muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/747, Karar No: 2014/832, Tarih: 24.01.2014

Niteliği gereği demokratik kuruluş olması gereken sendikaların, kendi iradeleri ile tüzüklerini belirleme hakkı da, özgür ve serbestçe faaliyet de bulunmalarının ön koşulu olan sendika içi demokrasi ilkesi ile sınırlıdır. Uluslararası sözleşmeler, hukukun genel ilkeleri ve demokratik hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayan düzenlemelerin, sendika içi demokrasiye zarar verecek olması nedeniyle, çağcıl hukuk düzenince korunması düşünülemez. Nitekim 87 sayılı ILO sözleşmesinin 3/2. maddesinde de, sendikaların tüzüklerini düzenleme hakkının, yasaya uygun şekilde kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında davalı ve feri müdahilin temyiz itirazları değerlendirildiğinde,

1-İnceleme konusu davada, iptali talep olunan düzenlemelerden birincisi, tüzüğün, 21. maddesine eklenen son fıkradır. 06.05.2011 tarihli genel kurulda oybirliğiyle kabul edilen düzenlemeye göre, “Merkez Yönetim Kurulunda iki dönem üst üste görev alanlar üçüncü dönem aynı organa aday olamazlar.”

Sendikanın idaresi işlevini üstlenen yönetim kurulu, sendikanın demokratik işleyişi içinde önemli bir role sahiptir. Bu anlamda, yönetim kurulunun, demokratik esaslar doğrultusunda teşekkül etmesi, sendika içi demokrasinin gerçekleşmesi yönünden son derece önemlidir. Öte yandan, Anayasa Mahkemesi’nin 2012/128 esas, 2013/7 karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, demokratik hukuk devletinde yönetime gelmede ve yönetimden ayrılmada tek yol seçimler olup, buna ilişkin yasaklar “demokratik hukuk devleti ilkesi” ile bağdaşmaz. 87 sayılı ILO sözleşmesinin 3/1. maddesinde de, çalışanların, temsilcilerini serbestçe belirlemek hakkına sahip olduğu açıkça ifade edilmiştir. Bu açıklamalar ışığında, merkez yönetim kurulunda üçüncü dönem seçilme yasağına ilişkin, tüzüğün 21. maddesine eklenen son fıkranın, sendika içi demokrasiye zarar verecek nitelikte olması sebebiyle, iptaline yönelik olarak verilen karar isabetli olup, davalı ve feri müdahilin bu yöne ilişkin temyiz istemlerinin reddiyle, hükmün bu yönden onanması gerekmiştir.

2-İnceleme konusu davada, iptali talep olunan diğer iki düzenleme ise tüzüğün 16. maddesine eklenen (d) bendi ile 35. maddesine eklenen (d) bendidir. Yine 06.05.2011 tarihli genel kurulda oybirliğiyle kabul edilen anılan düzenlemelerde, genel merkez genel kurulunda gerçekleştirilecek genel merkez organ seçimlerinde ve şube genel kurullarında gerçekleştirilecek şube organ seçimlerinde nispi temsil sisteminin uygulanması öngörülmüştür.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 11. maddesine göre “Genel kurullarda seçimler yargı gözetimi altında serbest, eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esasına göre yapılır…Seçimlere ilişkin usul ve esaslar, sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde belirtilir.” 4688 sayılı Kanun’un 43. maddesinde de, Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 6356 sayılı Kanun’un uygulanacağı belirtilmiştir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 11. maddesine göre “Genel kurullarda seçimler yargı gözetimi altında serbest, eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esasına göre yapılır…Seçimlere ilişkin usul ve esaslar, sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde belirtilir.” 4688 sayılı Kanun’un 43. maddesinde de, Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 6356 sayılı Kanun’un uygulanacağı belirtilmiştir.

6356 sayılı Kanun’un 14/1. maddesine göre de “Genel kurulda yönetim kurulu, denetleme kurulu disiplin kuruluna üye seçimi ile delege seçimi, yargı gözetimi altında serbest, eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esasına ve tüzük hükümlerine göre yapılır.” 6356 sayılı Kanun’un gerekçesinde de, sendikaların iç işleyişini özgürce düzenlemelerini öngören 87 sayılı sözleşmenin ruhuna uygun olarak, sendikaların faaliyetlerini düzenlemede kendi iradelerine öncelik tanındığı ve pek çok konunun düzenlenmesinin sendika tüzüklerine bırakıldığı ifade edilmiştir. Her ne kadar, mahkeme kararının gerekçesinde, kanun koyucunun çoğunluk sistemini benimsediği belirtilmiş ise de, gerek 4688 sayılı Kanun’da gerekse 6356 sayılı Kanun’da, organlara ilişkin seçim sistemine dair bir düzenleme öngörülmemiş ve açıkça anılan hususun sendika tüzüklerinde düzenleneceği belirtilmiştir. Nitekim bu durum, 87 sayılı ILO sözleşmesinin 3. maddesinin de gereğidir. Şu halde, sendikaların, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, demokratik hukuk devleti ilkesine aykırı olmayacak şekilde, organ seçimlerine ilişkin seçim sistemlerini kendi iradeleri ile belirleyebileceği tartışmasızdır.

Anayasa Mahkemesi’nin 2008/80 esas, 2011/81 karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, demokratik devlet ilkesinin en önemli unsuru, çoğulculuk ve yönetime dengeli biçimde katılımın sağlanmasıdır. Bu anlamda, temsilde adaleti gerçekleştirecek nispi temsil sisteminin de, demokratik esaslara uygun olduğu ve sendika içi demokrasinin gerçekleşmesini sağlayacağı açıktır.

Bu açıklamalar ve düzenlemeler ışığında, genel merkez organ seçimleri ile şube organ seçimlerinde nispi temsil sisteminin uygulanmasını öngören tüzüğün 16. maddesine eklenen (d) bendi ile 35. maddesine eklenen (d) bendindeki düzenlemelerin iptali isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, kanun koyucunun çoğunluk sistemini benimsediği ve buna aykırı düzenleme yapılamayacağına dair yanılgılı değerlendirme ile anılan hükümlerin iptali yönünde yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup, davalı ve feri müdahilin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

Sonuç:

1-Temyiz olunan kararın, sendika tüzüğünün 21. maddesinin son fıkrasının iptaline ilişkin hüküm yönünden ONANMASINA,

2-Temyiz olunan kararın, sendika tüzüğünün 16. maddesinin (d) bendi ile 35. maddesinin (d) bendinin iptaline ilişkin hüküm yönünden, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.01.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Sonuç:

1-Temyiz olunan kararın, sendika tüzüğünün 21. maddesinin son fıkrasının iptaline ilişkin hüküm yönünden ONANMASINA,

2-Temyiz olunan kararın, sendika tüzüğünün 16. maddesinin (d) bendi ile 35. maddesinin (d) bendinin iptaline ilişkin hüküm yönünden, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.01.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, kararın onanması gerekir görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılamıyorum.24.01.2014
Yargıtay — Esas No: 2014/2089, Karar No: 2015/14391, Tarih: 15.04.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/2089 E.  ,  2015/14391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti ve 2 katı tutarı, fazla mesai ücreti, hafta tatil ücreti, genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti %5 fazla ödeme alacağı, ücret zam alacağı, ücret zammı %5 fazla ödeme alacağı, ikramiye alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait işyerinde 14.04.2006-24.05.2011 tarihleri arasında gazeteci editör olarak çalıştığını, iş akdini haklı nedenlerle feshettiğini iddia ederek, kıdem tazminatı, ücret, yıllık izin, fazla çalışma, genel tatil ve hafta tatili ücretleri, fazla çalışma ücretinin %5 gecikme alacağı ve ikramiye alacaklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının iş akdini haklı bir sebep olmaksızın feshettiğini, alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Basın İş Kanununda bazı işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından indirim konusunda taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinde bahsedilen ücret ile Ek 1 inci maddesinde sözü edilen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışma ücretlerinin gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenlemelerde sözü edilen alacaklar için ödeme tarihi de belirlenmiş olmakla, yüzde beş fazla ödemeye hak kazanmak için işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi de gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek oran bir oran içermesi sebebiyle vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Borçlar Kanunun 44 üncü maddesinde, “Mutazarrır olan taraf zarara razı olduğu yahut kendisinin fiili zararın ihdasına veya zararın tezayüdüne yardım ettiği ve zararı yapan şahsın hal ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakim, zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilir. Eğer zarar kasden veya ağır bir ihmal veya tedbirsizlikle yapılmamış olduğu ve tazmini de borçluyu müzayakaya maruz bıraktığı takdirde hakim, hakkaniyete tevfikan zarar ve ziyanı tenkis edebilir” şeklinde düzenlemeye yer verilmiş olmakla, Dairemiz anılan hüküm paralelinde günlük yüzde beş fazla ödemelerden indirime gitmektedir. İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

5953 sayılı Kanunda bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödenmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin amacı, gazetecinin ücret ve diğer bazı işçilik alacaklarını güvence altına almak ve kitleleri doğru bilgilendirme gibi önemli bir görevi de olan gazeteciye belli bir oranda iş güvencesi sağlamaktır. Gerçekten gazetecinin emeğinin karşılığı olan hakları yeterince güvence altına alınmadığı taktirde, göreviyle ilgili konularda bağımsızlığı ve hatta tarafsızlığından söz edilemez. Bu nedenle yasakoyucu gazeteciler yönünden ücret ve bazı diğer hakları koruma çabası içine girmiştir. Düzenleme ile hedeflenen amaç, gazetecinin ücret ve diğer işçilik haklarının gününde ödenmesini sağlamaktır. İşverenin yasa hükmüne uyması durumunda günlük yüzde beş fazla ödeme bakımından bir yaptırım gündeme gelmez. Buna karşın ödemelerin gecikmesi halinde günlük yüzde beş fazla ödeme kuralı yıllık % 1825 oranına karşılık geldiğinden, kısa süre içinde önemli miktara ulaşabilmektedir. Söz konusu hüküm gazeteci yönünden de bir zenginleşme aracı olarak kullanılmamalıdır.

5953 sayılı Kanunda öngörülen bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceğine dair kuralın Anayasa’ya aykırılığı itiraz olarak ileri sürülmüştür. ...nin 12.8.2008 gün ve 2005/28 E, 2008/122 K. sayılı kararında, ücret ve fazla çalışma ücretlerin gününde ödenmeme koşuluna bağlı olan söz konusu yaptırımın, kamuoyunu doğru bilgilendirme görevi olan gazetecileri işverene karşı koruma amacını taşıdığı ve gazetecilerin basın özgürlüğünün sağlanması noktasında önemli bir işlev gördüğü açıklanmış ve aykırılık istemi oybirliği ile reddedilmiştir.

Fazla saatlerde çalışma karşılığı olan asıl alacaklardan yapılan indirim oranında günlük yüzde beş fazla ödeme miktarlarının da indirilmesi gerektiği açıktır. Günlük yüzde beş fazla ödeme miktarları, gerçekleşen ve kabulü gereken asıl alacak miktarlarının gününde ödenmemesinden kaynaklanmış olmakla, günlük yüzde beş fazlasının da doğrudan hüküm altına alınan asıl alacak miktarlarına göre tespiti gerekir. Bundan başka yukarıda sözü edilen gerekçelerle günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından oransal indirime gidilmelidir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, yüzde beş fazla ödeme tutarlarından yapılan indirim sonucu reddine karar verilen miktar bakımından davalının kendisini vekille temsil ettirmesi durumunda davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemelidir (Yargıtay 18.11. 2008 gün 2007/32530 E, 2008/31205 K.).

Somut olayda, davacı gazetecinin fazla çalışma ücreti alacağı tanık beyanına göre belirlenmiştir. Buna göre davacının haftada 6 gün, saat 09.00-19:00 arasında, haftada bir gün ise 21:30’a kadar olmak üzere çalıştığı, ara dinlenme saatlerin dikkate alınmasıyla haftada toplam 8,5 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma asıl alacağı 1/3 taktiri indirim ile birlikte net 3.239,25 TL, bu tutar üzerinden fazla çalışma alacağının % 5 fazla alacağı ise net 135.637,38 TL olarak hesaplanmıştır.

Mahkemece, gerekçe kısmında % 5 fazla alacağına % 85 oranında taktiri indirim uygulandığı belirtilmiştir. Buna göre fazla çalışma alacağının yüzde beş fazlası 20.345,61 TL olarak hüküm altına alınmıştır. Dairemizin yerleşik kararlarına göre hüküm altına alınacak % 5 fazla alacağının asıl alacağın 4-5 katını geçmeyeceğinin öngörülmesine rağmen mahkemece bu kuralın göz ardı edilmesi hatalıdır. Daha yüksek bir oranda indirime gidilerek yüzde beş fazla ödemeye dair isteklerle ilgili karar verilmelidir.

3- Davacı işçi tarafından çekilen ve davalıya 26.05.2011 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile kıdem tazminatı ile diğer işçilik alacakları istenmiştir. Bu durumda fazla çalışma ve %5 fazla alacakları bakımından da 27.05.2011 tarihinde temerrüt söz konusu olacaktır. Mahkemece temerrüt tarihi yerine dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi hatalıdır.

3- Davacı işçi tarafından çekilen ve davalıya 26.05.2011 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile kıdem tazminatı ile diğer işçilik alacakları istenmiştir. Bu durumda fazla çalışma ve %5 fazla alacakları bakımından da 27.05.2011 tarihinde temerrüt söz konusu olacaktır. Mahkemece temerrüt tarihi yerine dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi hatalıdır.

4- 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunda işçilik alacaklarına uygulanacak faizin türüne ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durumda hüküm altına alınan kıdem tazminatı, fazla çalışma ve %5 fazla alacaklarına yasal faiz uygulanması gerekirken bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 15.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/13550, Karar No: 2023/6100, Tarih: 13.09.2023

**8. Ceza Dairesi         2020/13550 E.  ,  2023/6100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/986 E. ve 2016/204 K.

SUÇ : Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık ...'in hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibariyle 6723 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddi gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığının 24.12.2014 tarihli iddianamesiyle sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2.... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.03.2016 tarihli kararıyla sanığın ... Ceza Kanunu'nun 234 üncü maddesinde tanımlanan çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçundan 6 ... hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği verilen cezanın tekrar incelenerek kaldırılmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, sanığın on beş yaşından küçük rızası hukuken geçerli olmayan ...' ı kendi evinde tutarak ve kalmasını sağlayarak kişiyi hürriyetinden yoksun kıldığı iddiasına ilişkindir.

2. 04.08.2014 tarihli fotoğraf teşhis tutanağına göre yaşı küçük mağdure sanığı teşhis etmiştir.

3. Sanık savunmasında tevil yolu ile ikrarda bulunmuştur.

IV. GEREKÇE

Oluşa ve dosya kapsamına göre; olay tarihinde 15 yaşından küçük olan mağdure Işıl' ın sanığı olay öncesinde tanıdığı, olay tarihinde evden kaçarak sanığın ikametine gidip 3-4 gün kaldığı, sonrasında sanığın evinden ayrıldığı ve sokakta yürüdüğü sırada polisler tarafından bulunduğu olayda; dairemizcede benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 01.12.2015 tarihli ve 2014/14-198 Esas, 2015/428 Karar, 17.02.2015 tarihli 2014/14-307 Esas, 2015/8 sayılı Kararları nazara alındığında, 15 yaşını tamamlamamı olan mağdurenin kendi ... iradesiyle serbestçe hareket etme ..., niteliği itibariyle üzerinde mutlak surette tasarrufta bulunabileceği bir hak olmadığından, bu hakkının ihlaline yönelik olarak sanık tarafından gerçekleştirilen eylemle ilgili gösterdiği rıza hukuken geçerli sayılmadığından, sanığın eyleminin ... Ceza Kanunu 109 uncu maddesi birinci fıkrası ve 109 uncu maddesi üçüncü fıkrası (f) bendi maddelerinde düzenlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek sanığın çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.03.2016 tarihli ve 2014/986 Esas, 2016/204 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci ve 326 ncı maddeleri gereği kazanılan hak saklı kalmak üzere, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11508, Karar No: 2015/7972, Tarih: 09.06.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/11508 E.  ,  2015/7972 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/05/2014

NUMARASI : 2012/620-2014/281

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07/05/2014 tarih ve 2012/620-2014/281 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 09/06/2015 günü hazır bulunan davacı vekili Av. Ö.. S.. ile davalı vekili Av. E.Ş.Y. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının müvekkilinden 02.04.2012 tarihli 486.106,49 TL bedelli ve 06.04.2012 tarihli 363.448,08 TL bedelli faturalarla mal almasına rağmen mal bedelinin 170.802,00 TL’sını ödemediğini, davalı tarafın kendilerine teslim edilen malların sözleşmede kararlaştırılan evsafa uygun olmadığı, ayıplı olduğunu mal tesliminden yaklaşık 4 ay sonra kötüniyetli olarak mal bedelini ödemek için ileri sürdüğünü, malların tam, eksiksiz ve sözleşmeye uygun tesliminden yaklaşık 4 ay sonra ayıplı olduğu iddiasında bulunulmasının kabul edilemeyeceğini, söz konusu malların müvekkili şirkete ait olup olmadığı, sonradan davalı tarafça değiştirilip değiştirilmediğini bilmenin mümkün olmadığını, 6102 sayılı TTK’nun 23(6762 sayılı TTK’nun 25) maddelerindeki sürelere uyulmadığını, alacağın tahsili için başlatılan takibe haksız yere itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili ile dava dışı N. Gıda Tarım Ür. Tic. Ltd Şti arasında 06/06/2011 tarihinde "kontrollü üretim sözleşmesi" imzalandığını, N. Gıda Ltd Şti'nin mali sıkıntıya düşmesi nedeniyle kararlaştırılan malların anılan şirketin onayı ile davacı şirketten tedarik edildiğini, davalı tarafça 12543 nolu 02.04.2012 tarihli 486.106,49 TL bedelli, 12541 nolu 06.04.2012 tarihli 363.448,08 TL bedelli fatura düzenlenmiş ise de fatura konusu dondurulmuş patateslerin üretim sürecinde yapılan kontrollerinde ayıplı olduğunun anlaşıldığını, 4.710 Kg’lık 6X6 ebatlı kararmış haldeki patatesin iadesi kararlaştırılarak davacının yetkilisinin imzasını taşıyan 09.04.2012 tarihli tutanak düzenlendiği halde halen teslim alınmadığını, davalı tarafça teslim edilen 63.400 kg patatesin 6x6 yerine 10x10 ebadında olduğunu, koliler üzerinden 1800 kg patates yazdığı halde kuru soğan çıktığını, 60 kg patates yazdığı halde vişne çıktığını, ürünlerin karton kutularının üzerinde cins ve evsafları yazılı etiketleri olduğu halde teslim alınıp ihracat öncesi fabrikada yeni ürün haline getirilinceye kadar açılıp kontrol edilmediğini, kontrollü üretim sözleşmesinde “Ürünlerin H. fabrikasına teslimi akabinde Hero’nun yapacağı kontrol neticesinde uygun bulunmayan ürünler üreticiye iade edilecektir, iade edilen ürünler nedeniyle üreticiye ödeme yapılmayacaktır. Üretici işbu sözleşme ile H.’yu TTK ve BK ile alıcıya getirilen muayene ve ayıp ihbarının belirli sürelerde yapılmasına ilişkin yükümlülüklerinden beri kıldığını, H.’nun kendisine teslim edilen ürünleri herhangi bir zaman kısıtlaması olmaksızın dilediği şekilde muayeneye tabi tutabileceğini ve ayıplı olan ürünleri herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmadan iade edebileceğini kabul eder” hükmü uyarınca davalının gizli ayıp halinde sorumlu olduğu taahhüdünde bulunduğunu, anılan hüküm uyarınca davacının tüm ayıplı ürünleri geri alması gerektiğini, davacının açık ayıp olduğunu ileri sürme hakkı da olmadığını, ürünlerin şeffaf, beyaz, naylon torbalar içinde olmayıp kapalı karton kutular içinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.