muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/12154, Karar No: 2023/3770, Tarih: 11.05.2023

**3. Ceza Dairesi         2021/12154 E.  ,  2023/3770 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2017/3494 - 2018/595

SUÇ : Terör örgütü propagandası yapmak

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kesin kararın; 24.10.2019 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunun 29 ncu maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesine eklenen üçüncü fıkradaki düzenleme gereğince temyize tabi hale gediği, anılan Kanuna eklenen geçici 5 nci maddenin 1/f bendinde belirtilen süre içerisinde temyiz talebinde bulunduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Mersin 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.06.2017 tarihli ve 2016/317 Esas, 2017/156 sayılı Kararı ile sanık hakkında terör örgütü propagandası yapmak suçundan 3713 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları ve 63 üncü maddesi uyarınca 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 21.02.2018 tarihli ve 2017/3494 Esas, 2018/595 sayılı Kararı ile ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanığın istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 31.08.2021 tarihli ve onama görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi özetle; mahkumiyet kararının Anayasa ve uluslararası hukuk mevzuatı ile güvence altına alınmış olana ifade özgürlüğüne aykırı olup bozulması gerektiğine, düzenlenen etkinlikte HDP il başkanı olması sebebiyle konuşma yaptığına, söz konusu konuşmasında yasadışı bir örgütün eylemlerini ve öldürülen kişilerin eylemlerini öven bir anlam bulunmadığına, açık ve yakın bir şiddet tehlikesi oluşturmayan demokratik anayasal hakkın kullanımının cezalandırılmaması gerektiğine, kararın bozulup sanığın beraatine karar verilmesi gerektiğine ve sair sebeplere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Yapılan yargılama, toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre;

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Yapılan yargılama, toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre;

Emniyet Görevlilerince Mersin ilinde herhangi bir yasal kuruluşu bulunmayan Mersin Kadın Platformu organizesinde Doğu ve Güneydoğu illerinde yapılan terör operasyonlarını protesto etmek amacıyla 04.02.2016 günü saat 12.00 sıralarında Mersin ili Akdeniz İlçesi Özgür Çocuk Parkında eylem yapılacağı bilgileri alınması üzerine 04.02.2016 günü saat 11.00’de Özgür Çocuk Parkında gerekli önlemlerin alındığı, eylemin yapılacağı alan üzeri ve çevresinde şüpheli paket ve şahıslar ile ilgili yapılan aramada herhangi bir olumsuzluğun olmadığının anlaşıldığı,

Saat 12.00 sıralarında Özgür Çocuk Parkında bayanlardan oluşan grubun toplanmaya başladığı, grup içerisinde bulunan bir erkek ve bir bayan şahıs tarafından parkın İstiklal Caddesi kısmına bakan tarafındaki ağaçların arasına siyah zemin üzerine “Sivil Katliamlar Yapılıyor” yazısı ve (28) adet çeşitli resimlerin bulunduğu pankart asılmış, ayrıca yine aynı bayan tarafından üzerinde “Ölümden Yana Değil Yaşamdan Yanayız KJA” yazılı pankartı parkın güneybatı tarafında bulunan platformun üzerindeki demirlere asıldığı, platform üzerine ses yükseltici cihazlar getirildiği, Sayısı (80) kişiyi bulan grup içerisindeki bayanlar, “Cizrede İnsanlık Bodrumda Enkazın Altında, Katliamlara İnsanlık Sessiz Kalıyor, Biz Kadınlar Ölümden Değil Yaşamdan Yanayız, Cizrede Enkaz Altında Kalan ... İnsanlığımız, Su Heval Su Dediler, Sur Silopi Ve Cizrede İnsanlık Kaybediyor, Kürdistanda İnsanlık Ölüyor Haberiniz Var Mı, Kiirdistanda Savaş Suçu İşleniyor Duydunuz Mu, Heval Enkazın Altındayız, Ülkenin Başbakanı Sivil Katliamlar Yok Diyor" ibareli dövizleri açtıkları,

Saat 12.55 sıralarında ses yükseltici cihazların yanına gelen bayan sunucu tarafından kürtçe olarak grubun sözde devrim şehitleri için saygı duruşuna davet edildiği, bir dakika saygı duruşu yapıldıktan sonra grubun “Şehit Namırın” şeklinde slogan attığı, grubun saat 13.05 sıralarında oturma eylemine başladığı, oturma eylemi esnasında grup içerisinde bulunan yöresel giyimli bazı kadınlar tarafından kürtçe konuşmalar yapıldığı, yöresel giyimli bazı kadınların yine kürtçe sözlü konuşmalar yaparak içerisinde “Gerilla” sözlerinin geçtiği kürtçe ağıtlar yakmaya başladığı, saat 13.55 sıralarında Birleşik Devrimci Parti üyesi davası tefrik edilen sanık Ayça Gülçin Yanar tarafından sözlü konuşma yapıldıktan sonra grubun dağılmaya başladığı, grubun saat 14.05 itibari ile tamamen dağıldığı, dağılma esnasında grubun “Biji Bexhudane Cizre” şeklinde slogan attığı,

HDP il eşbaşkanı olan sanık ...'ün,

HDP il eşbaşkanı olan sanık ...'ün,

-2016204135536 İsimli görüntünün 21.40 dk da başlayıp, 24.30 dk kadar süre içerisinde; "Merhaba sevgili kadınlar bugün burada Cizre’ye orada oturan kadına bir ses vermek için toplandık ve öncelikle öz savunma direnişinde hayatını kaybeden tüm arkadaşlarımı tüm devrimcileri saygıyla anarak başlamak istiyorum(……).değinerek başlamak istiyorum, bir devlet hakkı var, bu devlet hakkı Türk, Sünni ve erkek bir devlet hakkı ve kendilerinden olmayan herkesi katletmeye endeksli bir devlet hakkı dün Maraş da, Çorumda, Mersinde katledenler bugün Kürdistanda çok daha farklı bir şekilde bir savaş boyutuyla Kürt halkına bir savaş açmış durumda 20……..2015 ten bu yana Suruç katliamından bu yana yüzlerce insanı kaybettik ,Bir Saray uğruna yüzlerce canımız gitti, dün nasıl gezide barikatlarda beraber olduysak ve kobanide kobanenin yeniden inşasında beraber savunduk beraber inşa eden Sosyalist gençler olduysak bugünde Kürdistanda o hendeklerde Kürt halkıyla omuz omuza direnmek tüm Türkiye’nin sosyalistlerinin boynunun borcudur yapması gereken görevdir, bugün devrimci olmak devrimi inşa etmek bunu gerektiriyorsa o hendeklerde olmayı gerektiriyorsa Türkiye’nin sosyalistleride Kürdistan halkıyla beraber o hendeklerde savaşmak durumundadır, bu görevdedir. Bugün katlediyorlar (…….)katlediyorlar, Fatma’yı katlediyorlar, kadınları katlediyorlar yeliz (…..)katlediyorlar ,öyle bir akıl ki katlettikleri kadınların cinsel organlarına ateş ediyorlar, katlettikten sonra böyle bir devlet aklıyla karşı karşıyayız, biz yelizi şirini andık yelizleşip şirinleşeceğiz dediğimiz içinde bize mahkemelerde Terörle Mücadelede soruşturmalar açılıyor, ama işte yine bugün buradayız soruşturmalara rağmen bugün buradayız tekrar diyoruz yelizleşeceğiz, şirin olacağız Fatma olacağız ….. olacağız ve mutlaka dün kobaneyi nasıl beraber savunduysak birlikte olduysak bugünde Kürdistanda Kürt halkıyla beraber omuz omuza mücadele etmek tüm Türkiye Sosyalistlerinin görevidir. Ben tekrardan öz savunma direnişinde hendeklerde hayatını kaybetmiş tüm yoldaşları saygıyla anarak onların önünde saygıyla minnetle eğilerek bitirmek istiyorum. Maonun bir sözü var diyor ki Maon “Karanlığın en zifiri olduğu an ,aydınlığa en yakın andır.” Ve o aydınlığı biz yapacağız, hep beraber yapacağız Türkiyeli ve Kürdistanlı haklar olarak birlikte inşa edeceğiz tekrardan hepinizi saygıyla selamlıyorum." şeklinde konuşma yaptığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda dosya kapsamına göre, suç tarihi itibariyle ve öncesinde ülkemizin bir bölümünün silahlı mücadele yoluyla ayırmaya yönelik mücadele içerisinde bulunan ve bu doğrultuda hendek kazma eylemleri şeklindeki silahlı saldırıda bulunan terör örgütünün eylemlerini ve bu sırada öldürülen üyelerinin eylemlerini övücü ve ölenleri desteklemeye yönelik eylem ve söylemlerde bulunan sanık ...'ün eylemlerinin 3713 sayılı Kanunu'nun 7/2 maddesinde "Terör örgütünün; cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek ve sahiplenecek nitelikte olduğu" mahkememizce kabul edilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Dairemizin 2021/12158 ve 2021/16607 Esas sayılı dosyaları ile aynı ... yapılan incelemede;

Oluş, iddia, mahkeme kabulü, sanığın temyizinin kapsamı ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında;

Sanık hakkında Dairemizin 2021/12158 ve 2021/16607 esasına kayıtlı olup aynı mahkemenin dava dosyalarının da terör örgütü propagandası yapmak suçuna ilişkin olduğu nazara alındığında, dosyaların birlikte incelenerek gerekir ise birleştirilip sanığa atılı eylemlerin gerçekleştiği tarihler dikkate alınarak söz konusu eylemlerin TCK'nın 43. maddesinde belirtilen zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasını gerektiren tek suçu oluşturup oluşturmadığı karar yerinde tartışılarak sanığın hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 21.02.2018 tarihli ve 2017/3494 Esas ve 2018/595 sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Mersin 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.05.2013 tarihinde karar verildi.

... ... ... ... ...
Yargıtay — Esas No: 2021/7692, Karar No: 2021/12067, Tarih: 13.10.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/7692 E.  ,  2021/12067 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, sigorta primine esas kazanç (ücret) tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamı sonrası davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması” başlığını taşıyan 150. maddesinin 1. fıkrasında “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmüne, 4. fıkrada “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” hükmüne ve 5. fıkrada da “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Davaya konu somut olayda; davacı vekili 08.10.2020 tarihli dilekçesiyle mazeretli sayılmasını talep etmiştir. Mahkemece, aynı tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilerek duruşma günü 16.03.2021 tarihi olarak kararlaştırılmış, duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verilmiştir. 16.03.2021 tarihli celsede ise, duruşmaya gelen olmadığı, davacı vekilinin duruşma gün ve saatinden haberi olduğu halde gelmediği, mazeret bildirmediği belirtilerek, davalı vekili tarafından da takip edilmeyen dosyanın HMK'nın 150. maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına ve sonrasında da davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/4 bendi; "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" hükmü içermektedir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/4 bendi; "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" hükmü içermektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir. O halde, HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Ne var ki, anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır. Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dâhil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Kaldı ki, davacı vekilince sunulan mazeret dilekçesinde duruşma gününün sistemden öğrenileceğine dair bir talep bulunmadığı gibi talep olsa dahi mahkemece bu yönde bir karar verilemez.

Somut olayda; 10.08.2020 tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilerek duruşma günü 16.03.2021 tarihi olarak kararlaştırılmış, duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verilmiş olmasına rağmen, davacı avukatına duruşma gününün tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin duruşma gününden haberdar edilemediğinin kabulüyle; yeniden duruşma günü bildirilerek yargılamaya devam edilmesi ve dosyanın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken aksinin kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 13.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18598, Karar No: 2014/1429, Tarih: 23.01.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/18598 E.  ,  2014/1429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari nitelikteki hasılat kirası sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak olup mahkemece de bu şekilde nitelendirilmiştir.

Uyuşmazlığın niteliğine ve tarafların sıfatına göre, dosyanın temyiz incelemesi Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin görevine girmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle, dosyanın görevli Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanlığı’na GÖNDERİLMESİNE, 23.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7448, Karar No: 2014/13058, Tarih: 17.04.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/7448 E.  ,  2014/13058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 3. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/12/2011

NUMARASI : 2006/3225-2011/706

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile %5 fazlası, fazla mesai ücreti ile %5 fazlası, hafta tatili ile %5 fazlası, genel tatil ücreti ile %5 fazlası ve ikramiye alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haklı neden olmadan işverence fesih edildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile ikramiye, fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil, yıllık izin ücreti ve bunların %5 fazlası alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının şirkette çalıştığı döneme ilişkin hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, fazla mesai %5 fazla alacağının hesaplama şekli, %5 fazlalardan yapılan indirim oranı ve uygulanan faiz türünün niteliği noktalarında toplanmaktadır.

5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinde, günlük iş süresi gece ve gündüz devrelerinde sekiz saat olarak açıklanmıştır. Günlük sekiz saati aşan çalışmalarla, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışmaların “fazla saatlerde çalışma” olduğu aynı maddenin ikinci fıkrasında açıklanmıştır.

Değinilen maddenin dördüncü fıkrasında ise, “ her bir fazla çalışma saati için verilecek ücret, normal çalışma saati ücretinin %50 fazlasıdır” şeklinde hükme yer verilerek, fazla saatlerde çalışmanın karşılığının ne şekilde ödeneceği belirlenmiştir.

Ödemeye dair bir başka kural ise aynı maddenin son fıkrasında düzenlenmiş ve fazla saatlerde çalışma ücretlerinin takip eden ayın ücreti ile birlikte ödenmesi gerektiği, aksi halde her geçen gün için % 5 fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Belirtilen yasal düzenleme karşısında fazla saatlerde çalışma ücreti yönünden ayrıca işverenin temerrüde düşürülmesi gerekmez.

Ödemeye dair bir başka kural ise aynı maddenin son fıkrasında düzenlenmiş ve fazla saatlerde çalışma ücretlerinin takip eden ayın ücreti ile birlikte ödenmesi gerektiği, aksi halde her geçen gün için % 5 fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Belirtilen yasal düzenleme karşısında fazla saatlerde çalışma ücreti yönünden ayrıca işverenin temerrüde düşürülmesi gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük % 5 fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek bir oran içermesi sebebiyle, vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Borçlar Kanunun 44 üncü maddesinde, “Mutazarrır olan taraf zarara razı olduğu yahut kendisinin fiili zararın ihdasına veya zararın tezayüdüne yardım ettiği ve zararı yapan şahsın hal ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hâkim, zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilir. Eğer zarar kasden veya ağır bir ihmal veya tedbirsizlikle yapılmamış olduğu ve tazmini de borçluyu müzayakaya maruz bıraktığı takdirde hâkim, hakkaniyete tevfikan zarar ve ziyanı tenkis edebilir” hükmüne yer verilmiş olmakla, Dairemiz anılan hükme uygun olarak günlük yüzde beş fazla ödemelerden indirime gitmektedir. İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

5953 sayılı Kanunda öngörülen bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceğine dair kuralın Anayasa’ya aykırılığı itiraz olarak ileri sürülmüştür. Anayasa Mahkemesinin 12.8.2008 gün ve 2005/28 E, 2008/122 K. sayılı kararında, ücret ve fazla çalışma ücretlerinin gününde ödenmeme koşuluna bağlı olan söz konusu yaptırımın, kamuoyunu doğru bilgilendirme görevi olan gazetecileri işverene karşı koruma amacını taşıdığı ve gazetecilerin basın özgürlüğünün sağlanması noktasında önemli bir işlev gördüğü açıklanarak aykırılık istemi oybirliği ile reddedilmiştir.