muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1896, Karar No: 2023/11114, Tarih: 31.05.2023

**6. Ceza Dairesi         2023/1896 E.  ,  2023/11114 K.**

**"İçtihat Metni"**

İSTİNAF SONRASI TEMYİZ

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/958 E., 2022/1899 K.

KATILANLAR : ..., ...

SUÇLAR : Tehdit, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Red, temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin onanması

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında, tehdit suçundan hükmolunan cezanın tür ve miktarı ile istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararı dikkate alındığında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca hükmün temyizinin mümkün olmadığı belirlenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının, 2021/9773 soruşturma numaralı iddianamesi ile; sanık hakkında görevi yaptırmamak için direnme ve kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçlarından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 265 inci maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 125 inci maddesinin birinci, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve dördüncü fıkrası, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesi ve 58 inci maddesi uyarınca cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.10.2021 tarihli ve 2021/544 Esas, 2021/1361 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında;

a) Görevi yaptırmamak için direnme suçundan dava açılmış ise de eylem tehdit suçu kabul edilerek, 5237 sayılı Kanun’un 106 ncı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına, 58 inci maddesi uyarınca cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine,

a) Görevi yaptırmamak için direnme suçundan dava açılmış ise de eylem tehdit suçu kabul edilerek, 5237 sayılı Kanun’un 106 ncı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına, 58 inci maddesi uyarınca cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine,

b) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 125 inci maddesinin üçüncü fıkrasının a bendi ve dördüncü fıkrası, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 9 ay 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına, 58 inci maddesi uyarınca cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine,

karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 28.09.2022 tarihli ve 2022/958 Esas, 2022/1899 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanığın istinaf başvurusunun, 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın Temyiz Sebepleri

Beraatine karar verilmesi gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanığın alkollü şekilde araç kullandığı, kendisini takip eden polis aracından kaçarken ters şeride girerek polis aracına çarpması üzerine durduğu, sanığın ambulans için bekletildiği sırada polis memurlarına karşı "a...na koyum, a... koduğumun polisleri ....o.çocukları öyle burnuma vurma a...na koduğum...burnumu dağıttın, orospu dölü..." şeklindeki sözlerle hakaret ettiği, ilk derece mahkemesi tarafından kabul edildiği anlaşılmıştır.

2. Katılan polis memurlarının aşamalarda alınan beyanları dosya arasında mevcuttur.

4. Sanığın atılı suçlamayı kabul etmediği görülmüştür.

5. Olay yerinde sanığın videosunun çekildiği, 25.02.2021 tarihli görüntü çözüm tutanağında sanığın söylemlerinin çözümünün yapıldığı görülmüştür.

6. Sanığa ait adli sicil kaydı dosya arasında mevcuttur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen Olay ve Olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Beraatine Karar Verilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Katılanların aşamalarda ki iddiaları, bunu doğrulayan video görüntüleri karşısında, sanığın eyleminin sabit olduğu belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

A. Sanık Hakkında Tehdit Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Ön inceleme bölümünün ilk paragrafında açıklanan nedenle sanığın temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık Hakkında Kamu Görevlisine Karşı Görevinden Dolayı Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

V. KARAR

A. Sanık Hakkında Tehdit Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Ön inceleme bölümünün ilk paragrafında açıklanan nedenle sanığın temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık Hakkında Kamu Görevlisine Karşı Görevinden Dolayı Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 28.09.2022 tarihli ve 2022/958 Esas, 2022/1899 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ile re’sen incelenmesi gereken konular yönünden 5271 sayılı Kanun'un 288 inci ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 9. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

31.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/40121, Karar No: 2023/17291, Tarih: 13.04.2023

**4. Ceza Dairesi         2021/40121 E.  ,  2023/17291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir sebeplerin bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkemenin kararıyla; sanık hakkında hakaret suçundan 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesinin birinci fıkrası, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca, ceza verilmesine yer olmadığına ve sanığın yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınmasına karar verilmiştir.

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25.11.2021 tarih ve 2021/55493 sayılı Tebliğnamesiyle temyiz hakkı bulunmayan sanık müdafiinin temyizinin reddine karar verilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri içermeyen süre tutum dilekçesiyle, sanık hakkında verilen hükmün bozulmasını talep ettiği belirlenmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanığın kendisine ait ... numaralı telefon hattı ile ... İl Emniyet Müdürlüğüne ait ...155@egm.gov.tr.adresine "Polisin telefon dinlemesi suçtur, telefonumu dinleyen polisler, yunan tohumudur, haindir, lanet söylediği kişilerde öyle." şeklinde mesaj gönderdiği ve bu suretle şüphelinin üzerine atılı görevli memurlara görevinden dolayı hakaret suçunu işlediği, şeklinde iddia olunan olayda, Yerel Mahkemece 25.10.2011 tarihli ... Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen heyet raporunda, sanığın 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında cezai ehliyetinin olmadığının belirtildiği nazara alınarak, sanığın sabit olan eylemi nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına, sanığın yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınmasına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Tebliğnamedeki Görüş Yönünden

IV. GEREKÇE

A. Tebliğnamedeki Görüş Yönünden

Dosya kapsamında yapılan incelemede; sanık müdafiinin 29.12.2015 havale tarihli süre tutum dilekçesi sunduğu, gerekçeli kararın tebliği sürecinde 11.01.2016 havale tarihli çekilme dilekçesiyle kayıtlı olduğu baroyla ilişiği kesildiğinden, sanığın müdafiiliğinden çekildiğini bildirdiği, gerekçeli kararın sanık vasisine 17.02.2016 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği görülmüştür. Sanık müdafii tarafından süre tutum dilekçesinin sunulduğu tarih itibariyle, sanık ile avukat arasındaki vekalet ilişkisinin devam ettiği dikkate alınarak, temyiz hakkı bulunan sanık müdafiinin temyizi yönünden tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

B. Sanık Müdafiinin Temyizi Yönünden

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın kendisine ait ... numaralı telefon hattı ile ... İl Emniyet Müdürlüğüne ait ...155@egm.gov.tr.adresine hedef göstermeksizin gönderdiği mesajda, "Polisin telefon dinlemesi suçtur, telefonumu dinleyen polisler, yunan tohumudur, haindir, lanet söylediği kişilerde öyle." şeklinde sözlerin yer aldığı, sanığın aşamalardaki savunmasında mesajı kendisinin gönderdiğini kabul etmesine rağmen, bu mesajı kime gönderdiği konusunda bir beyanının bulunmadığı belirlenmiştir. Dosya kapsamından, Mahkemece kabul olunan hakaret eyleminin mağdurunun belirlenmediği, sanığın hakaret eyleminin yöneldiği muhatabın tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Yapılan açıklamalar ışığında incelemeye konu dosyada; sanığın söylediği sözlerin kime söylendiğinin, 5237 sayılı Kanun'un 126 ıncı maddesinde de belirtildiği üzere duraksamaya yol açmayacak bir şekilde kime yönelik olduğunun usulünce tespit edilmesi, matufiyet şartının olayda gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenerek sonucuna göre hakaret suçunun unsurlarının somut olayda oluşup oluşmadığı tespit edilmeden eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi nedeniyle hüküm hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

13.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6526, Karar No: 2024/11629, Tarih: 26.11.2024

**4. Hukuk Dairesi         2024/6526 E.  ,  2024/11629 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/1 E., 2024/69 K.

HÜKÜM/KARAR : Red

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bozmaya uyma veya direnme başlıklı 373/1-2 inci maddesinde "Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak dosya, kararı veren İlk Derece Mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneği de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir. Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi veya uygun görülen diğer bir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir." hükmü düzenlenmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırıp düzelterek veya yeniden esas hakkında hüküm vermesi ve bu hükmün de Yargıtay tarafından bozulması ile İlk Derece Mahkemesi kararı hayatiyetini kaybetmiş olur. Bu durumda hüküm mahkemesi sıfatıyla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm tesis eden Bölge Adliye Mahkemesi, vermiş olduğu bu kararın temyizen incelenerek bozulması sonrasında 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin 2 nci bendi gereğince bozma kararına uyma yahut direnme kararını verme yükümlülüğü altındadır. Dolayısıyla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm tesis eden Bölge Adliye Mahkemesinin bozulan kararı sonrasında dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesi mümkün olmadığı gibi dosyanın gönderildiği İlk Derece Mahkemesince, bozma kararına ilişkin olarak uyma yahut direnme kararı verilemez. Zira böyle bir durumda bozma kararına uyma yahut direnme kararını verme yetki ve yükümlülüğü bölge adliye mahkemesine aittir.

Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince verilen ilk karara karşı davacı vekilinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden hüküm tesis etmek sureti ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün davalı ... vekilince temyizi üzerine Dairenin 28.03.2023 tarih ve 2021/1646 - 2023/4480 sayılı kararında yazılı gerekçeyle karar bozularak dosya kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği halde sehven İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş olup, İlk Derece Mahkemesince ise bozma kararı doğrultusunda karar verilmiştir.

Her ne kadar Daire dosyayı sehven İlk Derece Mahkemesine göndermiş ise de; 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek yeniden esas hakkında verdiği kararın Yargıtay tarafından bozulması hâlinde dosyanın, kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi zorunludur. Öte yandan Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararının Daire tarafından bozulması sonrasında dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş olması, Bölge Adliye Mahkemesinin 6100 sayılı Kanun'un 373 ncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bozma kararına karşı uyma veya direnme kararı verme yetkisini ortadan kaldırmayacağı gibi bu yetkinin İlk Derece Mahkemesine geçeceği sonucunu da doğurmaz. Bu itibarla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak Bölge Adliye Mahkemesince yeniden tesis edilen hükmün bozulması sonrasında bozma kararına karşı ancak Bölge Adliye Mahkemesince uyma veya direnme kararı verilebileceğinden eldeki uyuşmazlık kapsamında İlk Derece Mahkemesince, bozmaya uygun olarak verilen kararın usul hükümlerine uygun bir karar olduğu söylenemez. Bu durumda, İlk derece Mahkemesinin 08.02.2024 tarih ve 2024/1 - 2024/69 Sayılı kararı yok hükmünde olduğundan kaldırılmasına; dosyanın Dairenin 28.03.2023 tarih ve 2021/1646 - 2023/4480 sayılı bozma ilamı gereğince yargılamaya devam ederek karar vermek üzere Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE;26.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9988, Karar No: 2015/10630, Tarih: 14.10.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/9988 E.  ,  2015/10630 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/04/2015

NUMARASI : 2015/42-2015/200

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı S.. B.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin kızı olan S. K.’ın S.. B.. Kars İl Sağlık Müdürlüğünde acil tıp teknisyeni olarak görev yapmakta iken 07.07.2011 tarihinde hasta nakil dönüşü sırasında içinde bulunduğu ambulansın tek taraflı kaza yapması sonucunda vefat ettiğini, davalının aracın işleteni olarak sorumlu olduğunu belirterek her bir davacı için ayrı ayrı 200.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalı S.. B..ndan tahsilini istemiştir.

Davalı S.. B.. vekili, müteveffanın riskli hizmet sınıfı kapsamında 112 acil servisinde çalıştığını, müvekkili idarenin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacılar; M.t K. için 40.000,00-TL, M.r K.için 40.000,00-TL manevi tazminatın 11.07.2011 tarihinden işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı S.. B..ndan tahsiline, davacıların maddi tazminat talepleri ile ilgili 20.12.2012 tarihinde kurulan hüküm kesinleşmiş olduğundan bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davalı S.. B.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı vekilinin yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davalıdan harç alınmamasına 14.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3560, Karar No: 2012/3612, Tarih: 14.02.2012

**9. Hukuk Dairesi         2012/3560 E.  ,  2012/3612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, fazla çalışma ücreti ile genel tatil alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalı işverene bağlı olarak görev yaptığını, sendikalı olup işyerinde toplu iş sözleşmelerinin uygulandığını, fazla çalışmaların ve genel tatil çalışmalarının işverence ödenmediğini iddia ederek fazla mesai ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiş, ıslah ile bu talebini arttırmıştır.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, davacının fazla çalışma yaptığı süreler için işyerinde toplu iş sözleşmesinin 18. maddesi uyarınca izin kullandırıldığını, toplu iş sözleşmesinde fazla çalışmanın nakden ödenmesine ilişkin bir zorunluluk bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmelerine göre 01.04.2003-01.04.2009 döneminde uygulanan sözleşmelerde haftalık çalışma süresinin 40 saat olarak belirlendiği, fazla çalışma ücretinin %100 zamlı ödeneceğinin düzenlendiği, 01.04.2009 tarihinden sonra ise haftalık çalışma süresinin 40 saat olarak belirlendiği, 45 saate kadar olan çalışmaların fazla süreli çalışma olarak tanımlanıp ücretin %50 zamlı ödeneceği 45 saatin üstünde olan çalışmalarının ücretinin ise %100 zamlı ödeneceğinin belirlendiği, fazla çalışmanın dosya içeriğine göre kanıtlandığı gerekçesiyle davacı lehine fazla mesai ile genel tatil ücreti isteklerinin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41. inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41. inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41. inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.