muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/16002, Karar No: 2006/15550, Tarih: 16.11.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/16002 E.  ,  2006/15550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki mera tahsis komisyonu kararının iptali ve tapuya tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılardan Orman Yönetimi ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ..., 24.07.2002 tarihli dilekçesiyle, ... Köyü 853 sayılı parselin kendileri tarafından ağaçlandırılan saha olmasına rağmen, 4342 Sayılı Yasa hükümlerine göre çalışan Mera Tahsis Komisyonu tarafından mera olarak tesbit gördüğü, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu, mera olarak yapılan tesbitinin iptali ile orman niteliğiyle Hazine adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

Davacı gerçek kişiler, 01.07.2002 tarihli dilekçeleriyle ayrı ayrı, Bursa Valiliği aleyhine açtıkları davalarda; Kazıklı Köyü 853 sayılı parselin, davacılardan Zeyni Güleç kendi adına kayıtlı aynı köy 880 sayılı parsele, Ömer Çalgın 882 sayılı parsele, Hüseyin Demir 881 sayılı parsele, Semiha Güleç 846 sayılı parsele, ... 877 sayılı parsele bitişik bölümlerinin mera olarak Kazıklı Köyüne tahsisine ilişkin mera tahsis komisyonu kararının gerçeğe aykırı olduğu, bu taşınmazların mera olarak tahsis edilmesi gereken yerlerden olmadığı, hayvancılık için gerekli olmadığı, mera olarak tahsis edilmesini gerektirecek sayıda hayvan bulunmadığı, tarım alanı olarak kullanılması gerekli yer olduğu iddiasıyla, Bursa Mera Tahsis Komisyonunun 05.06.2002 ... ve 2002/21 sayılı kararının iptalini istemişler, davalarını Kazıklı köyü tüzel kişiliğine yaygınlaştırmışlar, davalar birleştirilmiştir. Mahkemece davaların reddine karar verilmiş, hüküm davacılardan Orman Yönetimi ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Mera Tahsis Komisyonu kararının iptali ve tapuya tescile ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 1986 yılında yapılıp, 08.03.1986 tarihinde ilan edilerek, 08.09.1986 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu ve 2896 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulaması, daha sonra 1989 yılında yapılıp, 10.04.1990 tarihinde ilan edilerek dava tarihinden önce kesinleşmiş bulunan aplikasyon, henüz sınırlandırılmamış ormanların kadastrosu ve 3302 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulaması vardır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 1986 yılında yapılıp, 08.03.1986 tarihinde ilan edilerek, 08.09.1986 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu ve 2896 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulaması, daha sonra 1989 yılında yapılıp, 10.04.1990 tarihinde ilan edilerek dava tarihinden önce kesinleşmiş bulunan aplikasyon, henüz sınırlandırılmamış ormanların kadastrosu ve 3302 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulaması vardır.

İncelenen dosya kapsamına kararın dayandığı gerekçeye ve kesinleşmiş orman kadastro haritasının uygulanmasına dayalı araştırma inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişilerin raporlarıyla, çekişmeli Kazıklı Köyü 853 sayılı parselin, 1986 yılında yapılıp, 08.09.1986 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu sınırları dışında bırakıldığı, 22.04.1977 tarihinde kesinleşen arazi kadastrosunda mera olarak sınırlandırıldığı, davalı gerçek kişiler yönünden, arazi kadastrosunun kesinleşmesinden sonra, 3402 Sayılı Yasanın 12/3 maddesinde öngörülen hak düşürücü sürelerin geçtiği, taşınmazın tamamının mera niteliğinde olduğu, bu nedenle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceği gibi, davalı gerçek kişilerin dava ettiği bölümlerin halen mera niteliğinde olduğu, imar ihya dahi edilmediği belirlenip, her ne kadar taşınmazın Küçükdağ olarak bilinen doğusundaki tepe bölümünün, Cumhuriyetin 75. yılı nedeniyle 1998 yılında Orman Yönetimince ağaçlandırılıp orman niteliği kazandırıldığı saptanmışsa da, taşınmazın kesinleşen orman sınırları dışında olması nedeniyle hukuken devlet ormanı olarak nitelenemeyeceği, ancak 4999 Sayılı Yasanın 3. maddesi ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 7/1. maddesi gereğince, “evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların” sınırlandırılması olanağı getirildiğinden, yeniden yapılacak orman kadastrosunda orman olarak sınırlandırılabileceği gibi, Hazine tarafından orman niteliğiyle kullanılmak üzere Orman Yönetimine tahsis edilebileceği gözetilerek davaların reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacılardan Orman Yönetimi ve ...’ın tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine 16/11/2006 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5270, Karar No: 2022/9167, Tarih: 19.12.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/5270 E.  ,  2022/9167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 19.06.2019 tarih ve 2018/141 E. - 2019/215 K. sayılı kararın davalı TPMK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 20.05.2021 tarih ve 2019/1429 E. - 2021/688 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı TPMK vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 1980’de faaliyete başladığını, çok sayıda "TİRYAKİ" ibareli markasının bulunduğunu, markaların tanınmış olduğunu, davalının 2017/33821 sayılı "TD TİRYAKİ DÖNER" ibareli marka tescil başvurusuna itirazlarının, diğer davalının 2018-M-587 sayılı YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa müvekkilinin markanın gerçek hak sahibi olduğunu, markaların benzer bulunduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, davalı Türkpatent YİDK kararının iptalini ve diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Türk Patent Kurumu vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, markaların benzer olmadığını, farklı sınıflar içerdiğini, müvekkili adına farklı unsurlarla "TİRYAKİ" ibaresinin 2016/24939, 2015/45186 ve 2013/71313 sayı ile tescilli olduğunu, markalar arasında karıştırılma olasılığının bulunmadığını, davacı markasının tanınmış olmadığını, davacı başvurularının zayıf marka olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, markaların benzer olmadığını, farklı sınıflar içerdiğini, müvekkili adına farklı unsurlarla "TİRYAKİ" ibaresinin 2016/24939, 2015/45186 ve 2013/71313 sayı ile tescilli olduğunu, markalar arasında karıştırılma olasılığının bulunmadığını, davacı markasının tanınmış olmadığını, davacı başvurularının zayıf marka olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının "TD TİRYAKİ DÖNER+şekil" ibareli marka başvurusu ile davacının "TİRYAKİ" ibareli markaları arasında, dava konusu edilen 2017/33821 sayılı markanın kapsamında yer alan 29/03 sınıftaki "hazır çorbalar, bulyonlar" 29/07 "kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" ile 43/1 "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" yönünden biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sescil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, davacının 30. sınıftaki emtialarının (mercimek, kuru bakliyatlar, bulgur, pirinç ve diğerlerinin) davalı marka kapsamındaki 29/03 "hazır çorbalar, bulyonlar" 29/07 "kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" ile 43/1 "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" arasında mal ve hizmetlerin doğası, amaçlanan kullanımı ve kullanım metodu, birbirleri ile rekabet içinde yada birbirlerini tamamlayıcı şekilde ilintili ve bağlantılı mal/hizmet olarak sayılmasının gerektiği, zira bu tür ürünlerin (mercimek, kuru bakliyatlar, bulgur, pirinç), diğer ürünlerin (29/03 "hazır çorbalar, bulyonlar" 29/07 "kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar") hammadde/mamül ilişkisi içinde olduğu, dolayısıyla anılan mal ve hizmetler yönünden tarafların markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1 maddesindeki koşulların oluştuğu, HMK 282. maddesinde belirtilen "hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir." hükmünden hareketle bilirkişi raporunun iltibas koşulunun bulunmadığına dair değerlendirmesine itibar edilmediği, iltibas oluşturmayan kısımlar yönünden ise başvuru ibaresi üzerinde davacı tarafın eskiye dayalı kullanım hakkı, markalarının tanınmışlığı, ticaret unvanına bağlı sınai mülkiyet hakkı ile davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı yönündeki iddiaların kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, TPMK 2018-M-587 sayılı YİDK kararının, dava konusu edilen 2017/33821 sayılı markanın kapsamında yer alan 29/03 "hazır çorbalar, bulyonlar" 29/07 "kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" ile 43/1 "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" yönünden iptaline, bu mallar/hizmetler yönünden markanın hükümsüzlüğüne, diğer kısımlar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı TPMK vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, tarafların marka olarak kullanmak istedikleri ibarelerin asıl unsurlarının "Tiryaki" kelimesinden oluştuğu ve ibareler yönünden taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi anlamında benzerlik bulunduğu, davacının itiraza dayanak markalarının kapsamındaki 29 ve 30. sınıfta yer alan gıda malları ile davalının başvurusu kapsamındaki 43/1. sınıf "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinin" benzer ihtiyaçları karşıladığı ve anılan mal ve hizmetler arasında iltibas ihtimalinin oluştuğu, Yargıtay 11. HD.'nin 04/11/2015 tarih ve 2015/4408 E.- 2015/11546 K., 21/12/2015 tarih ve 2015/6254 E.- 2015/13732 K. sayılı kararlarının da aynı yönde bulunduğu, davalının marka başvurusu kapsamındaki 29/03. sınıf "hazır çorbalar, bulyonlar" ile 29/07. sınıf "kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" mallarının, davacının itiraza dayanak markalarının kapsamındaki mallarla benzer olduğu yönündeki ilk derece mahkemesinin kabulünde de bir isabetsizliğin bulunmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca, iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu, ilk derece mahkemesi kararının gerekçe kısmında, başvuru tarihi itibariyle somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi yerine, 556 sayılı KHK'nın 8/1 maddesine yer verilmesinin maddi hatadan kaynaklandığı gerekçesiyle davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı TPMK vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı TPMK vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 21,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı TPMK'dan alınmasına, 19/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/242, Karar No: 2024/11557, Tarih: 25.12.2024

**9. Ceza Dairesi         2024/242 E.  ,  2024/11557 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/76 E., 2023/596 K.

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında zincirleme şekilde iki kez cinsel taciz suçunu işlediği iddiası ile açılan kamu davasında, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda, Çardak Asliye Ceza Mahkemesince mevcut delillerin değerlendirilmesi neticesinde sanığın zincirleme şekilde iki kez cinsel taciz suçundan mahkumiyetine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz İsteği

Özetle sanığın kaşınma ile ilgili rahatsızlığının bulunmadığına dair raporun olay tarihinden uzun zaman sonra alındığına ve gerçeği yansıtmadığına, üst sınıra yaklaşılarak ceza verildiğine, kararın ön yargıyla verildiğine, ayrı ayrı suç nedeniyle verilen cezaların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğine, sanığın rahatsızlığı nedeniyle hoş olmayan bir olaya karıştığına, alt sınırdan ceza verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Çardak Asliye Ceza Mahkemesinin kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12870, Karar No: 2014/16733, Tarih: 08.12.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/12870 E.  ,  2014/16733 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 11. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/06/2014

NUMARASI : 2014/141-2014/300

Davacı M.. A.. vekili Avukat İ.Ü. tarafından, davalı R.. E.. aleyhine 26/03/2014 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine dair verilen 17/06/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Davacı, dava dilekçesinde, davalı başbakanın 17 Aralık 2013'te yapılan yolsuzluk ve rüşvet operasyonundan bu yana kamuoyunda Hizmet Hareketi olarak tanınan camiaya yönelik ''paralel devlet, karanlık bir örgüt, inlerine gireceğiz, takiyyeci, haşhaşiler, kokuşmuş, çürümüş, gizli bir örgüt, sinsi virüs" gibi hakaret sözleri sarf ettiğini, insanlığın huzur ve mutluluğu için çok önemli vazifeler ifa eden camiaya yıllardır kendisinin destek olduğunu, güçlü bir aidiyet hissi taşıdığını, bir kısmına kendisinin de katıldığı hizmetlerin, terör örgütü olan haşhaşilerin faaliyetine benzetilmesinin kendisine derin acı verdiğini, insanların gönüllülük esasına dayanarak yaptığı yardımların, sülüğün kan emmesinden daha aşağılık olarak nitelendirilmesinin çok ağrına gittiğini, camiaya mensup insanların inlerde yaşayan hayvanlara benzetilmesinin kendisini can evinden vurduğunu, davalı başbakanın ağzına gelen her hakareti söyleyip, belli bir kitleyi kin ve nefretin boy hedefi haline getirdiğini, yapılan hakaret ve iftiraları bir kısım insanların ciddiye aldığını, kendisine karşı tutum ve davranışlarının değiştiğini, belli bir gazete aboneliği ve dernek yardımından dolayı kendisine suçlu gözüyle baktıklarını belirterek, duyduğu elem ve dışlanmışlık halinden dolayı manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili, cevap dilekçesinde, davalının sözlerinin davacının şahsına, kişiliğine yönelik olmadığından ve yansıma yoluyla kişilik haklarının zarar görmesinin mümkün bulunmaması nedeniyle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını ve ayrıca dava konusu sözlerin eleştiri sınırları içinde kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının konuşmalarında davacının adının geçmediği, davacının cemaat adlı yapıya hukuken ve yasal olarak bağlılığını gösteren bir bilgi ve belgeyi dosyaya sunmadığı, bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, bunun dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, davalının konuşmalarında davacının adının geçmediği, davacının cemaat adlı yapıya hukuken ve yasal olarak bağlılığını gösteren bir bilgi ve belgeyi dosyaya sunmadığı, bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, bunun dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedenine dayanmaktadır. Hukukumuzda kişilik haklarının tanımı yapılmamış ve bu hakkın hangi değerleri kapsadığı da açıklanmamıştır. Böylece kişilik haklarının nelerden ibaret olduğunun belirlenmesi ve sınırının çizilmesi uygulamaya bırakılmıştır. Gerek öğretide gerekse yargısal kararlarda kişisel değerlerin; fiziki, duygusal ve sosyal kişilik değerleri olarak belirlendiği, kişinin toplum içindeki mesleği, kimliği, şeref ve haysiyeti, özgürlüğü, ırk, din ve vatandaşlık gibi bağları kapsadığı kabul edilmektedir.

Gerek Dairemiz, gerek Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında bir topluluğa veya sosyal gruba karşı yapılan hakaretlerde, o topluluğu ve sosyal gurubu oluşturan fertlerin aktif dava ehliyetlerinin var olduğu kabul edilmektedir:

"davalının...yazısında, açıkça AK Parti'ye oy verenleri ''aptal'' olmakla itham ettiğini,...Bakan, Genel Başkan Yardımcısı, Milletvekili sıfatları ile mensup oldukları Ak Parti'ye oy veren müvekkilerinin...kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu ileri sürerek manevi tazminat istemişlerdir....davalı tarafından sarf edilen sözler eleştiri sınırını aşmış, davacıların kişilik haklarına saldırı oluşturmuştur...'' (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 08.11.2012 gün ve 2011/14259 Esas, 2012/16468 Karar sayılı kararı)

"Davacı, iktidar partisi milletvekili olduğunu, üyesi bulunduğu partinin Anayasa değişikliği önerisini meclise sunduğunu...halkı evet oyu kullanmaya davet eden çalışmalar yaptığını...davalının kendisi gibi ''evet'' oyu kullanan kesimi gaflet, dalalet, hıyanet ve cahillikle itham ettiğini ve böylece kişilik hakkına saldırıldığını belirterek manevi tazminat istemiştir.

...davacının, Anayasa değişikliğinin halk oylamasına sunulması teklifini meclise sunan, bu teklifin ve halkın halk oylaması sırasında ''evet'' oyu vermesi için çalışmalar yapan...iktidar partisinin milletvekili olduğu anlaşılmaktadır. Davalının konuşmalarında davacının yer almadığını iddia etmek davacının üyesi olduğu partinin eylemleri ve davacının sıfatı ile bağdaşmaz. Şu durumda sözlerinin…davacıya matuf olduğu gözetilerek işin esasına girmek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir." (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 12.02.2013 gün ve 2012/6874 Esas, 2013/2165 Karar sayılı kararı)

"...Davalı tarafından söylendiği iddia edilen sözlerin, davacıların vatandaşlık bağı ile bağlı bulundukları Türk milletine yönelik olması durumunda davacıların aktif dava ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerekir.

"...Davalı tarafından söylendiği iddia edilen sözlerin, davacıların vatandaşlık bağı ile bağlı bulundukları Türk milletine yönelik olması durumunda davacıların aktif dava ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerekir.

...Bu durumda davacıların aktif dava ehliyetinin varlığının kabulü ile davanın esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir..." ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 28.07.2006 gün ve 2006/53 Esas, 2007/15816 Karar sayılı kararı ve Yargıtay HGK'nun 13.05.2009 gün ve 2009/4-120 Esas, 2009/193 Karar sayılı kararı)

"Başvuran Roman kökenli olduğu için, kitap ve sözlükte yar alan ırkçı ifadelerin kendisini manevi zarara uğrattığını ve bunun sonucunda mağdur olarak değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmiştir.

... Yunan H.M., ırka dayalı ayırımcı genel ifadelerle hedef alındığı iddia edilen bir etnik grubun herhangi bir üyesinin, bu ifadelerin o grubun tüm üyeleri için önyargı oluşturması sebebiyle, mağdur statüsünde olduğunu ifade etmiştir....

Mevcut başvurularda Roman/Çingene kökenli başvuran, söz konusu kitap ve sözlükte kullanılan dilden rahatsız olmuştur. Kitabın yazarı ya da sözlüğün yayıncısı tarafından doğrudan kişisel olarak hedef alınmasa bile, Medeni Kanun'un 24 ve 25. maddeleri kapsamında, ulusal mahkemelerde tazminat davası açabilirdi...

Özetle AİHM, mevcut başvurularda, başvuranın AİHS'nin 34. maddesi uyarınca mağdur statüsü bulunduğu kanısına varır..." (AİHM, Aksu - Türkiye davası, Başvuru No: 4149/04 ve 41029/04)

Davaya konu olayda, davacı sosyal bir grup olan ''Cemaat'' olarak adlandırılan sivil toplum birlikteliğinin üyesi olduğunu iddia ettiğine göre bu iddiasını ispatlaması halinde aktif dava ehliyetinin var olduğunun kabulü gerekir. Davacının bu konudaki delilleri toplanmadan karar verilmiş olması doğru değildir.

Öte yandan, aktif dava ehliyeti taraf ehliyeti veya dava ehliyeti olmayıp taraf sıfatı olduğundan dava şartı değildir. Taraf ehliyeti, HMK'nun 50. maddesinde şöyle tanımlanmıştır: ''Medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir.'' Dava ehliyeti ise, HMK'nun 51. maddesinde şu biçimde tarif edilmiştir: ''Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.'' Oysa aktif dava ehliyeti (taraf sıfatı) ise somut herhangi bir olayda dava hakkı olmasını ifade eder: Ve taraf sıfatı dava şartı olarak düzenlenmediğinden ön inceleme aşamasında dikkate alınamaz.

Şu durumda, mahkemece yapılacak iş, ön inceleme duruşması yapılıp taraf delilleri toplanarak tahkikat duruşması yapıldıktan sonra varılacak sonuca göre karar vermektir. Bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/12/2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Şu durumda, mahkemece yapılacak iş, ön inceleme duruşması yapılıp taraf delilleri toplanarak tahkikat duruşması yapıldıktan sonra varılacak sonuca göre karar vermektir. Bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/12/2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum. 08/12/2014