muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/6667, Karar No: 2010/7322, Tarih: 28.06.2010

Mahkemece dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 683. maddesi; “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir” hükmü ile malikin mülkiyet hakkını hukuksal sınırlar içinde kullanabileceğini düzenlemiştir.

Eldeki davada, fen bilirkişilerinin 19.01.2010 tarihli raporlarında; yapmış oldukları ölçüm ve incelemeler neticesinde davalıya ait 23 parsel sayılı taşınmazda bulunan betonarme binanın tamamının bu parsel içerisinde kaldığını tespit etmeleri nedeni ile davalının davacı taşınmazına bir elatmasının olmadığı sabittir. Ne var ki fen bilirkişileri aynı raporlarında inşaat artıklarının davacıya ait 22 parsel sayılı taşınmazda 15.65 m² ve 6 parsel sayılı taşınmazda da 12.65 m² kaldığını ve zemin yapısını bozduğunu beyan etmiştir. Ziraat bilirkişisi raporunda ise; dava konusu alana dışarıdan artık malzemeler, çakıl vb. atıklar dökülerek müdahale edildiğinin yerinde görüldüğünü, artık malzemelerin dava konusu taşınmaz üzerindeki bitkilere zarar verdiğini, alandaki toprağın üstüne dökülen inşaat atıklarının kaldırılması ve yerine bitkisel toprak getirilmesi durumunda yeniden bitki yetiştirilebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir. İnşaat ve mimar bilirkişiler ise 05.02.2010 tarihli raporlarında; davalının inşaatı sırasında hafriyat alınırken davacının parseline 50-60 cm girerek kalıp çalışması yaptığı, inşaat bitince stabilize malzeme ile doldurduğunun ayrıca inşaatın sıva ve beton artıklarının bu kısım da olduğunu yerinde tespit ettiklerini belirtmiştir. Kadastro bilirkişisinin raporunda bu molozların alanının belirtildiği, buna göre davacının 6 ve 22 parsel sayılı taşınmazlarının eski haline getirebilmesi için bu malzemelerin kaldırılıp yerine asgari 50 cm derinliğinde bitkisel toprak doldurulması gerektiği ve tüm bu işlemlerin maliyetinin toplam 424,95 TL. olduğunu, 12.03.2010 tarihli ek raporlarında ise 05.02.2010 tarihli raporlarında belirtmedikleri demir kapı kanatları ve direklerinin dosyasındaki fotoğraflar yardımı ile yaklaşık değerinin 297,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir. Bilirkişilerin bu tespitleri karşısında davalının davalı taşınmazına binasının taşkın olmamasına karşın, moloz dökmek, tel çit ve demir kapıyı tahrip etmek ve toprak yapısını bozmak suretiyle elattığı sabit olduğundan mahkemece verilen karar doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişilerin raporları değerlendirilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, elatmanın ortadan kalktığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına dair verilen hüküm doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle davacı temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 28.06.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14897, Karar No: 2012/13555, Tarih: 12.07.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/14897 E.  ,  2012/13555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kabul edilen tarihler arasında 6111 sayılı prim borçlarının yeniden yapılandırılması hakkındaki yasaya göre hesap edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-6111 sayılı Yasa'nın 12 ve devamı maddelerine göre 30.11.2010 tarihine kadar tahakkuk eden Kurum alacaklarının 6111 sayılı Yasa kapsamında yeniden yapılandırılması mümkün olup kesinleşen tespit davasına konu 30.11.2010 tarihinden sonraki dönem yönünden davacının yapılandırma hükümlerinden yararlanması mümkün olmadığından bu hususun kararın infazında Kurum tarafından dikkate alınacağı açık olduğundan dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacının, 6111 sayılı Kanun'un yürürlükte olduğu dönemde açtığı ilk tespit davası ile 6111 sayılı Kanun'dan yararlanması gerektiğinin tespitini de talep edebilecekken, bu talebini, yeniden avukatlık ücretine hükmedilmesini sağlayacak şekilde ayrı bir davaya konu ettiği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi isabetsiz olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerde hükmün vekalet ücretine ilişkin 3. bendi tamamen silinerek yerine “Davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,“ sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 12/07/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9646, Karar No: 2013/10395, Tarih: 01.07.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/9646 E.  ,  2013/10395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Malatya 2. Aile Mahkemesi ile Malatya 4. Asliye Hukuk Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R -

Dava, nüfus kaydına göre teyze-yeğen olarak görünen davalıların evliliklerinin mutlak butlan sebebiyle iptaline ilişkindir.

Malatya 2. Aile Mahkemesince, evliliğin butlanı davalarında asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Malatya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, 4721 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunu'nun 4. maddesinde evlenmenin butlanına ilişkin davalara bakmaya aile mahkemesinin görevli olduğunun belirtildiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Taraflar arasında evlenmeye engel teşkil edecek şekilde akrabalık bulunması, evliliği mutlak butlanla batıl kılar. (TMK.md.129/1) Mutlak butlan davası, Cumhuriyet savcısı tarafından res'en açılır. Bu dava ilgilisi olan herkes tarafından da açılabilir. (TMK.m.146/2)

Somut Olayda, nüfus kayıtlarına göre davalıların teyze-yeğen olarak göründükleri iddiasına dayalı olarak, Cumhuriyet Savcısı tarafından davaname ile evliliğin iptali istenmiştir. Bu durumda, dava nüfus kaydının düzeltilmesi niteliğinde olmayıp, Cumhuriyet Savcısı tarafından açılan Türk Medeni Kanununun 145/4. maddesi gereğince mutlak butlan sebebiyle evliliğin iptali istemine ilişkindir.

Görev kamu düzenine ilişkin olup ,4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. maddesi uyarınca 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (TMK. m.118-395) kaynaklanan uyuşmazlığın Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince Malatya 4. Aile Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 01/07/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/24, Karar No: 2022/188, Tarih: 22.02.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2019/24 E.  ,  2022/188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “maddi ve manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin reddine ilişkin karar, taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili; müvekkilinin Beşir Kitabevi’nin sahibi olduğunu, müvekkilinin davalı ile görüşerek kendisinden İngilizce, Fransızca, Almanca ve İspanyolca Konuşma Kılavuzu, Dilbilgisi-Sözlük kitaplarının hazırlanmasını talep ettiğini, taraflar arasında 2002 yılında yapılan sözleşmeler ile kitaplar üzerindeki tüm malî hakların müvekkiline devredildiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davalının müvekkiline devrettiği kitaplarla aynı veya benzer ad ve içerikte kitap basımı için dava dışı ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. ile hukuka aykırı şekilde sözleşme yaptığını, davalının bu tutumunun müvekkilinin malî ve manevi haklarına zarar verdiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5TL maddi ve 10.000TL manevi tazminatın, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve yargılama aşamasında maddi tazminat talebini 18.742,50TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili; davacının basımını yaptığı kitaplar ile ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. tarafından basımı yapılan kitapların konu başlıkları dışında birbirlerinden tamamen farklı olduğunu, davacı tarafından basımı yapılan kitapların sonraki baskılarında eserler üzerinde kendisinden izin alınmadan tahrifatlar yapıldığını, bu durumun itibarını zedelediğini, dolayısıyla sözleşmenin davacı tarafından ihlal edildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili; davacının basımını yaptığı kitaplar ile ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. tarafından basımı yapılan kitapların konu başlıkları dışında birbirlerinden tamamen farklı olduğunu, davacı tarafından basımı yapılan kitapların sonraki baskılarında eserler üzerinde kendisinden izin alınmadan tahrifatlar yapıldığını, bu durumun itibarını zedelediğini, dolayısıyla sözleşmenin davacı tarafından ihlal edildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 14.07.2010 tarihli ve 2008/186 E., 2010/152 K. sayılı kararı ile; taraflar arasında 2002 yılında yapılan sözleşmeler gereğince birçok dilde konuşma kılavuzu, dil bilgisi-sözlük niteliğinde hazırlanan kitapların çoğaltma, yayma gibi malî haklarının davacıya devredildiği, davalı tarafından sözleşmelerin 5. maddesinde haklarını devrettiği kitapla ilgili aynı veya benzer ad veya içerikte kitap basamayacağı, yayınlayamayacağı ya da bu amaçla başka bir yayıneviyle sözleşme yapamayacağı hususunun kabul edildiği, buna rağmen henüz sözleşme geçerliliğini korumakta iken davalı tarafından 10.09.2004 tarihinde dava dışı ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. ile davacıyla yaptığı sözleşmedeki kitaplarla gerek içerik, gerekse ad itibarıyla benzer ve aynı sayılabilecek nitelikte kitap yazma konusunda sözleşme yapıldığı ve neticede ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. tarafından benzer kitaplar basılarak satışa sunulduğu, dolayısıyla davacının malî haklarının zarara uğradığı, öte yandan FSEK’in 14 vd. maddeleri gereğince eserden kaynaklanan manevi haklar, eser sahibine ait olduğundan sözleşmeye dayalı olarak malî hakları devralan davacının eser sahibi olan davalıdan manevi tazminat talebi yasal olmadığı gibi genel hukuk kurallarına da aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının manevi tazminat talebinin reddine, 18.742,50TL maddi tazminattan 5TL'sinin dava tarihinden itibaren, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27.06.2013 tarihli ve 2011/10724 E., 2013/13646 K. sayılı kararı ile; “…1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

8. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27.06.2013 tarihli ve 2011/10724 E., 2013/13646 K. sayılı kararı ile; “…1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davalı tarafından hazırlanan Hızlı&Pratik&Kolay İngilizce, Fransızca, Almanca ve İspanyolca Konuşma Kılavuzu, Dilbilgisi-Sözlük kitapları üzerindeki davalının tüm mali haklarını davacıya devrettiği, sözleşme gereği davalının devrettiği kitaplarla aynı veya benzer ad ve içerikte kitap basımı için bir başka yayınevi ile anlaşma ve sözleşme yapamayacağı yasağına rağmen, dava dışı ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. ile hukuka aykırı şekilde anlaşma yaptığı, davalının bu tutumunun davacının mali ve manevi haklarına zarar verdiği iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalı savunmasında davacıya sözleşme gereği verdiği eserler ile dava dışı ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti.'ne verdiği eserlerin farklı olduğunu savunmuş, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu esas alınarak davacının yayımladığı kitaplar ile dava dışı ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti.'nin yayımladığı kitapların birbiri ile tamamen aynı olmadığı, ancak büyük ölçüde benzerlikler taşıdığı, aslında bu kitaplarda benzerliklerin kaçınılmaz olduğu, iki kitap arasındaki temel farkın telaffuzların yani, yabancı dildeki kelimelerin okunuş şekillerinin gösterilmesindeki biçimde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, alınan bilirkişi raporu yeterli değildir. Zira, bilirkişi heyetinde fonetik konusunda uzman bilirkişi bulunmamaktadır. O halde mahkemece fonetik konusunda uzman bir öğretim üyesinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden taraflar arasındaki sözleşmeye konu olan kitaplar ile dava dışı ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. tarafından basılan kitapların aynı ya da farklı eserler niteliğinde olup olmadığı hususunda görüş alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir…” gerekçesiyle bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 13.05.2014 tarihli ve 2014/60 E., 2014/107 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeye ek olarak, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 5. maddesinde davalının sözleşmeye konu kitaplarla aynı veya benzer ad veya içerikte kitap basamayacağını, yayınlayamayacağını veya bu amaçla başka bir yayıneviyle sözleşme yapamayacağını kabul etmesi karşısında fonetik konusunda uzman bir bilirkişinin değerlendirme yapmasına ihtiyaç olmadığı, öte yandan bilirkişi heyetinin alanında uzman kişilerden oluştuğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 5. maddesinde davalının davacı ile yaptığı sözleşmeye konu kitaplarla aynı veya benzer ad veya içerikte kitap basmayacağını, yayımlamayacağını veya bu amaçla başka bir yayıneviyle sözleşme yapmayacağını kabul etmesi ve bilirkişi raporunda davacı tarafından basımı yapılan kitap ile dava dışı ...Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. tarafından basımı yapılan kitap arasında büyük ölçüde benzerlik bulunduğunun, temel farkın yabancı dildeki kelimelerin okunuş şekillerinin gösterilmesinde olduğunun belirlenmesi karşısında fonetik konusunda uzman bir öğretim üyesinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden rapor alınmasının gerekli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle eserden kaynaklanan malî hakların devrine ilişkin açıklama yapılmasında yarar bulunmaktadır.

13. Fikir ve sanat eserleri hukukunun en önemli kavramı eserdir. Bir fikri ürünün eser olarak korunabilmesi için, onun FSEK kapsamında eser vasfına sahip olması gerekir. Hangi fikrî ürünün eser olarak kabul edileceği ise FSEK’e göre belirlenecektir. FSEK’in 1. maddesinde eser; “sahibinin hususiyetini taşıyan ve aşağıdaki hükümler uyarınca ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulüdür” şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre, bir fikri ürünün FSEK kapsamında eser olarak vasıflandırılabilmesi için, iki unsurun bir arada bulunması gerekir. Bunlar bir fikri ürünün sahibinin hususiyetini taşıması ve Kanun’da sınırlı sayıda belirtilmiş olan eser türlerinden birine dâhil olmasıdır.

14. Fikrî bir ürün, ancak dış dünyaya aksettirildiği ve üçüncü kişilerin duyularına hitap edecek niteliğe büründüğü takdirde eser niteliğini kazanabilir. Başka bir deyişle insanın düşünceleri değil, bunların dış âleme yansıdığı biçim eser olarak koruma altındadır. Ayrıca eser bir bütün olarak himaye görür; yoksa eserde yer alan veya eserde ifadesini bulan her türlü münferit fikir veya düşünce ayrı ayrı korumaya konu olamayacağı gibi, kural olarak bütünlük arz etmeyen fikir ürünleri de eser olarak nitelendirilemezler.

15. FSEK’te eser ve eser sahipliği tanımlanmakla birlikte eser sahibinin hakları da malî ve manevi haklar olarak ikiye ayrılmıştır. Eser sahibine tanınan bu haklar mutlak ve inhisari nitelikte olup, sahibine tek başına kullanma ve herkese karşı ileri sürebilme yetkisi sağlar. Eser sahibinin hakları malî ve manevi haklar olarak ayrılmış olsa da esasen eser üzerindeki bu hakları birbirinden ayırmak kolay değildir. Başka bir deyişle malî hakların manevi bir yönü, manevi hakların ise malî bir yönü daima mevcuttur.

16. FSEK'te eser sahibine tanınan malî ve manevi haklar sınırlı sayı yöntemi ile belirlenmiştir. Bu kapsamda eser sahibine tanınan manevi haklar; eserin umuma arz yetkisi (m. 14), adın belirtilmesi yetkisi (m. 15/1), eserde değişiklik yapılmasını menetme yetkisi (m. 16 ve m. 17/2) ve eserin aslına ulaşma ve eseri sergileme hakkı (m. 17/1 ve 17/3) şeklindedir. Eser sahibine tanınan malî haklar ise; işleme hakkı (m. 21), çoğaltma hakkı (m. 22), yayma hakkı (m. 23), temsil hakkı (m. 24), işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı (m. 25) şeklinde ifade edilmiştir. Bununla birlikte FSEK’in malî ve manevi hakları düzenleyen hükümlerinden farklı bir bölümde düzenseler de pay ve takip hakkı (m. 45), cayma hakkı (m. 58) ve vazgeçme hakkı (m. 60) da FSEK’in eser sahibine tanıdığı haklardandır.

17. FSEK’te eser sahibine tanınan malî haklar, eser sahiplerine ayrıca bu haklardan iktisaden yararlanma yetkisini de sağlamaktadır. Eser sahibi, eserinden yararlanabilmek için eserle ilgili kendisine tanınan malî haklar üzerinde üçüncü kişilere bazı yetkiler tanımak hatta hakları devir etmek durumundadır. Bu itibarla FSEK’te eser sahibine tanınan malî hakların veya bunların kullanım yetkisinin hukukî işlem ve tasarruflara konu edilebileceği kabul edilmiştir. FSEK’in 48/1 maddesi “Eser sahibi veya mirasçıları kendilerine kanunen tanınan mali hakları süre, yer ve muhteva itibariyle mahdut veya gayrimahdut, karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarına devredebilirler.” hükmünü haizdir. Ayrıca eser sahibi veya mirasçıları malî hakları devretmeyip sadece kullanma yetkisini de ruhsat olarak isimlendirilen bir sözleşme ile diğer bir kişiye bırakabilirler. Bu durum ise FSEK’in 48/2 maddesinde “Mali hakları sadece kullanma salahiyeti de diğer bir kimseye bırakılabilir (Ruhsat).” şeklinde ifade edilmiştir.

18. FSEK’in 48. maddesinde sadece “malî hakların” veya “bu hakların kullanım yetkisinin” devrinden söz edilmekte; manevi hakların devrinden ise söz edilmemektedir. Dolayısıyla FSEK’in 48 vd. maddelerinde düzenlenen husus manevi hakların veya bunların kullanım yetkisinin devri değildir. FSEK’in 48. maddesi gereğince eser sahibi, sahip olduğu malî hakları tek tek veya bir bütün olarak devredebilir; zira malî haklar birbirine bağlı olmadığından bunlardan birinin tasarrufu ve kullanılması diğerine tesir etmemektedir (FSEK m. 20/1). Örneğin eser sahibi eserin çoğaltma ve yayma haklarını bir yayınevine, temsili hakkını bir tiyatro grubuna, temsilin bulunduğu yerden yayın yoluyla umuma iletimi hakkını bir yayın kuruluşuna, eserin tercüme edilerek işlenmesi hakkını bir başka kişiye devir edebilir.

19. Bununla birlikte malî hakkın tamamının devredilme zorunluluğu bulunmayıp; yalnızca bir parçası dahi, üçüncü bir kişiye devredilebilir. Örneğin eser sahibi FSEK’in 24. maddesi gereğince yazılı eserinin temsil hakkı kapsamında olan okumak, çalmak, oynamak ve göstermek yetkilerinden yalnızca göstermek veya oynamak biçimindeki temsil hakkını; yine FSEK’in 25/1 maddesi gereğince yazılı yayın yoluyla umuma iletim hakkı kapsamında olan sadece televizyon yoluyla göstermek suretiyle umuma iletim hakkını başkasına devredebilir. Bu hâllerde temsil ve umuma iletim hakkının devir edilmeyen kısımları eser sahibinde olmaya devam eder. Herhangi bir malî hak devir olunduğunda eğer tasarruf işleminde ayrıca bir sınırlama yapılmamışsa hak, mevcut kapsamdaki tüm yetkilerle birlikte devralana intikal eder. Örneğin çoğaltma hakkında herhangi bir sınırlama olmaksızın devir olunmuş ise eserin baskı usulü ile yahut dijital biçimde veya plak, CD, DVD gibi ortamlara çoğaltılması da hakkın kapsamında sayılır.

20. Görüldüğü üzere malî hakların devri, hiçbir kayıt ve şarta tabi tutulmadan süre, yer ve muhteva itibariyle sınırlandırılmadan yapılabileceği gibi süre, yer ve muhteva itibariyle sınırlandırılarak da yapılabilmektedir. Öte yandan malî hakkın devrine FSEK’in 48. maddesinde yazılı süre, yer ve muhteva dışında örneğin kitap veya konser biletinin satış fiyatının belirlenmesi, dağıtımın şekli gibi sözleşmesel sınırlandırmalar da getirilmesi mümkündür. Sözleşmenin taraflarıyla doğrudan ilgili olan sözleşmesel sınırlamalar FSEK’in 48. maddesi kapsamından olmadığından bu durumlarda FSEK uygulanma imkânı bulunmamaktadır.

21. FSEK’in 52. maddesi gereğince malî bir haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır. Başka bir deyişle malî hakkın devrini amaçlayan sözleşmenin mutlaka yazılı biçimde yapılması ve devre konu malî hakkın açık bir biçimde ifade edilmesi gerekmektedir. Sözleşmede devrin hangi malî hak veya haklara özgülendiğinin belirtilmemesi, aksine belirsiz veya genel ifadeler kullanılması geçersizlik sonucunu doğurur. Malî hakkın devri bir tasarruf işlemi olduğundan sözleşmenin yapılmasıyla birlikte malî hak, eser sahibinin mal varlığından çıkar ve devralanın mal varlığına dahil olur. Malî hakkı devralan hakkı devredenin yerine geçer ve herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir hakkın sahipliğini elde eder. Devirle birlikte hakkın devralanın mal varlığına dahil olmasıyla birlikte devreden hakkın sahibi olma vasfını yitirir ve aynı hakkı ikinci bir defa başkasına devredilmesi olanaksızdır. Dolayısıyla devirle birlikte devralan üçüncü kişilere karşı bu malî hakkın sağladığı yararlanma ve yasaklama yetkilerinin tamamını kullanır; hatta yasaklamaya ilişkin yetkilerini eser sahibine karşı da ileri sürebilir.