muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8028, Karar No: 2023/9347, Tarih: 05.10.2023

2. Davalı Kurum vekili, 02.12.2014 tarih 88491168/204322/6075627 sayılı meslek hastalığının reddi işleminin iptali ile meslek hastalığının ve meslekte kazanma gücü kayıp oranının tespiti talep edilmiş ise de, Kurumca yapılan işlemin yerinde ve hukuka uygun olduğunu ve davacının davasının reddi gerektiğini, sigortalıların ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra vücutlarında oluşan hastalıkların, mesleki olup olamadığına karar verilmesi ve mevcut hastalıkların çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü azalma oranına yol açıp açmadığı Kurum sağlık kurullarınca belirlenmesi gerektiğini, hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması hâlinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceğinin Meslek Hastalıkları Listesine göre tespit edilmesi gerektiğini, davacının meslek hastalığının olduğunun kabul edilebilmesi için gereken şartların oluşmadığını, belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, davalı şirkete ait işyerinde çalışmakta olduğu süre boyunca yoğun metal tozlarına maruz kaldığını, davacının metal tozları nedeni ile meslek hastalığına uğramadığı yönündeki Kurumun tespitini kabul etmediğini, bu husus doktor raporları ile sabit olduğunu, davacının sürekli olarak sağlık problemi yaşadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının işe girerken 29.08.2006 tarihinde almış olduğu sağlık raporu, ... SGK 05.11.2014 tarih 11777 karar numaralı raporu, Yüksek Sağlık Kurulunun 08.01.2016 tarih 02/283 karar sayılı kararı ve ATK 3. İhtisas Dairesinin 08.07.2019 tarih 11889 karar sayılı raporları birlikte değerlendirildiğinde davacının meslek hastalığının bulunmadığı anlaşılmakla, Mahkemenin davanın reddine dair kararının yerinde olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru sebepleri ile aynı gerekçelerle temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meslekte kazanma gücü kaybı oranı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 19 uncu ve 95 inci maddeleri.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru sebepleri ile aynı gerekçelerle temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meslekte kazanma gücü kaybı oranı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 19 uncu ve 95 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3676, Karar No: 2016/4782, Tarih: 24.05.2016

**9. Ceza Dairesi         2015/3676 E.  ,  2016/4782 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığa ait çanta içerisinde yapılan aramada gazete kağıdına sarılı vaziyette kenevir tohumu ele geçmiş olup; sanıkta başkaca kenevir bitkileri ya da uyuşturucu içeren madde ele geçmediği, kenevir tohumunun uyuşturucu veya uyarıcı madde içermediği, sanığın daha önce kullandığını söylediği maddenin ele geçmemesi nedeniyle uyuşturucu veya uyarıcı madde olarak kabul edilemeyeceği, bu tür bir madde kullandığının teknik yöntemlerle de saptanmadığı, bu nedenlerle atılı suçu işlediğine ilişkin kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil olmadığı gözetilmeden, sanığın, beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün bu sebepten BOZULMASINA, 24.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2962, Karar No: 2020/1251, Tarih: 12.02.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/2962 E.  ,  2020/1251 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 08/03/2018 tarih ve 2017/314 E.- 2018/89 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 04/04/2019 tarih ve 2018/997 E.- 2019/418 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı kurum vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin "çiftlik" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalının, bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “açık çiftlik” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TPMK’na başvuruda bulunduğunu, 2016/35025 sayılı başvuruya yapılan itirazın nihai olarak TPMK YİDK tarafından red edildiğini, oysa davacıya ait seri “çiftlik” markalarının tüketiciler nezdinde bilinir hale geldiğini ve başvuru markasının davacı markaları ile karıştırılabilecek derecede benzer olduğunu ileri sürerek 2017-M-5510 sayılı TPMK YİDK kararının iptaline, davalı ait başvuru markasının tescili halinde hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini istemiştir.

Davalı kurum vekili, kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraf markalarında ortak olarak yer alan “çiftlik” ibaresinin gıda malları bakımından birçok farklı marka sahibi tarafından sıklıkla başvuruya konu edilen, ayırt edici gücü zayıf bir ibare olduğu, taraf markaları arasında görsel bir benzerliğin bulunmadığı ve 556 Sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi kapsamında davaya konu markanın tesciline engel teşkil eden bir durumun oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili istinaf etmiştir.

Kararı, davacı vekili istinaf etmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin taraf markaları farklı marka olarak algılayamayacağı, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda aynı/aynı tür, benzer bulunduğu emtialar bakımından 556 sayılı KHK m. 8/1-b anlamında benzerlik ve iltibas tehlikesi bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile TPMK'nın 2017-M-5510 sayılı YİDK kararının, "29.01- Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri.", "29.02- Kuru bakliyat.", "29.03-Hazır çorbalar, bulyonlar.", "29.04-Zeytin, zeytin ezmeleri.", "29.05-Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil).", "29.06-Yenilebilir bitkisel yağlar.", "29.07-Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar.", "29.08-Kuru yemişler.", "29.09-Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin.", "29.10-Yumurtalar, yumurta tozları.", "29.11-Patates cipsleri."; "30.01-Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.", "30.02-Makarnalar, mantılar, erişteler.", "30.03-Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül.", "30.04-Bal, arı sütü, propolis.", "30.05-Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.", "30.06-Mayalar, kabartma tozları.", "30.08-Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri.", "30.09-Çaylar, buzlu çaylar.", "30.10-Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler.", "30.11-Sakızlar.", "30.12-Dondurmalar, yenilebilir buzlar.", "30.13-Tuz.", "30.14-Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılıkhububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç."; "31.01-İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.", "31.02-Hayvan yemleri."; "43.01-Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri." yönünden iptaline, davalı adına tescil edilen 2016/35025 sayılı markanın belirtilen mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davalı kurum vekili temyiz etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı kurum vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 10,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı kurum alınmasına, 12/02/2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2068, Karar No: 2016/3772, Tarih: 15.02.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/2068 E.  ,  2016/3772 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ilave tediye, ulusal bayram ve genel tatil, fazla mesai ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde iki yıl süre ile itfaiye biriminde görev yaptığını, bu döneme ilişkin fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin ödenmediğini beyanla kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ilave tediye, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının tüm ücretlerinin ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Dairemizce uygun bir indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak, fazla çalışmanın taktiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine, yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının fazla mesaisinin bir bölümünün davalı tarafından ibraz edilen günlük mesai çizelgeleri bir bölümünün ise tanık beyanlarına göre hesaplandığı anlaşılmış olup mahkemece uygun bir indirim yapılmaksızın fazla mesai ücretine hükmedilmesi isabetli olmamıştır. Davacının fazla mesainin tanık beyanlarına göre tespit edildiği dönemde yapılan işin niteliği dikkate alınarak, işçinin hasta ve mazeretli olabileceği günler için mahkemece %30'dan az olmamak şartıyla uygun bir indirime gidilmemesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda belirtilen sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2015/603, Karar No: 2015/7529, Tarih: 19.02.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/603 E.  ,  2015/7529 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, 323.768.64 USD'lik alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın görevsizliğine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının Genel Müdür sıfatı ile hakkedişlerden kar payından % usulü prim karşılığı iş sözleşmesi davalı şirketin yurt dışı işyerinde çalıştığını, ancak hakkedişlerden kar payından prim alacaklarının eksik ödendiğini, belirterek ödenmeyen prim alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın bir iş davası olmayıp, ticari mahiyette bulunduğundan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davayı görmeye yetkili olduğunu. Davacı, şirketlerinde bağımlı olarak çalışmadığı, taraflar arasında yazılı bir sözleşme yapılması zorunlu olduğu halde kendisi işçi olmadığından böyle bir sözleşme yapılmadığı, asaya göre işçi olsa kendisine bir ücret ödenmesi, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi ve düzenli olarak ücret ve sigorta primi yatırılması gerektiği, halbuki davacının şirketlerinin aldığı Müteahhitlik işlerinde zaman zaman Danışman olarak görev yaptığı ve kendisine bu çalışmaları karşılığı, aldıkları işin sonlanması, kesin kabulün yapılması ve işi veren firma tarafından Hak edişimizin ödenmesi sonucu, tüm giderler düşüldükten sonra belirlenen net katın %25’i Kar Payı olarak ödendiği, kendisinin belirttiği bu işlerin sonuçlanmasının şirketlerince de kabul görmekte olup esasen o işlere ait paraların kendisine yüzde yirmi beş kar payı olarak ödendiği, O halde kendisi şirketlerinde bir Hizmet Akdi ile çalışmadığı, davacının İş Sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi, yani işçi olmadığı, davalı şirketin aldığı inşaatlar ve ihalelerin ticari iş niteliğinde olup, davalının dahi bu işlerde Danışman olarak zaman zaman çalışması ve karşılığında Kesin Mahiyette işin bitiminin onaylanması ve şirketimize paranın Ödenmesi halinde % 25 nispetinde kar payı alması nedeni ile ortada davacı yönünden de ticari bir iş söz konusu bulunmadığı, davacı yanın şirketlerinde iddiasının aksine hiçbir zaman Genel Müdür sıfatı ile çalışmadığı, şirketlerinin böyle bir kararının da olmadığını, Şirketi temsil ve ilzama yetkili Genel Müdürün ... olduğu, arz edilen olay tamamen ticari mahiyette bulunduğu, muaccel olmayan bir alacak talep edildiğinden, talebin her yönü ile haksız ve sebepsiz olduğu bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir., davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının davalı işyerinde Genel Müdür sıfatıyla görev yaptığı, Anonim Şirket genel müdürünün yönetim kurulu üyesi sayılması gerektiği şirketle arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olması sebebiyle davacının açmış olduğu dava yönünden Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. Maddesine göre; İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur. 5521 sayılı kanunun 1. Maddesinin 1. Fıkrasında belirtilen İş Kanunu, şu an yürürlükte olan 4857 sayılı İş Kanunu’dur. Keza 4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir. Bu nedenle 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu’na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıkları, iş mahkemelerinde çözülecektir. İş mahkemesinin diğer kanunlardaki ayrık düzenlemeler hariç görevli olması için taraflar arasında iş ilişkisi bulunması gerekir. Taraflar arasındaki ilişkinin iş ilişkisi dışında diğer iş görme edimi içeren özel sözleşmeler (vekalet, eser, ortaklık gibi) olması halinde genel hukuk mahkemelerinin(görev uyuşmazlığı), statü hukuku kapsamında olması halinde ise idari yargının görevli olması (yargı yolu uyuşmazlığı) sözkonusu olacaktır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 19 ve 6100 sayılı HMK.’un 33. maddeleri uyarınca yargıç tarafların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir. Yargıç aradaki sözleşmesel ilişkiyi yorumlar, sözleşme türünü ve içeriğini kendisi belirler. Tarafların gerçek ve ortak iradelerini esas alır. Bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin iş, vekalet, eser veya ortaklık sözleşmesi olduğunu nitelendirilmesi yargıca aittir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 135. Maddesi uyarınca “yönetim organı", anonim şirketler ve kooperatiflerde yönetim kurulu, limited şirketlerde müdür veya müdürler, şahıs şirketleriyle sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde yöneticidir. Aynı kanunun 368. Maddesi uyarınca “Yönetim kurulu, ticari mümessil ve ticari vekiller atayabilir. Devamı 370/2 maddesine göre ise “Yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebilir. En az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması şarttır”.

Limited şirketlerle ilgili düzenlemelerde de şirket ortağı yanında, şirket ortağı olmayan kişinin müdür olarak atanacağı açıklanırken(Mad. 623), ortak olmayan şirket müdürünün iş sözleşmesi kapsamında da çalıştırılabileceği belirtilmiştir(Mad.629).

Diğer taraftan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 4. Maddesine göre “Sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin yönetim kurulları genel müdür dâhil beş kişiden, denetçiler ise iki kişiden az olamaz. Genel müdür, yönetim kurulunun doğal üyesidir”. Sigorta şirketinde yasa gereği genel müdürün yönetim kurulu üyesi olması, yasadan kaynaklanan bir durum olup, iş sözleşmesi ile işe alınmasına engel değildir. Kısaca genel müdür olarak iş sözleşmesi ile işe alınan kişi yasa gereği yönetim kuruluna seçilmekle organ sıfatını almaz.

Bankacılık Kanunu’nun 23. Maddesi uyarınca banka yönetim kurulunun doğal üyesi olan genel müdürler de murahhas üye veya kişi/organ sıfatını kazanmamış ise iş ilişkisi kapsamında çalıştığının kabulü gerekir.

Kişi organ statüsündeki murahhas azalar dışında anonim şirket yönetim kurulunu oluşturan kişilerle şirket tüzel kişiliği arasındaki ilişki kural olarak vekalet akdine dayansa da bu ilişkinin iş ilişkisi olarak kurulmasına da bir engel bulunmamaktadır. O halde hukuki nitelendirme her somut olaydaki çalışma ilişkisi özelinde yapılmalıdır (Prf. Dr. Sarper Süzek, İş Hukuku, Yenilenmiş 10. Bası. İstanbul s. 133-134;

Türk Borçlar Kanunu ticari temsilciyi “işletme sahibinin, ticari işletmeyi yönetmek ve işletmeye ilişkin işlemlerde ticaret unvanı altında, ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere, açıkça ya da örtülü olarak yetki verdiği kişi” olarak tanımlamıştır(Mad.547/1). Aynı kanunun 554. Maddesinde ticari temsilci ile temsil ettiği kişi arasında hizmet, ortaklık veya vekâlet sözleşmelerinin olabileceği, ancak bunun sınırlı olmadığı, taraflar arasında başkaca hukuki ilişkilerin de bulunabileceği belirtilmiştir. Kısacası ticari temsilci ile işletme sahibi arasında iş ilişkisi kurulabilir.

Şirketlerde tüzel kişiliği temsil eden genel müdür veya müdürlerin ticari temsilci oldukları açıktır. Ticari temsilcinin yukardaki düzenlemelere göre gerçek anlamda ortak olmadıkça, bağımsız hareket etmedikçe ve murahhas üye olmadığı sürece, iş ilişkisi kapsamında çalıştığının kabulü gerekir.

Ayrıca ticari temsilci olan, genel müdür veya müdür ile tacir olan kişi arasında çıkan uyuşmazlıkların iş ilişkisi olması halinde uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK.’nun 5/1 maddesi yollaması nedeni ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. Maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir. Zira anılan 5. Maddede açıkça ayrı düzenleme yoksa ticari davanın ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir. 5521 sayılı kanun ayrı düzenleme öngörmüştür.

Ayrıca ticari temsilci olan, genel müdür veya müdür ile tacir olan kişi arasında çıkan uyuşmazlıkların iş ilişkisi olması halinde uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK.’nun 5/1 maddesi yollaması nedeni ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. Maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir. Zira anılan 5. Maddede açıkça ayrı düzenleme yoksa ticari davanın ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir. 5521 sayılı kanun ayrı düzenleme öngörmüştür.

Somut uyuşmazlıkta davacı genel müdür sıfatı ile çalıştığını, davalı şirket ise davacının danışman, ancak iş ilişkisi kapsamında çalışmadığını savunmuştur. Davacı her ne kadar kar payında yüzde usulü ile ücret almakta ise hukuki ve kişisel olarak işveren bağımlı çalışıyor ise arada iş ilişkisinin, bağımsız çalışıyor ise vekalet ilişkisinin olduğu, yönetim kurulu murahhas üyesi veya ortak ise kişi organ sıfatı ile ortaklık ilişkisi kapsamında çalıştığının kabulü gerekir. Mahkemece bu hususlar araştırılmadan, eksik inceleme ile salt genel müdür olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.