muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/7118, Karar No: 2008/1722, Tarih: 26.02.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/7118 E.  ,  2008/1722 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, taraflar ve dava dışı DHMİ arasında imzalanan “Atatürk Havalimanı Kargo Terminalı Kullanım ve İşletme Protokülünden” kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı taraf kiralananı 1.4.2004 tarihinde boşalttığını ve iddia edilen hizmeti almadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan deliller ve dava dışı DHMİ’nin 6.1.2006 tarihli cevabi yazısı gözetilerek davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davalının kirası altında bulunan bonoları tahliye ettiği tarihin dava dışı DHMİ’nin cevap yazısında belirtilen tarih olduğunun kabulünde isabetsizlik bulunmamasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı borca itiraz ettiğine göre talep edilen alacak miktarının sözleşme hükümleri ile davalının kirası altında bulunan büroların işgal ettiği alana uygun olup olmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken mahkemece bu yönlerden hiçbir araştırma ve inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin öteki temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte belirtilen sebeplerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 26.02 .2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Aslı gibidir.
Yargıtay — Esas No: 2014/10689, Karar No: 2015/9685, Tarih: 06.05.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/10689 E.  ,  2015/9685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Yüze karşı verilen 26.12.2012 tarihli hükmü, yasal bir haftalık temyiz süresinden sonra 04.01.2013 günü temyiz eden suça sürüklenen çocuk ..... müdafiinin, süresinde olmayan temyiz isteminin, 1412 sayılı CMUK'nın 317. Maddesi uyarınca REDDİNE,

2- Sanık ..... müdafiinin temyiz itirazları nedeniyle yapılan incelemede;

Aşamalarda suçlamayı reddedip, aracının farlarında sorun olduğu için tamir ettirmek üzere oto elektrikçisinde çalışan ve önceden de tanıdığı diğer sanık ...ün yanına gittiğini, tamir işleminden sonra aracın içinde yarım saat uyuduğunu, uyandığında ...'ün iş yerinde olduğunu belirten sanığın, suça sürüklenen çocuk .....'in çalıştığı iş yerinde, araçta uyuduğunun sanayide bekçilik yapan tanık ... tarafından doğrulanması ve tanığın, 15-20 dakika arayla iki kez iş yerine gittiğinde, sanığın aracın içinde uyuduğunu gördüğünü, dükkanda başka kimse olmadığını, son kez gittiğinde de sanıkları birlikte gördüğünü belirtmesi, 07.09.2011 tarihli araştırma tutanağından, olay günü sanığın aracında, ..... tarafından elektrik tamiratı yapıldığının tespit edildiğinin anlaşılması ve suça sürüklenen çocuk ...'ün de yargılamadaki beyanında, eylemi tek başına gerçekleştirdiğini, daha önce suçu yalnız üstlenmekten korktuğu için diğer sanığın gözcülük yaptığını söylediğini ifade etmesi karşısında, eyleme katıldığı yönünde her türlü kuşkudan uzak kesin ve inandırıcı kanıt bulunmayan sanık .....'in beraatine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabule göre de;

TCK'nın 142/1-b maddesi uyarınca temel ceza alt sınırdan belirlendiği halde, suçun gece vakti işlenmesi nedeniyle TCK'nın 143. maddesi uyarınca artırımın, yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeden en üst oranda yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ..... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 06.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20585, Karar No: 2014/20195, Tarih: 02.12.2014

**7. Ceza Dairesi         2014/20585 E.  ,  2014/20195 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : K.Y.B. - 2014/223922

Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı olanına uymamak eyleminden Mikail Acar hakkında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-b maddesi gereğince 140,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair İzmir Trafik denetleme Şube Müdürlüğünün 06/07/2011 tarihli ve 533142 sayılı ceza tutanağına yönelik itirazın reddine ilişkin İzmir 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 30/11/2011 tarihli ve 2011/455 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 06/06/2014 gün ve 39209 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17/06/2014 gün ve KYB. 2014-223922 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 06/07/2011 tarihli ve 533142 sayılı ceza tutanağında aracın rengi hususunda karışıklığa sebebiyet verildiği ve yapılan değişiklik hususunda bir açıklamanın yer almadığı hususları nazara alınmadan yazılı şekilde karar verilmeside İsabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden İzmir 2. Sulh Ceza Mahkemesi 30.11.2011 tarihli ve 2011/455 Değişik iş sayılı kararının CMK.nın 309/4 maddesi uyarınca BOZULMASINA, ilgiliye verilen idari para cezasının kaldırılmasına, 02/12/2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8842, Karar No: 2019/2901, Tarih: 19.03.2019

**8. Hukuk Dairesi         2017/8842 E.  ,  2019/2901 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Gaipliğe Karar Verilmesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Hazine vekili dava dilekçesinde; paylı mülkiyete konu ... parsel ile 2043 ada 1 parsel sayılı taşınmazlarda Hazine payı üzerinde ... oğlu ... ... lehine ipotek olduğunu, tüm araştırmalara rağmen kendisine ulaşılamadığı, ipoteğin kaldırılması istemli davanın ipotek alacaklısının gaipliğine karar verilmediği gerekçesi ile reddedildiğini ileri sürerek adı geçenin gaipliğine karar verilmesini istemiş; Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 32. ve devamı maddelerinde düzenlenen gaiplik kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Gaiplik, kanunda tahdidi olarak sayılan belli durumlarda, sağ mı ölü mü olduğu bilinmeyen kişi ile bu durumdan hakları etkilenenleri koruma amacı ile kanun tarafından öngörülen şüphe ve belirsizliği ortadan kaldırmak amacıyla ölüm olayına karine teşkil eden ve sonucu itibari ile ölüme bağlı hakların, aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi kullanılması sonucunu doğuran bir müessesedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 32.maddesi gereğince ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir.

Bir kişinin gaipliğine karar verilebilmesi için, her şeyden önce kanunun aradığı olaylardan en az birinin gerçekleşmesi gerekir. TMK'nin 32. maddesinin birinci fıkrasında gaiplik nedeni olarak iki ayrı olay düzenlenmiş olup bunlar, “ölüm tehlikesi içinde kaybolma” ve “uzun zamandan beri haber alınamama”dır. Bu iki olay birbirinden bağımsız ve ayrı olup bunlardan birinin mevcut olması hâlinde, şartları dâhilinde, bir kimsenin gaipliği istenebilir. “Ölüm tehlikesi içinde kaybolma” ve “uzun zamandan beri haber alınamama” olaylarının gaiplik nedeni teşkil edebilmesi için, gaipliği istenilenin “ölümü hakkında kuvvetli olasılık” olması kaydıyla gaipliğine karar verilebileceği düzenlemiştir.

Somut olay yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda değerledirildiğinde; çekişmesiz yargı işi olan gaiplik hakkındaki hükümlerin kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile Mahkemece re'sen araştırma yapılabileceği de gözetilerek, davacı vekili tarafından gaipliği istenilen ipotek alacaklısı ... oğlu ... ...'ün ölüm tehlikesi içinde kaybolduğu veya uzun zamandan beri haber alınamayan ... ...'ün ölümü hakkında kuvvetli olasılık bulunduğu yönünde herhangi bir bilgi verilmemiş ve bu yolda bir olay da ileri sürülmemiştir. Yani TMK'nin 32.maddesinin kabul eylediği anlamda ölüm karinesinin mevcudiyeti iddia ve ispat edilmiş değildir. Dolayısı ile Kanunun gaiplik için aradığı şart ve unsurların somut olayda tekemmül etmediği düşünülmeden yazılı şekilde kabul kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz itirazlarının yukarıda gösterilen nedenlerle kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, 19.03.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15292, Karar No: 2015/11113, Tarih: 18.06.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/15292 E.  ,  2015/11113 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : 5271 sayılı CMK'nın 231/11 maddesi uyarınca hükmün açıklanması ile, 5237 sayılı TCK'nın 179/2, 62/1, 53/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sürücü belgesiz sanığın, sevk ve idaresindeki araç ile yanında ... isimli arkadaşı da olduğu halde seyir halinde iken, “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” kural ihlali nedeniyle trafik kazasına sebebiyet verdiği, sanığın kaza sonrası olay yerinden kaçması nedeniyle alkol kontrolünün olayın hemen akabinde yapılamadığı, ...Hastanesi Baştabipliğince düzenlenen 03/04/2009 tarihli genel adli muayene raporunda sanığın alkolsüz olduğunun belirtildiği, aynı tarihli kolluk ifadesinde sanığın, kaza anında alkollü olmadığını beyan ettiği, sanık aracı ile kaçarak uzaklaştığı halde olay yerinde yaralı vaziyette kalıp tedavi için hastaneye kaldırılan ve 81 mg/dl alkollü olduğu belirlenen ... de, 03/04/2009 tarihli kolluk beyanında, sanığın kesinlikle alkollü olmadığını söylediği, her ne kadar 02/04/2009 tarihli olay yeri görgü ve tespit tutanağında, sanık ile ... içerisinde bulundukları araçta 4 adet boş alkol şişesi bulunduğu belirtilmiş ve adı geçen şahıs kovuşturma aşamasındaki ifadesinde, sanığın da alkollü olduğunu beyan etmiş ise de, dosya kapsamında sanığın alkollü olup olmadığına ya da alkol miktarına yönelik somut bir tespit bulunmadığı gibi, arkadaşı olan sanık tarafından yaralı halde olay yerinde bırakılan ... olayın sıcaklığıyla verdiği kolluk ifadesine itibar edilmemesini gerektiren bir nedenin de mevcut olmadığı, dolayısıyla sanığın, alkolün etkisiyle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullandığı hususunda şüphe bulunduğu, diğer yandan, kazanın oluşumuna taksirli hareketi ile sebebiyet veren sanık yönünden 5237 sayılı TCK'nın 179/2 maddesinde tanımlanan suçun unsurlarının da oluşmadığı anlaşılmakla; sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin hatalı değerlendirme ile mahkumiyetine dair hüküm tesisi, Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 18/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8553, Karar No: 2011/10781, Tarih: 22.09.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/8553 E.  ,  2011/10781 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.10.2008 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31.03.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,davanın kısmen kabulü ile 1618 ile 1619 parseller arasındaki 14.10.2010 tarihli fen bilirkişisinin düzenlemiş olduğu krokide kırmızı renkle gösterilen 9,11m ve 5,28m olmak üzere toplam 14,39m'lik kısımda davalı ... tarafından sınır işaretlerini ortadan kaldırmak,sınırı belirsiz hale getirmek suretiyle gerçekleşen vaki müdahalenin önlenmesine, merdiven, çöp, evsel atık, ağaç kazık, beton yönünden açılan davanın reddine, davalılardan ... yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı ... vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Davacı, kayden maliki olduğu 1618 parsel sayılı taşınmazının kadastroda tespit edilen sınırına dikilen işaretlerin davalılarca ortadan kaldırılarak sınırının bozulduğunu, taşınmazına merdiven yapıldığını,beton döküldüğünü ve evsel atık atıldığını belirterek davalıların müdahalesinin önlenmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan keşif sonunda düzenlenen 14.10.2010 tarihli fen bilirkişi raporunun incelenmesinde;krokide kırmızı renkle gösterilen “a,b ve c”harfli yerlerin 1618 sayılı parsel içinde kaldığını “a”nın 1619 parsele ulaşmak için beton dökülen yer olup,tecavüz miktarının 1,82 m2, “b”nin betona ekli dört adet basamak olup tecavüz miktarının 2,37 m2 “c”nin kadastro sınırı ile mevcut sınır arasında kalan alan olup, tecavüz miktarının 70,29m2 olduğu bildirilmiştir.Keşifte dinlenen yerel bilirkişiler betonun davalı ... tarafından döküldüğünü, merdivenlerin ise tarafların babası dava dışı ... ... tarafından çok eskiden yapıldığını beyan etmişlerdir. Ayrıca davalının sınırı bozduktan sonra davacı parselinin 70,29m2'lik kısmını kendi kullandığı taşınmaza dahil ederek yeni sınır oluşturduğu anlaşılmaktadır.Bu durumda mahkemece yapılacak iş,davalı ...'ın davacının taşınmazına yaptığı 1,82m2'lik beton dökülen yerden ve sınır bozularak işgal edilen 70,29m2'lik yerden müdahalesinin önlenmesine karar vermek olmalıdır.Davalının müdehalesi olduğu anlaşılan bu hususlarda davanın kabulüne karar vermek gerekirken hüküm kurulmaması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 22.9.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/656, Karar No: 2013/9358, Tarih: 18.06.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/656 E.  ,  2013/9358 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkillerinin murisinin işleteni olup yolcu olarak bulunduğu ve davalının trafik sigortacısı olduğu aracın 11.08.2009 tarihinde yaptığı tek taraflı kazada davacı ...’nin eşi, ... ve ...’ın babası muris ... ...’ın yaşamını yitirdiğini, müvekkillerinin destekten yoksun kaldığını ileri sürerek, şimdilik ..., ... ve ... için toplam 22.500,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, trafik sigortası ile işletenin üçüncü kişilere karşı olan sorumluluklarının güvence altına alındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, murisin sürücüsü olduğu aracın kaza yapması nedeniyle ölmesi nedeniyle aracın trafik sigortacısı karşısında 3. kişi sayılmayıp, zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanamayacağı, davacıların destek tazminatı talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; ... Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve

öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.

Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Öyle ise, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan, uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerekmektedir.

Karayolları Trafik Kanununda zorunlu trafik sigortasına ilişkin olarak, sorumluluğun kapsamı yanında, bu kapsam dışında kalan haller de açıkça düzenlenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Dışında Kalan Hususlar” başlıklı 92. maddesinde: