muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4735, Karar No: 2015/8726, Tarih: 13.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/4735 E.  ,  2015/8726 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı ... nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalılara ait şirketlerde 01/07/1990-24.04.2012 tarihleri arasında çalıştığını, 17.11.2007 tarihine kadar ...’nde çalıştığını daha sonra diğer davalı şirkette çalışmaya devam ettiğini, şirket ortaklarının kardeş olduklarını, aralarında organik bağ bulunduğunu, haklı olarak iş aktini feshettiğini bildirerek bazı işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ..., şirketler arasında organik bağ bulunmadığını, kuruluş tarihlerinin 09.06.1995 tarihi olduğunu, bu nedenle davacının çalışmaya dair beyanının gerçeği yansıtmadığını davalılardan ...., davacının hizmetinin 09.01.2008 tarihinde başladığını, bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Yasanın 120 nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut olayda mahkemece davacının her iki şirketin de kardeş olan ve önceden aynı şirkette ortak olarak çalışan şahıslara ait olması, ortaklığın sona ermesinden sonra davacının ortaklıktan ayrılan ve aynı konuda faaliyet gösteren ... de çalışmasını sürdürmesi nazara alındığında iş yeri devri niteliğinde bir çalışmadan söz edilebileceği, istifa dilekçesindeki olgunun gerçek rızaya dayalı olmadığı, önceden ortak olan şahısların ... deki çalışmalara yönelik davacının işçilik alacaklarının ödenmemesini teminen alınan belge niteliğinde olduğu, ayrıca her iki şirket arasında organik bağın mevcut olup davacının kesintisiz çalıştığı kabul edilmiştir.

Davacı 01/08/1995-17/11/2007 tarihleri arasında davalı ...nde çalışmış, bu çalışmasını istifa ederek sonlandırmıştır. Davalı ... ortaklarından olan ... 25/10/2007 tarihinde ortaklık hissesini devrederek bu şirketten ayrılmış ve 15/11/2007 tarihinde ... isimli kişi ile diğer davalı ...ni kurmuştur. Davacı 09/01/2008 tarihinde bu işyerinde çalışmaya başlamıştır. Bu iki şirket arasında yukarda izah edilen yasal mevzuat ve ilke kararları ışığında işyeri devrinden bahsetmek mümkün değildir. Dolayısı ile her şirket kendi döneminden sorumludur. Davacı...'ndeki çalışmasını istifa ederek sonlandırmış olduğundan ve feshi haklı nedene dayanmadığından bu dönem için kıdem tazminatı hakkı bulunmamaktadır. Ayrıca şirketten ayrılırken vermiş olduğu ibraname gereğince yıllık izin alacağı da bulunmamaktadır.

Davacının davalı ...'ndeki çalışması yönünden ise, bu şirkette çalıştığı 09/01/2008-24/04/2012 tarihleri arasındaki dönemle sınırlı olarak davacının kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağına hak kazandığı değerlendirilmelidir. Mahkemece yapılacak iş dava dilekçesinde talep edilen 5.000,00 TL lik kıdem tazminatı ile 2.000,00 TL ihbar tazminatının hangi şirket için ne miktar istendiğini davacı tarafa açıklattırmak, davalı ....Şirketine yönelik davanın tümden reddine karar vermek davalı ... yönünden 09.01.2008-24.04.2012 tarihleri arasındaki çalışma dönemi ile ilgili olarak hesaplama yapılan ek bilirkişi raporu doğrultusunda karar vermekten ibarettir. Yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile karar verilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı ...'nin alacakların hesabına yönelik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, davalı ...nin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 13/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/16350, Karar No: 2023/1391, Tarih: 08.02.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/16350 E.  ,  2023/1391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR : Davacının itirazının reddine

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yaya olan müvekkiline 05.03.2021 tarihinde davalıya zorunlu Trafik sigortalı araç sürücüsünün çarpması neticesinde Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesinden alınan rapora göre %2 oranında maluliyetinin olduğu iddiası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sonradan ıslah edilmek üzere şimdilik 10,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 10,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, olmak üzere toplam 20,00 TL tazminatın davalı şirketin temerrüte düşürüldüğü 19.05.2021 tarihten itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari faizi ile birlikte ayrıca 2.250,00 TL rapor ücreti de olmak üzere davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, davacının kazada asli kusurlu olduğunu, avans faizi talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin yönetmelik gereği , asliye hukuk mahkemelerinde hükmedilecek vekalet ücretinin beşte biri oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ..." Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Kurumu tarafından verilen raporda burunda deviasyona bağlı %2 engel derecesi ve 30 gün iyileşme süresinin olduğunun belirtildiği, ancak Özel ... hastanesinde çekilen kaza tarihli BT raporunda frontal bölgede cilt altında 100MM ödem teşhis edildiği yüz ve burun kemiğinde kırığa dair bulgu mevcut olmadığı, Marmara Üniversitesi Pendik araştırma hastanesinin 09/03/2021 tarihli acil epikrizin de burun dorsumunda ödem teşhisi olduğu, 11.04.2021 tarihli BT raporunda da nazal kemik sağ yarımında kırık bulgularının izlendiği, talebi konu maluliyet raporunda ise bahsedilen deviasyonun yapısal bir bozukluk mu yoksa travmaya bağlı gelişen bir durum mu olduğunun belli olmadığı, kazadan 1 ay sonra teşhis edilen kırığın kaza ile illiyetinin açık olmadığı" gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; "Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen maluliyet raporunun mevzuata uygun olduğunu, BT raporunun belirlenen sürede düzenlenmediğinden yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması taleplerinin dikkate alınmadan eksik incelmeye dayalı olarak verilen kararın hatalı olduğunu, itiraz konusu kararda basvurucuda kazaya baglı sekelin izlenmedigi ve nazal muayenesinin dogal oldugu gerekçesine dayanılarak başvurunun reddedildiği açıklandığı halde karar sonrası düzenlenen BT raporunda nazal kemik sag yarıda konturda düzensizlik izlendigini ve fraktür sekelini düsündürmekle birlikte nazal septum sola deviye oldugunun belirtildiği, bu raporun verilen kararın hukuka aykırı oldugunu gösterdiğini, sunulan rapor ile TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ..." maluliyete esas alınan nazal burnu deviasyonu ile kaza arasında bağlantı kurulamadığı zarar ile haksız fiil arasında illiyetin varlığının ispatlanamamış olması gerekçesi ile davacının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kaza sonrasında götürüldüğü sağlık kuruluşunda, başvuranın yüzeysel muayenesinin yapıldığını, ön dişlerinde kırık tespit edildiğini, başka tetkik yapılmadığından burnundaki kırığın tespit edilemediğini, müvekkilinin burnundaki ağrılarının devam etmesi nedeni ile Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yapılan tetkiklerde burnundaki kırığın tespit edildiğini, söz konusu hastanenin raporunu ara kararda belirtilen sürede düzenlenemediği için dosyaya ibraz edilemediğini ve yeni bir bilirkişi incelemesi taleplerinin dikkate alınmadığı, eksik inceleme ile karar verildiği belirtilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya 05.03.2021 tarihinde çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

1. İtiraz Hakem Heyetinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve temyiz edenin sıfatına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, davaya konu kazanın 05.03.2021 tarihinde gerçekleştiği, kazadan sonra başvuranın Özel Kurtköy ... hastanesinde tedavisinin yapıldığı ön dişlerinde kırık olduğunun belirtildiği, 09.03.2021 ve 11.04.2021 tarihli Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesine ait epikriz raporlarında burunda kırıktan bahsedilmediği, başvuranının nazal bölgede çöküntü şikayeti ile gittiğinin belirtildiği, soruşturma dosyasına alınan ATK İstanbul Anadolu Şube Müdürlüğünün tedavi evrakları dikkate alınarak hazırlanan başvuranda kafatası kemiklerinde kırık mevcut olmadığına ilişkin 02.04.2021 tarihli rapor dikkate alındığında, her ne kadar 15.02.2022 tarihli Marmara Üniversitesi Adli Tıp Kurumu raporunda burundaki kırık nedeni ile davacının %2 oranından maluliyeti olduğu belirtilmiş ise de kaza tarihi ve maluliyetin belirlendiği tarih arasındaki süre dikkate alındığında kaza ile zarar arasında illiyet bağı kurulamadığından kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARARAçıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın saklanma kararını veren mahkemeye gönderilmesine,

08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30024, Karar No: 2013/473, Tarih: 15.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/30024 E.  ,  2013/473 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... Sigorta A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, ödenmeyen fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... AŞ. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1. Dosya kapsamına göre, kararın 04.04.2012 tarihinde taraf vekillerine tefhim edildiği, kararın davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde 12.04.2012 tarihinde temyiz edildiği, ancak mahkemece harçların 17.04.2012 tarihinde yatırıldığı gerekçesiyle, davalı vekilinin temyiz talebinin 27.06.2012 tarihinde reddine karar verilmiştir.

Davacının temyiz dilekçesi harçları yatırılmasa bile temyiz defterine havale tarihinde kaydedildiğinden bu aşamada harçların yatırılmaması temyizin reddi sebebi teşkil etmeyeceğinden Mahkemece verilen 27.06.2012 tarih ve 2011/204 esas – 2012/160 karar sayılı temyiz talebinin reddine dair kararının KALDIRILMASINA, karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

2.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... AŞ. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3.Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. ... kararları da bu yöndedir (... 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.