muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/6043, Karar No: 2013/7916, Tarih: 28.05.2013

Diğer taraftan, zarar görenin kusurlu davranışı ile zararın ortaya çıkmasına veya artmasına sebebiyet vermesi halinde tazminat miktarının indirimine sebep olmasının temelinde dürüstlük kuralı bulunmaktadır. Bir kimsenin hem uğradığı zarara veya uğradığı zararın artmasına sebep olması, hem de bunun tamamını bir başkasından istemesi hukuki açıdan doğru değildir. Kişinin kendi kusurunun sonuçları başkasının sırtına yüklenemez(Gökyayla S.252 Nomer S.87). Aksinin düşünülmesi, dürüstlükle bağdaşmayacağı gibi çelişkili davranış yasağına da girmektedir.

Alman Hukukunda BGB 846 hükmü gereği, tehlike sorumluluğundan doğan bir haksız fiil sonucu yaralanan veya ölenin desteğinden yoksun kalan 3.kişilerin, tehlike sorumluluğu esaslarına göre sorumlu olan kişiye karşı yöneltikleri tazminat taleplerinde yaralanan veya ölenin birlikte kusuru dikkate alınmaktadır.

İsviçre Hukukunda desteğin kusurunun, destek görenlerin tazminat alacaklarını olumsuz yönde etkileyebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte, doktrinde tazminat miktarının belirlenmesinde mağdur-desteğin müterafik kusurunun mutlaka dikkate alınacağı kabul edilmektedir (Oser, Schönenberger, Das Obligationenrecht.Art 1-183).

İsviçre Fedaral Mahkemesi de, sigorta şirketinin mevcudiyeti halinde ölen desteğin kusurunun davacı tarafın tazminat miktarında evleviyetle dikkate alınacağını vurgulayarak sigorta yoluyla korumanın söz konusu olduğu hallerde sigorta şirketini genel hukuk normları üzerinde sorumlu tutmanın söz konusu olamayacağını, davalı ... şirketinin ölen desteğin müterafik kusuru oranında tazminat talebinden indirim isteyebileceğine hükmetmiştir (BGE 113 11 328, Prof Dr Saibe Oktay Özdemir - Hukuki Mütalaa).

Desteğin ölümü nedeniyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri de etkilediği nasıl kabul ediliyorsa desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışların da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağı (Gökyayla S.252, Tekinay-Akman- Burcuoğlu-Altop S.650) Türk Hukuk Doktrininde genelde kabul görmektedir.

Konunun ZMSS yönünden incelenmesinde de, 2918 Sayılı KTK 85/1, 91/1 ve ZMSS Genel Şartlarının A.1 maddesi hükümlerinden de anlaşıldığı üzere sigortacının (ZMSS) sorumluluğuna gidilebilmesi için;

A-Bir sigorta sözleşmesi bulunması,

B-Bir zararın gerçekleşmesi,

C-İşletenin 2918 Sayılı KTK 85/1 maddesine göre sorumlu olması gerekmektedir.

Zorunlu trafik sigortasında sigortacının sigorta sözleşmesinin gereği olarak zarar görene karşı sorumluluğundan söz edebilmek için işleten, motorlu aracın işletilmesinden KTK.85/1 maddesine göre (tehlike sorumluluğu) sorumlu olmalıdır. İşletenin sorumluluğunun bulunmadığı durumda sigortacının sorumluluğu da söz konusu değildir (Çetin Aşçıoğlu- Trafik Kazasından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları 2008 baskı Sayfa 134).

Zorunlu trafik sigortasında sigortacının sigorta sözleşmesinin gereği olarak zarar görene karşı sorumluluğundan söz edebilmek için işleten, motorlu aracın işletilmesinden KTK.85/1 maddesine göre (tehlike sorumluluğu) sorumlu olmalıdır. İşletenin sorumluluğunun bulunmadığı durumda sigortacının sorumluluğu da söz konusu değildir (Çetin Aşçıoğlu- Trafik Kazasından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları 2008 baskı Sayfa 134).

Sorumluluk sigortası türlerinden biri olan Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS.de sigorta ettiren durumunda olan işleten ve onun gibilerin, motorlu araçların neden oldukları zararlardan dolayı kendilerine düşen hukuki sorumluluğu sigortacı belirli limite kadar karşılamakla yükümlü olup, sigortacının sorumluluğu işletenin hukuki sorumluluğu ile eş değerdir. Sigortacı ondan fazlasından sorumlu değildir. Zira bir meblağ sigortası olmayan sorumluluk sigortası sadece olaydan zarar görenlerin gerçek zararlarını giderme ve zarardan sorumlu olan işleten ve onun gibilerin mal varlığındaki bu tazminat ödemesi nedeniyle oluşacak eksilmeyi önleme amacına yönelik bir pasif sigorta türüdür. Oluşan bir trafik kazası sonucu ölen işleten- sürücünün desteğinden yoksun kalan hak sahiplerinin sorumluluk sigortacısına karşı yöneltebilecekleri yansıma yolu ile oluşan zarar işletene karşı ileri sürülebilecek tutardan fazla ve ayrı olması mümkün değildir.

İşletenin trafik kazası sonucu ölümü durumunda kusurlu olsa dahi kendisinin desteğinden yoksun kalanlara tazminat yükümlülüğü doğmayacaktır (Işıl Ulaş, Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku 8.baskı sayfa 941).

Sorumluluk sigortalarında destekten yoksun kalanın sigortacıya karşı doğrudan doğruya bir talep hakkı bulunmamaktadır. Zira bu tür sigortalarda sigorta ettiren kendi mamelekinde vukua gelecek muhtemel bir azalmayı teminat altına almaktadır. Burada riziko, sigorta ettirenin mamelekinde vukua gelecek eksilme ihtimalidir. Zarar gören lehine şart koşulan kimse durumunda olmadığından 3.şahsın sigortacıya karşı bir talep hakkı yoktur (Gürsoy-Sigorta Hukuku sayfa 154, Bozer- Sigorta sayfa 255, Tekinay-sayfa 106, Karayalçın-İşletme Kazaları sayfa 65).

Destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinde ölenin davranışının müterafik kusur teşkil edip etmeyeceği, destekten yoksun kalanlara desteğin kusurunun yansıyıp yansımayacağı hususunda Yargıtay uygulamasına gelince;

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, desteğin kusuru oranında tazminattan indirim yapılması gerektiği görüşünü sürdürmektedir (4 HD 2010/110825 E 2012/665 K sayı 23.1.2012 günlü karar).

Destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinde ölenin davranışının müterafik kusur teşkil edip etmeyeceği, destekten yoksun kalanlara desteğin kusurunun yansıyıp yansımayacağı hususunda Yargıtay uygulamasına gelince;

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, desteğin kusuru oranında tazminattan indirim yapılması gerektiği görüşünü sürdürmektedir (4 HD 2010/110825 E 2012/665 K sayı 23.1.2012 günlü karar).

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2007 yılına kadar bir kısım kararlarında ölüm ile sonuçlanan trafik kazalarında destekten yoksun kalma tazminatı nedeni ile ZMSS'e başvurulması halinde tazminat miktarı tesbit edilirken zarar görenin müterafik kusuru oranında indirim yapılması gerektiği içtihat edilmişken bu tarihten sonraki bir kısım kararlarda davacıların 3.kişi olmaları nedeniyle miras hukukundan bağımsız olan destekten yoksun kalma tazminatı istemlerinde desteğin kusurunun tazminattan indirim neden olmaması ilkesi benimsenmiş, daha sonra 2008 ve 2009 yılında verilen kararlarda yine destekten yoksun kalma tazminatlarında mülga BK 44/1 maddesinin uygulanması gereğine değinilmiş, Dairenin bu yöndeki uygulaması iş bölümü nedeni ile bu nitelikteki davalarda görevinin sona erdiği 2009 yılına kadar devam etmiştir.

Yargıtay 17.Hukuk Dairesi de ZMSS.nin taraf olduğu destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davalarda iş bölümü nedeniyle görevlendirildiği 2008 yılından itibaren Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 Esas 411 Karar sayı ve 22.2.2012 gün 2011/17-787 Esas 2012/92 Karar sayılı kararlarlarına kadar destekten yoksun kalma tazminatlarında mülga BK 44/1 maddesi hükümlerini uygulayarak Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin bu yöndeki son uygulamasını sürdürmüş, daha sonra HGK kararları doğrultusunda desteğin kusurunun tazminattan indirim nedeni olamayacağı yönünde kararlar vermiş olup Dairece halen uygulama bu yönde devam ettirilmektedir.

Hukuk Genel Kurulunun yukarıda tarih ve sayıları belirtilen kararlarında ve daha sonraki bir kısım kararlarında trafik kazasında tam veya kısmı kusurlu sürücünün desteğinden yoksun kalanların ZMSS.den müterafik kusur indirimi yapılmaksızın destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecekleri yönündedir.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde;

Davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı araç sürücüsünün araçla geçirdiği ve 8/8 oranında kusurlu bulunduğu trafik kazası sonucu vefatı üzerine sürücünün desteğinden yoksun kaldıklarını iddia eden davacılar tarafından davalı ZMSS aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı davası açılmış,

Davalı davanın reddi savunmuş,

Yargılama sonucunda sigorta tahkim komisyonunca davanın reddine karar verilmiş,

Kararın davacı vekilince temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yazılı gerekçe ile karar bozulmuştur.

Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılamıyorum.

Tehlike sorumluluğunda tazminatın tayini kusur sorumluluğundaki kuralllara bağlı bulunduğundan TBK 52/1 maddesinde öngörülen desteğin müterafik kusuru tazminatın tayininde dikkate alınmalıdır.

Davalı davanın reddi savunmuş,

Yargılama sonucunda sigorta tahkim komisyonunca davanın reddine karar verilmiş,

Kararın davacı vekilince temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yazılı gerekçe ile karar bozulmuştur.

Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılamıyorum.

Tehlike sorumluluğunda tazminatın tayini kusur sorumluluğundaki kuralllara bağlı bulunduğundan TBK 52/1 maddesinde öngörülen desteğin müterafik kusuru tazminatın tayininde dikkate alınmalıdır.

Destekten yoksun kalma tazminatının miras hukukundan ayrı, bağımsız bir hak olması, desteğin müterafik kusurunun ileri sürülmesine engel değildir. Desteğin kendisinin talep etmesi halinde nasıl müterafik kusur tazminattan indirimi gerektiriyorsa, yansıma yoluyla zarara uğrayan davacılar yönünden de aynı şekilde desteğin kusurunun kendilerine yansıması, bu nedenle sigorta şirketine karşı ileri sürülen tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmasını gerektirir.

Olayda destek 8/8 oranında kusurlu bulunduğundan, işletene izafe edilmesi gereken işletme kusurunun varlığıda iddia ve ispat edilmediğinden, davalı ZMSS işletenin sorumluluğunu üstlendiğinden, desteğin kusuru kendilerine yansıyan davacıların tazminat istemleri TBK 52/1 maddesi gereğince tamamen kaldırılmalıdır.

Aksi düşüncenin kabulü hukuk düzeni içinde kendi ölümünden sorumlu olmayan desteğin, destek olduğu kişilere karşı sorumluluğunun devam ettirilmesi anlamına gelmektedirki bu durumda destek görenlerin ölenin mirasçılarına karşı bu talep hakını yöneltmelerine imkan vermek gibi kabul edilemez bir durum ortaya çıkmaktadır. (Prof Dr Saibe Oktay Özdemir- Hukuki Müteala)

Diğer taraftan amacı, kaynakları ve giderleri 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda belirlenen, bu yasa kapsamında faaliyet gösteren bir özel hukuk tüzel kişisi olan davalı ... şirketini Sosyal Güvenlik Kurumu gibi görmek, kamu kurumu niteliği tanımak da sigorta hukuku ilkelerine aykırıdır.

Açıklanan yasal düzenlemeler, bilimsel görüşler ve yargı kararları karşısında Sigorta Tahkim Komisyonu kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.

Karşı Oy

...
Yargıtay — Esas No: 2016/14878, Karar No: 2018/5916, Tarih: 02.10.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/14878 E.  ,  2018/5916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/07/2011 tarih ve 2009/198-2011/73 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin kayısı bahçesini davalı tarafa devlet destekli bitkisel ürün sigorta poliçesi kapsamında sigortalattığını, 2008 yılında bahçenin don, fırtına ve dolu neticesinde zarar gördüğünü, ancak davalı tarafça hasarın sigorta poliçe kapsamında kalmadığı gerekçesi ile ödeme yapılmadığını, hasarın poliçe kapsamında olduğunu, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/34 D.İş sayılı dosyasında hasarın don nedeniyle gerçekleştiğine dair tespit yapıldığını, fakat davalı tarafın yine de ödeme yapmaktan imtina ettiğini ileri sürerek 10.000,00TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından müvekkiline hasar ihbarı yapılmadığını, 24.04.2008 tarihinde verim tespiti talep edildiğini ve bu kapsamda verim tespiti yapıldığını, verimdeki düşüsün sebebinin yalancı döllenme olduğunu, hava sıcaklıklarının dona neden olacak seviyelere de inmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, dosya kapsamınada iki farklı heyetten rapor alındığı, bilirkişilerin nitelikleri ve kurul halinde rapor sunmuş olmaları dikkate alınarak bu bilirkişi raporlarının tespit dosyasındaki bilirkişi raporuna üstün tutulması gerektiği, tespit edilen meyve dökümlerinin olumsuz iklim koşullarından kaynaklanan fizyolojik nedenler sonucu oluştuğu, hasarı sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, davacının don hasarından dolayı uğramış olduğu zarardan dolayı davalının sorumluluğunun bulunmadığı, davacı tarafın davacını ispat edemediği gerekçesi ile davacının davasının sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 6,70 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 02/10/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6876, Karar No: 2012/4377, Tarih: 29.05.2012

**1. Ceza Dairesi         2011/6876 E.  ,  2012/4377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Canavarca hisle, eziyet çektirerek kasten öldürme, konut dokunulmazlığını ihlal

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, Sanık ...'ın Kasten İnsan Öldürme ve Konut Dokunulmazlığını Bozma suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde Konut Dokunulmazlığını Bozma suçunun niteliği tayin, cezayı azaltıcı bir sebep bulunmadığı takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanıklar ..., ... ve ...'nin üzerlerine yüklenen suçlar yönünden haklarında elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin temyiz dilekçesinde ve duruşmalı incelemede gerekçenin yetersizliğine, öldürme suçunda eksik incelemeye, suç vasfına, ağır haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiğine, konut dokunulmazlığını bozma suçunda suçun yasal unsurları itibariyle oluşmadığına, kurulan hükümlerde takdiri indirim hükmünün uygulanması gerektiğine vesaireye, katılanlar vekilinin eksik araştırmaya, beraat eden sanıklar yönünden sübutun varlığına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle;

A-) Sanık ...'ın Konut Dokunulmazlığını Bozma suçundan

cezalandırılmasına ve sanıklar ..., ... ve ...'nin beraatlerine ilişkin hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA),

B-) Sanık ... hakkında Kasten İnsan Öldürme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; sanık ... ile eşinden ve çocuklarından ayrı ve yalnız yaşayan maktul arasında nedeni tespit edemeyen husumet bulunduğu, olay günü sanık ...'ın arkadaşları ..., ... ve ...'ye maktulün evine gidip onu yine döveceğini söylediği ve daha sonra birlikte maktulün evine gittikleri, eve girer girmez sanığın maktule bağırmaya, eliyle ve eline geçirdiği sopayla vurmaya başladığı, bir süre sonra sanık ve arkadaşlarının evden çıktıkları, sanığın şarap temin ettikten sonra yeniden maktulün evine gittiği, yine eliyle ve ayrıca eline geçirdiği makasla birden çok kez vurmak suretiyle öldürdüğü,

Yapılan otopside; sağ parietal bölgede 9 cm. boyunda, oksipital bölgede 4 cm. boyunda, alt çene ucu alt bölümde 4 cm boyunda parçalı kenarlı künt travmatik cilt laserasyonları olduğu, yüzde, burun sırtında, alında ve her iki göz çevresinde yaygın taze ekimozlu sıyrık yaraları, göğüs ön yüz üst bölümde, ... ön yüzde, her iki omuz başında, ensede, sağ el sırtında, sağ ön kol dış yüzde, sağ kol pazı bölgesi dış yüzde, sağ dirsek dış yüzde, alt ve üst dudak iç yüzlerde, sağ kalça dış bölümünde yaygın mor renkli künt travmatik ekimozların olduğu, her iki diz önünde, sol dirsek dış yüzeyinde, sağ ayak bileği dış yüzünde taze ekimozlu künt travmatik sıyrık yaraları bulunduğunun belirlendiği, anüs bölgesinde bir adet, sağ uyluk arka ve dış bölgede dört adet ve sol gluteal orta bölgede dört adet olmak üzere toplam 9 kez vurmak suretiyle yaraladığı, anüs üzerindeki 3 cm boyunda yaranın rektumu yaraladığı ve daha sonra mesane arka yüzünden mesane boşluğu içerisine kadar ilerlediği, sternum kemiği korpusunda 2. kaburga aralığı hizasında sağ 2-3-4-5-6-7-8 ve sol 3-4-6-7-8 kaburgalarda midklaviküler hat üzerinde seri kırıklar olduğunun tespit edildiği, bel arkası sağ bölümde 1. cm. çapında yuvarlak koyu renkli ortası çukurlaşmış elektrik yanığı bulunduğu, sağ yanaktaki sakalların tütsülenmiş olduğu,

ölümün kesici ve delici alet yaralanmasına bağlı dış kanama, kafa travmasına bağlı travmatik beyin kanaması ve ... bölgesinin basısına bağlı mekanik asfiksinin müşterek etkileri sonucu meydana geldiğinin tespit edildiği,

Beraat eden sanıklar ... ve ... ile tanıklar ... ve ... beyanlarında, sanık ...'ın sabahleyin ... ve ...'in yanına giderek onlara sabaha kadar maktule işkence yaptığını ve makasla yaraladığını söylediğini belirttikleri anlaşılmakla,

Failin mağdura maddi ve manevi acılar çektirerek, ağırlığı ve süresi bakımından öldürme için gerekli olan ölçünün ötesinde eziyet etmesi, her an için ölüm sonucunu gerçekleştirebilme olanağı bulunan failin maktule acı vermek için bu hareketleri tekrarlaması ve ölüm neticesini yavaş yavaş gerçekleştirmesi durumunda eziyet çektirerek öldürmenin varlığını kabul etmek gerektiği dikkate alındığında; her an için ölüm sonucunu gerçekleştirebilme olanağı bulunan sanığın maktule acı vermek için yumruk ve sopayla vurma, makasla yaralama, elektrik verme eylemlerini tekrarlayarak ölüm neticesini yavaş yavaş gerçekleştirdiği ve eyleminin Eziyet Çektirerek Öldürme suçunu oluşturduğu anlaşıldığı halde, suç niteliğinin tayininde yanılgıya düşülerek Kasten İnsan Öldürme suçundan yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, re'sen de temyize tabi bulunan hükmün tebliğname düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), hükrnolunan ceza miktarına ve tutululuk süresine göre sanık ... müdafıinin tahliye isteminin reddine, 29/05/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.

Bozmayı gerektirmiş olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, re'sen de temyize tabi bulunan hükmün tebliğname düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), hükrnolunan ceza miktarına ve tutululuk süresine göre sanık ... müdafıinin tahliye isteminin reddine, 29/05/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.

29.05.2012 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafiileri Avukatlar ... ve ...’ın yokluklarında 31.05.2012 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2016/12251, Karar No: 2019/971, Tarih: 11.02.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/12251 E.  ,  2019/971 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davada, meslek hastalığı nedeniyle İstanbul Meslek Hastalıkları Hastanesinin 08.04.2011 tarihli raporuna istinaden ... Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin 07.02.2013 tarihli sağlık Kurulu raporuyla %22,2 sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelir, geçici işgöremezlik ödeneği ve tedavi giderinden oluşan toplam 13.596,64 TL kurum zararının, 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uyarınca tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, talebin kabulüne karar verilmiştir.

İşveren ve üçüncü kişilerin, meydana gelen iş kazası meslek hastalığı nedeniyle sigortalı ya da hak sahiplerine sosyal sigorta yardımları yapmakla görevli olan Kuruma karşı 5510 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca sorumluluğu, kusur sorumluluğu ile sınırlı bulunmaktadır. Anılan kusur sorumluluğu; ancak işverenin kastı, suç sayılır eylemi, işçilerin sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı eyleminin, üçüncü kişilerin kasıt ve kusuru ve bunlarla meydana gelen iş kazası arasında illiyet bağının bulunması halinde oluşmaktadır. Buna göre; işverenin/üçüncü kişilerin iş kazası/meslek hastalığındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, işçi ve işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir. Kaçınılmazlıktan ise, işveren tarafından tüm önlemler alındığı ve kazalı da bu önlemlere uyduğu halde kaza/hastalık meydana gelmişse söz edilebilecektir. “Kaçınılmazlık sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…” (Prof. Dr. A. Can Tuncay, Kurumun işverene Rücu-Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup; bu halin kabulünün şartı, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.” (Prof. Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139)