muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/29926, Karar No: 2019/3208, Tarih: 11.02.2019

Ortak olan ile olmayan müdür arasında yetki ve sorumluluk açısından hiçbir fark yoktur. Çünkü ortak olan müdür ile olmayan müdür sıfatın geri alınması hali hariç aynı hükümlere tabi tutulmuştur.

Türk doktrininde ortak olmayan müdürlerin limited ortaklığın organı değil, ticari mümessili olduğu görüşü ileri sürülmüş ise de, (Arslanlı/Domaniç, 622; Eriş 2, 1576) bu görüşe katılma olanağı yoktur. Çünkü TTK m. 540 ve 541 hükümleri uygulanarak "müdür" olarak tayin olunan kimse "müdür"dür ve müdürlere ilişkin hükümlere tabidir (TTK m. 542, c. 2). Ticari mümessil veya vekiller BK m. 449 vd. hükümleri uyarınca sıfat kazanırlar. TTK m. 545 hükmü ise iç ilişkiye ait olup, BK m. 449.f.l hükmünü değiştirmemiştir. Şöyle ki, ticari mümessil yetkilerini kullanan ve limited ortaklık tarafından isimleri benimsenen bir kişi ortaklık genel kurulu tarafından tayin edilmiş olmasa bile BK m. 449.f.l ve 2 uyarınca ticari mümessildir. Ticari mümessilin ortaklık genel kurulunu toplantıya çağırma, müdürleri tescil ve ilan ettirme, tasfiyeyi icra gibi ortaklık hukukuna özgü yetkilere sahip değildir. Öyle ise, ortak olmayan müdür ile ticari mümessil ve vekil, tayin, azil ve yetkilerinin nitelikleri açısından farklı hükümlere tabidir (Poray/Tekinalp/Çamoğlu, Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku, 11. basım, s. 958/959). Bu durum karşısında ortak olmayan müdürler de limited şirketin organı sayılır. Şirketin işverenidir ve şirketle aralarındaki ilişkiyi iş sözleşmesi kapsamında değerlendirme ve müdürleri işçi sayma olanağı yoktur.

Somut uyuşmazlıkta; dosya arasında bulunan 30/04/2009 tarih ve 7302 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan davalı şirketin 03/03/2009 tarihli ortaklar kurulu kararına göre, davacı ile dava dışı ... isimli kişinin 3 yıl süreyle şirketi temsile yetkili müdür olarak atandıkları anlaşılmaktadır. Buna göre, işçiye özgü şahsi bağımlılık unsuru somut olayda gerçekleşmemiştir. Şirketi doğrudan olarak temsil eden davacının konumu iş kanunu kapsamında değerlendirilemez. Davaya bakma görevinin Ticaret Mahkemesine ait olduğu gözetilmeden işin esasına girilerek karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ:

Açıklanan sebepler ile temyiz edilen kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/846, Karar No: 2023/2162, Tarih: 07.03.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/846 E.  ,  2023/2162 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2527 Esas, 2021/2298 Karar

vekili Av....

DAVA TARİHİ : 30.12.2016

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/611 Esas, 2021/428 Karar

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının eşinin 26.01.2008 tarihinde vefat ettiğini, ölüm nedeninin ise davalı işyerinde çalışmakta iken tutulduğu meslek hastalığı olduğunu ileri sürerek 1,00 TL destek yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; olayda müvekkilinin kusuru olmadığını, davacının murisinin ölümünün başka işyerlerindeki kötü çalışma koşullarından doğmuş olduğunu, müteveffanın başka yer çalışmalarının da bulunduğunu, ölümün meslek hastalığı sonucu meydana gelmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davacı murisinin ölümünün meslek hastalığına bağlı olmadığı, ölüm olayında meslek hastalığının etkisi ve katkısı bulunmadığı, aralarında illiyet bağı olmadığı, alınan tüm raporların bu doğrultuda ve birbiri ile uyumlu olduğundan bahisle yine davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İlk Derece Mahkemesince davacı murisinin ölümünün meslek hastalığına bağlı olmadığı, ölüm olayında meslek hastalığının etkisi ve katkısı bulunmadığı, aralarında illiyet bağı olmadığı, alınan tüm raporların bu doğrultuda ve birbiri ile uyumlu olduğundan bahisle yine davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle müvekkili davacının murisi ...'nün yer altı maden işçisi olarak 20 yıldan fazla süre ile çalışmış ve meslek hastalığına yakalanmış olduğunu, şahsın ölümünden önceki şikayetlerinin dosya kapsamında mevcut olan ölümden öncesine ait tüm tedavilerinin meslek hastalığı olan akciğer hastalıklarına bağlı olduğunu, bu durumda meslek hastalığının ilerleme göstermediğine dair görüş ve ölümün mesleki olmadığına dair kanaat ve kabulün dosya kapsamına uygun olmadığını, ölüm anına ilişkin ve ölüm sebebine ilişkin otopsi yapılmamış olmasından dolayı tıbbi belgelerin davacı aleyhine yorumlanamayacağını, meslek hastalığının ilerleyici özelliği olmadığı yönündeki görüşün doğru olmadığını, dosya kapsamında sigortalının meslek hastalığı ve komplikasyonları dışında tedavi gördüğüne dair bir delil bulunmadığını, sigortalıda tespit edilen Koah ve Pnömoni'nin mesleki çalışma şartlarına bağlı olduğunu, kurulda görevli tek göğüs hastalıkları uzmanının uzmanlık alanının tüberküloz olup, meslek hastalıkları ve Pnömokonyoz konusunda hiçbir uzmanlığı olmayan tek bir göğüs hastalıkları uzmanının görüşü alınarak rapor tanziminin hukuki açıdan yeterli olmadığını, bu nedenlerle mahkemece ölüm sebebinin tespit edilememesinin davacı aleyhine yorumlanmayarak meslek hastalığının mevcut ölüme sebebiyeti ve katkısının tespiti açısından kuşku ve çelişkiye yer verilmeyecek şekilde yer altı meslek hastalıkları konusunda profesör düzeyinde uzman bilirkişilerden oluşacak bilirkişi kurulundan rapor alınmak üzere dosyanın tıp fakültesi ana bilim dalı başkanlığına gönderilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince verilen hükmün yerinde olduğundan bahisle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince verilen hükmün yerinde olduğundan bahisle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle müvekkili davacının murisi ...'nün yer altı maden işçisi olarak 20 yıldan fazla süre ile çalışmış ve meslek hastalığına yakalanmış olduğunu, şahsın ölümünden önceki şikayetlerinin dosya kapsamında mevcut olan ölümden öncesine ait tüm tedavilerinin meslek hastalığı olan akciğer hastalıklarına bağlı olduğunu, bu durumda meslek hastalığının ilerleme göstermediğine dair görüş ve ölümün mesleki olmadığına dair kanaat ve kabulün dosya kapsamına uygun olmadığını, ölüm anına ilişkin ve ölüm sebebine ilişkin otopsi yapılmamış olmasından dolayı tıbbi belgelerin davacı aleyhine yorumlanamayacağını, meslek hastalığının ilerleyici özelliği olmadığı yönündeki görüşün doğru olmadığını, dosya kapsamında sigortalının meslek hastalığı ve komplikasyonları dışında tedavi gördüğüne dair bir delil bulunmadığını, sigortalıda tespit edilen Koah ve Pnömoni'nin mesleki çalışma şartlarına bağlı olduğunu, kurulda görevli tek göğüs hastalıkları uzmanının uzmanlık alanının tüberküloz olup, meslek hastalıkları ve Pnömokonyoz konusunda hiçbir uzmanlığı olmayan tek bir göğüs hastalıkları uzmanının görüşü alınarak rapor tanziminin hukuki açıdan yeterli olmadığını, bu nedenlerle mahkemece ölüm sebebinin tespit edilememesinin davacı aleyhine yorumlanmayarak meslek hastalığının mevcut ölüme sebebiyeti ve katkısının tespiti açısından kuşku ve çelişkiye yer verilmeyecek şekilde yer altı meslek hastalıkları konusunda profesör düzeyinde uzman bilirkişilerden oluşacak bilirkişi kurulundan rapor alınmak üzere dosyanın tıp fakültesi ana bilim dalı başkanlığına gönderilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, müteveffa sigortalının ölümünün meslek hastalığından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, giderek davacı eşin müteveffanın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...

...

...

...
Yargıtay — Esas No: 2022/3157, Karar No: 2024/3722, Tarih: 08.07.2024

**12. Ceza Dairesi         2022/3157 E.  ,  2024/3722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/763 E., 2020/1470 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız elkoyma nedeniyle 3.000.000 TL maddi ve 300.000 TL manevi tazminatın elkonulan etlerin imha tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 217.560 TL maddi tazminatın elkoyma tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinafı üzerine, dava dilekçesinde faiz talebinin imha tarihi olan 11.12.2010 tarihi olması sebebiyle, faiz başlangıç tarihi düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca katılma yolu ile davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyizi üzerine, davalı vekilinin temyiz isteminin kabulüyle hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz sebepleri; tazminat şartlarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğuna ve vekalet ücretine ilişkindir. Davacı vekilinin temyiz sebepleri; hükmedilen maddi tazminat miktarının eksik olduğuna ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, Van Cumhuriyet Başsavcılığınca 5607 sayılı Kanuna muhalefet suçu kapsamında yürütülen soruşturmada davacıya ait 10.360 kg kemiksiz kırmızı ete 09.12.2010 tarihinde elkonulduğu, Van 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 10.12.2010 tarih ve 2010/1448 Değişik İş Kararı ile elkonulan etlerin tasfiyesine karar verildiği, yapılan yargılama sonunda Van 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/540 Esas - 2017/47 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının 5607 sayılı Kanuna muhalefet suçundan beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 10.01.2019 tarihinde kesinleştiği, alınan bilirkişi raporunda davacıya ait elkonulan etlerin elkoyma tarihindeki değerinin 217.560 TL olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından dava dilekçesinde elkonulan etlerin imha tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin talep edildiği, taleple bağlılık ilkesi gereği faiz başlangıç tarihinin 11.12.2010 şeklinde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Dosya incelendiğinde, davacıya ait 10.360 kg kemiksiz kırmızı ete 09.12.2010 tarihinde elkonulduğu, elkoyma üzerine Van Tarım İl Müdürlüğü Veteriner hekimi ve Van Belediyesi Veteriner hekimi tarafından tutulan 09.12.2010 tarihli tutanak ile; ''söz konusu elkonulan etlerin torbalar içinde bir kısmı dondurulmuş bir kısmı çözülmüş halde, damgasız, menşei belli olmayan, et nakil şartlarına uygunsuz şekilde gelişigüzel istiflenmiş halde'' olduğu ve ''bu haliyle etlerin Türk Gıda Kodeksine uygun olmadığından gıda olarak tüketilmesinin mümkün olmadığının'' tespit edildiği, yine elkoyma tarihinde Van Trafik Tescil ve Denetim Şube Müdürlüğüne bağlı ekiplerce etlerin taşındığı aracın durdurulması üzerine araçtan ağır ve kötü kokuların geldiğinin beyan edildiği, bu suretle bahse konu elkonulan etlerin elkoyma tarihindeki mevcut durumunun sağlıksız koşullar içinde olduğu ve bu haliyle gıda olarak tüketilmesi mümkün olmadığının anlaşılması karşında elkonulan ürünler için ekonomik bir değerden bahsedilemeyeceği gibi maddi bir zarardan da söz edilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Van 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/939, Karar No: 2019/3919, Tarih: 27.06.2019

**20. Ceza Dairesi         2017/939 E.  ,  2019/3919 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARLA

İLGİLİ BİLGİLER

Mahkeme : GAZİANTEP 5. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma veya sağlama

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç tipi ile yaptırımların aşağıda belirtilen dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-) Gizli soruşturmacı sivil giyimli kolluk görevlilerinin; sanıktan 02/03/2013 ve 03/09/2013 tarihlerinde, uyuşturucu madde satın aldıklarının anlaşılması karşısında; Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 28.04.2015 tarih, 2014/462 esas, 2015/135 karar ve 2014/848 esas, 2015/136 karar sayılı kararlarında da bahsedildiği üzere; kolluk görevlilerinin gerçek iradesinin uyuşturucu madde satın alma değil, suçu ve failini belirleyecek suç delilini elde etme olduğu, sanıktan ikinci kez uyuşturucu madde alınmasının ayrıca suç oluşturmayacağı ve gerçek anlamda bir "alım - satım" söz konusu olmadığı, sanığın hareketlerinin bütünüyle “uyuşturucu maddeyi satışa arzetme” suçunu oluşturduğu gözetilmeden, sanığın birden fazla uyuşturucu madde sattığı kabul edilerek sanık hakkında zincirleme suçla ilgili TCK'nın 43. maddesinin uygulanması suretiyle sanığa fazla ceza verilmesi,

2-) Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan CMUK'nın 321. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA, 27/06/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/357, Karar No: 2009/469, Tarih: 04.11.2009

**Hukuk Genel Kurulu         2009/19-357 E.  ,  2009/469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 21/10/2008

Taraflar arasındaki “Menfi Tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadıköy 3.Asliye Ticaret  Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 18.01.2007 gün ve 2005/57 E., 2007/9 K. sayılı kararın incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay  19.Hukuk Dairesinin 12.11.2007 gün ve 5144-9921 sayılı ilamı ile; (…Davacılar  vekili, müvekkillerinden davacı ...İnş.Ltd.Şti  hesabından keşide olunmuş olan çeklerin  yine  davalı ...  Ltd.Şti. kasasında  iken, davacı  H. A..  ile .. Ltd.Şti'nin   ortağı olan  davalı S.  T..  tarafından çalındığını ve diğer davalıya  ciro yolu ile  devir olunduğunu, hamil  S. U..'nın  çeklerin bedelsiz  olduğunu bildiğini  iddia ederek  davalılara borçlu olmadıklarının  tespitini  talep ve  dava etmiştir.

Davalı S. T..  savunmasında, davaya  konu çeklerin davalılardan  H. A..  ile birlikte  yaşadıkları dönemde  kurdukları  ... Ltd.Şti. ile  yine davacı  H.  A..'a ait  .. Ltd.Şti'nin  finansmanı  için verdiği  paraya karşılık  olarak düzenlenip  verildiğini, diğer davalıya olan  borç nedeniyle de ciro  yolu ile  devir ettiklerini  beyan ederek davanın  reddini istemiştir.

Davalı S.  U.. savunmasında dava konusu  çekleri  alacaklarına  karşılık olmak üzere  ciro yolu ile  devir aldıklarını  beyan ederek  davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı S.  T..'nun  çeklerin davacı şirketleri  finansman  ettiği ve  alacağına karşılık aldığı  yolundaki  savunmasını  kanıtlayamadığı  ve davalı  S. U..'nın  da meşru bir alacağı olduğunu  ispat edemediği  gerekçeleriyle  davanın kabulüne  karar verilmiş, hüküm davalılar  tarafından temyiz edilmiştir.

Dava  İİK.nun  72.maddesine  dayalı olarak  açılan menfi tesbit  davasıdır.

Davacılar dava dilekçesinde  davaya konu  ettikleri  çeklerin, davalı S. T.. tarafından  davacı .. Ltd.Şti. kasasından çalındığını iddia etmişlerdir.

Bu durumda  mahkemece  açıklanan iddia  gözetilerek  davacıya  iddiasını  ispat  olanağı tanımak  ve hasıl olacak  sonuca göre bir karar verilmek  gerekirken ispat  külfetinin  tayininde hataya düşülerek  davalı S. T..'nun alacağını kanıtlayamadığı  gerekçeleriyle yazılı şekilde  karar verilmesi  doğru görülmemiştir.

Davacılar dava dilekçesinde  davaya konu  ettikleri  çeklerin, davalı S. T.. tarafından  davacı .. Ltd.Şti. kasasından çalındığını iddia etmişlerdir.

Bu durumda  mahkemece  açıklanan iddia  gözetilerek  davacıya  iddiasını  ispat  olanağı tanımak  ve hasıl olacak  sonuca göre bir karar verilmek  gerekirken ispat  külfetinin  tayininde hataya düşülerek  davalı S. T..'nun alacağını kanıtlayamadığı  gerekçeleriyle yazılı şekilde  karar verilmesi  doğru görülmemiştir.

Öte yandan  davalı S. U.. davaya konu çeklerin  düzgün  ciro silsilesine  göre meşru  hamilidir. Davalı çeklerin  kendisine intikalinin  dosyaya sunulan  sözleşmeye ve  dava dışı kooperatifin  karar defterlerine  göre  üstlenilen  inşaat  işinin yapımı karşılığında  verildiğini  bildirmiştir. Hal böyle olunca  adı geçenin  kötüniyetli  hamil  olduğu  benimsenerek yazılı şekilde  karar verilmesi  ve icra takibini  yapanın  Suat Usta  olduğu gözetilmeden  haksız ve  kötü niyetli takip tazminatından davalı S. T..'nun da  sorumlu tutulması  kabul şekli ile  isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; kabul şekline göre yapılan bozmaya uyuşmuş sair yönlerden önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalılardan Suat Usta vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava  İİK.nun  72.maddesine  dayalı menfi tespit  istemine ilişkindir.

Verilen direnme kararı davalılardan sadece S. U.. tarafından temyiz edilmiş olduğundan çeklerin S. T.. yönünden karşılıksız olduğu hususu kesinleşmiştir. Bu durumda çözümlenmesi gereken uyuşmazlık davalı S. U..’nın iyi niyetli hamil olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu 730/5.madde uyarınca çekler hakkında da uygulanacak olan TTK.599/1. maddesine göre “Poliçeden(çekten) dolayı kendisine müracaat olunan kimse keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan defileri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi(çeki) iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.”şeklindedir.

Kural olarak çeki düzgün bir ciro zinciri ile iktisap edip elinde bulunduran kişi iyiniyetli  olup aksi  ancak iddia eden tarafından ispat edilebilir.

Somut olayda davalı S. U.. çeklerin avans olarak kendisine verildiğini belirtmekle  dava konusu çeklerin sebepten soyutlanmış bir ödeme vasıtası olma özelliğini ortadan kaldırmıştır.