muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6496, Karar No: 2024/9381, Tarih: 17.07.2024

Failin ceza sorumluluğuna gidilebilmesi için kusurlu olması şarttır. Kusur, kınanabilirliktir. Kusurun ifade ettiği değersizlik yargısı ile fail hukuka uygun davranmadığı, haklı olan lehine karar verebilme ve hukuka uygun davranma imkanını sahip olmasına rağmen haksız olan davranışı tercih etmesi nedeni ile kınanmaktadır. Kusur yargısının temeli insanın özgür iradesidir. İnsan, özgür iradeye sahip bir varlık olması nedeniyle haklı olan davranış ile haksızlık arasında bir tercih yapma ve haklı olan davranış lehine karar verebilme, davranışlarını hukuk düzeninin gereklerine göre yönlendirebilme, hukuk düzeninin yasakladığı davranışlardan sakınma yeteneğine sahiptir. Kusur yargısının temelini oluşturan insanın irade özgürlüğü ise, haksızlık bilincinin varlığını gerekli kılar. Çünkü insanın haklı olan davranışla haksızlık arasında tercih yapabilmesi için bunu bilmesi şarttır. Fail, haksızlık bilincine sahipse ve özgür iradesiyle haksız olan davranışı tercih ediyor ise kusurludur. Fakat yasak yanılgısı her zaman failin kusurunu tamamen ortadan kaldırmaz. İnsan, hukuk toplumunun bir üyesi olarak hukuka uygun davranmak ve haksız olan davranışlardan sakınmak yükümlülüğü altındadır. Failin açıkça yasak olduğunu bildiği davranışlardan sakınması bu yükümlülüğü yerine getirdiği anlamına gelmez. Fail, aynı zamanda davranışlarının hukuk düzeninin gerekleri ile uyumlu olup olmadığını sorgulamakla yükümlüdür. Fail bu husustaki şüphesini tefekkür etmek veya bir uzmana danışmak yoluyla bertaraf etmek zorundadır. Ayrıca fail vicdan muhasebesi de yapmalıdır. Failden beklenen vicdan muhasebesinin ölçüsü, somut olayın koşulları ile onun sosyal ve mesleki çevresidir. Fail ondan beklenen vicdan muhasebesine rağmen davranışının haksızlığını idrak etmeye muktedir değilse yanılgısı kaçınılmazdır. Bu durumda fail kusurlu addedilemez. Buna karşılık fail ondan beklenen vicdan muhasebesiyle davranışının haksızlığını idrak edebilecek idiyse yasak yanılgısı failin kusurunu tamamen ortadan kaldırmaz; fail kusurludur, ancak kusuru azalmıştır. Hukuka aykırılık bilinci ne davranışın cezalandırılabilir olduğunun, ne de yasak normu ihtiva eden kanun hükmünün bilinmesini gerekli kılar; davranışın teknik hukuk bakımından ... şekilde nitelendirilmiş olması da şart değildir. Bununla birlikte davranışın münhasıran ahlaka aykırı olduğunun bilinmesi de kafi değildir.

Ceza hukukunu ilgilendiren hukuki hata, ceza hukukunu ilgilendirmeyen hukuki hata ayrımı yapılması ve ceza hukukunu ilgilendiren hukuki hata önemsiz görünürken, ceza hukukunu ilgilendirmeyen hukuki hatanın unsur yanılgısı kapsamında ele alınarak kastı bertaraf eden bir etki tanınması kusur ilkesine aykırı olduğu gibi; böyle bir ayrımın somut olayda icra edilebilmesi mantıki olarak mümkün değildir. Nitekim, Alman İmparatorluk Mahkemesi'nin yaptığı bu ayrım yanlış ve keyfi uygulamalara neden olmuştur. Kasten işlenen bir suç, haksızlık yanılgısı içinde işlenebilir. Yasak yanılgısı suç kastını ortadan kaldırmaz; kast varlığını muhafaza eder. Hukuka aykırılık bilinci ya da fiilin hukuka aykırılığının fail tarafından idrak edilebilir olması kusurun bir unsurudur. Kast teorisinin benimsenmesi sakıncalıdır. Kusur teorisinin öngördüğü çözüm kusur ilkesi ile de uyumludur. Kusurlu yasak yanılgısı halinde failin kusuru azalabilir. Fakat bu her zaman geçerli olmayabilir. Kusurun azalıp azalmadığı ya da ne ölçüde azaldığına göre hakime cezada indirim yapıp yapmama yahut kusurun azaldığı ölçüde takdir yetkisi tanınmalıdır." şeklindeki yorum, hukuk doktrinin yanında, karar sonrası yürürlüğe giren yasalara da ilham kaynağı olmuştur.

Suçun Maddi Unsurlarında Hata (unsur yanılgısı);

TCK'nın 30/1. maddesinde “suçun kanuni tanımındaki maddi unsurlara ilişkin bilgisizliğin kastı ortadan kaldıracağı” belirtilmiştir. Unsur yanılgısının konusunu suçun maddi unsurları oluşturmaktadır. Unsur yanılgısı kastı ortadan kaldırdığına göre, böyle bir yanılgı ancak kastın kapsamında kalan konular hakkında olabilir. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilinmesini gerektirdiğinden, maddi unsurların bilinmemesi halinde kasten işlenen bir haksızlıktan bahsedilemez.

Unsur yanılgısı, içerik itibariyle somut olayda suçun maddi unsurlarına ilişkin konulardaki bilgisizliği, eksik veya yanlış tasavvuru ifade etmektedir. Failin somut olaya ilişkin tasavvuru gerçekle bağdaşmamaktadır. Buna karşılık, suçun kanuni tanımındaki maddi unsurlardan birisinin varlığı hakkında düşülen şüphe, ... olmama hali hata değildir. Aksine olası kastın veya bilinçli taksirin varlığını gösterir.

Unsur yanılgısı; haksızlığa temel teşkil eden, haksızlığı tipikleştiren objektif unsurlarda, yani suçun maddi unsurlarında yanılgıdır. Bu durumda haksızlığın kasten işlendiğinden söz edilemez. Fiilin taksirle işlenmiş şekli suç olarak tanımlanmış ise fail ancak taksirli suçtan sorumlu olur.

Unsur yanılgısında kısacası, fail somut olayda ne yaptığının bilincinde değildir. Somut olayın gerçekleşme koşullarında yanılmaktadır. Failin iradesi suçun yasal tanımında yer...n unsurların gerçekleşmesine yönelik değildir. Esasen unsur yanılgısında kaçınabilirlik önemli değildir. Zira her iki halinde kastı bertaraf edici etkisi bulunmamaktadır.

Unsur yanılgısında kısacası, fail somut olayda ne yaptığının bilincinde değildir. Somut olayın gerçekleşme koşullarında yanılmaktadır. Failin iradesi suçun yasal tanımında yer...n unsurların gerçekleşmesine yönelik değildir. Esasen unsur yanılgısında kaçınabilirlik önemli değildir. Zira her iki halinde kastı bertaraf edici etkisi bulunmamaktadır.

Unsur yanılgısının haksızlık yanılgısından farkı ise fail suçun yasal tanımında yer...n maddi unsurların somut olayda gerçekleştiğinin bilincindedir. Fail somut olayda ne yaptığını bilmekte, fakat davranışının hukuka aykırılığında yanılmaktadır. Bu nedenle haksızlık yanılgısının tipiklik üzerinde herhangi bir etkisi yoktur. Failin kastını ortadan kaldırmaz. Fiil kasten icra edilen haksızlık olma özelliğini muhafaza eder. Dolayısıyla unsur yanılgısından farklı olarak haksızlık yanılgısı, failin kastını bertaraf ederek taksirli işlenen suçtan sorumlu tutulması sonucunu doğurmaz. Fail somut olayda kasten hareket etmesine rağmen fiilin bir haksızlık teşkil ettiğini bilmeyebilir. Bu nedenle ne kastı ne de fiili bertaraf edici değildir. Sadece kusur üzerinde etkilidir. Haksızlık yanılgısı kaçınılmaz ise failin kasta dayalı kusuru tamamen ortadan kalkar ve faile kasten işlediği suçun cezası verilmez; buna karşılık yanılgı kaçınılabilir ise fail kasten işlediği suçtan sorumludur. Ancak, yanılgının kusur üzerindeki etkisine göre cezada indirim yapılması gerekmektedir.

Suçun maddi unsurları içerisine; suçun konusu, fail, mağdur, fiil, netice ve nedensellik bağı girmektedir. Suçun oluşması için failin bu unsurları bilerek hareket etmesi şarttır. Bilgisizlik veya yanlış tasavvur, (unsur yanılgısı) failin kastını kaldırır.

Suçun Nitelikli Hallerinde Hata; TCK'nın 30/2. maddesine göre; "bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli halleri gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi bu hatasından" yararlanacaktır. Suçun nitelikli hallerinden maksat, suçun temel şekline göre cezanın arttırılması veya azaltılmasını gerektiren unsurlardır. Nitelikli hallerde hata durumunda fail, suçun temel şekline ilişkin unsurlarda bir yanılgıya düşmüş değildir. Bu itibarla suçun temel şekli tüm unsurlarıyla gerçekleşmektedir. Fail sadece nitelikli hallerin gerçekleştiği hususunda hataya düşmektedir. Bu durumda nitelikli hallerin faile yüklenmesi mümkün olmadığından suçun temel şeklinden dolayı cezalandırılacaktır.

Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Maddi Şartlarında Hata; Hukuka uygunluk hallerinin maddi şartlarında hatanın, kast kapsamında mı, yoksa kusur kapsamında mı değerlendirilmesi gerektiği doktrinde tartışmalı olup bu konuda birçok teori ortaya atılmış ise de, ceza kanunumuzdaki düzenleme katı kusur teorisine göre çözümlenmesi gerekmektedir. TCK'nın 30/3. maddesinde; "ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ilişkin koşulların gerçekleştiği hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi bu hatasından yararlanır." denilerek, hukuka uygunluk nedenleri ile kusurluluğu etkileyen haller birlikte düzenlenmiştir. Hukuka uygunluk nedenlerinin maddi şartlarındaki hatayı bu kapsamda değerlendirmek gerekecektir. Madde metinde hatanın kaçınılmaz olması şartı aranmıştır. Kaçınılmazlık, failin hataya düşmesindeki kişisel kusurun değerlendirilmesi ile ilgilidir. Failin, yaşı, mesleği, bilgisi, görgüsü, somut olaydaki durumu dikkate alınarak hatanın kaçınılmaz olup olmadığı bu değerlendirmede göz önünde bulundurulacaktır.

Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Sınırın Aşılması; TCK'nın 27/1 maddesinde; kanunun hükmünü ve amirin emrini yerine getirme (m.24/1), meşru savunma (m.25/1), hakkın kullanılması (m.26/1) ve ilgilinin rızası (m.26/2) gibi hukuka uygunluk nedenlerinde, sınırın kast olmaksızın aşılması halinde sorumluluk statüsu belirlenmiştir. Kasten sınırın aşılması halinde ceza sorumluluğu değişmeyecektir. Ancak sınırın aşılmasındaki yanılgı failin taksirinden ileri geliyorsa ve eylemin taksirle işlenmesi suç olarak cezalandırılabiliyorsa, taksirden dolayı sorumlu olacaktır. Buradaki yanılgı sadece kastı ortadan kaldıracaktır.

Astın konusu suç oluşturan emri haksızlık oluşturduğu konusunda kaçınılmaz bir hataya düşerek bu emri yerine getirmesi somut olay çerçevesinde, astın bilgi düzeyi, olayın özellikleri, tecrübe, rütbe ve konumu gibi olgular nazara alınarak TCK'nın 30/4 maddesi bağlamında değerlendirilmelidir. Keza astın emrin askeri hizmet...nında verildiği, amirin yetkili olduğu ve zorunluluk teşkil ettiği hususlarında yanılgıya düşerek, konusu suç teşkil eden emri yerine getirmesi halinde yapılan değerlendirme neticesinde TCK'nın 30/1 maddesi gereğince kasten hareket etmediği neticesine varılabilir.

Anayasanın ne şekilde ve hangi yöntemle değiştirilebileceği, yürütme organının ne şekilde belirleneceği yine anayasanın değişik maddelerinde açıkça gösterilmiştir.

Anayasanın ne şekilde ve hangi yöntemle değiştirilebileceği, yürütme organının ne şekilde belirleneceği yine anayasanın değişik maddelerinde açıkça gösterilmiştir.

212 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 39. maddesinde “Cumhuriyete sadakat” asker kişilerin esas vazifeleri arasında sayılmıştır. Cumhuriyet ve Anayasaya sadakat yükümlülüğü bulunan askere, Anayasayı ve yürütme organını ortadan kaldırmaya veya değiştirmeye dönük olarak verilen herhangi bir emrin, “göreve ilişkin” (yasanın tabiri ile hizmete müteallik) sayılmasına olanak bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla, askerin görevi darbe yaparak anayasal rejimi ve bu anayasaya göre belirlenmiş yürütme organını ortadan kaldırmak veya değiştirmek değil, kendisinin de varlık nedeni olan ve taşıdığı gücün temel dayanağını oluşturan anayasaya koşulsuz bağlılıktır. Bu bağlılığın doğal sonucu olarak da; her askerin, bırakın “anayasal rejimi ve bu rejime göre görev yapan yürütme erkini ortadan kaldırma amacına dönük olan -bu nedenle de göreve ilişkin olmayan- bir ... uymayı, verilen bu tür bir ... karşı hareketsiz kalması dahi olanaklı değildir. Her askerin anayasal rejimi cebir şiddet kullanarak ortadan kaldırmaya dönük eylemli bir kalkışmaya karşı koyması kendisinin ve bağlı bulunduğu kurumun varlık nedenidir.

Asker kişiye cebir ve şiddet kullanarak T.C.Anayasasının öngördüğü düzeni veya Türkiye Büyük Millet Meclisini veya Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırma veya değiştirme amacına dönük olarak verilen herhangi bir emrin “askeri hizmete müteallik” sayılması olanaklı olmadığı gibi, bu tür bir emrin veriliş amacını bildiği halde ... uyarak hareket eden astın cezai sorumluluğu kaçınılmazdır. Kaldı ki -yukarıda da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere- bu şekilde verilen bir emir aynı zamanda TCK’nun 309, 311 ve 312 maddelerinde tanımlanan adli suçları oluşturduğundan emri veren üstle birlikte, emrin hangi amaçla verildiğini bilen, bu nedenle de suç bilinç ve iradesine sahip olan astın da sorumlu olacağı kuşkusuzdur.

MÜŞTEREK FAİLLİK: Kanunda suç olarak tanımlanan fiilin birden fazla kişi tarafından iştirak halinde işlenmesi halinde TCK 37/1 maddesiyle düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Yargıtay 16. Ceza Dairesinin içtihatlarında ve öğretideki görüşlerde de belirtildiği üzere müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1-Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.

2-Suçun işlenişi üzerinde birlikte hakimiyet kurulmalıdır.

MÜŞTEREK FAİLLİK: Kanunda suç olarak tanımlanan fiilin birden fazla kişi tarafından iştirak halinde işlenmesi halinde TCK 37/1 maddesiyle düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Yargıtay 16. Ceza Dairesinin içtihatlarında ve öğretideki görüşlerde de belirtildiği üzere müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1-Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.

2-Suçun işlenişi üzerinde birlikte hakimiyet kurulmalıdır.

Müşterek faillikte birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde ortak hakimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı fail konumundadır. Müşterek faillik suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesidir. Fiil üzerindeki ortak hakimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun işlenişi sırasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır. Suç ortaklarının suçun işlenmesinde yaptıkları katkının diğerinin fiilini tamamladığı durumlarda da müşterek faillik söz konusu olacaktır. Her müşterek fail suçun icrasına ilişkin etkin, fonksiyonel bir katkıda bulunmaktadır. Fiilin başarıyla tamamlanması açısından yapılan işbirliği doğrultusunda bizzat fiili icra etmeyen diğer kişinin katkısı önemli bir fonksiyon icra etmişse bu kişi de müşterek faildir.

Suçun işlenişine katkıda bulunan sanıkların müşterek fail sayılabilmesi için mutlaka suçun işlendiği yerde olması gerekli değildir. Olay mahallinde bulunmamakla birlikte uzaktan suçun birlikte işlenişini etkileyen önemli bir katkıda bulunması halinde müşterek faillik söz konusu olacaktır. Uzak bir pozisyondan olay yerinde etkili bir konumda olan fail telefon ve telsiz gibi iletişim araçları ile koordine eden veya suçun işleniş anında telefonla talimat veren kişi de müşterek faildir. Suçun icrası açısından müstakil bir fonksiyonu olmayan bir katkı müşterek faillik için yeterli değildir. Suçun işlenişinde bulunulan katkı hazırlık hareketlerinden ibaretse suç üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğundan bahsedilemez. Bu durumda suça yardım eden olarak katılmak söz konusu olacaktır.

Bazen kanun koyucu, bu şartların gerçekleşmesini aramaksızın da kişileri müşterek fail olarak sorumlu tutulabilir. Örneğin, suç işlemek için kurulmuş örgütün yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan dolayı müşterek fail olarak sorumlu tutulmaktadır (m. 220/5). Kanunda bu tür düzenleme yapılması suç politikasının bir gereğidir.

Yardım etme ise; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 39'uncu maddesinde düzenlenmiş olup aynı maddenin 2'nci fıkrasında

a-Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını güçlendirmek, veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vad etmek.

b-Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek veya fiilin işlenmesi sırasında kullanılan araçları sağlamak.

c-Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak şeklinde tanımlanmıştır.

Yardım etme ise; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 39'uncu maddesinde düzenlenmiş olup aynı maddenin 2'nci fıkrasında

a-Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını güçlendirmek, veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vad etmek.

b-Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek veya fiilin işlenmesi sırasında kullanılan araçları sağlamak.

c-Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak şeklinde tanımlanmıştır.

Kişinin eyleminin bir suça katılma aşamasına ulaşıp ulaşmadığı, ulaşmışsa suça katılma düzeyinin belirlenmesi için eylemin bir aşamadaki durumu değil eylemin yapılması için verilen kararın bu karara icra ediliş biçimi olay öncesi, sırası ve sonraki davranışları da dikkate alınarak birlikte değerlendirilmesi gerekir. Zira yardım etmeyi müşterek faillikten ayıran en önemli husus; kişinin suç işlenişi sırasında fiil üzerinde ortak hakimiyetin bulunmamasıdır.

TCK 39 maddesinde düzenlenen suça iştirak kapsamındaki yardım etme ile TCK 220/7 maddesinde tanımlanan örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme eylemleri nitelik itibariyle birbirlerinden farklıdır. Sanığın örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenecek somut bir suça dair kasta dayanan ve yardım şeklinde teşkil eden eyleminin hem yardım edilen suç bakımından şeriklik kapsamında hem de şartlar varsa amaç suç yönünden faillik kapsamında değerlendirilmesi gerekirken bir suça vücut vermeyen ancak örgüt faaliyeti kapsamında kullanılmak üzere gerçekleştirilen yardımlar TCK 220/7 maddesindeki silahlı terör örgütüne yardım suçunu oluşturur.

Anayasayı ihlal, hükumete karşı suç ve TBMM'ye karşı suçlar yönünden iştirak hususunda Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 2018/7103 esas ve 2019/1953 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiilin işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında TCK 309 maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanmasının mümkün olduğu belirtilmiştir. Yargıtayın istikrar kazanmış uygulamalarına göre ise elverişli nitelikteki belli bir araç fiilin işlenişine katkı sunmakla birlikte sunduğu katkı tek başına vahamet arz etmiyorsa ve fail fiilin işlenişi üzerinde müşterek hakimiyet kuramamışsa niceliği ve niteliği itibariyle bu gibi suçlarda feri iştirak hükümlerinin mümkün olmadığından failin sorumluluğunun TCK 309 maddesine yardım etmek olarak değil konumu, eylemin niteliği ve delil itibariyle TCK 314/2 ya da 220/6 veya 220/7 maddeleri delaletiyle 314/2 veya 315 maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mensubu olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak üzere darbeye teşebbüs suçunu sevk ve icra edenler tarafından verilen emirleri-görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştiren ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sıra gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların suç yönünden müşterek fail olarak tutulması gerektiği belirtilmiştir.

Sanıkların örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumuna uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekete geçip, amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde (TCK.m.309/1) müşterek hakimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" oldukları, yine olayın başlangıç ve gelişimine göre, birlikte suç işleme kararları olan sanıkların, maktullere ve mağdurlara yönelik kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs kişi hürriyetinden yoksun bırakma suçlarının icrasında üstlendikleri rol ile suçun işlenmesine sağladıkları katkının önemine göre suçun ve dolayısıyla buna yönelik eylemlerin üzerinde birlikte hakimiyet kurdukları anlaşıldığından Anayasayı ihlal suçu yönünden sorumlulukları ilk derece mahkemesince kabul edilmiş, maktullere ve mağdurlara yönelik kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs kişi hürriyetinden yoksun bırakma suçları bakımından da sanıkların ortak bir suç işleme kararına dayanarak birlikte hareket edip suçun işlenişine yaptıkları katkının da suçun icrası açısından birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu değerlendirildiğinden her bir sanığın suçun işlenişi üzerinde ortak bir hâkimiyet kurmaları nedeniyle , genelkurmay karargahı içerisinde silah...n sanıkların eylemin tamamlanmasına yönelik konum ve faaliyetleri nedeniyle sanıkların her biri müşterek fail olarak sorumlu tutulmuş, bir başka ifade ile sanıkların suçların icrasında üstlendikleri rol ile suçların işlenmesine sağladıkları katkının öneminin TCK'nun 39. maddesinde düzenlenen yardım etme sınırlarını aştığını ve iş bölümü içerisinde gerçekleşen davranışlarının derdest eden ve ateş açan bir kısım sanıkların fiilini tamamlaması ve dolayısıyla fonksiyonel katkıları nedeniyle suçun işlenişi üzerinde diğer sanıkların da hep birlikte hâkimiyet kurdukları anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK’nın 37. maddesi kapsamında müşterek fail olarak eylemlere katıldıkları ilk derece mahkemesince kabul edilmiştir.

GENEL DARBE PLANLAMASI VE HAZIRLIK FAALİYETLERİ;

GENEL DARBE PLANLAMASI VE HAZIRLIK FAALİYETLERİ;

Darbe teşebbüsüne yönelik talimatın bizzat Terör Örgütü Lideri... tarafından verildiği, FETÖ'nün sivil imamları tarafından TSK içerisinde örgüt yöneticileri tarafından darbe teşebbüsü kapsamında toplantılara başlandığı, bu kapsamda 09 Kasım 2015 tarihinde ... Taner Kışlalı mahallesi ...sokak No: 3'te bulunan konutun örgüte ait Empati Danışmanlık adlı şirket adına ... ... tarafından kiralandığı tespit edilmiştir.

TSK içerisinde yer almayan örgüt mensupları da 2016 yılında bu yönde beklenti içerisine girmişlerdir. Örgüt mensuplarının kendi aralarında kriptolu haberleşme programı olan Bylock üzerinden yazışmaların da bu durum ortaya çıkmaktadır.

Sanıkların darbe kalkışması sırasındaki eylemlerinin değerlendirilmesinden önce Ankara ve İstanbul üzerinde darbe teşebbüsünden önce darbe teşebbüsünü yönetenlerin yaptıkları toplantı ve hazırlıkların açıklanması gerekmektedir.

C.. C.., Başbakanlık, Bakanlıklar, E.. M.., Genelkurmay Karargahı, Kuvvet Komutanlıkları, önemli ve stratejik konuma haiz kurumlar ile askeri birliklerin Ankara ve İstanbul'da bulunması nedeniyle ülke çapında meydana gelen darbe teşebbüsünün tetikleyici konumda olduklarından ve darbe teşebbüsünde meydana gelen ölüm ve yaralanma ile maddi zararların en çok bu illerde meydana geldiği, bu yüzden sanıkların Ankara ve İstanbul ilindeki planlamalara önem verdikleri görülmüştür.

Darbe teşebbüsünden önce Ankara ilinde yapılan toplantılar;

15 Temmuz tarihi öncesinde Ankara ilinde FETÖ/PDY (müzahir sanıkların evlerinde) bir kısım toplantılar yapıldığı, bu toplantılarda darbe teşebbüsüne yönelik planlamaların yapıldığı görülmektedir. 15 Temmuz darbe girişiminin açık anlaşılabilmesi için planlama aşamasında neler yaşandığının bilinmesi gerekir. Bu konuda planlamaların nerede ve nasıl yapıldığına dair itirafçı sanık beyanları ışık tutmaktadır.