muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11884, Karar No: 2015/10096, Tarih: 17.09.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/11884 E.  ,  2015/10096 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/03/2013

NUMARASI : 2013/10-2013/58

Davacılar T. Dış Ticaret Bankası ve diğeri vekili Avukat Yeliz tarafından, davalılar E.. Y.. ve diğerleri aleyhine 07/05/2004 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/03/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı E.. Y.. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş, karar davalı E.. Y.. tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı Banka, davalıların birlikte hareket ederek müşterisi Atilla Uçan'ın Bahçelievler şubesindeki hesabından internet şifresini kırarak 50.000 TL'sini kendi hesaplarına havale ettiklerini, haksız olarak çekilen parayı müşterisine ödemek zorunda kaldığını, müşterinin kendilerini ibra ederek alacağını temlik ettiğini bildirerek uğradığı zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar, davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamışlardır.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu uyarınca davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, dava dilekçesinin Kartal H tipi kapalı cezaevinde iken davalıların bizzat kendilerine tebliğ edildiği, dosyanın sonrasında iki kez işlemden kaldırıldığı ve yenilendiği, ikinci yenileme dilekçesinin yine Kartal H tipi kapalı cezaevine gönderildiği davalıların tahliye olmuş olmaları nedeni ile tebliğ edilemeden iade edildiği yenileme dilekçesinin davalılara tebliği sağlanmadan yargılamaya devam olunarak hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 27. maddesi (1086 sayılı HUMK 73. maddesi) uyarınca “Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir.” hükmünü düzenlemektedir.

Şu durumda, temyiz eden E.. Y..'e yenileme dilekçesi tebliğ edilip duruşma gün ve saati bildirilmeden yargılamaya devam edilerek karar verilmiş olması savunma hakkını kısıtlar nitelikte olduğundan doğru olmayıp kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9686, Karar No: 2015/3130, Tarih: 26.02.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/9686 E.  ,  2015/3130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL(KAPATILAN) ANADOLU 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/01/2014

NUMARASI : 2013/513-2014/12

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; davalı tarafından, davacı kaçak elektrik kullanmadığı halde, düzenlenen faturalarda kayıp-kaçak bedeli adı altında bir bedel gösterilip, tahsil edildiğini; yersiz olarak tahsil edilen 11.735.85 TL' nin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevabında; EPDK' nın ilgili düzenlemelerine dayanan ve yasal olan faturada yansıtılan bu bedelin istirdadına yönelik talebin reddini istemiştir.

Mahkemece; kayıp-kaçak bedelinin tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği ve kayıp-kaçak bedeli ve perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak davacıdan tahsil edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairenin önüne gelen uyuşmazlık; davalı kurum’un abonelerinden kayıp-kaçak, bedeli isteyip isteyemeyeceği; buradan varılacak sonuca göre de davalının davacıdan tahsil ettiği kayıp-kaçak bedelinin iade edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Davacı ile davalı arasında elektrik enerjisi satışına ilişkin abonelik sözleşmesi düzenlendiği, bu sözleşmeye istinaden davacı tarafından davalıdan kayıp-kaçak bedeli tahakkuk ettirildiği hususunda tartışma bulunmamaktadır.

Kayıp-kaçak miktarı, dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı göstermektedir. Kayıp-kaçak bedeli elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin kayıp-kaçak bedeli oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir.

Davacı Kurum tarafından elektrik enerjisinin üretiminden, tüketicilere ulaştırılıncaya kadar oluşan elektrik eksikliği kayıp bedeli olarak; enerji nakil hatlarından çeşitli sebeplerle sayaçtan geçirilmeksizin, herhangi bir bedel ödemeden kullanılan elektrik bedeli de kaçak bedeli olarak diğer kullanıcı abonelere yansıtılmaktadır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesinin 1.fıkrasında, bu kanun ile verilen görevleri yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kurulduğu belirtilmiş, aynı maddenin 2.fıkrasında ise; “Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları fâaliyetleri ve bu fâaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, Performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin

oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur…” hükümlerine yer verilmiştir.

Madde metninden de açıkça anlaşılacağı üzere, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verilmiştir.

Bu maddede de anlatılmak istenilen hususun 1 kw elektrik enerjisinin tüketicilere ulaşıncaya kadarki maliyet ve kâr payı olup, yoksa Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyatlandırma unsuru belirleme yetkisi ve görevi vermediği açıktır.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu bu maddeye dayanarak 11/08/2002 gün ve 24843 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ”i yayımlamış ve lisans sahibi şirketlerde bu tebliğe uygun olarak tüketicilerden kayıp-kaçak, perakende satış hizmet, psh sayaç okuma, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedeli adı altında bir bedel tahsil etmişlerdir.

Ancak yukarıda açıklandığı üzere tebliğin dayanağı olan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4.maddesinde, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisi verilmemiştir.

Elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından hırsızlanmak suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin (kaçak) kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmek hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmamaktadır.

Hem bu hâl, parasını her halükârda tahsil eden davacı Kurum’un çağın teknik gelişmelerine ayak uydurmasına engel olur, yani davacı kendi teknik alt ve üst yapısını yenileme ihtiyacı duymayacağı gibi; elektriği hırsızlamak suretiyle kullanan kişilere karşı önlem alma ve takip etmek için gerekli girişimlerde de bulunmasını engeller. Oysa ki, elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme görevi de bizzat enerjinin sahibi bulunan davalıya aittir.

Bununla birlikte, nihai tüketici olan kullanıcıların(vatandaşın) faturalara yansıtılan kayıp-kaçak, bedelinin hangi miktarda olduğunun apaçık denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödediğini bilmesi, şeffaflık ve hukuk devletinin vazgeçilmez unsurlarındandır. (Aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarih, 2013/7-2454 Esas, 2014/679 Karar sayılı ilamı ile de benimsenmiştir.)

Bununla birlikte, nihai tüketici olan kullanıcıların(vatandaşın) faturalara yansıtılan kayıp-kaçak, bedelinin hangi miktarda olduğunun apaçık denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödediğini bilmesi, şeffaflık ve hukuk devletinin vazgeçilmez unsurlarındandır. (Aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarih, 2013/7-2454 Esas, 2014/679 Karar sayılı ilamı ile de benimsenmiştir.)

Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıda anılan ilkeler ve Hukuk Genel Kurulunun kararı gözetilerek, davalının kayıp-kaçak bedeli tahakkuku uygulamasının yerinde olmadığı nazara alınmalı, dava konusu kayıp-kaçak bedeli hakkında inceleme ve araştırma yapılıp, davacının talebine konu kayıp-kaçak bedeli miktarı bilirkişiye hesaplattırılmalı ve sonucu dairesinde bir hüküm kurulmalıdır. Yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.02..2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23927, Karar No: 2016/4306, Tarih: 28.03.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/23927 E.  ,  2016/4306 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma sonrası yapılan yargılamada Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. maddesinin 5. fıkrası gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması” başlığını taşıyan 150. maddesinin 1. fıkrasında “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmüne, 4. fıkrada “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” hükmüne ve 5. fıkrada da “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Davaya konu somut olayda; davacı vekili uyap sistemi aracılığıyla gönderdiği e-imzalı 02.04.2015 tarihli dilekçeyle mazeretli sayılmasını talep etmiştir. Mahkemece 02.04.2015 tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilerek duruşma günü 10.09.2015 tarihi olarak kararlaştırılmış, duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verilmiştir. 10.09.2015 tarihli celsede ise, davacı vekilinin duruşmadan haberdar olduğu halde hazır olmadığı, davalı Kurum vekilinin de davayı takip etmeyeceğini belirttikleri ifade edilerek, HMK'nun 150. maddesine istinaden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/4 bendi; "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" hükmü içermektedir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/4 bendi; "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" hükmü içermektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir. O halde, HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Ne var ki, anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır. Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dâhil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Kaldı ki, davacı vekilince sunulan mazeret dilekçesinde duruşma gününün sistemden öğrenileceğine dair bir talep bulunmadığı gibi talep olsa dahi mahkemece bu yönde bir karar verilemez.

Somut olayda; davacı vekilinin 02.04.2015 tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilerek duruşma günü 10.09.2015 tarihi olarak kararlaştırılmış, duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verilmiş olmasına rağmen, davacı avukatına duruşma gününün tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin duruşma gününden haberdar edilemediğinin kabulüyle; yeniden duruşma günü bildirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken aksinin kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde; davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 28.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5880, Karar No: 2014/5569, Tarih: 27.03.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/5880 E.  ,  2014/5569 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İstihkak

KARAR

Dairemize ait 13.02.2014 gün, 12407-2230 sayılı karar gereğinin kısmen yerine getirildiği anlaşıldığından bu kez yeni bir iade kararına mahal vermeden bizzat Mahkeme hakimi denetiminde gerekli dikkat ve özenin gösterilerek;

... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 21.12.2012 gün, 2012/122-226 ve 2011/134-157 sayılı ilamlarının kesinleşme şerhini içeren onaylı birer örneğinin (kesinleşmemişse Mahkemesi'nden buna yönelik yazı cevabının) ve bu kararlara ilişkin haciz tutanaklarının onaylı bir örneğinin temin edilip eklenmesinden sonra gönderilmesi için dosyanın mahal Mahkemesi'ne İADESİNE, 27.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7628, Karar No: 2010/8449, Tarih: 12.05.2010

**3. Ceza Dairesi         2007/7628 E.  ,  2010/8449 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanıkların mahkumiyetlerine ve ertelemeye dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık ...'ın 28.11.2006 tarihli dilekçesinin temyiz dilekçesi olmayıp şikayetten feragat dilekçesi olduğu ve hakkında basit yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemi bulunmadığı görülmekle tebliğnamedeki 1 nolu düşünceye;

Ayrıca 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı yasanın 21.maddesi ile 5271 sayılı yasanın 150/3 maddesinde yapılan değişiklik, yargılama yasalarının derhal uygulanmasının gerekmesi, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 26.12.2006 tarih, 2006/8-317 E, 319 sayılı kararı ve buna uyum gösteren ceza dairelerinin müstakar kararları gözetilerek tebliğnamedeki 2 nolu bozma düşüncesine iştirak olunmamıştır.

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak;

1- Mağdur ... hakkında Antakya Devlet Hastanesi'nde görevli Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı doktor ... Bilgili tarafından düzenlenen 27.10.2005 tarihli raporda sol bileğinde kemik kırığı olan mağdurun yüzündeki iz yönünden plastik cerrahi uzmanının görüşünün uygun olacağının bildirilmesi ile aynı hastanede görevli Plastik Cerrahi Uzmanı doktor ... ... tarafından düzenlenen 27.10.2005 tarihli raporda mağdurun Yüzünde sabit iz olduğunun bildirilmiş olmasına göre, adli tıp kriterleri uyarınca yüzde sabit iz yönünden olay tarihinden itibaren en az 6 aylık bir süre geçtikten sonra adli raporun aldırılması gerektiği nazara alınıp, mağdurun yeniden adli raporu aldırıldıktan sonra, şayet mağdurun yüzünde sabit iz oluşmuş ise söz konusu eylemi düzenleyen yasa maddesinde öngörülen hapis cezasının alt sınırı aynı olmakla birlikte üst sınırının kemik kırığı oluşturacak şekilde adam yaralama suçunu düzenleyen yasa maddesinde öngörülen cezadan daha fazla olduğu, dolayısıyla belirtilen her iki yaralamaya yönelik eylemlerin mevcudiyeti halinde sanıkların TCK'nın 44.maddesi uyarınca daha ağır olan yüzde sabit iz oluşturacak şekilde adam yaralama suçundan cezalandırılması gerektiği gözetilerek, bir karar verilmesi düşünülmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

2- Uygulamaya göre de sanıklar hakkında verilen kararda;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 Sayılı Kanunun 562. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, CMK'nun 231/5, 14. madde ve fıkralarında öngörülen, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında ceza sınırının 2 yıla çıkartılması ile soruşturma ve kovuşturması şikayete bağlı suç olma şartının kaldırılması kuralları gereğince, bu hususların mahalli mahkemece birlikte değerlendirilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış haklar saklı kalmak kaydıyla, BOZULMASINA, 12.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16450, Karar No: 2014/17166, Tarih: 11.09.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/16450 E.  ,  2014/17166 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ankara 16. İş Mahkemesi

Tarihi :09.05.2013

No :2011/328-2013/324

Davacı, meslek hastalığı sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelirler ile yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Meslek hastalığı sonucu 25.01.2005 tarihinde %43 oranında sürekli iş göremez duruma giren sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan ödemeler nedeniyle, Sosyal Sigortalar Kurumu; şimdilik Kurum zararından 14.306,94 TL’nin davalı işverenden tahsilini talep etmiştir.

1-) Hükme esas tutulan kusur raporunda; meslek hastalığının oluşmasında davalı işverene %60, sigortalıya %10 kusur verilerek, kalan %30’unda kaçınılmazlık olduğu belirlenmiştir.

Meslek hastalığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işyerinde işin yürütüm şartları yüzünden ortaya çıkan ve sigortalıyı geçici veya sürekli şekilde hasta, sakat veya ruhen arızalı bırakan bir olgu olup, işveren bu konuda her türlü tedbiri almış olsa bile, işin ve işyerinin niteliği sebebiyle bu hastalığın ortaya çıkması muhtemel olduğundan, belli orandaki bir kaçınılmazlıktan söz edilmesi gerekeceği tartışmasızdır. Bu sebeple, meslek hastalığındaki kaçınılmazlık kavramı ile iş kazasında söz konusu olabilen kaçınılmazlık birbirinden farklı olup, buna ilişkin bilirkişi incelemesi de farklıdır.

Hükme esas alınan rapor Dairemizin ve Yargıtay’ın kabul ettiği, uygulamada 32 yıl formülü olarak adlandırılan esaslara aykırı düşmektedir. Kusur incelemesi yapılırken, meslek hastalığının bu özelliği dikkate alınarak ve öteden beri uygulanan şekliyle yeraltı maden işyerlerinde çalışan sigortalılar bakımından 32 yıl formülü esas alınmak suretiyle belirleme yapılmalıdır. Hükme esas alınan rapor, uygulamada 32 yıl formülü olarak adlandırılan esaslara aykırı düşmektedir. Bilindiği üzere, sigortalının işyerlerinde 32 yıldan daha kısa bîr süre çalışması halinde, kaçınılmaz maluliyet oranı; çalışılan yıl sayısı: 32, yıl ortalaması ile çarpılarak kaçınılmaz maluliyet oranı belirlenmelidir. Sigortalının 18 yaşından sonra çalışmaya başlaması halinde ise; 32 yıldan, geç başladığı her 3 yıl için 1 yıl indirilerek kaçınılmaz maluliyet belirlenmeli, artık yaşlar için orantılama yoluyla indirime gidilmelidir. Kusur raporu bu hususları nazara almadığından yetersiz görülmüştür. Mahkemece iş kolunda uzman, 3 kişilik uzman bilirkişilerden bu doğrultuda kusur raporu aldırılarak hüküm verilmesi gerekirken yetersiz kusur raporuna dayanarak karar verilmesi,

2-) Kabule göre de; hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda Kurumca rücu edilecek miktar belirlenirken, kusur raporunda belirlenen %30 kaçınılmazlık oranının 2/3'ünden, davalı işverenin sorumlu tutulması isabetsizdir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, 11.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.