muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4383, Karar No: 2023/2717, Tarih: 09.05.2023

Bu savunmalarının tamamen suçtan kurtulmaya dönük, FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün geçmişten beri süre gelen biçimde uyguladığı artık anlaşılan klasik gizleme, gizlenme ve takiyye stratejisinin bir ürünü olduğu, Bakanların yaklaşık 15 aylık soruşturmalar süresince takip altına alındıkları, Bakanlarla ilgili Örgüt talimatıyla ve örgütsel motivasyon ve saikle delil toplanarak dolaylı yoldan örtülü / gizli biçimde soruşturma yürütüldüğü, kolluk fezlekeleri, rapor ve bilgi notlarında Bakanlarla ilgili görevleriyle ilgili işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü doğrudan "suç örgütü yöneticisi, rüşvet alan" gibi, ancak hakkında soruşturma yürütülen bir kişiye izafe edilebilecek türden terminolojik ifadelerle açıkça suç isnadında bulunulduğu, hakkında dinleme kararı bulunan soruşturma şüphelileri üzerinden uzun süre iletişimleri denetlenerek Örgütün bu tür kurgusal soruşturmalarda uyguladığı klasik yöntem olan "dolaylı dinleme" yoluyla Bakanlar hakkında delil toplandığı ve biriktirildiği, bilahare bu delillerin Örgüt talimatı ile gerçekleştirilen sansasyonel nitelikli bir operasyonla ortaya saçılarak ve basın yayın organlarına sızdırılarak iş başındaki Hükûmetin ulusal ve uluslararası kamuoyu nezdinde rüşvet ve yolsuzluğa bulaşmış bir siyasi iktidar olduğu yönünde olumsuz bir algı yaratılmak suretiyle istifa etmesine veya iş yapamaz hale getirilmesine teşebbüs edildiği anlaşılmıştır.

Kaldı ki soruşturmaları fiilen yürüten, koordine eden, yönlendiren, karar verici konumda olan, teknik takip işlemlerini gerçekleştiren, bunun için gerekli mahkeme kararlarını temin eden, dinlemeleri icra eden tüm sanıklar savunmalarında bir yandan Bakanlarla ilgili soruşturma yürütmediklerini, bu bağlamda Bakanların şüpheli konumunda olmadığını ifade ederken, öte yandan bu savunma ile tamamen kendi içerisinde çelişen ve adeta kendi savunmalarını nakzeden biçimde (yukarıda tanıklıktan çekilme konusu ile ilgili izahat yapıldığı sırada dile getirildiği üzere) Bakanların tanıklıktan çekilme derecesindeki yakınlarıyla ilgili telefon görüşmeleri yapmazdan evvel zaten suça iştirak ettiklerinin belirlendiğini, bu itibarla o andan itibaren tanıklıktan çekilme özelliğini kaybettiklerini ve "suça iştirak eden şüpheli" konumunda olduklarını ifade etmişlerdir. Bu itibarla, sanıkların, yürürlükteki Anayasa ve yasalara aykırı olarak Bakanlarla ilgili açıkça yetkisiz ve hukuksuz olarak dolaylı şekilde yürüttükleri soruşturmalarda bir yandan Bakanların şüpheli sıfatını haiz olmadığını ifade ederken, gerçekte ise, yukarıda özetlenen soruşturma iş ve işlemleriyle bunun aksini ortaya koyan ve kendi savunmalarını nakzeden biçimde hareket ettikleri tespit edilmiştir.

Bu noktada, sanık ...'nın hakkında ön inceleme yürüten Mülkiye Başmüfettişleri Bahadır Karakaya ve Turgay Alpman'a sunmuş olduğu 19 sayfadan oluşan ve 21/07/2014 tarihinde verdiği, dosyada bir örneği bulunan yazılı savunmasında Bakanların tanıklıktan çekinme derecesindeki yakınlarıyla gerçekleştirdikleri telefon görüşmelerinin iletişim tespit tutanağı haline getirilmesi ile ilgili konuyla alakalı verdiği cevaplarda yer alan; İçişleri Bakanı ...'in çıkar amaçlı suç grubu içerisinde faaliyet gösterdiği hususunun, oğlu Barış Güler ile telefon görüşmesi yapmadan önce tespit edildiğine, oğlu Barış Güler ile telefon görüşmelerinin bu nedenle kaydedildiğine, ...'in Barış Güler ile telefon görüşmesi yapmadan önce tanıklıktan çekinme özelliğini yitirdiğine, "suça iştirak ettiği"ne ve dosya kapsamında "şüpheli" konumda olduğuna dair beyan ve ifadeleri bu konuda çarpıcı bir örnek olması yönünden dikkat çekici bulunmuştur ki, aynı ifadelerin sanık ...'ın aynı kapsamda mülkiye başmüfettişlerine sunmuş olduğu 22/07/2014 tarihli yazılı savunmalarında Çevre ve Şehircilik Bakanı ... yönünden dile getirildiği görülmüştür.

Oysa bilinmektedir ki, ceza yargılaması hukukunda ancak hakkında soruşturma yapılan bir kişi "şüpheli" olarak nitelendirilmekte olup, nitekim Ceza Muhakemesi Kanununun tanımlar kısmındaki 2/1-a maddesinde de şüphelinin "soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi" ifade ettiği belirtilmiştir. Öğretide de şüphelinin soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiyi ifade ettiği benimsenmiştir (Bahri Öztürk, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku). Gayet net ve apaçık bu durum muvacehesinde, sanıkların Bakanlarla ilgili soruşturma yürütmediklerine dair maddi gerçeklikle ilgisi olmayan, soyut ve inandırıcılıktan tamamen uzak savunmalarına itibar edilmesi mümkün görülmemiştir.

Gelinen aşamada, yasama dokunulmazlığını haiz milletvekilleri ve Bakanlarla ilgili soruşturma usulleri, kişisel veya görev suçu isnadı halinde hal ve hareket tarzı, görevleri sebebiyle işledikleri suçlar nedeniyle haklarında doğrudan doğruya ceza soruşturması ve kovuşturması yapılıp yapılamayacağı konuları ile alakalı suç tarihinde Ülkemizde yürürlükteki hukuki düzenlemeler ile uygulamanın, bir başka deyişle teorideki durum ile pratikteki uygulamanın izahına çalışılmasının, konunun daha iyi anlaşılabilmesi bakımından, yerinde olacağı değerlendirilmiştir.

5.1.Yasama Dokunulmazlığı Kavramı;

5.1.Yasama Dokunulmazlığı Kavramı;

Bilindiği üzere, "soruşturma" başlığı altında düzenlenen Ceza Muhakemesi Kanununun 157 ve devamı maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir suça ilişkin ihbar ve şikayetin Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabileceği, vaki ihbar ve şikayet üzerine soruşturmanın da Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi genel kural olarak kabul edilmiştir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununu, ceza muhakemesinin yürüyüşünü iki evrede düzenlemiştir. Bunlar soruşturma ve kovuşturma evreleridir. CMK md.2 uyarınca soruşturma evresi suç işlendiği şüphesinin yetkili makamlarca öğrenildiği anda başlar ve iddianamenin kabulüyle birlikte kovuşturma evresine geçilir. Ceza Yargılaması Usul Hukukuna göre soruşturmayı yürütmek yetkisi Cumhuriyet savcısına aittir. Cumhuriyet savcısı emrindeki adli kolluk birimleri marifetiyle delilleri toplar ve kamu davasının açılmasına yer olup olmadığını değerlendirir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 164/1 madde ve fıkrası uyarınca, adli kolluk; 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 8, 9 ve 12'nci maddeleri, 10.3.1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 7'nci maddesi, 2/7/1993 tarihli ve 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8'inci maddesi ve 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 4'üncü maddesinde belirtilen soruşturma işlemlerini yapan güvenlik görevlilerini ifade etmektedir.

Ceza muhakemesinde genel kural, Cumhuriyet savcısının, soruşturmaya şikayet, izin, müracaat gibi bir şartın gerçekleşmesini beklemeksizin re'sen başlamasıdır. Ancak ceza muhakemesi hukukumuzda soruşturma konusu suç, sanığın sıfatı ya da yaptığı görev vs. dikkate alınarak farklı düzenlemelere tabi kılınmış soruşturmalar da vardır. Gerçekten de, kimi kamu görevlilerinin görev ve sıfatlarının hassasiyetini gözeten anayasa ve yasa koyucu irade, görevleri sebebiyle işledikleri suçlar nedeniyle bunların doğrudan doğruya ceza soruşturma ve kovuşturmasına tabi tutulmalarının, kamu hizmetinin işleyişinde duraksamalara ve kamu otoritesinin zedelenmesine yol açacağı kaygısıyla, bazı özel yasalara koyduğu hükümlerle yukarıda belirtilen genel kuralın ayrıksı ve istisnai hükümlerine yer vererek bunlar hakkında özel bir soruşturma ve kovuşturma yöntemi öngörmüştür.

Bu özel soruşturma / kovuşturma yöntemlerinden günlük hayatta en sık karşılaşılanları memurlar / kamu görevlileri ile 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununa tabi yüksek öğretim üyeleri / görevlileriyle ilgili olanlarıdır. Bu bağlamda, 02/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkındaki Kanun kapsamında yer alan kamu görevlileriyle ilgili olarak mezkur Kanunun 2/1 madde ve fıkrasındaki "Bu Kanun, Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttükleri kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar hakkında uygulanır." şeklindeki hüküm ile kamu görevlileriyle alakalı soruşturma açılabilmesi yönünden ön inceleme ve izin koşulunu getirmiş, ağır cezayı gerektiren suç üstü hali ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun 17/1 maddesinde sayılan suçlarda ise genel kuralın uygulanacağını, bir başka deyişle resen soruşturma başlatılacağını düzenlemiştir.

Yürütmüş oldukları görev ve sıfatlarının hassasiyeti nedeniyle özel soruşturma usulüne tabi olan ve haklarında genel hükümlerden ayrıksı düzenlemeler getirilen diğer şahıslar ise milletvekili, Başbakan ve bakanlardır. Bu bağlamda Anayasa koyucu, milletvekili, Başbakan ve bakanların işledikleri iddia edilen suçlar yönünden "soruşturma" ve "kovuşturma" yöntemlerinin farklı olması gerektiği düşüncesiyle, Anayasanın 83 ve 100'üncü maddelerinde yer verdiği düzenlemelerle Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ile Başbakan ve Bakanlar hakkında suç isnadı halinde yapılacak işlemlerin usul ve kurallarını ayrıca belirlemiş, milletvekilleri yönünden Anayasanın 83'üncü maddesinde "yasama dokunulmazlığı", 100'üncü maddesinde ise Başbakan ve bakanlar yönünden "özel soruşturma usulü" öngörmüştür.

Bilinen en eski anayasal kurumlardan biri olup, tarihi kökenlerinin araştırılması eski Roma medeniyetine kadar inilmesini gerektiren "yasama bağışıklıkları" özellikle temsili hükûmet rejimlerinin teşekkülleri sonrasında ehemmiyet kazanmışlardır. Parlamentarizm gibi, yasama dokunulmazlığı da aynen İngiltere kökenli bir müessese olup, bu kurum ve anlayışın temelinde esasen parlamentonun monarşik iktidara karşı yürüttüğü bağımsız olma mücadelesi ve genel olarak siyasi iktidarı kayıtlama amacı bulunmaktadır. Nitekim, kurumun doğuşu ve gelişimi, yasama dokunulmazlığının, iktidar gücünü elinde tutan yürütme organına karşı muhalefet edenleri koruma amacı taşıdığını ve kamu yararı düşüncesine dayanmakta olduğunu göstermektedir. Nitekim Anayasa Mahkemesi de aynı istikametteki kararlarında özetle "yasama dokunulmazlığı, yasama organı üyelerini siyasal iktidarlara karşı işlevleri yönünden korumak amacıyla tarihsel bir gelişimin sonucunda oluşmuştur" tespitinde bulunduktan sonra, yasama organı üyelerinin meclis çalışmalarına ve faaliyetlerine katılmalarının ve bağımsızlıklarının güvencesi sayılan bu kurumun maksadını "siyasal nedenlerle milletvekilini, özellikle, siyasal iktidarın açtırmak isteyeceği kovuşturmalara karşı korumaktır" şeklinde izah etmiştir. İngiltere'de doğmuş olan yasama dokunulmazlığı müessesesi 1789 Fransız Devrimi'nin akabinde Fransa üzerinden Kıta Avrupası'na yayılmıştır. Fransa'da kabul görüşünün köklerinde "kuvvetler ayrılığı" teorisi bulunan yasama dokunulmazlığı, gelişen süreçte kurumsallaşarak vazgeçilmez bir anayasal kurum haline gelmiştir. Bunda, dokunulmazlığın kişisel bir imtiyaz değil ve fakat milletvekilliği vazifesi ile bağlantılı bir himaye olduğunun anlaşılmasının payı büyüktür (O. Serkan Gülfidan - Yasama Dokunulmazlığı, Levha Yayınları, ... - Ekim 2011).

Bugün için kullanılan tanım ve terimlerdeki farklılıklara rağmen, bir yanda kovuşturma faaliyetlerine karşı yasama çalışmaları çerçevesinde açıklanan düşünceleri ve kullanılan oyları kapsar biçimde parlamenterlerin ifade özgürlüklerini koruyan "yasama sorumsuzluğu", diğer yanda mensup oldukları parlamentonun izni olmaksızın parlamenterlerin göz altına alınma, tutuklanma gibi bir takım takibat işlemlerine maruz kalmalarını engelleyen "yasama dokunulmazlığı", yasama bağışıklığının iki türü olarak Avrupa devletlerinin pek çoğu tarafından tanınmaktadır.

Kıta Avrupası hukukunun etkilerini gösterdiği ülkemizde halen yürürlükteki 1982 Anayasası "yasama dokunulmazlığı" kenar başlığını taşıyan 83'üncü maddesinde, dokunulmazlık yasama sorumsuzluğu ile beraber düzenlenmiştir. İlk fıkrası yasama sorumsuzluğuna, takip eden fıkraları ise yasama dokunulmazlığına dair olan bu madde hükmünde "Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerinden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisçe başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar.

Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçimden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.

Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.

Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz" denilmektedir.

Öğretide ve teoride "muvakkat dokunulmazlık", "dar anlamıyla dokunulmazlık", "nisbi masuniyet" gibi tamlamalarla da anılagelen yasama dokunulmazlığı parlamenter fonksiyon dışında kalan fiillere ilişkin olması ve mutlak olmaması (öte yandan yasama sorumsuzluğunun mutlaklığı, sürekli ve kaldırılamaz olmasıyla, meclisin iç disiplin yaptırımları ayrık olmak üzere hukuki ve cezai sorumsuzluğu bir arada içermesini ifade etmektedir) dolayısıyla "mutlak dokunulmazlık / masuniyet" olarak da adlandırılan yasama sorumsuzluğundan ayrılır ve esasen onu tamamlayan bir kurum olarak telakki edilir. Öğretide ve doktrinde değişik şekillerde tanımlanmakla birlikte, milletvekili dokunulmazlığının (muvakkat / nisbi dokunulmazlık) tanımı ve çerçevesi hususunda üzerinde ittifak edilen görüş; milletvekillerinin suç işledikleri iddiasına istinaden haklarında cezai takibat (kovuşturma) yapılabilmesinin meclis kararı olmadan mümkün olmaması, meclis kararı olmadıkça bir milletvekili hakkında suç işlediği isnadıyla kovuşturmaya girişilememesi ve fakat soruşturma yapılabilmesi yönündedir (Kemal Gözler, Türk Anayasa Hukuk Dersleri, Bursa - 2007).

Teoride ve doktrinde üzerinde ittifak edilen görüşe göre, bir muhakeme / kovuşturma engeli olarak kabul edilen ve milletvekili sıfatının kazanılması ile başlayıp, milletvekilinin ölümü, yasama döneminin sona ermesi ve tekrar seçilememe hali, milletvekilliğinin Anayasanın 84'üncü maddesinde sayılan sebeplerle (istifanın kabulü, TBMM üyeliğine seçilmeye engel bir suçtan ötürü kesin hüküm giyme, kısıtlanma gibi) düşmesi, dokunulmazlığın bizatihi TBMM tarafından meclis kararıyla kaldırılması ya da dokunulmazlığın kendiliğinden kalktığı "ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar" istisnasına temas edilinceye değin devam ettiği kabul edilen yasama dokunulmazlığı kurumu, ceza muhakemesi hukuku ve Anayasanın 83/3 maddesi yönüyle de ceza infaz hukuku ile ilgili bir müessese olup, Anayasanın 83'üncü maddesinin 2'nci fıkrası yasama dokunulmazlığının engel olduğu işlemleri tahdidi olarak saymış bulunmaktadır. Genel kabul gören bu görüşe göre, seçimden önce veya sonra bir suç işlediği iddia olunan milletvekili, dokunulmazlığı son bulmadıkça ya da TBMM tarafından kaldırılmadıkça yasak işlemler kapsamında tutulamayacak, sorguya çekilemeyecek, tutuklanamayacak ve yargılanamayacak, buna mukabil milletvekilleri hakkında Anayasa'da tahdidi olarak sayılan ve milletvekilinin hareket özgürlüğünün kısıtlanması sonucunu doğuran istisnai haller dışındaki soruşturma iş ve işlemleri ile koruma tedbirleri uygulanabilecek, bu bağlamda başlı başına hareket hürriyetini kısıtlayıcı bir tedbir olması hasebiyle milletvekili üst aramasına tabi tutulamayacak olmakla birlikte, milletvekilinin hareket hürriyetini kısıtlayıcı bir yönü ve içeriği bulunmayan konut ve iş yeri araması işlemi uygulanabilecek, öte yandan CMK'nın 135 ila 138'inci maddelerinin öngördüğü şartlar oluşmuş ise bir milletvekili hakkında telekomünikasyon yoluyla iletişiminin denetlenmesi tedbiri uygulanabilecektir.

Vakıa genel ve kabul edilen görüş bu yönde olmakla birlikte, öğretide bunun aksine görüşler de bulunmaktadır. Bu görüşe göre; "Milletvekili veya bu sıfatı taşımayan bakanların dokunulmazlığı, Anayasanın 83'üncü maddesinde düzenlenmiştir. Dokunulmazlık, mutlak ve muvakkat, yani geçici olarak ikiye ayrılır. Mutlak dokunulmazlık, Mecliste veya Meclis çalışmalarında kullanılan oy, ileri sürülen söz ve davranışlardan dolayı milletvekilinin sorumluluğunun olmamasıdır ki, bu sorumluluk milletvekilliği sıfatı son bulduğunda, hatta geçici dokunulmazlığın kaldırılması sırasında da devam eder. Geçici dokunulmazlık ise, milletvekilinin işlediği iddia edilen suçlardan dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı olmadıkça, yani dokunulmazlığı kaldırılmadıkça veya milletvekilliği son bulmadıkça yargılanamaması demektir. Yargılanamama, hem soruşturma ve hem de kovuşturma evrelerini kapsar. Bu sebeple, TBMM’ye bildirilmek kaydıyla milletvekilinin işlediği iddia edilen suç ağır cezalık suçüstü hali veya seçimden önce soruşturulmasına başlamak kaydıyla Anayasa m.14’ün kapsamına giren bir eylem olmadığı takdirde yargılama, yani iddiaya konu suçla ilgili soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Bu yasak, yalnızca milletvekilinin tutulamayacağı, sorguya çekilemeyeceği ve tutuklanamayacağı anlamına gelmez.

Anayasa m.83/2’nin birinci cümlesinde öngörülen yasak, milletvekilinin yargılanması aşamasını kapsamaktadır. Yargılama ise bir bütün olup, soruşturma ve kovuşturma evrelerini içine alır. Nitekim “tanımlar” başlıklı CMK m.2’de şüpheli, soruşturma, sanık ve kovuşturma aşamaları tanımlanırken, bir bütün olarak ceza yargılamasından bahsedildiği görülmektedir. Anayasa m.83/2’de geçen “Meclis kararı” ve “yargılama yasağı” kavramları, milletvekili hakkında Anayasa m.83/2’de sayılmayan suçlardan dolayı suçlama yapılmasını, yani milletvekiline “şüpheli” ve “sanık” sıfatları ile muamele edilmesini de engeller.

Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı olmadıkça milletvekilinin iletişiminin şüpheli veya sanık sıfatıyla denetlenmesi, ancak ağır cezalık suçüstü hali ile seçimden önce soruşturulmasına başlanılmak kaydıyla Anayasa m.14’ün kapsamına giren istisnai hal ve eylemlerde mümkündür. Bu halde bile, durum derhal ve doğrudan doğruya TBMM’ye bildirilmek zorundadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı olmadıkça milletvekilinin iletişiminin şüpheli veya sanık sıfatıyla denetlenmesi, ancak ağır cezalık suçüstü hali ile seçimden önce soruşturulmasına başlanılmak kaydıyla Anayasa m.14’ün kapsamına giren istisnai hal ve eylemlerde mümkündür. Bu halde bile, durum derhal ve doğrudan doğruya TBMM’ye bildirilmek zorundadır.

Aksi düşüncenin kabulü halinde milletvekili dokunulmazlığının bir anlamı kalmaz. Özellikle muhalefet partisine üye milletvekiline veya bağımsız milletvekiline bir suç atfedilerek, milletvekilini tutmadan, sorguya çekmeden, tutuklamadan ve mahkeme önüne çıkarmadan soruşturulup hakkında delil toplanması kabul edildiğinde, o milletvekilinin yasama dokunulmazlığının, halkı özgürce temsil etme iradesini kullanabilmesinin, ifade hürriyeti ve eleştirme hakkının korunmasından, yani güvence altında olduğundan bahsedilemez. Bu yöntemle, temsili demokraside halkın temsilcilerinin temsil etme iradelerinin özü zedeleneceği gibi, hak ve hürriyetlerinin baskı altına alınması kaçınılmaz olacaktır. Yasama dokunulmazlığı; bilinenin aksine iktidar partisi milletvekillerini değil, esas itibariyle baskı altına alınmaları her zaman mümkün olan muhalif milletvekillerini korur. Yasama dokunulmazlığının varlık sebebi de, temsili demokraside halkın iradesinin özgürce parlamentoya taşınabilmesidir.

Anayasa m.83/2’de öngörülen yasama dokunulmazlığı; tutma, ifade alma, sorguya çekme, tutuklama ve kovuşturma ile sınırlı anlaşıldığında, “şüpheli” sıfatıyla milletvekili hakkında soruşturma başlatılması veya devam eden bir soruşturmaya milletvekilinin “şüpheli” sıfatıyla dahil edilmesi veya dolaylı dinleme yasak olmasına rağmen bir başkasının üzerinden milletvekilinin iletişimin denetlenmesi mümkün olabilir ki, yasama dokunulmazlığının içini bu şekilde boşaltmak ve halkın iradesini kullanan insanları sürekli takip edilebilir hale getirmek kabul edilemez.

Milletvekilinin iletişiminin denetlenmesinden umulan yarar ile yasama dokunulmazlığının varlık sebebi ve amacı karşılaştırıldığında, yasama dokunulmazlığı ile temsili demokraside korunan halk iradesinin ön planda olacağı, “yasama dokunulmazlığı” gibi birçok haklı gerekçeye sahip bir müessesenin “kimsenin suç işleme özgürlüğü olamaz”, “yargı ayrıcalığı kabul edilemez”, “herkes eşittir” türünde yüzeysel sözlere kurban edilemeyecek önemi bulunmaktadır. Bu dokunulmazlığı, gerçekten hukukilik denetimine muhtaç ve yargıdan bağışık tutulmaması gereken kişi, eylem ve tasarruflarla karıştırmamak gerekir.

Soruşturma izni alınmadan kamu görevlilerinin ve avukatların iletişimlerinin denetlenmediği bir yerde, halkı temsil edenlerin muhaberat hürriyetlerinin daha kolay kısıtlanabilmesi kabul edilemez ve bu tür bir uygulama milletvekilliği sıfatı ile de bağdaşmaz. Sıfata bağlı tüm dokunulmazlıklar kaldırıldığında, haberleşme hürriyetine getirilebilecek kısıtlamanın doğrudan tatbiki de mümkün olabilir."