muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/10793, Karar No: 2016/11346, Tarih: 09.06.2016

**2. Hukuk Dairesi         2016/10793 E.  ,  2016/11346 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikle kesinleşen yönlere ilişkin (boşanma, velayet, kadın ve çocuklar lehine hükmedilen tedbir nafakası, iştirak nafakası ve davacı erkeğin reddedilen nafaka ve tazminat talepleri ) yeniden hüküm kurulmasının sonuca etkili bulunmamasına göre, davacı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Mahkemece verilen 16.07.2014 tarihli ilk karar, taraflarca temyiz edilmiş, karar Dairemizce onanmış, davacı erkeğin karar düzeltme talebi kabul edilerek Dairemizin 01.12.2015 tarih, 2015/21837 esas, 2015/22749 karar sayılı ilamıyla sadece "kusur belirlemesi, kadın yararına verilen yoksulluk nafakası ile davacı erkeğin maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile bozulmuş, diğer yönlere ilişkin olarak ise hüküm onanmıştır. Hükmün bozma kapsamı dışında kalan yönleri, kesinleşmiştir. Bozulmasına karar verilen hususlar yönünden yeniden yapılan yargılamada kesinleşen kısımlar hakkında hüküm kurulamaz. Bu nedenle, bozmadan sonra, bozma dışına çıkılarak yeniden kişisel ilişki düzenlemesi yapılması usul ve yasaya aykırıdır. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün sadece bu bölümünün düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir (HMK m. 438/7).

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda (2.) bentte gösterilen sebeple gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 4. maddesinin tamamının hükümden çıkarılmasına, bu kısmın açıklanan şekilde DÜZELTİLEREK, temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda (1.) bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 09.06.2016 (Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2015/2191, Karar No: 2018/1599, Tarih: 01.03.2018

**6. Ceza Dairesi         2015/2191 E.  ,  2018/1599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Oluş ve dosya içeriğine göre, katılan beyanından başka delil olmayan olayda; katılanın 04/10/2011 tarihli beyanında transporter minibüsünün şoför koltuğunda oturduğunu, yanında oturan bayanın "dur" demesi üzerine durduğunu, sol kapı camının açık olduğunu, yanında oturan sanığın kontak anahtarını aracın üzerinden alınca, anahtarı almak için mücadele ederken diğer sanığın sol cebinden paralarını aldığını aracının sol kaldırıma yanaşık olduğu, yüzü kapalı bayanı teşhis edemeyeceğini belirttiği; 27/02/2014 tarihli beyanında ise yüzü kapalı bayanın parayı alırken elini yüzüne attığını, bu bayanın huzurdaki sanık ... olduğunu belirtmesi karşısında katılanın beyanları arasında çelişki giderilmeden sanıklar hakkında mahkumiyet hükmü tesisi,

2-Kabule göre ise;

Mahkemece 5271 sayılı Yasa’nın 150/3. maddesi uyarınca, sanıkların savunmasını yapmak üzere zorunlu savunmanların görevlendirilmesi nedeniyle, savunmanlara ödenen avukatlık ücretinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesindeki düzenlemeye açıkça aykırı şekilde, yeterli ödeme güçleri bulunmayan sanıklara yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... savunmanlarının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 01/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/4430, Karar No: 2013/8082, Tarih: 06.05.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/4430 E.  ,  2013/8082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; taraflar arasında müvekkilinin dağıtım ve pazarlamasını yaptığı ürünlere ilişkin satış sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme uyarınca yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalının sözleşmede açıkça taahhüt etmesine rağmen iş yerinin faaliyetine müvekkiline bildirmeksizin son verdiğini, davalının bu davranışının mahkeme vasıtasıyla tespit edildiğini ve sözleşmenin feshedildiğini, sözleşme uyarınca davalının sözleşme ve ekindeki yükümlülüklerinden birini yerine getirmemesi halinde müvekkili zarara uğramasa bile cezai şart ödemesi gerektiğini, ayrıca sözleşme karşılığında davalıya 8.572,32 TL tutarında iskonto uygulandığını, sözleşmenin süresinden önce bitmiş olması nedeniyle bu tutarın müvekkiline iadesinin gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıya iskontolu olarak verilen ürünlerin bedeli olan 8.572,32 TL'nin ve 35.000,00 TL tutarındaki cezai şart alacağından şimdilik 5.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının müvekkilinin hangi kusurlu eylemi nedeniyle sözleşmeyi feshettiğini açıkça ortaya koyamadığını, davacının dayandığı bilirkişi raporunda sözleşmeye herhangi bir aykırılığın tespit edilmediğini, davacının cezai şart talep edebilmesi için müvekkilinin bilerek ve isteyerek kendisine zarar verdiğini ispat emek zorunda olduğunu, müvekkilinin iş yerinin ekonomik koşulların zorlaması nedeniyle kapandığını, aynı sözleşmeye dayanılarak hem cezai şart hem de tazminat istenemeyeceğini, ayrıca sözleşme feshedildiği için geriye dönük cezai şart istenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; sözleşme davacı tarafça feshedildiğinden, artık sözleşmeye dönülerek cezai şart istemenin mümkün olmadığı, bu nedenle davacının cezai şart talebinin haksız olduğu, bunun yanında davacı tarafın iskontolarını sözleşmenin devam edeceği umuduyla yaptığı, ancak davalı tarafın sözleşme süresi dolmadan işi bıraktığı, bu şekilde sözleşmeye aykırı davrandığı, sözleşmede açıkça sözleşmenin hangi nedenle olursa olsun süresinden önce sona ermesi üzerine iskontolar toplamının KDV'si ile birlikte geri ödeneceğinin hükme bağlandığı, bu nedenle iskontolu ürün bedelinin davacıya iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan Gazlı ve Gazsız Ürün-Miktar Direkt Satış Sözleşmesi'nin 9.maddesi ve bu sözleşmenin eki olan Satış Miktarına Bağlı Süreli-Burn Direkt Satış Sözleşmesi'nin 8.maddesi uyarınca kararlaştırılan cezai şart ifaya ekli cezai şart niteliğinde değildir. Bu tür cezai şartın sözleşmenin feshi halinde de talep edilebileceği gözetilmeksizin yazılı şekilde cezai şart talebinin reddine karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 06.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/175, Karar No: 2009/209, Tarih: 03.06.2009

Hukuk Genel Kurulu 2009/13-175 E., 2009/209 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2009/13-175 E., 2009/209 K.**

**- BOŞANMA, MADDİ-MANEVİ TAZMİNAT VE YOKSULLUK NAFAKASI DAVASI**- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 166 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 169 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 185 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 186 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 215 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 223 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 242 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 244 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 262 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 263 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 264 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 267 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 42 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 4 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 44 ]

**"İçtihat Metni"**

\*Türk medeni kanununun 166.maddesi hükmünü tamamen kusurlu eşin de dava açabileceği ve yararına boşanma hükmü elde edebileceği biçiminde yorumlamamak ve değerlendirmemek gerekmektedir.çünkü böyle bir düşünce, kimsenin kendi eylemine ve tamamen kendi kusuruna dayanarak bir hak elde edemeyeceği yönündeki temel hukuk ilkesine aykırı düşer.diğer taraftan gene böyle bir düşünce tek taraflı irade ile sistemimize aykırı bir boşanma olgusunu ortaya çıkarır. Boşanmayı elde etmek isteyen kişi karşı tarafın hiçbir eylem ve davranışı söz konusu olmadan, evlilik birliğini, devamı beklenmeyecek derecede temelinden sarsar, sonrada madem ki birlik artık sarsılmış diyerekten boşanma doğrultusunda hüküm kurulmasını talep edebilir.

#öyle ise türk medeni kanununun 166.maddesine göre boşanmayı isteyebilmek için tamamen kusursuz yada az kusurlu olmaya gerek olmayıp daha fazla kusurlu bulunan tarafın dahi dava hakkı bulunmakla beraber, boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurunun varlığı ve bunun belirlenmesi kaçınılmazdır.

\*az kusurlu eş boşanmaya karşı çıkarsa bu halin tespiti dahi tek başına boşanma kararı verilebilmesi için yeterli olamaz. Az kusurlu eşin karşı çıkması hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmalı, eş ve çocuklar için korunmaya değer bir yararın kalmadığı anlaşılmalıdır.(tmk.md.166/2)

#mevcut olaylara göre evlilik birliğinin, devamı eşlerden beklenmeyecek derecede, temelinden sarsıldığı kuşkusuzdur. Ne var ki bu sonuca ulaşılması tamamen davacının tutum ve davranışlarından kaynaklanmış olup, davalıya atfı mümkün hiçbir kusur gerçekleşmemiştir. Bu durumda açıklanan nedenle isteğin reddi gerekirken yasa hükümlerinin yorumunda yanılgıya düşülerek boşanmaya karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.ancak bu yön temyiz edilmediğinden bozma nedeni sayılmamış yanlışlığa değinilmekle yetinilmiştir.

2-\* türk medeni kanununun 174/1. Maddesi mevcut veya beklenen bir menfaati boşanma yüzünden haleldar olan kusursuz yada daha az kusurlu tarafın, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebileceğini, 186. Maddesi, evi birlikte seçeceklerini , birliğin giderlerine güçleri oranlarında emek ve mal varlıkları ile katılacaklarını öngörmüştür. Toplanan delillerden boşanmaya sebep olan olaylarda maddi tazminat isteyen eşin diğerinden daha ziyade kusurlu olmadığı anlaşılmaktadır. Boşanma sonucu bu eş, en azından diğerinin maddi desteğini yitirmiştir. O halde mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile kusurları ve hakkaniyet ilkesi (mk.md,4 bk.md.42 ve 44 ) dikkate alınarak \* davalı kadın yararına uygun miktarda maddi tazminat verilmelidir. Bu yönün dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.

3-türk medeni kanununun 174/2 maddesi, boşanmaya sebebiyet vermiş olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın, kusurlu olandan manevi tazminat isteyebileceğini öngörmüştür. Toplanan delillerden evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olaylarda tazminat isteyen \* davalı kadının ağır yada eşit kusurlu olmadığı, bu olayların kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği anlaşılmaktadır. O halde mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, tazminata esas olan fiilin ağırlığı ile hakkaniyet kuralları (tmk. 4 bk. 42,43,44,49) dikkate alınarak \* davalı kadın yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekir. Bu yönün dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.

4-boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince, gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına (tmk. Md.186/1) geçimine, (tmk md.185/3) malların yönetimine (tmk. 223, 242, 244, 262, 263, 264, 267, 215) ve çocukların bakım ve korunmasına (tmk.md.185/2) ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden (resen) almak zorundadır (tmk.169). O halde dava tarihinden geçerli olmak üzere, herhangi bir işi ve geliri olmayan \* davalı kadın yararına türk medeni kanununun 185/3, 186/3 maddelerine uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.

5-toplanan delillerden herhangi bir işi ve geliri bulunmayan davalı kadının boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği sabit olmuş ve türk medeni kanununun 175. Maddesi koşulları kadın yararına oluşmuştur. Davalı kadın yararına uygun miktar yoksulluk nafakası takdiri gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir...) Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Yerel Mahkeme, ilk kararında davalı tarafından açılan ve reddine karar verilen boşanma davasına ilişkin E…

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Yerel Mahkeme, ilk kararında davalı tarafından açılan ve reddine karar verilen boşanma davasına ilişkin E…

…. 2.Aile Mahkemesinin 2005/1596 esas 2006/489 karar sayılı ilamından bahsetmediği halde bozmadan sonra dosyaya ibraz edilen karar direnme kararına gerekçe yapılmıştır.

Bu durumda, Yerel Mahkemece direnme kararı olarak nitelendirilen temyize konu kararın, gerçekte bir direnme kararı değil, yeni bir hüküm niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.

Kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kurulu'na değil, Özel Daireye aittir. Bu nedenle dosya Özel Daireye gönderilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 2.HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine, 03.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/18007, Karar No: 2012/2427, Tarih: 09.02.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/18007 E.  ,  2012/2427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı davacı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya bağlı birimlerin 2007-2008 dönemi ihtiyacı için 22.3.2007 tarihinde açılan yemeklik ayçiçek yağı ihalesine katılarak en uygun teklifi verdiklerini, 280.000 kg.ayçiçek yağı teslimi için 25.5.2007 tarihinde 88 nolu sözleşme, 280.000 kg.ayçiçek yağı teslimi için 3.5.2007 tarihinde 92 nolu sözleşme, ve 110.000 kg. ayçiçek yağı teslimi içn 3.5.2007 tarihinde 99 nolu sözleşmeyi yaptıklarını, Aynı tarihte bu 3 sözleşme dışında 7 sözleşme daha yapıldığını, böylece toplam 5.806.533 kg.ayçiçek yağının teslimini yükümlendiklerini, bugüne kadar 88 nolu sözleşmenin 1. Taksidi 140.000 kg., 92 nolu sözleşmenin 1. Taksidi 40.000 kg ve 99 nolu sözleşmenin 1. Taksidi 55.000 kg.nı teslim ettiklerini, 28.9.2007 tarihli dilekçe ile küresel ısınma nedeni ile meydana gelen kuraklık sonucu ayçiçek üretimi rekoltesinin önemli ölçüde düşmesi nedeni ile ayçiçek yağının temininde güçlük çekildiğinden dünyadaki en büyük ayçiçek yağı tohumu üreticisi Arjantin'in hasat mevsimi olan mart-nisan 2008 tarihine kadar teslimat programının ertelenmesini talep ettiklerini, yine 23.10.2007 ve 31.10.2007 tarihli yenilenen dilekçelerle de kuraklık sonucu tohum rekoltesindeki düşüş nedeni ile sözleşmenin 18. Ve 4735 sayılı kanunun 10.maddesine göre teslimat programında değişiklik yapılmasını talep ettiklerini, davalının ise bu taleplerini kabul etmeyerek 8.2.2008 tarihli ihtarla sözleşmeleri feshettiğini bildirdiğini ileri sürerek, sözleşmelerin haksız feshedildiğinin tesbitine, haksız fesih nedeni ile uğranılan zararlar karşılığı şimdilik 20.000 TL.nin reoskont faizi ile ödetilmesini istemiştir.

Davalı, Türkiye ... Odası Başkanlığı ve Tarım Bakanlığından görüş alındığını, tüm yurtta etkili olmayan kuraklığın mücbir sebep sayılmayacağını, sözleşmenin feshinden sonra yapılan yeni ihale ile % 50 daha yüksek fiyatla davacı şirketin % 50 ortağı olduğu ... 'ın firması ... Ltd şirketi ile sözleşme yapıldığını, davacının kuraklığı gerekçe göstererek mal tesliminden kaçınırken organik bağlantılı olduğu firmanın yüksek fiyatla yeni ihaleye katılmasının ticari etik ve iyiniyetle bağdaşmadığını, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 88, 92 ve 99 nolu sözleşmelerin haksız feshedildiğinin tesbitine, tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiş, hüküm; davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-... ... İç Tedarik Bölge Başkanlığınca merkez alımları kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 2007-2008 dönemi ihtiyacı için açılan yemeklik ayçiçek yağı ihalesinde en uygun teklifin davacı şirket tarafından verilmiş olması nedeni ile 280.000 kg.ayçiçek yağı teslimi için 25.5.2007 tarihinde 88 nolu sözleşme, 280.000 kg.ayçiçek yağı teslimi için 3.5.2007 tarihinde 92 nolu sözleşme, ve 110.000 kg. Ayçiçek yağı teslimi için 3.5.2007 tarihinde 99 nolu sözleşmelerin imzalandığı , aynı nitelikte dava dışı taraflar arasında toplam 10 adet sözleşme yapılarak toplam 5.806.533 kg. Yemeklik ayçiçeği yağının tesliminin yükümlenildiği, 88 nolu sözleşmenin 1. Taksidi 140.000 kg., 92 nolu sözleşmenin 1. Taksidi 40.000 kg ve 99 nolu sözleşmenin 1. Taksidi 55.000 kg.nın teslim edildiği, davacının 28.9.2007 tarihli yazı ile küresel ısınmanın neden olduğu, % 50 civarında üretim kaybından dolayı ham ayçiçek tohumu yağında anormal fiyat artışları olduğu, yağış eksikliğinden dolayı bitkiler gelişemediğinden adı konmamış bir doğal afet yaşandığı, sözleşmenin ve kamu ihale kanunun 10. Maddesi gereğince bu durumun mücbir sebep sayılarak

teslim süresinin mart-nisan 2008 tarihine kadar ertelenmesini talep ettiği, davalı idare de 13.11.2007 tarihli yazı ile 2007 yılında yaşanan kuraklığın bölgesel ve ürün bazında etkilerin olduğu tüm yurtta etkili olmadığı ve ülke çapında mücbir sebep ilan edilmesinin mümkün olmadığını bildirerek 8.2.2008 tarihinde de sözleşmelerin davalı idare tarafından feshedildiği , dosyadaki bilgi ve belgelerle tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirket ile davalı idare arasında dava konusu ihaleye istinaden 5.806.533 kg. ayçiçek yağı alımı konusunda akdedilen 10 adet sözleşme uyarınca davacı şirketin üstlendiği ayçiçek yağı tedarikine dair edimlerin küresel ısınmaya bağlı kuraklık sonucunda tam olarak yerine getirilememiş olmasının taraflar arasındaki sözleşmeler ile kamu ihale sözleşmelerine ilişkin mevzuatın ilgili hükümlerine göre davacı şirket açısından 2010/18007 2012/2427

Mücbir sebebe dayalı bir beklenmeyen halden doğan bir ifa güçlüğü olarak kabul edilmesinin mümkün olup olmadığı, dolayısıyla sözleşmelerin feshinin haklı olup olmadığına ilişkindir.

Mücbir sebebe dayalı bir beklenmeyen halden doğan bir ifa güçlüğü olarak kabul edilmesinin mümkün olup olmadığı, dolayısıyla sözleşmelerin feshinin haklı olup olmadığına ilişkindir.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile T.... Odaları Birliği'nin davalı idareye gönderdiği yazılarda, 2007 yılında yaşanan kuraklığın bölgesel ve ürün bazında etkilerinin olduğu, tüm yurtta etkili olmadığı ve ülke çapında mücbir sebep olarak ilan edilmesinin mümkün olmadığı, 2007 yılında ayçiçeği rekoltesinin % 16,6 oranında azalacağının tahmin edildiğinin bildirildiği anlaşılmamktadır. Yine, 4.7.2007 günü yayımlanan kuraklık kararnamesine ilişkin Bakanlar Kurulu Kararında kuraklıktan zarar gören illerin ve ürünlerin sayıldığı ancak ayçiçeğin bu ürünler arasında yer almadığı ayrıca Bakanlar Kurulu'nca da 2007 yılı kuraklığı nedeni ile doğal afet kararının alınmadığı da anlaşılmaktadır.

Mahkemece, 2007 yılında yaşanan kuraklığın mücbir sebep boyutlarında değerlendirilmesi gerektiği, önceden öngörülmesinin olanaksız olduğu ve doğal afet niteliğinde kabul edilmesi gerektiği açıklanarak yazılı şekilde karar verilmiştir.

Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Eş söyleyişle sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeniyle değişmiş olsa bile borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekte sözleşmeye bağlılık ilkesi hukukun güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır.

TTK. nun 18/1 maddesinde Limited Şirketlerin tacir oldukları açıklanmıştır. Aynı yasanın 20/II. Maddesinde de her tacirin ticaretine ait faaliyetlerinde basiretli bir ... adamı gibi hareket etmesi gerekir. Basiretli bir ... adamı gibi davranma yükümü aslında objektif bir özen ölçüsü getirmekte ve tacirin ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenebilecek özeni değil aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesinin gerekli olduğu kabul edilmektedir. Gerekli tedbirleri almadan sözleşme yapan ve borç altına giren tacirin alabileceği tedbirlerle önleyebileceği bir imkansızlığa dayanması kabul edilebilecek bir durum değildir.

Kaldı ki, mahkemece, kamu kurumu ve meslek örgütlerinden alınan bilgilere göre, ayçiçeği rekoltesinin bir önceki yıla göre, % 20-24 oranında azalmaya karşın, davacı şirketin bu azalmaya uygun bir teslimat yapmadığı, üstlendiği 5.806.533 kg. teslimat karşılığında teslim ettiği toplam 337.000 kg. teslimatın % 5,8 oranında kaldığı , 2006 yılına oranla rekoltede gerçekleşen % 20-24 oranındaki azalmaya uygun bir teslim takvimi de önermediği , davacı şirket tarafından mücbir sebep olarak kabul edilmesi istenilen küresel ısınma ve buna bağlı kuraklık sorununun aniden ortaya çıkan bir durum olmadığı , bu konuda alınmış bir doğal afet kararının

Bulunmadığı , yıllar itibariyle söylenegelmekte olan " küresel ısınma " ve buna bağlı kuraklık olayının ayçiçeği üretimini de etkileyebileceğini öngörebilmesi, tedbirlerini alması , ihalede fiyat teklifinde bulunurken bu hususları öngörebilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin yasaya ve sözleşmeye uygun davrandığı ve sözleşmelerin feshinin yerinde olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken , yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda 1. Bentte açıklanan nedenlerle; davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, 2. Bent gereğince temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 900.00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, aşağıda dökümü yazılan 4.00 TL kalan harcın davacıdan alınmasına, 9.2.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.