muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/526, Karar No: 2021/556, Tarih: 11.11.2021

Ceza muhakemesinin kurallarının uygulanmaya başlaması "başlangıç şüphesi" ile olmaktadır. Başlangıç şüphesinin, dayandığı deliller basit, diğer aşamalarda elde edilebilecek delillere göre yetersiz ve/veya sayıca az olmakla birlikte en azından belirti düzeyinde delillere dayanıyor olması ve bir suçun işlendiği yolunda akla ve mantığa uygun bir şüphe ortaya koyması gerekmektedir. Bu bakımdan somut olaylara dayanmayan, soyut iddia ve tahminler başlangıç şüphesi olarak kabul edilemeyecek, buna karşılık başlangıç şüphesinin belirli bir kişiye yönelmesi de gerekmeyecektedir. Ortada bu nitelikte bir şüphe yokken ceza muhakemesi soruşturmasının başlatılması ve koruma tedbirlerine müracaat edilmesi hâlinde, bu işlemin kaynağı hukuki olmayacağından keyfilik olarak değerlendirilmesi söz konusu olacaktır. (Bahri Öztürk, Ceza Hukukunda Koğuşturma Mecburiyeti, ... Üniversitesi Basımevi, 1991, s.54, Feridun Yenisey, Hazırlık Soruşturması ve Polis, Beta, 1. Bası, Mayıs 1987, s.45) 5271 sayılı CMK'da ayrıntılı olarak açıklanmayan başlangıç şüphesine ilişkin olarak 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 3 ve 4. fıkralarında; "Bu Kanuna göre memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında yapılacak ihbar ve şikâyetlerin soyut ve genel nitelikte olmaması, ihbar veya şikâyetlerde kişi veya olay belirtilmesi, iddiaların ciddî bulgu ve belgelere dayanması, ihbar veya şikâyet dilekçesinde dilekçe sahibinin doğru ad, soyad ve imzası ile iş veya ikametgâh adresinin bulunması zorunludur. Bu şartları (üçüncü fıkradaki) taşımayan ihbar ve şikâyetler Cumhuriyet başsavcıları ve izin vermeye yetkili merciler tarafından işleme konulmaz ve durum, ihbar veya şikâyette bulunana bildirilir. Ancak iddiaların, sıhhati şüpheye mahal vermeyecek belgelerle ortaya konulmuş olması hâlinde ad, soyad ve imza ile iş veya ikametgâh adresinin doğruluğu şartı aranmaz" şeklinde ayrıntılı düzenlemeye yer verilmiştir. Soruşturma işlemlerine fiilen başlamak için gerekli şüphe bakımından getirilen bu kriterlerin sadece bu kanun kapsamındaki kamu görevlileri açısından değil tüm soruşturmalar için uygulanması soruşturmaların hukuka uygun olarak başlatılması ve yürütülmesi noktasında yararlı bir yaklaşım tarzı olacaktır. Suç işlendiği izlenimi yaratan bir durumun ihbar, şikâyet veya resen yetkili makamlar tarafından öğrenilmesi üzerine durum derhâl Cumhuriyet savcısına bildirilip alınan talimatlar doğrultusunda konunun araştırılması gerekmektedir. Cumhuriyet savcısı soruşturma evresini başlatacak olan şüphenin somut olayda bulunup bulunmadığını takdir edecek, soruşturma başlatacak şüphe olduğunu değerlendirmesi durumunda maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için emrinde bulunan adli kolluk görevlileri aracılığı ile şüphelinin lehinde ve aleyhine olan bütün delilleri toplayıp şüphelinin haklarını korumak için gerekli olan tedbirleri alacaktır

. Cumhuriyet savcısı soruşturma evresini başlatacak olan şüphenin somut olayda bulunup bulunmadığını takdir edecek, soruşturma başlatacak şüphe olduğunu değerlendirmesi durumunda maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için emrinde bulunan adli kolluk görevlileri aracılığı ile şüphelinin lehinde ve aleyhine olan bütün delilleri toplayıp şüphelinin haklarını korumak için gerekli olan tedbirleri alacaktır. Adli kolluk görevlileri el koyduğu olayları, uyguladığı tedbirleri Cumhuriyet savcısına derhâl bildirmek ve aldığı emirleri yerine getirmek zorundadır. Ceza muhakemesinde yapılan işlemlerin tekrarlanma fırsatının olmaması, sürecin hızlı işlemesi nedeniyle adli kolluk görevlilerinin Cumhuriyet savcısından aldığı talimatlara uygun bir biçimde delil toplaması, toplanan delilleri muhafaza etmesi ve yetkililere teslim etmesi gerekmektedir.

Aramanın hukuka aykırı olması, arama karar veya emrinin ya da aramanın icrasının hukuka aykırı olması anlamına gelmektedir.

Hukuka aykırılık bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanmasıdır. Kanuna aykırılıktan daha geniş bir içeriğe sahip olan hukuka aykırılık kavramının çerçevesi ve kapsamı belirlenirken gerek pozitif hukuk kurallarına gerekse temel hak ve hürriyetlere ilişkin evrensel hukuk ilkelerine aykırılık bulunup bulunmadığı gözetilmeli ve aykırılığın varlığı hâlinde hukuka aykırılığın mevcudiyeti kabul edilmelidir. Nitekim, Anayasa Mahkemesi’nin 22.06.2001 tarihli ve 2-2 sayılı kararında: “Hukuka aykırılık en başta milli hukuk sistemimiz içinde yürürlükteki tüm hukuk kurallarına aykırılık anlamına gelir. Bu çerçeve içinde, anayasaya, usulüne uygun olarak kabul edilmiş uluslararası sözleşmelere, kanunlara, kanun hükmünde kararnamelere, tüzüklere, yönetmeliklere, içtihadı birleştirme kararlarına ve teamül hukukuna aykırı uygulamaların tümü hukuka aykırılık kavramı içinde yer alır.

Bunun dışında, hukuk sistemimiz, hukukun genel ilkeleri adı verilen ve uygar dünyanın tüm medeni ülkelerinde uygulanan kuralları da hukuk kuralı olarak kabul etmektedir. Hukukun genel ilkelerinin neler olduğu konusunda bir belirsizlik olsa da, hukukun genel ilkelerinin hukuki bağlayıcılığı bulunduğu gerek uygulamada gerekse doktrinde tartışmasız olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkememiz de birçok kararında, hukukun genel ilkelerinin varlığını kabul etmenin hukuk devletinin gereklerinden biri olduğunu ve bu ilkelerin yasakoyucu tarafından dahi yok edilemeyeceğini hükme bağlamıştır (Örneğin, E. 1985/31. K. 1986/1, KT. 17.3.1986, Anayasa Mahkemesi Kararlar Dergisi, S.22. s.115). Anayasa Mahkemesi’nin bu görüşleri çerçevesinde hukukun genel ilkeleri, yasalardan, hatta Anayasa’nın değiştirilebilir hükümlerinden de üstün bir konuma getirilmiştir” denilmektedir.

Bu itibarla aramanın hukuka uygun olup olmadığı arama tedbirine başvurulma şartları ve uygulanmasıyla ilgili gerek pozitif hukuk kuralları gerekse evrensel hukuk kaideleri göz önünde bulundurularak bütüncül bir bakış açısıyla belirlenmelidir.

Hukuka aykırı olarak yapılan aramanın hem ceza muhakemesi hukuku, hem maddi ceza hukuku, hem de tazminat hukuku bakımından bir takım müeyyideleri ortaya çıkabilecektir.

Aramanın hukuka aykırı olmasının ceza muhakemesi açısından sonucu arama sonucunda elde edilen delillerin hükme esas alınamamasıdır. 5271 sayılı CMK'nın 217. maddesinde;

"1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edilir.

(2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir” şeklindeki düzenlemeyle hâkimin ancak hukukun izin verdiği yöntemlerle elde edilen delilleri dikkate alabileceği hüküm altına alınmıştır.

"1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edilir.

(2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir” şeklindeki düzenlemeyle hâkimin ancak hukukun izin verdiği yöntemlerle elde edilen delilleri dikkate alabileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun'un 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde de, ortaya konulmak istenen delilin kanuna aykırı olarak elde edilmiş olması hâlinde reddolunacağı ifade edilerek hukuka uygun olarak elde edilmeyen delillerin ispat aracı olarak kabul edilmeyeceği ve hükme esas alınmayacağı açıklanmıştır. Kaldı ki, aynı Kanun'un 230. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi de zorunludur.

Hukuka aykırı aramanın maddi ceza hukuku bakımından yaptırımı ise eylemin suç teşkil etmesidir. 5237 sayılı TCK'nın "haksız arama" başlıklı 120. maddesinde hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisinin üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacağı öngörülmüştür. Konut ve iş yerleri bakımından hukuka aykırı aramalar ise 5237 sayılı TCK'nın 116 ve 119/1-e maddeleri kapsamında değerlendirilecektir.

Nihayet, aramadaki hukuka aykırılıklar gerek Devletin, gerekse arama kararını veren veya uygulayan kamu görevlilerinin tazminat sorumluluğunu gündeme getirebilecektir. Bu kapsamda 5271 sayılı CMK'nın 141/1. maddesinde aramanın amacıyla orantılı olmayacak biçimde ölçüsüz gerçekleştirilmesi durumunda kişilerin maddî ve manevî her türlü zararlarını Devletten isteyebilecekleri öngörülmüştür.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

20.10.2011 tarihinde "... Büfe" adlı iş yerinde kaçak sigara satıldığına dair edinilen bilgi üzerine sivil giyimli kolluk görevlilerince adı geçen büfeye gidilerek büfe sahibinden bir paket kaçak sigara istendiği büfe sahibinin kaçak sigara satmadığını ancak sokak başında bulunan bir şahsın bu işi yaptığını söylemesi üzerine müşteri kılığındaki görevlilerin nöbetçi Cumhuriyet savcısına bilgi vermeksizin ve bu konuda alınan bir talimat da olmaksızın sanık ...’un yanına giderek bir karton "Prestige" marka kaçak sigara istediği, sanığın “Tamam” diyerek oradan ayrıldığı ve kısa bir süre sonra elinde bir karton kaçak sigarayla dönmesi üzerine sivil görevlilerin kimlik kartlarını göstererek kendilerini tanıttıkları, akabinde sanıktan kaçak sigaraları sakladığı yeri göstermesini istedikleri, sanığın Rami Bağlar Caddesi, No:1 adresindeki binanın ... katında bulunan tahta kapılı kömürlüğe kolluk görevlileriyle giderek toplam 567 paket kaçak sigara ve 25 şişe kaçak viskiyi teslim ettiği olayda;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yerleşik içtihatları uyarınca CMK'nın 139. maddesi dışındaki suçlar yönünden de kolluk görevlilerinin CMK'nın 160 ve devamı maddeleri uyarınca Cumhuriyet savcısının emri doğrultusunda ve genel yetkileri ile görevleri kapsamında, suç ve failini belirlemek ve suçla ilgili delil toplamak için suça azmettirmeksizin veya teşvik etmeksizin bilgi toplayabilmeleri mümkün ise de;

CMK'nın 160 ve devamı maddeleri uyarınca kolluk görevlilerine nöbetçi Cumhuriyet savcısınca verilmiş yazılı veya sözlü bir talimat olmaksızın ve sanığın kaçak sigara satmaya yönelik iradesini ortaya koyan bir tespitin de bulunmadığı aşamada doğrudan "Prestige" marka sigara satın almak istediklerini söylemek suretiyle, bir anlamda sanığı suça teşvik ederek elde ettikleri bir karton kaçak sigaranın ele geçirilme şeklinin hukuka uygun olmadığı ve elde edilen delilin yasak delil niteliğini taşıdığı, bu delilden hareketle kolluk görevlilerinin sanıktan sigaraları sakladığı yeri göstermesini istemeleri üzerine sanığın dava konusu sigara ve içkileri depoladığı yere kolluk görevlileriyle giderek dava konusu eşyayı göstermesi ve teslim etmesi şeklindeki olayda da CMK’nın 119. maddesi uyarınca usulüne uygun verilmiş bir yazılı arama emri veya adli arama kararı bulunmaması nedeniyle elde edilen suç konusu eşyanın da hukuka aykırı olarak elde edilen delil niteliğinde bulunduğu, bu anılan delillerin Anayasa’nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hükme esas alınamayacağı gözetilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ:

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının DEĞİŞİK GEREKÇEYLE KABULÜNE;

2- Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 07.05.2019 tarihli ve 16634-31063 sayılı düzeltilerek onama kararının KALDIRILMASINA,

3- ... 56. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.12.2003 tarihli 460-679 sayılı hükmünün, CMK'nın 119. maddesi uyarınca usulüne uygun verilmiş bir yazılı arama emri veya adli arama kararı bulunmadan ele geçirilen suça konu eşyanın hukuka aykırı olarak elde edilen delil niteliğinde bulunduğu gözetilmeden hüküm kurulması isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE 11.11.2021 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/893, Karar No: 2022/3054, Tarih: 13.04.2022

**1. Hukuk Dairesi         2022/893 E.  ,  2022/3054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 2. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 7. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin kararın, davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tarafından yapılan inceleme sonucunda; başvurunun esastan reddine dair verilen karar, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, ... .... İcra Müdürlüğünün 2013/1617 E., ve ... 18. İcra Müdürlüğünün 2013/525 Talimat sayılı takip dosyaları ile haklarında icra takibi başlatıldığını, bahse konu icra takip dosyalarında gönderilen icra emri, kıymet takdiri raporu ve satış ilanının usulsüz olarak taraflarına tebliğ edildiğini, davacı ...’in 2013 yılından bu yana ikametgah adresinin "... Mahallesi, ... Sokak ... Blok ... ... ..." olmasına rağmen, tebligatların başka adrese çıkartıldığını, bu şekilde takibin kesinleştiğini ve ... parsel sayılı taşınmazdaki ... no'lu bağımsız bölümün davalı banka lehine ihale edilerek tescil işleminin sağlandığını, bu şekilde oluşan tescilin yolsuz olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile adlarına tescile karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı, dava konusu taşınmazın ... 18. İcra Müdürlüğünün 2013/525 Talimat sayılı dosyasında kendilerine ihale edildiğini, ihalenin feshi için davacılar tarafından ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/1342 E., 2014/208 K. sayılı dosyasında dava açtıklarını, Mahkemece tebligatlarda usulsüzlük olmadığı, ihalenin usulüne uygun olarak tamamlandığı gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini ve buna ilişkin kararın derecattan geçerek kesinleştiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21/06/2018 tarihli ve 2015/127 E., 2018/293 K. sayılı kararıyla; tebligatların usulüne uygun olarak yapıldığı, ihalenin feshini gerektirir bir durumun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tebligatların usulüne uygun olarak yapılmadığını, bu şekilde sürecin tamamlandığını, davacılardan ... adına çıkartılan tebligatın aynı çatı altında ikamet etmediği yeğeni Yeliz İlkbahar’a yapıldığını, yapılan işlemlerden davacıların çok sonra haberdar olduklarını belirterek, İlk Derece Mahkemesine ait hükmün kaldırılmasını istemiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

2.İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tebligatların usulüne uygun olarak yapılmadığını, bu şekilde sürecin tamamlandığını, davacılardan ... adına çıkartılan tebligatın aynı çatı altında ikamet etmediği yeğeni Yeliz İlkbahar’a yapıldığını, yapılan işlemlerden davacıların çok sonra haberdar olduklarını belirterek, İlk Derece Mahkemesine ait hükmün kaldırılmasını istemiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesinin 14/12/2021 tarihli ve 2021/845 E., 2021/1929 K. sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın 06/.../2010 tarihinde satış ve ipotek yoluyla davacı ... adına tescil edildiği, daha sonra taşınmazı 14/01/2013 tarihinde davacı ...'ya devrettiği, taşınmaz üzerinde davalı ... A.Ş adına 160.000,00 TL bedelli ipotek bulunduğu, davalının davacılar aleyhine ... .... İcra Müdürlüğünün 2013/1617 Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığı, takip sonucunda taşınmazın ihale ile davalıya satıldığı ve 02/04/2015 tarihinde davalı adına tescil edildiği, alınan bilirkişi raporunda taşınmazın eldeki dava tarihi itibarıyla değerinin 170.000,00 TL olduğunun belirtildiği, bunun ipotek borcu ile uyumlu olduğu, davacı ...'ın ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/1342 Esas ve 2014/208 Karar sayılı dosyasında taşınmaz için yapılan ihalenin feshi talepli dava açtığı, bu davada ihalenin feshi için ileri sürdüğü iddiaların eldeki dava ile aynı olduğu, Mahkemenin davanın reddine karar verdiği ve kararın Yargıtay incelemesi sonucunda kesinleştiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; İcra İflas Kanunu’nun 134. maddesi uyarınca ihalenin usulsüzlüğünden bahisle feshi istenebileceği gibi, ihale sonucu edinilen taşınmazın mülkiyetine dayalı tescilin yolsuz olduğu ileri sürülerek iptal tescil davası açılmasında bir engel bulunmadığını, İcra Mahkemesince ihalenin feshine ilişkin verilen kararın maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğini, yolsuz tescile dayalı genel Mahkemelerde her zaman iptal tescil davasının açılabileceğini belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

Bilindiği üzere; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 705. maddesinde; “Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.” 1022/1. maddesinde; “Aynî haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.”, 1023. maddesinde; “Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.", 1024/2. maddesinde; “Bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukukî sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.”, 1025/1-2. maddesinde "Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir. İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, ayni haklar tapu siciline tescil ile doğar ve tescilin hukuki netice doğurabilmesi için de geçerli bir hukuki sebebinin bulunması zorunludur. Bu hususun tapunun illilik prensibinden kaynaklandığı açıktır. Oysa, oluşan sicilin hukuken geçerli bir sebebi bulunmadığı takdirde, tescilin yolsuz tescil niteliğini taşıyacağı ve sicilin iptali gerekeceğinde kuşku yoktur.

3.3. Değerlendirme

Kararın (III.) numaralı paragrafında İlk Derece Mahkemesinin, (IV/3.) numaralı paragrafta Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeleri yerinde bulunmakla; Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre Bölge Adliye Mahkemesince (IV/3.) paragrafta yer verilen gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

VI. SONUÇ

Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 13/04/2022 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7428, Karar No: 2022/9022, Tarih: 29.11.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/7428 E.  ,  2022/9022 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... aralarında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Dairece, bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen 20/04/2022 tarihli ve 2022/1844 E. 2022/3843 K. Sayılı karardaki maddi hatanın düzeltilmesi, davacı vekili tarafından istenilmekle, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen dilekçede özetle; temlik sözleşmesinin gerek şekli olarak gerekse de lafzı olarak emredici kanun hükümlerine aykırı olmadığı, Dairemizce inceleme yapılırken istinaf ve temyiz dilekçesinde ileri sürülmeyen hususların dikkate alındığı, Dairece bozma ilamında temlik sözleşmesinin yorumlanmasında maddi hata yapıldığı ileri sürülerek, bu maddi hatanın düzeltilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması talep edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 304 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre; “Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.”

Yukarıda açıklanan maddede belirtilen hata kavramından amaç; hukuksal değerlendirme ve denetim dışında, tamamen maddi olgulara yönelik, ilk bakışta hata olduğu açık ve belirgin olup, her nasılsa inceleme sırasında gözden kaçmış ve bu tür bir yanlışlığın sürdürülmesinin kamu düzeni ve vicdanı yönünden savunulmasının mümkün bulunmadığı, yargılamanın sonucunu büyük ölçüde etkileyen ve çoğu kez tersine çeviren ve düzeltilmesinin zorunlu olduğu açık hatalardır.

Uygulamada zaman zaman görüldüğü gibi Yargıtay denetimi sırasında da; uyuşmazlık konusuna ilişkin maddi olgularda, davanın taraflarında veya vekillerinde, uyuşmazlık sürecinde, uyuşmazlığa esas başlangıç ve bitim tarihlerinde, zarar hesaplarına ait rakam ve olgular ile bunlara benzer durumlarda; yanlış algılama sonucu, açık ve belirgin hatalar yapılması mümkündür.

Yapılan bu açıklamalar ışığında, davacı vekili tarafından verilen açık hataların düzeltilmesi istemli dilekçe üzerine yeniden yapılan incelemede; temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce verilen Yargıtay İlamında, açık ve belirgin bir maddi hatanın bulunmadığı belirlenmiştir.

Hal böyle olunca, davacı vekilinin maddi hatanın düzeltilmesine yönelik dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin maddi hatanın düzeltilmesine yönelik dilekçesinin REDDİNE, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 29/11/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.