anılan bozma kararı incelendiğinde bozma ilamının özünün, dayanak tapu kayıtlarının yukarıda açıklanan ikinci tür değişmez nitelikli sınırlara sahip oldukları ve kayıt kapsamının da buna göre belirlenmesi gereğine ilişkin bulunduğu görülecektir. O halde, Dairemiz bozma ilamı ile “tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsadığı ancak kayıt kapsamında kalan yerlerin kayıt malikleri ve ilgilileri adına tescil edilebilmesi için kayıt kapsamında kalan bu alanların kayıt malikleri ya da ilgililerince kullanılıyor olması ve bu alanların tarıma elverişli bulunması gerektiği” hususunda taraflar açısından kazanılmış hak oluşmuştur. Kadastro Mahkemeleri, kadastro tespit günü itibariyle mevcut bulunan hukuki duruma göre karar vermek zorundadırlar. Hal böyle olunca “kullanma ve tarıma elverişli bulunma” koşullarının da kadastro tespit tarihi olan 1970 yılı itibariyle gerçekleşmiş bulunması gerektiği tartışmasızdır. Bozma ilamının devamında yer alan ifadelerin taraflar açısından kazanılmış hak teşkil edip edemeyeceği hususuna gelince; Dairemizin ilk bozma kararında, yukarıda açıklanan ilkelere işaret olunduktan sonra, “Mahkemece yapılan keşiflerde bilgisine başvurulan yerel ve uzman bilirkişilerin çoğunluğu her iki taşınmazın da bölüm bölüm ... ve taşlarla kaplı olup bu bölümlerinin kullanılmadığını, kayalık ve taşlık alanlar arasındaki toprak bölümler üzerinde tarım ve bahçe ziraati yapıldığını bildirmişlerdir. Buna göre; mahkemece, taşınmaz içerisinde yer alan kütle kayalık ve taşlıklarla kullanılmayan alanların ayrılıp ... Hazine adına, taşınmazların kullanılan bölümlerinin de kayıt maliki veya ilgilisi adına tesciline karar verilmesi gerekir. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20/B maddesi hükmü nazara alınmadan taşınmazın tamamının kayıt kapsamında kaldığından bahisle davacı taraf adına tesciline karar verilmiş olmasının isabetsiz" bulunduğu ifade edilmiştir. Bu ifadelerde açıklandığı üzere mahkemece karar verilirken 3402 sayılı yasanın 20/B maddesi dikkate alınmamış ve bu hususta bir değerlendirme yapılmamıştır. Mahkemenin değerlendirme yapmadığı bir konuda temyiz incelemesini yapan Dairenin, mahkemenin mevcut bulunmayan kabulüne ilişkin bir değerlendirme yapabilmesi söz konusu olamaz. Nitekim, Dairemizin anılan bozma ilamında bu hususta mahkemenin takdirine ilişkin bir değerlendirme yer almamış sadece “yerel bilirkişi ve uzman bilirkişilerin” beyan ve raporlarına atıf yapılmıştır. Bu atfın amacı ise taşınmazların tamamının kullanılmadığına ilişkin dosya içinde deliller yer alması karşısında mahkemece 3402 sayılı yasanın 20/B maddesi çerçevesinde bir inceleme ve değerlendirme yapılmasının zorunlu bulunduğunun ifadesinden ibarettir

. Nitekim, Dairemizin anılan bozma ilamında bu hususta mahkemenin takdirine ilişkin bir değerlendirme yer almamış sadece “yerel bilirkişi ve uzman bilirkişilerin” beyan ve raporlarına atıf yapılmıştır. Bu atfın amacı ise taşınmazların tamamının kullanılmadığına ilişkin dosya içinde deliller yer alması karşısında mahkemece 3402 sayılı yasanın 20/B maddesi çerçevesinde bir inceleme ve değerlendirme yapılmasının zorunlu bulunduğunun ifadesinden ibarettir. Bozma ilamında “mahkemece doğru olarak çekişmeli taşınmazın şu bölümünün tarım arazisi olarak kullanıldığı tespit edilmiştir” ya da “dinlenen yerel bilirkişi beyanları ve uzman bilirkişi raporlarıyla çekişmeli taşınmazların şu bölümünün tarım arazisi olarak kullanıldığı belirlenmiştir” gibi ifadelerle olumlu ya da olumsuz bir yargı bildirilmediği gibi, delillerin bir kısmının diğerlerine üstün tutulması gerektiğine dair bir açıklama da yer almamaktadır. Hal böyle olunca, sadece, mahkemenin bir konuda inceleme ve değerlendirme yapması gereğine işaret eden ifadelerin Dairenin bu hususlarda bir karar verdiği şeklinde değerlendirilerek kazanılmış haktan sözedilmesi mümkün bulunmamaktadır. Çekişmeli 203 sayılı parselin tespit günü itibariyle kullanılıp kullanılmadığı sorununa gelince; 25.06.1970 günü yapılan kadastro tespiti sırasında çekişmeli taşınmazın “Ham Toprak” vasfında olduğu ve kimsenin kullanımında bulunmadığı belirtilmiş ve aynı gerekçelerle tespite karşı yapılan itiraz Kadastro Komisyonunca 01.04.1972 tarihinde reddedilmiştir. Açılan davalar üzerine çekişmeli taşınmaz üzerinde ilk keşif 06.12.1972 tarihinde yapılmıştır. Bu keşifte dinlenen 1328 ve 1341 doğumlu yaşlı yerel bilirkişiler çekişmeli 203 parsel sayılı taşınmazın bildiklerinden beri taşlık, kayalık ve çalılık olduğunu, bu nedenle hiç ziraat edilmediğini bildirmişler, ... ... tarafından kullanılan 100-150 metrekare yüzölçümündeki bölümün yerini ise tam olarak kestiremediklerini, 196 sayılı parsel içinde kalabileceğini ifade etmişlerdir. Aynı keşifte hazır bulunan uzman ziraatçi bilirkişi raporunda da 203 parsel sayılı taşınmazın tamamının taşlık ve kayalık olduğunu bildirilmiştir. 23.03.1974 tarihli keşifte hazır bulunan uzman ziraatçi bilirkişi raporu da önceki raporu destekler mahiyette olup 203 parsel sayılı taşınmaz içinde yer yer son 5 sene içinde ekilmeye başlanmış alanlar bulunduğunu belirtmektedir. Yine, 09.04.1976 tarihli keşif sonucu düzenlenen uzman ziraatçi bilirkişi raporunda da 203 parsel sayılı taşınmazın taşlık, kayalık ve çalılık olduğu, kayalıklar arasında kalan toprağın, tüm alanın %10'u kadar bulunduğu, toprak alanlar ile kayalık araziyi birbirinden ayırmanın imkansız olduğu, toprak olan yerlerde ocak ocak 5 yıldır sebze ekildiği, kesin olarak belli bir sınır bulmanın imkansız olduğu ve ortada kültür arazisi bulunmadığı açıklanmıştır. Birbirini destekleyen tüm bu açıklama ve raporlar, kadastro tespiti sırasında çekişmeli taşınmazın niteliğinin doğru olarak belirlendiğini göstermektedir

. Birbirini destekleyen tüm bu açıklama ve raporlar, kadastro tespiti sırasında çekişmeli taşınmazın niteliğinin doğru olarak belirlendiğini göstermektedir. Keşiflerde alınan beyan ve düzenlenen raporlar birlikte değerlendirildiğinde çekişmeli taşınmazın kadastro tespit günü itibariyle tamamen taşlık, kayalık ve çalılık vasfında olup kimsenin zilyetliğinde bulunmadığı, kadastro tespit gününden sonra davanın devamı sırasında bir kısım yerlerin kullanılmaya başlandığı devamı sırasında bir kısım yerlerin kullanılmaya başlandığı ve zaman içinde kullanılan alanların genişletilmeye devam edildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, tespit günü itibariyle hiç kullanılmadığı ve tarıma elverişli bulunmadığı belirlenen taşınmazın bozma ilamı uyarınca kıyı kenar çizgisi dışında kalan kısımlarının Hazine adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Kaldı ki, Dairemizin 01.07.2008 tarihli ikinci bozma kararında 20.03.1990 tarihli bozma kararının hangi yönler itibariyle kazanılmış hak oluşturduğu incelenmiş ve tartışılmış olup önceki bozma ilamı hatırlatılarak yapılan karar düzeltme istemleri de Dairemizce reddedilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile bozma ilamına uygun verilen hükmün ONANMASINA, Yargıtay durşması için belirlenen 750.00. TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak duruşmada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı Hazineye verilmesine, 02.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3871, Karar No: 2015/32778, Tarih: 04.11.2015

**10. Ceza Dairesi         2014/3871 E.  ,  2015/32778 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2013/234315

Mahkeme : ADANA 4. Ağır Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi- Numarası : 07/06/2013- 2013/112 esas ve 2013/311 karar

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içerisindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eyleme uyan suç tipi ile aşağıda belirtilenler dışındaki yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Gerekçeli karar başlığında suç tarihlerinin "18/06/2012 ve 20/06/2012" yerine “20/06/2012” olarak yazılması,

2- Sivil giyimli iki kolluk görevlisinin 18.06.2012 tarihinde 20 TL verip sanıktan 1 adet MDMA içeren uyuşturucu tablet aldıkları, aynı görevlilerin 20.06.2012 tarihinde tekrar giderek 20 TL verip sanıktan 1 adet MDMA içeren uyuşturucu tablet aldıkları; kolluk görevlilerinin gerçek iradelerinin uyuşturucu madde satın alma değil, suç delilini elde etme olduğundan, somut olayda “uyuşturucu madde satma”nın gerçekleşmediği; böylece sanığın hareketlerinin bütünüyle “uyuşturucu maddeyi satışa arzetme” suçunu oluşturduğu gözetilmeden, iki kez uyuşturucu madde sattığı kabul edilerek sanık hakkında zincirleme suçla ilgili TCK'nın 43. maddesinin uygulanması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 04.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6959, Karar No: 2015/21409, Tarih: 11.06.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/6959 E.  ,  2015/21409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fazla mesai, genel tatil, ikramiye ve %5 fazla ödeme alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ....... Holding A.Ş.'nin avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının Doğan grubuna bağlı şirketlerde 1997 yılında çalışmaya başladığını, iş sözleşmelerinin seneler içerisinde şirketin yapılanması doğrultusunda farklı firmalara nakledildiğini, son olarak 01.04.2007 tarihinde davalı holdinge devredildiğini, davacının davalı işyerlerinde kameraman olarak çalıştığını, 07.08.2011 tarihinde iş sözleşmesinin İş Kanununun 18. maddesine istinaden performans düşüklüğü gerekçesi ile feshedildiğini, ...... Noterliğinin 07.10.2011 tarihli ihtarnamesi ile davacının işçilik alacaklarının ödenmesi talep edilmesine rağmen ödenmediğini iddia ederek, fazla mesai, genel tatil, ikramiye ve %5 fazla ödeme alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacının fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının davalılardan ... nezdindeki hizmetlerine ilişkin herhangi bir belge veya kayıt bulunmadığını, davacının kameraman olarak hizmet verdiği dönemlerde tüm haklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının basın iş kanunu kapsamında çalıştığı, ikramiye talep hakkı doğmadığı, genel tatil çalışmaları karşılığı ücretin ödendiği, ancak fazla mesai ücretinin ödenmediği, fazla mesai ücreti ile bunun gününden ödenmemesi nedeni ile % 5 fazla ödeme alacağına hak kazandığı, işverenin ...... Holding A.Şirketi olduğu gerekçesi ile davalılar ..., ...... Yayın Yapım A.Ş. ve ...'ye karşı açılan davanın reddine, davalı ...'ye karşı açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm davalı ...'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İş hukukunda çalışma olgusunu, bu kapsamda fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını iddia eden işçi, karşılığı ücretin ödendiğini de işveren kanıtlamalıdır.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm davalı ...'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İş hukukunda çalışma olgusunu, bu kapsamda fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını iddia eden işçi, karşılığı ücretin ödendiğini de işveren kanıtlamalıdır.

Fazla ve tatillerde çalışma her türlü delille kanıtlanabilir. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Bu tespit edilirken de çalışma gün ve saatleri somut olarak ortaya konmalı, somutlaştırılmalıdır

İşçinin çalışma olgusunun tespitinde işyerinde veya komşu işyerinde çalışanların tanıklığı önemli olduğu gibi tanık olarak dinlenecek kişinin tanıklığına güveni etkileyebilecek bir durumun olup olmadığı da araştırılmalıdır.

Dosya içeriğine göre davacı fazla çalışmasını kanıtlamak için tanık deliline dayanmıştır. Tanık anlatımları davacının işyerindeki çalışma gün ve saatleri hakkında açık ve yeterli bilgi vermekten uzaktır. Bu nedenle mahkemece tanıklar yeniden dinlenmeli, davacının davalı işyerinde haftada kaç gün hangi saatler arası çalıştığı açıklattırılmalı, gerekirse ek bilirkişi raporu alınarak davacının fazla çalışmasının olup olmadığı, varsa miktarı hesaplattırılmalı, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Mahkemece eksik ve yetersiz tanık anlatımları esas alınarak hesaplanan fazla mesai ücret alacağının hüküm altına alınması hatalıdır.

3- Basın İş Kanununda bazı işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından indirim konusunda taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinde bahsedilen ücret ile Ek 1 inci maddesinde sözü edilen fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışma ücretlerinin gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenlemelerde sözü edilen alacaklar için ödeme tarihi de belirlenmiş olmakla, yüzde beş fazla ödemeye hak kazanmak için işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi de gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek oran bir oran içermesi sebebiyle vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Borçlar Kanunun 44 üncü maddesinde, “Mutazarrır olan taraf zarara razı olduğu yahut kendisinin fiili zararın ihdasına veya zararın tezayüdüne yardım ettiği ve zararı yapan şahsın hal ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakim, zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilir. Eğer zarar kasden veya ağır bir ihmal veya tedbirsizlikle yapılmamış olduğu ve tazmini de borçluyu müzayakaya maruz bıraktığı takdirde hakim, hakkaniyete tevfikan zarar ve ziyanı tenkis edebilir” şeklinde düzenlemeye yer verilmiş olmakla, Dairemiz anılan hüküm paralelinde günlük yüzde beş fazla ödemelerden indirime gitmektedir. İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

5953 sayılı Kanunda bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödenmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin amacı, gazetecinin ücret ve diğer bazı işçilik alacaklarını güvence altına almak ve kitleleri doğru bilgilendirme gibi önemli bir görevi de olan gazeteciye belli bir oranda iş güvencesi sağlamaktır. Gerçekten gazetecinin emeğinin karşılığı olan hakları yeterince güvence altına alınmadığı taktirde, göreviyle ilgili konularda bağımsızlığı ve hatta tarafsızlığından söz edilemez. Bu nedenle yasakoyucu gazeteciler yönünden ücret ve bazı diğer hakları koruma çabası içine girmiştir. Düzenleme ile hedeflenen amaç, gazetecinin ücret ve diğer işçilik haklarının gününde ödenmesini sağlamaktır. İşverenin yasa hükmüne uyması durumunda günlük yüzde beş fazla ödeme bakımından bir yaptırım gündeme gelmez. Buna karşın ödemelerin gecikmesi halinde günlük yüzde beş fazla ödeme kuralı yıllık % 1825 oranına karşılık geldiğinden, kısa süre içinde önemli miktara ulaşabilmektedir. Söz konusu hüküm gazeteci yönünden de bir zenginleşme aracı olarak kullanılmamalıdır.