muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/15562, Karar No: 2012/22150, Tarih: 08.10.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/15562 E.  ,  2012/22150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki cezai şartın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı,davalı tarafından yapılan denetim sonucu işyerinde uyarı levhasının sözleşmede öngörülenden küçük olması ve iki uzman hekimin denetim sırasında yerinde olmadığı gerekçesiyle 20.000 TL cezai işlem uygulandığını, uyarı levhasının temizlik sırasında kırılması nedeniyle camcıdan tamirat yapılana kadar karton üzerine uyarı yazısının geçici olarak yazılarak asıldığını,uzman doktorlarında izinli olarak ayrıldıklarını belirterek ceza işlemin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı,yapılan denetim sonucuna göre uygulanan cezai işlemin yerinde olduğu belirtilerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş,hüküm davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı kurum görevlileri tarafından taraflar arasındaki 21.01.2009 tarihli ... hizmeti satın alma sözleşmesi hükümlerine göre davacı şirkete ait ... kuruluşunda 29.12.2009 tarihinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta biyokimya ve iç hastalıkları uzmanlarının yerinde olmadığının tespit edildiği ve davacı şirket görevlileri tarafından izinli olduğunun bildirildiği

belirtilmiş ise de,ilgili biyokimya ve iç hastalıkları uzmanlarının izin talebine ve bu izin talebinin davacı kuruluş yetkilileri tarafından kabul edildiğine ilişkin herhangi bir belge sunulmamıştır. Denetim sırasında görev yerinde bulunmayan biyokimya ve iç hastalıkları uzmanlarının izin talebine ilişkin dilekçe davalı idareye yapılan 10.05.2010 tarihli savunma aşamasında sunulmuştur. Denetim sırasında ibraz edilmeyen sözkonusu dilekçenin davacı tarafça her zaman düzenlenmesi mümkün nitelikte olması nedeniyle davacının söz konusu uzman doktorların izinli olduğunu ispatladığı kabul edilemez. Hal böyle olunca davalı kurum tarafından sözleşmenin 5.1.12.maddesine göre uygulanan 10.000 TL cezai işlemin yerinde olduğu gözetilerek bu cezai işlemin iptaline yönelik talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın tüm talepler yönünden kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, 8.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3827, Karar No: 2015/32640, Tarih: 23.10.2015

**10. Ceza Dairesi         2015/3827 E.  ,  2015/32640 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2013/403281

Mahkeme : İZMİR 10. Ağır Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi- Numarası : a) Mahkûmiyet kararı: 19.06.2013 – 2012/98 esas ve 2013/97 karar

b) Sanık R.. B.. hakkında temyiz isteminin süre yönünden reddine dair ek karar: 14.11.2013 – 2012/98 esas ve 2013/97 karar

Suçlar : a) Uyuşturucu madde ticareti yapma ( Sanıklar İ.. S..,

M.. S.., A.. S.., A.. E.., A.. K..,R.. B.., M.. P.., S.. D..,M.. D.., M.. Ü.., K.. Y.., M.Y..,H.. B.., M.. S.., E.. S.. ve K.. S.. hakkında)

b) Nitelikli tehdit (Sanık İ.. S.. hakkında)

c) 6136 sayılı Kanun'a muhalefet (Sanıklar M.. Y.. S.., M.. S.., M.. G.. ve O.. B.. hakkında)

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

A) Sanık R.. B.. hakkında verilen temyiz isteğinin reddi kararının incelenmesi:

24.10.2013 tarihinde tebliğ edilen hükmün, bir haftalık temyiz süresi geçtikten sonra sanık tarafından 05.11.2013 tarihinde temyiz edildiği anlaşıldığından, yasaya uygun olarak verilen 14.11.2013 tarihli ret kararının ONANMASINA,

B) Sanıklar S.. D.., M.. D.., M.. Ü.., H.. B.., M.. Y.., K.. Y.. ve M.. S.. hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesi:

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eylemlere uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanıklar M.. Ü.., M.. Y.., M.. S.. ve H.. B.. müdafileri ile sanık K.. Y.. ve müdafiinin, sanıklar S.. D.. ve M.. D..'nin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA,

C) Sanıklar M.. S.., M.. S.., M.. G.. ve O.. B.. hakkında “6136 sayılı Kanun'a muhalefet” suçundan; sanık İ.. S.. hakkında “nitelikli tehdit” suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesi:

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eylemlere uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanıklar M.. S.., M.. S.. ve İ.. S..'nın müdafileri ile sanıklar M.. G.. ve O.. B..'ın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA,

D) Sanıklar İ.. S.., M.. S.., A.. S.., A.. E.., A.. K.. ve M.. P.. hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesi:

D) Sanıklar İ.. S.., M.. S.., A.. S.., A.. E.., A.. K.. ve M.. P.. hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesi:

Anayasa’nın 40/2, 5271 sayılı CMK’nın 34/2 ve 232/6. maddeleri uyarınca, hüküm ve kararlarda, başvurulacak kanun yolu, başvuru yapılacak merci, başvuru şekli ve süresinin açıkça ve ilgiliyi yanıltmayacak biçimde gösterilmesi gerekmekte olup; sanığın yüzüne karşı 19.06.2013 tarihinde verilen hükümde, CMK’nın 34. maddesinin 2. fıkrası ile aynı Kanun'un 232. maddesinin 6. fıkrasına aykırı olarak, temyiz süresinin "tefhimden" itibaren yerine, duraksama oluşturacak biçimde "tefhim veya tebliğinden" itibaren başlayacağının belirtilmesi nedeniyle sanığın yanıltıldığı anlaşıldığından; sanık A.. K..'ın 04.04.2014 tarihli temyiz isteğinin öğrenme üzerine ve süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç tipinin doğru olarak belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

İddianamede ve esas hakkındaki mütalaada sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK’nın 43. maddesinin uygulanması istenmediği halde, 5271 sayılı CMK'nın 226. maddesi uyarınca ek savunma hakkı verilmeden, sanıklar hakkında belirlenen cezaların zincirleme suç nedeniyle TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrası uyarınca artırılması,

Yasaya aykırı, sanıklar İ.. S.., M.. S.. ve M.. P..'nin müdafileri ile sanıklar A.. S.., A.. E.. ve A.. K..'ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükümlerin BOZULMASINA,

E) Sanık E.. S.. hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesi:

Anayasa'nın 141. maddesinin 3. fıkrası ile 5271 sayılı CMK’nın 34. maddesinin 1. fıkrası ve aynı Kanun'un 230. maddesi gereğince hükmün gerekçe bölümünde, sanığın lehindeki ve aleyhindeki delillerin belirtilmesi, tüm delillerin ayrı ayrı tartışılarak değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilenlerin belirlenmesi, hangi delile hangi nedenlerle üstünlük tanındığının belirtilmesi, delillerle ulaşılan kanıya göre sanığın sabit kabul edilen fiilleri açıklanarak bunun nitelendirilmesi, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun saptanması gerektiği gözetilmeden, gerekçeden yoksun hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA,

F) Sanık K.. S.. hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesi:

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA,

F) Sanık K.. S.. hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesi:

Kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçmeyen sanığın savunmasının aksine, diğer sanıklarda ele geçirilen uyuşturucu maddelerle ilgisi bulunduğuna veya bu sanıkların suçlarına iştirak ettiğine ilişkin, kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA,

23.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11787, Karar No: 2010/15508, Tarih: 30.09.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/11787 E.  ,  2010/15508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 3.700 TL itirazın iptali faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece mahkemenin yetkisizliği cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı, araç satış sözleşmesinden ... borç sebebiyle davalının 7500 TL lik çekten 3800 TL ni ödediğini, kalan 3700 TL ni ödemediğini, alacağın tahsili için başlattığı icra takibine davalının haksız itiraz ettiğini öne sürerek, icraya itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Şişli 5.Sulh Hukuk Mahkemesi davalının ikametgahının Pendik/İstanbul adresi olduğundan yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar vermiş; dosya Pendik 2.Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiş; mahkemece Şişli 5.Sulh Hukuk Mahkemesi yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı Şişli 8.İcra Müdürlüğünün 2008/2772 Esas sayılı takip dosyası ile toplam 3.930,00 TL alacağın tahsilini istemiştir. Davalı ikametgahının Pendik adresinde olduğundan yetkiye ve borca itiraz etmiştir.

Şişli 5.Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından verilen yetkisizlik kararı taraflarca temyiz edilmemiştir.

İtirazın iptali davası için İİK. özel bir yetkili düzenlemesi yapılmadığından yetkili mahkeme HUMK.nun 9. ve sonraki maddelerine göre belirlenir ve yetki kuralları hususunda HUMK hükümleri uygulanır.

Davacı itirazın iptali davasını Şişli Mahkemelerinde açmış davalı yetki itirazında bulunmamıştır. Buna rağmen mahkemece yetkili mahkemenin Pendik Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ve bu karar temyiz edilmeksizin kesinleştikten sonra dosya Pendik Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

Yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde yetki itirazının ilk oturuma kadar yapılması gerekir.

Davalının bu şekilde bir itirazı olmadığı halde Şişli 5. Sulh Hukuk Mahkemesince yetkisizlik kararı verilmiş olması doğru değilse de, yetkisizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği temyize konu edilen kararın verildiği Pendik 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde de usulüne uygun olarak yapılmış bir yetki itirazı bulunmamaktadır.

Bu nedenle mahkemece yetkisizlik kararı verilmiş olmasıo doğru değildir.

Davalı, hakkında yapılmış olan icra takibinde açıkca icra dairesinin yetkisinede itiraz etmiştir. HGK.nun 20.11.2002 gün ve 2002/19-900-994 sayılı kararında da kabul edildiği gibi itirazın iptali davasının görülebilmesinin ön koşulu geçerli bir icra takibinin bulunmasıdır. Eğer takip yetkili olmayan icra dairesinde yapılmış ise ve icra dairesinin yetkisine de açıkca itiraz edilmiş ise, ortada geçerli bir takip bulunmaması nedeniyle itirazın iptali davasının reddi gerekecektir.

Davalı, hakkında yapılmış olan icra takibinde açıkca icra dairesinin yetkisinede itiraz etmiştir. HGK.nun 20.11.2002 gün ve 2002/19-900-994 sayılı kararında da kabul edildiği gibi itirazın iptali davasının görülebilmesinin ön koşulu geçerli bir icra takibinin bulunmasıdır. Eğer takip yetkili olmayan icra dairesinde yapılmış ise ve icra dairesinin yetkisine de açıkca itiraz edilmiş ise, ortada geçerli bir takip bulunmaması nedeniyle itirazın iptali davasının reddi gerekecektir.

O halde mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkili olup olmadığı hususu araştırılarak icra dairesinin yetkili olmadığının anlaşılması halinde davanın bu nedenle reddine, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığının anlaşılması halinde ise, işin esasına girilerek bir sonuca varılmalıdır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30.9.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13568, Karar No: 2010/4160, Tarih: 08.04.2010

6. Hukuk Dairesi 2010/13568 E., 2010/4160 K.

**6. Hukuk Dairesi 2010/13568 E., 2010/4160 K.**

**- AÇIKTAN FENA KULLANIM NEDENİYLE TAHLİYE

- KAPALI YERLERDE SİGARA İÇİLMESİ

- KİRALANANIN AÇIKTAN AÇIĞA FENA KULLANILMASI**- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 256 ]

- 4207 S. TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KON... [ Madde 2 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan tahliye davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, akde aykırılık ve açıktan fena kullanım nedenleriyle tahliye istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı vekilinin açıktan fena kullanım sebebine dayalı temyiz itirazlarına gelince;

Dava konusu taşınmaz, davacı şirket tarafından işletilmekte olan hastane bünyesindeki kantin-kafeterya olarak kiralanmıştır.

Dosya kapsamından, dinlenen tanık beyanlarından ve mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporundaki tespitlerden dava konusu taşınmazda sigara içilmekte olduğu ve bu durumun süreklilik arz ettiği anlaşılmaktadır. 5727 sayılı Kanunla Değişik 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkındaki Kanunla yasaklanmış olmasına rağmen, özellikle bir sağlık kuruluşu bünyesindeki kiralanan "kantin~

~kafeterya"da sigara içilmesi halinin Borçlar Kanunu 256. maddesinin ikinci fıkrası hükmünce kiralananın açıktan açığa fena kullanılması halini teşkil edeceğinin kabulü gerekir. Bu bakımdan davalıya bu konuda ayrıca bir ihtar yapılmasına da lüzum yoktur. Bu nedenle istemin kabulü ile kiralananın tahliyesine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

Sonu ç: Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 08.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7910, Karar No: 2021/442, Tarih: 25.01.2021

**8. Hukuk Dairesi         2018/7910 E.  ,  2021/442 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi, Eski Hale Getirme, Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, ...'e karşı açılan davada karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar ....l karşı açılan müdahalenin men'i davasının kabulüne, davalı karşı davacıların açtığı davaların reddine karar verilmiş olup, hükmün davalı ... ..., ...,... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 318,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 829,27 TL'nin temyiz eden davalı ... ..., ..., Muzafer Yel ve Mecidin Yel'den alınmasına, 25.01.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/726, Karar No: 2025/2085, Tarih: 10.03.2025

**12. Hukuk Dairesi         2025/726 E.  ,  2025/2085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Adi kira ve hasılat kiralarına ilişkin olarak başlatılan ilamsız icra takibinde; örnek (13) numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun yasal süresi içerisinde icra müdürlüğüne itirazda bulunmadığı, alacaklının icra mahkemesine başvurusunda, borçlunun temerrüt nedeniyle mecurdan tahliyesinin talep edildiği, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile borçlunun tahliyesine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yerel mahkeme kararı kaldırılarak takibe dayanak sözleşmenin hasılat kirasından kaynaklandığı ve örnek 13 ödeme emrinde 60 günlük ödeme süresi yerine 30 günlük ödeme süresi belirtildiğinden, usule aykırı ödeme emrine dayanılarak tahliye kararı verilemeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 357 ve devamı maddelerinde düzenlenen ürün (hasılat) kirası; kiraya verenin kiracıya ürün (hasılat) veren bir mal, işletme ya da hakkın kullanılmasını, semerelerinden yararlanılmasını veya işletilmesini belli bir bedel karşılığında terk ettiği kira türüdür.

Hemen belirtmek gerekir ki, hem doğal hem de hukuki ürün getiren eşya ürün kirasına konu olabilir. Bu kapsamda işletmenin işletilmesi sonucu elde edilen kâr, hukuki ürün olarak nitelendirilebilir.

Lokanta, otel, kantin, hastane, okul, dükkan, fabrika gibi iş yerlerinin işletilmek maksadıyla kiraya verilmesinde, reklam panolarının kiralanmasında, taksi kiralarında söz konusu olan ürün kirasıdır(Prof.Dr. Azra Arkan Serim; Hasılat Kirasında Tarafların Hak ve Borçları, İstanbul 2010, s. 3).

Hasılat kirası, ürün veren, gelir getiren bir malın veya hakkın kullanılması yanında semerelerinden yararlanılmasının kiraya veren tarafından kiracıya devredildiği kira sözleşmesidir. Hasılat kirasının konusunu adi kiradan farklı olarak kullanılma veya yararlanmaya elverişli olan haklar da oluşturabilir. Hasılat kirası ürün veren bir mal veya hakkın kullanılmak, semerelerinden yararlanılmak ve işletilmek üzere bir bedel karşılığında kiraya veren tarafından kiracıya devredilmesi borcunu doğurur. Bir kira sözleşmesinin hasılat kirası olarak taraflar arasında nitelendirilmesi sözleşmenin hasılat kirası olduğu anlamına gelmez. Diğer bir deyişle, kira bedeli olarak “işletme cirosundan pay verilmesi”nin kararlaştırılması veya kiralananın tüm demirbaş ve mefruşatlarıyla birlikte kiralanmaları tek

başına bu sözleşmenin hasılat kirası olduğunu göstermez. Ayırt edici olan kiralananın ürünlerinin toplanması, kullanımı ile gelir elde etmenin yani yararlanmanın kiracıya devredilmesidir. Örnek olarak, otelin tüm mefruşat ve demirbaş ile birlikte kiralanması sözleşmeyi hasılat kirası olarak nitelendirmek için yeterli değildir. Ayrıca otelin işletme ve çalışma ruhsatlı olarak kiralanması gerekir. (Hikmet Kanık, Yargıtay Uygulamasında Kira Hukuku Davaları, Genişletilmiş 2. Baskı, 2022, s. 405-406)

Kira sözleşmesinin, ürün kirasına ilişkin hükümlere tabi olabilmesi için kiralananın işletme ruhsatıyla birlikte işletme hakkının devredilmiş olması gerektiği hususu, kanuni bir düzenleme olmayıp Yargıtay içtihatları ile getirilmiş bir uygulamadır. Buna göre bahsi geçen hususta her somut uyuşmazlığın özelliğine göre değerlendirme yapılması gerekir.

Öte yandan, ürün kirasında kira bedelinin üründen bağımsız bir bedel olarak kararlaştırılması hâlinde genel ürün (hasılat) kirasından, buna karşılık kira bedeli, ürünün belli bir hissesi ya da bölümü olarak belirlenmiş ise katılmalı (iştirakli) ürün kirasından söz edilir (6098 sayılı TBK m. 357). Bununla birlikte kira bedelinin karma olarak yani bir kısmı sabit bir miktar, bir kısmının da üründen bir bölüm olarak belirlenmesi de sözleşme özgürlüğü çerçevesinde mümkündür.

Kira sözleşmesinin niteliğinin tespiti borçlu kiracıya gönderilen ödeme emrinde verilecek ödeme süresi açısından önem arz etmektedir.TBK’nun 362/2. maddesi gereğince ihtarlı ödeme emrinde kiracıya verilecek süre, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün, ürün kiralarında en az altmış gün, diğer kira ilişkilerinde ise en az on gündür.

Somut olayda, takibe dayanak 01.01.2022 tarihli adi yazılı kira sözleşmesinin tetkikinde; dava konusu mecur otel ve restorant olarak kullanılması amacıyla tüm demirbaşları ile davalıya kiralanmışsa da otelin mefruşat ve demirbaş ile birlikte kiralanması sözleşmeyi hasılat kirası olarak nitelendirmek için yeterli olmayıp, kiralananın işletme ruhsatıyla birlikte işletme hakkının devredilmiş olması gerekmektedir. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesinin hasılat kirasının koşullarına ilişkin açıklamaları yerinde ise de, somut uyuşmazlıkta "işletme ruhsatının" devredilip devredilmediğine dair koşulun araştırılmadığı ve bu hususun aydınlığa kavuşturulmadığı görülmekle, Bölge Adliye Mahkemesince takibe konu kira sözleşmesinin hasılat kirasının tüm şartlarını taşıyıp taşımadığı araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Alacaklının temyiz itirazlarının Kabulü ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 05.12.2024 T. ve 2024/840 E., 2024/1278 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.