muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4197, Karar No: 2023/2716, Tarih: 09.05.2023

Tüm aramalara rağmen bulunamayan ve ifadeleri alınamayan Sanıklar Fetullah GÜLEN, Sinan DURSUN, Hamza TOSUN, Hüseyin KORKMAZ, Sinan SAĞYALAVAÇ ve Engin FİLİZ hakkındaki dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydına karar verilmiştir.

Bir kısım sanıklar hakkında aynı zamanda başka mahkemelerde de devam eden yargılamalar olmakla birlikte dosyanın niteliği ve yargılamada geçen zaman dikkate alındığında birleştirmenin usul ekonomisi yönünden uygun olmadığı sonucuna varılmakla birleştirme cihetine gidilmemiş, örgüt üyeliğinden verilen kararda mükerrir ceza verilmemesi amacıyla karar suretinin ilgili mahkemelere gönderilmesine karar verilmiştir.

Sanıklara savunma sırasında müdahale edilmeden istedikleri süre verilmiş, sanık ... Fatin Yiğit'in savunması makul süreyi fazlasıyla geçmesine rağmen bitmediğinden 17. Celse sonunda savunmasını bitirmesi istenmiş, aynı şekilde sanık Kazım Aksoy savunma yapan son sanık olmakla birlikte kendisine verilen 12 celsede, avukatlarının iki günlük mazeretleri ve duruşmalara geç gelme nedeniyle geç başlamadan kaynaklanan zaman kayıpları nedeniyle savunması için 2 günlük ek süre verilmesini talep etmiş ancak kendisine verilen 12 celselik savunma süresi makul süre olarak değerlendirildiğinden ve savunma hakkının kısıtlanması anlamına gelmeyeceğinden savunmasını verilen sürede tamamlaması sağlanmıştır.

Esas hakkında mütalaada iddianameden farkı bir sevk maddesi bulunmadığından ve savunma için sanıklara yeteri kadar süre verildiğinden, esas hakkında savunma için sanık ve vekillerine birer saat süre verilmiş ancak bazı sanıkların tekrar mahiyetindeki savunmaları iki saate kadar uzamasına rağmen müdahale edilmeden savunmalarını tamamlamaları sağlanmıştır.

Ceza yargılamasındaki esas amaç maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve yargılamanın da Anayasanın 141/4 maddesi ve AİHS 6. maddesinin 1. bendi ile belirtilen en kısa sürede ve en az masrafla bitirilmesi olması gözetildiğinde, 112 celse süren yargılamamızda sanıklar makul süre içinde ve savunma hakları kısıtlanmadan yargılanmışlar ve dosyada toplanan tüm delillerle de maddi gerçeğe ulaşılmıştır. “ şeklinde olduğu görülmüştür.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

TEMYİZ KAPSAMI

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

TEMYİZ KAPSAMI

Her ne kadar sanıklar hakkında kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ile resmi belgeyi bozmak, yok etmek ve gizlemek suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik müşteki T.C. ... vekilinin istinaf talepleri CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca reddedilmiş ise de; dosya içeriğine göre suça konu eylemlerin, Başbakanlığa izafeten T.C. Cumhurbaşkanlığının katılanı olduğu amaç suç olan Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek suçunu işleme amacına matuf olarak işlenmesi karşısında, Ceza Genel Kurulunun 2010/9-149/205; 2012/15–1455 Esas, 2013/387 Karar ve 2017/11-21-2018/311 sayılı ilamlarında da açıklandığı üzere, kanuna göre suçun mağduru olmasalar da dosya içeriğine göre atılı suçtan doğrudan zarar gören müştekinin kamu davasına katılma hakkının ve CMK'nın 279/1-b maddesi gereğince itiraz yolu açık olmak üzere kurulan hükmü CMK'nun 260. maddesi uyarınca temyiz etme hakkının bulunduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanık ... hakkında kişiler arasındaki konuşmaların kayıt altına alınması; sanık ..., ..., ... ve ... hakkında kamu görevlisinin belgede sahteciliği, sanık ... hakkında kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, sanık ... hakkında haberleşmenin gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme ve kamu görevlisinin belgede sahteciliği, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında haberleşmenin gizliliğini ihlal, sanık ... hakkında haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme ve göreve ilişkin sırrın açıklanması, sanık ... hakkında kamu görevlisinin belgede sahteciliği ve resmi belgeyi bozma veya yoketme, sanıklar ... ve ... hakkında haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme, sanık ... hakkında haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme, göreve ilişkin sırrın açıklanması ve kamu görevlisinin belgede sahteciliği suçlarından kamu davası açılmadığı halde beraatlerine dair kurulan hükümler hukuki değerden yoksun olduğu için inceleme dışı bırakılmış,

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında özel hayatın gizliliğini ihlal(TCK 134); sanık ... hakkında resmi belgeyi yok etme; haberleşmenin gizliliğini ihlal(TCK'nın 132/1) suçundan mahkum olan sanıklar ... ve ... hakkında haberleşmenin gizliliğinin ifşasından (TCK'nın 132/2); haberleşmenin gizliliğini ihlal(TCK'nın 132/1) suçundan mahkum olan sanık ... hakkında Özel hayatın gizliliğini ihlal(TCK 134) ve haberleşmenin gizliliğinin ifşasından (TCK'nın 132/2); sanık ... hakkında Özel hayatın gizliliğini ihlal(TCK 134) ve Haberleşmenin gizliliğini ihlal ile ifşasından(TCK 132/2); sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kişiler arasındaki konuşmaların kayıt altına alınması(TCK 133) ve özel hayatın gizliliğini ihlal(TCK 134); sanıklar ... ve ... hakkında kişiler arasındaki konuşmaların kayıt altına alınması(TCK'nın 133): sanık ... hakkında kişiler arasındaki konuşmaların kayıt altına alınması(TCK 133), özel hayatın gizliliğini ihlal(TCK 134) ve resmi belgeyi bozma veya yoketme; suçlarından kamu davası açıldığı halde hüküm kurulmadığı tespit edilmekle, zamanaşımı süresi içinde her zaman hüküm kurulması mümkün görülmüş,

Resmi belgeyi bozmak, yok etmek ve gizleme suçu yönünden İlk Derece Mahkemesinin beraat kararlarına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararları; suç için yasada öngörülen cezanın üst haddine göre CMK'nın 286/2-(g) maddesi gereğince temyiz edilemez nitelikte ise de; birinci paragrafta gerekçesi açıklandığı üzere bu suç yönünden kamu davasına katılma ve temyiz etme haklarının bulunan müşteki T.C. ... vekilinin istinaf talebi bulunmasına rağmen sanık ... hakkında resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçundan CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca verilen beraat hükmü Bölge Adliye Mahkemesinin "CMK'nın 279. maddesine uygun olarak başvuru hakkı olanlar tarafından yapılmış bir istinaf başvurusu bulunmadığı" gerekçesiyle CMK'nın 280.maddesine göre esastan incelenmediğinden bu hüküm dairemizce esastan incelenmiş,

Sanıklar hakkında düzenlenen iddianamelerde kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçu için sevk maddeleri arasında 3713 sayılı Kanunun 5. maddesinin gösterilmediği gibi esas hakkında mütalaada da bu suç yönünden sanıkların cezalandırılması istenen sevk maddeleri arasında 3713 sayılı Kanunun 5. maddesinin bulunmadığı gözetilerek; tebliğnamede kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan kurulan beraat hükümlerinin CMK'nın 302. maddesi uyarınca temyiz incelemesine tabii olduğu yönündeki görüşe iştirak edilmemiştir.

1-)Katılanlar Abdülkerim Çay, ..., ..., ..., Yassen Abdullah A. Kadı, Muaz Yassen A. Kadı, ... vekilinin silahlı örgütü kurma veya yönetme, silahlı terör örgütüne üye olma, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek, Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından, niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgileri siyasal casusluk maksadıyla temin etmek, haberleşmelerinin gizliliğini ihlal ve ifşa etmek, özel hayatın gizliliğini ihlal ve ifşa etmek, göreve ilişkin sırrın açıklanması, resmi belgede sahtecilik, resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek, kişiler arasındaki konuşmaların kayıt altına alınması, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme; katılan ...' nın haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme, göreve ilişkin sırrın açıklanması, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, resmi belgeyi bozma yok etme veya gizleme; katılan T.C ... vekilinin haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme, göreve ilişkin sırrın açıklanması; katılanlar ..., ..., ..., ... ve ... vekilinin Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etme, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme, silahlı terör örgütü kurma veya yönetme , silahlı terör örgütüne üye olma, terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek, silahlı terör örgütüne yardım, göreve ilişkin sırrın açıklanması; katılan ... vekilinin silahlı terör örgütü kurma ve yönetme, silahlı terör örgütüne üye olma, göreve ilişkin sırrın açıklanması, resmi belgede sahtecilik, resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme; katılanlar ..., ..., Hakan Fidan, ... vekilinin Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etme, silahlı terör örgütü kurma ve yönetme, silahlı terör örgütüne üye olma, göreve ilişkin sırrın açıklanması, resmi belgede sahtecilik, resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme suçları yönünden temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Suçların niteliği itibariyle suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmayan ... vekilinin hükmü temyiz yetkisi bulunmadığından, davaya katılmasına ilişkin kararlar hukukî değerden yoksun olup, hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden; temyiz istemlerinin CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

4-Katılan ... vekilinin Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etme, haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme suçlarından kurulan hükümlere ilişkin temyiz taleplerinin incelemesinde;

Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etme suçları ile mağduru katılan ... olmayan haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme suçlarından doğrudan doğruya zarar görmeyen ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmayan ...' ın hükmü temyiz yetkisi bulunmadığından, davaya katılmasına ilişkin kararlar hukukî değerden yoksun olup, hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden,

Mağduru katılan ... olan haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme suçlarına ilişkin İlk Derece Mahkemesinin beraat ve 5 yıldan az süreli hürriyeti bağlayıcı cezaya ilişkin mahkumiyet kararlarına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da, beraat kararlarında bu suçlara ilişkin yasada öngörülen cezanın üst haddine, mahkumiyet kararlarında hükmedilen cezanın süresine göre CMK'nın 286/2-g ve 286/2-a maddeleri gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan; katılan vekilinin temyiz istemlerinin CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

5-Katılanlar ..., ..., Hakan Fidan, ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerinin haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme suçlarından kurulan hükümlere ilişkin temyiz taleplerinin incelemesinde;

5-Katılanlar ..., ..., Hakan Fidan, ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerinin haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme suçlarından kurulan hükümlere ilişkin temyiz taleplerinin incelemesinde;

Kendilerinin mağduru olmadıkları haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme suçlarından doğrudan doğruya zarar görmeyen ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmayan katılanların, kendileri dışındaki mağdurlara yönelik eylemlere ilişkin bu suçlardan kurulan hükümleri temyiz yetkileri bulunmadığından,

Kendilerinin mağduru oldukları haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, verileri yok etmeme suçlarına ilişkin İlk Derece Mahkemesinin beraat ve 5 yıldan az süreli hürriyeti bağlayıcı cezaya ilişkin mahkumiyet kararlarına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da, beraat kararlarında bu suçlara ilişkin yasada öngörülen cezanın üst haddine, mahkumiyet kararlarında hükmedilen cezanın süresine göre CMK'nın 286/2-g ve 286/2-a maddeleri gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan; katılan vekillerinin temyiz istemlerinin CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

6-Bir kısım sanık ve müdafiilerinin; resmi belgeyi bozma ve yok etme ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarından kurulan beraat; haberleşmenin gizliliğini ihlal ve ifşası, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal ve ifşası, verileri yok etmeme suçlarından kurulan mahkumiyet; göreve ilişkin sırrın açıklanması suçlarından kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümlere ilişkin temyiz taleplerinin incelemesinde;

Resmi belgeyi bozma ve yok etme ve özel hayatın gizliliğini ihlal, haberleşmenin gizliliğini ihlal ve ifşası, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal ve ifşası, verileri yok etmeme, göreve ilişkin sırrın açıklanması suçlarına ilişkin İlk Derece Mahkemesinin beraat, ceza verilmesine yer olmadığına ve 5 yıldan daha az süreli hürriyeti bağlayıcı cezaya ilişkin mahkumiyet kararlarına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da, beraat kararlarında bu suçlara ilişkin yasada öngörülen cezanın üst haddine, ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlarda kararın türüne, mahkumiyet kararlarında ise hükmedilen cezanın süresine göre CMK'nın 286/2-g, 286/2-a ve 286/2-h maddeleri gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan temyiz istemlerinin CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

7-Sanıklar ..., ... ve ... vekillerinin vekalet ücretine ilişkin taleplerinin incelenmesinde;

İlk derece mahkemesince sanıklar ... ve ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesi nedeniyle anılan sanıkların istinaf ya da temyiz de hukuki menfaatleri bulunmadığı, lehine vekalet ücreti hükmedilmeyen Şerif Ali Kerman ve ... müdafiilerinin vekalet ücreti talebi içermesi nedeniyle temyiz dilekçesi olarak kabul edilen temyize cevap dilekçelerinin yasal süresinden sonra verildiği, yine her üç sanığın veya müdafilerinin kararı istinaf etmemeleri ve ilk derece hükmünün sanıklar aleyhine değişmemesi nedeniyle ikili kanun yolu öngören ceza muhakemesinde temyiz haklarının da bulunmadığı anlaşılmakla temyiz istemlerinin CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

V- HUKUKİ DEĞERLENDİRMELER:

A-GENEL OLARAK:

Siyasi İktidar hükümran tarafından hükümete muayyen bir zaman ve şartlar altında emanet edilmiş olan yetkidir. Burada hükümran, hakimiyetin sahibini ve hükümet ise toplum hayatını müşterek menfaate uygun olarak yöneten düzeni ifade etmektedir. (Özek Çetin, Siyasi İktidar Düzeni ve Fonksiyonları Aleyhine Cürümler, 1976 baskı sh.40) Demokratik rejimlerde hükümran, hakimiyetin sahibi millettir. Anayasamızın 6. maddesine göre de, egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.

Devleti meydana getiren dinamik unsur siyasi iktidar olduğuna göre, bir devletin mevcudiyeti ve devamı iktidarın himayesine bağlıdır. Bunun içindir ki, hukukun en eski günlerinden bu yana değişik sistemler içinde siyasi kuvvetler himaye edilmiştir. Devlet otoritesinin mevcudiyeti ancak siyasi iktidarın himayesiyle mümkündür. Devlet mefhumunun hukuki ve politik karakterini ortaya koyan siyasi iktidar realitesi, devleti diğer topluluklardan ayıran kriterdir. Ülke ve Millet mefhumlarını bir birlik ve siyasi organizasyon halinde ortaya koyan unsur siyasi iktidardır. Bu bakımdan devletin varlığının, tehlikelere ve fiili karşıt hareketlere karşı himayesi bir zaruretin icabıdır ve devlete devlet vasfını veren iktidar unsuru bu himayenin en önemli parçasını teşkil etmektedir. Fakat bu himaye demokrasilerde hiçbir zaman fikrin cezalandırılmasına hak vermez. (Özek, a.g.e. s.50)

Otorite, aslında iktidarın özel bir biçimini, "meşru iktidarı" ifade eder. Otorite sahipleri de, iktidar sahipleri gibi karar ve emirlerini muhalefet veya direnmeyle karşılaşmadan uygulatabilirler. Ancak bu durumda, söz konusu karar ve emirlerin muhatapları bunları veren otoritelerin yönetme hakkını tanır; yani yönetilenler yönetenlere kendi istekleriyle itaat eder. Bu çerçevede otorite, en genel anlamıyla, yönetme hakkı olarak tanımlanabilir. Otorite güçle desteklenmiş olsa da, temel olarak yönetilenlerin rızasına dayanır. Öyleyse, meşruiyet, yönetilenlerin yönetenlere itaatini sağlayan temel unsur olarak karşımıza çıkar ve meşru iktidar otorite adını alır. ( Dr. Levent GÖNENÇ, Meşruiyet Kavramı ve Anayasaların Meşruiyeti Problemi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, yıl 2001, Cilt: 50, Sayı: 1, Sayfa:133)

Hukuk kuralları koyma ve kamu gücünü kullanma tekeli devleti yönetenlerin elindedir. (Teziç, Anayasa Hukuku 20.bası sh.128) Modern devletin maddi özünü, cebir kullanma tekeline sahip bulunan siyasal iktidar oluşturmaktadır. (M.Erdoğan, Anayasal Demokrasi 7.bası sh.327)

Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir (1982 Anayasası madde 2).

1982 Anayasasının 2. maddesi ile ilgili Danışma Meclisinin Kabul Ettiği Metnin Gerekçesi ise şöyledir:

"Cumhuriyetin temel ilkeleri

Türkiye Cumhuriyetinin her şeyden önce Atatürk milliyetçiliğine bağlı; yani bütün fertlerinin kaderde, kıvançta ve tasada ortak, bölünmez bir bütün halinde, diğer bir deyişle, millî dayanışma ve adalet anlayışı içerisinde yaşayan bir toplum olduğu açıklanmıştır. Bu toplum, insan haklarına saygılı, başlangıçta belirtilen Atatürk İlkelerine dayanan siyasî rejimler içinde insan haysiyetini en iyi koruyan, gerçekleştiren ve teminat altına alan demokratik rejim benimsenmiştir. Demokratik rejimin de, laiklik ve sosyal hukuk devleti ilkelerine dayandığı belirtilmiştir. Demokrasi, egemenliğin millete ait olduğu bir siyasî rejimdir.

Hiçbir zaman dinsizlik anlamına gelmeyen laiklik ise, her ferdin istediği inanca, mezhebe sahip olabilmesi, ibadetini yapabilmesi ve dinî inançlarından dolayı diğer vatandaşlardan farklı bir muameleye tabi kılınmaması anlamına gelir.

Sosyal hukuk devleti ise, bizzat devletin koyduğu hukuk kurallarına uyacağı ve çalışan, çalıştığı halde elde ettiği ürün ile mutlu olabilmek için, tasarladığı maddî ve manevî değerlere sahip olamayan kişilerin yardımcısı olacağı ilkesini belirtmektedir."

Hukuk devleti; insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve bütün faaliyetlerinde hukuka ve Anayasaya uyan Devlettir (Anayasa Mahkemesi 11.10.1963 T.124-243 sy.).

Demokrasi, TDK sözlüğünde; siyasal denetimin doğrudan doğruya halkın ya da düzenli aralıklarla halkın özgürce seçtiği temsilcilerin elinde bulunduğu, toplumsal ve ekonomik durumu ne olursa olsun tüm yurttaşların eşit sayıldığı yönetim biçimi olarak tanımlanmaktadır.

Meşruluk ise sitenin/devletin gözle görünmeyen barış meleğidir. (Ferraro) Hukuk devletinin meşruiyet kaynağı hukuktur. Toplumun genelini ilgilendiren her olayın tarihi bir yanı varsa da hukuk devleti bağlamında olaylar hukuka uygun olup olmadıkları ile değerlendirilirler. Hukuk devleti her alanda adil ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurarak hukuka aykırı ve suç oluşturan her fiili, olay ve fail istisnası gözetmeksizin hukuk denetimine tabi tutar.