muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3211, Karar No: 2015/7907, Tarih: 15.06.2015

Mahkemece, dava konusu 323 ada 3 ve 303 ada 1 sayılı parsellerin teknik bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfleri ile gösterilen bölümlerin dışında kalan bölümleri yönünden davalılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme şartlarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; mahkemenin kabulü dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Dava konusu parseller başında yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen 13.05.2013 tarihli ve 08.04.2010 tarihinde yapılan keşif sonucu ibraz edilen tarihsiz ziraat mühendisi raporlarında dava konusu 323 ada 3 ve 303 ada 1 sayılı parsellerin ana yapının tamamen taş ve kayalıktan ibaret olduğu, bu nedenle tarıma elverişli olmadığı, tarımsal alan olarak işlenerek ürün elde edilecek alanlardan olmadığı, kumlu-taşlık ve kayalık arazilerden olduğu ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden bulunduğunu belirtmişlerdir. Her ne kadar keşifte dinlenen yerel bilirkişiler davalıların 20 yıla aşkın bağ ve fındıklık olarak zilyetliğinde bulunduğu yönünde beyanlarda bulunmuşlarsa da teknik bilirkişi raporuna ters düşen bu beyanlara itibar edilmesi doğru değildir. Hal böyle olunca temyize konu edilen 323 ada 3 ve 303 ada 1 sayılı parsellerin (A) harfi ile gösterilen ve tescil harici bırakılan bölümleri dışında kalan bölümleri yönünden 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşmediğinin kabulü ile bu bölümlerin davacı ... adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 15.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13144, Karar No: 2023/5016, Tarih: 22.05.2023

**7. Ceza Dairesi         2022/13144 E.  ,  2023/5016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/227 E., 2022/236 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Beraat, kaçak eşyanın müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26.05.2020 tarihli ve 2016/24930

sayılı iade yazısı ile 7242 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik nedeniyle lehe değerlendirme yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmesi sonrası kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 27.02.2015 tarihli ve 2015/7838 Esas, 2015/21874 Soruşturma ve 2015/6133 İddianame numaralı iddianamesiyle sanık hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele

Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan aynı Kanun’un 3 üncü maddesinin beşinci, onuncu ve onsekizinci fıkraları uyarınca cezalandırılmasına, hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 53 üncü maddesinin uygulanmasına ve kaçak eşya hakkında 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereği müsadere kararı verilmesi talebiyle ve yine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 23.02.2015 tarihli ve 2015/6981 Esas, 2015/18594 Soruşturma ve 2015/5477 İddianame numaralı iddianamesiyle sanık hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan aynı Kanun’un 3 üncü maddesinin beşinci, onuncu ve onsekizinci fıkraları uyarınca cezalandırılmasına, hakkında 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin uygulanmasına ve kaçak eşya hakkında 54 üncü maddesi gereği müsadere kararı verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır. Yargılama aşamasında anılan kamu davaları birleştirilmiştir.

2.Bakırköy 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 15.12.2015 tarihli ve 2015/183 Esas, 2015/764 Karar sayılı kararıyla sanık hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası delaletiyle 3 üncü maddesinin onuncu fıkrası ile 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi yollamasıyla 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereği 3 yıl 1 ... 15 gün hapis ve 100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve kaçak eşyanın müsaderesine karar verilmiştir.

3.Anılan kararı sanığın temyiz etmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26.05.2020 tarihli ve 2016/24930

sayılı yazısı ile dosyanın 15.04.2020 tarihli ve 2020/31100 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 61 inci ve 62 nci maddeleriyle değişik 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü ve 5 inci maddelerinde yapılan değişiklikler uyarınca yeniden değerlendirme yapılması için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

4.Bakırköy 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.02.2022 tarihli ve 2020/227 Esas, 2022/236 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi gereği beraat, kaçak eşyanın 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereği müsadere kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Gümrük İdaresi vekilinin temyiz sebebi, sanık hakkında verilen beraat kararının usul ve kanuna aykırı olması nedeniyle bozulmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Olay tutanağına göre, 18.09.2014 tarihinde sanığın işyerinde kaçak sigara sattığına dair ihbar üzerine kolluk görevlilerinin sanıktan kaçak sigara almalarına mütakip işyerinde yapılan aramada 205 paket kaçak sigaraya el konulduğu; 30.11.2014 tarihinde sanığın işyerinde kaçak sigara sattığına dair istihbari bilgi üzerine kolluk görevlilerinin sanıktan kaçak sigara almalarına mütakip işyerinde yapılan aramada 158 paket kaçak sigara ele geçirildiği anlaşılmıştır.

2.Sanık aşamalardaki savunmasında, iki farklı olay tarihinde de iş yerine sivil giyimli kişiler geldiğini,

bunların polis olduğunu bildiğini, kendisinden sigara istemeleri üzerine işlerinin ... olmaması nedeniyle sigara sattığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

3.Kaçak eşyaya mahsus tespit varakası dava dosyasında bulunmaktadır.

4.14.05.2014 tarihli bilirkişi raporuna göre, ele geçirilen sigaraların kaçak olduğu tespit edilmiştir.

5.Mahkemece, Hukukî Süreç başlığı altında (2) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 18.09.2014 ve 30.11.2014 tarihlerinde sanığın kaçak sigara sattığına dair bilgi üzerine, kolluk görevlilerinin sanıktan kaçak sigara almalarına mütakip işyerinde yapılan aramada toplam 363 paket kaçak sigara ele geçirildiği olayda, sanığın mahkeme huzurundaki savunmasında, sivil giyimli kişilerin polis olduğunu bildiğini ve kendisinden sigara istemeleri üzerine işlerinin ... olmaması nedeniyle sigara sattığını beyan ettiği olayda, dava konusu kaçak eşyanın ticari olan iş yerinde ticari amaçla bulundurulduğunun kabulü ile sanığın mahkûmiyeti yerine oluşa uymayan gerekçeyle beraatine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

. KARAR

. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bakırköy1.Asliye Ceza Mahkemesinin 25.02.2022 tarihli ve 2020/227 Esas, 2022/236 Karar sayılı kararına yönelik katılan Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.05.2023 tarihinde karar verildi.

(Karşı Düşünce)

KARŞI DÜŞÜNCE

Arama kararı hukuka aykırı olup hükme esas alınamayacağından sayın çoğunluğun beraat kararının bozulmasına ilişkin kararına iştirak edilmemiştir.
Yargıtay — Esas No: 2014/3719, Karar No: 2014/12200, Tarih: 03.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/3719 E.  ,  2014/12200 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kahramanmaraş İş Mahkemesi

Tarihi : 10/12/2013

Numarası : 2012/403-2013/839

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hüküm, süresi içinde davalı taraflarca temyiz edilmekle, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, davalı U.. Enerji A.Ş.’nin duruşma isteğinin HUMK’nun 438.maddesi gereğince miktardan reddine, davalı K.. Enerji A.Ş. yönünden duruşma isteminin kabulüne karar verilmiş; duruşma için tebliğ edilen 03.06.2014 günü belirlenen saatte temyiz edenler davalı K.. Enerji A.Ş., U.. Enerji A.Ş. vekili Av.C.. K.., davalı D.. İnş. ve Tic.A.Ş. vekili Av.A.. T.. ve karşı taraftan davacı B.. D.. vekili Av.O.. B.. geldiler, Gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı vekili, davacının davalılara bağlı HES projelerinde çalıştığını, sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde kışın 06:00-18:00 ve yazın 07:00-19:00 saatleri arasında çalıştığını iddia etmiştir. Davalı tarafından davaları bulunduğu ve menfaat birliği içerisinde hareket ettiği belirtilen davacı tanıkları davacının çalışma saatlerini doğrulamışlardır. Davalı tanıkları işyerinde 8 saatten günde 3 vardiya çalıştıklarını ancak işin durumuna göre yetişmediği zamanlarda bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini beyan etmişlerdir. Mahkeme davacı tanıklarına itibarla 06:00-18:00 ve 07:00-19:00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi yaparak günde 10,5 saat, hafta tatilinde 7,5 saati aşan çalışma da dahil 66 saat çalıştığını, her gün 3 saat fazla çalışma yaptığını kabul etmiştir.

Aynı gün temyiz incelemesi yapılan dosyalarda davacı tanıklarının davalarının bulunduğu görülmekle menfaat birliği içerisinde olmaları nedeniyle davacı tanıkları tek başına hükme esas alınamaz. Ancak davalı tanıklarının işin durumuna göre bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini söylemeleri karşısında ortalama tanık beyanlarına göre davacının haftada 4 gün normal mesai saatleri dışında 8 saati aşan 3 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

Bilirkişi raporunda fazla çalışmanın haftalık hesaplanması gerekirken gün üzerinden hesaplandığı, davacının ayda 2 hafta tatilinde çalıştığı belirtilmesine rağmen hesaplamalarında çalışılmayan haftalarda çalışılmış gibi hesaplama yapıldığı, bu günlerin fazla çalışma süresinden düşülmediği görülmüştür. Örneğin davacının bir yılda 26 hafta tatilinde çalıştığı 26 hafta tatilinde çalışılmadığı kabul edilmesine rağmen yılda 360 gün üzerinden fazla çalışma hesaplanmıştır.

Yapılacak iş; davacının 4 gün 11 saat, diğer günler 8 saat çalıştığı dikkate alınarak ara dinlenme süreleri indirildikten sonra haftalık 45 saati aşan fazla çalışmalarının haftalık olarak, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izinde geçen süreleri dışlanarak hesaplanmasıdır.

Mahkemece alınan ve yukarıda açıklanan hususlara aykırı rapora itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş. yararına takdir olunan 1100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılar K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş.'ye verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davalılara iadesine, 03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15592, Karar No: 2015/1087, Tarih: 27.01.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/15592 E.  ,  2015/1087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı sigorta vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı sigorta şirketine zorunlu mali mesluliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ve müvekillerin murisi ...'ın işleteni ve aynı zmanda sürücüsü olduğu ... ... ... plakalı kamyonun, ... ilinden ... ili istikametine seyrederken önünde seyir halinde olan dava dışı sürücü ...'ın kullandığı vince arkadan çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında müvekkili davacıların desteği ...'ın vefat ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı tutmak suretiyle davacı eş ... için 500,00 TL ve davacı çocuk ... için 500,00 TL den toplam 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talebini davacı eş ... için 135.090,00 TL ve davacı çocuk ... için 14.900,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı sigorta vekili, sigortalı muris tam kusurlu olduğu için zararın teminat dışı kaldığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulüne, davacı eş ... için 135.090,00 TL ve davacı çocuk ... için 14.900,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı sigorta vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına ve süresinde verilen 12.08.2013 tarihli temyiz dilekçesinde açıkça ileri sürülmeyen zamanaşını defi hususunun, 10.11.2014 tarihli ek dilekçe temyiz nedeni yapılmasının mümkün olmamasına göre, davalı sigorta vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 7.684,37 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 27.01.2015 gününde üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK.dan doğan, tehlike sorumluluğu nedeniyle işleten-sürücü vefatı halinde desteğinden yoksun kalanların tazminat taleplerinde, ölen desteğin müterafik kusurunun tazminattan indirim sebebi teşkil edip etmeyeceği, desteğin kusurunun araç ZMSS.ini düzenleyen sigorta şirketini ne şekilde etkileyeceğine ilişkindir.

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" ,

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" ,

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",

TBK 53/3 maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",

2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir.(Emre Gökyayla S:46 vd)

Kusursuz sorumlulukta tazminat belirlenirken aksi öngörülmemişse (TBK 49 vd) kusura dayanan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı doktrinde ve yargısal içtihatlarda benimsenmektedir. Tazminatta indirime sebep olan TKB 51, 52 madde hükümleri, kusursuz sorumluluk hallerinde takdir edilecek tazminatlarda da indirim sebebi teşkil edecektir (K.Oğuzman- T.Öz Borçlar Hukuk Genel Hükümler S:131, F.Eren Borçlar Hukuku Genel Hükümler S:7, 728, H.Nomer Haksız Fiil Sorumluluğundan maddi tazminatın belirlenmesi S:77).

Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/2 maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.

TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.

Nitekim, Federal Mahkeme de sigorta şirketinin, ölen desteğin kazanın oluşumundaki kusur oranında ödemesi gereken tazminat tutarında indirimi uygulamıştır.

Bu noktada destekten yoksunluk tazminatının bağımsız hak niteliğinin, müterafik kusur uygulamasına etkisinin ne olduğu önem kazanmaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminatının, destekten intikal eden bir hak olmaması, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin bir davada müterafik kusur nedeniyle tazminatın indirilmesi veya kaldırlmasına engel değildir. Bu açıdan bağımsızlık bulunmamaktadır. Bizzat ölenin tazminat talep etmiş olması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuçtan daha farklı bir durum yaratılamaz. Desteğin fiil ve davranışları TBK 51, 52 maddesi gereğince destek görenlerin tazminat talepleri bakımından gözönünde tutulur (Gökyayla S.46).

Destekten yoksun kalma tazminatında müterafik kusurun dikkate alınmasında şu ölçütten hareket edilmelidir. Zarar gören, destek kendisi tazminat talep etme imkanına sahip olsaydı kusuru sebebiyle tazminatta indirim yapılacak idi ise, destek görenler lehine takdir edilecek tazminatta da indirim yapılmalıdır. Nasıl ki, desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıtılması kabul edilmelidir (Gökyayla S 252).

Diğer taraftan, zarar görenin kusurlu davranışı ile zararın ortaya çıkmasına veya artmasına sebebiyet vermesi halinde tazminat miktarının indirimine sebep olmasının temelinde dürüstlük kuralı bulunmaktadır. Bir kimsenin hem uğradığı zarara veya uğradığı zararın artmasına sebep olması, hem de bunun tamamını bir başkasından istemesi hukuki açıdan doğru değildir. Kişinin kendi kusurunun sonuçları başkasının sırtına yüklenemez(Gökyayla S.252 Nomer S.87). Aksinin düşünülmesi, dürüstlükle bağdaşmayacağı gibi çelişkili davranış yasağına da girmektedir.

Alman Hukukunda BGB 846 hükmü gereği, tehlike sorumluluğundan doğan bir haksız fiil sonucu yaralanan veya ölenin desteğinden yoksun kalan 3.kişilerin, tehlike sorumluluğu esaslarına göre sorumlu olan kişiye karşı yöneltikleri tazminat taleplerinde yaralanan veya ölenin birlikte kusuru dikkate alınmaktadır.

Alman Hukukunda BGB 846 hükmü gereği, tehlike sorumluluğundan doğan bir haksız fiil sonucu yaralanan veya ölenin desteğinden yoksun kalan 3.kişilerin, tehlike sorumluluğu esaslarına göre sorumlu olan kişiye karşı yöneltikleri tazminat taleplerinde yaralanan veya ölenin birlikte kusuru dikkate alınmaktadır.

İsviçre Hukukunda desteğin kusurunun, destek görenlerin tazminat alacaklarını olumsuz yönde etkileyebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte, doktrinde tazminat miktarının belirlenmesinde mağdur-desteğin müterafik kusurunun mutlaka dikkate alınacağı kabul edilmektedir (Oser, Schönenberger, Das Obligationenrecht. Art 1-183).

İsviçre Fedaral Mahkemesi de, sigorta şirketinin mevcudiyeti halinde ölen desteğin kusurunun davacı tarafın tazminat miktarında evleviyetle dikkate alınacağını vurgulayarak sigorta yoluyla korumanın söz konusu olduğu hallerde sigorta şirketini genel hukuk normları üzerinde sorumlu tutmanın söz konusu olamayacağını, davalı sigorta şirketinin ölen desteğin müterafik kusuru oranında tazminat talebinden indirim isteyebileceğine hükmetmiştir (BGE 113 11 328, Prof Dr Saibe Oktay Özdemir - Hukuki Mütalaa).

Desteğin ölümü nedeniyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri de etkilediği nasıl kabul ediliyorsa desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışların da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağı (Gökyayla S.252, Tekinay-Akman- Burcuoğlu-Altop S.650) Türk Hukuk Doktrininde genelde kabul görmektedir.

Konunun ZMSS yönünden incelenmesinde de, 2918 Sayılı KTK 85/1, 91/1 ve ZMSS Genel Şartlarının A.1 maddesi hükümlerinden de anlaşıldığı üzere sigortacının (ZMSS) sorumluluğuna gidilebilmesi için;

A-Bir sigorta sözleşmesi bulunması,

B-Bir zararın gerçekleşmesi,

C-İşletenin 2918 Sayılı KTK 85/1 maddesine göre sorumlu olması gerekmektedir.

Zorunlu trafik sigortasında sigortacının sigorta sözleşmesinin gereği olarak zarar görene karşı sorumluluğundan söz edebilmek için işleten, motorlu aracın işletilmesinden KTK.85/1 maddesine göre (tehlike sorumluluğu) sorumlu olmalıdır. İşletenin sorumluluğunun bulunmadığı durumda sigortacının sorumluluğu da söz konusu değildir (Çetin Aşçıoğlu- Trafik Kazasından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları 2008 baskı Sayfa 134).