muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/21649, Karar No: 2015/31367, Tarih: 11.12.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/21649 E.  ,  2015/31367 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı icra mahkemesine başvurusunda, takip borçlusu hakkında genel haciz yoluyla girişilen takipte ödeme emrinin 11/05/2015 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine yasal sürede itiraz edilmediğinden 21/05/2015 tarihinde borçlunun hesaplarına haciz konulmasının talep edildiğini, bilahare icra müdürlüğünün bu kararından dönerek 25/05/2015 tarihinde takibin kesinleşmediğinden bahisle haczi kaldırdığını, oysa icra dosyası ve uyap kayıtları incelendiğinde icra dosyasına yasal süresi içinde ibraz edilmiş bir itiraz dilekçesinin bulunmadığını ileri sürerek haczin kaldırılmasına ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptalini talep ettiği, mahkemece istemin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK.nun 8. ve İcra İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 22/2. maddesi gereğince, icra ve iflas daireleri, yaptıkları muamelelerle kendilerine vaki talep ve beyanlar hakkında bir tutanak yaparlar. Sözlü itirazlar ile talep ve beyanların altları, ilgililer ve icra müdürü veya muavini veya katibi tarafından imzalanır.

Ödeme emrine itiraz dilekçesinin, icra memuruna havale ettirilip icra tutanağına yazdırılmış olması gerekir. Çünkü ödeme emrine itiraz tarihi, itiraz dilekçesindeki tarih olmayıp, bu dilekçenin icra tutanağına geçirildiği tarihtir (HGK.13.5.2009 tarih ve 2009/12-185 E.- 2009/182 K). İcra müdürlüğünce, itiraz dilekçesi tarihinin, önceki bir tarih olarak bildirilmesine itibar edilemez.

Somut olayda, borçluya örnek 7 ödeme emrinin 11.05.2015 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 12.05.2015 tarihli itiraz dilekçesinin, icra müdür yardımcısı ...tarafından havale edilip imzalandığı, ancak tutanağa geçirilmediği, ayrıca itiraz dilekçesinin, UYAP sistemine 25.05.2015 tarihinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 günlük süreden sonra kaydedildiği görülmektedir. Bu durumda borçlunun itirazının süresinde olduğunun kabulü mümkün değildir.

O halde mahkemece yukarıda açıklanan nedenlerle şikayetin kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/70, Karar No: 2015/59, Tarih: 25.03.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/70 E.  ,  2015/59 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.

Banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir.

Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten süjelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Suçun bu nitelikli halinin oluşabilmesi için, bankaya ait mal ve hizmetler ile fonksiyonlarının kullanılması yeterli olup suçun mağdurunun kim olduğunun nitelikli halin oluşumu bakımından ayrıca bir önemi bulunmamaktadır. Bankaların, ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.

Bu açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; sanığın ... Özel Güvenlik San. Tic. Ltd. Şti'nde 29/02/2008 tarihine kadar şirket müdürü olduğu, bu tarihten sonra ise ortaklar kurulu kararı ile babası ...'un şirket müdürü olarak seçildiği, şirketin sürekli alışveriş yaptığı ... Dondurulmuş Gıda Şirketi'nden alınan gıda malzemeleri için sanık tarafından yetkisinin bittiği 22/03/2008 tarihinde 5.000 TL bedelli çekin şirket adına keşide edildiği, suça konu çekin bankaya ibrazında karşılıksız çıktığı, eylemin resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu iddia edilen olayda;

Sanığın savunmasında; babası olan ...'un şehir dışında olması nedeni ile çek düzenlenmesi gerektiğine ilişkin telefon ile bilgi verdiğini, babasının da kendisine sözlü olarak yetki verdiğini, suça konu çeki babasının bilgi ve rızası ile düzenlediğini belirtmesi, kısa süre sonra da sanığa çek keşide etme yetkisini içerir vekaletname verilmiş olması ile katılan tarafından yapılan takibe itirazda bulunulmadığının da anlaşılması karşısında sanığın dolandırıcılık ve sahtecilik kastı ile hareket ettiğine dair mahkumiyete yeter nitelikte delil bulunmayıp müsnet suçların unsurları itibariyle oluşmadığı gerekçesi ile verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 25/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10526, Karar No: 2014/2696, Tarih: 03.03.2014

**20. Hukuk Dairesi         2013/10526 E.  ,  2014/2696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Orman Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

3402 sayılı Kanuna 5831 sayılı Kanunun 8. maddesi ile eklenen Ek - 4. madde uyarınca yapılan kullanım kadastrosu sırasında,...Beldesi 327 ada 2 parsel sayılı 4036,20 m² yüzölçümündeki taşınmaz, 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereği orman niteliğini kaybedip, orman kadastro komisyonlarınca orman alanı dışına çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle, tutanağın beyanlar hanesine "2/B madde ve davalı gerçek kişi lehine kullanım şerhi" verilerek Hazine adına tarla niteliğiyle tesbit edilmiştir.

Davacı Orman Yönetimi vekili, çekişmeli taşınmazın eylemli orman niteliğinde olduğunu, 2/B madde koşullarını taşımadığı halde, Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldığını iddia ederek, orman sınırları dışına çıkarma işleminin iptali ile taşınmazın orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescili ve beyanlar hanesindeki şerhlerin silinmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve dava konusu ... Beldesi 327 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tesbitinin iptali ile taşınmazın 27.12.2011 havale tarihli bilirkişi raporunda ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 3343,13 m² yüzölçümündeki bölümünün taşlık ve kayalık vasfıyla Hazine adına, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 693,07 m² yüzölçümündeki bölümünün ise, beyanlar hanesindeki kullanıcı şerhi ile birlikte tesbit gibi tarla niteliğiyle Hazine adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiş; davacı Orman Yönetimi ile davalı Hazinenin temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 04.03.2013 tarih ve 2012/10870 - 2013/2185 sayılı kararıyla Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının reddine, Hazinenin temyiz itirazları yönünden ise hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan red-bozma kararında özetle; “Çekişmeli taşınmaz Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış yerlerden olduğu ve keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın eylemli biçimde orman olmadığı saptandığı belirtilerek davacı Orman Yönetimi vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan red-bozma kararında özetle; “Çekişmeli taşınmaz Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış yerlerden olduğu ve keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın eylemli biçimde orman olmadığı saptandığı belirtilerek davacı Orman Yönetimi vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Hazinenin temyiz itirazları yönünden ise, “Mahkemenin taşınmazın eylemli biçimde orman olmadığı yönündeki kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; mahkemece, bu kabule rağmen taşınmazın krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün taşlık, kayalık ve çalılık durumda olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne denilerek bu bölümün taşlık-kayalık vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş ise de, verilen karar usûl ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki, davacı Orman Yönetimi taşınmazın eylemli orman olduğu iddiasıyla, 2/B madde işleminin iptali ve taşınmazın orman vasfıyla tapuya kayıt ve tescili istemiyle dava açmıştır. Taşınmaz 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman rejimi dışına çıkarılma işlemi için öngörülen hak düşürücü süreler geçtiğine göre, Yönetimin 2/B madde işleminin iptali yönünde ki talebi dinlenebilir mahiyette değildir. Dava konusu taşınmaz üzerinde herhangi bir orman veya kültür ağacı bulunmadığı da mahkemece mahallinde yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarıyla belirlenmiştir.

Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; başka bir şeye karar veremez (Mülga 1086 sayılı HUMK madde 74; 6100 sayılı HMK madde 26). Buna göre, davacı Orman Yönetimi taşınmazın eylemli orman olduğu iddiasıyla taşınmazın orman vasfıyla tapuya kayıt ve tescilini istediğine ve mahkemece toplanan deliller, bilirkişi raporları ile keşif tutanağına yansıyan bilgilerden, çekişmeli taşınmazın eylemli orman olmadığı belirlendiğine göre, taşınmazın tesbit gibi tapuya kayıt tesciline karar verilmesi gerekirken, taşınmazın krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün taşlık, kayalık ve çalılık durumda olduğu gerekçesiyle HMK’nun 26. maddesine aykırı olarak taleple bağdaşmayacak şekilde, Yönetiminin talep sonucu reddedildiği halde, davanın kısmen kabulüne denilerek taşınmazın krokide (A) ile gösterilen bölümünün taşlık ve kayalık vasfıyla tapuya tesciline karar verilmesi yerinde ve doğru değildir. Ayrıca, 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılan, ancak, eylemli orman olmayan taşınmaz veya taşınmazların kullanıcı şerhinin silinmesi veya niteliğinin orman dışında başka bir niteliğe dönüştürülmesi hususunda Orman Yönetiminin aktif dava ehliyeti bulunmadığı için, mahkemenin bu kabulünü HMK’nun 26/1. maddesine göre, duruma göre, talep sonucundan daha azı saymaya da olanak yoktur.

Tüm bu yönler gözetildiğinde, davacı Orman Yönetiminin davasının reddi ile taşınmazın tesbit gibi tapuya tesciline karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek davacı Orman Yönetiminin talep sonucu reddedildiği halde, kısmen kabul denilerek taşınmaz ifraz edilip krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün taşlık ve kayalık vasfıyla tapuya tesciline karar verilmesinin isabetsiz olduğu”na değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine ve dava konusu Seki Beldesi 327 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tesbit gibi tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Orman Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 5831 sayılı Kanun ile 3402 sayılı Kanuna eklenen Ek - 4. madde uyarınca yapılan kullanım kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre 10.09.1947 tarihinde ilân edilerek kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 20.09.1993 tarihinde ilân edilerek kesinleşen aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde uygulaması vardır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının Orman Yönetimine yükletilmesine 03/03/2014 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4692, Karar No: 2022/17402, Tarih: 24.10.2022

**2. Ceza Dairesi         2021/4692 E.  ,  2022/17402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 tarihli ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının, 15/04/2020 gün ve 31100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile TCK’nın 53. maddesinde yapılan değişiklikle birlikte infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüş; dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Sanığın kovuşturma aşamasında alınan beyanında, olay günü arkadaşının köfte dükkanına telefonu şarja takarak namaza gittiğini, namazdan döndükten sonra telefonu yerinde olmadığını gördüğünü belirtmesi karşısında eyleminin suç tarihine göre TCK'nın 142/1-b maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden TCK'nın 141/1. maddesi uygulanarak eksik ceza tayin edilmesi,

2- Sanık hakkında tekerrüre esas alınan Fatsa 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/05/2009 tarih, 2008/226 Esas ve 2009/208 Karar sayılı ilamıyla hükmolunan 5237 sayılı TCK'nın 165/1. maddesinde düzenlenen suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçunun 24/10/2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi gereğince uzlaşma kapsamına alındığı anlaşılmakla; TCK'nın 2. ve 7. maddeleri de gözetilerek, sanık hakkında tekerrüre esas alınan hükme ilişkin uzlaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı mahkemesinden sorularak, sonucuna göre sanık hakkında TCK'nın 58. maddesinde düzenlenen tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Kabule göre de;

3- 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ile uzlaştırma hükümleri yeniden düzenlenmiş olup, sanığın eylemine uyan TCK'nın 141/1. maddesinde düzenlenen suçun uzlaşma kapsamına alındığı nazara alınarak, uzlaştırma işlemi yapılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 24.10.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18921, Karar No: 2014/18277, Tarih: 25.11.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/18921 E.  ,  2014/18277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVALILAR : ... V.D.

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL, OLMAZSA TAZMİNAT

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı; 34 ada 5 parseldeki 1. ... kat 1 nolu büro cinsli taşınmazına ...'nin , ... Tohum Üretim ve Pazarlama Anonim Şirketi'ne olan borcuna karşılık 09.03.2000 tarihinde ipotek konulduğunu, alacaklı ... Tohum Üretim ve Pazarlama Anonim Şirketi tarafından anılan ipotek belgesine dayanılarak ... 2.İcra Müdürlüğünün 2000/3998 esasında yapılan icra takibi sonucu, taşınmazın cebri icra yoluyla alacağa mahsuben davalılardan ... Tohum Üretim ve Pazarlama Anonim Şirketi'ne ihale edildiğini, anılan şirketin de davalı ...'a satış yoluyla devrettiğini, icra takip dosyasında usulsüz işlemler yapıldığını, ihalenin geçersiz olduğunu, davalı ...'ında durumu bildiğini, tescilin yolsuz olduğunu ileri sürüp, tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat isteğinde bulunmuştur.

Davalı; ... duruşmalara katılmadığı gibi cevapta vermemiş diğer davalılar; davanın süresinde açılmadığını, iddiaların asılsız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece; davacı tarafından açılan ihalenin feshi davasının reddedildiği, ... 3.İcra Tetkik Merci Mahkemesinin 04.04.2001 gün 2001/327E-2001/293K sayılı ilamıyla icra emrinin ipotek borçlusu ... usulsüz tebliğ edildiği gerekçesiyle Tebligat Kanununun 32.maddesi uyarınca usulsüz tebligatı öğrendiği tarihin tebliğ tarihi kabul edilerek icra emrinin tebliğ tarihinin 23.03.2001 olduğunun tespitine karar verildiği, alacaklı şirketin 11.05.2001 tarihinde yapılan ikinci ihalede taşınmazı alacağına mahsuben satın aldığı, bu durumda davacının en geç 23.03.2001 tarihinde satış dosyasından haberdar olduğu, tebligatın usulsüz yapıldığı yönündeki iddianın yerinde olmadığı, tescil yolsuz olmadığından...'ın da kötüniyetli olduğunun ileri sürelemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi ...'nin raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 0.90.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 25.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/543, Karar No: 2014/5360, Tarih: 20.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/543 E.  ,  2014/5360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 13. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/10/2011

NUMARASI : 2009/558-2011/617

DAVA :Davacı, eksik ödenen ücret, %5 fazlası, ücret alacağı, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalının işlettiği Show TV adlı işyerinin Ankara bürosunda 5953 sayılı Basın İş Kanunu hükümlerine göre çalıştığını, maaşının geç ödenmesi, sözleşmede belirtilen net ücretinin tamamının ödenmemesi gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek, eksik ödenen ücret, %5 fazlası, ücret ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının ücretinin yanında ayrıca fazla çalışma ve ikramiye ödendiğini, davacının bordroları ihtirazi kayıtsız imzaladığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı gazetecinin aylık ücretlerinin her ay peşin olarak ayın birinci gününde ödenmesi zorunlu olduğundan feshin haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Basın İş Kanununda bazı işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından indirim konusunda taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinde bahsedilen ücret ile Ek 1 inci maddesinde sözü edilen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışma ücretlerinin gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenlemelerde sözü edilen alacaklar için ödeme tarihi de belirlenmiş olmakla, yüzde beş fazla ödemeye hak kazanmak için işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi de gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek oran bir oran içermesi sebebiyle vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Borçlar Kanunun 44 üncü maddesinde, “Mutazarrır olan taraf zarara razı olduğu yahut kendisinin fiili zararın ihdasına veya zararın tezayüdüne yardım ettiği ve zararı yapan şahsın hal ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakim, zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilir. Eğer zarar kasden veya ağır bir ihmal veya tedbirsizlikle yapılmamış olduğu ve tazmini de borçluyu müzayakaya maruz bıraktığı takdirde hakim, hakkaniyete tevfikan zarar ve ziyanı tenkis edebilir” şeklinde düzenlemeye yer verilmiş olmakla, Dairemiz anılan hüküm paralelinde günlük yüzde beş fazla ödemelerden indirime gitmektedir. İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

5953 sayılı Kanunda bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödenmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin amacı, gazetecinin ücret ve diğer bazı işçilik alacaklarını güvence altına almak ve kitleleri doğru bilgilendirme gibi önemli bir görevi de olan gazeteciye belli bir oranda iş güvencesi sağlamaktır. Gerçekten gazetecinin emeğinin karşılığı olan hakları yeterince güvence altına alınmadığı taktirde, göreviyle ilgili konularda bağımsızlığı ve hatta tarafsızlığından söz edilemez. Bu nedenle yasakoyucu gazeteciler yönünden ücret ve bazı diğer hakları koruma çabası içine girmiştir. Düzenleme ile hedeflenen amaç, gazetecinin ücret ve diğer işçilik haklarının gününde ödenmesini sağlamaktır. İşverenin yasa hükmüne uyması durumunda günlük yüzde beş fazla ödeme bakımından bir yaptırım gündeme gelmez. Buna karşın ödemelerin gecikmesi halinde günlük yüzde beş fazla ödeme kuralı yıllık % 1825 oranına karşılık geldiğinden, kısa süre içinde önemli miktara ulaşabilmektedir. Söz konusu hüküm gazeteci yönünden de bir zenginleşme aracı olarak kullanılmamalıdır.