muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13134, Karar No: 2025/6318, Tarih: 08.04.2025

Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslararası mevzuatlarda yer almaktadır.

Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürüğü, aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasa'nın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.

Açıklamalar ışığında, somut olayda; sanığın eyleminin, suça konu paylaşımın tüm içeriği gözetildiğinde siyasi ve ağır eleştiri niteliğinde olduğu dolayısıyla Cumhurbaşkanına hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı düşünülmeden, sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanığın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Gaziosmanpaşa 11. Asliye Ceza Mahkemesine Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.04.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19167, Karar No: 2017/4340, Tarih: 30.03.2017

**3. Hukuk Dairesi         2015/19167 E.  ,  2017/4340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalının kaçak elektrik kullanması nedeniyle tahakkuk ettirilen faturalar için başlatılan takibe itiraz edildiğini, itirazın iptali, takibin devamına ve takip konusu alacağın %40'ından az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, gider avansının tamamlanması için davacı vekiline verilen kesin süreye rağmen gider avansının tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyize konu uyuşmazlık; mahkemece gider avansı kabul edilerek, değerlendirme yapılan bilirkişi ücretinin, dava şartı olan gider avansı mı yoksa delil avansı mı niteliğinde olduğu noktasında toplanmaktadır.

Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan 6100 sayılı HMK’nın 114/g maddesinde, gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 120/2. maddesinde gider avansının yatırılması için mahkemenin davacıya iki haftalık kesin süre vermesi ve 115/2.maddesi uyarınca dava şartı olan gider avansının yatırılmaması halinde, davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceği düzenlenmiştir.

HMK’nın 324.maddesine göre ise, taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır.

HMK’nın gider avansına ilişkin 120.maddesi ile delil avansına ilişkin 324.maddesi birlikte değerlendirildiğinde; gider avansının yatırılmaması ile delil avansının yatırılmamasının farklı hukuki sonuçlara bağlandığı dikkate alındığında; gider avansının tanık dinlenmesi, bilirkişi raporu alınması ve keşif gideri gibi delil ikamesine yönelik giderleri kapsayacak şekilde yorumlanmasına olanak yoktur. Bu durumda; dava şartı olan gider avansının delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderlerini ifade ettiği kabul edilmelidir.

Delil avansına yönelik ara kararında mahkemece, hangi delil için ne miktarda avans yatırılacağı açıkça belirtilmeli ve avansın kesin süre içinde yatırılmaması halinde bu delilin ikamesinden vazgeçildiğinin kabulü ile dosya kapsamındaki delillere göre karar verileceğinin ihtar edilmesi gerekir.

Delil avansına yönelik ara kararında mahkemece, hangi delil için ne miktarda avans yatırılacağı açıkça belirtilmeli ve avansın kesin süre içinde yatırılmaması halinde bu delilin ikamesinden vazgeçildiğinin kabulü ile dosya kapsamındaki delillere göre karar verileceğinin ihtar edilmesi gerekir.

Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmez. Taraf belirtilen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılır.

Somut olayda, davacı tarafın yatırması gereken bilirkişi ücreti, niteliği itibariyle gider avansı değil, delil avansı mahiyetinde olduğundan, kesin süre içinde yatırılmaması davanın usulden reddini gerektirmez. Taraf belirlenen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilinden vazgeçmiş sayılır. Kaldı ki, davacı vekiline 7. celsede eksik delil avansını yatırılması için 2. kere verilen sürenin kesin süre niteliğinde olmasına rağmen, sözkonusu celsede mazeretli olarak bulunmayan davacı vekiline kesin süre ihtarlı olarak tebligat çıkarılmadan tesis edilen hükmün usulüne uygun olmadığı ve bilirkişi ücretinin delil avansı niteliğinde olduğu ve süresi içinde yatırılmamasının davanın usulden reddini gerektirmediği hususları göz önünde bulundurularak, usulüne uygun olarak verilecek kesin süre ile hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2270, Karar No: 2014/5493, Tarih: 06.05.2014

**9. Ceza Dairesi         2014/2270 E.  ,  2014/5493 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 9 - 2013/350006

Mahkemesi : Adıyaman 1. Sulh Ceza Mahkemesi

Tarihi : 01.10.2013

Numarası : 2013/276 - 2013/481

Suç : Hükümlünün kaçması

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın savunmasında psikolojik rahatsızlığının olduğunu, Elazığ Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde halen tedavi gördüğünü beyan etmesi karşısında, sanığın işlediği iddia edilen fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğini azaltacak biçimde akıl hastalığı olup olmadığı ve derecesi hususunda ilgili sağlık kuruluşundan rapor alınarak sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tayininin gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeksizin hükmün öncelikle bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 06.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/30794, Karar No: 2016/9123, Tarih: 28.04.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/30794 E.  ,  2016/9123 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, kasten yaralama

HÜKÜM : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

1- Sanıklar hakkında hakaret suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz incelenmesinde;

Eylemlere ve yükletilen suçlara yönelik katılan ...'ın temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

2- Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz incelenmesine gelince;

Katılanın aşamalarda değişmeyen "...'in şemsiye ile kafasına vurduğunu, attığı terliğin burnuna geldiğini" yönündeki beyanı ile katılanın adli raporunda "burun üzerinde hafif ödem ve burun kanaması olduğu, batın toraks doğal bulunduğu, baş dönmesi tarif ettiği" bulgularının tespit edilmesi karşısında sanığın mahkumiyeti yerine, yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan ...'ın temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 28/04/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14667, Karar No: 2025/3355, Tarih: 05.03.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/14667 E.  ,  2025/3355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki meslek hastalığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı için daha önce iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan zararının giderimi istemiyle ... 2. İş Mahkemesinin 2020/443 Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, açılan bu davada 23.09.2020 tarihli celsesinde meslek hastalığının tespiti davası açılması için taraflarına 1 aylık süre verildiğini, süresi içerisinde meslek hastalığının tespiti davasını açtıklarını, ...'da bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığı nezdinde 8. Ana Bakım Merkezi Komutanlığında marangoz işçisi olarak 08.12.1987 tarihinde çalışmaya başladığını, davacının davalı Bakanlığa ait işyerinde işe başlamadan önce herhangi bir sağlık sorunu olmadığını, davacının işe girişi esnasında herhangi bir rahatsızlığının olmadığını da heyet raporu ile belgelendirmiş ve bu sayede işe başladığını, davacının bedeninde işe girdikten sonra ilk on yıllık süreç içerisinde vernik ve toza karşı alerji ve hassasiyet oluştuğunu, davacının marangozhanede çalıştığı esnada fenalaşarak askeriyenin revirine götürüldüğünü, davacıya yapılan muayenenin sonucunda ise vernik, tozlu ve benzeri ortamlarda çalışması uygun olmayacağına dair rapor verildiğini, bu raporun Afyon 2. İş Mahkemesinin 2020/443 Esas sayılı dosyasında yer aldığını, fakat davacı işverence yine aynı ortamda çalıştırımaya devam ettirilmiş olduğunu ve davacının rahatsızlığı giderek artmaya başladığını rahatsızlıkları artan davacının kendi imkanları ile ... Verem Savaş Dispanserine müayene için gittiğini, davacıya bir takım testler yapılarak, neticesinde davacının kokuya ve toza karşı astım bronşit rahatsızlığının olduğunun tespit edildiğini, bu tespitten sonra davacının kokulu ve tozlu ortamda çalışması uygun olmadığına dair rapor verildiğini, verilen bu rapor davacı davalı işverenine sunduğunu, işyerindeki bölümünün değiştirilmesi talebinde bulunduğunu, fakat buna rağmen davalı tarafça davacının tozlu ve vernik kokulu ortamda çalıştırılmaya devam edildiğini, davacının bakmakla yükümlü olduğu ailesi olması nedeniyle çalışmaya devam ettiği ve akabinde şikayetlerinin iyice arttığını, bir gün evde fenalaştığını, SSK hastanesinde tedavi gördüğünü ve buradan Maltepe ... Hastanesine sevk edildiğini, bu hastanenin meslek hastalıkları bölümünde 27.01.1999 - 05.02.1999 tarihleri arasında yatılı bir şekilde tedavisinin yapıldığını, buna ilişkin olarak SSK ... Meslek Hastalıkları Hastanesinin 05.02.1999 tarih ve 75 sayılı raporu düzenlendiğini, davacının bu raporu işverenine ibraz ettiğinde ise davalı işveren söz konusu raporu kabul etmemiş, bunun üzerine söz konusu rapora istinaden 09.02.1999 Sağlık Kurulu raporu tanzim edildiğini, 09.02.1999 tarihli Sağlık Kurulu raporu incelendiği takdirde görüleceği üzere SSK ... Meslek Hastalıkları Hastanesinin 05.02

.1999 tarihleri arasında yatılı bir şekilde tedavisinin yapıldığını, buna ilişkin olarak SSK ... Meslek Hastalıkları Hastanesinin 05.02.1999 tarih ve 75 sayılı raporu düzenlendiğini, davacının bu raporu işverenine ibraz ettiğinde ise davalı işveren söz konusu raporu kabul etmemiş, bunun üzerine söz konusu rapora istinaden 09.02.1999 Sağlık Kurulu raporu tanzim edildiğini, 09.02.1999 tarihli Sağlık Kurulu raporu incelendiği takdirde görüleceği üzere SSK ... Meslek Hastalıkları Hastanesinin 05.02.1999 tarih ve 75 sayılı raporun tasdiki şeklinde olduğu ve davacıya Koah ve Asmatifer Bragil teşhislerinin konulduğunun görüldüğünü, bu raporun varlığına rağmen davalı işverenin davacıyı halen daha ağaç işleri kısmı marangoz haneye görevlendirmeye devam ettiğini, davalı işveren tarafından yasa ve usule aykırı bir şekilde çalıştırılmaya devam ettirildiği için davacının hastalığı nüksetmiş ve rahatsılığı iyice artınca bu sefer ... Göğüs Hastalıkları Hastanesine kaldırılmış ve burada yapılan tetkikler sonucunda da davacıya astım teşhisi konulduğunu ve bu Hastanece de davacının tozlu, dumanlı ive ortamda çalışmaması gerektiği hususunda rapor verildiğini, davacının bu sefer daha kötü bir çalışma ortamı olan kompozit bölümünde görevlendirildiğini, bu bölümde ağaç işlerinin yapıldığı bölümden daha fazla kimyasal madde ve koku bulunduğunu, davacı rahatsızlanarak revire gitmiş ve hakkında bir kez daha tozlu ve gazlı ortamda çalışamayacağına dair rapor düzenlendiğini, davacı en son aşama olarak zor şartlar altında prim gününü doldurmuş ve emekliye ayrıldığını, davacının davalı işveren bünyesinde raporlara rağmen zorla ve ısrarla çalıştırıldığı dönemde yakalanmış olduğu hastalığının meslek hastalığı olarak tespitini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hastalığının meslek hastalığı olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hastalığının meslek hastalığı olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ATK raporunda "Mevcut belgelere, Kurulumuzda yapılan muayenelere ve dosyada bulunan grafilerin değerlendirilmesine göre; Hüseyin oğlu 01.03.1962 doğumlu ...’te maluliyet oluşturacak düzeyde mesleki akciğer hastalığı olmadığı, Kişide opere lomber diskopati hastalığının tespit edildiği, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 5. Bölüm 17. madde 1. fıkrasında, hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması halinde mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceğinin Meslek Hastalıkları Listesine (Ek-2) göre tespit ve tayin edildiği, kişinin yaptığı işin ve çalışma şeklinin disk hernisi açısından etkisinin olabileceği ancak disk hernilerinin böyle bir işte çalışmayan kişilerde de toplumda sık olarak görüldüğü, ayrıca disk hernisinin işi dışında herhangi bir eylem sırasında da ortaya çıkabileceği dikkate alındığında; kişinin çalıştığı iş kolunun disk hernisi hastalığı için yönetmelikte tanımlanan meslek grupları arasında yer almaması, işi gereği yaptığı eylemler ve mevcut tıbbi belgeler birlikte değerlendirildiğinde hastalığının meslek hastalığı olarak değerlendirilemediği, disk hernisinin oluşmasında ve gelişmesinde pek çok etkenin bir arada görüldüğü dikkate alındığında da çalışma ortamı koşulları nedeniyle doğal seyri değişebilen “işle ilgili hastalık” olarak değerlendirildiği bir başkasının sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüş olup, ATK raporu doğrultusunda davacının hastalığının meslek hastalığı olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; toplanan deliller karşısında davanın kabulünün gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; meslek hastalığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Davanın, yasal dayanağı 6100 sayılı Kanunu'nun 25, 5510 sayılı Kanun'un 14, 19 ve 95. maddeleridir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; toplanan deliller karşısında davanın kabulünün gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; meslek hastalığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Davanın, yasal dayanağı 6100 sayılı Kanunu'nun 25, 5510 sayılı Kanun'un 14, 19 ve 95. maddeleridir.

5510 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca "Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir".

Aynı Kanun'un 19. maddesinde de "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendiren sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Sigortalının mesleğini icrası sırasında sürekli tekrarladığı faaliyetlerden dolayı ya da icra edilen işin niteliği veya işin şartları nedeniyle mesleği ile bağlantılı olarak meydana gelen hastalıklar da sosyal güvenlik sistemi içerisinde bir sosyal risk olarak kabul edilmekte ve bu hastalıklar meslek hastalığı olarak nitelendirilmektedir. İş kazası ani bir olay olmasına karşın meslek hastalığı, belirli bir zaman dilimi içerisinde tekrarlanan bir sebeple oluşmaktadır. Meslek hastalığı, işin nitelik ve yürütüm şartlarından dolayı ya da işyerinin durumu dolayısıyla yavaş yavaş ortaya çıkan bir sağlık sorunudur.

Meslek hastalığının tespiti için gerekirse söz konusu işyerleri faaliyetlerine devam ediyorsa mahallinde işyeri koşullarının değerlendirilmesi için keşif yapılmalıdır. Bu şekilde hastalığın işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları nedeniyle meydana gelip gelmediği belirlenmelidir. Yapılacak keşifte hastalığın niteliğine göre bir uzman doktor, sosyal güvenlik uzmanı ve işin niteliğine göre mühendis bilirkişi bulundurulmalı, daha sonra tüm tıbbi tedavi evrakları ile birlikte prosedür işletilerek rapor süreci tamamlanmalıdır. Burada bu hastalığın kategorik olarak meslek listesinde olup olmaması önemli olmayıp icra edilen işin niteliğinden veya mesleği icra ederken sürekli tekrarlanan faaliyetten dolayı hastalığın meydana gelip gelmediğinin açıkça ortaya konulması, bundan kaynaklanmıyor ise mesleki olmadığına karar verilen bu rahatsızlığın neden kaynaklandığı, yapılan işle illiyet bağının olmadığının da açıkça belirlenmesi gerekir.

Diğer taraftan sigortalının çalıştığı iş kolunun disk hernisi hastalığı için yönetmelikte tanımlanan meslek grubu içinde yer almaması meslek hastalığı olarak değerlendirilmesine engel değildir. Önemli olan mesleğini icrası sırasında sürekli tekrarladığı faaliyetlerden dolayı ya da icra edilen işin niteliği veya işin şartları nedeniyle mesleği ile bağlantılı olarak meydana gelen hastalık olmasıdır.

Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol; 5510 sayılı Kanun'un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95. maddesinde (506 sayılı Kanun'un 109. maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, Kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz hakları mevcuttur. Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya tıp fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığının ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S. Yüksek Sağlık Kurulunca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

6100 sayılı HMK.’un 25/1 maddesine göre “Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz”. bu hükme göre davacının dava dilekçesinde belirttiği maddi vakıalar kendisini bağlayacağından hakim uyuşmazlıkta maddi vakıanın dışına çıkmamalıdır. Maddi vakıa ile bağlılık ilkesi olarak bilinen bu ilkenin istisnası ise maddi vakıanın ıslah sureti ile değiştirilmesidir.

İçeriği yönünden inandırıcı ve tatminkâr olmayan Adli Tıp Kurumu raporuna dayanılarak hüküm kurulamaz (Y. Hukuk Genel Kurulunun 18.02.1998 gün ve 1997/10-881 E, 1998/113 K).

3.Değerlendirme;