muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/8998, Karar No: 2010/11838, Tarih: 05.10.2010

61- A.Ü. Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. A. ... ... ... 74 sayılı parsel ile ilgili verilen Kadastro Mahkemesinin 04.05.2001 gün 1996/11-16 sayılı kararının düzeltme istemi 19.04.2002 tarihinde reddedilmesinden sonra verdiği tarihsiz 11 sayfalık raporunda; daha önceki 01.08.2000 tarihli raporunda yazdığı görüşlerini tekrarlayarak özetle: "Davayı reddeden kadastro mahkemesinin kararının 7. H.D. tarafından farklı bir gerekçe ile ve Arazi Kanunnamesinin 20. maddesine dayanmak suretiyle onandığını, bu maddeye dayanabilmek için 10 yıl zilyet olunan arazinin, miri arazi olması ve zilyedin bu araziyi haksız olarak ele geçirmemiş olması ve bunu da zamanaşımından yararlanacak kişinin isbat etmesi gerektiğini, somut olayda arazinin miri arazi olduğunu bildiren ...-...-...'nun 01.08.2000 tarihli raporu olduğunu, diğer raporların tümünün arazinin ... Sultan Vakfına dahil ve "mülk" arazi ve dolayısıyla "sahih vakıf" olduğunu, icareteynle mutasarrıflarına verilip, 1290 yılında tapuya tescil edildiğini, 1969 yılına kadar düzenli olarak intikal ettirilen tapu kaydının geçerliliğini kaybetmeyip, gerçek malikini gösterdiğini, 1961 yılında taviz bedeli ödenerek vakıfla ilişiğinin kesildiğini, dayanaklarını da açıklayarak raporlarında belirttiklerini, miri arazi olduğunu kabul eden ... ve arkadaşları dahi 08.03.2000 tarihli raporlarında Medeni Kanunun yürürlüğe girdiği 4 Ekim 1926 tarihine kadar miri arazi nitelğinde olan ve bu tarihten sonra tasarrufu mülkiyete dönüşerek tapu sahiplerine intikal eden araziye ait tapu kayıtlarının bu tarihten sonra da, düzenli olarak intikal etmesi nedeniyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine konu olamayacağıni bildirdikleri halde, mahkemenin ve 7. H.D.'nin bu tespiti dikkate almadıklarını, AİHM'ne başvurmuş olan ... Ailesinin AİHS ile Devlet güvencesi altında bulunan mülkiyet haklarının, iç hukukda görülen davada "adil yargılama haklarının gereklerine uyulmayarak yoksun bırakıldıkları" görüşünde olduğunu bildirmiştir.

62- İ.Ü. Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Öğretim Üyeleri Prof. Dr. ... ..., Prof. Dr. ... ... ve G.S.Ü. Medeni Hukuk Öğretim Üyesi Prof. Dr. ... ...'un 11.12.2006 tarihinde düzenledikleri 22 sayfalık raporda; ... Köyü 804 sayılı parsel hakkında zilyetliğe değer veren mahkeme kararını, "Arazi Kanunnamesinin somut olaya uygulanamayacağını; çünkü, vakfın mülk araziden tahsis edilmiş, sahih vakıf olduğunu, tapu kayıtlarının yasal değerini koruduğunu, dava konusu taşınmazın zilyetlikle kazanılacak yerlerden

olmadığını" kabul ederek çiftlik tapu sahipleri lehine kesin olarak bozan 7. H.D.'nin 30.09.2003 gün 2002/4583-2674 sayılı kararının, zilyedin karar düzeltme istemini "Arazi Kanunnamesinin 20. maddesinin uygulanması bakımından, Zilyetlik konusundaki araştırmanın yetersiz olduğu" gerekçesiyle kabul ederek bozan 7. H.D.'nin 12.04.2004 gün 2002/320-1411 sayılı kararında, kabul edilen görüşlerin ne olması gerektiği açıklanmış ve özetle:

olmadığını" kabul ederek çiftlik tapu sahipleri lehine kesin olarak bozan 7. H.D.'nin 30.09.2003 gün 2002/4583-2674 sayılı kararının, zilyedin karar düzeltme istemini "Arazi Kanunnamesinin 20. maddesinin uygulanması bakımından, Zilyetlik konusundaki araştırmanın yetersiz olduğu" gerekçesiyle kabul ederek bozan 7. H.D.'nin 12.04.2004 gün 2002/320-1411 sayılı kararında, kabul edilen görüşlerin ne olması gerektiği açıklanmış ve özetle:

"a) Arazi Kanunnamesinin 20. maddesi "özel mülkiyete konu tapulu arazide" 78. madde ise "araz-i miriye ile mevkufede" zamanaşımı ile sahip olmayı düzenlendiğini,

b) Arazi Kanunnamesinin 4. maddesi gereğince, Sahih Vakıflarda Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddeleri ile diğer hükümlerinin uygulanması yasaklandığından, 78. maddeye konu olan ve arazileri kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle iktisap edilebilecek vakıfların sadece "gayri sahih" ... olduğunu,

c) Gerek 20. madde de özel mülkiyete konu tapulu arazide ve gerekse 78. maddedeki "gayri sahih vakıf" arazide ayrıca çekişmesiz, aralıksız malik gibi sürdürülmesi gereken 10 yıllık zilyetliğin bulunmasının öngörüldüğünü,

d) Zilyedin, malik sıfatıyla zilyet olup olmamasının o kişinin davranışlarına bağlı olduğunu, zilyet olduğu taşınmaz için kira bedeli veya ecrimisil ödeyen, yine başka bir kimseyi malik yerine koyup onun vasfına ve üstün hakkına saygı gösteren zilyedin, malik gibi zilyet olduğunun kabul edilemeyeceğini,

e) Çiftlikleri 1243 (1827) yılından 1340 (1924) yılına kadar kullanan mutasarrufların kayıtlarının bulunduğunu, 1290 (1874) yılından 1969 yılına kadar tapu kayıtlarının düzenli şekilde intikallerinin yapıldığını,

f) Zilyet olduğunu iddia eden kişilerin 1926 yılından önce ve sonra malik sıfatıyla zilyet olmadığını gösteren dava dosyası içinde pek çok resmi belge ve bilgi bulunduğunu,

g) Uzun yıllara yayılmış tüm belgelerin, çiftlik arazisinin hiçbir zaman köylüler tarafından kendileri adına işletilip kullanıldığını göstermediğini, ancak kendilerini çiftlik sahiplerinin görevlendirildiği durumlarda ücret veya icar karşılığı kullanmayı kabul ettiklerini,

h) 1916 yılından itibaren zilyetliği ..., yaşayan tanıkların bulunamayacağını ve dinlenecek tanıkların, dedelerinden ya da babalarından duymuş oldukları hatıralarını nakledeceklerini halbuki; onların da 1940'lı ve daha önceki ve sonraki yıllarda kalma yazılı beyanlarının mevcut olduğunu, bunların tümünde bizzat kendilerinin malik sıfatıyla değil, kiracı olarak uzun zamandır zilyet olduklarını bildirdiklerinden, zilyetliklerinin kendi yararlarına hukuki sonuç doğurmayacağı sonucuna vardıklarını" bildirmişlerdir.

63- ... Valide Sultan Vakfiyesinin örneğinde görüldüğü gibi, Anadolu ve Rumeli Yakasında bu vakfa ait birçok taşınmaz mevcuttur. Bunlardan biri de ...-Çatalca ... (...) Köyünde bulunan ... ... Çiftliğidir. Temyize konu davada Çiftlik sahipleri vakfın, mülk arazilerden tahsis edilerek kurulmuş olduğu için sahih vakıf olduğunu belirleyen, Beyoğlu Asliye (2) Hukuk Mahkemesinin 27.06.2002 gün 2002/135-417 sayılı kesinleşen kararı ve bu kararın dayanağı, bilirkişi, ... ... tarafından 25.05.2002 tarihinde düzenlenen rapor örneğini ibraz etmişlerdir. Sözü edilen bu dosyada, bilirkişi tarafından verilen raporda özetle: ["... Genel Müdürlüğünün 636 sayfa ve 4. sırasında kayıtlı ... Valide Sultan Vakfının çevirisine ve diğer Ansiklopedik bilgilere göre ... Valide Sultan'ın 1745-1805 yılları arasında yaşadığını ve Padişah 3. ...'in annesi olup, birçok cami, imaret, mektep, kütüphane, sebil, külliye ve çeşmeler yaptırdığını, vakfiyede (Vakfıyenin tümünün incelenmesinde vakfedilen taşınmazların bir bölümünün Valide Sultanın özel mülküne ait, bir bölümünün ise ...-i araziden olduğu kanısına varıldığını, vakfiyede yer olan "... yine Valide-i müşarünileyha hazretlerinin, ba-mülkname-i humayun yedlerinde mülkleri olup, ... Yine ... Nahiyesine vaki ... ...

Çiftliği denmekle, arif bir taraftan Yassıören ve bir taraftan ... Köprüsüyle araba yolu ...'e sırt araba yoluyla Türkmen Mezarlığına ve bir taraftan yine yol ile Mahkeme Mezarlığı, ondan yol ile Mandacı çayırı .... mülk çayır... mülk tarla ..." gibi beyanlar bulunduğunu, vakfın sahih olması için "mülk" topraklar üzerinde kurulması gerektiğini, Osmanlı hukukunda dört çeşit mülk arazi bulunduğunu, bunların;

a) Köy ve kasaba sınırları içindeki arsalar ile, bunların kenarında bulunan ev ve benzeri oturmaya yarayan yerleri tamamlayan, yarım dönüm miktarındaki yerler,

b) Sahih temlikle ve kamu yararı amacıyla üçüncü bir kişiye temlik edilen miri arazi,

c) Öşürlü arazi,

a) Köy ve kasaba sınırları içindeki arsalar ile, bunların kenarında bulunan ev ve benzeri oturmaya yarayan yerleri tamamlayan, yarım dönüm miktarındaki yerler,

b) Sahih temlikle ve kamu yararı amacıyla üçüncü bir kişiye temlik edilen miri arazi,

c) Öşürlü arazi,

d) Haraçlı arazi, Vakfiyede, kazalardan, nahiyelerden, köylerden çiftliklerden söz edildiği, ayrıca bu mekanlardaki evler, ahırlar, odalar, ambarlar gibi binaların da vakfa ait olduğunun görüldüğü, yerleşimlerin köy ve kasaba niteliğinde olduğu, Vakfiye hükümlerinden vakfa tahsis edilen taşınmazların kendi mülküne ait olduğu yada vakfın "bedel-i öşr mukataası" anlamına gelmeyen, Sahih Vakıflara ilişkin "mukataalı vakıf" olduğu kanısının ağırlık kazandığını, gayri sahih vakıfların konusunun ...-i arazi olması nedeniyle "arazi-i emiriyye-i mevkufe" yada, Arazi Kanununda olduğu gibi sadece "arazi-i mevkufe" denildiğini ve bu tür arazilerde Arazi Kanunu hükümlerinin uygulandığını, tapudaki kaydında yer alan "... Sultan Vakfı" ibaresinden dava konusu taşınmazın vakfedenin özel mülkünden tahsis edilen arazi türünden olması nedeniyle, sahih bir vakıf olduğunu ve bu nedenle 2762 Sayılı ... Kanununun 27-29. maddeleri hükmünce taviz bedeline bağlı bulunduğu kanısına varıldığını] bildirmiş ve makemece bu rapora dayanarak ... ... Çiftliğinde bulunan 56 ve 840 sayılı parsellerin intikali sırasında ... İdaresine yatırılan taviz bedelinin davalı ... Genel Müdürlüğünden geri alınmasına ilişkin dava ret edilmiş ve Yargıtay 13. Hukuk Dairesince, "... Sultan Vakfının sahih vakıf olduğunu belirleyen" mahkeme kararı onanıp, 30.06.2003 tarihinde kesinleşmiştir.

64- ... Valide Sultan Vakfının gayri sahih vakıf olduğunu bildiren sadece 51. bentte yazılı ...-...-...'nun 08.03.2000 tarihli rapor bulunmaktadır. Sözü edilen bu raporun sonuç bölümünde, "... gayri sahih vakıf olmasının sonucu değiştirmeyeceğini, çünkü tapu kayıtlarının düzenli olarak intikal ettiğini ve yasal değerini koruduğunu, zilyetlerin kiracı sıfatıyla kullandıklarını" bildirmişler, ancak bu bilirkişilerden Prof. ..., vakfiyenin dayanağı olan ve rapor tarihinden sonra eski arşivlerde bulunup örnekleri çıkartılan belgeler üzerinde yeniden yaptığı incelemelerde, ... Valide Sultan Vakfının sahih vakıf olduğu sonucuna ulaşarak 60. bentte yazılı 21.09.2004 tarihli raporu vermiştir. Yine 08.03.2000 tarihli raporda imzası bulunan Prof. ... 30.09.2004 tarihli raporunda, davacı tapu sahiplerinin 1926 yılına kadar mutasarruf, bu tarihten taviz bedelinin ödendiği 1961 yılına kadar da miri arazi üzerinde mülkiyet hakkı olduklarını gösteren bir "karine" oluştuğundan, yine zilyetliğe değer verilemeyeceğini ve bu taşınmazların zilyetlikle kazanamayacağını belirtmiştir. 51. bentte yazılan ... ve arkadaşlarının 08.03.2000 tarihli raporu dışında kalan; 52. bentte yazılı 05.03.2000 tarihli raporu düzenleyen Prof. Dr. ... ... 53 nolu bentte yazılı 22.05.2000 tarihli raporu düzenleyen Prof. Dr. ... ..., Dr. ... ..., 54 nolu bentte yazılı 01.08.2000 tarihli ve 61 nolu bentte yazılı olan ve 19.02.2002 tarihinden sonra verildiği anlaşılan tarihsiz raporu düzenleyen Prof. Dr. ... ..., 55 nolu bentte yazılı ... Genel Müdürlüğü ve Milli Emlak Genel Müdürlüğü personelince düzenlenen 17.11.2000 tarihli ve 62. bentte yazılı 11.12.2006 tarihli raporu düzenleyen Prof. Dr. ... ..., Prof. Dr. ... ..., Prof. Dr. ... ... ve 63. bentte yazılı 25.05.2000 tarihli raporu düzenleyen ... ..., ... Valide Sultan Vakfının mülk araziden tahsis edilen sahih ve icareteynli vakıf olduğunu, tapu kayıtlarının yasal değerini koruduğunu ve dosyadaki belgelere göre bu araziye zilyet olduğunu

iddia eden kişilerin 1926 yılından önce ve sonra malik gibi zilyet olmadıklarını gösteren pek çok resmi belge ve bilgi bulunduğunu bildirmişlerdir.

65- ... (...) Köyü 816 ve 817 sayılı parseller çiftlik tapu sahipleri ile ... ..., ... ... ve Hazine arasında kadastro mahkemesinin (2009/1511) (Bu dosya Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 05.04.1977 tarihli bozma kararından önce bozma kararından 1973/59 ve 1973/58 E. iken sonra birleştirilerek 2009/1511 sayısını almıştır. (20. Hukuk Dairesinin 2010/11736) sayılı dava dosyasında, davaya konu olan ve 816-817 sayılı parseller ile bitişiğindeki 818 parsel 1969 yılında yapılan kadastro sırasında kadastro tespit bilirkişileri ... ..., ... İnal, ... ..., ... ..., ... ...'nın beyanlarına göre "15.09.1969 tarihinde zemine uygulanan ... maa- ... Çiftliğine ait Eylül 1340 tarih 5 ve bu kaydın gittisi Şubat 1962 tarih 1 sayılı tapu kaydının tatbiki sırasında Kuzeyi; ...noktasını birleştiren hattın kuzey kısmında kalan yerlerin tapu kaydının dışında kaldığı, 816 parsele ... ..., 817 sayılı parsele ... ..., zilyet ise de, 20 yıllık zilyetlik süresinin geçmediği ve bu parsellerin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer olması nedeniyle Hazine adına tespitine ve 818 sayılı parsele ... ... zilyet ise de, bu kişilerin ... Ailesinden (... Efendi mirasçılarından) 1943 yılına kadar ortakçı olarak 1943 senesinden 1952 senesine kadar senelik hasılatın yüzde yirmibeşi oranında kira bedelini ödemek suretiyle, bu parseli tarla olarak kullandıkları, ... tapu malikleri adına kayıtlı ... Köyü 1936 tarih 204 nolu 367.600 m2 yüzölçümlü vergi kaydı kapsamında kaldığından 818 sayılı parsel, tapu malikleri ... ve arkadaşları adına tespit edilmiş, zilyetlerin yaptığı itiraz komisyonunun 30.07.1973 tarihli kararı ile tespit tutanağında yazılı nedenler tekrarlanarak ret edilmiş ve zilyetler tarafından 816-817-818 sayılı parsellere, tapu malikleri tarafından da 816-817 sayılı parseller hakkında dava açılmış, Orman Yönetimi, orman iddiası ile davaya katılmıştır. Mahkemece dava konusu 816-817 sayılı parseller başında 24.07.2009 tarihinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişiler 1940 doğumlu ... ... ve 1933 doğumlu ... ... "... ailesinin köyde çok sayıda yeri bulunduğunu, dava konusu 816 ve 817 sayılı parsellerin bitişiğinde ve kuzey yönde komşusu olan 818 sayılı parselin de ... ailesine ait olduğunu ve 10 yıl kadar önce ... Ailesi tarafından ... ...'e satıldığını, doğu yönde komşu 821 sayılı parselin de ... Ailesine ait olup, o parseli kullananların ... Ailesine icar ödediğini, ... Ailesinin bu yerleri köylüye icar karşılığında verdiklerini, ancak 1950 yılından sonra köylü icar vermeyi bıraktığını, 816 ve 817 sayılı parsellerin icar verilen yerlerden olup olmadığını bilmediklerini, ancak bu yerlerin eskiden beri tarla olduğunu" bildirmişler, fen bilirkişi ... Karatepe düzenlediği 29.07.2009 tarihli krokili raporda; "dava konusu 816 ve 817 sayılı parsellerin, ... Köyü 74 sayılı parsele ait kadastro mahkemesinin 05.04.2001 gün 1996/11 Esas - 2001/16 Karar sayılı dosyasında yapılan uygulamaya göre çiftlik sınırları içinde kaldığını" bildirmiş ve mahkemenin 31.08

... Karatepe düzenlediği 29.07.2009 tarihli krokili raporda; "dava konusu 816 ve 817 sayılı parsellerin, ... Köyü 74 sayılı parsele ait kadastro mahkemesinin 05.04.2001 gün 1996/11 Esas - 2001/16 Karar sayılı dosyasında yapılan uygulamaya göre çiftlik sınırları içinde kaldığını" bildirmiş ve mahkemenin 31.08.2009 gün 2009/1511-1001 sayılı karar ile özetle: "Dava konusu 816-817 sayılı parsellerin orman sayılan yerlerden olmadığı, dayanılan çiftlik tapu kayıtlarında, sabit kabul edilebilecek bir sınır bulunmadığı için, tapu kaydında yazılı miktarın nereden başlanılarak ölçüleceğini tespit etmenin mümkün olmadığını, özel mülkiyet olarak tespit tutanakları düzenlenen araziler çevresinde dağ, tepe, orman, taşlık, kayalık ve benzeri araziler bulunduğunu, bu nedenle tapu kaydına kapsam belirlemenin mümkün olmadığını, mahkemenin 1996/11 sayılı dosyasında yapılan keşif ve değerlendirmelerin de nazara alınamayacağını, ancak tapu kaydının tatbiki mümkün değil ise de, davaya konu parsellerin bulunduğu mevkiideki taşınmazların eskiden davacılar tarafından icar karşılığı öteden beri köylülere verildiğinin sabit olduğunu, dolayısıyla sınır ve miktar olarak araziye uygulanması mümkün olmayan tapu kaydının zilyetlik halinde hukuki sonuç doğuracağının sabit olduğunu, davaya konu taşınmazlar bakımından da, bu

durumun söz konusu olduğunu ve davacıların bu taşınmazları 1950'li ve 1960'lı yıllara kadar köylülere icara verdiklerini, tapu kaydının intikalindeki idari işlem eksikliğinin eylemli zilyetliği zayi etmeyeceğini, eylemli zilyetlik varsa ve koşullarda uygunsa, tapunun hukuki bir değer ifade edeceğini, davacıların bu arazilere 1950'li ve 1960'lı yıllara kadar fiilen zilyet olduklarını; köylülere icar karşılığında kiraladıklarını, bu taşınmazların bir kısmının çiftlik tapu malikleri adına tespitlerinin yapılıp, tescil edildiğini, dava konusu taşınmazların da bu şekilde tespitleri yapılan taşınmazlar arasında bulunduğunu, kadimden beri zirai amaçla kullanıldığını, sınır ve miktar itibariyle sonuç doğurmayan tapunun, bu şekilde zilyet olunduğu kanıtlanan taşınmazlar için davacılar lehine hukuki sonuç doğuracağını ve mülkiyet hakkının bu şekilde korunacağı" gerekçesiyle, davanın kabulüne ve ... Köyü 816-817 sayılı parsellerin çiftlik tapu sahipleri adına tapu kaydındaki payları oranında tapuya tesciline" karar verilmiştir.

Görüldüğü gibi, gerek ... Köyü 816 ve 817 sayılı parsellere ait bu dava dosyasında, gerekse pilot dosya olarak seçilen ... Köyü 74 sayılı parsele ait 1996/11 ve ... Köyü 804 sayılı parsele ait 1974/9 sayılı dava dosyalarında, yapılan bilirkişi uygulaması ve fen bilirkişi tarafından düzenlenen harita ve raporda, ... Köyü 816 ve 817 sayılı parsellerin çiftlik tapu kaydı kapsamında kaldığı bildirilmiş; yerel mahkeme, 816-817 sayılı parsellere ait dosyanın gerekçeli kararında, tapu kayıtlarının intikallerinde yapılan idari işlem eksikliğinin [(Halbuki, dosyadaki bilgi, belge ve bilirkişi raporlarına ve aynı konuda verilmiş Yargıtay kararlarına göre tapu kaydının intikallerinde idari işlem eksikliği bulunmadığı aşağıda izah edileceği gibi, Prof. Dr. ... ...'un 51. bentte yazılan 08.03.2000 tarihli raporunda da açıklandığı, tapu kayıtlarının doğru temele dayandığı ve düzenli şekilde intikallerinin yapıldığı, 1885 (1301) yılında Meclis-i Livaya gönderilen evraklarda paylaşım sonucunda, bu çiftliklerin ... ... kızı ... Hanıma düştüğü belirtildiğinden, o tarihte yürürlükte olan mevzuata göre Meclis-i Liva defterine bu konuda kaydı yapıldığı, ancak Liva Defter-i Hakani Memurluğunun 21 Ağustos 1326 (1910) tarihli yazısının bu işlemin 1885 (1301) yılında yapıldığının teydi olduğu, 1860 (1276) tarihli Talimat ve Tarifnameye göre "Ferağ Takrir Komisyonlarının" kuruluşunun daha sonra 3 Ocak 1889 (1305) tarihli tebliğ ile değiştirildiği, o tarihlerde bu komisyonların, bu günkü Tapu Sicil Tüzüğü hükümlerine göre Resmi Senet düzenleyerek devir, temlik, intikal, ipotek gibi işlemleri yapan tapu sicil müdürlerinin görevlerini yaptıkları anlaşılmaktadır)] tapu maliklerinin zilyet olmaları halinde, tapu kayıtları geçersiz olmayıp, tapu malikleri lehine sonuç doğuracağını ve mülkiyet hakkının bu şekilde korunacağını kabul ettiği görülmektedir.

66- Gerek C. Ahir 1859 (1275) tarihli Tapu Tüzüğü, gerekse bu tüzüğün uygulanmasına açıklık getiren 28 ... 1860 (1276) tarihli talimat (yönetmelik) 1874 (1290) tarihli Emlak-ı Sırfa (mülk nevinden arazilerin tesciline ilişkin tüzük) nizamnamesindeki tefviz, ferag, intikal işlemlerine konu olan arazi kazalarda bulunmakta ise, bu konuda hazırlanan tutanak Livaya (Vilayete) gönderilir. Her kaza için Livada tutulan defterlere kaydedilir. Kazada gelen tutanak Livada bırakılarak yeniden düzenlenen tutanak Defterhaneye gönderilir ve burada düzenlenen tapu kayıtları ilgilisine verilirdi. İşte 1885 (1301) yılında Meclisi- Livada, 1910 (1326) yılında Defterhanede yapılan işlemlerin niteliği budur ve o tarihlerde yürürlükte olan yasal mevzuata uygun olarak yapıldığından tapu kayıtlarının intikallerinde idari işlem eksikliğinden söz edilemez.

67- Osmanlı Devletinde 1858 (1274) tarihinde Arazi Kanunnamesinin yürürlüğe girmesinden önce arazilerin hukuksal durumu, padişah iradesi ve bu iradelere dayanan fetvalarla düzenlenmiştir. O dönemde miri (mülkiyeti devlete ait) ve mülk (özel mülkiyete konu) arazi olmak üzere iki tür arazi bulunmaktaydı. (Prof. Dr. Köprülü Toprak Hukuku 1958) İşte bu sebepledir ki, dava konusu ... yukarıda 8. bentte yazılı 1794 (1208) tarihli mülkname-i humayun (padişah iradesi Kanun) ile Padişah 3. ... tarafından "... Sancağı eski

mütesellimi el-... ...'in iken, bu kişinin ölümünden sonra Padişahın fermanı ile Devlet Hazinesine (Darphane) devir edilen ve Darphane tarafından idare edilmekte olan ... emlak ve diğer ilaveleriyle birlikte Validem Sultan Hazretlerine İhsanım olmuştur, kendisine mülknamesi verilsin diye verdiğim ferman üzerine, Baş muhasebeci kalemindeki defter suretine de kaydedilen ..., diğer emlak ve bütün ilaveleri, menfaatleri gelirleri ile birlikte Validem Sultanın, Sahih mülkü ve helal hakkı olmuştur. Mülküne aldığı bu yerleri, ister sadaka olarak versin, isterse satsın veya değiştirsin, dilerse hibe veya tescil (vakıf) etsin..." şeklindeki ferman (kanun) ile mülk arazi (özel mülk) olarak verildiği anlaşılmaktadır.

68- Teknik anlamda ve toprak hukuku konusunda düzenlenen ilk temel yasa olan ve 1856 (1274) tarihinde yürürlüğe konulan Arazi Kanunnamesinin 1. maddesi arazileri memluk (mülk), miri (emriye), vakıf (evkufe) metruk ve mevat olmak üzere beş bölüme ayırmıştır.

Memluk (mülk) arazi, özel mülkiyet kapsamına giren arazidir ve şer'i hükümlere bağlıdır. Arazi Kanunnamesinin ikinci maddesine göre, köy ve kasabaların sınırları içinde bulunan arsalar ile bunların kenarında olup da, yüzölçümü yarım dönümü geçmeyen tetümmeyi sükna denilen yerler ile, miri araziden ayrılıp, Padişah iradesi ile satılan veya verilen arazilerde mülk arazi niteliğini kazanmaktadır. İşte 1794 (1208) tarihli mülknameye konu olan ... bu tür arazi, yani mülk arazidir. Eski hukukumuzda mülk olan yerler için hak kazandırıcı zamanaşımı müessesesi kabul edilmemiştir. (... ..., Eski ve Yeni Hukukumuzda Gayrimenkul Mevzuatı s.199)