muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/6071, Karar No: 2010/8489, Tarih: 27.12.2010

1. Ceza Dairesi 2010/6071 E., 2010/8489 K.

**1. Ceza Dairesi 2010/6071 E., 2010/8489 K.**

**- KASTEN ÖLDÜRME

- TASARLAYARAK ADAM ÖLDÜRME

- TEŞEBBÜS**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 35 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 81 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 82 ]

**"İçtihat Metni"**

E.....l'ın kasten öldürülmesi, S.....'in de kasten öldürülmeye teşebbüs eylemlerine yardımdan ve cezaevinde ayaklanma çıkarmaktan sanık B....'ın bozma üzerine yapılan yargılanması sonunda: Hükümlülüğüne ilişkin (Nevşehir Ağır Ceza Mahkemesi)'nden verilen 26.02.2008 gün ve 23/45 sayılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Dairemize gönderilmekle; kararda açıklanan nedenle duruşmasız olarak incelendi ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1) Sanık hakkında hükmolunan ceza miktarlarına göre, sanık müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin CMUK'nın 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2) Sanık B....'ın mağdur S....'i öldürmeye teşebbüs eyleminde mağdurda meydana gelen yaraların sayısı ve zararın ağırlığı dikkate alınarak 5237 sayılı TCK'nın 9 ila 15 yıl arasında hapis cezası öngören 35. maddesinin uygulanması sırasında cezanın üst sınıra yakın tayini yerine 12 yıl olarak belirlenmesi aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

3) Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık B....'ın maktul E.... ve mağdur S....'e yönelik eylemlerinin ve cezaevinde ayaklanma çıkarmak suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde cezaevinde ayaklanma çıkarmak suçunun niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebinin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçeler ile reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozma üzerine verilen hükümlerde eleştiri ve bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin sübuta yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle;

A) Sanık hakkında cezaevinde ayaklanma çıkarmak suçundan kurulan hükmün tebliğ namede ki düşünce gibi (ONANMASINA),

B) Sanık hakkında maktul E....'ı öldürmeye yardım ve mağdur S....'i öldürmeye teşebbüse yardım suçlarından kurulan hükümler yönünden;

A) Sanık hakkında cezaevinde ayaklanma çıkarmak suçundan kurulan hükmün tebliğ namede ki düşünce gibi (ONANMASINA),

B) Sanık hakkında maktul E....'ı öldürmeye yardım ve mağdur S....'i öldürmeye teşebbüse yardım suçlarından kurulan hükümler yönünden;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; sanık B....'ın haklarında tefrik kararı verilen diğer sanıklar S...., M...., Z.... ve N.......'in, S.... ve M.....'ın liderliğinde cezaevinde üstünlük sağlamaya yönelik olarak kendilerine rakip olarak gördükleri E....'ı öldürmeye karar verdikleri ve bu kararlarını gerçekleştirmek amacıyla öncelikle cezaevi idaresinden E....'ın bulunduğu koğuşa geçmek için talepte bulundukları; E....'la anılan sanıklar arasındaki önceden var olan İhtilafı bilen cezaevi idaresinin talebi reddettiği, bunun üzerine sanıkların kendi koğuşlarında bulunan hükümlü ve tutuklularla birlikte kendilerine destek veren diğer koğuşlarda bulunan hükümlü ve tutuklularla beraber imal ettikleri kesici ve delici aletlerle cezaevi içerisinde amaçlarına ulaşmak için isyan çıkarttıkları, cezaevi idaresince tüm koğuş ve koridor kapılarının kilitlenmesi üzerine öncelikle kaldıkları koğuşların kapılarını kırarak E....'ın bulunduğu koğuş önüne geldikleri ve koğuş içerisinde bulunan şahıslardan E....'ın kendilerine teslim edilmesini, teslim ettikleri takdirde diğerlerine bir şey yapmayacaklarını söyledikleri, içerdeki diğer hükümlü ve tutukluların E....'ı teslim etmemeleri üzerine bu koğuşun da kapısını kırarak içeriye girdikleri ve içerde bulunan E....'a ve taraflar arasındaki husumet ile ilgisi bulunmayan ve aynı koğuşta kalan mağdur S....'e sanıkların ellerindeki kesici ve delici aletlerle vurmaya başladıkları, ölen E....'ın saldırıdan kurtulmak amacıyla kaçtığı, banyonun da kapısını kırarak yakaladıkları ölene vurmaya devam ettikleri ve en az onyedisi öldürücü nitelikte darbeye maruz kalan E....'ın öldüğü, mağdur S....'in ise sol göğüste iki adet olmak üzere, sol lomber bölge, sağ kulak ve sol bacaktan, toraks ve batına nafiz olacak, omentum dışarı çıkıp, diafragma yaralanması ve her iki tarafta pnömotoraks nedeniyle hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığı olayda; sanık B.....'ın diğer sanıklarla önceden verdikleri öldürme kararında sebat ve ısrar ederek sükunete rağmen kararlarından caymayarak soğukkanlılıkla eylem ve irade birliği içerisinde hareket ederek maktul E....'ı öldürdüğü, maktul ile aynı koğuşta kalan ve taraflar arasındaki husumet ile ilgisi bulunmayan mağdur S.....'i de öldürmeye teşebbüs ettiği anlaşılmakla, sanık B.....'ın, maktul E....'ı tasarlayarak öldürme, mağdur S....'i ise kasten öldürmeye teşebbüs suçundan mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken, suç vasfında yanılgıya düşülerek kasten adam öldürmeye yardım ve öl-dürmeye teşebbüse yardım suçlarından hüküm kurulması suretiyle eksik ceza tayini,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmekle, sanık hakkında kurulan hükümlere yönelik aleyhe temyiz bulunmadığından CMUK'nın 326/son maddesi gereğince ceza miktarı itibariyle kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla, hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), bozma nedenine ve tutuklulukta geçen süreye göre sanık müdafiinin tahliye isteminin reddine, 27.12.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2811, Karar No: 2019/2482, Tarih: 30.04.2019

**1. Ceza Dairesi         2017/2811 E.  ,  2019/2482 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme ve bu suça yardım etmek

HÜKÜM : 1- Sanık ... hakkında; TCK.nin 81, 29, 62, 53, 63. maddeleri uyarınca 15 yıl hapis cezası,

2- Sanık ... hakkında; TCK.nin 86/1-3-e, 87/3, 29, 62, 53, 63. maddeleri uyarınca; 1 yıl 14 ay 7 gün hapis cezası ve yaş tashihi.

Sanık ... müdafiinin yasal süre içindeki temyiz isteminden sonra sanığın cezaevinden gönderdiği 12.02.2019 tarihli dilekçesiyle cezanın onanmasını istediği, cezanın onanması isteğinin, temyiz isteminden feragat niteliği taşıdığı anlaşılmakla temyiz talebinin REDDİNE karar verilmiş; buna bağlı olarak bu sanık yönünden re'sen ve sanık ... yönünden sanık ... müdafii ve Cumhuriyet savcısının temyiz istemleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in maktul ...'ı kasten öldürme suçu ile; sanık ...'ın maktule yönelik eyleminin sübutu kabul, sanık ... yönünden oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliğini tayin, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin sübuta, meşru müdafaa hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle;

1-Sanık ... hakkındaki mahkumiyet kararının incelenmesinde;

Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 E. ve 2015/85 K. sayılı kararı ile TCK'nin 53. maddesinin iptal edilen bölümleri nazara alındığında mahkemenin bu madde ile yaptığı uygulamalar yasaya aykırı ise de;

Bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, CMUK'un 322. maddesinin tanıdığı yetkiye dayanılarak,hüküm fıkrasının mahsus bölümlerinde yer alan TCK'nin 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün "Anayasa Mahkemesinin iptal kararındaki hususlar gözetilerek TCK'nin 53/1-2-3. maddelerinin tatbikine" şeklinde değiştirilmelerine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN ve re'sen temyize tabi olan hükmün tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA;

2-Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan verilen mahkumiyet kararının incelenmesinde ise;

2-Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan verilen mahkumiyet kararının incelenmesinde ise;

Sanıklar ile maktul arasında laf atma nedeniye başlayan tartışmanın maktul ...'ın sanık ...'ı omzundan itmesi ile kavgaya dönüştüğü; kavga esnasında maktulün beş parmak diye tabir edilen muşta ile sanıklara, sanıkların da yine benzer nitelikteki muşta ile maktule vurdukları, olay sırasında maktulün olay yerinde ele geçirilen sarı saplı usturayı cebinden çıkardığı, bunun üzerine sanık ...'in de arka cebinden bir bıçak çıkarıp maktule doğru salladığı, bu esnada maktulün kolundan yaralandığı, sanık ...'in tekrar salladığı bıçağın maktulün boyun kısmına saplandığı, maktulden kan fışkırmaya başlayınca sanıkların korkarak kaçtıkları olayda; sanık ...'ın fikir ve irade birliği içerisinde eylem üzerinde hakimiyet kurarak sanık ...'in eylemine TCK'nin 37/1 maddesi kapsamında katıldığı gözetilmeden, suç niteliğinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde kasten yaralama suçundan hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Sanık hakkında TCK 62. maddesi uyarınca 1/6 indirim uygulanarak netice cezanın 2 yıl 2 ay 7 gün yerine; yanılgılı olarak 1 yıl 14 ay 7 gün olarak hesaplanması suretiyle eksik ceza tayini;

Bozmayı gerektirmiş olup, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün kısmen tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 30.04.2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2348, Karar No: 2016/285, Tarih: 09.03.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2348 E.  ,  2016/285 K.**

**"İçtihat Metni"**

##########

MAHKEMESİ :##########İş Mahkemesi

##########

##########

##########

Taraflar arasındaki “maddi ve manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ..... İş Mahkemesince mahkemenin yetkisizliğine dair verilen 18.03.2014 gün ve 2013/408 E. 2014/95 K. sayılı kararın incelenmesi .........tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay ..........Dairesinin 15.09.2014 gün ve 2014/11828 E. 2014/17436 K. sayılı ilamı ile;

“…Dava, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yetkisizlik kararı verilerek dava dosyasının davalı şirketin yerleşim yeri olan Çekmeköy/İstanbul adresi itibariyle ....... Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447/2.maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmü gereğince uyuşmazlığın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5 ve 15. maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin hükümleri doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerekir.

HMK'nın "Genel Kural" başlıklı 5. maddesine göre mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir. Yetkiye ilişkin hükümleri saklı tutulan Kanunlardan birisi de 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'dur. 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinde "İş Mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikâmetgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşmeler muteber sayılmaz" hükmü yer almaktadır. Kanun'un 15. maddesinde ise bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir. Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

HMK'nın "Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 16. maddesine göre haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, bu maddeye aykırı sözleşmenin muteber olmadığı belirtilmek suretiyle yetkinin kesin ve kamu düzenine ilişkin olduğu belirtilmiş ise de iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davalarda HMK'nın 16. maddesinin uygulanma yeri olup olmadığının tartışılması gerekmektedir.

5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, bu maddeye aykırı sözleşmenin muteber olmadığı belirtilmek suretiyle yetkinin kesin ve kamu düzenine ilişkin olduğu belirtilmiş ise de iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davalarda HMK'nın 16. maddesinin uygulanma yeri olup olmadığının tartışılması gerekmektedir.

İş Hukuku Yargılama Kurallarının, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatının temel prensibi olan "işçinin korunması temel ilkesi" ne uygun düşecek biçimde yorumlanması Anayasa'nın 2. maddesinde tanımını bulan Sosyal Hukuk Devleti'nin gereğidir. 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yer alan yetki kuralı ve sözleşme yasağı; işçilerin çalışmalarından doğan alacak ve tazminat haklarını en az giderle ve mümkün olan süratle elde etmelerine ve sözleşmelere işçi aleyhine yetki kuralı konulmasına engel olmaya yönelik olup diğer yasalar ile işçiler yararına getirilen düzenlemelerin uygulanmasına engel olacak biçimde veya genele yönelik getirilen bir hakkın işçiler yönünden uygulanma imkanını ortadan kaldıracak biçimde dar yorumlanması doğru değildir.

1086 sayılı HUMK'un 21. maddesinde yer almayan ve zarar görene haksız fiilden doğan davasını zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da yerleşim yeri mahkemesinde açma imkanı veren HMK'nın 16. maddesi 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olup önceden planlaması veya iradesi olmaksızın zarara uğrayan mağdurun kendi yerleşim yeri mahkemesinde dava açmak suretiyle hak araması kolaylaştırılmak istenmiştir.

İş Mahkemelerinde açılacak davalarda özel Kanun niteliğindeki 5521 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanma önceliği bulunmakta ise de; yine aynı Kanun'un 15. maddesine göre bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanma yeri olan ve genel Kanun niteliğinde bulunan 6100 sayılı HMK'nın 16. maddesi ile sonradan getirilen ve 01.10.2011 tarihinden itibaren haksız fiil sonucu zarara uğrayanlara haksız fiilden kaynaklanan davalarını yerleşim yeri mahkemelerinde açma imkanı tanıyan hükmün; özel Kanun ile getirilen seçimlik yetkiyi Sosyal Hukuk Devleti'nin gereklerine ve "işçinin korunması temel ilkesi" ne uygun ve karşılaştırmalı hukuktaki benzerlerinde olduğu gibi işçi yararına genişlettiği kabul edilerek HMK'nın 16.maddesinin, 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile tanınan seçimlik yetki kuralının yanında (ilaveten) uygulanması gerektiği kabul edilmelidir.

Somut olayda, davacının yerleşim yeri Akdeniz/Mersin olduğundan davacının seçimlik hakkını HMK'nın 16. maddesine göre yerleşim yerinin yargı çevresi olarak bağlı bulunduğu Mersin İş Mahkemesi'nde dava açarak kullanması hukuka uygun olup, mahkemece davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...”

O halde, davacı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...”

gerekçesiyle oyçokluğuyla bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

##########

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, kaynak ustası olan davacının davalılardan asıl işverene ait Denizli-Sarayköy adresindeki işyerinde çalışırken iş kazası geçirdiğini belirterek maddi ve manevi tazminatın davalılar asıl ve alt işverenden müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılardan alt işveren Mekanik Ltd Şti vekili, İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi gözetilmek suretiyle şirketlerinin ticaret sicil memurluğu kayıtlarında da yer alan yerleşim yeri adresinin İstanbul Çekmeköy'de olması nedeniyle İstanbul Anadolu İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuş, diğer davalı asıl işveren Zorlu AŞ vekili davacı ile aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmaması nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı işverenin ticaret sicilinde de kayıtlı yerleşim yeri adresinin Çekmeköy-İstanbul olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın İstanbul Anadolu İş Mahkemesine gönderilmesine dair verilen karar davacının temyizi üzerine Özel Daire tarafından yukarıda belirtilen gerekçelerle oyçokluğuyla bozulmuş, mahkemece önceki gerekçeler tekrarlanmak suretiyle mahkemenin yetkisizliğine ilişkin kararda direnilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan yetki kuralının kesin yetki olup olmadığı, iş kazasından kaynaklanan tazminat davaları yönünden 6100 sayılı Kanun'un özel yetki kurallarının uygulama yeri bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun "Genel Kural" başlıklı 5. maddesine göre,

“Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir.”

Buna göre anılan madde ile özel kanunlardaki yetkiye ilişkin hükümler saklı tutulmuştur. Yetkiye ilişkin hükümleri saklı tutulan özel kanunlardan olan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca;

“İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

Öte yandan anılan Kanunun 15. maddesi;

“Bu Kanunda sarahat bulunmıyan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmünü içermektedir.

“İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

Öte yandan anılan Kanunun 15. maddesi;

“Bu Kanunda sarahat bulunmıyan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmünü içermektedir.

5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, bu maddeye aykırı sözleşmenin muteber olmadığı belirtilmek suretiyle yetkinin kesin ve kamu düzenine ilişkin olduğu belirtilmiş ise de anılan Kanunun 15. maddesi uyarınca 5521 sayılı Kanun'da iş mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin de dikkate alınması gerekmektedir.

Bu aşamada uyuşmazlığın çözümünde iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davalarda HMK'nın 16. maddesinin uygulanma yeri olup olmadığının da ayrıca tartışılması gerekmektedir.

Bu yönde belirtilmelidir ki iş hukuku yargılamasına ilişkin kuralların İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatının temel prensibi olan işçinin korunması temel ilkesine uygun düşecek biçimde yorumlanması Anayasa'nın 2. maddesinde tanımını bulan sosyal hukuk devletinin gereğidir. 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yer alan yetki kuralı ve sözleşme yasağı; işçilerin çalışmalarından doğan alacak ve tazminat haklarını en az giderle ve mümkün olan süratle elde etmelerine ve sözleşmelere işçi aleyhine yetki kuralı konulmasına engel olmaya yönelik olup işçiler yararına getirilen düzenlemelerin uygulanmasına engel olacak veya genele yönelik getirilen bir hakkın işçiler yönünden uygulanma imkanını ortadan kaldıracak biçimde dar yorumlanması doğru değildir.

Nitekim 1086 sayılı HUMK'un 21. maddesinde yer almayan ve zarar görene haksız fiilden doğan davasını zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da yerleşim yeri mahkemesinde açma imkanı veren HMK'nın 16. maddesi 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olup önceden planlaması veya iradesi olmaksızın zarara uğrayan mağdurun kendi yerleşim yeri mahkemesinde dava açmak suretiyle hak araması kolaylaştırılmak istenmiştir.

Nitekim 1086 sayılı HUMK'un 21. maddesinde yer almayan ve zarar görene haksız fiilden doğan davasını zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da yerleşim yeri mahkemesinde açma imkanı veren HMK'nın 16. maddesi 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olup önceden planlaması veya iradesi olmaksızın zarara uğrayan mağdurun kendi yerleşim yeri mahkemesinde dava açmak suretiyle hak araması kolaylaştırılmak istenmiştir.

Buna göre iş mahkemelerinde açılacak davalarda özel kanun niteliğindeki 5521 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanma önceliği bulunmakta ise de; yine aynı Kanun'un 15. maddesine göre bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanma yeri olan ve genel kanun niteliğinde bulunan 6100 sayılı HMK'nın 16. maddesi ile sonradan getirilen ve 01.10.2011 tarihinden itibaren haksız fiil sonucu zarara uğrayanlara haksız fiilden kaynaklanan davalarını yerleşim yeri mahkemelerinde açma imkanı tanıyan hükmün seçimlik hakkı sosyal hukuk devletinin gereklerine; işçinin korunması temel ilkesine uygun ve karşılaştırmalı hukuktaki benzerlerinde olduğu gibi işçi lehine genişlettiği kabul edilerek HMK'nın 16.maddesinin, 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile tanınan seçimlik yetki kuralının yanında (ilaveten) uygulanması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında somut uyuşmazlığın incelenmesinde, davacının yerleşim yeri Mersin olduğundan seçimlik hakkını HMK'nın 16. maddesine göre yerleşim yerinin yargı çevresi olarak bağlı bulunduğu Mersin İş Mahkemesinde dava açarak kullanması hukuka uygun olduğundan yerinde olmayan gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında bir kısım üyeler tarafından, kanun koyucunun her durumda 5521 sayılı Kanun hükümlerinin geçerli olduğunu, diğer kanunlardaki yetki kurallarının uygulanmayacağını belirtmek istediğini; ayrıca 5521 sayılı Kanunda yetki konusu düzenlenmiş olduğuna göre, yetki bakımından HMK ya gitmeye gerek bulunmadığını aksi halde 15. maddenin anlamsız hale geleceğini; iş hukukunun işçiyi koruma işlevinin, açık bir düzenleme bulunmadıkça, kıyas veya yorum yoluyla iş yargılamasında da uygulanmasını gerektirmemesi nedeniyle Mersin mahkemelerinin yetkili olmadığı gerekçesiyle direnme kararının onanması gerektiği yönünde görüş bildirilmiş ise de bu görüş yukarıda açıklanan gerekçelerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

Bu durumda tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre davacının seçimlik hakkını 6100 sayılı HMK'nın 16. maddesine göre yerleşim yerinin yargı çevresi olarak bağlı bulunduğu Mersin İş Mahkemesinde dava açarak kullanması hukuka uygun olup, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.