muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/2337, Karar No: 2011/4949, Tarih: 30.05.2011

506 Sayılı Yasa'nın hastalık sigortasına ilişkin 32. ve devamı maddelerinde yer alan “işgöremezliği giderme” kavramı yanında uyuşmazlığın çözümünde kanunun 34. maddesinde yer

alan “iyileştirme” kavramının da incelenmesi gerekmektedir. T.C. Anayasanın 90. maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş anlaşmalar kanun hükmündedir. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır. Bu bağlamda onay kanunu ile yürürlüğe giren Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 Nolu ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesinde; yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını korumaya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır.

506 sayılı Yasa'nın hastalık sigortası kolundan sağlanacak sağlık yardımlarının kapsamı başlıklı 33. maddesinin son fıkrasında da bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımlarının; sigortalının sağlığını koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma amacını güdeceği açıkça belirtilmiş, bir anlamda, onaylanması nedeniyle bağlayıcı hale gelen 102 Numaralı ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesi hükmü tekrarlanmıştır.

Her iki yasal düzenlemenin açıkça gösterdiği gibi, sigortalıya " "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış)" ve "Yumuşak ve Tek Basamak Portatif Merdiven Çıkma Cihazı" temini yönünden; aranacak temel unsur; iyileşmesine yardımcı olması unsurudur. İyileşmeye yardımcı olma kavramının ise, açık yasal düzenlemeler uyarınca; sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma olarak kabulü zorunludur, aksinin kabulü halinde iyileşme kavramına ilk günkü sağlığına kavuşma anlamının verilmesi halinde, ortez ve protez kullanımının hiçbir zaman mümkün olamayacağı hususu da açıktır.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde de yapılan açıklamalar doğrultusunda düzenleme bulunmaktadır. Buna göre; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanması, temini amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri içinde (f) bendinde ortez ve proteze yer verilirken, temini için sadece; “sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedaviler için gerekli olabilme” ifadesi kullanılmıştır.

Kurumun teminle yükümlü olduğu yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun fiyatlı "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış)" ile "Yumuşak ve Tek Basamak Portatif Merdiven Çıkma Cihazına" hak kazanılması için gerekli olan "iyileştirme" unsurunun, diğer bir anlatımla sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma hususlarının; cihazı kullanacak kişi yönünden, üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması, sonrasında nöroloji, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile gerekliliğinin belirlenmiş olması gereklidir." (Yargıtay HGK, 04.03.2009, 2009/10-34 E., 2009/104 K.)

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 1967 doğumlu olan davacının 1999 yılında geçirdiği trafik kazasından sonra kas gücü kaybı oluştuğu, çalışamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan davacının daimi sonda kullandığı ve desteksiz oturamadığı, TC Sağlık Bakanlığı Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Aaraştırma Hastanesinin 01.06.2007 günlü Sağlık Kurulu Raporu ile tetrapleji ve parapleji teşhisi konulan davacının "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış)" ile "Yumuşak ve Tek Basamak Portatif Merdiven Çıkma Cihazı" kullanması gerektiği yönünde görüş bildirilmesi üzerine davacının 04.07.2007 tarihinde Kuruma başvurarak bu cihazların satın alınmasını talep ettiği ancak talebinin reddedilmesi üzerine 28.11.2007 tarihli 31372 sayılı fatura ile 16.915,00 Euro, 28.11.2007 tarihli 31373 sayılı fatura ile 6.800,00 Euro ödeyerek bu cihazları satın aldığı, İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı ile Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü öğretim görevlilerince hazırlanan

03.07.2008, 30.01.2009 ve 30.4.2009 tarihli raporlara göre ayakta durma ve yürüme yeteneğini kaybeden davacının bu cihazları kullanması halinde işgörmezliğinin kesinlikle azalacağı, hareket edememenin yarattığı ikincil sağlık sorunlarının oluşmayacağı, işgörme kabiliyetininin artacağı, adı geçen cihazların bazıları hayati tehlike doğuran komplikasyonların ortaya çıkmasını engelleyerek hastanın hayatiyetinin ve sağlığının korunmasına katkı sağlayacağı gibi hastanın geri kalan kuvvet ve yeteneklerini geliştirerek kendi ihtiyaçlarını ve iş görme kabiliyetini arttırıp, fiziksel, psikolojik, sosyo ekonomik ve çalışma hayatı açısından tıbbi durumun elverdiği en yüksek kapasiteye ulaşabilmesine katkı sağlayacağının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, sigortalının üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılmak suretiyle "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış)" ve "Yumuşak ve Tek Basamak Portatif Merdiven Çıkma Cihazı" uygulama ve eğitimi yaptırılıp bu cihazı kullanıp kullanmayacağını belirleyen bir rapor alınmaması, bu cihazların yurtdışındaki fiyatları ile ülkemizdeki satış fiytları arasında fahiş fark ve bu cihazlar ile aynı özelliklere sahip ancak daha düşük fiyatta cihaz olup olmadığınının araştırılmaması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan her ne kadar davalı SGK Başkanlığınca bu cihazların Kurumun Sağlık Uygulama Tebliğinde bedeli ödenecek cihazlar arasında fiatının bulunmadığı bildirilmiş ise de davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle rayiç belirlenmesi gereği gözetilmeksizin yalnızca Ticaret Odası görüşü ile sonuca varılmış olması, hüküm altına alınan alacağa 3095 sayılı Yasa'nın 2.maddesine göre yasal faiz yerine 4/a maddesine göre kamu bankalarınca Euro cinsi para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek mevduat faizi yürütülmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; hastanın üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerine yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması sonrasında ortopedi, travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, erişkin nörolojisi uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu alınıp hastanın özür, eğitim ve sosyo-ekonomik durumuna göre "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış)" ve "Yumuşak ve Tek Basamak Portatif Merdiven Çıkma Cihazını" kullanıp kullanamayacağı, bu cihazlara mutlak surette ihtiyacı olup olmadığı, aynı özelliklere sahip olmamakla birlikte benzer akülü araçlar ile aralarındaki tıbbi farkı, hastanın fiziksel durumu, zeka düzeyi, yaşı ve yaşadığı mekan ile psikolojik koşulları da değerlendirilerek bilimsel dayanaklarıyla ortaya konulmak, konunun uzmanı doktor bilirkişi ile birlikte davacının yaşadığı evde keşif yapılarak bu cihazların davacı tarafından kullanılmasını gerektirecek yaşamsal ve fiziki koşullar olup olmadığını incelemek, davacı tarafından satın alınan cihazların seri numaraları tespit edilerek ithal tarihi ile hangi firma tarafından ithal edildiğini sormak, bu cihazların yurtdışındaki fiyatları ile ülkemizdeki satış fiyatları arasında fahiş fark olup olmadığını ve bu cihazlar ile aynı özelliklere sahip ancak daha düşük fiyatta cihaz olup olmadığını araştırmak ve Sağlık Bakanlığından fiyatı konusunda görüş alınarak çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.5.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9248, Karar No: 2015/15680, Tarih: 29.04.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/9248 E.  ,  2015/15680 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatının faiziyle ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin haksız ve ihbarsız olarak feshedildiği iddiasıyla kıdem ve ihbar tazminatları alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... avukatı, ...’nden devraldıkları şirketi ekonomik nedenlerle devraldıktan 6 ay sonra 31.07.2009 tarihinde ...’ne devrettiklerini, bu tarihten sonra işçilerin ...’nde çalışmaya devam ettiklerini, işyeri devrinin davacıya haklı fesih hakkı vermediğini, işyeri devri nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı herhangi bir cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak isteğin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılardan ... avukatları temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ...'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Yasanın 120 nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli hâlinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyerinin miras yoluyla intikali 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 599 uncu maddesinde düzenlenmiş, sözü edilen madde hükmünde mirasbırakanın ölümü ile mirasçıların bir bütün olarak mirasa hak kazanacakları açıklanmıştır.

İşyerinin önceleri gerçek kişi ya da kişilerce işletilmesinin ardından şirketleşmeye gidilmesi durumunda, bu işlem de bir tür işyeri devri sayılmalıdır. Önceki gerçek kişi olan işverenlerin devralan tüzel kişi ortakları olması bu devir ilişkisini ortadan kaldırmamaktadır (Yargıtay 9.HD. 22.7.2008 gün 2007/ 20491 E, 2008/ 21645 K.). Aynı şekilde daha önce tüzel kişi şirket olan işverenin işyerini bir gerçek şahsa devretmesi de mümkündür. Devralanın şirketin hissedarlarından biri olması da sonucu değiştirmeyecektir. Adi ortaklardan bir ya da bazılarının hisselerini devri de sorumlulukların belirlenmesi noktasında işyeri devri olarak işlem görmelidir.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. ... kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Basın İş Kanununa tabi işyerleri bakımından, işyerinin belirleyici unsurlarından olan marka, logo ve yayın imtiyaz hakları gibi maddî olmayan unsurların devri de işyeri devri olarak değerlendirilmelidir (Yargıtay 9. HD., 19.1.2010 gün, 2009/42958 E., 2009/354 K).

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

İşyerine Bankalar Kanunu hükümleri çerçevesinde .... tarafından el koyulması ise işyeri devri niteliğinde değildir. Bu durumda yönetim hakkına müdahale edilmekte veya bankacılık faaliyetleri askıya alınmaktadır.

4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

İşyerine Bankalar Kanunu hükümleri çerçevesinde .... tarafından el koyulması ise işyeri devri niteliğinde değildir. Bu durumda yönetim hakkına müdahale edilmekte veya bankacılık faaliyetleri askıya alınmaktadır.

Yine özelleştirme işlemi sonucu kamuya ait hisselerin devri de işyeri devri olarak değerlendirilemez. Özelleştirmede işyeri aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmekte sadece kamuya ait hisselerin bir kısmı ya da tamamı el değiştirmektedir. Bununla birlikte, tamamı kamuya ait olan bir işyerinin özelleştirme işlemi sonucu başka bir işverene geçmesi işyeri devri niteliğindedir (Yargıtay 9.HD. 8.7.2008 gün ve 2008/25370 E, 2008/ 19682 K.).

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 27.10.2008 gün 2008/ 29715 E, 2008/28944 K.).

Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri hâlinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut olayda; işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkisi taraflar arasında çekişmeli olup dosya içeriğine göre işyerinin hukuki bir işlemle devredildiği ve davacının dava dışı son devralan işverende çalışmasını sürdürdüğü, devirle birlikte iş akdinin sona ermediği ve feshe bağlı hakları talep imkanı bulunmadığı gözetilmeden hatalı değerlendirme ile kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 29.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/28977, Karar No: 2013/21528, Tarih: 24.09.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/28977 E.  ,  2013/21528 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/20389

MAHKEMESİ : Bozüyük Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 21/01/2010

NUMARASI : 2009/446 (E) ve 2010/10 (K)

SUÇ : Hırsızlık, İşyeri dokunulmazlığını ihlal etme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Bursa E Tipi Kapalı Cezaevinde başka suçtan hükümlü olup Bursa 10. Asliye Ceza Mahkemesince istinabe yoluyla sorgusu yapılan sanığın, sorgusundan önce ifadesini yargılamanın yapıldığı esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulmayarak, 5271 sayılı CMK.nun 196/2 maddesine aykırı davranılması,

2- Sanığın inşaatta takılı bulunan kalorifer kollektörlerini çalması biçimindeki eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 141/1. maddesine uyduğu gözetilmeden aynı Kanunun 142/1-b maddesinden hüküm kurmak suretiyle sanık hakkında fazla ceza tayini,

3- İnşaat halindeki yapının iş yeri vasfı taşımayacağı ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçunun yasal unsurları oluşmadığı halde yazılı şekilde işyeri dokulmazlığını bozma suçundan mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

1-Sanık hakkında TCK.nun 142/1-b maddesi uyarınca hükmolunan 2 yıl hapis cezasından, aynı Kanunun 35/2. maddesi uyarınca 1/4 oranında indirim yapılırken, 1 yıl 6 ay yerine 1 yıl 8 ay hapis cezasına hükmolunması suretiyle fazla ceza tayini,

2-5237 sayılı TCK.nun 53/1-c maddesinde belirtilen kendi alt soyu üzerindeki velayet hakkından vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksun bırakılma güvenlik tedbirinin aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca, koşullu salıvermeye kadar uygulanabileceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık İ.. Y.. ile Üst Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 24/09/2013 gününde suç vasfı yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı Görüş:

Sanığın, yapımı devam etmekte olan konut inşaatından, inşaata monte edilmiş olan kalorifer kollektörlerini (kollektör: kalorifer ana borusundan gelen suyu kattaki peteklere dağılmasını sağlayan vana takımı) çalmaya kalkışması biçimindeki eyleminin, TCK.nun 142/1-e maddesinde tanımlanan hırsızlık suçunu oluşturduğu halde, sayın çoğunluğun, eylemin aynı Yasanın 141/1. maddesine uyan suçun oluşturduğu yönündeki bozma görüşüne katılmıyorum.

Hırsızlık suçuna ilişkin 5237 sayılı TCK.nun 141/1. maddesinde, "Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir." Biçiminde hırsızlık suçunun tanımı yapılıp basit (niteliksiz) hali düzenlenmiştir. Aynı Yasanın 142/1-e maddesinde ise; hırsızılık suçunun, “Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,” işlenmesi hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunacağı belirtilmiştir.

İki maddeyi kısaca birlikte değerlendicek olursak; 5237 sayılı TCK.nun 141/1. maddesi hırsızlık suçunu tanımlayan temel ve torba bir maddedir. Aynı Yasanın 142/1. maddesi ise, hırsızlık suçuna ilişkin birinci derecede nitelikli haller düzenlenmiştir. Yasa koyucu nitelikli halleri belirlerken değişik gerekçeler kullanmıştır. Örneğin, suçun konusunu oluşturan eşyanın veya malın kolayca çalınabilir olması nitelikli hal kabul edildiği gibi, (142/1-e, 142/1-c, 142/2-a, 142/2-c, 142/2-g, 142/2-f maddelerde olduğu gibi) bazı durumlarda sanığın suç işleme kastındaki yoğunluk gözetilerek nitelikli hal kabul edilmiştir. (142/2-b, 142/2-d, 142/3 maddelerde olduğu gibi.) Bazı nitelikli haller bu iki gerekçeden farklı nedenlere de dayanmaktadır.

Yine yasa koyucu suçun nitelikli hallerini tanımlarken; bazen suça konu eşyanın özeliğini, bulunduğu yeri, kullanımını, bazen mağdurun kişisel durumunu, bulunduğu ortamı, sosyal olaylar veya doğal felakeleri esas alarak tanımlar yapmıştır. Bu şekilde suçun basit, nitelikli ve daha ağır nitelikli halerini düzenleyip kademeli olarak cezalar öngörülmüştür. Bir çok suçta da benzer düzenlemeler yapılmıştır. Yasa koyucu bu şekilde yasal düzenleme yaparken; öncelikle faailin suç oluşturan her eyleminin aynı ağırlıkta/derecede yasaya aykırılık oluşturmadığını kabul edip, bunun doğal sonucu olarak, sanığın suç oluşturan eylemimin, yasaya aykırılık derecesiyle orantılı olarak cezalandırılmasını amaçladığı açıkça anlaşılmaktadır.

Adalet dağıtmakla yükümlü olan biz yargıçlar, yürürlükteki yasayı/yasaları ilkesel bazda amacına uygun olarak yorumlayıp, somut olayda hakkaniyet kurallarını da gözetilerek, benzer eylem ve olayları, birbirinden farklı kılan veya aynı kapsamda değerlendirilmesini gerektiren ortak özeliklerini veya farklı yanlarını açıklayarak, en azından bir hukukçu tarafından anlaşıla bilir nitelikte yasal, hukuka ve bilime uygun, gerekçeyle hüküm kurmak veya uygulama yapmak zorundayız. Bu kapsamda konumuzla ilgili olarak, hırsızlık suçuna ilişkin ayrıntılı bir düzenleme içeren yasa metni karşısında, benzer olay ve eylemlerde bir biriyle çelişkili karar vermemek için gösterilmesi gereken özenin, önemini ayrıca belirtmeye gerek olmadığı kanaatindeyim.

Şimdi TCK.nun 142/1-e maddesinin düzenleniş amacı ve uygulanma koşullarını (unusurlarını) irdeleyecek olursak; öncelikle maddenin gerekçesine baktığımızda, "...tarlalarda bırakılan tarım araçları, inşaat yerine yığılan malzeme, bu kapsama giren eşyaya örnek olarak gösterilebilir. Bunların çalınmalarında kolaylık bulunması, bu nitelikli halin kabulünde etken olmuştur." biçimideki gerekçe gözetilerek madde metninin uygulanma koşullarını, kapsamını aynı Yasanın 141/1. maddesinden farklı yanlarını belirlemek gerekirse;

a) Eşyanın açıkta bırakılmış (korunaksız) eşya olması gerekir.

b) Eşyanın açıkta bırakılması; adet veya tahsis veya kullanımlarından kaynaklanmalıdır.

c) Somut olayda "a" ve "b" koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.