muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6234, Karar No: 2015/39621, Tarih: 15.04.2015

2- Sanıklar N.. S.., M.. C.. ve A.. Y..'un yakınanlar İsmet ve İ.. S..'a yönelik yağma eyleminde, yakınanlar İ.. S.. ve İ.. S..'ın olay tarihinde taşınmazlarını satıp ellerinde bulunan 125.000 TL'yi .. Ziraat Bankası'na yatırmaya gittikleri sırada arkadan gelen kar maskeli bir kişinin, "Bırak lan poşeti" diyerek para poşetine sarıldığı, bu kişi ile İsmet'in boğuşmaya başladıkları, boğuşmaya yakınan İ.. S..'ın da katıldığı, boğuşma esnasında eyleme katılan diğer kişilerin içinde olduğu Ford marka aracın yanına kadar geldikleri, araçta bulunan kar maskeli başka bir şahsın silah doğrultarak “Çantayı bırak.” dediği, bunun üzerine yakınan İsmet'in çantayı bıraktığı ve şahısların oradan uzaklaşıkları olayda; yakınan İsmet'in 08.11.2007 tarihinde Emniyet Müdürlüğü'nde yaptırılan çoklu teşhis işleminde, silah doğrultup çantayı alan kişi olarak sanık M.. D..'i, sabıkalılar albümünden ise, tapu dairesinde kendilerini

izleyen kişi olarak A.. Y..'u teşhis ettiği, ancak her iki yakınanın mahkeme huzurunda, olayı gerçekleştiren kişilerin yüzlerinde kar maskesi olduğunu ve teşhis etmelerinin mümkün olmadığını belirttikleri, yakınan İsmet'e soruşturma aşamasında yaptırılan teşhis işlemi sorulduğunda, “Ben orada da kesin teşhis yapmamıştım.” diye beyanda bulunduğu,

3- Sanıklar N.. S.. ve M.. C..'in, katılan S.. Ç..'a yönelik yağma ve kasten yaralama eylemlerinde, olay tarihinde katılanın emlakçı olan Y..V..B.. ile beraber satış işlemini gerçekleştirmek üzere Ataşehir Tapu Sicil Müdürlüğü'ne gittikleri, satış işleminden sonra 170.000 TL'nin yakınan Y.. V.. B..'nin çantasında olduğu, parayı yatırmak için bankaya yürüdükleri sırada kar maskeli bir kişinin para çantasını Y.. V... B..'nin omzundan çekerek aldığı, bu sırada yakınanın yere düştüğü, onun arkasında bulunan katılan S.. Ç..'ın kaçan kişiyi durdurmaya çalıştığı, bu kişinin katılana çarparak kolunun kırılmasına sebebiyet verdiği, 34 ... plakalı kendisini beklemekte olan araca binerek kaçtıkları olayda; soruşturma aşamasında katılan Sezen'in, sanık Mehmet Deniz'i vücut yapısından teşhis ettiği, yakınan Y...V..'nin ise, şahısları kar maskeli olması nedeniyle tanıyamayacağını söylediği, ancak yargılama aşamasında katılan Sezen'in, “Kişinin yüzünde maske vardı. Ancak gözleri ve ağzı açıktı. İnce dudaklı idi. Gözgöze geldik. Teşhisi kafa ve göz şeklinden yaptım. Şimdi de aynı kişiyi teşhis ediyorum.” dediği, yakınanın ise, “Emniyette tanıyamayacağımı söylemiştim. Ancak şimdi sesinden, fiziğinden, duruşundan teşhis ettim.” diyerek sanık M...D...'i teşhis ettiği,

4- Sanıklar N.. S.. ve M.. C..'in, yakınan C.. E..'e yönelik yağma eyleminde, yakınan C.. E..'in tanık A... Ş.. ile birlikte emlakçılık yaptığı, olay tarihinde aracılık yaptıkları bir daire satışı sebebi ile Ataşehir Tapu Sicil Müdürlüğü'ne gittikleri, yakınan C.. E..'in çantasında 80.000 TL, naylon poşette ise 13.000 TL bulunduğu, tapu dairesinden çıkışta maskeli bir şahsın üzerine doğru gelerek çanta ve poşeti almaya çalıştığı, yakınanın çantayı ve poşeti vermeyip tapu dairesine koşması üzerine, beklemekte olan 34 ..... plakalı araçtan inen güneş gözlüklü bir kişinin yakınanın üzerine doğru gelip hedef gözetmeksizin iki el ateş ettiği, bunun üzerine yakınanın duraksadığı, “Kafanıza sıkarım, çantayı poşeti bırakın gebertirim." şeklinde tehditlerde bulunduğu, bu sırada olay yerinde bulunan tanıklar ve yakınan ile aralarında arbede yaşandığı, para olan çanta ve poşete sarıldığı, yakınanın çantayı vermemesi üzerine içerisinde 13.000 TL bulunan poşeti çekip alarak kaçmaları şeklinde gelişen olayda; yakınan ve tanığın Emniyetteki çoklu teşhiste, M.. C..'i yüzü maskeli olmasına rağmen vücut yapısından teşhis ettikleri, ancak yakınanın yargılama sırasında, “Boy ve fiziki yapı olarak sanık M...D..'in olabileceğini söylüyorum. Emniyette de kesin olarak teşhis ediyorum dememiştim. Yüzünde maske olan bir şahsı kesin olarak teşhis etmem de mümkün değildir.” dediği; tanığın ise, sanık M.. D..'i göstererek, “Boy ve fizik olarak bu şahsa benziyordu. Ancak maske olduğu için net teşhis etmem mümkün değildir.” dediği,

Sanıkların ise suçlamaları kabul etmediklerinin anlaşılması karşısında;

Faillerin atılı suçları maske ile gerçekleştirmeleri, bu eylemlerde kullanılan araçlar ile failler arasında bir bağlantı olduğunun ortaya konulamaması, katılanlar ile yakınanların kovuşturma aşamasında, soruşturma sırasında verdikleri ifadelerinden rücu ederek teşhislerinin kesin olmadığını belirtmeleri, neticede sanıkların mahkumiyetlerine yeterli her türlü şüpheden uzak kesin delil elde edilememesi nedeniyle beraatleri yerine mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar N.. S.., C.. K.., A.. Y.. ve M.. C.. savunmanlarının temyiz dilekçelerinde ve sanık M.. C.. savunmanı Av.A.. İ...B.. ile sanık A.. Y.. savunmanı Av.M..G..'ün duruşmada ileri sürdükleri itiraz ve savunmaları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, usule ilişkin üye M... K..'un karşı oyuyla ve oyçokluğuyla alınan karar 15.04.2015 günü Yargıtay Cumhuriyet Savcısı M... A..’ın katıldığı oturumda, sanıklar savunmanlarının yokluklarında açıkça ve yöntemince okunup anlatıldı.

KARŞI OY:

KARŞI OY:

6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun 105/6. maddesi ile yürürlükten kaldırılan; ancak, aynı Kanunun geçici 2/4. maddesi uyarınca, bu mahkemelerde açılmış olan davalara, kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar bakmakla görevlendirilen, CMK’nın yürürlükten kaldırılan 250/1. maddesine göre görevli mahkemeler, 6 Mart 2014 tarihli, mükerrer 28933 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren

6526 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1. maddesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa eklenen geçici 14/1. maddesi gereğince kaldırılmışsa da, anılanmaddenin 4.fıkrasına, “Bu mahkemelerce verilip Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında veya Yargıtay'ın dairelerinde bulunan dosyaların incelenmesine devam olunur.” hükmü konulmuştur. Türkiye Cumhuriyetinin, konumu gereği; başta terör olmak üzere, örgütlü suçlarla mücadele edebilmesi için; Kanun Koyucunun özel yetkili mahkemeleri kaldırırken; kaldırma gerekçesinde ortaya koyduğu sakıncaları taşımayan; evrensel hukuk kurallarına uygun; yetki ve görev sınırları iyi çizilmiş; alt yapısı iyi oluşturulmuş; ihtisas mahkemelerine ihtiyaç olduğu, inancını taşıyorum.

Düşüncem bu olmakla birlikte, benim muhalefetim; bu mahkemeler kaldırılırken; dosyası henüz sonuçlanmamış sanıklarla; dosyası karara bağlanıp, Yargıtay'a gönderilmiş olan sanıklar arasında ayrım yapan yukarıda açıklandığı şekilde bir hükme yer verilmesinin, kaldırma nedenleriyle örtüşmediği ve çeliştiği noktasına ilişkindir. Çünkü;

5271 sayılı Kanunun 2/f maddesi "kovuşturma: iddianamenin kabulü ile başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi" ifade eder, şeklinde tanımlanmış olup, bu tanıma göre, temyiz aşamasındaki dosyalar kovuşturması devam eden derdest dosyalardır. Bu tanım karşısında, henüz kovuşturma süreci tamamlanmamış dosyalardan; özel yetkili mahkemelerce karar verilmemiş olanların genel (normal) ağır ceza mahkemelerine gönderilmesi; temyiz aşamasındakilerin ise Yargıtay tarafından incelenmesi yolunda düzenleme yapılmak suretiyle ayrıma gidilmesinin doğru bir çözüm şekli olmadığını düşünüyorum. Sebeblerini aşağıda açıklayacağım üzere, bu Kanun hükmüne rağmen; Yargıtay'da bulunan dosyalarında, aynen, karar verilmemiş dosyalarda olduğu gibi; hiçbir incelemeye tâbi tutulmadan salt, söz konusu mahkemelerin kaldırıldığı gerekçesi ile genel bir kanun bozması yapılıp, mahalline iade edilmeleri ve muhakemelerinin; genel (normal) mahkemelerde yapılmasının sağlanması görüşündeyim. Aksi bir çözüm, yani esasa girilerek bu dosyaların inceleneceği kuralına uyulması 10 Aralık 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine ve 4 Kasım 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olur.

Şöyle ki;

Şöyle ki;

1 – Özel Yetkili Mahkemeler, "Adil Yargılanma Hakkı" ve "Ağır Ceza Mahkemeleri" arasındaki ayrıma son vermek amacıyla kaldırılmış olup, bu husus anılan Kanunun genel ve sözü geçen madde gerekçesinde belirtilmiş; böylece, bütün Ağır Ceza Mahkemelerinin aynı usul kurallarına tâbi olması sağlanarak, adil yargılanma hakkı için gerekli olan özel soruşturma ve kovuşturma usullerine son verilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda baktığımızda; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında ve Yargıtay'ın dairelerinde bulunan dosyaların incelenmesine devam olunacağına ilişkin düzenlenme yapılması; İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 10. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerine uygun düşmez.

Zira, Kanun Koyucu, bizzat kendisi, özel yetkili mahkemeleri adil yargılanma hakkını temin etmek amacıyla kaldırıldığını, Kanun gerekçesinde yer vermesine ve bu mahkemelerin normal ağır ceza mahkemelerine göre, daha güvencesiz olduğunu kabul etmesine rağmen; bu mahkemelerce kurulan hükümlerin, normal ağır ceza mahkemelerinden verilen kararlar gibi incelenmesini öngörmesi; kaldırma gerekçesi ve amacıyla çelişen bir sonuç yaratır.

2- Mahkemeler, bütün işlemlerinde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar. 6526 sayılı Kanunla delil toplama yöntemleri değiştirilmiş; önceden CMK'nın 250. maddesi kapsamında kalan soruşturma ve kovuşturmalarda şüpheli ve sanıklar yönünden kısıtlayıcı hükümler kaldırılarak, hukukî güvenlik ile yargılama eşitliği sağlanmıştır. Ancak Özel Yetkili Mahkemelerin kaldırılması sonucu, bu mahkemelerce karara bağlanmayan ve diğer ağır ceza mahkemelerine gönderilen davaların sanıkları ile; kararları Yargıtay'da temyiz incelemesinde bulunan dosyaların sanıkları arasında ayrım yapılarak, fark yaratılması; İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 7. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin, sözleşmede yer alan hak ve özgürlüklerden ayrım gözetilmeksizin, herkesin yararlanmasını hüküm altına alan 14. maddesine ve iç hukukumuz yönünden de, Anayasamızın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10; "Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36; "Kanunî Hâkim Güvencesi" başlıklı 37; "Suç ve Cezalar" başlıklı 38. maddelerine aykırılık oluşturur.

Görüldüğü üzere;

Söz konusu Kanunî düzenleme, bu hâliyle, hem Anayasamıza aykırıdır, hemde tarafı olduğumuz ve usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalarla çatışmaktadır.

Şimdi, burada sorun, Anayasamıza ve yukarıda açıkladığımız milletlerarası antlaşmalara aykırılık oluşturan, anılan Kanun hükmünü aşıp aşamayacağımız; aşabilecek isek, bunu nasıl yapabileceğimiz noktasında toplanmaktadır.

Aslında, bu konu, bir sorun iken, Anayasamızın 90/5. maddesinde 07.05.2014 tarih ve 5170 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, milletlerarası antlaşma hükümlerine üstünlük tanınarak, temelinden çözülmüş olup, bu gün için tartışma kalmamıştır.

Şöyle ki;

Şimdi, burada sorun, Anayasamıza ve yukarıda açıkladığımız milletlerarası antlaşmalara aykırılık oluşturan, anılan Kanun hükmünü aşıp aşamayacağımız; aşabilecek isek, bunu nasıl yapabileceğimiz noktasında toplanmaktadır.

Aslında, bu konu, bir sorun iken, Anayasamızın 90/5. maddesinde 07.05.2014 tarih ve 5170 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, milletlerarası antlaşma hükümlerine üstünlük tanınarak, temelinden çözülmüş olup, bu gün için tartışma kalmamıştır.

Şöyle ki;

Anayasamızın 90/5. maddesi ile; bir kanun hükmüyle usulüne uygun olarak yürürlüğe girmiş, temel hak ve özgürlükleri düzenleyen bir antlaşma kuralının çatışması hâlinde, antlaşma hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmiştir.

Bu hükümden hareketle somut olayımızı değerlendirecek olursak, 6526 sayılı Kanunun 1. maddesi ile Terörle Mücadele Kanununa eklenen geçici 14. maddenin 4. fıkrası son cümlesinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Ülkemizin kabul ettiği milletlerarası antlaşmalar ile çeliştiği açıkça görülmekte olup, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin yukarıda açıklanan hükümlerine üstünlük tanınması suretiyle sorunun çözülmesi ve özel yetkili mahkemelerce verilen hükümlerin; başka yönleri incelenmeksizin, kanun önünde eşitlik ilkesi ve adil yargılanma hakkı gereğince, bütünüyle bozularak, genel (normal) ağır ceza mahkemelerinde; muhakemelerinin yapılması ve sonucuna göre, hüküm kurulması için bozulması gerekmektedir. Aksi bir düşüncenin kabul edilmesi; kanun koyucunun bu mahkemeleri kaldırma gerekçesi ve amacıyla çelişen sonuçlar doğuracağı gibi hukukun; adalet, yerindelik ve hukukî güvenlik başlıkları altında toplanabilecek temel değerlerine de aykırı olur, kanaatindeyim.

Bu nedenlerle söz konusu dosyada; yüksek çoğunluğun esasa girerek inceleme yapma görüşüne ve bu görüşe bağlı olarak verdiği karara katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/7723, Karar No: 2022/897, Tarih: 23.02.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/7723 E.  ,  2022/897 K.**

**"İçtihat Metni"**

İlk Derece Mahkemesi : Ankara 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.09.2020 tarih ve 2019/351 - 2020/188 sayılı kararı

Suç : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme

Hüküm: Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63 maddeleri uyarınca müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmasına dair hükme yönelik istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvurularının süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

I-KATILAN ... VEKİLİNİN TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMESİNDE;

Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunun niteliği itibariyle

bu suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği, bu nedenle davaya katılma hakkının bulunmadığı ve davaya katılmasına ilişkin verilen karar da hukuki değerden yoksun olup, hükmü temyiz etme yetkisi vermeyeceğinden, temyiz isteminin CMK'nın 298/1. maddesi gereğince REDDİNE,

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

II-HUKUKİ AÇIKLAMALAR:

Ayrıntıları, Dairemizin 22.03.2019 tarih ve 2018/7103 E. 2019/1953 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir. Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür. Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000'in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74'ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000'e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve ... Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik merkez bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait bu uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4'ü asker, 63'ü polis ve 183'ü sivil olmak üzere toplam 250'den fazla kişi şehit edilmiş, 23'ü asker, 154'ü polis ve 2.558'i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.

TCK'nın 309. maddesinde düzenlenen suç bir somut tehlike suçu olduğundan suçun oluşması için ayrıca bir neticenin gerçekleşmesi aranmamaktadır. Bu itibarla, sanığın amaca matuf eylemi ve/veya işlediği elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekli ve yeterlidir. Suça teşebbüsün kabulü için aranan elverişli vasıtalarla cebri eylemlere başlanıp başlanmadığı araştırılırken ve vasıtanın elverişliliği takdir edilirken tek tek yapılan eylemlerle amaçlanan hedefler arasında doğrudan doğruya bağ kurmak yoluna gidilemez. Ancak her halükarda ülke genelinde gerçekleştirilmek istenen amaca matuf cebri/icrai fiilin, sanığın bulunduğu mahalde/sorumluluk sahasında da doğrudan doğruya ya da araç suçlar yönünden icrasına başlanması aranmalıdır. Sanığın bu icrai fiile yine icrai bir hareketle katılması mümkün olduğu gibi garantörlük yükümlülüğünü ihmal etmek suretiyle de iştirak edebileceği görülmektedir.

Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde, yerine getiren ile emri veren sorumlu olur (1982 Anayasasının 137/2. maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24/3. maddesi). Askeri hizmete müteallik hususlarda verilen emir bir suç teşkil ederse bu suçun işlenmesinden emri veren mesuldür. Ancak, amirin emrinin adli ve askeri bir suç maksadını ihtiva eden bir fiile müteallik olduğu kendisince malum ise, maduna da faili müşterek cezası verilir (1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 41/3-B).

III-DOSYA KAPSAMI İTİBARIYLA GERÇEKLEŞTİRİLEN EYLEM VE FAALİYETLER:

III-DOSYA KAPSAMI İTİBARIYLA GERÇEKLEŞTİRİLEN EYLEM VE FAALİYETLER:

FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensupları tarafından 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilmek istenen darbe girişiminin planlama aşamasında İçişleri Bakanının derdest edilmesi ve kaçırılmasına ilişkin hazırlık ve planlamaların yapıldığı, buna göre darbe girişimi kapsamında İçişleri Bakanının derdest edilmesi eyleminin Özel Kuvvetler Komutanlığının askeri personeli tarafından yerine getirileceği, söz konusu planlamalarda İçişleri Bakanının kaçırılma ve derdest edilmesi eyleminin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarınca "koruma tatbikatı" şeklinde ifade edildiği, ...'nın dosyaya yansıyan beyanlarına göre eylemin silah kullanılmadan gerçekleştirilmesinin planlandığının anlaşıldığı, bunun yanında ...'ın beyanlarına göre gece saat 03:00 olarak planlanan koruma tatbikatının sözde Yurtta Sulh Konseyi tarafından gerçekleştirilmek istenen, Kurmay Albay ... ve Personel Plan ve Yönetim Daire Başkanı Tuğgeneral ...’ün imzaları ile düzenlenen "Sıkıyönetim Direktifi" konulu darbenin başlangıç saati olduğu, tatbikat ya da koruma tatbikatı olarak adlandırılan faaliyetlerin de darbe teşebbüsünün planlanan icrai hareketleri olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

19.07.2016 tarihli Emniyet görevlileri tarafından düzenlenen tutanak içeriğine göre 15.07.2016 günü saat 22.20 sıralarında İçişleri Bakanlığı resmi konutunda bulunan görevlilerin savaş uçaklarının alçaktan uçuş yapması ve helikopterlerin yoğun sesinin duyulması üzerine, konut çevresinde bulunan dört nöbet noktası telefon ile aranarak duyarlı olunması ikazı yapıldığı, noktaların ikişer kişi olarak eşitlendiği, eksik olan noktaya santral görevlisi olan polis memurunun takviye edildiği, konut çevresinin çıkış ile aile bireylerinin olası uzaklaştırılma ihtimaline karşı konut çıkış kapısı ile gidiş yollarının kapatılmaması konusunda bilgilendirilme ve çalışma yapıldığı, hiçbir aracın bu güzergahta durması ya da duraklamasına izin verilmediği, bu sırada koruma müdür yardımcısı Emniyet amiri ...'ın konut telefonundan arayarak duyarlı olunması ile şimdilik İçişleri Bakanı eşinin telaşa kapılmaması için haber verilmemesi ile en ufak bir gelişme olduğunda kendisine haber verilmesi hususunda talimat vermesi üzerine 22.40 sıralarında Bakan zırhlı yedek makam aracının konut girişine çekilerek, şoförün araç başında bekletildiği, santral görevlisinin saldırı ihtimaline karşı koruma ekibinin intikaline kadar konut içerisinde bir adet, ani çıkış ihtimaline karşı iki adet araçta olmak üzere uzun namlulu silah takviyesi ile bekletildiği, istirahatli olan koruma ekibinin 23.00 itibari ile geldikleri,