muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/313, Karar No: 2020/526, Tarih: 17.12.2020

Tanık ... Mahkemede; aynı Lisede Edebiyat öğretmeni olarak görev yaptığını, olayı bizzat görmediğini, Müdür Bey’in odasının yanında bulunan odada fotokopi çektirdiği sırada Müdür Bey’in odasından sesler gelmesi üzerine hemen...Bey’in yanına gidip haber verdiğini, direkt Müdür Bey’in odasına gitmediğini, Bekir Bey’in, Müdür Bey’in odasına yöneldiğini, oda kapısında... Hanım’ı gördüğünü ancak içeri girmediğini, öğretmenler odasına gittiğini,

İfade etmişlerdir.

Sanık aşamalarda; ...Çok Programlı Lisede 2,5 yıldır müdür olarak görev yaptığını, Beden Eğitimi Öğretmeni ...’in eski okulundaki Müdür, Müdür Yardımcısı ve İlçe Milli Eğitim Müdürü’yle davalık olduğu için başlatılan soruşturma üzerine görev yaptığı okula gönderildiğini, bu kişileri vurmak için tabanca aldığının dahi konuşulduğunu, okuldaki öğretmenler ve öğrencilere karşı sürekli bağırarak öğretmene yakışmayan kaba davranışlar sergilediğini, o zamana kadar kendisine olumlu yaklaştığını, daha uygun davranması için ikna etmeye çalıştıklarını fakat... Öğretmen’in 30.05.2014 tarihinde saat 09.00 sıralarında odasına geldiğini, sinirli bir şekilde masa tenisi mevzusunu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüyle görüşüp görüşmediğini sorduğunu, toplantısı olması nedeniyle konuşamadığını ama o gün konuşabileceğini söylediğini, bunun üzerine...’nın “Siz zaten benim hangi problemimi çözdünüz ki, sen ne işe yararsın” dediğini, bunun üzerine ayağa kalkarak “Bana bu şekilde bağıramazsın, odadan dışarı çıkın, sakinleşip öyle gelin” diye cevap verdiğini, odadan çıkmasını söylediği sırada sağ elini yumruk yaparak kalbinin üzerine doğru 3 kez vurup “Sen benimle bu şekilde konuşamazsın” dediğini, bunun üzerine kendisini savunmak için her iki elinin içiyle omuzlarından ittirdiğini, ... Öğretmen’in elini yumruk yaparak vurmaya çalıştığı sırada kendisini savunmak amacıyla...’nın ellerinden tutup geriye doğru iteklediğini, itiş kakış seslerini duyan nöbetçi Öğretmen ..., Müdür Yardımcısı ..., Hizmetli..., Hizmetli ..., Müdür Yardımcısı ..., Öğretmen ... ile...’nın yakın arkadaşı olan Rehberlik Öğretmeni ...’un yaşananlara şahit olduklarını, diğer öğretmenler tarafından dışarı çıkartılmaya çalışılan...’nın iki elini arkaya bağlayıp üzerine doğru yürümeye çalıştığını, ...’ya vurmadığını sadece kendisine doğru hamle yaptığı sırada omuzlarından itmek zorunda kaldığını, ... Öğretmen’i yaralamadığını, kendisi hakkında daha önce uyarı yazısı yazdığını, bu nedenle aralarında bir anlaşmazlık olduğunu savunmuştur.

Kasten yaralama suçu 5237 sayılı TCK’nın 86. maddesinde;

“(1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur

(3) Kasten yaralama suçunun;

Kasten yaralama suçu 5237 sayılı TCK’nın 86. maddesinde;

“(1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur

(3) Kasten yaralama suçunun;

a) Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,

b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Silâhla,

İşlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır” şeklinde düzenlenmiş, 15.04.2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle 3. maddeye “canavarca hisle” şeklinde (f) bendi eklenmiş ve canavarca hisle işlenen kasten yaralama suçunda verilecek cezanın bir kat artırılacağı hüküm altına alınmıştır.

Maddenin birinci fıkrasında kasten yaralama suçunun tanımı yapılmış, kişinin vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan her davranış, yaralama olarak kabul edilmiş, madde gerekçesinde bu husus açıkça vurgulanmıştır.

Kasten yaralama suçunda korunan hukuki yarar, kişinin vücut dokunulmazlığı ve beden bütünlüğüdür. Suçun konusu, mağdurun acı verilen veya bozulan bedeni veya ruhsal varlığıdır. Failin yaptığı hareket sonucu, maddede belirtilen sonuçlardan biri meydana gelirse, kasten yaralama suçunun oluşacağında tereddüt bulunmayıp, bu sonuçları doğurmaya elverişli her türlü hareketle kasten yaralama suçunun işlenmesi mümkündür.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Kasten yaralama suçunda korunan hukuki yarar, kişinin vücut dokunulmazlığı ve beden bütünlüğüdür. Suçun konusu, mağdurun acı verilen veya bozulan bedeni veya ruhsal varlığıdır. Failin yaptığı hareket sonucu, maddede belirtilen sonuçlardan biri meydana gelirse, kasten yaralama suçunun oluşacağında tereddüt bulunmayıp, bu sonuçları doğurmaya elverişli her türlü hareketle kasten yaralama suçunun işlenmesi mümkündür.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanık ...’nun ...Çok Programlı Anadolu Lisesi'nde müdür olarak görev yaptığı, katılan ...’in de aynı Lisede beden eğitimi öğretmeni olarak görev yaptığı, 30.05.2014 tarihinde saat 09.10 sıralarında katılan ...’nın, sanık ...’in odasına giderek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden gelmesi beklenen masa tenisi masasıyla ilgili konuştuğu, sanık ...’in bu hususu unuttuğunu ancak o gün yetkililerle görüşebileceğini söylediği, bunun üzerinde katılan ile sanık arasında tartışma çıktığı ve birbirlerine bağırdıkları, sanık ...’in, katılan ...’dan odasından çıkmasını istediği ve katılan ...’yı ittirerek odasından çıkarmaya çalıştığı, katılan ...’nın sağ el serçe parmağı iç kısmında sıyrık oluşacak şekilde yaralandığı olayda; katılanın, yaşanan tartışma sırasında sanığın elini tutup tırnağını parmağına geçirdiğine ilişkin aşamalardaki istikrarlı beyanları, bu beyanlarla örtüşen ve katılanın sağ el serçe parmağında sıyrık bulunduğuna ilişkin adli rapor içeriği, sanığın odasından tartışma sesleri geldiğine ve katılan ...’yı sanık ...’in odasından çıkartıp öğretmenler odasına götürdüklerine dair tanık anlatımları, yine sanık ...’in katılan ...’yı iki eliyle omuzlarından ittirdiğine dair tanık...’in beyanları ile tartışma esnasında katılanı iki eliyle iteklediğine dair sanığın tevilli ikrarı karşısında; sanığın üzerine atılı kasten yaralama suçunun sabit olduğu anlaşıldığından, Yerel Mahkemece sanığın beraatine karar verilmesinde isabet bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün, sanığın kasten yaralama suçunun sabit olduğu gözetilmeden beraatine karar verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Nazilli 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.02.2016 tarihli ve 72-240 sayılı direnme kararına konu hükmünün, sanığa atılı kasten yaralama suçunun sabit olduğu gözetilmeden sanığın beraatine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 17.12.2020 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/712, Karar No: 2025/3463, Tarih: 16.04.2025

**9. Hukuk Dairesi         2025/712 E.  ,  2025/3463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1743 E., 2024/1473 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 32. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/630 E., 2024/322 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı işyerinde 24.11.2008-19.02.2016 tarihleri arasında kat hizmetleri işçisi olarak çalıştığını, işe ilk girdiği günden itibaren tâbi olduğu yüzde/puan usulüne göre ücret sisteminin davalı tarafından 19.01.2012 tarihinde değiştirilerek maktu ücret sistemine geçileceğini düzenleyen bir ihtarname gönderildiğini, yürürlük tarihi 01.01.2010-31.12.2011 olan, dönemin yetkili işyeri sendikası Türkiye Otel, Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası (OLEYİS) ile işveren arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinde sendika üyesi işçilere tanınmış bir hak olan yüzde/puan usulü ücret hakkının 26.01.2013 tarihinde imzalanan bir protokolle ortadan kaldırılmak istendiğini, ancak toplu iş sözleşmesi ile kazanılan bir hakkın protokol ile ortadan kaldırılamayacağını, davacının değişiklik teklifini kendisi ve ailesinin geçimini sürdürebilmek adına imzalamak zorunda kaldığını, işverenin esaslı değişiklik gerekçelerinin haksız ve geçersiz olduğunu, yapılan değişiklik teklifinin tüm sonuçları ile birlikte hükümsüz olduğunu iddia ederek ücret farkı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının işe başladığı tarihte sendika üyesi olmadığını, çalışanların ücret sistemi değişikliğine ilişkin teklifi kabul veya reddetme konusunda özgür olduklarını, protokolün imzalandığı tarih itibarıyla OLEYİS'in davalı işyerinde toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olmadığını, bu nedenle 01.10.2010-31.12.2011 arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin hükümlerinin bireysel iş sözleşmesi hükümleri hâline geldiğini, davalı işyerinde yüzde usulü ücret sistemine 02.02.2012 tarihi itibarıyla son verildiğini, davalı işverenin teklifinin 494 çalışana tebliğ edildiğini, 429 çalışanın değişiklik teklifini kabul ettiğini, kabul etmeyen çalışanların ise iş sözleşmelerinin feshedildiğini, değişikliğin işverene tanınan yönetim hakkı kapsamında gerçekleştirildiğini, teklifi kabul eden çalışanlarına mevcut haklarına ilaveten yıllık toplam 1.000,00 TL'lik özel sağlık sigortası veya bireysel emeklilik hakkı tanındığını, davacının teklifi kabul ederek bireysel emeklilik sisteminden yararlanmak istediğini belirttiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafından keşide edilen ihtarname ile yeni maktu ücret uygulamasının 02.02.2012 tarihinden itibaren başlayacağının davacıya bildirildiği, davacının da 01.02.2012 tarihli dilekçesi ile teklifi kabul ettiğinin anlaşıldığı, bilirkişi raporunda; Şirket kayıt ve belgeleri ile yetkililerin beyanları üzerinden yüzde usulü ücret sisteminin Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik kapsamında yürütüldüğü, ücretin hesaplanabilmesi için öncelikle yüzde usulü ücret havuzunun ve ücrete esas gelirlerin tespitinin gerekli olduğu, davacı işçinin 01.02.2012 tarihinden itibaren hesaplanmasını istediği yüzde usulü ücret sisteminin davalı işyerinde 01.02.2012 tarihinden sonra uygulanmadığı ve yüzde usulü ücret sistemine son verildiği tarihten itibaren işyerinde yüzde usulü ücret sistemini oluşturan gelirlerin ayrıştırılmadığının ifade edildiği, Şirketin ticari defterleri üzerinden yüzde usulü ücret sistemine konu olacak gelirlerinin hesaplanmasının mümkün olmadığı, davacının ücret iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Şirketin maktu ücrete geçiş yaptıktan sonra yüzde/puan ücreti hesabına dâhil olan gelirlerini ayrıştırmadan ticari defterlerini tutması karşısında işverenin yüzde/puan sistemine dâhil olan gelirlerinin tespitinin mümkün olmadığı, davalı işyerinde 02.02.2012 tarihinde yüzde/puan ücreti sisteminden maktu ücret sistemine geçildiği, değişikliği kabul etmeyen çalışanların iş sözleşmesinin feshedildiği gözetildiğinde yüzde/puan ücret sisteminde ücretin belirlenmesi için gerekli olan iki unsurun da tespit edilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafından gerek dava dilekçesi gerek yargılama aşamasında 02.02.2012 tarihinden sonra yüzde/puan sistemi ile çalışan işçi olduğunun ileri sürülmediği gibi bu tarihten sonra yüzde/puan sistemi ile çalışan davacı ile emsal olabilecek nitelikte işçi ismi de bildirilmediği, maktu ücret sistemine geçildikten sonra ücretin ne şekilde düştüğü, hangi yılda ne kadar ücret alması gerektiğine dair somut açıklamada bulunulmadığı, soyut tanık anlatımları ile de sonuca gidilmesinin mümkün olmadığı, bu kapsamda yüzde/puan ücret sisteminden maktu ücret sistemine geçiş yapıldıktan sonra ücret farkı alacağının varlığının ispatlanamadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Ücretin sendika ve işveren arasında yapılan bir protokol ile değiştirilemeyeceğini,

2. Davacının değişikliği baskı ve tehdit altında kabul etmek zorunda kaldığını,

3. Eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini,

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Ücretin sendika ve işveren arasında yapılan bir protokol ile değiştirilemeyeceğini,

2. Davacının değişikliği baskı ve tehdit altında kabul etmek zorunda kaldığını,

3. Eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini,

4. Karmaşık yüzde hesabının çalışan tarafından yapılmasının beklenemeyeceğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, değiştirilen ücret sistemi nedeniyle davacının ücret farkı alacağı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13009, Karar No: 2025/6871, Tarih: 16.04.2025

**4. Ceza Dairesi         2022/13009 E.  ,  2025/6871 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1503 E., 2021/854 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz istemi; hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerle sanığın mahkumiyetine karar verildiğine, atılı suçun maddi ve manevi unsurlarının somut olayda oluşmadığına, aleniyet unsurunun gerçekleşmediğine, suça konu eylemin ifade özgürlüğü kapsamında kaldığına ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanık savunması, Facebook paylaşımı, açık kaynak araştırma raporu ve tüm dosya kapsamından; sanığın mahkumiyetine dair Mahkemenin inanç ve takdirinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sanığa yükletilen Cumhurbaşkanına hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı;

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı anlaşılmakla, sair yönlerden yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi ile sair nedenler yönünden yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Batman 4. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.04.2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık, sanığın sosyal medyada yaptığı paylaşımların Cumhurbaşkanı’na hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Batman 4. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.04.2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık, sanığın sosyal medyada yaptığı paylaşımların Cumhurbaşkanı’na hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etme veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Barışçıl ve özgür bir toplum hedefi ancak demokratik yönetim ilkelerinin egemen kılınması ile gerçekleşebilir. Bu kapsamda toplumların gelişmesi, insanlığın ilerlemesi ancak demokratik bir toplumda olanaklıdır.

Bir toplumun demokratik olup olmadığının tespiti hiç kuşkusuz tek parametre ile ölçülemez ancak bunlardan biri var ki olmazsa olmaz ölçütü olan ifade özgürlüğüdür. İfade özgürlüğünün olmadığı bir toplum demokratik toplum değildir.

Demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden birini ve toplumun ilerlemesi ve bireyin özgüveni için gerekli temel şartlardan birini teşkil eden ifade hürriyeti, sadece kabul gören veya zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerlidir. Bunlar demokratik bir toplumun olmazsa olmaz tölerans ve hoşgörünün gerekleridir.

AİHM’nin 07/12/1976 tarih 5493/12 başvuru nolu Handyside-Birleşik Krallık kararında belirttiği artık klasikleşen bir retorik ile söylersek “İfade özgürlüğü, toplumun ilerlemesi ve her insanın gelişmesi için esaslı koşullardan biri olan demokratik toplumun ana temellerinden birini oluşturur. İfade özgürlüğü, 10. maddenin sınırları içinde, sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenmeye değmez görülen 'haber' ve 'düşünceler' için değil, ama ayrıca Devletin veya nüfusun bir bölümünün aleyhinde olan, onlara çarpıcı gelen, onları rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir; bunlar olmaksızın demokratik toplum olmaz. Bu demektir ki, başka şeyler bir yana, bu alanda getirilen her 'formalite', 'koşul', 'yasak' ve 'ceza', izlenen meşru amaçla orantılı olmalıdır.

AİHS 10. md ile güvence altına alınan ifade özgürlüğün sınırsız olmadığı 10/2. madde de belirlenen gerekçelerle sınırlandırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Sözleşmede yer alan bu düzenleme AİHS içtihatları ile açıklığa kavuşturularak Avrupa kamu düzeninin yaşam ve hukuk pratiğinin vazgeçilmezi haline getirilmiştir.

AİHM’nin ifade özgürlüğüne yönelik müdahalelerde uyguladığı testi dosyamızdaki somut olaya ilişkin olması nedeniyle sadece başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ile sınırlı tutarak değerlendireceğiz.