muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/656, Karar No: 2021/324, Tarih: 30.06.2021

TIR'ların Pelit Dinlenme Tesisleri'nde tartıya girip yaklaşık bir saat mola verdikleri, takip esnasında sanık ...'nin, Jandarma Genel Komutanlığı adına kayıtlı İstihbarat Şube Müdürlüğünce 19.01.2014 tarihinde kendi kullanımına tahsis edilen "053......." numaralı cep telefonundan saat 10.27'de .... Haber Ajansı muhabiri olan.......'nın kullandığı "053....." numaralı telefonu, saat 11.05'te de Sabah Gazetesi muhabiri ... Karaman'ın kullandığı "0532317.." numaralı telefonu aradığı ve bu suretle gizli operasyonlarının basın arcılığıyla duyurulması için muhabirleri Ceyhan ilçesi Sirkeli otoyol gişelerine çağırdığı ve aldıkları görüntüleri basın mensupları aracılığıyla ulusal ve uluslararası kamuoyuna servis etmeyi amaçladıkları,

Sanıklar ... ve ...'ın TIR'ları takip ettiği esnada, sanık ...'ın talmatları ile sanık ...'nin komutasındaki 50'si jandarma komando, 26'sı istihbaratçı subay/astsubay olmak üzere yaklaşık 150 kişilik bir kuvvetle saat 10:00'da Ceyhan Otoyolu Sirkeli Gişelerinde tertibat aldığı, olay yerine sinyal kesici jammer cihazlarının getirtildiği ve jandarma görevlilerinin cep telefonlarının toplandığı, böylelikle jandarma personelince yetkili kişi ve kurumlara bildirmelerinin önüne geçmek istendiği, tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere sanık ...'nin TIR'lar durdurulmadan önce personele bir konuşma yaptığı, "hızlı bir şekilde arama yapılması gerektiğini" söylediği, sanık ...'nin ardından sanık ...'ın "araçların içerisindeki şahısların direk alınacağını, daha sonra şahıslara arkadan kelepçe takılarak ekip araçlarına götürüleceğini, kimlik kontrolünün daha sonra yapılacağını" söylediği, böylece sanıkların TIR'da bulunan Milli İstihbarat Teşkilatı görevlilerinin kimliklerini bildirmelerine dahi fırsat verilmeden gözaltına almaya çalıştıkları,

Saat 12.00'de TIR'ların ve eskort aracın Adana ili, Ceyhan ilçesi, Otoban Yolu-Sirkeli Gişelerinden geçişleri esnasında yaklaşık 150 kişilik askeri kuvvetle durdurulduğu, görüntü kayıtlarından da anlaşılacağı üzere Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının üzerlerine uzun namlulu silahlar doğrultularak kimlik sorulmadan, konuşmalarına dahi izin verilmeden ve şiddet uygulayarak, bulundukları araçlardan aşağıya indirildikleri, görevlilerin yere yatırılıp ellerinin arkadan kelepçelendiği,

Saat 12.00'de TIR'ların ve eskort aracın Adana ili, Ceyhan ilçesi, Otoban Yolu-Sirkeli Gişelerinden geçişleri esnasında yaklaşık 150 kişilik askeri kuvvetle durdurulduğu, görüntü kayıtlarından da anlaşılacağı üzere Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının üzerlerine uzun namlulu silahlar doğrultularak kimlik sorulmadan, konuşmalarına dahi izin verilmeden ve şiddet uygulayarak, bulundukları araçlardan aşağıya indirildikleri, görevlilerin yere yatırılıp ellerinin arkadan kelepçelendiği,

"06 ......." plakalı TIR'ın yolcu mahalinde bulunan Milli İstihbarat Teşkilatı mensubunun yetkili personelle görüşmek ve kendisine bilgi vermek istediğini söylemesine rağmen dinlenilmeden zorla TIR'dan aşağıya indirilmeye çalışıldığı, TIR'ların MİT'e ait olduğunu söylemeye ve kimliğini göstermeye çalışırken sanık ...'ın buna müsaade etmediği ve araçtan inmesi için bağırdığı, ayaklarından tutarak aşağıya çektiği, MİT görevlisinin mukavemet etmediği, bu şekilde davranmamalarını, kimliğini göstereceğini ve açıklama yapmak istediğini ısrarla söylemesine rağmen zorla aşağı indirdikleri, kimliğini göstermesine fırsat vermeden kelepçelemek için ellerini arkaya doğru kıvırdıkları, görevlinin açıklama yapma konusundaki ısrarı sonucu arama kararını kendisine gösterdikleri, arama kararını okuyan MİT görevlisinin kendisinin MİT mensubu, TIR'ların MİT'e ait olduğunu söylemeye ve 2937 sayılı Kanun'u hatırlatmaya çalıştığı ancak bir kısım sanıkların buna izin vermeyerek ellerini arkadan kelepçeleyip jandarma aracına götürdükleri,

Eskort aracın içinde ve bagajında arama yapıldığı, jandarma minibüsüne götürülen MİT görevlilerinin ısrarla olay yerindeki yetkili amirle görüşmek istediklerini söyledikleri ancak jandarma personeli tarafından buna izin verilmediği,

Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının kendilerinin MİT görevlisi olduklarını, TIR'ların Milli İstihbarat Teşkilatına ait olduğunu ve içerisinde devlet sırrı kapsamındaki malzemelerin bulunduğunu, Başbakanlık makamından izin alınmaksızın TIR'larda arama yapılamayacağını, aksi takdirde suç işlemiş olacaklarını yüksek sesle olay yerinde bulunan kolluk görevlilerine defalarca beyan ettikleri, sanıklar tarafından düzenlenen 19.01.2014 tarihli tutanaklardan da anlaşılacağı üzere; durdurulan bir ve üçüncü TIR'da şoförün yanında yolcu koltuğunda birer kişi bulunduğu, bu kişilerin Milli İstihbarat Teşkilatı görevlisi olduklarını belirterek MİT personel kimliklerini gösterdikleri, buna rağmen durdurulduktan 10 dakika kadar sonra TIR'ların kasasında bulunan konteynırlarda arama yapmak üzere şüpheliler tarafından TIR'lara çıkıldığının belirtildiği,

"06...2..." plakalı TIR'ın kasasında bulunan konteynırın Ceyhan İlçe Jandarma Komutanı sanık ...'ın nezaretinde sanık ... ve Nurtekin Halıcı tarafından açıldığı, "06...9..." plakalı TIR'ın kasasında bulunan konteynırın sanıklar ..., İs ..., ..., İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli ..... ve Ceyhan İlçe Jandarma Komutanlığında görevli ... tarafından açıldığı, "06....." plakalı TIR'ın kasasında bulunan konteynırın ise sanık ... nezaretinde, sanık ..., İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli...... ve İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli ... tarafından açılarak konteynırlardaki malzemelerin görüntülerinin çekilerek konteynırların tekrar kapatıldığı, (Sanıkların TIR'larda patlayıcı madde olduğunu iddia etmelerine rağmen hiçbir önlem almaksızın konteynerlere yönelmeleri, patlayıcı imha uzmanına ihtiyaç duymadan, hatta eldiven dahi kullanmadan İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli olmaları nedeniyle adli görevi bulunmayan kişiler tarafından konteynırları açmaları ve konteynırların içinden görüntü aldıktan sonra geri kapattıkları)

TIR'ların durdurularak arama yapılmak istendiği yönündeki haberlerin saat 12.32 itibariyle basın yayın organları üzerinden duyurulmaya başlandığı;

Haberler üzerine gerek Adana Valisi, Milli İstihbarat Teşkilatı yetkilileri ve devlet yetkililerinin sanık ...'ı ve İl Jandarma Harekat Merkezini arayarak TIR'ların Milli İstihbarat Teşkilatına ait olduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık makamının izni olmadan arama yapılamayacağını bildirdikleri, Adana Valiliği tarafından, Adana İl Jandarma Komutanlığına ve Ceyhan Kaymakamlığına bahsi geçen görevlilerin bağlı oldukları 2937 sayılı Kanun'a göre personelin özel statüde ve doğrudan Başbakanlık makamına bağlı olarak çalışmaları dolayısıyla usulüne uyulmaksızın alıkonulmalarının cezai işlem doğuracağından, ilgililerin kimliklerinin belirlenerek serbest bırakılmaları içerikli, 19.01.2014 tarihli ve 36 sayılı, "GİZLİ, ÇOK ACELE, KİŞİYE ÖZEL" ibareli resmî yazının gönderildiği, buna rağmen sanıkların TIR'larda arama yapma konusundaki ısrarlarını devam ettirdikleri,

Konteynırlar içerisindeki devlet sırrı kapsamındaki mazlemelerin görüntüleri çekildikten sonra, Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının kelepçelerinin çözüldüğü, görevlilere serbest oldukları, gidebileceklerinin ancak TIR'lara el koyulduğu söylenerek daha kapsamlı bir arama yapmak bahanesi ile her TIR'larda bir subay olacak şekilde TIR'lar Seyhan'da bulunan Korg. .... Kışlasına götürmek üzere Sirkeli Otoyol Gişelerinden saat 12.50'de hareket edildiği ve bir an soruşturmanın asılsız ihbar olmadığı düşünülse dahi gerçekte mensupların önce kelepçelenip sonra bırakılmasının da adeta sanıkların maksatlarını ortaya koyduğu,

Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının sanıklar tarafından hukuka aykırı bir şekilde el konulan MİT'e ait TIR'ları geri alabilmek için araçları ile TIRl'arın arkasından gittikleri, TEM Otoyolui Kürkçüler Mevkiinde TIR'ları durdurarak götürülmesine engel olmaya çalıştıkları ve şoförlerinden TIR'ların anahtarlarını aldıkları, bunun üzerine sanık ...'ın TIR'ların anahtarını alan Milli İstihbarat Teşkilatı personelinin üzerine yürüyerek darp etmek suretiyle "06 ........" plakalı TIR'ın anahtarını aldığı, anahtarı alınan TIR'ın sanık ... nezaretinde Kürkçüler Mevkiinden hareket ettirilerek Bahçeşehir Kolejinin yanına çekildiği, Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının Kürkçüler Mevkiinde kaldıkları,

Kürkçüler Mevkii'nde Adana İl Jandarma Komutan Yardımcısı sanık ...'nin MİT mensubuna MİT bölge başkanı ile konuşulduğunu ve TIR'ların bölge başkanına teslim edileceğini söylediği, buna rağmen TIR'ların teslim edilmediği,

Bir süre sonra Kürkçüler Mevkiindeki olay yerine Cumhuriyet Savcısı olan sanık ...'nın geldiği, olay yerine bizzat giderek MİT’e ait TIR'ların üzerine çıktığı, kasaları açtırdığı ve elindeki cep telefonu ile TIR'larda bulunan malzemenin fotoğrafını çekip jandarma personeline de kamera çekimi yaptırdığı, arama işlemleri devam ederken numune aldırarak saat 16.15 itibarıyla hemen olay yerinde bulunan jandarma olay yeri inceleme biriminde patlayıcı imha uzmanı olarak görev yapan ve Astsubay Kıdemli Başçavuş olan sanık ... Bardakçı’dan TIR'ın kasasına bırakılan eşyanın incelenmesini ve fiziki inceleme raporu tanzim edilmesini istediği, ayrıca kendisine, numune alınarak Ankara Jandarma Kriminal Daire Başkanlığına gönderilmesi talimatlarını verdiği, sanıklar ....... ve ... tarafından malzemelerden numune alındığı, bu esnada olay yerine Adana İl Emniyet Müdürü .... ve Adana İl Jandarma Komutanı sanık ...'ın geldiği, İl Emniyet Müdürü ......'in TIR'arda arama yapılmasının hukuksuz olduğunu, Başbakanlık makamının izni olmadan TIR'larda arama yapılamayacağını belirterek emrinde bulunan polislere Milli İstihbarat Teşkilatına ait TIR'ların çevre güvenliğini aldırdığı, sonrasında olay yerine Adana Valisi ... ve Milli İstihbarat Teşkilatı Adana bölge başkanının geldiği, Adana Valisi, Adana Emniyet Müdürü ve MİT Adana Bölge Başkanının, sanık ... ile görüşmelerinden sonra saat 16.00 sıralarında TIR'ların MİT Adana Bölge Başkanına teslim edildiği,

Milli İstihbarat Teşkilatına ait TIR'lardan alınan numunelerin; 21.01.2014 tarihi saat 09.00'da sanıklar ..., ... ve ... tarafından kolilendiği, el koyma ve onama kararının alındığı 20.01.2014 tarihinde sanık ... tarafından imzalanan talep yazısı ile birlikte sanık ... tarafından 21.01.2014 tarihinde Ankara Jandarma Kriminal Laboratuvarına götürüldüğü, söz konusu resmi yazının imza kısmı altındaki Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğine ait kaşeye göre, sanık ...'ın 22.01.2014 tarihinde numuneleri Ankara'da bulunan Merkez Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğine teslim ettiği, numunelerin 19891193, 19911557, 2002Uzm390, 2002Uzm397 sicil sayılı jandarma personeli tarafından kolilerden çıkarıldığı, 22–23.01.2014 tarihlerinde sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... tarafından incelendiği ve numuneler hakkında aynı sanıklar tarafından 3 ve 4. sayfalarında numunelere ait fotoğrafların bulunduğu toplam 4 sayfadan oluşan 23.01.2014 tarihli ve 67 numaralı uzmanlık raporunun tanzim edildiği, düzenlenen uzmanlık raporu ve numunelerin 23.01.2014 tarihinde sanıklar ..., ... ve ... tarafından 000145102 seri numaralı plastik mühürle mühürlenerek koliye konulduğu ve sanık ...'a teslim edildiği, sanık ...'nın imzası, sanıkalr ..., ..., ... ve ...'nin paraflarının bulunduğu resmî yazı ile Adana İl Jandarma Komutanlığına gönderildiği,

Anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalardan sonra yapılan genel değerlendirmede;

Amacı, örgütlenme şekli, amacına ulaşmakta kullandığı araç ve yöntemleri ile yapısı açıklanan FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün özellikle silahlı kuvvetler, emniyet teşkilatı ve yargı içerisinde örgütlendiği, yargı ve emniyet teşkilatı içerisindeki yapılanmaları aracılığıyla suç ve delil uydurmak suretiyle başlatılan sansasyon yaratan büyük çaplı soruşturmalar ve kovuşturmalarla örgütle ilgisi olmayan önemli görevlerdeki devlet görevlilerini ve silahlı kuvvetler mensuplarını bertaraf ederek, bunların görevlerine örgüte bağlı unsurları yerleştirdiği, kurduğu medya organlarında yaptıkları yayınlarla bu soruşturma ve kovuşturmalarla ilgili halk ve hükûmet yetkilileri nezdinde olumlu algı oluşturduğu, 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile yapısı ve seçim şekli yeniden oluşturulan HSYK'ya üye seçimleri sonrası yargı teşkilatının yönetimini büyük ölçüde ele geçirdiği, bu yollarla gayri meşru hedeflerine ulaşmada hukuku ve devletin meşru yapısını maske olarak kullandığı,

Bu kapsamda 2013 yılında sözde ceza soruşturmaları üzerinden ortaya koyduğu örgütsel/sansasyonel operasyonlardan sonra amacını ortaya koyan FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün, sözde adli soruşturma ya da resmî işlem görünümünde özellikle hükumeti uluslararası arenada zor duruma düşmesi için açık mücadele içine girdiği, farklı vilayetlerde ayrı ayrı kurumların yetki ve imkanlarının senkronize ve işlevsel biçimde kullanılması suretiyle icra olunan ve doğrudan T.C. Hükumetinin ve MİT'in faaliyetinin hedef alındığı, mahiyeti, icra şekli, örgütün amacına yaptığı hizmet ve katkı ile doğurduğu sonuçlar itibariyle bireysel hareket eden kişilerce gerçekleştirilmesi mümkün bulunmayan ancak bir örgütün faaliyeti kapsamında mensupları tarafından gerçekleştirilebilen, bir kısım asıl faillerinin FETÖ/PDY terör örgütü mensubu olduğu somut delillerle kanıtlanan, planlı bir biçimde icra edilen bir olay olarak vuku bulması, bu örgütün esas itibariyle mensuplarınca işgal edilen kamu pozisyonlarının sağladığı yetki ve imkanları suistimal etmek suretiyle örgütsel faaliyet kapsamında gerçekleştirdiği eylemlerine, örgütle ilgisi olmayan diğer görevlileri de karıştırarak kurumsal ve legal bir fonksiyonun ifası görüntüsü vermeye çalıştığının örgütün anlatılan yapısı ve yine eylem öncesi yapılan haberler itibariyle anlaşılabileceği, sanıkların tamamına yakınının istihbaratçı ya da bu birimin amiri veya özel yetkili Cumhuriyet savcısı olması gözetildiğinde, 01.01.2014 ve 19.01.2014 tarihli eylemlerin örgütün ülke genelindeki istihbari kadro gücünden istifade edilerek planlanmış ve icra edildiği, 01.01.2014 tarihli olay bakımından esas itibariyle sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... 19.01.2014 tarihli olay bakımından da sanıklar......, ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın aktif olarak rol üstlendikleri, faaliyette görevli MİT mensupları usulsüz ve hukuksuz biçimde dinlenilerek temin edilen faaliyetle ilgili bilgilerin organizasyona katılan sanıklar arasında bireysel değerlendirmelerde ayrıntılı şekilde açıklanacağı üzere paylaşıldığı, örgütsel faaliyete sıradan adli soruşturma işlemi görüntüsü vermek için sözde ihbarlar yapıldığı ilk olayın ihbarının saat 15.29.57’de yapılmasına rağmen 31.01.2014 tarihini 01.01.2014 tarihine bağlayan gece saat 00:55 ve 01.19'da sanık ... ile görüştükten sonra yılbaşı tatiline denk gelen günde Hatay il Jandarma Komutanlığında görevli sanık ...'ın ikametgahına giderek sanıklar ... ve ... ile birlikte hazırlıklara başlarken,19.01.2014 tarihli eylemde ise saat 07.27 de yapılacak ihbardan önce sanıklar ..., ..., ... ve ...'ın sabah saat 05.57 ve 06.04’ten itibaren görüşmelere başladıkları, nöbetçi Cumhuriyet savcısının.....olmasına rağmen sanık ...'in, doğrudan sanık ...'e gitmesi ve sanık ...'ın emri ile alayda hazırlıklara başlanması sanıkların planlı şekilde önceden hazırlıklara başladıklarını gösterdiği,

01.01.2014 tarihli olayın ihbarının yapıldığı Antakya Köprübaşı künefeciler meydanındaki 215 57 70 nolu telefon kulübesini gören MOBESE kamera görüntülerinin kuşkulu biçimde temin edilememesi, her iki olayda da sözde arama işleminin ısrarla Jandarma bölgesinde yapılmaya çalışılması, ilk olayda Kırıkhan ilçesi adli yargı çevresinde trafik radar ekibinde görevli tanık ... tarafından emniyet sorumluluk bölgesinde durdurulan araçların, faaliyete katılan görevlilerin MİT mensubu olduğunu söylemeleri nedeni ile herhangi bir işlem yapılmasa da Jandarma bölgesi olan olay mahalline götürülmesi, ikinci olayda ise aramaya konu TIR'ların takip istikamete göre, Ankara, Aksaray, Niğde hatta Pozantı bölgesinde yapılabilecekken doğrudan normal bir vatandaş tarafından bilinemeyecek şekilde doğrudan Adana 156 ihbar merkezi aranarak ihbar yapılması, her iki olayda da nöbetçi savcılar yerine aşağıda ayrıntılı şekilde delilleriyle birlikte anlatılacağı üzere örgüt mensubu savcıların aktif olarak kullanılması,

FETÖ/PDY silahlı terör rgütüne müzahir basın ve yayın organları ile sosyal medya paylaşımları doğrultusunda Cenevre’de yapılacak olan Cenevre 2. Konferansı öncesi El-Kaide terör örgütü ile bağlantılı gruplar tarafından Hatay’da bombalı saldırı olabileceğine dair duyumlar geldiği gerekçesiyle özellikle Türk yargı organları ile de silahlı bir terör örgütü olduğu kabul edilen El-Kaide'ye, Türkiye Cumhuriyeti Hükumeti tarafınadn "El-Kaide'ye yardım ediyor" şeklindeki kurgu iddia ile Uluslararası alanda zor duruma düşürme kastı ile hareket etikleri anlaşılmaktadır.

BU AÇIKLAMALAR IŞIĞINDA YAPILAN İNCELEME SONUCUNDA;

I- TEFRİK KARARLARI BAKIMINDAN KATILAN VEKİLİNİN TEMYİZ TALEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

A) Uygulanacak Temyiz Hükümleri:

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan Bölge Adliye Mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete’de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmekle birlikte 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8. maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK’nın, bu tarihten sonra verilen kararlar hakkında ise 5271 sayılı CMK’nın temyize ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Bu hükümlere göre, suç tarihinde Yargıtay Üyesi olan sanık hakkında ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 9. Ceza Dairesince yapılan yargılama sonucunda verilen 08.05.2019 tarihli ve 15-72 sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Ceza Genel Kurulunca incelenmesinde 5271 sayılı CMK’nın temyize ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Bu hükümlere göre, suç tarihinde Yargıtay Üyesi olan sanık hakkında ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 9. Ceza Dairesince yapılan yargılama sonucunda verilen 08.05.2019 tarihli ve 15-72 sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Ceza Genel Kurulunca incelenmesinde 5271 sayılı CMK’nın temyize ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

B) Temyiz sebebi olarak kabul edilebilecek itirazlar ve incelemenin kapsamı:

Bu hususa ilişkin iç hukukumuzdaki düzenlemeler şu şekildedir:

1412 sayılı CMUK’nın “Temyiz sebebi” başlığını taşıyan 307. maddesi;

“Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur. Hukuki bir kaidenin tatbik edilmemesi yahut yanlış tatbik edilmesi kanuna muhalefettir.”,

5271 sayılı CMK’nın 288. maddesinde ise temyiz nedenleri;

“(1) Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır.

(2) Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.”

Şeklindedir.

Mülga CMUK’da temyiz sebebi “kanuna aykırılık” olarak belirlenirken, 5271 sayılı CMK’da “hukuka aykırılık” olarak belirlenmiştir. Ancak her iki Kanun’a bakıldığında bu iki farklı kavramın aynı şekilde anlaşılmasının istendiği sonucuna varılmaktadır. Zira her iki Kanun’un ilgili hükümlerinde bu kavramlar “bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması” şeklinde tanımlanmış olup öğretide de geçmişten bu yana kanuna aykırılık kavramı geniş yorumlanmış ve bu ifadenin yazılı hukukla sınırlı anlaşılmaması gerektiği, bu nedenle yazılı hukuka ek olarak içtihada aykırılık, tecrübe ve mantık kurallarına aykırılık, öğretiye aykırılık, maruf ve meşhur olan şahsi bilgilerdeki hataların da kanuna aykırılık kapsamında denetlenebileceği, ayrıca uluslararası hukuka ve evrensel hukuki değerlere aykırılığın da temyiz nedeni olarak ileri sürülebileceği ifade edilmiştir.

1412 sayılı CMUK’nın “Temyiz istidası ve ihtiva edeceği noktalar” başlığını taşıyan 313. maddesi;

“Temyiz eden taraf hükmün hangi cihetine itiraz ve neden dolayı bozulmasını talep etmekte olduğunu temyiz istidasında veya beyanında veyahut layihasında gösterir.

Temyiz için istinad edilen sebeplerde muhakeme usulüne müteallik hukuki bir kaideye mi yoksa kanuni diğer hükümlere mi, muhalefet etmiş olmasından dolayı itiraz olunduğu gösterilir. Birinci hâlde kanuna muhalif olan vak’alar izah olunur.”,

İhtiyari temyiz layihası:

Madde 314 – (Değişik: 8/6/1936 - 3006/1 md.) (Değişik: 21/5/1985 - 3206/61 md.) Temyiz dilekçesinde veya beyanında temyiz sebepleri gösterilmemişse temyiz dilekçesi için belirlenen sürenin bitmesinden yahut gerekçeli karar henüz tebliğ edilmemişse tebliğinden itibaren bir hafta içinde hükmü temyiz olunan mahkemeye bu sebepleri ihtiva eden bir layiha da verilebilir. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz sebeplerini göstermemiş ise; temyiz isteğinin sanığın lehinde veya aleyhinde olduğunu açıkça belirtmesi gerekir.

Layihanın verilmemesi veya istida veya beyanda temyiz sebeplerinin gösterilmemesi temyiz tetkikatı yapılmasına mani değildir.”

Layihanın verilmemesi veya istida veya beyanda temyiz sebeplerinin gösterilmemesi temyiz tetkikatı yapılmasına mani değildir.”

5271 sayılı CMK’nın “Temyiz başvurusunun içeriği” başlığını taşıyan 294. maddesi;

“(1)Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.

(2)Temyiz sebebi, ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir.”,

“Temyiz gerekçesi” başlıklı 295. maddesinin 1. fıkrası ise;

“Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir.”

Şeklinde düzenlenmiştir.

1412 sayılı CMUK’nın 307 ve 5271 sayılı CMK’nın 288. maddeleri itibarıyla temyiz nedenleri bakımından iki Kanun arasındaki bir farklılık görülmemektedir. Zira her ikisinde de temyiz nedeni “hukuka aykırılık”tır. 1412 sayılı CMUK’nın 313. maddesi ile 5271 sayılı CMK’nın 294. maddesinin ilk fıkraları temyiz sebeplerinin gösterilmesi hususuna ilişkindir ve aralarındaki önemli fark 1412 sayılı Kanun’un 393. maddesinde “muhakeme usulüne müteallik hukuki bir kaideye mi yoksa kanuni diğer hükümlere mi muhalefet etmiş olmasından dolayı itiraz olunduğu gösterilir. Birinci hâlde kanuna muhalif olan vak’alar izah olunur.” denilmek suretiyle temyizde bir sınırlama yapılmadan, usule ilişkin ise hangi hükümlere aykırılık oluşturduğuna işaret edilerek, diğer yönlerden her türlü kanuna aykırılıklar temyiz nedeni yapılabilecektir. Halbuki 5271 sayılı CMK’da temyizin, hükmün “hukuki yönüne” ilişkin olacağı şeklinde sınırlamaya tâbi tutmuştur. Diğer taraftan her iki usulde de temyiz nedeni göstermek zorunluluğu kabul edilmişken, göstermeme müeyyidesi bakımından ayrım söz konusudur. Temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediğinin saptanması durumunda 5271 sayılı CMK’nın 298. maddesi uyarınca temyiz istemi reddedilecektir. 1412 sayılı CMUK’nın 313/2. fıkrasında ise “Layihanın verilmemesi veya istida veya beyanda temyiz sebeplerinin gösterilmemesi temyiz tetkikatı yapılmasına mani değildir.” şeklindeki düzenlemeyle sebep konusunda ihtiyari sistem benimsenmiştir.