muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3703, Karar No: 2025/2212, Tarih: 16.04.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/3703 E.  ,  2025/2212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/216 E., 2024/36 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirketten OKİTSU cinsi mandalina fideleri aldığını, fidelerin dikiminden sonra meyve verme aşamasında köklerin bozuk çıkması nedeniyle istenen randımanın alınamadığı, toplamda 11.435 fidenin alınmış olup bunun 4.140 adedinin OKİTSU olup bunlardan 1029'unun kökünün bozuk çıktığı, alınan 3.222 fidenin de başka türlere ait olduğunun belirlendiği, fidelerin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen sertifikayla alındığını, fidelerin düzenli bakımlarının yapıldığını, bahçeyi gezen ziraatçilerce dahi fidelerdeki anlaşmaya aykırı durum özelliğinin durumun saptandığını, fidelerin istenilen özellikte çıkmaması nedeniyle müvekkilinin zarar ettiğini ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik fidelerin bedeli için 10.000,00 TL, fidelerin dikin masrafı için 1.000,00 TL, fidelerin ilaçlanması gübrelenmesi, sulanması ve bakım gideri için 1.000,00 TL, 2013 ve 2014 yılı ürünlerin farklı olması nedeniyle elde edilemeyen gelirler için 1.000,00 TL, 3 yıllık elde edilemeyen gelirler için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 14.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 03.06.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini 201.988,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu fidanların dikili olduğu arazilerin kime ait olduğunun dosya içeriğinden anlaşılmadığını, bu konunun araştırılarak davacının dava ehliyetinin olup olmadığının resen araştırılması gerektiğini, müvekkilinin yokluğunda yapılan keşfi kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.12.2015 tarihli kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davanın kabulü ile 201.988,00 TL alacağın 14.000,00 TL'sinin dava tarihinden, bakiye kısmının ıslah tarihi olan 03.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.12.2015 tarihli kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davanın kabulü ile 201.988,00 TL alacağın 14.000,00 TL'sinin dava tarihinden, bakiye kısmının ıslah tarihi olan 03.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 18.04.2019 tarihli ilamıyla; dosya kapsamından ve hükme esas alınan bilirkişi raporundan davanın süresinde açılıp açılmadığının anlaşılamadığı, Mahkemece davacının satın aldığı fidelerin özelliklerini anlayabileceği ve zararının tespit edilebilir hale geldiği tarihin uzman bilirkişi kurulundan alınacak taraf, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu ile belirlenip, ilgili madde hükmü değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği, bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin 17.03.2021 tarihli kararıyla; bilirkişi raporuna göre fidanların isminin doğru olup olmadığının en uygun tespitinin 2014 yılı Ağustos - Eylül aylarında yapılabileceği, davacı vekilinin davasını süresinde açtığı, keşif yapılan bahse konu taşınmazlara ilişkin alınan bilirkişi raporu ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının çiftçi kayıt sistem kayıtları ile sabit olduğu üzere mandalina üretiminin yapıldığı, söz konusu taşınmazların davacı şirket adına tapuda kayıtlı olduğu, tapu kayıtları araziye uygulandığında tapu ile uyumlu olduğu, ziraatçi bilirkişi raporundan değişik arazilerde bulunan toplam 3222 adet mandalina fidanının Okitsu dışında başka bir türe ait olduğunun belirlendiği, dava konusu taşınmazlarda ismi doğru çıkmayan 3222 adet fidandan dolayı oluşan toplam zararın 115.992,00 TL olduğunun belirtildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 201.988,00 TL alacağın, 14.000 TL'sinin dava tarihi olan 08.09.2014 tarihinden, kalan kısmın ise ıslah tarihi olan 03.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

3.Dairece verilen 15.12.2021 tarihli ilamıyla; yargılama sırasında alınan 20.10.2014 tarihli ilk bilirkişi raporu ile 23.12.2020 tarihli bilirkişi raporunun çelişkili olduğu, davalı vekilinin bu rapora itiraz ettiği, Mahkemece, hükme esas alınan ilk bilirkişi raporuna hangi gerekçe ile üstünlük tanındığı açıklanmadan, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden itiraza uğrayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesinin hatalı olduğu, Mahkemece raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek, karşılaştırmalı, tarafların itirazlarını karşılayan, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli şekilde önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonucuna uygun karar verilmesi gerektiği, bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece bozma ilamına uyularak önceki bilirkişiler dışında oluşturulan konusunda uzman bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif yapıldığı, bilirkişi heyetince 20.10.2023 tarihli bilirkişi raporunun sunulduğu, çelişkileri gidermek üzere alınan bilirkişi raporu ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının çiftçi kayıt sistem kayıtları ile sabit olduğu üzere mandalina üretiminin yapıldığı, söz konusu taşınmazların davacı şirket adına tapuda kayıtlı olduğu, tapu kayıtları araziye uygulandığında tapu ile uyumlu olduğu, ziraatçi bilirkişi raporundan değişik arazilerde bulunan toplamda 3222 adet mandarin fidanının Okitsu dışında başka bir türe ait olduğunun belirlendiği, dava konusu taşınmazlarda ismi doğru çıkmayan 3222 adet fidandan dolayı oluşan toplam zararın 115.992,00 TL olduğunun belirtildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 115.992,00 TL alacağın 14.000,00 TL' sinin dava tarihi olan 08.09.2014 tarihinden, kalan kısmın ise ıslah tarihi olan 03.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; Mahkemece hükme esas alınan rapor ile önceki raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, bozma ilam gereğinin yerine gelmediğini, Mahkemece hak düşürücü süreyi etkileyen ağaçların cinsinin hangi yıl anlaşılacağına ve hangi tarih aralığı olacağına ilişkin bilimsel ve kesin bir tespit yapılmadığını, son bilirkişi heyetince kabul edildiği üzere davaya konu ağaçların 2012 yılı itibariyle meyve vermeye başladığı, bu bağlamda davacının 2011, 2012, 2013 yıllarında ürün hasat ettiği ve dava için hak düşürücü sürenin dolduğunu, bilirkişi heyetinin zararın anlaşıldığı tarihe ilişkin tespitinin hatalı olduğunu, son bilirkişi raporunun zarar hesabı yönünden de hatalı olduğunu, önceki raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ve ürünlerin gerçek yaşı tespit edilmeden karar verildiğini, hükme esas alınan raporda afaki hesaplamalar yapıldığını, davacıya satılan fidelerin sertifikalı ürün olup farklılık göstermesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket tarafından satışı yapılan ve faturaya konu edilen fideler ile dava konusu edilen fidelerin aynı olup olmadığı yönünde davacı tarafından somut herhangi bir delil sunulmadığını, davacının gerçek zararı bulunmadığını, davacının söküm masraflarını talep etmediği gözetilip hesaplamadan çıkartılması gerektiğini, davacının 2016 yılından itibaren elde ettiği gelirin yapılacak hesaplamada düşülmesi gerekirken düşülmediğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının, davalı şirketten aldığı fidelerin Okitsu cinsi mandalina olması gerekirken farklı çeşit mandalina cinsi olması nedeniyle uğradığını iddia ettiği maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda, yine o ilamda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verildiği, bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşen ve usuli kazanılmış hak durumunu oluşturan kısımlar hakkında yeniden inceleme yapılamayacağı, bozma sonrasında mahallinde yeniden icra edilen keşif sonrasında alınan 20.10.2023 tarihli bilirkişi raporu ile önceki raporlar arasındaki çelişkilerin giderildiği, hak düşürücü sürenin dolmadığının açık olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davacının hüküm altına alınması gereken zarar miktarının taraf ve yargı denetimine elverişli şekilde belirlendiği, davacının söküm masrafını da talep etiğinin dosya kapsamındaki tespit bilirkişi raporu, beyan dilekçeleri ile sabit olduğu, bu itibarla Mahkemece 20.10.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un (1086 sayılı Kanun) 439. maddesi uyarınca ONANMASINA,

VI. KARAR

Açıklanan nedenle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un (1086 sayılı Kanun) 439. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

1086 sayılı Kanun'un 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8141, Karar No: 2023/6236, Tarih: 06.11.2023

**1. Hukuk Dairesi         2022/8141 E.  ,  2023/6236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/830 E., 2022/995 K.

DAVA TARİHİ : 10.02.2020

HÜKÜM/KARAR : Ret / Esas hakkında Yeniden Hüküm Kurulması Suretiyle Davanın Kısmen Kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kangal Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/28 E., 2021/590 K.

Taraflar arasındaki hata hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile esas hakkında yeniden hüküm kurulması suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ... Belediyesine ait 259 ada 5 parselde bulunan bağımsız bölümlerin ihale ile satışa çıkarıldığını, ihale sonucu 37 numaralı bağımsız bölümün davalı ... adına satış suretiyle tescil edildiğini, dava konusu taşınmazın niteliğinin depolu dükkan olmasına rağmen tapudan gelen bilgilerde dükkan olarak göründüğünü, toplam yüz ölçümünün 274 m2 olması gerekirken ihale evraklarında 35 nolu bağımsız bölümün yüz ölçümü olan 93 m2 olarak yer aldığını bu nedenle taşınmazın 500.000 TL olan değerinin çok altında bir bedelle 180.000 TL'ye davalı ...'ye ihale edildiğini, davacı Belediyenin 320.000 TL zarara uğradığını, taşınmazın davalı ... tarafından diğer davalı ...'ye satış suretiyle devredildiğini, davalı ...'nin Kangal ilçesinde esnaf olması nedeniyle taşınmazın 180.000 TL'den daha fazla değerde olduğunu bilebilecek konumda olduğunu, Türk Borçlar Kanunu'nun 31 inci maddesi uyarınca satış işleminin iptali gerektiğini ileri sürerek dava konusu 37 numaralı bağımsız bölümün davalı ... adına tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini; cevaba cevap dilekçesinde, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi halinde taşınmazın gerçek değeri ile ihale değeri arasındaki farkın davalı ...'den tahsilini; ıslah dilekçesi ile öncelikle tapu iptali ve tescilini mümkün olmaması halinde ise 275.272,45 TL alacağın davalı ...'den tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazın ihale ile satılmasından haberi olmadığı gibi diğer davalıyı da tanımadığını, taşınmazı iş yerine yakın olması nedeniyle satın aldığını, diğer davalı ile 120.000 TL'lik kısmı nakit, 60.000 TL'lik kısmı da kardeşine ait aracın davalıya devri suretiyle toplam 180.000 TL üzerinden anlaştığını, tapu müdürlüğündeki görevlilerin Belediyeden rayiç bedel talebi üzerine taşınmazın tapuda 53.000 TL bedelle satışının gerçekleştiğini, taşınmazı satın aldıktan sonra birtakım tadilatlar yaptırdığını, davacının kendi kusuruna dayanarak hak talep etmesinin doğru olmadığını, taşınmazın depolu dükkan olduğunun anahtar tesliminde de açıkça görüldüğünü, tapu siciline güvenerek dava konusu taşınmazı satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... yargılama sırasında alınan beyanında, dava konusu taşınmazı ihale ile satın aldığını, taşınmazı satın almadan önce Belediyede çalışan görevli ile giderek taşınmazı gördüğünü, davacı ... Belediyesi ile arasında daha önce müteahhitlik işleri olduğunu, Belediyenin kendisine müteahhitlik işlerinden dolayı 500.000 - 600.000 TL borçlu olduğunu, bu borçlara mahsuben kendisinin ihaleye girmesinin istendiğini, yalnızca kendisinin ihaleye katıldığını, alacağına karşılık ve satmak amaçlı depolu dükkanı satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının tapu iptali ve tescil talebi yönünden yapılan değerlendirmede, davalı ...'nin diğer davalı ...'ye banka hesabından yaptığı ödeme ve kardeşinin arabasının devri ile taşınmazın bedelinin ödendiğinin anlaşıldığı, davalı ...'nin iyi niyetli üçüncü kişi olduğu gerekçesiyle davanın reddine; tapu iptali ve tescil davasının tapu kayıt malikine karşı açılabileceğinden davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan usulden reddine; davacının alacak talebi yönünden yapılan değerlendirmede, sözleşmenin yanılma nedeniyle iptali halinde sözleşme taraflarının sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği sorumlu olacağı, davalı ... iyi niyetli üçüncü kişi olduğundan herhangi bir iade sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine, dava konusu depolu dükkanı ihale ile satışa çıkaranın davacı ... olduğu, davalı ...'nin kötü niyetle hareket ettiğine dair bir tespit yapılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, İlk Derece Mahkemesince dava konusu taşınmazın depolu dükkan olduğunun tespit edilmesine rağmen davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, davalı ... lehine taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, davalı ...'nin iyi niyetli olduğu belirtilmişse de esnaf olması, ihale tarihi ile satış tarihi arasındaki süre dikkate alındığında Mahkemece yapılan bu tespitin de doğru olmadığını, davalı ...'nin Kangal'da inşaat işleri ile uğraşması nedeniyle dükkanın bedelinin ne kadar olacağını kendisinin bilebilecek konumda bulunduğunu, bu nedenle davalı ...'nin de iyi niyetinden söz edilemeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından ihalenin feshine dair bir davanın açılmadığı, dolayısıyla ihalenin halen ayakta olduğunun anlaşıldığı ve davalı ...'nin taşınmazı muvazaalı olarak devraldığının iddia edilmediği gerekçesiyle davalı ... yönünden tapu iptali ve tescil ve alacak davasının reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı Belediyenin davaya konu taşınmazın vasıflarında hataya düşerek depolu dükkan vasfındaki taşınmazı deposuz dükkan olarak ihaleye çıkardığı ve ihale sonucunda davalı ... Kunduz (Poyraz)'a satıldığı, davacının ihale bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki farkı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı ...'den istemesinin mümkün olduğu, sözleşme iptal edilmekle yapıldığı andan itibaren ortadan kalkacağı için, yerine getirilen edim istihkak davası (tapulu taşınmazlarda iptal ve tescil davası), bunun mümkün olmadığı hallerde sebepsiz zenginleşme davası ile geri istenebileceği, 02.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın tamamlanmamış haliyle ihale tarihine göre değeri 392.393,20 TL olarak tespit edildiğinden ve istinaf dilekçesinde rapora yönelik bir istinaf bulunmadığından ihale tarihi itibariyle taşınmazın natamam değeri ile ihale edilen bedel arasındaki fark olan 212.193,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline ve davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, neredeyse 400.000 TL'lik değeri bulunan taşınmazın davalı ... tarafından 53.000 TL bedelle satın alınmasının davalı ...'nin iyi niyetli olmadığını ortaya koyduğunu, davacı ... tarafından 35 numaralı dükkan satılmak istenirken hataen 37 numaralı dükkanın satıldığını bu nedenle taşınmazın tapusunun iptaline karar verilmesi gerektiğini, diğer yandan taşınmazın ihale bedeli ile dava açıldığı tarihteki natamam değeri üzerinden tazminat taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesine rağmen nispi vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesince ihaleyi ortadan kaldırır şekilde karar verildiğini, ihale şartnamesinin şartlarının açık olmasına rağmen ihalenin feshi davası açılmadığından tapu iptali ve tescil davasının usulden reddi gerektiğini, davalının, taşınmazın Belediye tarafından kendisine gösterilmesi üzerine satın aldığını, ihale zamanı Belediyede çalışan Melih Yıldırım'ın dinlenmesi halinde taşınmazın hataen satılmadığının ortaya çıkacağını, taşınmaz satın alındıktan sonra davalı tarafından masraf yapıldığını, bu masrafların da mahsubu gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hata hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil mümkün olmazsa alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

TBK'nın 30 ila 35 inci maddeleri,

TMK'nın 1023 üncü maddesi,

3. Değerlendirme

1.Sözleşmenin konusu, niteliği ve ödenecek miktar gibi hususlarda dikkatsizliği veya bilgisizliği sonucu gerçek iradesine uymayan beyanda bulunmak suretiyle esaslı hataya düşen tarafın sözleşme ile bağlı sayılamayacağı kuşkusuzdur. Kısaca iç irade ile açıklanan irade arasındaki bilmeyerek yapılan uyumsuzluk olarak tanımlanan hatanın (yanılmanın) esaslı kabul edilebilmesi için, uygulamada ve bilimsel alanda ortaklaşa benimsendiği gibi, girişilen taahhüdün başlıca sebebini teşkil etmesi, daha açık söyleyişle hem yanılgıya düşen taraf yönünden (sübjektif unsur), hem de iş hayatındaki dürüstlük kuralları (objektif unsur) açısından hataya düşülmese idi böyle bir sözleşmenin hiç veya açıklanan biçimde yapılmayacağının ispatlanması zorunludur.

2. Bu koşulların varlığı halinde hataya düşen taraf, isterse iptal hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable şamil) olarak ortadan kaldırılabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir. Elbette bu halde hatanın ileri sürülmesinin TBK'nın 35 inci ve TMK'nın 2 nci maddesinde hükme bağlanan dürüstlük kuralına aykırı olmaması gerekir.

3. Sözleşme yapılırken hataya düşen tarafın kusurlu bulunması sözleşmenin iptaline engel değildir. Ne var ki, TBK'nın 35 inci maddesinde öngörüldüğü gibi, hatayı bilmeyen veya bilecek durumda bulunmayan ve kusursuz olan karşı tarafın menfi, gerektiğinde müspet zararının ödenmesi gerekir. Öte yandan, iptal hakkının kullanılması hiçbir şekle bağlı değildir. Hatanın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde sözleşmenin karşı tarafına yöneltilecek tek taraflı bir irade açıklaması ile bildirilebileceği gibi def'i veya dava yoluyla da kullanılabilir. Ayrıca hatanın varlığı her türlü delille ispat edilebilir.

4. Davacı ..., Tapu Müdürlüğünden gelen belgelerde dava konusu taşınmazın niteliğinin depolu dükkan yazması gerekirken dükkan yazdığı; taşınmazın yüz ölçümünün de başka bir taşınmazın yüz ölçümü ile karıştırıldığından bahisle eksik bedelle ihale edildiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın adlarına tescilini mümkün değilse de tazminat talep etmiştir.

5. Kangal Belediye Başkanlığınca dava konusu bağımsız bölümün de bulunduğu 259 ada 5 parsel sayılı taşınmazdaki 3 tanesi depolu dükkan nitelikli 10 adet bağımsız bölümün 03.05.2019 tarihli Belediye Meclisi kararıyla ihaleyle satışına karar verilmiş; 37 numaralı bağımsız bölüm ihale evrakında dükkan niteliği ve 93 m2 yüz ölçümü ile yer almış ve muhammen bedeli 180.000 TL olarak tespit edilmiştir.

6. 28.06.2019 tarihli açık artırma usulü yapılan ihale sonucu dava konusu bağımsız bölümün 93 m2 olarak dükkan niteliği ile davalı ... (Kunduz) adına 180.200,00 TL bedelle satılmasına karar verilmiş; davalı ... adına 10.07.2019 tarihinde tescil edilmiş; davalı ... tarafından da diğer davalı ...'ye 20.08.2019 tarihinde tapuda 53.000 TL bedelle satış suretiyle devredilmiştir.

7. Dava konusu Kangal ilçesi 259 ada 5 parsel sayılı taşınmazda bulunan tapu kaydında dükkan nitelikli 6700/123780 arsa paylı 37 no.lu bağımsız bölümün, dosya içerisinde bulunan 25.05.2021 tarihli fen bilirkişi raporuna göre dükkan alanı 85 m2, depo alanı 182,00 m2 olarak tespit edilmiştir.

8. Gayrimenkul değerleme uzmanın 02.06.2021 tarihli raporuna göre, bağımsız bölümün davalı ...'ye ihale edildiği tarihteki (28.06.2019) değeri 392.393,20 TL, davanın açıldığı tarihteki değeri (10.02.2020) 419.320,22 TL olarak tespit edilmiştir.