muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3721, Karar No: 2014/12202, Tarih: 03.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/3721 E.  ,  2014/12202 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kahramanmaraş İş Mahkemesi

Tarihi : 10/12/2013

Numarası : 2012/401-2013/837

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hüküm, süresi içinde davalı taraflarca temyiz edilmekle, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 03.06.2014 günü belirlenen saatte temyiz edenler davalı K.. Enerji A.Ş., U.. Enerji A.Ş. vekili Av.C.. K.., davalı D.. İnş. ve Tic.A.Ş. vekili Av.A.. T.. ve karşı taraftan davacı M.. Ç.. vekili Av.O.. B.. geldiler, Gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı vekili, davacının davalılara bağlı HES projelerinde çalıştığını, sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde kışın 06:00-18:00 ve yazın 07:00-19:00 saatleri arasında çalıştığını iddia etmiştir. Davalı tarafından davaları bulunduğu ve menfaat birliği içerisinde hareket ettiği belirtilen davacı tanıkları davacının çalışma saatlerini doğrulamışlardır. Davalı tanıkları işyerinde 8 saatten günde 3 vardiya çalıştıklarını ancak işin durumuna göre yetişmediği zamanlarda bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini beyan etmişlerdir. Mahkeme davacı tanıklarına itibarla 06:00-18:00 ve 07:00-19:00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi yaparak günde 10,5 saat, hafta tatilinde 7,5 saati aşan çalışma da dahil 66 saat çalıştığını, her gün 3 saat fazla çalışma yaptığını kabul etmiştir.

Aynı gün temyiz incelemesi yapılan dosyalarda davacı tanıklarının davalarının bulunduğu görülmekle menfaat birliği içerisinde olmaları nedeniyle davacı tanıkları tek başına hükme esas alınamaz. Ancak davalı tanıklarının işin durumuna göre bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini söylemeleri karşısında ortalama tanık beyanlarına göre davacının haftada 4 gün normal mesai saatleri dışında 8 saati aşan 3 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

Bilirkişi raporunda fazla çalışmanın haftalık hesaplanması gerekirken gün üzerinden hesaplandığı, davacının ayda 3 hafta tatilinde çalıştığı belirtilmesine rağmen hesaplamalarında çalışılmayan haftalarda çalışılmış gibi hesaplama yapıldığı, bu günlerin fazla çalışma süresinden düşülmediği görülmüştür. Örneğin davacının bir yılda 39 hafta tatilinde çalıştığı 13 hafta tatilinde çalışılmadığı kabul edilmesine rağmen yılda 360 gün üzerinden fazla çalışma hesaplanmıştır.

Yapılacak iş; davacının 4 gün 11 saat, diğer günler 8 saat çalıştığı dikkate alınarak ara dinlenme süreleri indirildikten sonra haftalık 45 saati aşan fazla çalışmalarının haftalık olarak, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izinde geçen süreleri dışlanarak hesaplanmasıdır.

Mahkemece alınan ve yukarıda açıklanan hususlara aykırı rapora itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş. yararına takdir olunan 1100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılar K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş.'ye verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davalılara iadesine, 03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9781, Karar No: 2014/19987, Tarih: 17.12.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/9781 E.  ,  2014/19987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DÜZCE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/10/2013

NUMARASI : 2011/440-2013/665

Taraflar arasında görülen davada Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08/10/2013 tarih ve 2011/440-2013/665 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, kendisinin Güzel Yazı Kitabı isimli kitabın yazarı olduğunu, 2.7.2003 tarihinde davalı ve dava dışı Hayrullah Yıldız ile birlikte adi ortaklık sözleşmesi yaptığını, yazdığı kitapların basım, yayım ve pazarlanmasını için bu ortaklığı kurduklarını, diğer ortaklar tarafından 50.000 adet kitap satılmasına rağmen tarafına herhangi bir ücret ödenmediğini, bir süre bekledikten sonra 2004 yılında ihtar çekerek adi ortaklığı feshettiğini bildirdiğini, bunun üzerine diğer ortaklar tarafından hakkında caymanın geçersizliği için dava açıldığını, davanın lehine sonuçlandığını, yargılamanın devam etmesi nedeniyle 100.000 kitabın satılamadığını ve depoda kaldığını, yargılama bitip, karar kesinleştikten sonra kitapların bulunduğu depoya gittiğini, davalı tarafından kitapların kamyona yüklendiğini gördüğünü, davalı hakkında suç duyurusunda da bulunduğunu ve aleyhine kamu davası açıldığını, davalı tarafından kitaplarının satılması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, 500.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen 02.07.2003 tarihli adi ortaklık sözleşmesinin 7. maddesi ile ortaklığın safi kârının, yapılmış her türlü masraf çıkarıldıktan sonra geri kalan miktar olduğunun kararlaştırıldığı oysa, kitapların basımı için anlaşılan A, Basım Yayın Kâğıtçılık San. Tic. A.Ş'ye 155.000 adet kitabın basımı için ödenmesi gereken bedelin ödenemediği, bunun üzerine ilgili şirket tarafından adi ortaklık ve kefil M. K. aleyhine icra takibi başlatıldığı, takip sonucunda kitapların haczedildiği ve kefil M..K... yediemin olarak bırakıldığı, hatta borcun da kefil M.. K.. tarafından ödendiği, kitapların haczedilmesi nedeniyle bu kitapların satılıp gelir elde edilmesinin söz konusu olamayacağı, dolayısıyla bu kitaplardan herhangi bir gelir elde edilemediği yine, davacının daha evvel satılan 50.000 adet kitabın da bedelinin kendisine verilmediğini iddia ettiği ancak, buna ilişkin olarak da herhangi bir delil sunamadığı bu itibarla, taraflar arasında kurulan ve sonradan feshedilen ortaklıktan dolayı masraflar çıkıldıktan sonra kazanç elde edildiği hususunun davacı tarafça ispat edilemediğinden davacının davalıdan bir alacağı olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, davacının eser sahibi olduğu “Güzel Yazı Kitabı” isimli kitabın çoğaltma ve yayımı konusunda akdedilen ve bizzat kendisininde, davalı ve dava dışı H.. Y.. ile birlikte oluşturduğu adi ortaklık sözleşmesi kapsamında çoğaltılması nedeniyle bu ortaklığa sermaye olarak konulmayan söz konusu kitap üzerindeki telif hakkı ücret alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, dava reddedilmiş ise de, 02.07.2003

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, davacının eser sahibi olduğu “Güzel Yazı Kitabı” isimli kitabın çoğaltma ve yayımı konusunda akdedilen ve bizzat kendisininde, davalı ve dava dışı H.. Y.. ile birlikte oluşturduğu adi ortaklık sözleşmesi kapsamında çoğaltılması nedeniyle bu ortaklığa sermaye olarak konulmayan söz konusu kitap üzerindeki telif hakkı ücret alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, dava reddedilmiş ise de, 02.07.2003

tarihli adi ortaklık sözleşmesi adı geçen kitabın çoğaltma ve yayımlanmasına ilişkin neşir sözleşmesi niteliğinde olup, 818 sayılı BK'nın 373 vd. maddeleri uyarınca çoğaltma ve yayma haklarının davacının da ortağı bulunduğu adi ortaklığa devredilmiştir. Anılan sözleşmede telif ücretinin süresiz ve bedelsiz olarak devredildiğine dair bir hüküm bulunmadığından söz konusu eser üzerindeki haklarının adi ortaklığa devri sebebiyle davacının hak ettiği telif ücretinin istenilmesine engel bir hal bulunmamaktadır. Adi ortaklık tarafından eserin çoğaltılarak piyasaya sunulması nedeniyle ortaya çıkan durum ve bunun sonucu oluşan kar ve zarar hesapları 818 sayılı BK'nın 520 vd. maddelerindeki adi ortaklığın tasfiyesi sırasında nazara alınacak hususlar olup, yukarıda da belirtildiği üzere bu ortaklığa dahil olmayan telif bedelinin ayrıca talep edilmesinede herhangi bir usulsüzlük yoktur. Bu itibarla, mahkemece öncelikle telif ücreti alacağının belirlenmesi gerekir. Öte yandan da ücret alacağının muhatabı olan adi şirketin bir ortağının da davacı olduğu ve kendi ortaklık payı kapsamında telif ücreti isteyemeyeceği davalının sorumluluğunun da sözleşmedeki payı ile sınırlı olacağı dikkate alınarak telif ücreti alacağı hakkında karar vermek gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 17/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11104, Karar No: 2014/26334, Tarih: 11.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/11104 E.  ,  2014/26334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GEBZE 3. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/01/2014

NUMARASI : 2013/568-2014/11

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı işyerinde 12.07.2010 - 29.07.2013 tarihleri arasında dökümhane operatörü olarak çalıştığını, davacının 29.07.2013 tarihinde kıdem ve ihbar tazminatı ödenerek işten çıkarıldığını ve kendisine bildirilen fesih gerekçesinin uydurma olduğunu, davacının asıl işten çıkış sebebinin sendikal faaliyetlere katılmış olması olduğunu, işverence çıkış sebebi olarak gösterilen iş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili olarak teoride kalan kuralların işyerinde uygulamaya dökülemediğini, işverence gösterilen gerekçenin tümüyle asıl fesih nedenini gizlemeye yönelik olduğunu, ayrıca davalı işverence işten çıkarılan işçiler yönünden objektif davranılmadığını, davalı işyerinde çalışan işçilerin bir çoğunun ekonomik ve sosyal çalışma koşullarının iyileştirilmesi amacıyla uzun süren bir örgütlenme çabasıyla beraber toplu olarak Ç.. İş Sendikasına üye oldukları, devam eden süre boyunca işverence sendikal faaliyetlerin ve üye alımlarının engellenmeye çalışılmışsa da daha sonraki süreçte sendikayı kendi cephesine çekerek işçilere karşı birlikte tavır aldıklarını ve söz konusu sendikanın işçilerin sıkıntılarıyla ilgilenmeyerek duyarsız kaldığı gibi davalı işverenle beraber işçilere karşı cephe aldığını, bunun farkına varan davacı ve diğer işçiler söz konusu sendikadan 25.07.2013 tarihinde ayrılarak kanunun kendilerine vermiş olduğu haklar doğrultusunda bir ay içerisinde aynı iş kolunda faaliyet gösteren bir diğer sendika olan Bileşik Metal Sendikası’na 29.07.2013 noter huzurunda üye olduğunu, bu nedenle işten çıkarıldığını belirterek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş sağlığı ve güvenliği kuralları gereğince iş güvenliği malzemelerini (baret, gözlük ve maske) kullanmakla yükümlü olan ve bunu taahhüt etmiş olan davacının, söz konusu ekipmanları kullanmamayı tercih etmesi hatta kullanmamakta direnmesi nedeniyle Çevre Mühendisi ve İş Güvenliği Uzmanı Nazan Işık ve İnsan Kaynaklan Bölümü yetkilileri tarafından birçok defa uyarıldığını, kendisine ihtarlar verildiğini, buna rağmen davranışlarında olumlu bir değişiklik gerçekleşmediğini, daha önce yapılmış uyarılara/ihtarlara rağmen iş güvenliği malzemelerini kullanmayan davacıya, Çevre Mühendisi ve İş Güvenliği Uzmanı tarafından bareti kullanmama nedeni sorulduğunda, hep sudan sebepler ileri sürüldüğünü ve kendisinden konuyla ilgili savunması istendiğinde davacının genelde savunma vermemeyi tercih ettiğini, Çevre Mühendisi ve İş Güvenliği Uzmanının, saha denetimi yaptığı sırada davacının baretini ve gözlüğünü takmadığını gördüğünü ve kendisinin fotoğrafını çektiğini, bu sefer savunma yazısı alınabilen davacının, çalıştığı bölümün ve havanın sıcak olmasını mazeret gösterdiğini, kendisine verilen ihtarı gene tebellüğden kaçınınca, bu kez ihtarnameyi kendisine noter tarafından göndermek zorunda kalındığını, iş güvenliği malzemelerim takmasının kendi hayatını ve vücut bütünlüğünü koruduğu gerçeğini göz ardı eden, birçok defa uyanlmasına rağmen bu uyarıları dikkate almayan davacının, her ne kadar kazanılmaya çalışıldığı ve uzun bir süre işine son verilmemişse de asi tavrını devam ettirdiğini, 17.07.2013 günü yine baret ve gözlük takmadığının tespit edildiğini, davacının savunmasında tekrar sıcaklığı bahane etmesi üzerine, işverenin, davacının iş sözleşmesini 29.07.2013 tarihinde İş Kanunu’nun 17. ve 18. maddeleri gereğince sona erdirdiğini kıdem ve ihbar tazminatlarının da ödendiğini, feshin geçerli nedene dayandığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacı işçinin iş sözleşmesinin feshinin geçersiz olduğu sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut olayda davacının iş sözleşmesi daha önce uyarı verilmesine rağmen baret, gözlük ve maske gibi malzemeleri takmadığı bu şekilde kendi hayatını riske attığı gibi işverenliği de risk altına soktuğu ayrıca diğer arkadaşlarına kötü örnek oluşturduğu gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ve 18. maddesi uyarınca feshedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut olayda davacının iş sözleşmesi daha önce uyarı verilmesine rağmen baret, gözlük ve maske gibi malzemeleri takmadığı bu şekilde kendi hayatını riske attığı gibi işverenliği de risk altına soktuğu ayrıca diğer arkadaşlarına kötü örnek oluşturduğu gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ve 18. maddesi uyarınca feshedilmiştir.

Her ne kadar karar gerekçesinde davacının savunması alınmadığı belirtilmişse de fesih öncesi davacının savunması alınmıştır. Davacının işyeri dosyası incelendiğinde davacıya aynı eylemle ilgili daha önce uyarılar verildiği, ancak davacının 17.07.2013 tarihinde aynı eylemi tekrarlaması üzerine savunmasının istendiği davacının savunmasında ortam sıcaklığı ve baret nedeniyle başı ağrıdığından bareti 3-5 dakikalığına çıkardığını belirtmiştir. Davacıya verilen uyarılara rağmen iş güvenliği açısından kendisine verilen koruyucu malzemeleri takmaması nedeniyle kendi sağlığını tehlikeye attığı gibi, işverenliği de risk altına soktuğu, uyarılara rağmen davacının aynı davranışı tekrarlaması üzerine 4857 sayılı İş Kanunu 17. ve 18. maddeleri uyarınca yapılan feshin geçerli olduğunun kabulü gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. Davacı feshin sendikal nedene dayandığını iddia etmiş, mahkemece işyerinde örgütlü olan sendikadan istifadan sonra hakkında tutanaklar tutulduğu belirtilmişse de, davacının feshe neden olan davranışının örgütlü sendikadan istifada ve diğer bir sendikaya üye olmadan önce olduğu, feshe neden olan somut olay da değerlendirildiğinde feshin sendikal nedenle gerçekleşmediğinin kabulü gerekir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM :

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 252.35 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 11.09.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10471, Karar No: 2017/944, Tarih: 06.02.2017

**8. Ceza Dairesi         2016/10471 E.  ,  2017/944 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükmün sanığın yüzüne karşı usulüne uygun tefhim edildiği, gerekmediği halde 15.01.2015 tarihinde yapılan tebligatın sanığa yeni bir hak bahşetmeyeceği cihetle; yüzüne karşı verilen hükmü, CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 16.01.2015 tarihinde temyiz eden sanığın temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 06.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/35844, Karar No: 2013/13989, Tarih: 09.05.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/35844 E.  ,  2013/13989 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı iş yeri bünyesinde 15/05/2000 tarihinde işe başladığını, davacının hizmet akdinin 04/11/2011 tarihinde feshedileceği 28/10/2011 tarihli fesih bildirim yazısı ile bildirildiğini davalı işverenin fesih nedenlerinin yerinde olmadığını, iş yerinin yıl sonlarında kapasitesinin düşmekte olduğunu, işverenin 2011 yılı Ağustos ayında elli işçiyi işten çıkardığını, Eylül ayında ise elli işçi işe alındığını, bu durumun işletmesel kararın tutarlı olmadığının bir göstergesi olduğunu, çalıştığı bölümün kapanmadığını, davalı işverenin fesih sebebi ile bağlı iken fesih sebebinin genel olarak ekonomik nedenlerle bağlandığından bahisle feshin geçersizliğini ve işe iadesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; firmaların 30/09/2011 tarih ve 185 numaralı kararında fabrikanın tam kapasite ile çalışmasına karşın niteliği düşük stokların giderek arttığını, tedarikçilere gününde ödeme yapılacağı ve piyasaya rakip firma ürünlerinin hakim olduğunu, fabrikada meydana gelen teknik arıza ve hasarlar nedeniyle çeşitli tedbirlerin alındığını, öncelikle gönüllü olarak işten ayrılmak isteyenlerin işten çıkarmada dikkate alınacağı 03/10/2011-04/11/2011 tarihine kadar ücretsiz izin uygulaması konusunda işçilere teklifte bulunulmasını, ücretsiz izin uygulamasını kabul eden işçilerin öncelikle yıllık izinlerinin kullandırılması, ücretsiz izin uygulamasını kabul etmeyen işçilerin iş sözleşmesinin sona erdirilmesi, ücretsiz izin sonrasında üretimdeki küçülmenin devamı halinde son çare olarak ücretsiz izne çıkarılan personelin de iş sözleşmelerinin sona erdirilmesine karar verildiğini, davacıya yıllık izinlerinin 03/10/2011-04/11/2011 tarihleri arasında kullandırıldığını, davacının iş sözleşmesinin 04/11/2011 tarihi itibariyle sona erdirildiğini ,davacının bakımcı olarak çalıştığından iş yerinde 2 vardiya halinde çalışıldığını, bir işçinin işe gelmemesi ve benzeri mazeretli durumlarda fazla çalışmanın söz konusu olduğunu, davacının çalışabileceği boş bir kadro olmadığından yapılan fesih işleminin geçerli olduğundan bahisle davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayalı olarak davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayalı olarak davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık iş sözleşmesinin işveren tarafından geçerli nedenle feshedilip feshedilmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşverenin mevcut olan işçi sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda işletmesel kararın varlığı iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. İş Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın varlığı yerine bir anlamda işve­rence fesih bildiriminde açıklanan sebep geçmektedir.

İşletmenin işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşir. İşletmesel karar çerçevesinde fesih işlemi değişen durumlara karşı işverenin tepkisidir. Bu kararlar işyeri ve işletme içi veya dışından doğabilir. Bu nedenler işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

İş Kanunu’nun 20. maddesinin 2. fıkrasında feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken feshin biçimsel koşullarına uyduğunu içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli veya haklı nedene dayandığını kanıtlamalıdır. Bu kapsamda işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.