muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5735, Karar No: 2024/4823, Tarih: 24.10.2024

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; dava açılışında davacılara ait 5 ada 12 parsel No.lu taşınmazın tapuda tarla vasfında olduğu, davacıların paydaşlardan olduğu, dava dışı çok sayıda paydaş olduğu, komşu 5 ada 346 No.lu parselin tapuda arsa vasfında olduğu, davalıların bu taşınmazda paydaş oldukları başkaca dava dışı paydaş olmadığı, yargılama sırasında 5 ada 12 No.lu parselde imar uygulaması yapıldığı, arsa vasfı ile 2743 ada 1 No.lu parselle, 2744 ada 1 No.lu parselin oluştuğu, her iki parselde de davacıların paydaşlardan olduğu, yine yargılama sırasında davalı 5 ada 346 No.lu parselin yenileme kadastrosu görüp, 2673 ada 53 No.lu parsel haline geldiği, aldırılan ziraat bilirkişisi raporu ve sunulan fen bilirkişisi raporu sonrasında, davacı tarafça açılan davanın ecrimisil yönünden 4.432,42 TL üzerinden, el atmanın önlenmesi yönünden ise; 152.746,00 TL üzerinden harçlandırıldığı, aldırılan inşaat bilirkişisi ve jeoloji yüksek mühendisi bilirkişisinin kök ve ek raporlarına göre; davalı parselinde yapılacak inşaat için öncesinde gerekli yapı ruhsatlarının alındığı, bu doğrultuda davalı tarafça inşaat çalışmasına başlandığı, kot farkı ve arazinin yapısı nedeniyle davalı tarafça ankrajlı betonarme istinat duvarının yapıldığı, davalı tarafça yaptırılan ankrajların ve yatay kazıkların davacı parseline zarar vermediği hususunun anlaşıldığı, kot farkı ve arazi yapısı nedeniyle bu işlemin yapılıp, keyfilik taşımadığı gerekçesiyle davacıların istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ile davacı ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili ile davacı ... birlikte sundukları temyiz dilekçesinde özetle;

1. Yerel Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu,

2. Davalının inşaat çalışması ve dökülen hafriyat nedeniyle araziler arasında yüksek miktarda kot farkı oluştuğunu, bu nedenle davalı tarafça istinat duvarı yapılmaya başlandığını,

3. Aldırılan fen bilirkişi raporu ile işgalin belirlendiğini ve raporda gösterildiğini, ankraj kazıklama işleminin devamı halinde telafisi imkansız zararların oluşacağını, ilgili belediyeye durum bildirilmesine rağmen belediyece hiçbir işlem yapılmadığını,

4. 2021 yılında istinat duvarında çökmeler meydana geldiğini,

5. Bilirkişi raporlarının eksik ve yanlış hazırlandığını, belediyeden alınan cevabi yazıların dikkate alınmadığını, hatalı olarak düzenlenen raporlara yaptıkları itirazlar dikkate alınmadan karar verildiğini,

6. Ecrimisile yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, kendilerine ait parsel, imar alanında olmasına rağmen ziraat bilirkişisinden rapor alınmasının hatalı olduğunu,

4. 2021 yılında istinat duvarında çökmeler meydana geldiğini,

5. Bilirkişi raporlarının eksik ve yanlış hazırlandığını, belediyeden alınan cevabi yazıların dikkate alınmadığını, hatalı olarak düzenlenen raporlara yaptıkları itirazlar dikkate alınmadan karar verildiğini,

6. Ecrimisile yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, kendilerine ait parsel, imar alanında olmasına rağmen ziraat bilirkişisinden rapor alınmasının hatalı olduğunu,

7. Yapılan işlem ile müvekkillerinin mülkiyet haklarının engellendiğini, kendi taşınmazlarının altına dört katlı bir otopark yapmak istediklerinde, kazıklar nedeniyle bunun mümkün olamayacağını belirterek, tüm bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacılara ait parsele yapıldığı iddia edilen müdahalenin men'i, kâl ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683, 722 ve 995 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekili ve davacı ... tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.10.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

(Muhalif) (Muhalif)

K A R Ş I O Y

Davalılar tarafından inşa edilen duvarın ankraj kazıklarının, davacılara ait taşınmaza geçmiş olduğundan, davacılar tarafından açılan dava ile el atmanın önlenmesi, ecrimisil ve kal’e karar verilmesi istenmiştir.

TMK m. 683 deki "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737. maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.

Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sınırlamaların önemli bir bölümü TMK’nın "komşu hakkı" başlığı altında, 737 ile 750. maddelerinde düzenlenmiş, 751 ile 761. maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.

Komşuluk hukukundan kaynaklanan zorunlu geçit hakkı TMK’nın 747. maddesinde, diğer geçit haklarından olan “komşu taşınmaza geçici olarak girme hakkı” ise TMK’nın 748. maddesinde düzenlenmiştir.

Haksız el atmada davranışların haksız olması, davalının bir hakka dayanmaması gerekli ve yeterlidir.

Komşu parsel malikleri tarafından imalat gerçekleştirilen taşınmaz maliklerinin muvafakatı alınmamış, mahkemeden de TMK’nın 748. maddesi gereğince geçici izin kararı da alınmamıştır.

El atma olgusu sabit olduğundan, el atmanın önlenmesine karar verilmesi gerekir. Mahkemenin davanın reddine ilişkin kararı bu sebeple doğru olmadığından Sayın çoğunluğun onama kararına iştirak edememekteyiz.
Yargıtay — Esas No: 2014/18117, Karar No: 2015/1534, Tarih: 16.02.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/18117 E.  ,  2015/1534 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/11/2011

NUMARASI : 2008/2320-2011/2049

Davacı İ.. B.. vekili Avukat Işıl tarafından, davalılar E.. G.. vd aleyhine 03/11/2008 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 02/11/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA 16/02/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6088, Karar No: 2010/3767, Tarih: 01.04.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/6088 E.  ,  2010/3767 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki karşılıklı alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı Awn H.Khaslok ve karşı davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı Intervision şirketi arasında, davalı şirketin müvekkili şirkete 24 konteynır dondurulmuş tavuk göndermesi konusunda anlaşma yapıldığı, müvekkili şirketin bu malın bedeli olan 340.900,06 USD’yi tamamen ödemesine rağmen davalı şirketin sadece 161.306,25 USD tutarında mal teslim ettiğini belirterek bakiye mal bedelinin ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Intervision şirketi vekili, davacının davada aktif husumet ehliyetinin olmadığını, zira yapılan anlaşmanın ... şirketi ile müvekkili şirket arasında yapıldığını, bununla birlikte müvekkilinin 24 konteynır dondurulmuş tavuk etini Mersin Limanına getirdiğini, ancak davacı şirketin sadece 5 konteynır dondurulmuş tavuk etinin bedelini ödediğini, kalan tavuk etinin başka bir şirkete zarar edilerek satıldığını belirterek davanın reddini istemiş, karşı dava ile davacı ve diğer davalı ... şirketinden müvekkilinin uğradığı zararın tazminini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu ve toplanan deliller doğrultusunda davalı Intervision şirketi tarafından Mersin Limanına gönderilen 24 konteynır malın sadece 5 konteynırının bedelinin ödendiği, kalan kısmın daha az fiyata başka bir şirkete satıldığı, davalı Intervision şirketinin böylece zarara uğradığı, ayrıca davacı şirketin yapılan anlaşmada taraf olmadığı gerekçeleri ile davacı tarafından açılan davanın husumet nedeniyle reddine, davalı Intervision şirketinin açtığı karşı davanın kısmen kabulü ile 46.210,49 USD’nin davalı ... şirketinden alınarak davalı Intervision şirketine ödenmesine karar verilmiş, hüküm davacı AWN ve karşı davalı ... şirketi vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerek davacı AWN gerek davalı Intervision ve gerekse karşı davalı ... şirketlerinin yabancı uyruklu tüzel kişilik oldukları dosya kapsamındaki vekaletnamelerden anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece HUMK’nun 96.maddesi ve 5718 sayılı MÖHUK’nun 48.maddesi gereğince dava şartı olarak nitelendirilen teminat şartı değerlendirilmeden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA,bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 01.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10043, Karar No: 2010/1068, Tarih: 01.02.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/10043 E.  ,  2010/1068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

TarAflar arasında görülen davada Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/12/2007 tarih ve 2006/304-2007/542 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin dava konusu markalara konu tohumların üreticisi olduğunu, müvekkilinin Türkiye temsilcisi dava dışı ... Tarım. Ür. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından müvekkilinin ıslah yoluyla ürettiği melez (hybrid) tohum çeşitlerinin 25.05.2005 tarih ve 2004/15191 sayılı “ROXSANE Hybrid F1”, 2004/15192 sayılı “AMALTHEE Hybrid F1” ve 2004/15193 sayılı “CALVİ Hybrid F1” ibareleri ile tescil ettirildiğini, ancak marka olarak tescil edilen ibarelerin tohum çeşitlerinin adları olduğunu, bu tohumlar için Fransa Tarım Bakanlığı’ndan 1994, 1997 ve 2000 yıllarında ıslahçı hakkı kazanıldığını ve bitkisel mülkiyet edinim belgesi alındığını, T.C. Tarım Bakanlığı tarafından da bitki çeşidi olarak kaydedildiğini, davalının tescilinin haksız ve kötüniyetli olduğunu, yetki belgesinin dava dışı ... Ltd.Şti.’ne marka olarak tescil için yetki vermediğini, markaların davalıya devrinin muvazaalı olduğunu, tohum ve marka hakkı sahibinin müvekkili olduğunu, davalının tescilinden çok önce ürün ve markaları Fransa ve Türkiye’de tescilsiz olarak kullandığını, 556 sayılı KHK’nın 8/III ve 42. maddeleri uyarınca hükümsüz kılınması gerektiğini ileri sürerek, 25.05.2005 tarih ve 2004/15191 sayılı “ROXSANE Hybrid F1”, 2004/15192 sayılı “AMALTHEE Hybrid F1” ve 2004/15193 sayılı “CALVİ Hybrid F1” ibareli markaların Paris Sözleşmesi’nin 6. mükerrer 6.maddesi ve 556 sayılı KHK’nin 17.maddesi uyarınca müvekkiline devri ve TPE nezdinde tesciline, olmadığı taktirde dava konusu markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının dava konusu tohumların üreticisi olduğunu, tohumlar Türkiye’ye getirildikten sonra deneme çalışmalarına tabi tutulduğunu, bu sürecin tamamının ... Ltd.Şti. tarafından yapıldığını, ayrıca tohumların deneme sürecindeki işlemlerinin davacı firma tarafından verilen numaralarla yürütüldüğünü, dava konusu isimleri ise tohumlara ... Ltd.Şti’nin verdiğini, davacı markaların tesciline yönelik rüçhan hakkını yasal süresinde kullanmadığı için Paris Sözleşmesi ve 556 sayılı KHK’nin 17. maddesi uyarınca markaların devrini talep edemeyeceğini, hükümsüzlük talebinin de yerinde olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu tohumların ilk kez davacı tarafından ıslah edilerek Fransa’da üretildiği, Fransa Tarım Bakanlığı nezdinde tohum çeşidi olarak davacı adına kayıt altına alındığı, dava dışı ... Ltd.Şti’nin 22.03.2000 tarihli yetki belgesine göre davacının temsilcisi olduğu, ancak bu yetki belgesinin dava dışı ... Ltd.Şti’ne marka olarak tescili için yetki vermediği, buna rağmen dava dışı ... Ltd.Şti. adına tescil edildiği ve sonra markaların davalıya devredildiği, dava konusu markaların esas unsurlarını oluşturan “ROXSANE”, “AMALTHEE” ve “CALVİ” ibarelerinin broşür ve kataloglarda tür ismi olarak yer aldığı, T.C. Tarım Bakanlığı tarafından da tohum çeşidi olarak kayıt altına alındığı, 556 sayılı KHK’nin 7/c maddesi uyarınca tescili talep edilen ürünler için çeşit bildirdiğinin tespit edildiği, esas unsur olarak tescilinin bu nedenle mümkün olmadığı, dava konusu markaların tescili talep edilen mallar için çeşit bildirdiği 556 sayılı KHK’nin 8/2. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı, davacı firma adına tescil edilemeyeceği gerekçesiyle davacının hükümsüzlük ve sicilden terkine ilişkin davasının kabulüne, davacının markaların adına tescil talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 01.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12920, Karar No: 2013/21858, Tarih: 11.12.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/12920 E.  ,  2013/21858 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Tütün Mamülleri Tuz ve Alkol İşletmeleri

A.Ş. Genel Müdürlüğü)

vekili Av....

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kurumun ... İlinde faaliyet gösteren ... Müdürlüğünde şoför olarak çalıştığını, hafta içi ve hafta sonu olmak üzere işveren kurum tarafından fazla mesaiye bırakıldığını, ücretlerinin ödenmediğini, TİS’in fazla mesaiyi düzenleyen 25.maddenin (c) fıkrasına göre fazla mesainin %50 zamlı ödenmesi gerektiğini, yine TİS'in hafta tatili ücretini düzenleyen 40/2. cümlesinde "hafta tatili çalışmalarına karşılık %100 zamlı ödeme yapılacağının öngörüldüğünü, ödemelerin yapılmadığını" belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 250,000 TL'nin hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, Müessese Müdürlüğünün emirleri gereği zaman zaman ... ... Müdürlüğündeki tütünlerin diğer mahallere idare aracılığı ile sevk edilmesi esnasında görevlendirilen şoförlerin görevlerini yaptıkları sırada varış mahallelerinden fazla mesai yaptıklarına dair tanzim edilen herhangi bir belgeye rastlanılmadığı, şoförlerin bu hizmet esnasında sunmuş oldukları günlük ve aylık randıman defterinin de yapılan incelemede kendi el yazılarıyla doldurulduğu, varış saatlerinin usulünce tasdik edilmediğini, dolayısıyla ilgili defterlerde fazla mesai yaptıkları konusunda tam kanaat oluşmadığı sebebiyle her hangi bir ödemede yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının gidiş dönüş mesafelerini gösteren güzergahlar arasındaki yük unsuru da gözönünde bulundurularak yükleme ve boşaltma süreleri de dahil olmak üzere ve yol durumları da göz önünde bulundurularak davacının mesai saatleri dışındaki fazla çalışmalarının tespiti yoluna gidildiği, tespit edilen fazla çalışma sürelerine göre de dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği ve bilirkişiden rapor aldırıldığı, ayrıca %30 hakkaniyet indirimi de yapıldığı, bilirkişi ...'ün fazla mesai sürelerine ilişkin hesaplamalarının ve bilirkişi ...'nun bu sürelere ilişkin fazla mesai ücreti hesaplamalarının uygun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda, mahkemece daha önce verilen karar Yargıtay 9.Hukuk Dairesi’nce görev emirlerinin fazla mesai anlamına gelmediği, günlük ve aylık yazdırma belgelerinin davacı işçilerce doldurulduğu, fazla mesai yaptığına dair belgeye rastlanmadığı, idarenin fazla mesai yapılmaması yolunda talimatı bulunduğu belirtilerek araştırma yapılması gerekliliği vurgulanmıştır.

Somut olayda, mahkemece daha önce verilen karar Yargıtay 9.Hukuk Dairesi’nce görev emirlerinin fazla mesai anlamına gelmediği, günlük ve aylık yazdırma belgelerinin davacı işçilerce doldurulduğu, fazla mesai yaptığına dair belgeye rastlanmadığı, idarenin fazla mesai yapılmaması yolunda talimatı bulunduğu belirtilerek araştırma yapılması gerekliliği vurgulanmıştır.

Bozma sonrası alınan raporda davacının 08-17 saatlerinin dışındaki çalışmaları fazla çalışma olarak kabul edilmiştir. Diğer yandan bilirkişi işçilerin çalışmadan geçirdiği Cumartesi ve Pazar günlerini de çalışma süresinden saymış ve Cumartesi günleri 4 saat, Pazar günleri 8 saat çalıştığını kabul etmiştir. Davacı tarafından savunulmadığı halde aracın yükleme boşaltma sırasında geçen süreleri de bilirkişi 4 saat çalışılmış olarak kabul etmiştir. Bilirkişi yine dosya da bulunan ve davacı tarafından düzenlenen görev kağıtlarıyla günlük ve aylık randıman ve sarfiyat defterlerinden yola çıkarak, -aracın markası modeli beygir gücü dikkate alınmadan- yüklü iken 30-40 km boş iken 40-50 km hızla seferlerde yol aldığı, çıkış ve varış saatlerinin yol süresini gösterdiği, katedilen mesafeye göre çalışma sürelerini belirlendiği, KTK'nun 98. maddesinde 9 saatlik araç kullanma süresi öngörülmüş ise de bunun üzerinde seyahat edilebildiği gerekçeleriyle bu verileri dikkate alarak haftalık değil sadece dış sefere çıktığı iki tarih aralığındaki sefer sürelerini fazla çalışma olarak kabul ederek hesaplama yapmıştır.

Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre ağır vasıta şoförlerinin araç üzerinde çalışma süresinin 9 saati aşamayacağı yönünde düzenleme mevcuttur. Bilirkişi raporunda aracın davacı tarafından sunulan çıkış ve varış sürelerini dikkate almış olup, ortalama bir hız tespiti yoluna gitmiştir. Davacının günlük mesai saatlerinin üzerinde çalıştığına ilişkin tek kayıt kendisi tarafından düzenlendiği iddia edilen çıkış-varış saatlerini gösteren belgedir. Bunun dışında tanıklar tarafından davacının hangi tarihte hangi seferde kaç saat mesai yaptığı, haftalık 45 saatlik çalışma süresinin ne kadar aşıldığına dair beyanları yoktur. Davacının çıkış ve varış saatlerinde sürekli araç kullandığını gösteren takograf kayıtları da yoktur. Dolayısıyla davacının yolda ne kadar dinlendiği bilinmeden sadece çıkış-varış sürelerine bakara bu saatler arasında araç kullandığının kabulü yerinde değildir. Takograf kayıtları da her zaman günde kaç saat sürüş yapıldığına ilişkin yeterli bir kanıt değildir. Bilirkişinin davacı tarafından iddia edilmeyen yükleme boşaltma sürelerinde çalıştığı ve aynı şekilde hafta sonlarında da çalıştığı ispatlanamadığı halde sırf o tarihte başka bir ilde bulunması nedeniyle Cumartesi 4, Pazar günü 8 saat çalıştığı şeklinde bir kabul de faraziyeden öteye geçmemektedir. Bilirkişinin günlük 08:00-17:00 saatlerinin dışındaki çalışmaları fazla çalışma olarak hesaplaması, bugüne kadar haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmaları fazla çalışma kabul eden yerleşmiş uygulamaların tamamen dışında kabul edilemez bir hesap yöntemidir.

Yukarıda açıklandığı üzere bugüne kadar yerleşik fazla çalışmanın hesaplanmasına ilişkin ilkelerin hiçbiriyle uyuşmayan, sonuçta faraziyelere dayalı hesap içeren raporun yerinde olmadığı açıktır. Mahkemece mevzuat, dosya kapsamı ve savunmalara da uygun bir şekilde iş hukuku alanında uzman bir bilirkişiden denetime elverişli rapor alınarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelere dayalı rapor doğrultusunda davanın kabulü bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 11.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.