muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/10935, Karar No: 2021/3181, Tarih: 05.04.2021

...’in ise sevk ve idaresindeki otomobili ile iki yönlü yolda şeridini takiben seyir halinde olduğu sırada şeridine girerek seyri durumunu bozan araç nedeniyle meydana gelen olayda atfı kabil bir kusuru bulunmadığı; buna karşılık yine olayın oluşumu ile uyumlu görülebilen katılanların beyanları dikkate alındığı takdirde; sanık ...'in sevk ve idaresindeki otomobili ile iki yönlü tehlikeli virajlı yol bölümünde yola gereken dikkatini verip, yolun geometrik özelliklerini de dikkate alıp, müteyakkız bir şekilde seyir halinde olması gerekirken bu hususlara riayet etmeyip virajlı olan yol bölümünde kontrollü ve tedbirli bir şekilde seyretmeyip sevk ve idare hatası ile direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağ tarafındaki bariyerlere çarpıp, akabinde karşı istikamet şeridine girerek çarpışmanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde araç kullandığı olayda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışları ile gerçekleşen kazada asli kusurlu olduğu; tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahalli trafik bilirkişisinin düzenlemiş olduğu her iki raporun birbiriyle ve kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağı ile çelişkili olduğu, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin ise olayın her iki şekilde de meydana gelebileceğini belirterek kusur durumunu tam olarak belirleyemediği, her iki tarafın anlatımları dikkate alındığında olayın oluşumunun bu iki farklı anlatım tarzına da uygun olarak meydana gelmiş olabileceği, sanığın üzerine atılı suçun taksirle yaralama suçu olduğu ve suçun oluşabilmesi için kişinin taksiri ile birlikte kusurunun da bulunması gerektiği, sanığın kusurlu olduğu hususunun tam olarak dosya arasındaki delillerle ispatlanamadığı ve kusurun kimde olduğunun tam olarak tespit edilemediği, bu sebepe de sanığın cezalandırılmasına yeterli derecede her türlü şüpheden uzak kesin bir delil elde edilemediğinden ve atılı suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığından CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verildiği anlaşılmakla, mahkemenin kabul ve takdirinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin kusur durumuna ve hatalı bilirkişi raporlarına riayet edildiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 05.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16236, Karar No: 2014/499, Tarih: 10.01.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/16236 E.  ,  2014/499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.05.2011 gün ve 2008/431-2011/274 sayılı kararı onayan Daire’nin 17.06.2013 gün ve 2011/12202-2013/12558 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin, ... tabiiyetinde bir kuruluş olarak, o ülkenin kanunlarına göre kurulmuş ve tüm dünyada büyük küçük herkesin bildiği edebi karakterlerden biri olan "..." ... karakterini yaratan şirket olduğunu, "..." ibaresinin müvekkili adına birçok ülkede tescilli bir marka olduğunu, Türkiye'de de 11/06/1982 tarihinden muteber olmak üzere "..." markasını tescil ettirdiğini ve bu markanın tanınmış marka olduğunu, davalının ise müvekkilinin markası olan...'ın yanına ayırt edici bir özelliği olmayan, herkesin kullanımına açık "küçük" ibaresini ve özel bir yer adı olan "..." ibaresini ekleyerek, ... nezdinde 29. sınıfa giren köfte emtiasında kullanılmak üzere 2006/... numarası ile tescil ettirdiğini, bu durumun kötü niyetli bulunduğunu, müvekkilinin markası tanınmış olduğundan haksız kazanç sağlanacağını, ileri sürerek davalı markasının hükümsüzlüğüne, davalının imalat ve satışlarının önlenmesine, tanıtma vasıtaları, markalar kullanmak sureti ile satışa arz ettiği emtianın toplatılmasına, markaların sökülmesine, mahkeme kararının hüküm fıkrasının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 30.05.2013 tarih ve 2011/12636 E. ve 2013/11283 K. sayılı ilamı ile davacı adına tescilli ve restoran hizmetlerini kapsayan 1999/015962 sayılı markanın 556 sayılı KHK’nın 8/4. maddesi anlamında tanınmış marka olduğu kabul edilmiştir. Dairemizin sözü edilen ilamındaki temyiz incelemesine konu mahkeme kararındaki uyuşmazlık konusu marka ile işbu davanın konusunu oluşturan marka farklı olup, her iki davanın tarafları aynı olmasına karşın davaların konuları ve hukuki sebebinin farklı olması nedeniyle kesin hüküm

oluşturmasa dahi; bu karar davacı tarafın dayandığı 1999/015962 sayılı markanın tanınmış olduğu konusunda davacı lehine güçlü bir delil oluşturur ve aksinin aynı güçte başka bir delille kanıtlandığı hususu da anlaşılamadığına göre, mahkemece davacı markasının tanınmış olduğunun kabulü ile hükümsüzlüğü istenen davalıya ait 2006/59416 sayılı markanın tescilli olduğu “...” emtiası üzerindeki kullanımının 556 sayılı KHK’nın 8/4. maddesi anlamında davacı markasından haksız yararlanma, markanın itibarına zarar verme, ayırt edici karakterini zedeleme sonuçlarına yol açıp açmayacağı hususları değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 17.06.2013 tarih, 2011/12202 Esas-2013/12558 Karar sayılı onama kararının kaldırılarak kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 17.06.2013 tarih, 2011/12202 Esas-2013/12558 Karar sayılı onama kararının kaldırılarak yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 10.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12278, Karar No: 2014/20208, Tarih: 05.11.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/12278 E.  ,  2014/20208 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işyerinde 07.05.2007-19.09.2012 tarihleri arasında bant şefi-makineci olarak çalıştığını, iş akdinin kendisi tarafından işyerinde bazı işçilik alacaklarının ödenmemesi gerekçesi ile işi terk etmek suretiyle feshedildiğini, bildirerek kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının devamsızlık yaptığını ve başka bir alacağının da bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun "taleple bağlılık ilkesi" başlığını taşıyan 26. maddesinde "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, davacı davasını belirsiz alacak davası olarak açmasına rağmen, ıslah dilekçesi ile fazla mesai ve genel tatillerine ilişkin ıslah ettiği miktarlar yönünden ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinde bulunmuştur. Buna rağmen mahkemece bu alacaklara dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi yönünde karar verilmiş olması bozma nedenidir. Ancak bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle hüküm fıkrasının “5- ”ve“ 6-” numaralı bentleri silinerek yerine ;

“5-Bilirkişi raporuna göre hazırlanan 4.008,17 TL. fazla mesai alacağından işçinin raporlu, mazeretli, izinli olduğu günler ile çalışılmayan günler gözönünde bulundurularak Borçlar Kanununun 43..ve 44 maddeleri gereğince takdiren %30 indirim yapıldıktan sonra fazla mesai ücret alacağına ilişkin talebin KISMEN KABULÜ İLE, 2.805,72 TL. nin ( net) 100,00 TL. sinin 23.1.2013 dava tarihinden, bakiye 2.705,72 TL. sinin 10.3.2014 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, FAZLA İSTEMİN REDDİNE,

6-Bilirkişi raporuna göre hazırlanan 500,68 TL. genel tatil alacağından işçinin raporlu, mazeretli, izinli olduğu günler ile çalışılmayan günler gözönünde bulundurularak Borçlar Kanunun 43 ve 44. maddeleri gereğince takdiren %30 indirim yapıldıktan sonra genel tatil alacağına ilişkin talebin KISMEN KABULÜ İLE, 350,48 TL. nin (net) 100,00 TL. sinin 23.1.2013 dava tarihinden itibaren, bakiye 250,48 TL. sinin 10.3.2014 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, FAZLA İSTEMİN REDDİNE,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 05.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/16035, Karar No: 2025/10652, Tarih: 03.06.2025

**4. Ceza Dairesi         2022/16035 E.  ,  2025/10652 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1563 E. 2021/1692 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde sanık hakkında verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen mahkumiyet kararına yönelik olarak, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi özetle; dava konusu paylaşımı kendisinin yapmadığına, suçlamayı kabul etmediğine, beraatine karar verilmesine ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanığa yükletilen Cumhurbaşkanına hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanun'a uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı;

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi ile sair nedenler yönünden yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık bulunmadığından 5271 sayılı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Konya 14. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2.Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.06.2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

I)OLAY:

Sanık ...'a yükletilen Cumhurbaşkanına hakaret suçundan dolayı Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi kararına yönelik olarak sanık tarafından temyiz isteminin, suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve cezalandırma için yeterli somut delil bulunmadığına yönelik olduğu, ancak kurulan hükümde bozmayı gerektirecek bir hukuka aykırılık bulunmadığından, İstinaf Dairesinin kararı usul ve yasaya uygun bulunmakla, sanığın temyiz istemi yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak, CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİNE, karar verilmiştir.

Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİNE, kararına aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı katılmıyoruz.

Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİNE, kararına aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı katılmıyoruz.

II)DELİLLER:

A-Hukuksal Değerlendirme:

Cumhurbaşkanına hakaret suçu 5237 sayılı TCK'nın 299. maddesinde düzenlenmiştir.

(1) Madde 299- Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/35 md.) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır.

(3) Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.

B-İncelenen Dosyada; sanık hakkında Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın iddianamesiyle TCK'nın 299/1-2, 53/1 maddeleri uyarınca Cumhurbaşkanına hakaret suçundan iddianamenin hazırlandığı, Konya 14. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından da TCK'nın 299/1-2, 53/1. maddeleri uyarınca sanık hakkında mahkumiyet kararı verildiği,bu karara karşı katılan vekili ve sanık tarafından yapılan istinaf üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi tarafından istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği,

Sanık hakkında Yargıtay 4. Ceza Dairesi tarafından Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi kararına yönelik olarak sanığın temyiz isteminin, suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve cezalandırma için yeterli somut delil bulunmadığına yönelik olduğu, ancak kurulan hükümde bozmayı gerektirecek bir hukuka aykırılık bulunmadığından, istinaf dairesinin kararı usul ve yasaya uygun bulunmakla, sanık ...'ın temyiz istemi yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak, CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca Temyiz İsteminin Esastan Reddine, karar verildiği,

C- Dosya Kapsamı Tüm Açıklamları ile Birlikte Değerlendirildiğinde;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etme veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplumdan" söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Barışçıl ve özgür bir toplum hedefi ancak demokratik yönetim ilkelerinin egemen kılınması ile gerçekleşebilir. Bu kapsamda toplumların gelişmesi, insanlığın ilerlemesi ancak demokratik bir toplumda olanaklıdır.

Bir toplumun demokratik olup olmadığının tespiti hiç kuşkusuz tek parametre ile ölçülemez ancak bunlardan biri var ki olmazsa olmaz ölçütü olan ifade özgürlüğüdür. İfade özgürlüğünün olmadığı bir toplum demokratik toplum değildir.

Barışçıl ve özgür bir toplum hedefi ancak demokratik yönetim ilkelerinin egemen kılınması ile gerçekleşebilir. Bu kapsamda toplumların gelişmesi, insanlığın ilerlemesi ancak demokratik bir toplumda olanaklıdır.

Bir toplumun demokratik olup olmadığının tespiti hiç kuşkusuz tek parametre ile ölçülemez ancak bunlardan biri var ki olmazsa olmaz ölçütü olan ifade özgürlüğüdür. İfade özgürlüğünün olmadığı bir toplum demokratik toplum değildir.

Demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden birini ve toplumun ilerlemesi ve bireyin özgüveni için gerekli temel şartlardan birini teşkil eden ifade hürriyeti, sadece kabul gören veya zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerlidir. Bunlar demokratik bir toplumun olmazsa olmaz tölerans ve hoşgörünün gerekleridir.

AİHM’nin 07/12/1976 tarih 5493/12 başvuru nolu Handyside-Birleşik Krallık kararında belirttiği artık klasikleşen bir retorik ile söylersek İfade özgürlüğü, toplumun ilerlemesi ve her insanın gelişmesi için esaslı koşullardan biri olan demokratik toplumun ana temellerinden birini oluşturur. İfade özgürlüğü, 10. maddenin sınırları içinde, sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenmeye değmez görülen 'haber' ve 'düşünceler' için değil, ama ayrıca Devletin veya nüfusun bir bölümünün aleyhinde olan, onlara çarpıcı gelen, onları rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir; bunlar olmaksızın demokratik toplum olmaz. Bu demektir ki, başka şeyler bir yana, bu alanda getirilen her 'formalite', 'koşul', 'yasak' ve 'ceza', izlenen meşru amaçla orantılı olmalıdır.

AİHS 10. md ile güvence altına alınan ifade özgürlüğün sınırsız olmadığı 10/2. madde de belirlenen gerekçelerle sınırlandırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Sözleşmede yer alan bu düzenleme AİHS içtihatları ile açıklığa kavuşturularak Avrupa kamu düzeninin yaşam ve hukuk pratiğinin vazgeçilmezi haline getirilmiştir.

AİHM’nin ifade özgürlüğüne yönelik müdahalelerde uyguladığı testi dosyamızdaki somut olaya ilişkin olması nedeniyle sadece başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ile sınırlı tutarak değerlendireceğiz.

Başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ulusal otoritelerin öteki gerekçelerden daha fazla öne sürdüğü “meşru amaç” olagelmiştir. Bundan dolayıdır ki, AİHM, bu alanda ifade özgürlüğüne tanınan yüksek korumayı kapsayan geniş çaplı bir içtihat geliştirmiştir.

Başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ulusal otoritelerin öteki gerekçelerden daha fazla öne sürdüğü “meşru amaç” olagelmiştir. Bundan dolayıdır ki, AİHM, bu alanda ifade özgürlüğüne tanınan yüksek korumayı kapsayan geniş çaplı bir içtihat geliştirmiştir.

Bu alandaki temel tartışma konusu, ifade özgürlüğünün kullanılması ile kişilik haklarına yönelik saldırı arasındaki sınırın nasıl ve hangi ölçütlere göre saptanacağı ile ilgilidir. Kişilik hakkının korunma gerekçesiyle ifade özgürlüğü kullanılamaz bir hale getirilmemelidir. Kişilik Haklarının Korunması Sözleşme’nin 8. maddesi tarafından güvence altına alınan bir haktır. AİHM’in Sözleşme’nin 8. ile 10. maddeleri arasında bir çatışma olduğunda, başka bir anlatımla terazide bir yanda “kişilik hakları”, diğer yanda “ifade özgürlüğü” bulunduğu durumlarda, tercihini daha çok ifade özgürlüğünden yana kullandığı söylenebilir. Bu nedenle kişilik hakkının korunması ile ifade özgürlüğü arasındaki dengeyi iyi sağlamak gerekmektedir. Özellikle siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin kişilik hakları ve şöhretleri söz konusu olduğunda bu dengede ifade özgürlüğünün ağır bastığına kuşku yoktur.

Ancak müstehcen, saldırgan, aşağılayıcı, onur kırıcı, şiddeti teşvik eden veya nefret içeren söz ve yazı ile hakaret, sövme, kötüleme, iftira, sırf ar ve hayâ duygularını incitmeyi amaçlayan düşünce açıklamaları hukukun koruma alanı dışında kalırlar.

AİHM’nin içtihatlarında kabul edilebilir eleştirinin sınırı bakımından bir hiyerarşi oluşturduğu söylenebilir. Buna göre kabul edilebilir eleştirinin sınırı en geniş anlamda bir siyasal organ söz konusu olduğunda geçerli olmakta, bunu sırası ile politikacılar, kamu görevlileri ve sıradan vatandaşlar takip etmektedir.

AİHM kararlarında vurgulandığı üzere ifade özgürlüğüne getirilen sınırlamanın hukuki dayanağının olması ve meşru bir amaca yönelik olması yetmez. Burada müdahalenin demokratik toplumda gerekli olup olmadığının da incelenmesi gerekir. Demokratik toplumun gerekleri hoşgörü, açık fikirlilik şeklinde değerlendirilmeli yine yapılan müdahalenin demokratik toplumda acil bir toplumsal talebe dayanması ve ölçülü olması gerekir.

Dabrowski /Polonya davasında, bir gazeteci yerel bir siyasetçi ile ilgili devam etmekte olan ceza yargılamasına dair yazdığı yazıların gazetede yayınlanmasının ardından hakaret suçundan mahkûm olmuştur. Başvuran, hakaret ettiği iddia edilen belediye başkanının, hırsızlık suçundan cezaalmasının ardından "soyguncu belediye başkanı" olarak tanımlamıştır. AİHM, bu başvuruda, 10. maddenin ihlal edildiğine karar verirken, gazetecinin bir dereceye kadar abartma hakkına sahip olmasına ve belediye başkanının kamuya mal olmuş bir kişi olarak, bazıları olgusal temelden yoksun olmayan değer yargısı olarak değerlendirilebilecek eleştirilere karşı, daha fazla hoşgörü göstermek zorunda olmasına özel bir ağırlık vermiştir (Dabrowski /Polonya ,18235/02, 19.12.2006)