muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/74, Karar No: 2018/86, Tarih: 13.03.2018

Bozma üzerine yerel mahkemece önceki hükümlerde direnilmesine karar verilmiştir.

İstanbul 7. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 02/07/2013 tarih ve 2012/1377 Esas, 2013/463 Karar sayılı direnme kararına konu dava dosyası yeniden incelenmek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmekle;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 23/06/2015 gün ve 2013/7-700 Esas, 2015/241 sayılı kararıyla;

İstanbul 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.07.2013 gün ve 1377-463 sayılı direnme hükmünün, sanıklar hakkında aynı fiilden dolayı verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itiraz üzerine merciince, itirazın reddine karar verilmesinden sonra Cumhuriyet savcısının CMK’nun 173/6. maddesinde belirtilen şarta uymadan iddianame düzenlemesi nedeniyle usulüne uygun açılmış bir kamu davası bulunmadığından, mahkemece durma kararı verilerek önceden verilen itiraz dilekçesi hakkında karar vermiş olan itiraz merciinin bu hususta karar vermesi beklenip sonucuna göre hüküm kurulması, nedeniyle sair yöneleri incelenmeksizin bozulmuştur.

Bozma üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca bu karara itiraz edilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19/01/2016 gün ve 2015/911 Esas, 2016/1 sayılı kararıyla;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının, Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararına karşı 5271 sayılı CMK'nun 308. maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz kanun yoluna başvurma yetkisi bulunmaması, nedeniyle esası incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bozma üzerine yerel mahkemece tekrar önceki hükümlerde direnilmesine karar verilmiştir.

İstanbul 7. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 04/04/2017 tarih ve 2017/46 Esas, 2017/165 Karar sayılı direnme kararına konu dava dosyası yeniden incelenmek üzere Yargıtay 7. Ceza Dairesine gönderilmekle;

Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 05/02/2018 gün ve 2017/15373 Esas, 2018/769 sayılı kararıyla;

Sanıklar hakkında üzerlerine atılı 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet suçundan açılan kamu davası sonucu beraat kararı verilmiş olup, iddianamelerdeki sevk ve nitelendirmeye, hükmün konusuna göre 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 6110 sayılı Yasayla değişik 14. maddesi ile 27.01.2017 tarih ve 29961 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2017 tarihinde yürürlüğe giren Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun işbölümüne ilişkin 20.01.2017 tarih ve 2017/1 sayılı kararı uyarınca, inceleme görevi Yargıtay Yüksek 19. Ceza Dairesine ait bulunması, nedeniyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 05.02.2018 gün ve 2017/15373 Esas, 2018/769 Karar sayılı görevsizlik ilamında ve önceki bozma kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından kararın düzeltilmesine yer olmadığına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 02.12.2016 gün ve 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 36. maddesiyle değişik 307. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince direnme kararını incelemek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine..." karar verilerek Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa aykırı davranmak suçunun sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de; Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca öncelikle, direnme hükmünün Yargıtay Ceza Genel Kurulunca bozulması ve yerel mahkemece bozma gereğince işlem yapılmasından sonra, önceki Özel Daire kararına karşı direnilmesinin yeni hüküm olup olmadığı, yeni hüküm olmadığının kabulü halinde direnmenin mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun uyum ve kararlılık gösteren içtihatları uyarınca; Ceza Genel Kurulunun bozma kararı ile direnme hükmü tümüyle ortadan kalkmış olup yerel mahkeme artık yeni ve değişik bir karar vermekte serbesttir. Bozmaya uyularak verilen kararlar da yeni bir karar olup hukuken direnme niteliğinde olmadığından, Ceza Genel Kurulunca incelenmesi mümkün değildir.

Ceza Genel Kurulunun bozma kararına uyulduktan sonra verilen kararın yeniden ve doğrudan Ceza Genel Kurulunca incelenmesi, direnme üzerine Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara uymanın zorunlu olduğuna ilişkin 1412 sayılı CMUK'nun, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 326. maddesine de aykırıdır. Doğrudan doğruya Ceza Genel Kurulunca inceleme yapılması, yerel mahkeme kararına direnme niteliği kazandıracak ve direnme üzerine verilen Ceza Genel Kurulu kararlarına karşı yerel mahkemelerin direnme yetkisi olmadığına dair temel ilke zedelenecektir.

İncelenen dosya kapsamından;

İncelenen dosya kapsamından;

Sanıkların Sermaye Piyasası Kanununa muhalefet suçundan beraatlerine ilişkin 02.07.2013 tarihli direnme hükmünün Ceza Genel Kurulunca; sanıklar hakkında aynı fiilden dolayı verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itiraz üzerine merciince itirazın reddine karar verilmesinden sonra Cumhuriyet savcısının CMK’nun 173. maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen şarta uymadan iddianame düzenlemesi nedeniyle usulüne uygun açılmış bir kamu davası bulunmadığından, mahkemece durma kararı verilerek itiraz dilekçesi hakkında karar vermiş olan itiraz merciinin bu husustaki kararı beklenip sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliğinden sair yönleri incelenmeksizin bozulmasından sonra yerel mahkemece bozma kararı doğrultusunda işlem yapılarak muhakemenin durmasına ve yeni delil varlığı nedeniyle iddianame düzenlenmesine izin verilip verilmeyeceği hususunda karar verilmek üzere dosyanın İstanbul Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesine (Kapatılan Kadıköy 1. Ağır Ceza Mahkemesi) gönderilmesine karar verildiği, İstanbul Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesince, 03.01.2017 tarihinde, yeni delil varlığı nedeniyle sanıklar hakkında iddianame düzenlenmesine izin verilmesine karar verildiği, bu kararın kesinleşmesinden sonra yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanıkların atılı suçtan beraatlerine hükmolunduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle, yerel mahkemenin son uygulaması direnme kararı niteliğinde olmayıp, eylemli uyma sonucu verilen yeni hüküm niteliğinde olduğundan, bu hükmün Özel Dairece incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dosyanın temyiz itirazlarının incelenmesi için Yargıtay 19. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Dosyanın, temyiz incelemesi yapılması için Yargıtay 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.03.2018 tarihinde yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/13282, Karar No: 2024/10452, Tarih: 06.11.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/13282 E.  ,  2024/10452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/621 E., 2024/1122 K.

KARAR : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 66. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/366 E., 2023/583 K.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 04.04.2024 tarih ve 2024/621 E., 2024/1122 K. sayılı kararının davacı vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan değerlendirmede "...davacının temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığı ..." gerekçesiyle adli yardım talebinin reddine karar verildiği, kararın itirazen incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine dosyanın HMK’nın 337 nci maddesi uyarınca Dairemize gönderildiği anlaşılmış olup, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sosyal hukuk devletinin bir gereği olarak kabul edilmiş olan adli yardım, ekonomik bakımdan yetersiz olan kimselere, yargı organları önünde haklarını arayabilmeleri veya savunma yapabilmeleri için parasal kolaylıklar sağlanması anlamına gelir. Bu anlamdaki kolaylıklar yargılama giderlerinden muafiyet ve ücretsiz hukuki yardım sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Taş Korkmaz H.: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt III, İstanbul 2017, s. 2410-2411).

Adli yardım 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre adli yardımın şartları “ödeme gücünden yoksun olma” ve “talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması”dır. Adli yardım isteğinde bulunan kimsenin, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olması gerekir (m. 334/1).

Adli yardım talebinde bulunan kimsenin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir (m. 336/2). Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Somut olayda adli yardım talebine ilişkin temyiz dilekçesi ve içeriği dikkate alındığında; adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmamıştır.

Açıklanan nedenle Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin adli yardım talebinin reddine ilişkin kararı yasaya uygun olduğundan, davacı vekilinin yerinde bulunmayan itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen itirazlarının HMK’nın 337/2 nci maddesi gereğince REDDİNE,

06.11.2024 gününde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11056, Karar No: 2011/10557, Tarih: 20.06.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/11056 E.  ,  2011/10557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hak saklı kalmak kaydıyla 7.000 lira alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili, müvekkili kooperatife ait 26 konut ile davalıya ait konutunda aralarında yer aldığı toplam 53 konutun bulunduğu ... Köyünde 16.03.2006 tarihinde meydana gelen heyelan sonucu belediyenin bölgedeki evleri tahliye ederek ikamete kapattığını, müvekkili kooperatifin öncülüğünde bölgedeki ev sahiplerinin birlik olarak ...’ye inşaat iyileştirme projesi hazırlattıklarını, evlerin oturulabilir hale gelmesi için bu projenin derhal uygulanması gerektiğini, bu nedenle kişi başına düşen ödeme miktarının 30.000 TL olarak belirlenmesine rağmen davalı ve bazı mülk sahiplerinin kendilerine düşen ödemeyi yapmamaları nedeniyle müvekkili kooperatif tarafından ödemelerin yapılmak zorunda kalındığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin, kamu tarafından yapılması gereken işi üstlenen davacıya bu işin yapılması için icazet vermediğini, kaldı ki yapılan işlerin müvekkili açısından zorunluluk teşkil etmediğini savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; heyelan bölgesinde konut sahibi olan davacının, sözkonusu ıslah çalışması içinde bulunmamak (kendisine getireceği maddi külfet, konutundan vazgeçme, üniversiteden alınan raporlara göre yapılacak çalışmaları yetersiz görmek vs nedenlerle) hakkına sahip iken, kendisinin görüşü ve oluru alınmadan ıslah çalışmalarının yapılmış olması nedeniyle davada vekâletsiz iş görme hükümlerinin uygulanamayacağı ve davacının yaptığı masraflardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, taraflara ait taşınmazların bulunduğu alanın eski bir heyelan bölgesi olduğu, meydana gelen heyelan nedeniyle önlem alınmadığı takdirde yakın bir gelecekte bu alanda bulunan yapılarda değişik derecelerde hasar meydana gelebileceği, bu nedenle bir an önce önlem alınmasının can ve mal emniyeti açısından zorunlu olduğu tartışmasızdır. Esasen, bu husus mahkemenin de kabulündedir.

Diğer taraftan, aldırılan bilirkişi raporunda; kazıklardan oluşan bir dayanma duvarı ile kayan kütlenin sabit hale getirilmesinin bölgede gözlenen heyelan için doğru ve en uygun yöntem olduğu gibi davalıya ait konut için de zorunlu olduğu bildirilmiştir.

Diğer taraftan, aldırılan bilirkişi raporunda; kazıklardan oluşan bir dayanma duvarı ile kayan kütlenin sabit hale getirilmesinin bölgede gözlenen heyelan için doğru ve en uygun yöntem olduğu gibi davalıya ait konut için de zorunlu olduğu bildirilmiştir.

Şu halde; davacı kooperatif, yapılan iş için vekâleti bulunmasa da düzenlemesi Borçlar Kanununun 410 ve devamı maddelerinde yapılan gerçek (caiz olan) vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca, yörede (açıkça işe yönelik bir yasaklaması bulunmayan) davalının da aralarında bulunduğu ev sahiplerinin hesabına işi yönetmiş, onların yararına olan iş ve işlemler yaparak evlerin yeniden kullanılmasını sağlamıştır. Bu nedenle davalı, bir takım usulü eksiklikleri ileri sürerek; iş için yapılan giderlere katılmama yolunu seçemez.

Bundan ayrı, TMK. nun 750. maddesi uyarınca da davalı, komşuluk hukukundan doğan yetkilerini kullanan davacı kooperatifçe yapılan işlere ve bunların giderlerine, kendi yararlanması oranında katılmakla yükümlüdür.

Hal böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2777, Karar No: 2019/4677, Tarih: 16.10.2019

**4. Hukuk Dairesi         2019/2777 E.  ,  2019/4677 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 17/01/2013 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/05/2014 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... ve davalı ... vekili Avukat ... ... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılarca temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; yayın ve eser sahibi olan davalıların çalıştığı...t Gazetesi’nin 08/01/2013 tarihli nüshasında yayınlanan “...'de örtü düşmanlığı” başlıklı haberde davacı ... hakkında gerçek dışı ve hakaret içeren sözlerle müvekkilinin kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek uğradığı manevi zararın giderilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili ve davalı ..., davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; dava konusu haber içeriğinde "ilimden başka her işle uğraşan ... Üniversitesi şimdi de başörtüsü düşmanlığına soyundu", "final sınavını yapan ... Gazetesi yazarlarından Yard. Doç. Dr.... sorduğu sorularla başörtüsü düşmanlığı yaptı", "Çekiç bulduğu her fırsatta başörtüsü aleyhine üniversite gençliğine propaganda yaparken, ilimden başka her işle uğraşan ... Üniversitesi ise buna zemin hazırlıyor.", "... Üniversitesi bilimsel alanda ise nal topluyor" şeklinde ifadelere yer verildiği, bu ifadelerin, davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) ve Anayasa Mahkemesine (AYM) göre ifade özgürlüğü, demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan olup, sadece toplum tarafından kabul gören, zararsız veya ilgisiz kabul edilen bilgi ve fikirler için değil incitici, şok edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerlidir. İfade özgürlüğü, yokluğu hâlinde demokratik bir toplumdan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir (AİHM: Handyside/Birleşik Krallık, B. No: 5493/72, 7/12/1976, par.49; ./... (No:2), B. No: 40660/08 ve 60641/08, 7/2/2012,

par.101); (AYM: Medya Gündem Dijital Yayıncılık Ticaret A.Ş, B. No: 2013/2623, 11/11/2015, par.31 [G.K.]; D.Ö, B. No: 2014/1291, 13/10/2016, par.56 [G.K.]; ...., B. No: 2014/4548, 5/12/2017, par.18; Kemal Kılıçdaroğlu (3), B. No: 2015/1220, 18/7/2018, par.28).

par.101); (AYM: Medya Gündem Dijital Yayıncılık Ticaret A.Ş, B. No: 2013/2623, 11/11/2015, par.31 [G.K.]; D.Ö, B. No: 2014/1291, 13/10/2016, par.56 [G.K.]; ...., B. No: 2014/4548, 5/12/2017, par.18; Kemal Kılıçdaroğlu (3), B. No: 2015/1220, 18/7/2018, par.28).

Anayasa’nın 28. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca basın özgürlüğünün sınırlanmasında ifade özgürlüğünün sınırlandırılmasına ilişkin hükümler uygulanır. Bu anlamda basın özgürlüğü, ifade özgürlüğünün farklı bir görünümü olarak karşımıza çıkar. Anayasa Mahkemesi pek çok kararında, ifade özgürlüğünün özel güvencelere bağlanmış şekli olan ve Anayasa'nın 28. maddesinde düzenlenen basın özgürlüğünün, demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden olup, bireylerin gelişmesi ve toplumun ilerlemesi bakımından gerekli temel şartlardan birini oluşturduğunu ifade etmiştir (AYM;... ... [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, par.69;... [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, par.34-36; ... ve Diğerleri, B. No: 2015/11961, 11/6/2018, par.40). Bu bağlamda ifade özgürlüğü ile basın özgürlüğü demokrasinin işleyişi için hayati önemdedir (Bekir Coşkun, par.34-36 ). Basın özgürlüğünün kamuoyuna çeşitli fikir ve tutumların iletilmesi ve bunlara dair bir kanaat oluşturması bakımından en etkili araçlardan birini oluşturduğu açıktır (AYM; ...(2), B. No: 2013/5574, 30/6/2014, par.63).

Ancak belirtmek gerekir ki basın özgürlüğü sınırsız değildir. Anayasa'nın 17. maddesi gereğince, bireyin manevi varlığının bir parçası olan şeref ve itibara üçüncü kişilerin saldırılarını önlemek de yargı mercilerinin görevleri arasındadır. Mahkemeler, Anayasa'nın 17. maddesi gereğince kişilik haklarını korurken aynı zamanda Anayasa'nın 26. ve 28. maddeleri gereğince ifade ve basın özgürlüklerinin gerçek ve etkili bir biçimde korunmasını sağlama yükümlülüğü sebebiyle yarışan haklar arasında adil bir denge kurmak zorundadır. Bu denge kurulurken Anayasa’nın 13. maddesi kapsamında hakkın özüne dokunulmamalı, demokratik toplum düzeninin gerekleri ve sınırlama amacı ile aracı arasındaki ölçü gözetilmelidir (AYM; ..., B. No: 2012/1184, 16/7/2014, par.43). Bu anlamda, mahkemece dayanılan gerekçelerin, ifade özgürlüğünü kısıtlama bakımından “demokratik toplum düzeninin gerekleri” ve “ölçülülük” ilkelerine uygun olduğunu inandırıcı bir şekilde ortaya koyup koyamadığı denetlenmelidir. Mahkeme, düşüncelerin açıklanması ve yayılmasına yönelik olarak tazminata karar verirken düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünün kullanılmasından kaynaklanan yarardan çok daha ağır basan, korunması gereken bir yararın varlığını somut olgulara dayanarak göstermelidir (AYM.... No: 2012/1272, 4/12/2013, par.114).

Mahkemeler, yarışan haklar arasında dengeleme yaparken; yayında kamu yararı bulunmasına, kamusal yarara dair bir tartışmaya katkı sağlamasına, toplumsal ilginin varlığına ve konunun güncel olmasına, haber veya makalenin konusu ile yayımlanma şartlarına, bunlarda kullanılan ifadelerin türüne, yayının içeriğine, şekli ve sonuçlarına, habere yönelik kısıtlamaların niteliğine ve kapsamına, haberde yer alan ifadelerin kim tarafından dile getirildiğine, hedef alınan kişinin kim olduğuna ve tanınırlık derecesi ile ilgili kişinin önceki davranışlarına dikkat etmelidir (AYM; ... ve Diğerleri, par.47).

Somut olaya gelince; ... Üniversitesi İletişim Fakültesinde Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi dersini veren ve aynı Üniversite bünyesindeki Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölüm Başkanı ve Atatürk Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü olan Yard. Doç. Dr....’in, 04/01/2013 tarihinde yaptığı final sınavında, “Laik sistem bireyi özgürleştiren bir sistem olduğuna göre, öğrencilerin başörtüsüne neden karışır?” şeklinde

soru sorup “Kamusal alanda kamunun kuralları geçerlidir ve herkes o kurallara uymak zorundadır.” seçeneğini doğru cevap olarak gösterdiği, bu hususun ... Gazetesi’nin 08/01/2013 tarihli nüshasında “...’de Örtü Düşmanlığı” başlığı altında habere konu edildiği anlaşılmaktadır.

Nitekim Anayasa Mahkemesi, değişik tarihlerde vermiş olduğu kararlarında, konunun din ve vicdan özgürlüğü kapsamında ele alınması gerekliliğini ve zorunluluğunu istikrarlı bir biçimde vurgulamış, kamusal alanlarda başörtüsü kullanımının hukuki altyapısını kesin ve açık bir biçimde belirlemiştir. Mahkeme; 25/06/2014 tarihli ve 2014/256 sayılı ... (par. 74-76), 20/05/2015 tarihli ve 2013/7443 sayılı... (par. 62) ve 22/11/2018 tarih ve 2015/269 sayılı Sara Akgül (par. 96) kararlarında kadınların İslam dininin bir emri olduğu inancıyla başörtüsü kullanmalarının Anayasa'nın 24. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir konu olduğunu ve dini inanç gereği başörtüsü kullanma hakkının yeri ve tarzı konusunda sınırlama getiren kamu gücü işlem ve eylemlerinin kişinin dinini açığa vurma hakkına bir müdahale teşkil ettiğini kabul etmiştir.

Anayasa Mahkemesine göre; kişinin dinini seçme hakkı ile din, inanç ve düşüncelerini açıklamaya veya değiştirmeye zorlanamaması, bunlardan dolayı kınanamaması, baskı altında tutulamaması ile devletin belirli bir dini veya inancı kişilere dayatmamasını ifade eden din özgürlüğünün içsel alanı demokratik, laik bir hukuk devletinde kanun koyucunun her türlü etkisinin dışındadır. … Anayasa'nın 15. maddesinde savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde dahi kimsenin din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağı ve bunlardan dolayı suçlanamayacağı açıkça belirtilmiştir (..., § 58;..., § 50). Öte yandan Devlet, din özgürlüğünün gerçekleşebileceği ortamı hazırlamak için gerekli önlemleri almak zorundadır. (AYM, E.2012/65, K.2012/128, 20/9/2012; ..., § 137;..., § 85).