muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/554, Karar No: 2010/600, Tarih: 05.11.2010

4721 Sayılı TMK.’nun 1. maddesine göre kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hakim, örf ve adet hukukuna göre, bu da yoksa kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hakim karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.

Görüldüğü gibi haksız tutuklama nedeni ile kişiler uğradıkları zararları T.C.Anayasasının 129, 138, 40. maddeleri, CMK.’nun 141 ve 142. maddeleri, 2802 sayılı HSK.’nun 4. maddesi gereğince ancak devletten isteyebilirler. Devlet isterse tazminat sorumlularına rücu eder. Doğrudan   tazminat   sorumlularına   müracaat hakkı  bulunmamaktadır.  Anayasa  ve  kanunlar tarafından verilmeyen bir yetki kullanılamaz. Çünkü, kanunun düzenlediği bir konuda içtihada yer yoktur, ilkesi hukukun genel ilkeleri arasında yer almıştır. Nitekim 4721 TMK.’nun 1/1. maddesinde (kanun sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır) hükmü öngörülmüştür. Bu hukuki gerçek HUMK.’nun 76. maddesiyle, hakim re’sen Türk Kanunları mucibinde hüküm verir, denmek suretiyle pekiştirilmiş bulunmaktadır. Giderek yorum ya da içtihadi yolla, yasa koyucunun amacı dışına çıkmanın mümkün olmadığı yolundaki yargısal içtihatlar kararlılık kazanmıştır. Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 07.10.1991 gün 1991/6 – 230 Esas ve 1991/261 Karar sayılı içtihatı aynı mahiyettedir.

Bu durumda, haksız tutuklama nedeniyle uğranılan zararların tazmin şekli kanunla düzenlenmiş ve Anayasa hükmü ile ayrıca garanti altına alınmış iken bu yasal düzenlemelere aykırı bir şekilde doğrudan ilgili hakimlerin sorumluluğunun kabul edilmesi az yukarıda açıklanan Anayasa ve yasa hükümlerine açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

Bu bağlamda 25.03.1931 tarih ve 19/25 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanma yeri bulunmamaktadır. Zira, bu içtihat Yargıtay özel dairesinin kararında da belirtildiği şekilde HUMK.’nunda yer alan, hakimlerin sorumluluğu ile ilgili hükümlerin, ceza hakimlerini de kapsayıp kapsamadığı ve haklarındaki hukuki sorumluluk davalarına nerede bakılacağına ilişkindir. İçtihadı Birleştirme Kararları kanun hükmünde olup kaldırılmadığı sürece yürürlüktedir.

Ne var ki, İçtihadı Birleştirme Kararı, mülga 1412 sayılı CMUK.’nunda ceza hakimlerinin sorumluluğu ile ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş olmasından kaynaklanmıştır. Bu içtihat 15.05.1964 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 07.05.1964 gün ve mülga 466 sayılı kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kimselere tazminat verilmesi hakkında kanunla hükümsüz hale gelmiştir. 5320 sayılı CMK.’nun yürürlük ve uygulama şekli hakkında kanunun 6. maddesiyle CMK.’nun 141 ila 144. maddeleri hükümlerinin 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren yapılan işlemler hakkında uygulanacağı öngörülmüş, 1412 sayılı CMUK. kanunu ile 466 sayılı kanun dışı yakalanan veya tutuklanan  kimselere tazminat verilmesi hakkında kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu itibarla, 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kimselerin tazminat istekleri CMK.’nun 141 ve 142. maddelerine tabi olmuştur. Aksine düşüncenin yasanın açık hükmüne aykırılık teşkil edeceğinde duraksamaya yer yoktur. Hiçbir makam ve merci kaynağını Anayasadan almayan yetkiyi kullanamaz. Anayasanın 129/5, 40/3 maddeleri, CMK. 141, 142. maddelerine göre tazminat sorumlusu doğrudan davalı hakimler olmayıp devlettir. Verilen karar bu nedenle hatalıdır.

Öte yandan Anayasanın 138. maddesiyle 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 4. maddelerine göre hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez, genelge gönderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz. Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Hal böyle iken, devam etmekte olan bir ceza yargılamasında verilen emniyet tedbiri niteliğindeki tutuklama kararı nedeniyle ceza davasının sonucunu beklemeden davalı hakimlerin sorumluluğunu kabul etmek, yukarıda açıklanan Anayasa ve yasa hükmüne açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Çünkü ceza yargılamasının ne şekilde sonuçlanacağı bu aşamada bilinmemektedir. Davacının lehine sonuçlanarak beraat etmesi halinde uğradığı maddi ve manevi zararlarını CMK.’nun 141 ve 142. maddeleri gereğince tazmin edebilecektir. Aksinin gerçekleşmesi yani davacının mahkum olması halinde davalı hakimler hakkında verilen tazminatın kaynağı ve dayanağı ne olacaktır? Tazminata mahkum edilen hakimler uğradıkları zararları kimden ve ne şekilde tazmin edeceklerdir. Bu aşamada bu sorunun cevabı yoktur. Daire kararı bu nedenle de hatalı olmuştur.

Diğer yandan bir an mülga 466 sayılı kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kişilere tazminat verilmesi hakkında kanunun bulunmadığı, 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren uygulama kabiliyeti olan CMK.’nun 141 ila 144. maddelerinin bulunmadığı varsayılarak, 25.03.1931 tarih ve 19/25 sayılı İçtihadın Birleştirme Kararının yürürlükte olduğu kabul edilse bile, somut olayımızda HUMK.’nun 573/2. maddesine dayalı tazminata hükmetme koşullarının da bulunmadığı açıktır. Zira anılan maddede, yoruma ihtiyaç göstermeyecek derecede, açık ve kesin olan kanun hükmüne aykırı karar verilmiş olması hali, tazminatı gerekli kılmaktadır. Davalıların hangi eylem ve işlemleriyle, yoruma ihtiyaç göstermeyecek derecede açık ve kesin olan kanun hükmüne aykırı karar verdikleri, kamu hizmeti kavramı ile hiçbir şekilde bağdaştırılmayacak, görev gereklerinden ve sınırlarından ilk bakışta ayrılabilen ve nesnel kurallarla belirlenmiş kamusal çerçevenin dışına çıkan eylem ve işlemlerinin, başka bir anlatımla davalıların kişisel kusurlarını oluşturan eylem ve işlemlerinin nelerden ibaret olduğu, Yargıtay özel dairesince somut veri ve belgelere dayalı olarak açıklanmamış, neden ve gerekçeleri gösterilmemiştir.

Üstelik 1086 sayılı HUMK.’nun 573. maddesinin 575. maddeyle birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. 573. maddede yazılı nedenlerden ötürü hakimlerin sorumluluğunun kabul edilebilmesi için 575. maddedeki koşulların da gerçekleşmiş olması gerekmektedir. 575. maddede tazminat davasının ne şekilde ikame edileceği açıklanırken şikayet konusu olan davanın özetinin, gerçekleşen yargılamanın, verilen hüküm ve kararlarla yerine getirilen işlemlerin özetlerinin de dava dilekçesinde gösterilmesi, belgelerin eklenmesi istenmektedir. Bu maddeden anlaşılan da hakimlerin 573. maddeye göre sorumluluklarının kabul edilebilmesi için tazminata konu olan davanın sonuçlanmış olması gerekmektedir. Ortada henüz sonuçlanmış bir dava bulunmamaktadır. Karar bu nedenle de yerinde değildir.

Tüm bu nedenlerle; T.C.Anayasasının 129/5, 40/3, 138. maddelerine, CMK.’nun 141, 142. maddelerine, 2802 sayılı kanunun 4. maddesi ile HUMK. 573/2, 575. maddelerine aykırı bulunan özel dairenin tazminata ilişkin kararının bozulması gerekmekteyken aksine düşüncelerle onanmasına dair sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. 05.11.2010
Yargıtay — Esas No: 2019/4909, Karar No: 2020/2870, Tarih: 15.06.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/4909 E.  ,  2020/2870 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy(Kapatılan) 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 01/02/2017 tarih ve 2015/219 E- 2017/19 K. sayılı kararın davacı ve davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine-kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 27/09/2019 tarih ve 2017/2198 E- 2019/1909 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalılardan Altın Kitapları Yayınevleri Tic. A.Ş tarfından basımı yapılan "Metal Fırtına 5 Tengri" isimli eserde yazar olarak davalılar ... ve ... isimlerinin yazıldığını, ancak “Metal Fırtına” isimli eserler ile ilgili her türlü telif hakkının müvekkiline ve davalı ...'a ait olduğunu, müvekkilinin muvafakati alınmadan davalı ...’ın eserde yazar olarak gösterilmesinin müvekkilinin maddi ve manevi haklarına zarar verdiğini, “Metal Fırtına” isimli eserin ilk olarak müvekkili ve davalılardan ... tarafından birlikte meydana getirilmiş bir eser olup 3. şahısın bu esere dahil edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, “Metal Fırtına” isim tüm eserlerin ana karakterinin "..." isimli karakter olduğunu, bu karakterin dava konusu eserde yer almasının intihal olacak şekilde kullanıldığını ileri sürerek 10.000,00 TL manevi 50.000,00 TL maddi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili; davalıların yazdığı kitabın davacının ortak olduğu kitapla hiç bir ilgisi olmadığını, içerik, görüntü ve isim olarak farklı bir kitap olduğunu, davalı ...'ın farklı bir alanda araştırma ile kitaba katkıda bulunduğunu, fikri emeği gereği esere adının konmasının zorunlu olduğunu, davalı ...'ın ilk kitabın yazarı olduğunu, ilk kitaptan sonra yazarlar ayrı ayrı olacak şekilde davacının 5 eser, davalının 3 eser yayınladığını, bu şekilde kullanımın mevcut olduğunu, ... karakterinin ve “Metal Fırtına” isminin davalı ...'a ait olduğunu, “Tengri” ibaresinin ve kitabın içeriğinin farklı olması sebebiyle intihal oluşturmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; “Metal Fırtına” isimli kitap ile davaya konu “Metal Fırtına Tengri” isimli kitaplar ve ayrıca gerek davacının gerekse davalı ...'un serinin diğer kitaplarıda genel olarak karşılaştırıldığında, her iki yazarın ortak kitabın ana karakteri ve genel temasının devamının kendi bakış açıları ve üsluplarıyla ana kitaptaki temel konu bağlamında seri halinde kendi kitaplarına yansıttıkları, gerek davacı gerekse davalı kitap serilerinin temel kaynağının ortak olarak hazırlanan ilk kitap olduğu, davacı ve davalı ...'un ilk kitaptan sonra ayrı ayrı “Metal Fırtına” isimli seri kitaplar çıkarmış olup, her iki yazarın kitap serilerinin farklı oldukları, okuyucu nezdinde iki ayrı “Metal Fırtına” kitabının olduğu artık bilinmekte olduğundan bu farklı serilerin ilk ortak kitap temel alınarak farklı bir bakış ve üslup ile sürdürüldüğünün belli olduğu, davacı ile davalı ...'un kendi kitap serilerini başka yazarlarla birlikte hazırlamasının tüketicide karışıklığa sebep olmayacağı gibi, farklı seriler üzerinden devam eden kitapları farklı üsluplarda, farklı çizgilerde devam etmesi nedeniyle iltibas yaratacak durumun bulunmadığı, FSEK md. 10 anlamında birlikte eser sahibi olan “Metal Fırtına” kitabın isminin eser sahiplerinde ayrı ayrı kendi kitap serilerinde kullanmasının kararlaştırılması nedeniyle kitapların birden çok başka yazarlarla devam kitabının çıkartılmasında davacının izninin alınması gerekmediği, davacı ve davalı ...'un birlikte çıkarttıkları kitabın farklılıkları göz önüne alındığında intihal ve iltibas bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Karara karşı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre; tarafların da kabulünde olduğu üzere davacı ve davalı ...'ın Metal Fırtına isimli kitabın yazarı oldukları ve eser üzerinde FSEK 10.madde gereğince iştirak halinde hak sahibi oldukları, davacı vekilinin 08.02.2016 tarihli tedbir duruşmasında "iki yazarın aralarında anlaşarak Metal Fırtına ismini, karakterlerini, kurgusu, ana karakterlerin bağımsız olarak taraflarca getirildiğini," beyan ettiği, davacının daha sonra Metal Fırtına isminin yanına ekler getirerek 5 adet ...'ın ise 3 adet kitap yayınladığı, davaya konu "Metal Fırtına Tengri" isimli kitaba ...'ın katkısı nedeniyle isminin kitabın yazarı olarak yazılmasının FSEK 15.madde de düzenlenen "Adın belirtilmesi" manevi hakkının gereği olduğu, mahkemece alınan 20.10.2016 tarihli bilirkişi raporunda; tarafların kitabın ana karakter ve genel temasına kendi bakış açısı ve üslubu ile seri halinde kitaplarını yazdıkları, okuyucu nezdinde iki ayrı Metal Fırtına kitabının olduğunun bilindiği, FSEK 83.madde de düzenlenen iltibas ihtimalinin bulunmadığı, davanın reddine dair verilen kararın yerinde olduğu, ancak davaların yığılması şeklinde açılan davada, reddedilen her bir talep yönünden ilk derece mahkemesince ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 10,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 15/06/2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2628, Karar No: 2016/3871, Tarih: 18.04.2016

**14. Ceza Dairesi         2016/2628 E.  ,  2016/3871 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs, çocuğun basit cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 225/1. maddesinin "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir” şeklinde olduğu ve iddianamede sanık hakkında mağdureye yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, ek savunma hakkı verilmek suretiyle mahkumiyet hükmü kurulması,

Sanık hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs ve çocuğun basit cinsel istismarı suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Dosya içeriğine göre, sanığın komşularının kızı olan 02.01.2005 doğumlu mağdurenin 2012 yılından itibaren kendi evinde üzerini çıkartıp cinsel organını, göğüslerini ellediği, vücudunu okşadığı, kendi cinsel organını mağdurenin tutmasını sağladığı, cinsel organını mağdurenin ön ve arka taraflarına sürttüğü, bir defasında da cinsel organına krem sürüp mağdurenin poposuna sokmaya çalıştığı, ancak mağdure acıdı şeklinde bağırınca ağzını kapattığı ve cinsel organını sokmadan mağdureyi bıraktığının sabit olduğu olayda, olay yerinin özelliklerine göre mağdurenin vücuduna organ sokulmasını engelleyen mağdurenin aşılabilir mukavemeti dışında harici bir engel bulunmadığı halde sanığın bundan vazgeçerek icra hareketlerine kendiliğinden son verdiğinin anlaşılması karşısında, hakkında 5237 sayılı Kanunun 36. maddesi hükmü uyarınca gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanmak suretiyle tüm eylemlerinin zincirleme şekilde çocuğun basit cinsel istismarı olarak kabul edilmesi ve eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK'nın 103/1, 43/1 maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs ve zincirleme şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçlarından mahkûmiyet hükümleri kurulması,

Hükümlerden sonra 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesine ilişkin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı uyarınca yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Hükümlerden sonra 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesine ilişkin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı uyarınca yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1820, Karar No: 2018/4985, Tarih: 10.05.2018

**3. Hukuk Dairesi         2018/1820 E.  ,  2018/4985 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; ... plakalı aracını, işlettiği kiralık araç işletmesinden dava dışı ... kimliğini kullanan kişiye sözleşme ile 01/07/2010 tarihinde kiraladığını, aracın 06/07/2010 tarihinde iade edilmesi gerektiğini ancak edilmeyince yaptığı araştırma sonucunda aracın sahte kimlik ile ... 4. Noterliğinde satışının yapıldığını, dava dışı üçüncü şahsın sahte kimlikle noter satışını gerçekleştirdiğini ve aracın ... ilçesinde faaliyet gösteren dava dışı ...Otomotiv isimli oto alım satım işyerinde bulunduğunu öğrendiğini, dava dışı kişinin dolandırıcılık yapan bir çeteye mensup olduğunun ve birçok aracı Serik'te bu şekilde sattığının ortaya çıktığını, soruşturma devam ederken aracın kendisine teslim edildiğini, davalı tarafın yasalar gereği göstermesi gereken özeni göstermeyerek özen yükümüne aykırı hareket ettiğini, basit bir inceleme ile dahi sahteliği fark edebileceğini, sahte satış nedeni ile aracı trafikte kullanamadığı için kazanç kaybına uğradığını ve kaybının devam ettiğini belirterek; kazanç kaybına karşılık olarak şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın davalıdan karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı; öncelikle yetki itirazında bulunduğunu, satış sırasında ibraz edilen nüfus cüzdanındaki fotoğraf ile nüfus sitemindeki nüfus cüzdanının fotoğraflı örneğini karşılaştırma imkanı olmadığını, ibraz edilen kimliğin sahte olduğuna dair delil, emare vs bulunmadığını, işlem sırasında her türlü dikkat ve özenin gösterildiğini, davacının kendisinin aracı kiraya verirken gerekli özeni göstermediğini, zararın oluşumuna ağır kusuru ile iştirak ettiğini, sahte nüfus cüzdanı kullanılmasının illiyet bağını kestiğini, ayrıca davacının aracına 26 günde kavuşması karşısında talep edilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.Mahkemece; davalının üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirdiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmiştir.Dava; davacının kiraya verdiği aracının, kiralayan tarafından noterde düzenlenen araç satış sözleşmesiyle satılması nedeniyle, uğranılan maddi zararın, noterden tazmini istemine ilişkindir.1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 162.maddesine göre, ''Noterler bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar''. Bu maddeye göre noterlerin sorumluluğu Kusursuz sorumluluktur. Kusursuz sorumlulukta ise, zarar gören kişinin kusurun varlığını ispat etmek zorunluluğu yoktur, aksine kusursuz sorumlu olan davalının (noterin) olayla zarar arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını kanıtlaması gerekir.Sorumluluk Hukukunun önemli ögelerinden biri de zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunmasıdır. İlliyet bağının kesildiği durumlarda kusursuz sorumlu olan kişi sorumlu tutulmayacaktır. Teoride ve uygulamada; mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru ile illiyet bağı kesilir ve kusursuz sorumlu olan kişi sorumluluktan kurtulur.Diğer taraftan Noterlik Yasası'nın 72.maddesi gereğince noter; iş yaptıracak kişilerin kimlik ve adresleri ile gerçek isteklerini tam öğrenmekle yükümlüdür. Noterin sahte belgeler ile işlem yapması ve gerçek maliki iyi tespit edememesi, hatalı ve eksik bir işlemdir.Somut olayda; davacı ...’un kimlik bilgileri kullanılarak tanzim edilmiş sahte kimlik belgesini kullanan kişi, davacıya ait ...plakalı aracı, ... 4.Noterliğinin 02.07.2010 tarihli ve 02289 yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile davacı dışı ...’a satmış, olaydan sonra sahte kimlik belgesi ele geçirilememiştir. Resmi işlem yapma görevini üstlenmiş olan noterin daha üst düzeyde dikkat ve özen görevi bulunmaktadır. Kamu hizmeti yürüten noterin, daha özenli davranıp gerekli araştırmayı yaparak kimlik belgesinin sahte olup olmadığını detaylı şekilde araştırması gerekmektedir.

Davalı noterin, sahte kimlik belgesine dayanarak satış yapmış olması özen yükümlülüğünü kusurlu şekilde aksattığını göstermekte olup, noterin eylemi ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının kesilmediği açıktır. Bu nedenle, davalı noterin sorumluluğu cihetine gidilmelidir.Ancak, araç kiralama işi ile uğraşan davacının da aracını kiralarken kendisinden beklenen özeni göstermediği ortadadır. Zarar görenin kendi menfaatlerini korumak için makul bir insandan beklenen davranışta bulunmayarak zararın meydana gelmesinde veya artmasında etkili olmasına birlikte kusur denir. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. (BK m.43/1; TBK'nın 51/1) Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. (BK m.44; TBK m.52) O halde, mahkemece; davalı noterin, araç satış işlemini yaparken kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediği gözetilerek, kamu hizmeti yapan noterin, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi onun sorumluluğunu gerektirdiğinden, davacının uğradığı maddi kayıpların belirlenmesi ve davalıdan tazminine karar verilmesi, bu sırada davacının olaydaki dikkatsizlik ve özensizliğinin bölüşük kusur oluşturduğunun da değerlendirilmesi gerekirken, itibar edilmeyen gerekçeler ile davanın reddine yönelik hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.