muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/8036, Karar No: 2015/20271, Tarih: 11.06.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/8036 E.  ,  2015/20271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde Basın İş Kanunu kapsamında muhabir olarak çalıştığını, fazla mesai ücreti ile çalıştırıldığı ulusal bayram ve genel tatili günleri ücretinin ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile izin ücret, fazla mesai ücreti ile yüzde beş fazlası ve ulusal bayram genel tatili ücreti ile yüzde beş fazlası alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Taraflar arasında, davacının yaptığı fazla mesai süresi ve fazla mesai ücretinin yüzde beş fazlasından yapılan indirimin az olup olmadığı hususları uyuşmazlık konusudur.

Basın İş Kanunu kapsamında çalışanların ödenmeyen ücret alacaklarının yüzde beş fazlasından takdiri indirim yapılırken çalışma süresi, asıl alacak miktarı ve davanın fesihten ne kadar süre sonra açıldığı yönlerinin birlikte dikkate alınması gerekmektedir. Belirtilen esaslara göre somut olayda bilirkişi tarafından hesaplanan miktar itibariyle yapılan değerlendirmede davacının fazla mesai ücretinin yüzde beş fazlasından yüzde doksanbeşten az olmamak üzere indirim yapılması gerekirken yüzde doksan oranında yapılan indirim isabetli bulunmamıştır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8557, Karar No: 2007/5095, Tarih: 20.06.2007

3. Ceza Dairesi 2006/8557 E., 2007/5095 K.

**3. Ceza Dairesi 2006/8557 E., 2007/5095 K.**

**- ADLİ TIP RAPORU

- ÇEHREDE SABİT İZ

- KASTEN YARALAMA**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 87 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 456 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak, gereği görüşülüp düşünüldü:

Bozmaya uyularak alınan mağdur Gülnur hakkındaki Adli Tıp Kurumu İkinci İhtisas Kurulu'nun 26.10.2005 tarih ve 6386 sayılı raporunda "sol dudak üst kısmında dışa doğru yatay seyirli ilerleyerek 4 cm kadar sonra yukarı kıvrılıp 3 cm daha devam eden ciltten hafif çöküklük ve koyu renk gösteren keşi skarı mevcut olduğu, sol yanaktaki yara izinin; belirli bir mesafeden, belirgin bir dikkat sarf etmeden, ilk bakışta dikkat çektiğine göre, çehrede sabit eser niteliğinde olduğunun" belirtilmesine, çehrede sabit iz oluşturacak şekilde yaralama eyleminin 765 sayılı TCK'nın 456/2. maddesinde düzenlenmesine, aynt düzenlemeye paralel olarak 5237 sayılı Yasa'nın 87/1-c maddesinde "yüzünde sabit jz" olarak kanuni tarifin yapılmış olmasına, her iki yasada öngörülen ölçütlerin aynı olduğunun anlaşılmasına göre, 5237 sayılı Yasa'daki ölçütlere göre yeniden rapor alınmasına gerek bulunmadığından tebliğnamenin karşı düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Sanık müdafiinin temyiz itirazları, oluşa, yapılan yargılamaya, toplanan delillere, gerekçeye ve takdire göre yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle hükmün (ONANMASINA), 20.06.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2730, Karar No: 2017/1748, Tarih: 23.03.2017

**11. Hukuk Dairesi         2016/2730 E.  ,  2017/1748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19/06/2014 gün ve 2013/198-2014/257 sayılı kararı onayan Daire’nin 19/11/2015 gün ve 2014/17244-2015/12313 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı şirkete 04.05.2010 tarihinde ... Limited Şirketinden sahibi olduğu toplam 228 adet hissesini 1.045.000 ABD Dolar bedel karşılığında devir ve temlik ettiğini, hisse devir sözleşmesine istinaden müvekkili şirketin yasal yükümlülüğü gereğince 04.05.2010 tarihli olarak şirket adına fatura düzenlediğini, toplam satış bedelinin 1.553.079 TL olarak hesaplandığını, söz konusu 228 adet hissenin yarısı olan 114 hissenin müvekkili şirket tarafından iktisap tarihinden itibaren 2 yıl geçtikten sonra satıldığından satış bedelinin yarısı olan 776.539.50 TL'ye 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 17/4. maddesindeki KDV istisnasının uygulandığını, ancak geri kalan 114 hisseye ilişkin satış bedeli olan 776.539,50 TL için herhangi bir KDV muafiyetinin söz konusu olmaması nedeniyle bu rakama % 18 KDV oranı uygulanarak 139.777.11 TL KDV tutarının faturaya yansıtılıp, davalı tarafa gönderildiğini, davalının faturaya itiraz edip iade ettiğini, bunun üzerine davalı şirket tarafından haksız şekilde itiraz ve iade edilen fatura tutarından tahsil edilemeyen 139.777.11 TL'lik KDV tutarı için icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalı şirket tarafından haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, tarafların hisse devir sözleşmesinde gerçek hisse devir bedeli olarak mutabık kaldığı miktarın içerisinde KDV'nin yer aldığından bahsedilemeyeceğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davalı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, limited şirket hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan KDV alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davalı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, limited şirket hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan KDV alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dava dosyasında ... 9. Noterliği tarafından düzenlenen 04.05.2010 tarih 12777 yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi içeriğinden, devreden şirketi temsilen yetkilisinin devredilen hisselere karşılık 1.045.000 ABD Doları karşılığında devir işlemini yapıp, devir bedelini nakden ve tamamen aldığını, devralan şirket vekilinin de sözleşme konusu hisseleri devralıp devir bedelini nakden ve tamamen ödediğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta vergiyi doğuran olay şirket hisselerinin devridir. Devir işleminin gerçekleştirilmesi ile birlikte devlet Katma Değer Vergisi alma hakkı doğmuş olup, hissesini devreden bunu ödemekle yükümlüdür. Taraflar devir sözleşmesi aşamasında devir bedeline bu verginin de dahil olup olmadığına dair bir kararlaştırmada bulunmamışlardır. Hisse devreden davacı şirket KDV'yi devir bedelinden ayrı olarak gösterip hisseleri devralan davalının bilgisine ve onayına sunmamış, devir işlemi geçerli şekilde yapıldıktan sonra KDV'yi de içeren fatura düzenleyip davalıya tebliğ etmiş ve ödeme talebinde bulunmuştur.

Sözleşme aşamasında devir bedeli ve vergi tutarını ayrı ayrı göstermeyen devreden, o devirden dolayı ödediği KDV'yi devralan davalı adına değil kendi adına ödemiş olur. Bunu sonradan devralan davalıdan isteyip isteyemeceği hususu vergi hukukunun düzenleme alanı dışına taşan, vergi hukukunun kural ve ilkelerine göre değerlendirilmesine olanak bulunmayan, dolayısıyla Borçlar Kanunu'nun sözleşme hukukunu düzenleyen hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir sorundur. Borçlar Kanunu çerçevesinde değerlendirme yapıldığında bedel unsuru da devir sözleşmesinin esaslı unsurlarından biridir. Hisse devreden tarafın başlangıçta iradelerin birleştiği bedel dışında devralan davalıdan sonradan ayrıca bir istemde bulunmasına olanak yoktur. Dolayısıyla somut olayda olduğu gibi hisse devir sözleşmesi kurulurken devir bedeliyle birlikte, hisseleri devralan davalıdan ayrıca KDV istememiş olan devreden davacı, sonradan hisse devralan davalıdan bu yönde bir istemde bulunamayacaktır. Bu itibarla, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından davalı vekilinin karar düzeltme istemi yerinde görülmekle Dairemizin onama ilamının kaldırılarak, mahkemece verilen kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 19.11.2015 tarih, 2014/17244 Esas-2015/12313 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, mahkemece verilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 23.03.2017 tarihinde oybirliğiyle kabul edildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/10695, Karar No: 2017/8068, Tarih: 22.06.2017

**8. Ceza Dairesi         2017/10695 E.  ,  2017/8068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçların oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, mazeretli olduğuna yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazının reddiyle hükmün ONANMASINA, 22.06.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11831, Karar No: 2010/14006, Tarih: 20.09.2010

**4. Ceza Dairesi         2008/11831 E.  ,  2010/14006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Asliye 7.Ceza Mahkemesi

SUÇ(LAR) : Görevliye hakaret

HÜKÜM(LER) : Hükümlülük

TEBLİĞNAMEDEKİ İSTEK: BOZMA

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Sanığın, olay sırasında sivil giyimli olan yakınanların görevli polis memuru olduklarını bilmediğine ilişkin savunması yöntemince tartışılıp reddedilmeden, görevliye sövme suçundan hüküm kurulması,

2- Sanık müdafiinin son ve 01.10.2004 tarihli oturumlardaki haksız kışkırtma hükümlerinin uygulanması isteği hakkında, olayın çıkış nedeni ve gelişmesi de değerlendirilerek bir karar verilmemesi,

3- 5275 sayılı Yasada, ödenmeyen para cezalarına ilişkin olarak gecikme zamanının öngörülmemesi ve bu Yasanın 122.maddesi ile de 647 sayılı Yasanın yürürlükten kaldırılmış olmasına karşın, gecikme zammına hükmedilmesi,

Yasaya aykırı ve sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 20.09.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14573, Karar No: 2025/9087, Tarih: 14.05.2025

**4. Ceza Dairesi         2022/14573 E.  ,  2025/9087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/289 E., 2021/1009 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu ve temyiz dilekçesinde temyiz sebebine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik yapılan başvuru üzerine Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz istemi, yeterli delil bulunmadığına, eylemin ifade özgürlüğü kapsamında olduğuna, suçun unsurlarının oluşmadığına, yetersiz gerekçe ile verilen kararın bozulması gerektiğine yöneliktir.

III. GEREKÇE

Sanığın savunması, paylaşıma ilişkin ekran görüntüleri, tutanaklar ve tüm dosya kapsamı karşısında, sanığın üzerine atılı suçu işlediğine ve suçun unsurlarının oluştuğuna dair Mahkemenin takdir ve gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Sanığa yükletilen Cumhurbaşkanına hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı anlaşıldığından, yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi ile maddi ceza hukukuna ilişkin sair nedenler yönünden yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Bakırköy 11. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.05.2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık, sanığın sosyal medyada yaptığı paylaşımın Cumhurbaşkanı’na hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Bakırköy 11. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.05.2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık, sanığın sosyal medyada yaptığı paylaşımın Cumhurbaşkanı’na hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin ..., haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etme veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen ..., bireyin ..., ... ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, ..., ... ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli ... şartlardan birini oluşturmaktadır.

Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.

Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplumdan'' söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Barışçıl ve ... bir toplum hedefi ancak demokratik yönetim ilkelerinin egemen kılınması ile gerçekleşebilir. Bu kapsamda toplumların gelişmesi, insanlığın ilerlemesi ancak demokratik bir toplumda olanaklıdır.

Bir toplumun demokratik olup olmadığının tespiti hiç kuşkusuz tek parametre ile ölçülemez ancak bunlardan biri var ki olmazsa olmaz ölçütü olan ifade özgürlüğüdür. İfade özgürlüğünün olmadığı bir toplum demokratik toplum değildir.

Demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden birini ve toplumun ilerlemesi ve bireyin özgüveni için gerekli ... şartlardan birini teşkil eden ifade hürriyeti, sadece kabul gören veya zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerlidir. Bunlar demokratik bir toplumun olmazsa olmaz tölerans ve hoşgörünün gerekleridir.

AİHM’nin 07/12/1976 tarih 5493/12 başvuru nolu Handyside-Birleşik Krallık kararında belirttiği artık klasikleşen bir retorik ile söylersek “İfade özgürlüğü, toplumun ilerlemesi ve her insanın gelişmesi için esaslı koşullardan biri olan demokratik toplumun ana temellerinden birini oluşturur. İfade özgürlüğü, 10. maddenin sınırları içinde, sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenmeye değmez görülen 'haber' ve 'düşünceler' için değil, ama ayrıca Devletin veya nüfusun bir bölümünün aleyhinde olan, onlara çarpıcı gelen, onları rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir; bunlar olmaksızın demokratik toplum olmaz. Bu demektir ki, başka şeyler bir yana, bu alanda getirilen her 'formalite', 'koşul', 'yasak' ve 'ceza', izlenen meşru amaçla orantılı olmalıdır.

AİHS 10. md ile güvence altına alınan ifade özgürlüğün sınırsız olmadığı 10/2. madde de belirlenen gerekçelerle sınırlandırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Sözleşmede yer alan bu düzenleme AİHS içtihatları ile açıklığa kavuşturularak Avrupa kamu düzeninin yaşam ve hukuk pratiğinin vazgeçilmezi haline getirilmiştir.

AİHM’nin ifade özgürlüğüne yönelik müdahalelerde uyguladığı testi dosyamızdaki somut olaya ilişkin olması nedeniyle sadece başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ile sınırlı tutarak değerlendireceğiz.

AİHM’nin ifade özgürlüğüne yönelik müdahalelerde uyguladığı testi dosyamızdaki somut olaya ilişkin olması nedeniyle sadece başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ile sınırlı tutarak değerlendireceğiz.

Başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ulusal otoritelerin öteki gerekçelerden daha fazla öne sürdüğü “meşru amaç” olagelmiştir. Bundan dolayıdır ki, AİHM, bu alanda ifade özgürlüğüne tanınan yüksek korumayı kapsayan geniş çaplı bir içtihat geliştirmiştir.

Bu alandaki ... tartışma konusu, ifade özgürlüğünün kullanılması ile kişilik haklarına yönelik saldırı arasındaki sınırın nasıl ve hangi ölçütlere göre saptanacağı ile ilgilidir. Kişilik hakkının korunma gerekçesiyle ifade özgürlüğü kullanılamaz bir hale getirilmemelidir. Kişilik Haklarının Korunması Sözleşme’nin 8. maddesi tarafından güvence altına alınan bir haktır. AİHM’in Sözleşme’nin 8. ile 10. maddeleri arasında bir çatışma olduğunda, başka bir anlatımla terazide bir yanda “kişilik hakları”, diğer yanda “ifade özgürlüğü” bulunduğu durumlarda, tercihini daha çok ifade özgürlüğünden yana kullandığı söylenebilir. Bu nedenle kişilik hakkının korunması ile ifade özgürlüğü arasındaki dengeyi iyi sağlamak gerekmektedir. Özellikle siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin kişilik hakları ve şöhretleri söz konusu olduğunda bu dengede ifade özgürlüğünün ağır bastığına kuşku yoktur.

Ancak müstehcen, saldırgan, aşağılayıcı, ... kırıcı, şiddeti teşvik eden veya nefret içeren söz ve yazı ile hakaret, sövme, kötüleme, iftira, sırf ar ve hayâ duygularını incitmeyi amaçlayan düşünce açıklamaları hukukun koruma alanı dışında kalırlar.

AİHM’nin içtihatlarında kabul edilebilir eleştirinin sınırı bakımından bir hiyerarşi oluşturduğu söylenebilir. Buna göre kabul edilebilir eleştirinin sınırı en geniş anlamda bir siyasal organ söz konusu olduğunda geçerli olmakta, bunu sırası ile politikacılar, kamu görevlileri ve sıradan vatandaşlar takip etmektedir.

AİHM kararlarında vurgulandığı üzere ifade özgürlüğüne getirilen sınırlamanın hukuki dayanağının olması ve meşru bir amaca yönelik olması yetmez. Burada müdahalenin demokratik toplumda gerekli olup olmadığının da incelenmesi gerekir. Demokratik toplumun gerekleri hoşgörü, açık fikirlilik şeklinde değerlendirilmeli yine yapılan müdahalenin demokratik toplumda acil bir toplumsal talebe dayanması ve ölçülü olması gerekir.