muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1100, Karar No: 2018/1185, Tarih: 13.06.2018

İşverenler işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar’’.

Bu maddeyi yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesine göre; ‘’ (1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz’’.

Aynı Kanunun 5. maddesine göre; ‘’(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:

a) Risklerden kaçınmak.

b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g) Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ) Çalışanlara uygun talimatlar vermek’’.

10. maddeye göre; ‘’(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu.

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi.

c) İşyerinin tertip ve düzeni.

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu.

(2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu.

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi.

c) İşyerinin tertip ve düzeni.

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu.

(2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri; çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar’’.

16. maddeye göre; ‘’(1) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi amacıyla işveren, çalışanları ve çalışan temsilcilerini işyerinin özelliklerini de dikkate alarak aşağıdaki konularda bilgilendirir:

a) İşyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler.

b) Kendileri ile ilgili yasal hak ve sorumluluklar.

c) İlk yardım, olağan dışı durumlar, afetler ve yangınla mücadele ve tahliye işleri konusunda görevlendirilen kişiler.

(2) İşveren;

a) 12 nci maddede belirtilen ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olan bütün çalışanları, tehlikeler ile bunlardan doğan risklere karşı alınmış ve alınacak tedbirler hakkında derhal bilgilendirir.

b) Başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanların birinci fıkrada belirtilen bilgileri almalarını sağlamak üzere, söz konusu çalışanların işverenlerine gerekli bilgileri verir.

c) Risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili koruyucu ve önleyici tedbirler, ölçüm, analiz, teknik kontrol, kayıtlar, raporlar ve teftişten elde edilen bilgilere, destek elemanları ile çalışan temsilcilerinin ulaşmasını sağlar’’.

17. maddeye göre ise; ‘’(1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.

(2) Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.

(3) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.

(2) Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.

(3) Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.

(4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.

(5)Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar işe başlatılamaz.

(6) Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlar.

(7) Bu madde kapsamında verilecek eğitimin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. Eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir’’.

Tüm yukarıda açıklanan yasal mevzuat, uygulama ve öğreti değerlendirildiğinde, somut olayda kaçınılmazlık olgusu gerçekleşmemiştir. Kurum müfettişi ile bilirkişi heyetininde tespit ettiği gibi, davalı şirket son teknolojiden yararlanmamıştır. Dava dışı sigortalı işçide bazı arazlar saptandığı halde, işveren, iş yerinde gerekli rotasyonu yapmamıştır.

Bu nedenlerle, davacıda oluşan meslek hastalığından kaynaklanan arızaların, işveren tarafından gerekli önlemlerin alınması halinde önlenebilir ve giderilebilir olduğu anlaşılmakla, davalı işverenin sigortalıda oluşan meslek hastalığından dolayı % 100 kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır.

İlk derece mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesinde, raporu tanzim eden bilirkişi heyetinin, makine mühendisi ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, adli tıp uzmanı ve ortopedi uzmanından oluştuğu, rapor içeriğinin de olayın oluşuna, mevcut delillere ve bilimsel verilere uygun olduğu, bu nedenle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu sayın çoğunluğunun, kaçınılmazlığın değerlendirilemesi yönünde tekrar bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair bozma görüşünün hatalı olduğu kanaatıyla karşı görüşte olduğumuzdan, bozma ilamına katılmamaktayız.

İlk derece mahkemesi kararının açıklanan tüm bu nedenlerle onanması gerektiği görüşündeyiz.
Yargıtay — Esas No: 2018/5142, Karar No: 2019/2870, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/5142 E.  ,  2019/2870 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/39527, Karar No: 2017/8885, Tarih: 13.09.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/39527 E.  ,  2017/8885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşa yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Öte yandan kendilerine belirli idari yetkiler verilmiş görevlilerin, sözlerine ve eylemlerine getirilen eleştirilere daha fazla hoşgörü göstermeleri gerektiği AİHM içtihatlarında kabul edilmektedir. AİHM, kamu görevlilerine karşı yapılmış hakaret içerikli ifadelerle ilgili bir başvuruda, başvuruya konu sözlerin, kamuoyunun söz konusu görevlinin performansına duyduğu güveni ortadan kaldırmaya yönelik gerçek bir tehlike meydana getirip getirmediğini incelemektedir.

Yargılamaya konu somut olayda; sanığın katılan avukata hitaben yazdığı yazıda geçen

"Karşı tarafla görüşen avukata ne denir, eğer karşı tarafla anlaşarak müvekkilini harcıyorsa ya da olayı dönüp dolaştırıp devlete kazık atma biçimine dönüştürüyorsa böylesine iyi şeyler denebilir mi, ...Bir avukat müvekkilini ya da devletin bizatihi kendisini çıkarı doğrultusunda kullanıyorsa..., Bir avukatın karşı taraf ile anlaşmaya çalışması ahlaki midir,... resmi makamları yalan beyanlarla kandırmak... bir hukuk adamına yakışmakta mıdır" şeklindeki sözlerin katılanın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu, dolayısıyla hakaret suçunun unsurları itibari ile oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraatı yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık ... Nazmi Erten’in temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 13.09.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17543, Karar No: 2013/16599, Tarih: 28.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/17543 E.  ,  2013/16599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü ortalama verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı ve genel idari giderler dahil edilmemelidir.

Somut olayda ise, bilirkişi raporunda, resmi veri listesindeki üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan tarla kirası, giderlerin faiz karşılığı (değişken masrafların faizi) ve genel idari giderler düşülmeden hesaplama yapılmıştır. Böylece, üretim giderlerini yüksek almak suretiyle taşınmazın net gelirini düşük bulan bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alınması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4553, Karar No: 2012/8750, Tarih: 05.11.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/4553 E.  ,  2012/8750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu Demircik Köyü 121 ada 11 parsel sayılı 427.501,30 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kayalık ve taşlık yerlerden olması ve doğal taş işletme ruhsatının bulunması nedeniyle taş ocağı vasfı ile davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın bir bölümünün adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın, fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün davacı adına tapuya tesciline, taşınmazın geriye kalan bölümünün ise tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 05.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9321, Karar No: 2022/2869, Tarih: 23.02.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/9321 E.  ,  2022/2869 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, irtifak hakkı karşılıklarının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın davalılardan Kayen Alfa Enerji EÜAŞ hakkında açılan davanın reddine, ... Genel Müdürlüğü yönünden ise kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, irtifak hakkı karşılıklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca inceleme ve işlem yapılarak davanın davalı Kayen Alfa Enerji EÜAŞ yönünden reddine, ... Genel Müdürlüğü yönünden ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki Erzurum İli, Tortum İlçesi, Esendurak Mahallesi, 181 ada, 4, 5, 7 ve 8 parsel, 178 ada 5 ve 6 parsel, 179 ada 12 parsel , 174 ada 1 parsel ve 181 ada 20 parsel sayılı taşınmazlara net geliri esas alınarak değer biçilmesinde, taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, davalı ... Genel Müdürlüğü'nden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 23/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5803, Karar No: 2021/4863, Tarih: 08.06.2021

**11. Hukuk Dairesi         2020/5803 E.  ,  2021/4863 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 28.11.2018 tarih ve 2018/505-2018/988 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ...-99 ekmeklik buğday çeşidinin 5042 sayılı Kanun kapsamında ıslahçı kuruluş Çukurova (Doğu Akdeniz) Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü adına koruma altına alındığını, tescilinin yapıldığını, müvekkili idarece bu çeşidin üretim hakkının "İnhisari Lisans" niteliğindeki 09.05.2005 tarihinde "Üretim Hakkı Satış Sözleşmesi" ile beş yıl için devralındığını, sözleşmenin 4. maddesi çerçevesinde beş yıllık sözleşme süresinin 2 yıl daha uzatıldığını, sözleşmenin 5.1/c.ı hükmü gereğince Enstitünün sözleşme döneminde bir başkasına lisans vermeyi yasakladığını, üçüncü kişiler yönünden sözleşmenin 6/r hükmü gereğince inhisari lisans hakkının içeriğine uygun olarak müvekkili idarenin yetkilendirildiğini, üretim hakkı lisans bedeli olarak müvekkili idarece tekel niteliğinde alınan lisans için ürün satış fiyatının %3'ü üzerinden bedel ödendiğini, Tigem Yönetim Kurulunun kararı ile 2011-2012 yılları için ... 99 sertifikalı buğday tohumu çeşidinin satış bedellerinin usulünce belirlenerek satış işlemlerinin bu rakam üzerinden gerçekleştiğini, kamuoyuna bu rakamların ilgili tarım sezonunda duyurulduğunu, yapılan araştırmalar sonucunda Diyarbakır Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünden gelen 20.03.2012 tarihli yazı ile davalının inhisari lisans hakkı kapsamında bulunan çeşidi sertifikalandırmak sureti ile satış yaptığının öğrenildiğini, müvekkili idarenin elde edeceği gelirden mahrum kalmasına yol açtığını iddia ederek müvekkili idarenin ...-99 ekmeklik buğday tohumu üzerindeki inhisari üretim lisans hakkına tecavüzünün tespitine, lisans hakkı ihlal edilerek haksız sertifikalandırılıp piyasaya sürülen 3.008,450 Kg tohumluk miktarı üzerinden hesaplanan şimdilik 82.040,43 TL üretim hakkı tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 26.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 106.348,70 TL’ye çıkarmıştır.

Davalı vekili, asıl hak sahinin Çukurova Enstitüsü olduğunu, davacının dava açma hakkının olmadığını, 5402 sayılı Kanun'da belirtilen sürelerin geçtiğini, zamanaşımına uğradığını, ıslahçı hakkı verilen tohumun yeni olmadığını, davacının izni ile üretim yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, asıl hak sahinin Çukurova Enstitüsü olduğunu, davacının dava açma hakkının olmadığını, 5402 sayılı Kanun'da belirtilen sürelerin geçtiğini, zamanaşımına uğradığını, ıslahçı hakkı verilen tohumun yeni olmadığını, davacının izni ile üretim yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece,iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu edilen ...-99 ekmeklik buğday çeşidinin 5042 sayılı Kanun kapsamında ıslahçı kuruluş Çukurova (Doğu Akdeniz) Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü adına tescilinin yapıldığı, davacı idarece bu çeşidin üretim hakkı "İnhisarı Lisans" niteliğindeki 09.05.2005 tarihinde imzalanan 1. Noterliğinin 03790 yevmiyesinde kayıtlı "Üretim Hakkı Satış Sözleşmesi" ile beş yıl için devralındığı, sözleşmenin 4. maddesi çerçevesinde beş yıllık sözleşme süresinin ek 2 yıl daha uzatıldığı, sözleşmenin 5.1/c.ı hükmü gereğince Enstitününün sözleşme döneminde bir başkasına lisans vermeyi yasakladığı, üçüncü kişiler yönünden sözleşmenin 6/r hükmü gereğince inhisarı lisans hakkının içeriğine uygun olarak davacı idarenin yetkilendirildiği, üretim hakkı lisans bedeli olarak davacı idarece tekel niteliğinde alınan lisans için ürün satış fiyatının % 3'ü üzerinden bedel ödendiği, Tigem Yönetim Kurulu kararı ile 2011-2012 yılları için ... 99 sertifikalı buğday tohumunun satış bedellerinin usulunce belirlenerek satış işlemlerin bu rakam üzerinden gerçekleştirildiği, Diyarbakır Gıda Kontrol Labaretuar Müdürlüğünden 20.03.2012 tarih ve 913 sayılı yazı ile davalının inhisarı lisans hakkı kapsamında bulunan çeşidi sertifikalandırmak sureti ile satış yaptığının öğrenildiği, buna göre davalınında aralarında bulunduğu Avşar Tohumculuk Tarım Ür. ve İlt. San. Tic. Şti. 2.250.000 Kg, ... (Asya Ticaret) 3.008,450 Kg, Orhas İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. 1.708,500,00 TL olmak üzere usulsuz olarak lisans hakkını ihlal etmek suretiyle ayrı ayrı sertifkalandırma yapıldığının ortaya çıktığı, davalı tarafça ürünü piyasaya sürülerek davacı idarenin elde edeceği gelirden mahrum kalmasına yol açtığı ve davacı idarenin sözleşmeden doğan haklarının ihlal edildiği, Somut olayda bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan talep edebileceği tazminat tutarı 106.348,70 TL olarak hesaplanmış ise de, Yargıtay bozma ilamındada değinildiği üzere bilirkişi raporunda hesap hatası yaptığı, bilirkişinin esas aldığı veriler ve değerler üzerinden mahkememizce re'sen yeniden hesaplama yapıldığında davacının davalıdan talep edebileceği tazminat tutarının KDV dahil 95.713,82 TL tazminata tekabül ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; 95.713,82 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 4.903,41 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 08.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.