muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2282, Karar No: 2014/3541, Tarih: 17.06.2014

2- Sanıklar M.. Y.., S.. S.. ve Z.. T.. haklarında 4733 sayılı yasaya aykırılık ve bozulmuş gıda ticareti suçları ile sanık S.. S.. hakkında maktül K...'ın olası kastla ölümüne neden olma suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

a-Sanık S.. S.. hakkında maktül K...’ın olası kastla ölümüne neden olma suçundan kurulan hüküm yönünden;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; sanıklardan S...t'ın Büyükorhan ilçesi İsmetiye Mahallesinde bulunan A... G... Restaurant isimli içkili gazinonun işletmecisi, sanık Z....’nın da ruhsat sahibi olduğu, olay tarihinden önce sanık S...'ın iş yerinde satışa sunmak için piyasadan bir miktar sahte rakı satın aldığı, sahte olarak üretilen rakıların sanık M...tarafından sanık S...'a satışının yapıldığının kesin ve somut delillerle tesbit olunamadığı, sanık S...'ın olaydan önceki tarihlerde ve olay gecesi sonrası bizzat kendisinin de bu içeceklerden tüketmesi sebebiyle rahatsızlandığı, olay gecesi maktül K...'ın bu gazinoya gelerek 35'lik olarak tabir edilen rakıdan içtiği, akrabası olan tanık R.. Ö..'ün gelmesi üzerine yeni bir şişe daha sipariş ettiği, bu şişeden tanık ile birlikte rakı içmeye devam ettikleri, gazinoda konsimatris olarak çalışan ve gece boyunca masaları dolaşan maktüle K...'in de maktul K...'ın oturduğu masaya gelerek ayrıca kendisine garsonlar tarafından bardakta getirilen rakıyı içtiği, gazinodan tanık B... ile birlikte ayrılarak evine giden ve olay gecesinin sabahı yani 25.03.2009 tarihinde rahatsızlanarak hastaneye kaldırılan maktüle K...'in 27.03.2009 tarihinde, gazinodan akrabası olan tanık R... ile birlikte ayrılarak başka bir yere uğramadan evine giden ve sabah saatlerinde rahatsızlanmaya başlayıp da aynı gün akşam saat 22.00 sıralarında Feribot İskelesinde fenalaşan maktül K...'ın 05.04.2009 tarihinde tedavi gördükleri hastanelerde metil alkol intoksikasyonu ve gelişen komplikasyonlar sonucunda öldüklerinin Adli Tıp Kurumundan alınan raporlar, sanık S...'ın savunmasının içeriği ve sanığa ait hastane evrakları, tanıklar R.. E.., B.. F.., C.. K.., R... O... ve E... O...'ün anlatımlarından anlaşıldığı, iş yeri aramalarının 26.03.2009 tarihinde yapılabilmiş olması, iş yerinde tamamen sahte alkollü içecek satılıyor olmaması nedeniyle başkaca içki tüketip de rahatsızlanmayanların bulunması ve maktülenin rahatsızlandığı haber alındıktan sonra yapılan aramalarda sahte rakı elde edilememesinin eylemin sübutuna engel teşkil etmediği olayda;

Sanık S...'ın insan sağlığı için tehlikeli olup ölümlere yol açabilen ve yasal olmayan şekilde üretilen rakıları iş yerinde satışa arz ederek kişi yada kişilerin ölebileceğini açıkça öngörmesine rağmen sonucu kabullenerek eylemlerini gerçekleştirdiğinin anlaşılması karşısında sanığın atılı olası kastla öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle beraatine karar verilmiş olması,

Sanık S...'ın insan sağlığı için tehlikeli olup ölümlere yol açabilen ve yasal olmayan şekilde üretilen rakıları iş yerinde satışa arz ederek kişi yada kişilerin ölebileceğini açıkça öngörmesine rağmen sonucu kabullenerek eylemlerini gerçekleştirdiğinin anlaşılması karşısında sanığın atılı olası kastla öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle beraatine karar verilmiş olması,

b-Sanıklar M.. Y.., S.. S.. ve Z.. T.. haklarında 4733 sayılı yasaya aykırılık ve bozulmuş gıda ticareti suçlarından kurulan hükümler yönünden;

Suçtan doğrudan zarar gören ve yargılamaya katılma hakkı bulunan kurum olan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu duruşmadan haberdar edilerek, kurum temsilcisinin şikayet ve delillerinin tesbiti, 5271 sayılı CMK.nun 238/2. maddesi uyarınca davaya katılmak isteyip istemediğinin sorulması, davaya katılma isteminin bulunması halinde, CMK.nun 238/3 maddesi uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan A.. A.. ile suçtan doğrudan zarar gören Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde görüldüğünden, hükümlerin CMUK.nun 321 maddesi uyarınca tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, 17.06.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/20993, Karar No: 2011/29289, Tarih: 01.12.2011

**9. Ceza Dairesi         2009/20993 E.  ,  2011/29289 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Mala zarar verme

Hüküm : TCK'nın 32/1, 57. maddeleri uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına, akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine hükmedilmesine

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıkların suç tarihinde işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilir durumda olup olmadıkları veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneklerinin azalmış olup olmadığı konusunda Adli Tıp kurumundan ya da Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinden rapor alınarak sonucuna göre hukuki durumlarının tayin ve takdiri yerine yeterli olmayan doktor raporuna dayanılarak eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün öncelikle bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 01.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7697, Karar No: 2020/3216, Tarih: 08.06.2020

**12. Ceza Dairesi         2019/7697 E.  ,  2020/3216 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Yaralama

Hüküm : CMK'nın 223/2-c maddesi uyarınca beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre; sanığın idaresindeki araçla yerleşim yeri dışında, iki şeritli, bölünmüş, asfalt kaplama, virajlı, eğimsiz, olay tarihinde aydınlatması bozuk olan yolda, gece vakti seyir halindeyken; yaya üst geçidinin 100 metre uzaklığında, yayaların girmesini önlemek amacıyla orta refüj üzerinde bulunan tel örgülerin yırtık olan kısmından, yolun solundan sağına doğru karşıya geçmek isteyen katılana sağ şerit üzerinde çarpması şeklinde meydana gelen ve katılanın dördüncü derece kemik kırığı olacak şekilde yaralanması ile neticelenen olayda;

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin dosyada bulunan kusur raporlarının objektif ve denetime elverişli olmadığına, sanığın aracının farlarının yanmadığına ve sair nedenlere ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA; 08/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5203, Karar No: 2007/4907, Tarih: 04.12.2007

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/5203 E.  ,  2007/4907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 101 ada 1070 parsel sayılı 969,22 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı ... vekili, yasal süresi içinde çekişmeli parselin devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşlık, kayalık, çalılık yerlerden olduğu ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılmayacağı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine ve çekişmeli parselin davalı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 4.12.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2020/159, Karar No: 2020/1122, Tarih: 27.02.2020

**20. Hukuk Dairesi         2020/159 E.  ,  2020/1122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Tekirdağ 1. Sulh Hukuk ve Balıkesir 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

Tekirdağ 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının MERNİS adresinin “...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Balıkesir 2. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Süleymanpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırmaya göre, kısıtlı adayının “...” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın Tekirdağ 1. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Tekirdağ 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 27/02/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5283, Karar No: 2013/11599, Tarih: 20.09.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/5283 E.  ,  2013/11599 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Muhafaza için bırakılan araçların halen kendisinde mevcut olduğunu yediemin değişikliği için gelindiğinde araçların çalışmak için İzmir'e götürüldüğünü bu nedenle hazır edemediğini iddia eden sanığın savunmasının doğruluğu araştırılmadan ve mahcuzların suç tarihi itibariyle mevcut olup olmadığı, mallar üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunup bulunmadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu bozulmasına veya kaybolmasına neden olup olmadığı saptanmadan eksik soruşturma sonucu yazılı gerekçe ile beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 20.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20955, Karar No: 2012/27398, Tarih: 27.12.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/20955 E.  ,  2012/27398 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :2010/1013-2011/621

Dava, sigortalının bakmakla yükümlü olduğu oğlu için yapılan tedavi, eğitim ve rehabilitasyon giderlerinin dava tarihinden sonraki giderleri de dahil olmak üzere yasal faiz ile davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 27.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9291, Karar No: 2014/7635, Tarih: 15.09.2014

**10. Ceza Dairesi         2013/9291 E.  ,  2014/7635 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2013/140583

Mahkeme : DİYARBAKIR 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi- Numarası : 12.03.2013 - 2012/394 esas ve 2013/99 karar

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Suç konusu esrarın bulunduğu otobüsün muavini B.. Y.. ile şöförü C.. A.. hakkında, aynı suçla ilgili olarak Ç.. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2013/61 sayılı soruşturma açıldığı anlaşıldığından; soruşturma sonucunun araştırılması, dava açılmış ise bu dava ile birleştirilmesi, daha sonra tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukukî durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 15.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1297, Karar No: 2013/5641, Tarih: 01.04.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/1297 E.  ,  2013/5641 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

- K A R A R -

Uyuşmazlığın hasılat kirası niteliğindeki rödovans sözleşmesinden kaynaklanmasına ve dosyanın Yargıtay'a geliş tarihine göre dosyanın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 14. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 01.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/21320, Karar No: 2007/3626, Tarih: 12.03.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/21320 E.  ,  2007/3626 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, ... vekili Avukat.....ile davalı, ... Genel Müd. vekili Avukat ..... aralarındaki tesbit davası hakkında Çorum İş Mahkemesinden verilen 12.10.2006 gün ve 2092/2404 sayılı hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

1-Davacının tarımsal faaliyetleri nedeniyle, ... Fabrikaları Çorum Şeker Fabrikası, Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi, ... Tohumu A.Ş ve Toprak Mahsülleri Ofisinden, ürün teslim edip etmediği etmişse ürün teslim ettiği yıllar ve bu nedenle yapılan ... prim kesinti miktar ve tarihlerinin ,

2-Ayrıca davacının, ... Ekicileri Kooperatifi ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifine üye olup olmadığı, üye olmuşsa hangi tarihte üyeliğinin başladığı ve halen devam edip etmediğinin ilgili Kuruluşlardan sorularak alınacak cevaplar eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/46514, Karar No: 2013/6594, Tarih: 25.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/46514 E.  ,  2013/6594 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, milli bayram ücreti, fazla çalışma ücreti, geçim indirimi, yıllık izin ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde konkosör ustası olarak çalışırken hakettiği ücretlerin ödenmemesi nedeniyle sözleşmesini kendisinin haklı olarak feshettiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, milli bayram, maaş, aile geçim indirimi ve fazla çalışma ücreti alacağı istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının haklı feshi olmayıp istifa ettiğini, çalışması karşılığı tüm ücretlerini aldığını, fazla çalışması olmadığını, milli bayramda çalışmadığını ve yıllık ücretli izinlerini kullandığını, belirterek, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini haklı olarak feshettiği belirtilerek davanın kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.

İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.).

Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.).

Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir.

İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3).

Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır.

Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır.

Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödendiğinden, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir.

İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır.

Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiştir.

Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.).

Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Dairemiz önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.).