muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/9510, Karar No: 2015/6958, Tarih: 17.02.2015

**9. Hukuk Dairesi         2013/9510 E.  ,  2015/6958 K.**

**"İçtihat Metni"**

İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki, fazla çalışma, fazla çalışmanın % 5 fazlası, genel tatil, genel tatilin % 5 fazlası, yıllık izin, ödenmeyen ücret ve ödenmeyen ücretin % 5 fazlası alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi ve davalılar avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17.02.2015 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılar adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı yanında kameraman olarak çalıştığını iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, fazla çalışma, fazla çalışma %5 fazlası, genel tatil, %5 fazlası, yıllık izin, ödenmeyen ücret ve %5 fazlası alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının Basın İş Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacının fazla çalışmalarının ve ücretinin ücret bordrolarında gösterilen şekilde banka hesabına ödendiğini, fazal çalışma alacağının ücretin içinde kararlaştırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının aylık ücretinin miktarı ve fazla çalışma %5 fazlası alacağı hesaplanırken, indirimin nasıl yapılacağı noktalarında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacının kameraman olarak ve Basın İş Kanunu kapsamında çalıştığı, ilk yapılan 2008 tarihli iş sözleşmesinde ücretin 2. 300,00 TL net olarak belirtildiği, ancak ücret bordrolarından görüleceği üzere davacıya sosyal yardımlar v.s. toplamı olarak, kararlaştırılan ücretin ödendiği anlaşılmaktadır. Net ücret çıplak ücret demektir. Dolayısıyla davacıya ücretlerin eksik ödendiği sabit olduğundan, aradaki fark ücretin hesaplanıp hüküm altına alınması gerekir.

3- Davacının işçilik alacakları hesaplanırken de sözleşmede kararlaştırılan ücretin net ücret olduğu gözetilmeli ve buna göre tazminat ve alacaklar hüküm altına alınmalıdır.

3- Davacının işçilik alacakları hesaplanırken de sözleşmede kararlaştırılan ücretin net ücret olduğu gözetilmeli ve buna göre tazminat ve alacaklar hüküm altına alınmalıdır.

4-5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinde bahsedilen ücret ile Ek 1 inci maddesinde sözü edilen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışma ücretlerinin gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenlemelerde sözü edilen alacaklar için ödeme tarihi de belirlenmiş olmakla, yüzde beş fazla ödemeye hak kazanmak için işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi de gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek oran bir oran içermesi sebebiyle vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Borçlar Kanunun 44 üncü maddesinde, “Mutazarrır olan taraf zarara razı olduğu yahut kendisinin fiili zararın ihdasına veya zararın tezayüdüne yardım ettiği ve zararı yapan şahsın hal ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakim, zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilir. Eğer zarar kasden veya ağır bir ihmal veya tedbirsizlikle yapılmamış olduğu ve tazmini de borçluyu müzayakaya maruz bıraktığı takdirde hakim, hakkaniyete tevfikan zarar ve ziyanı tenkis edebilir” şeklinde düzenlemeye yer verilmiş olmakla, Dairemiz anılan hüküm paralelinde günlük yüzde beş fazla ödemelerden indirime gitmektedir. İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

5953 sayılı Kanunda bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödenmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin amacı, gazetecinin ücret ve diğer bazı işçilik alacaklarını güvence altına almak ve kitleleri doğru bilgilendirme gibi önemli bir görevi de olan gazeteciye belli bir oranda iş güvencesi sağlamaktır. Gerçekten gazetecinin emeğinin karşılığı olan hakları yeterince güvence altına alınmadığı taktirde, göreviyle ilgili konularda bağımsızlığı ve hatta tarafsızlığından söz edilemez. Bu nedenle yasakoyucu gazeteciler yönünden ücret ve bazı diğer hakları koruma çabası içine girmiştir. Düzenleme ile hedeflenen amaç, gazetecinin ücret ve diğer işçilik haklarının gününde ödenmesini sağlamaktır. İşverenin yasa hükmüne uyması durumunda günlük yüzde beş fazla ödeme bakımından bir yaptırım gündeme gelmez. Buna karşın ödemelerin gecikmesi halinde günlük yüzde beş fazla ödeme kuralı yıllık % 1825 oranına karşılık geldiğinden, kısa süre içinde önemli miktara ulaşabilmektedir. Söz konusu hüküm gazeteci yönünden de bir zenginleşme aracı olarak kullanılmamalıdır.

5953 sayılı Kanunda öngörülen bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceğine dair kuralın Anayasa’ya aykırılığı itiraz olarak ileri sürülmüştür. Anayasa Mahkemesinin 12.8.2008 gün ve 2005/28 E, 2008/122 K. sayılı kararında, ücret ve fazla çalışma ücretlerin gününde ödenmeme koşuluna bağlı olan söz konusu yaptırımın, kamuoyunu doğru bilgilendirme görevi olan gazetecileri işverene karşı koruma amacını taşıdığı ve gazetecilerin basın özgürlüğünün sağlanması noktasında önemli bir işlev gördüğü açıklanmış ve aykırılık istemi oybirliği ile reddedilmiştir.

Fazla saatlerde çalışma karşılığı olan asıl alacaklardan yapılan indirim oranında günlük yüzde beş fazla ödeme miktarlarının da indirilmesi gerektiği açıktır. Günlük yüzde beş fazla ödeme miktarları, gerçekleşen ve kabulü gereken asıl alacak miktarlarının gününde ödenmemesinden kaynaklanmış olmakla, günlük yüzde beş fazlasının da doğrudan hüküm altına alınan asıl alacak miktarlarına göre tespiti gerekir. Bundan başka yukarıda sözü edilen gerekçelerle günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından oransal indirime gidilmelidir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, yüzde beş fazla ödeme tutarlarından yapılan indirim sonucu reddine karar verilen miktar bakımından davalının kendisini vekille temsil ettirmesi durumunda davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemelidir (Yargıtay 18.11. 2008 gün 2007/32530 E, 2008/31205 K.).

Davacının fazla çalışma alacağının %5 fazlası hesaplanırken, bulunan toplam %5 fazlası alacağından önce mahkemenin kabulünde olduğu üzere 1/3 indirim yapılmalı daha sonra %90 oranında indirim yapılarak sonuca gidilmelidir. Mahkemece bu usule uyulmadan % 5 fazla ödemenin hüküm altına alınması hatalıdır.

Davacının fazla çalışma alacağının %5 fazlası hesaplanırken, bulunan toplam %5 fazlası alacağından önce mahkemenin kabulünde olduğu üzere 1/3 indirim yapılmalı daha sonra %90 oranında indirim yapılarak sonuca gidilmelidir. Mahkemece bu usule uyulmadan % 5 fazla ödemenin hüküm altına alınması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, davalılar yararına takdir edilen 1.100.00 TL.duruşma avukatlık parasının davacıya, davacı yararına takdir edilen 1.100.00 TL duruşma avukatlık parasının davalıya yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 17.02.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9985, Karar No: 2015/19117, Tarih: 02.11.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/9985 E.  ,  2015/19117 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/02/2014

NUMARASI : 2011/217-2014/42

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda:TEİAŞ Genel Müdürlüğü yönünden reddine TEDAŞ Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı TEDAŞ Genel Müdürlüğü vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece TEİAŞ Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın husumetten reddine TEDAŞ Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan TEDAŞ Genel Müdürlüğü vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden; imar uygulaması sonucu 12.08.2008 tarihinde tapuya tescil edilen 50188 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastral altlığını oluşturan 120,122 ve 123 parseller ile ilgili olarak, davalılardan TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından Çankaya II TM-Kayaş II -TM enerji nakil hattı güzergahına isabet etmesi nedeniyle 1990 yılında kamulaştırma kararı alınarak işlemlerin tamamlandığı, yine dava konusu taşınmazın kadastral altlığını oluşturan 120,121,122, ve 123 parselle ilgili olarak 1973 yılında mülga TEK Genel Müdürlüğü tarafından Çankaya -Gölbaşı enerji nakil hattının yapımı nedeniyle kamulaştırma kararı alındığı,ancak davacıların taşınmazdaki hissesinin daha önce kamulaştırılan parseller dışında kalan 309 parsel sayılı taşınmazdan, 2008 yılında tapuya tescili sağlanan imar uygulaması ile oluşan 50188 ada 1 parsele şuyulandırıldığı, davacıların hissesinin geldisi olan 309 parsel ile ilgili olarak davalı idareler tarafından herhangi bir kamulaştırma kararı alınmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Hükme esas alınan fen bilirkişisi Yunus Baylam tarafından düzenlenen raporda, dava konusu taşınmazın, kaç m2 'lik kısmının enerji nakil hattı izdüşümünde kaldığı taşınmazdan hangi enerji nakil hattı ya da hatlarının geçtiği, taşınmazdan geçen enerji nakil hatlarının mülga TEK Genel Müdürlüğü tarafından 1973 yılında kamulaştırması yapılan Çankaya -II TM -Kayaş II TM enerji nakil hattı mı olduğu,ve herbir hattın ayrı ayrı izdüşümünün kaç metrekare olduğu tespit edilmeden taşınmazın tamamının enerji nakil hattı altında kaldığı mütala olunmuştur.

Bu durumda, dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak, taşınmazdan geçen enerji nakil hattı ya da hatlarının fiili alanı, taşınmazdan geçiş güzergahı ve hangi enerji nakil hatları olduğu açıkça belirlenip,söz konusu hatların iletim mi yoksa dağıtım mı amaçlı olduğu da tespit edilip sonucuna göre sorumlu idareler de tespit edilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması ,

Bu durumda, dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak, taşınmazdan geçen enerji nakil hattı ya da hatlarının fiili alanı, taşınmazdan geçiş güzergahı ve hangi enerji nakil hatları olduğu açıkça belirlenip,söz konusu hatların iletim mi yoksa dağıtım mı amaçlı olduğu da tespit edilip sonucuna göre sorumlu idareler de tespit edilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması ,

2) Kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminat davalarında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun değer biçmeye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/ son maddesi uyarınca irtifak hakkı karşılıkları, bu hak nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek olan değer kaybıdır. Bu itibarla, dava konusu taşınmazdan geçen enerji nakil hatları ve güzergahları, açıkça tespit edildikten sonra, taşınmazın irtifak hakkı kurulmasından önceki değerinin tespit edilmesi ve bundan sonra, enerji nakil hattı nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer düşüklüğü oranının belirlenmesi ve bu oranla taşınmazın tüm değerinin çarpılması sonucu, irtifak hakkı karşılığının hesaplanması gerekir. Bilirkişi kurulunca böyle bir inceleme ve işlem yapılmadan, yasal gerekçelere dayanmaksızın taşınmazdan enerji nakil hattı geçtiği ve imar planında park olarak ayırıldığından bahsedilerek, tam mülkiyet bedelinin belirlenmesi ve mahkemece de bu rapor uyarınca tazminata hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalılardan TEDAŞ Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 02/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8412, Karar No: 2021/5145, Tarih: 10.06.2021

**11. Ceza Dairesi         2019/8412 E.  ,  2021/5145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

... ve Rehabilitasyon Merkezi müdürü ve öğretmenleri olan sanıkların, seansa gelmeyen ..., ... ve ... isimli öğrencileri düzenli olarak kuruma gelmiş gibi gösterip Aylık Bireyselleştirilmiş Eğitim Çalışma ve Rehabilitasyon Planlarını içeriği itibarıyla gerçeğe aykırı düzenledikleri iddiasıyla açılan kamu davasında; sanıkların yüklenen suçları işledikleri ve cezalandırılmalarına yeterli delil elde edilemediğinden bahisle beraat kararları verilmiş ise de, adı geçen öğrencilerin velilerinin çelişkili beyanlarda bulunması, suça konu belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporlarda, hata ve iş yoğunluğu olarak değerlendirilemeyecek sayıda Aylık Bireyselleştirilmiş Eğitim Çalışma ve Rehabilitasyon Planları üzerinde yer alan imza ve parmak izlerinin öğrenci velilerinin eli ürünü olmadığının tespit edilmesi, yine ...'na ait 2008/Ağustos dönemine ait belgelerde basılı bulunan parmak izleri ile...'e ait 2008/Kasım ve Aralık dönemlerine ait belgelerde basılı bulunan parmak izlerinin aynı kişiye ait olduğunun belirlenmesi, yine birçok belgede yer alan parmak izi ve imzaların tasnife ve mukayeseye yeterli olmadığının anlaşılması, ... isimli öğrencinin kardeşleri olan ... ve...'in müfettişe vermiş oldukları ifadelerinde, ...'nin eğitim kurumuna devam etmemesine rağmen suça konu belgelerin eve getirilmek suretiyle imzalattırıldığını ifade etmeleri, müşteki ...'in beyanında, oğlu ...'in yatalak olması nedeniyle sadece birkaç kez kuruma götürüldüğünü, daha sonra göndermediğini ifade etmesine rağmen öğrencinin 2008/Mart-2009/Şubat dönemlerinde düzenli olarak gittiğine dair belgelerin düzenlediği ve 2009/Ocak dönemi hariç bu belgelerde yer alan imzaların ve parmak izlerinin veliler ... ve...'e ait olmadığının anlaşılması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi bakımından, öncelikle adı geçen ... ve...'in tanık olarak ifadelerine başvurularak...'in 2008/Nisan ve 2009/Mart ayına kadar düzenli olarak kuruma devam edip etmediği, bireyselleştirilmiş eğitim planlarının ne şekilde imzalatıldığı hususlarının sorulması, sanık ...'nın kurumdan ne zaman istifa ettiğinin açıkça tespit edilerek bu tarihten sonra düzenlenen planlarda imzasının bulunup bulunmadığı hususları araştırıldıktan sonra, müştekilerin beyanları ve ekspertiz raporlarının içeriği de dikkate alınmak suretiyle toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirilip, sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerektiği gözetilmeden dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle sanıkların beraatlerine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA,

10.06.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11702, Karar No: 2015/13362, Tarih: 15.09.2015

**12. Ceza Dairesi         2015/11702 E.  ,  2015/13362 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2014/315714

Mahkemesi : Devrek Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi : 03/07/2014

Numarası :2014/420 - 2014/423

Suç :Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan Devrek Sulh Ceza Mahkemesi’nin 23/09/2008 tarih ve 2006/452 esas 2008/354 sayılı, 15.01.2008 tarihinde kesinleşmiş bulunan ilamı ile TCK'nın 179/2, 62. maddeleri gereğince hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilip, 5 yıl denetim süresi belirlenen sanığın denetim süresi içinde 19.05.2010 tarihinde işlediği kasıtlı suç nedeniyle Bartın Sulh Ceza Mahkemesi’nin 14.03.2011 tarih ve 2010/1075 Esas, 2011/237 K. sayılı ilamı ile kişilerin huzur ve sükununu bozma suçundan mahkumiyetine karar verildiği, kararın 06.03.2014 tarihinde kesinleştiği, CMK’nın 231/11. maddesi gereğince yapılan ihbar üzerine duruşma açılarak 03.07.2014 tarih ve 2014/420 E. 2014/423 K. sayılı hükmün açıklanmasına ilişkin dosya incelendi;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın saat 00:30 sıralarında idaresindeki çekici ile karayolunda seyredip, tünele geldiğinde, karşı yönden uzun farları açık olarak seyreden aşırı alkollü . .. idaresindeki aracı ikaz için selkektör yaptığı, adı geçenin uzun farlarını söndürmemesi üzerine de korna çalarak seyrine devam ettiği, ... idaresindeki aracın U dönüşü yaparak kendisini takip etmesi, sürekli sellektör yaparak durdurmaya çalışması nedeni ile de korkuya kapılarak ikaz lambalarını yakıp, kendisini takip eden aracın önüne geçmesini engellemek üzere yol üzerinde zikzaklar yaptığı, bilgi verdiği Devrek Bölge Trafik Müdürlüğüne kadar böylece seyrettiği olayın yargılaması sonunda sanığın mahkumiyetine karar verilmiş ise de, aşırı alkollü olduğu tespit edilen ... idaresindeki araç ile U dönüşü yapıp, kendisini takip etmesi, sürekli selektör yaparak, kendisini durdurmaya çalışması nedeniyle korkuya kapıldığı anlaşılan sanığın adı geçenin aracına yol vermemek üzere yol üzerinde zikzaklar yapmak şeklindeki atılı suçu oluşturan eyleminde suç kastının bulunmadığı gözetilmeden sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabule göre de;

5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesi uyarınca, daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş bulunan 18 yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş sanıkların kısa süreli, diğer sanıkların ise otuz gün ve daha az süreli hapis cezalarının aynı maddenin birinci fıkrasında yazılı yaptırımlara çevrilmesi zorunlu olup, sabıkası bulunmayan sanık hakkında trafik güvenliğini tehlikkeye sokma suçunan tayin edilen 25 gün hapis cezasının aynı maddenin birinci fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlara çevrilmesinin gerektiği nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince tebliğnamedeki isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 15/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5941, Karar No: 2012/5530, Tarih: 05.09.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/5941 E.  ,  2012/5530 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 363 ada 19 ve 28 parsel sayılı sırasıyla 3683,79 m2 ve 789,76 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine ve satın almaya dayanılarak davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, davalı yararına edinme koşullarının gerçekleşmediğini öne sürerek dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava ve temyize konu 363 ada 19 ve 28 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde tespit tarihinde zilyet davalı yararına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Davacı Hazine taşınmazın avla yaylası olarak bilinen yayla sınırları içinde kaldığını, taşınmazın niteliği gereği kişi adına tescilinin mümkün olmadığını öne sürerek dava açmıştır. Davacının dilekçesindeki bu açıklama gözetilerek somut olayda mera-yayla araştırması yapılması zorunludur.

Kural olarak, mahkemece bir yerin mera-yayla olarak kabul edilebilmesi için taşınmazın yetkili idari merciler tarafından mera(yayla) olarak tahsis edilmesi ya da taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde kamu malı niteliğinde mera (yayla) olarak kullanılagelmiş olmasına bağlıdır. O halde uyuşmazlığın saptanan niteliği dikkate alınarak taşınmazların bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753-5618 sayılı Yasalar uyarınca mera(yayla) tahsisi yapılmış ise Özel İdare Müdürlüğünden, 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca taşınmazın bulunduğu bölgede mera(yayla) tahsisi yapılmamış ise aynı doğrultudaki araştırma, 4342 sayılı Yasa uyarınca, Mülki Amirlikten sorulup saptanması zorunludur.

Mahkemece bu doğrultuda bir araştırma ve soruşturma yapılmamıştır. Kuşkusuz 4753 ve 5618 sayılı Yasalar ile 4342 sayılı Yasalar uyarınca taşınmazın bulunduğu bölgede mera ve yayla tahsisi yapılmamış ise, aynı doğrultudaki araştırma dava sonucunda yararı olmayan taşınmazın bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve tanıkların anlatımları ile uyuşmazlık çözümlenecektir.