muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/6823, Karar No: 2013/6067, Tarih: 02.04.2013

Yerel mahkemece, manevi tazminat istemi yönünden koşulları oluşmadığından reddine, maddi tazminat istemi yönünden ise kısmen kabulüne dair verilen karar, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Eldeki davada; davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından diğer davalı ortak girişim'e ihale edilen ... Banliyö Sistemi Geliştirilmesi Projesinin 2. Etap çalışması sırasında davacıya ait taşınmaza zarar verilmesi nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tahsili istenmiştir

Dosya içeriğinden; davalı ... Belediye Başkanlığı'na yöneltilen davanın, proje kapsamında yapımı devam eden banliyö sisteminin kurulması sırasında gerekli güvenlik önlemini almamak ve gerekli denetimi yapmamak hukuksal nedenine dayandırıldığı anlaşılmaktadır. Yol yapımı kapsamında banliyö sistemi yapımı, iyileştirilmesi ve bu kapsamdaki işlerin denetlenmesi ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın kamu hizmeti kapsamındaki görevleri arasında olup, bu görevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir. İdare'nin işlemi ya da eylemi nedeni ile doğan zararlardan dolayı; İdari Yargılama Usulü Yasasının 2/1-b maddesi gereğince İdare'ye karşı, idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev sorunu, açıkça veya hiç ileri sürülmese de kendiliğinden dikkate alınır. Yerel mahkemece anılan davalı yönünden yargı yolu bakımından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davalı .... Şirketi'nin temyizi yönünden:

Dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ile mahkemece hükme esas alınan 29/7/2011 tarihli ek rapor içeriğine göre; davaya konu edilen zararın davalı ortak girişim tarafından yapımı üstlenilen banliyö sisteminin kurulum çalışması sırasındaki fore kazık çakımı esnasında oluşan titreşimlerden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davalı ....ise banliyö çalışmalarına sonradan katılmış olup teknik ifade ile "radye altında jet-group kolon imal ederek çakılmış bulunan fore kazıklar arasında destek yapımı" işini üstlenmiştir. Adı geçen davalının üstlendiği işin teknik niteliği gözetildiğinde davacıya ait binadaki çatlaklar ile davalı .... Şirketi'nin üstlendiğı iş arasında illiyet bağı bulunmamaktadır. Adı geçen davalının oluşan zarardan sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle adı geçen davalı yönünden istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sorumluluğuna karar verilmiş olması doğru olmayıp kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (3) sayılı bentte açıklanan nedenle davalı .... Şirketi yararına, (2) sayılı bentte açıklanan nedenlerle kararın ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yararına BOZULMASINA, davalılar ... (ortak girişim) nin temyiz itirazlarının ise (1) sayılı bentte açıklanan nedenlerle reddine ve temyiz eden .... yararına takdir olunan 990.00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, temyiz eden davalı....ile davalı ... Belediye Başkanlığı'ndan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 02/04/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/9983, Karar No: 2008/205, Tarih: 22.01.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/9983 E.  ,  2008/205 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... vek. Av. .... ile davalı Yel Değirmeni Tur. vek. Av. ... aralarındaki itirazın iptali davası hakkında ... Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 05.02.2007 gün ve 1721- 1218 sayılı hükmün dava dışı Avukat ...tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Taraflar arasındaki uyuşmazlık kira bedelinin tahsili için girişilen takibe yönelik itirazın iptaline ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiş ve Dairemizin 15.06.2006 gün, 2006/1069-6575 sayılı ilamı ile davalı yararına bozulmuştur. Bozma ilamı davalı vekili ... vekillikten çekildiği için davalı asile tebliğ edilmiş, bozmadan sonra davacı vekili davayı takip etmediklerini ifade etmiş, davalı taraf da yargılamaya katılmadığı için mahkemece HUMK.’ nun 409. maddesi uyarınca davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, vekillikten çekilen ... davalı şirketten vekalet alacağı olduğu gerekçesi ile davanın yenileneceği talebinde bulunmuş, bu talep adı geçenin davada sıfatı olmadığı gerekçesi ile mahkemece reddedilmiş, bu karar da adı geçen dava dışı Avukat ... tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizin 2007/ 3396 Esas, 2007/ 5906 Karar sayılı ilamıyla temyiz edilen yerel mahkeme kararının HUMK.’ nun 409. maddesi uyarınca işlemden kaldırılan davanın yenileme talebinin reddine ilişkin olup, ara kararı niteliğinde bulunduğu, nihai bir karar olmadığı, bu nedenle temyiz edilemeyeceği gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin 2006/ 1721 Esas, 2007/ 1218 Karar sayılı kararıyla müracaata bırakılan davanın aradan 3 aylık süre geçmiş olmasına rağmen yenilenmediği gerekçesiyle HUMK.’ nun 409. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm dava dışı Avukat .... tarafından temyiz edilmiştir.

Bir hüküm ve kararı ancak davanın tarafları temyiz edebilir. Taraflar dışındaki üçüncü kişiler, temyiz yoluna başvuramaz. Dava dışı Avukat ... Sulh Hukuk Mahkemesi’ nin 2006/ 1721 Esas sayılı dosyasında taraf olmadığı gibi, mahkemeye sunduğu 27.07.2006 tarihli dilekçesiyle de davalı vekilliğinden çekilmiş, bundan sonra da tekrar vekil olduğuna ilişkin bir vekaletnameyi mahkemeye ibraz etmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz eden Avukat ...’ ın taraf sıfatı bulunmadığından temyiz isteminin REDDİNE, peşin harcın istek halinde iadesine, 22.01.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1527, Karar No: 2017/8780, Tarih: 02.11.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/1527 E.  ,  2017/8780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortak alanın eski hale getirilmesi, muarazanın giderilmesi davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Kapatılan 18. Hukuk Dairesinin 15.02.2016 gün 2015/20739 E-2016/2346 K. sayılı ilâmıyla bozulmasına karar verilmiş, süresi içinde bir kısım davalılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; müvekkilinin bağımsız bölümünün ve ana yapının ... sokağına bakan cephesinin otopark olarak kullanıldığını, araçların ses ve ışıklarının rahatsızlık verdiğini ileri sürerek ortak alandaki otoparkın kaldırılması, mümkün değil ise müvekkilinin rahatsızlığını giderecek değişikliklerin yapılması istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece; dava konusu ... Apartmanının ortak alanındaki otoparkın... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü yazısı doğrultusunda bina cephesinden itibaren beş metre dışında kalan kısmın otopark olarak düzenlenmesine karar verilmiş, bir kısım davalılar vekilinin temyizi üzerine kapatılan 18. Hukuk Dairesince onanmış, bir kısım davalılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Mahkemece; dava konusu ... Apartmanının ortak alanındaki otoparkın... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü yazısı doğrultusunda bina cephesinden itibaren beş metre dışında kalan kısmın otopark olarak düzenlenmesine karar verilmiş, bir kısım davalılar vekilinin temyizi üzerine kapatılan 18. Hukuk Dairesince onanmış, bir kısım davalılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Bozma kararında özetle; “Somut olayda, yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; mimari projeye göre anataşınmazın ön, arka ve yan cephelerinde bulunan mahallin bahçe olarak belirtildiği, otopark düzenlemesinin yapılmadığı, davacıya ait 3 numaralı bağımsız bölümün anataşınmazın zemin katında ve otopark alanının bulunduğu mahalle cepheli olduğu, davaya konu otoparka park edilen otoların özellikle gece giriş ve çıkışlarda farlarından yayılan ışıkların davacıya ait bağımsız bölümün salon duvarının 0,95 mt olması nedeniyle rahatsızlık vereceği, anataşınmazın yan tarafında bulunan otoparkın mimari projesine uygun hale getirilmesi gerektiğinin belirtildiği, 29.02.2015 tarihli kat malikleri kurulu toplantısında “otoparkın düzenlenmesi hususunda şimdilik bir karar alınmamasına” karar verildiği, 20.02.2012 tarihinde dava konusu yerin (... Apartmanının ... sokak bölümündeki otopark olarak kullanılan kısım için) otopark olarak kullanılıp kullanılmaması konusunda kat maliklerinin onayına sunulduğu, ancak onay veren kat maliklerinin tüm kat maliklerinin beşte dört çoğunluğuna ulaşamadığı, davacının ön bahçenin otopark yapılıp yapılamayacağı hususunda başvurusu üzerine... Belediye Başkanlığının 03.06.2013 tarihli yazısında binaya ait 18.06.1969 onay tarihli mimari projede önbahçe mesafesi 10 mt olduğundan, bina cephesinden itibaren 5 mt dışında kalan kısmın otopark olarak düzenlenebileceğinin bildirildiği, bilirkişi raporunda dava konusu otoparkın binanın yan tarafında bulunduğu,... Belediyesinin yazısında ise binanın ön bahçesinin otopark olarak düzenlenebileceğinin belirtildiği ve davalıların temyiz dilekçesinde ise binanın ön cephesinin apartman girişinin Karyağdı Sokakta olduğu, otoparkın ise yan cephe ... sokağına baktığının belirtildiği, bu durumda... Belediye Başkanlığının otopark yapılmasının mümkün olduğunu belirttiği yer ile dava konusu otopark olarak kullanılan yerin, mahallinde keşif yapılarak tespit ettirilmeden infazda tereddüt yaratacak şekilde eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı” belirtilmiştir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun 19. maddesinin ikinci fıkrasına göre kat maliklerinden biri bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramaz. Aynı Kanunun 16. maddesinde de kat malikleri anataşınmazın bütün ortak yerlerine arsa payları oranında ortak mülkiyet hükümlerine göre malik olurlar ve ortak yerlerde kullanma hakkına sahiptirler. Ayrıca aynı Kanunun 18. maddesinin birinci fıkrasında da kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememekle karşılıklı olarak yükümlü oldukları öngörülmüştür.

Kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası bulunması halinde dahi yapılacak tesis ve değişikliğin imar mevzuatına aykırı olmaması veya yazılı rızası bulunmayan kat malikinin bağımsız bölümünü kullanmasını engelleyecek ve Kat Mülkiyeti Kanunun 18.maddesi gereğince kat malikini rahatsız edici nitelikte bulunmaması gerekir.

Dosya içeriği ve toplanan delilerden; ana yapıya ait mimari projede otopark yeri bulunmadığı, binanın ön, arka ve yan cephesinin mimari projede bahçe olduğu, eski hale getirilmesi istenilen otoparkın kullanılmasına Kat Mülkiyeti Kanunun 19. maddesinin ikinci fıkrasına göre tüm kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasının bulunmadığı yine mahkemece hüküm altına alınan yeni otopark alanına ilişkin tüm kat maliklerinin 4/5 çoğunluğuyla alınmış kararında olmadığı, halihazırda kullanılan otoparkın ise davacı kat malikini rahatsız edici nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda onaylı mimari projede bahçe olarak gözüktüğü halde otopark olarak kullanılan alanın mimari projesine uygun hale getirilmesine karar verilmekle yetinilmesi gerekirken kat maliklerinin iradesi yerine geçilerek belediye başkanlığı tarafından bildirilen yerin otopark olarak düzenlenmesine karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan bu hususlar bir kısım davalılar vekilinin karar düzeltme dilekçesi üzerine yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından, Kapatılan 18. Hukuk Dairesinin 15.02.2016 gün 2015/20739 E-2016/2346 K. sayılı maddi yanılgıya dayalı bozma kararının kaldırılarak hükmün açıklanan gerekçelerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; bir kısım davalılar vekilinin karar düzeltme isteğinin kabulüyle Kapatılan 18. Hukuk Dairesinin 15.02.2016 gün 2015/20739 E-2016/2346 K. sayılı bozma kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, yerel mahkemenin 05.03.2015 gün 2013/1285-2015/350 sayılı hükmünün 6100 sayılı Kanunun geçici 3.maddesinin göndermesiyle uygulamasına devam edilen 1086 sayılı HUMK.'un 428.maddesi gereğince değişik gerekçe ile BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 02.11.2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/17487, Karar No: 2009/17280, Tarih: 23.11.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/17487 E.  ,  2009/17280 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak hukukuna ilişkin davada Tekirdağ Aile ile 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ziynet eşyalarından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

H.Y.U.Y.’nın 25/III. Maddesinde; “Yargıtay’ca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve veya yetkiye ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar” hükmü yer almaktadır.

Dosya kapsamından, Aile Mahkemesince görevsizliğe ilişkin verilen karar, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 16.03.2009 gün 8474-3862 sayılı ilamı ile onanmakla Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu Özel Dairenin kabulündedir. Bu karar mahkemeleri bağlar.

O halde; uyuşmazlığın çözümünde Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 23/11/2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/841, Karar No: 2019/2549, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/841 E.  ,  2019/2549 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6880, Karar No: 2013/6951, Tarih: 19.06.2013

**16. Hukuk Dairesi         2013/6880 E.  ,  2013/6951 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda Kayalık Köyü çalışma alanında bulunan 1 ada 12, 33 ve 44 parsel sayılı taşınmazlar tevhid işlemi neticesinde 140 ada 55 parsel sayılı 300,00 metrekare yüzölçümü ile ... adına tescil edilmiştir. Davacı ... çekişmeli parsel üzerinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış, taşınmazın adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, temyiz karar harcı peşin yatırıldığından harç alınmasına yer olmadığına,19.06.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/15245, Karar No: 2024/7333, Tarih: 23.05.2024

**4. Ceza Dairesi         2023/15245 E.  ,  2024/7333 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/249 E., 2023/321 K.

SUÇ : Hakaret

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ek kararın onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen asıl kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, temyiz isteminin reddine dair 07.07.2023 tarihli ek karar kaldırılarak, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.İlk Derece Mahkemesinin kararı ile sanık hakkında hakaret suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 125 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilmiştir.

2. Sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik O yer Cumhuriyet savcısının aleyhe ve sanık müdafiinin lehe istinaf başvurusunun kabulü ile duruşma açılmaksızın yapılan inceleme neticesinde 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek hakaret suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 125 inci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları ile 62 nci, 53 üncü, 58 inci maddeleri uyarınca 2 ay 27 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına, karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

Adil yargılanma ... Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 6’da düzenlenmiştir. AİHS madde 6 bireyin gerek medeni ve gerek cezai muhakemedeki haklarını belirlemektedir. Maddenin birinci bölümü hem ceza hem de hukuk (medeni) yargılaması için genel esasları bildirmektedir. Diğer paragraflar, yani ikinci ve üçüncü paragraflar ise, ağırlıklı olarak, yakalama anından başlayarak ceza hukukuna ilişkin düzenlemeleri içermektedir.

Adil yargılanma ..., taraflar arasında (hukuk davasında davacı ve davalı, ceza yargılamasında sanık ve iddia makamı) bir fark gözetilmeksizin, karşılıklı olarak iddia ve savunmanın eşit ölçülerde yapılabilmesi anlamına gelir. ... düzenleyen 6 ncı madde pek çok hak ve ilkeyi içeren genel bir madde olup, yargılamanın hakkaniyete uygun, adil bir biçimde yerine getirilmesini amaçlar.

Adil yargılanma ..., taraflar arasında (hukuk davasında davacı ve davalı, ceza yargılamasında sanık ve iddia makamı) bir fark gözetilmeksizin, karşılıklı olarak iddia ve savunmanın eşit ölçülerde yapılabilmesi anlamına gelir. ... düzenleyen 6 ncı madde pek çok hak ve ilkeyi içeren genel bir madde olup, yargılamanın hakkaniyete uygun, adil bir biçimde yerine getirilmesini amaçlar.

Adil yargılanma ... sözleşmenin 6 ncı maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir:

“1- Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir. Karar alenî olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum içinde ahlak, kamu düzeni veya ulusal güvenlik yararına, küçüklerin çıkarları veya bir davaya taraf olanların özel hayatlarının gizliliği gerektirdiğinde veyahut aleniyetin adil yargılamaya zarar verebileceği kimi özel durumlarda ve mahkemece bunun kaçınılmaz olarak değerlendirildiği ölçüde, duruşma salonu tüm dava süresince veya kısmen basına ve dinleyicilere kapatılabilir.

2- Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayılır.

3- Bir suç ile itham edilen herkes aşağıdaki asgari haklara sahiptir:

a) Kendisine karşı yöneltilen suçlamanın niteliği ve sebebinden en kısa sürede, anladığı bir

dilde ve ayrıntılı olarak haberdar edilmek;

b) Savunmasını hazırlamak için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olmak;

c) Kendisini bizzat savunmak veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanmak; eğer avukat tutmak için gerekli maddî olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli görüldüğünde, resen atanacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmek;

d) İddia tanıklarını sorguya çekmek veya çektirmek, savunma tanıklarının da iddia tanıklarıyla aynı koşullar altında davet edilmelerinin ve dinlenmelerinin sağlanmasını istemek;

e) Mahkemede kullanılan dili anlamadığı veya konuşamadığı takdirde bir tercümanın yardımından ücretsiz olarak yararlanmak.”

AİHM’e göre bu hak demokratik toplumda son derece bir önemli yer tutmakta olup, Sözleşme’nin bu maddesinin dar bir yoruma tutulmasının hiçbir haklı gerekçesi olamaz.AİHS m. 6/1 geniş yorumlamayı gerektirmektedir. Zira bu demokratik ve adil toplum isteğinin bir sonucudur. Metinde, açık bir şekilde ifade edilen bu hakların yanısıra bazı zımni güvenceler de yer almaktadır. Bu güvenceler, zamanla Mahkeme yargıçları tarafından geliştirilmiş olup, Sözleşme'nin dondurulmuş, değişmez bir araç olmadığını aksine toplumun evrimine ayak uydurduğunu göstermektedir.

Adil yargılanma ... askeri, özel veya idari ayrımı olmaksızın tüm mahkemelerdeki yargılamaları kapsar. Altıncı madde kapsamındaki düzenlemelerin uygulama alanı sadece ‘muhakeme süreci’ değildir. Bunun yanında yargılamaya hazırlık (önceki) ve hükmün uygulanması aşamasında (sonraki) da altıncı maddenin kapsamı dâhilindedir. Örneğin ceza yargılamasında polisin yakalama anından itibaren, altıncı kapsamında değerlendirilmeye tabidir.

6 ncı maddede yer alan güvenceleri yerine getirmek için taraf devletler gerekli önlemleri, kendi takdir alanları içerisinde almak zorundadır. Ancak alınan önlemler mahkeme denetimine tabi olabilecektir. Sözleşme organlarının gerçekleştirdiği denetim işin esasına, kararın doğruluğu veya yanlışlığına yönelik olmayıp Sözleşme açısından denetlenen şey, varılan sonuçtan ziyade yargılama sürecidir. Diğer bir deyişle adil bir karar verilebilmesi için gerekli koşulların sağlanıp sağlanmadığı, kişinin davasını savunması için uygun ve etkili imkânlar verilerek yargılama yapılıp yapılmadığı noktasındadır.

Anayasa'nın 90 ncı maddesinde, usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaların kanun hükmünde olduğu, bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı ve usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda uluslararası antlaşma hükümlerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır. Tarafı olduğumuz AİHS, bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Anayasa’nın 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre hak arama özgürlüğünün en önemli iki ögesini oluşturan iddia ve savunma haklarını kısıtlayacak, bu hakların eksiksiz kullanımını engelleyecek ve adil yargılanmaya engel olacak yasa kurallarının Anayasa’nın 36 ncı maddesine aykırılık oluşturacağı açıktır. Maddeyle güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma ..., kendisi bir temel hak niteliği taşımasının yanında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden biridir.