muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3638, Karar No: 2015/23669, Tarih: 15.04.2015

**15. Ceza Dairesi         2015/3638 E.  ,  2015/23669 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Sanığın temyize gelmeyen diğer sanık ... ile katılana ... derneğinden geldiklerini ve fakir çocuklar için yardım topladıklarını söyledikleri, konuşma sırasında katılanın kendisini nişanlı olarak tanıtması üzerine sanıkların katılana hitaben nişanlısı ile sürekli kavga ettiğini, üzerinde göz olduğunu, çocuğunun olmayacağını, üzerinde büyü olduğunu söyleyerek büyüyü 1 adet yumurta ve temiz bez ile çözebileceklerini söyledikleri, yumurtayı ve bezi katılanın getirip verdiğinde yumurtayı temiz beze kırdıklarında yumurtanın içerisinde muska çıktığını gördüğünü, tekrar yumurtalı bezi kapatarak okuyup üfleyip açtıklarında 2 ucu yanık kurdele ve muska olduğunu gördükleri daha sonra katılandan biriktirdiği altın ile paraları getirmesini istedikleri katılanın da 4000 TL para ile altınlarını getirdiğinde katılanın eşinin çorabının içerisine koydukları, bu sırada sanıklardan birisinin katılandan su isteyerek bu çoraba su serpiştirdiği, sonra içerisinde para ve altınlar olan çorabı 3 adet kırlentin içerisine koyacağını söyleyerek katılanın verdiği kırlentlerin içerisine para ve altınlar olan çorabın konulduğu, daha sonra bu odanın kapısını kilitledikleri ve kapının anahtarını yumurtalı bezin içerisine koydukları ve katılana eşi gelinceye kadar kapıyı açmamasını söyledikleri, katılanın sanıklar ile birlikte dualar okuyarak aşağıya indiği, bilahare sanıkların sokağı gezerek taş toplayacaklarını ve bu şekilde büyünün bozulacağını söyleyerek katılanın yanından uzaklaştıkları, sanıkların gelmemesi üzerine katılanın evine çıkıp kapalı kapıyı kırmak suretiyle açtığında kırlentlerin içerisine bırakılmış olan altın ve paraların olmadığını görmesi üzerine dolandırıldığını anlayarak durumu emniyete bildirdiği somut olayda;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 04.02.2014 tarih ve 2013/15-262 esas 2014/37 karar sayılı ilamı gözetildiğinde; sübuta konu eylemin 5237 sayılı TCK'nın 158/1-a.maddesinde düzenlenen “Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle nitelikli dolandırıcılık" suçunu oluşturacağı cihetle, delilleri takdir ve tartışma görevinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı Kanun'un 326/son maddesi uyarınca sanığın ceza miktarı bakımından kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 15.04.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12144, Karar No: 2012/40618, Tarih: 11.09.2012

**2. Ceza Dairesi         2012/12144 E.  ,  2012/40618 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2012/119

MAHKEMESİ : Eyüp 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17/03/2010

NUMARASI : 2005/1276 (E) ve 2010/251 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Yakınanın cami avlusundaki şadırvan askılığında asılı bulunan ceketinin cebinden cüzdanını çalan sanığın hırsızlık eyleminin 765 sayılı TCK'nun 491. maddesinin ilk fıkrasına uyduğu gözetilmeksizin aynı kanunun 491/4. maddesi uygulanarak fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 11.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8765, Karar No: 2020/7446, Tarih: 18.06.2020

**4. Ceza Dairesi         2016/8765 E.  ,  2020/7446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığın, olay günü temyiz dışı sanık ... ile birlikte temyiz dışı sanık ...'ın katılandan olan alacağı için bu sanığın azmettirmesi ile, katılan ...' nın işyerine giderek "borcunu öde, akşam saat beşte geleceğim, para hazır olmazsa acil burada seni acillik yaparım...seni linç ederim" şeklinde sözlerle ölümle tehdit ettiklerinin iddia ve kabul edilmesi karşısında, sanığın eylemlerinin TCK’nın 148, 149 maddelerinde düzenlenen "yağma" suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin kanıtları tartışma ve değerlendirme görevinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilip, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeksizin, HÜKMÜN BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 18/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3248, Karar No: 2020/4585, Tarih: 22.09.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/3248 E.  ,  2020/4585 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının davacı vekilince murafaa talepli olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Murafaa için belirlenen günde duruşmalı temyiz eden davacı vekili yetki belgesine istinaden avukat ... gelmiş, karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlayıp, hazır olan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra kararın açıklanması başka güne bırakıldı. Yapılan incelemede temyiz dilekçesinin süresinde verildiğinin anlaşılması üzerine, gereği konuşulup düşünüldü.

YARGITAY KARARI

Davacı, 28.02.2014 tarihinde dava konusu otomobili satın aldığını, kullanılmaya başlanan araçta ilk günden itibaren anormal sesler geldiğinin farkedildiği gibi çekiş gücünde azalma ve araçta titreme olduğunun farkedildiğini, bu haliyle aracın ayıplı olduğunu ileri sürerek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde ise fazlaya dair haklar saklı tutulmak suretiyle 10.000,00. TL değer kaybının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ilk derece yargılama makamına sunmuş olduğu yanıt dilekçesi ile dava konusu aracın davacı asil tarafından yurtdışında mukim bir firmadan satın alınarak kendisi tarafından ithal edilmiş olduğunu, bu bakımdan kendilerine husume yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş; davacının istinaf talebi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince incelenerek; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bu karar süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından, yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan 44,40 TL temyiz harcının istek halinde iadesine dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 22/09/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15981, Karar No: 2022/351, Tarih: 19.01.2022

**8. Hukuk Dairesi         2021/15981 E.  ,  2022/351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Evlat Edinmeye Dair Yabancı Mahkeme Kararının Tanınması

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın kabulüne dair kararın müdahil ... varisleri vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 20.0.2019 tarihli ve 2019/731 Esas, 2019/6262 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiştir. Müdahil ... varisleri vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, ... İli Mahkemesinin 08.04.2003 tarihli ve 2/339 Esas, 106 Karar numaralı kararı ile .... tarafından davacı ...'nın evlat edinildiğinin kabul edilmesi, üçüncü şahıs ....'nın mirasçısı olarak hariç edilmesi, nüfus kayıtlarında düzeltme yapılarak ...'nın ebeveynleri olarak....nın kayıtlanmalarına karar verildiğini, verilen kararın yargısal aşamalardan geçerek kesinleştiği ileri sürülerek verilen kararın tanınması istenmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ... İli Mahkemesinin 08.04.2003 tarihli ve 2/339 Esas, 106 Karar numaralı kararının tanınmasına karar verilmiş, davanın kabulüne dair mahkeme kararı evlat edinenlerden ... ...'nın vasiyet alacaklısı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce verilen onama kararının ... mirasçıları vekili tarafından düzeltilmesi istenildiğinden dosya yeniden incelenmiştir.

Dava, davacı ...'nin Jahja (....tarafından evlat edinilmesi ve diğer hususlara dair ... mahkemelerince verilen kararın 5718 Sayılı MÖHUK'un 58. maddesi gereği tanınması istemine ilişkindir.

2675 sayılı MÖHUK'un yürürlükten kaldırıp, 12.12.2007 tarihinde yürürlüğe giren 5718 sayılı MÖHUK'un yabancı mahkemece verilen ilamların tanınmasına ilişkin 58.maddesi, yabancı mahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesinin yabancı ilâmın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlı olduğunu, tanımada 54. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin uygulanmayacağını, ancak aynı maddenin (b) bendi gereği hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmama gerektiği, ihtilâfsız kaza kararlarının tanınmasının da aynı hükme tâbi bulunduğu, yabancı mahkeme ilâmına dayanılarak Türkiye'de idarî bir işlemin yapılmasında da aynı usulün uygulanacağı, aynı Kanunun 18. madde gereği ise evlât edinme ehliyeti ve şartları, taraflardan her birinin evlât edinme anındaki millî hukukuna tâbi olduğu, evlât edinmeye ve edinilmeye diğer eşin rızası konusunda eşlerin millî hukuklarının birlikte uygulanacağı ve evlât edinmenin hükümleri evlât edinenin millî hukukuna, eşlerin birlikte evlât edinmesi hâlinde ise evlenmenin genel hükümlerini düzenleyen hukuka tâbi olduğu hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 30. maddesindeki düzenlemeye göre ise yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde yapılan evlât edinme işlemlerinin aslî şartlar bakımından Türk mevzuatına uygun olmak şartıyla Türkiye'de de geçerli olup, evlât edinme olaylarına ilişkin yabancı adlî veya idarî makamlarca verilen ve o ülkenin hukukuna göre kesinleşmiş olan veya kesin hüküm gibi sonuç doğuran karar ve belgelerin Türkiye'de icra olunabilmesi, yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz veya tanıma kararı verilmesine bağlıdır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler:

A) Tanınması talep edilen ... İli Mahkemesinin 08.04.2003 tarihli ve 2/339 Esas, 106 Karar sayılı dosyası:

Hatem ve Saniye'den olma 10.04.1961 doğumlu davacı ...'nın amcası olan ... ile eşi ... tarafından ... İli Halk Konseyi İcra Komitesinin 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı kararı ile evlat edindikleri, ancak tarih ve sayısı yazılı karar ile davacı ... dışında ... de aynı kişilerce evlat edinildiğine dair kararın olduğu, evlat edinenlerden ... tarafından 15.04.1993 tarihinde açılan davalar ve son olarak ...'nin vefatından sonra davacı ... tarafından, evlat edinenler tarafından sadece kendisinin evlat edinildiği, kendisi ile birlikte ... de evlat edinildiğine dair kararın sonradan oluşturulduğu iddiası ile ... İli Mahkemesinde görülen ve tanınması istenilen davada taraf teşkili sağlanmış, taraflara savunma hakkı tanınarak yapılan yargılamalar neticesinde aşağıdaki olgular tespit edilmiştir:

Evlat edinen eşler 1902 doğumlu ... ile 1910 doğumlu ...'nin evlat edinmelerine dair ... İli Halk Konseyi İcra Komitesinin 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı kararından iki nüsha bulunduğu, iki nüsha arasında gözle görülür farklar bulunduğu, Merkezi Kriminalistik Laboratuvar'ın 18.05.1996 tarihli ve 420 sayılı teknik inceleme belgesinde; ... İli Halk Konseyi İcra Komitesinin 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı kararının bütün diğer kararlarından farklı olarak kağıt kalitesi, yazı makinesi türü ve daktilo eden şahıs açısından farklı olduğu, evlat edinme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan "Evlat Edinme Yasası" gereği sadece bir kişinin evlat edinilmesine izin verildiği, bütün bu kanıtlar neticesi davacı ... ile müdahil ... evlat edinilmelerine ilişkin 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı kararın 1990 yılından sonra 1992-1993 yıllarında Xhevit (Cavit) ... tarafından kullanıma sokulduğu, davacı ...'nin evlat edinilmesine dair 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı kararın ise arşivde bulunmadığı, sahte kararın işleme konulabilmesi için gerçek kararın yok edildiği, evlat edinenler ... ve ...'nin de bulunduğu ... ailesinin Radesh Köyü'nün 1950 tarihli nüfus kayıtlarında davacı ...'nin 8. sırada; ... ise 10. sırada kayıtlı olduğu, Veri'nin 8. sıradaki isminin yanına "çocuk edinmiş" notunun düşüldüğü, ... kaydı karşısında böyle bir notun olmadığı; davacı ...'nin evlat edinilmesine dair ise ...'nin ilk önce Veri'nin kardeşi ... 13.09.1961 tarihli ve 89 sayılı karar ile evlat edindiği, bu evlat edinmeye ...'nin eşi ...'nın itiraz edip Veri'yi evlat edinmek istediği, bu nedenle ...'nın 1964 yılı İlkbaharında ...'a gittiği ve eşi ... ile birlikte gerekli evrakları hazırlayarak ve Veri'nin biyolojik anne-babasının onayını alarak 15.09.1948 tarihli ve 602 sayılı "Çocuk Edinme" Yasası uyarınca karar veren makam olan ... İli Halk Konseyi İcra Komitesine dilekçe sundukları ve Komitenin 20.10.1964 tarihli toplantısında Veri'nin, ... ve ... tarafından evlat edinmesinin onaylandığı, Riza'nın evlat edinilmesine dair 13.09.1961 tarihli ve 89 sayılı kararın ise iptal edildiği, ... bu kararın yok edilerek sahte olan Veri ile ... evlat edinilmesine dair kararın kullanıma sokulduğu, bu durumun savcılık ve mahkemede dinlenen nüfus idaresinde çalışan tanıkların beyanları, ...'nın davacı ... lehine vasiyet düzenlemesi, ...'nın yazdığı mektuplar ve nüfus kayıtlarından anlaşıldığı gerekçeleri ile;

a)... İli Halk Konseyi İcra Komitesinin 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı kararının geçersiz olduğunu ve Medeni Usul Kanunu'nun 270. maddesi uyarınca bu kararın sahte olduğunu ilan etmeye,

b)Davaci ...'nın 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı karar üzerine ... ... ve eşi Xhevrije ... tarafından çocuk edinmiş olduğu hukuki gerçeğini tanımaya,

c)Nüfus Dairesine, belgelerinde düzeltme yaparak ...'nın ... ...'nın aile belgesinden çıkarılmasını ve Xhevit'in babasının ... ve annesinin Xhevrije olarak yazılmasının kaldırılmasını emretmeye,

b)Davaci ...'nın 20.10.1964 tarihli ve 116 sayılı karar üzerine ... ... ve eşi Xhevrije ... tarafından çocuk edinmiş olduğu hukuki gerçeğini tanımaya,

c)Nüfus Dairesine, belgelerinde düzeltme yaparak ...'nın ... ...'nın aile belgesinden çıkarılmasını ve Xhevit'in babasının ... ve annesinin Xhevrije olarak yazılmasının kaldırılmasını emretmeye,

d)...'yı rahmetliler ... ve Xhevrije ...'nin birinci dereceden mirasçısı olarak hariç etmeye,

e)Müdahil taraflar Sytki Muça, ... ve ...'nin diğer taleplerini kabul etmeye ve Medeni Usul Kanunu'nun 299. maddesi ve 179. maddesinin (c) fıkrası uyarınca başlıca müdahil tarafın davasını durdurmaya karar vermiştir.

B) Vlora Temyiz Mahkemesi Kararı: Vlora Temyiz Mahkemesi 09.07.2003 tarihli ve 98 sayılı kararında ... İli Mahkemesinin 08.04.2003 tarihli ve 106 sayılı kararının geçerliliğini kararlaştırmıştır.

C) ... Cumhuriyeti Yargıtayının 31.03.2005 tarihinde ilan edilen 03.02.2005 tarihli ve 539 sayılı kararı: ... İli Mahkemesinin 08.04.2003 tarihli ve 106 sayılı kararı ile Temyiz Mahkemesinin 09.07.2003 tarihli 98 sayılı kararının değiştirilmesini ve davacı ...'nın ve üçüncü taraflar Sytki Muço, Kujtim Muço, ... ve ...'in davasının reddedilmesini kararlaştırmıştır.

D) ... Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi 30.04.2007 tarihli ve 17 sayılı kararıyla, ... Medeni ... 03.02.2005 tarihli ve 539 sayılı kararının ... Cumhuriyeti Anayasasi ile bağdaşmaz bir karar olduğu için anılan kararın iptal edilmesini ve davanın ... Medeni Kurulunda yeniden görüşülmesini kararlaştırmıştır.

E) ... Cumhuriyeti Yargıtayının 09.12.2008 tarihli ve 460 sayılı kararıyla ... Medeni Kurulu, Medeni Usul Kanunu'nun 485/a. maddesine istinaden Vlora Temyiz Mahkemesinin 09.07.2003 tarihli ve 98 sayılı kararının geçerliliğini kararlaştırmıştır.

Tanınması istenilen kararın kesinleşmesi; Berat İli Mahkemesinin 03.04.2009 tarihli ve 52 Esas, 51 Karar sayılı "İcra Emrinin Verilmesi İçin Karar" başlıklı ilamı ile Yargıtayın 09.12.2008 tarihli ve 460 sayılı kararı ile Vlora Temyiz Mahkemesinin 09.07.2003 tarihli ve 98 sayılı kararının geçerliliğini ilan ettiği ve bu şartlarda ... İli Mahkemesinin 08.04.2003 tarihli ve 106 sayılı kararının kesinlik kazandığı tespit edilmiş, ... bu ilamlara dair Apostil şerhli suretlerde dosyaya ibraz edilmiştir.

Tanınması istenilen yabancı mahkeme kararı ile daha sonraki kanun yoluna dair inceleme yapan Temyiz Mahkemesi ve ... kararlarında saptandığı üzere, 23.06.1965 tarihli ve 4020 sayılı Aile Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1 Ocak 1966 tarihine kadar yürürlükte olmuş 19.05.1948 tarihli ve 602 sayılı "Evlatlık" Yasası'nın 4. maddesi gereği evlat edinebilecek reşit olmayanların sayısının bir kişi olduğu yani iki kişinin evlat edinilemeyeceği, yine aynı Kanun gereği bir şahsın çocuk (evlat) edinmesi için tarafların rızası ve Halk Konseyi İcra Komitesinin bu rızayı onaylamasını şart koştuğu saptanmış ve kararlarda bu hususlara yer verildiği anlaşılmıştır.

... İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 10.02.2012 tarihli ve 2010/1 Esas, 2012/1 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; kamu düzeni kavramının müdahale alanı, son derece geniş ve yoruma müsaittir. Türk kamu düzeninin ihlalini gerektirecek hâller çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlali hâlinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlali hâlinde veya her emredici hükmü ihlal eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. Zira iç hukuktaki kamu düzeni kavramı ile milletlerarası özel hukuk alanındaki kamu düzeni kavramı birbirinden farklıdır. İç hukuktaki kamu düzeninin çerçevesi, Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere, milletlerarası alanda geçerli ortak prensiplere, medeni toplulukların müştereken benimsedikleri ahlak ilkeleri ve adalet anlayışının ifadesi olan hukuk prensiplerine, toplumun medeniyet seviyesine, siyasi ve ekonomik rejimine, insan hak ve özgürlüklerine aykırılık şeklinde çizilebilir. İç hukukta kamu düzeninin, tarafların uymak zorunda oldukları, kamu hukukundan ve özel hukuktan doğan ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri kurallar olarak anlaşılması gerekir.

Yine ... Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-52 Esas, 2021/671 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere; Yabancı mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığının denetlenmesi sırasında kararın içeriğinin kamu düzenine aykırı olup olmadığı değil, kararın Türkiye’de icra edilmesinin ve kararın icrasının sonuçlarının Türk kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığı incelenmelidir. Zira MÖHUK’da kabul edilen sisteme göre, tenfiz hâkimince, yabancı mahkeme kararı esastan incelenemez ve hukuka uygunluğu denetlenemez. Şu durumda tenfiz hâkiminin, tenfiz şartları dışında, kararın içeriği üzerinde incelemede bulunma hak ve yetkisi bulunmamaktadır. Aksi hâlin kabulü, tenfiz hâkimini, üst mahkeme görevini kendinde bulması şeklindeki bir sonuca götürecektir.

Tanıma ve tenfiz talebine konu yabancı mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığının tespiti, esas itibariyle hâkimin takdirine bırakılmıştır. Ancak hâkim, takdir yetkisini kullanırken milletlerarası özel hukukun varlık sebebini ve bu hukukun genel prensiplerini dikkate almak durumundadır. Bu hususta MÖHUK’un 54/c maddesinde kamu düzenine açıkça aykırılıktan bahsedilerek yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizinde kamu düzenine aykırılık hususunda hâkimlerin takdir yetkisi daraltılmaya çalışılmıştır. Bu itibarla tenfiz hâkimi, sırf Türk hukukundakinden farklı maddi ve usul kuralları uygulanarak verildiği için yabancı bir kararı kamu düzenine aykırı sayıp tenfizini ret edemez. Yabancı bir kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı sayılabilmesi için, kararda yer alan hüküm fıkrasının Anayasanın veya hukuk sisteminin temel ilkelerine (vazgeçilmez prensiplerine), Türk toplumunun genel örf-adet ve ahlak telakkilerine aykırı olması gerekir (Şanlı, Cemal: Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2013, s. 486).

Tenfiz kararının verilebilmesi için aranan son şart, savunma hakkının ihlal edilmiş olmamasıdır. MÖHUK’un 54/ç maddesi gereğince, kendisine karşı tenfiz istenen kişi, mahkemeye o yer kanunlarına göre usulüne uygun olarak çağrılmamış yani davet edilmemiş veya uygun çağrı yapılmadığı ya da yapıldığı hâlde temsil edilmemiş veyahut da o yer kanunlarına aykırı olarak kararın gıyabında veya yokluğunda verilmiş olması hâllerinde ilgilinin tenfize karşı Türk mahkemesinde itiraz etmesi üzerine yabancı mahkeme kararının tenfizi mümkün olmayacaktır. Görüldüğü üzere MÖHUK’un 54/ç maddesi bütün savunma haklarını içine alacak bir genişliğe sahip olmadığı için savunma hakkını ihlal eden diğer durumlar MÖHUK’un 54/c maddesindeki kamu düzenine aykırılık nedeni ile tenfiz engeli olabilecektir (..., .../..., B. ...: Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2016).

Buna göre yabancı mahkeme kararlarının tenfizi için aranan şartlar MÖHUK’da sınırlı bir şekilde sayılmış; hâkimin tenfiz kararını verirken, yabancı karara uygulanan hukukun doğru seçildiğinin, doğru uygulandığının, delillerin doğru takdir edildiğinin kısaca kararın esas yönünden doğruluğunun incelenmesini öngören “revision” sistemi Türk Hukuku’nda kabul edilmemiştir. Başka bir deyişle tenfiz davasına bakan Türk mahkemesi, yabancı mahkeme kararının doğru olup olmadığını denetleyemez veya uyuşmazlığın esası hakkında karar veremez. Yabancı mahkemenin maddi vakıaları doğru uygulayıp uygulamadığı, yabancı mahkemenin uyguladığı usul kurallarının veya maddi hukuk kurallarının Türk Hukuku ile uyumlu olup olmadığı tenfiz davası kapsamı dışında kalmaktadır.