muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/16007, Karar No: 2017/11337, Tarih: 03.07.2017

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, fesih bildiriminde belirtilen davacıdan kaynaklanan olumsuz davranışlar yüzünden eylemine göre disiplin cezası verilmeden yapılan haklı fesih işleminin davacı aleyhine çok ağır sonuç doğurduğu ve bu yönde düzenlenen rapor içeriği itibarıyla dosyadaki belgelere usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Dosya içeriğine göre, davacının iş akdi 10/04/2015 tarihli yazılı fesih bildirimiyle

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Dosya içeriğine göre, davacının iş akdi 10/04/2015 tarihli yazılı fesih bildirimiyle

" Bankamızda 13/12/2010 tarihinden bu yana görev yapmaktasınız. Son görev yeriniz Tarım Bankacılığı Krediler Bölümü unvanınız ise Yetkili'dir. Görev süreniz içerisinde; Avrupa-3 Krediler Bölge Müdürlüğünden ayrılarak Bankamız Genel Müdürlüğüne geçiş yapmanız nedeniyle ticket kartınızı iptal edilmesi için iade etmeniz gerekirken usulsüz bir şekilde kullanmaya devam ettiğiniz ve bu suretle maddi menfaat temin ettiğiniz tespit edilmiştir. (Genel Müdürlük çalışanlarına, yemekhane hizmetinden faydalanmaları sebebi ile ticket kartı verilmemektedir.) Nitekim; anılan olumsuz eylemler nedeniyle Bankamız 1.848,00 TL. zarara uğramıştır.İşbu eylemleriniz doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmadığı gibi; hizmet sözleşmeniz ve Bankamız Disiplin Yönetmeliğine aykırı usulsüz işlemleriniz Bankamızı zarara uğratacak ve işveren-işçi arasındaki güven duygusunu zedeleyecek nitelik taşımaktadır.Açıklanan nedenlerle, iş ilişkisinin devamı yönünden Bankamız ile aranızdaki güven ilişkisini sarsar nitelikteki doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmayan, usulsüz ve aldatıcı olumsuz fiil ve davranışlarınız sebebi ile iş sözleşmenizin İş Kanunu'nun 25/II-e hükmü uyarınca 10/04/2015 tarihi itibariyle derhal ve tazminatsız olarak feshine karar verildiğini bilgilerinize sunarız. " denilerek feshedilmiştir.

Davacı 16.03.2015 tarihli yazılı savunmasında aralık ayında para yattığını görünce Yeliz hanım isimli yetkiliye durumu sorduğunu, bölge müdürlüğü personeli göründüğünden yatmış olabileceğinin söylendiğini, sonrasında para yatmaya devam ettiğinden kullanmaya devam ettiğini, bilerek kullandığını, şu ana kadar 1.848,00 TL. maddi menfaat elde ettiğini beyan etmiştir.

Tüm bu delillere göre davacının davalı işveren aleyhine tutum ve davranışlarda bulunduğu ve hak etmediğini bildiği halde ticket kartına yatan parayı kullanmaya devam ettiği ve bu hususu savunmasında açıkça kabul ettiği anlaşılmaktadır. Davacının bu davranışlarının haklı feshe neden olacak ağırlıkta olmamakla birlikte güvenin zedelendiği iş ilişkisinin sürdürülmesinin davalı işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyecek hale gelmesine neden olduğu, feshin bu suretle geçerli nedenlere dayandığı anlaşıldığından davanın reddi yerine hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM :

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM :

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 1.150,00 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.980,00 TL. ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 03.07.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5185, Karar No: 2023/7152, Tarih: 07.12.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/5185 E.  ,  2023/7152 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/36 Esas, 2022/68 Karar

HÜKÜM : Asıl dava ret, birleşen dava kabul

BİRLEŞEN DAVA : İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2015/10 E., 2015/30 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali ve cezai şart alacağının tahsili davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 05.12.2023 günü hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Avukat ... ile davalı-karşı davacı vekili ... Gazioğlu dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; taraflar arasında davalının ürün ve hizmetlerinin tanıtımı amacıyla müvekkilinin kaydedilecek görüntü, ses ve isminin kullanılacağı iki adet ..., dört adet kısa reklam filminin ve günlük moda çekimi fotoğraflarının, 15.02.2012 tarihinden 28.02.2013 tarihine kadar TV, radyo, sinema, outdoor, yazılı basın, mobil ve internet mecralarında reklam ve pazarlama faaliyetlerinde kullanılmasına ilişkin olarak sanatçı sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme ile 2012 yılı Şubat ayında birincisi ve Ekim 2012'ye kadar ise ikincisi çekilmek üzere iki adet ... reklam filmi çekilmesi ve sözleşmenin imzasını müteakip üç ... içinde sözleşme bedelinin %50'si olan 250.000,00 euro+KDV'nin, ikinci reklam filmi çekiminden dört ... önce ise sözleşme bedelinin kalan %50'si olan 250.000,00 euro+KDV'nin ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin ikinci reklam filmi ve fotoğraf çekimi gerçekleşinceye kadar sözleşmenin kendisine yüklediği edimlerin tümünü yerine getirdiğini, davalının ihtarname ile müvekkilinin sözleşmeyi ihlal ettiğinden bahisle sözleşmeyi haklı sebeple feshettiklerini bildirdiğini, bunun üzerine davalıya fesih ihbarının haksız olduğu, sözleşme bedelinin bakiye kalan 25.000,00 euro+KDV bedelinin ödenmesi, müvekkilin ikinci reklam filmi çekimi ile fotoğraf çekimi için ifaya hazır olduğu ve davalının anılan çekimleri yapmak üzere davet edildiği hususlarını içeren ihtarname gönderilmesine rağmen davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine aleyhine takip başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı ile takibi durdurduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamını ve davalı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen davada dava dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin davalı tarafından ihlal edilmesi nedeniyle müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğinden sözleşmede kararlaştırılan cezai şart bedelinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, 250.000 euro cezai şartın faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davada cevap dilekçesinde; davalının sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle sözleşmenin müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğini, davacının müvekkilinden sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen davada cevap dilekçesinde; müvekkilinin sözleşmeyi ihlal eden bir eyleminin bulunmadığını, davalı tarafından yapılan fesih haksız olduğundan cezai şarta hükmedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 30.06.2016 tarih, 2014/89 E., 2016/111 K. sayılı kararı ile asıl davanın reddine birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 18.09.2018 tarih, 2016/11858 E., 2018/5407 K. sayılı kararıyla mahkemece, davalının sözleşmeye aykılık teşkil ettiğini iddia ettiği eylemlerin anılan sözleşme maddesi kapsamında bulunup bulunmadığı, özellikle ''tanıtım'' sayılıp sayılamayacağı, tanıtım faaliyetinde bulunulduğu iddia edilen hesapların kim tarafından açıldığı, anılan hesapların herkese açık olup olmadığı, herkes tarafından yorum ya da paylaşım yapılıp yapılamayacağı ve bu kapsamda davacının sözleşmeye aykırı bir eyleminin varlığından bahsedilip bahsedilemeyeceği hususlarında aralarında bilişim, reklam ve halkla ilişkiler uzmanının da bulunduğu bir bilirkişi heyetinden, davacının rapora itirazlarını da karşılayacak şekilde bilirkişi raporu alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle asıl ve birleşen davada verilen kararın asıl davada davacı-birleşen davada davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerekçesiyle her ne kadar davacı birleşen dosya davalısı sözleşmeden kaynaklı bakiye alacağının tahsili istemiyle yapmış olduğu takibe vaki itirazın iptalini talep etmiş ise de “www.hadise.com” isimli internet sitesinin “15 Haziran 2012” tarihli arşiv kayıtlarında feshe konu paylaşımların yapıldığı tespit edilen “www.hadisemusic.com” internet web sitesi bilgilerinin yer aldığının tespit edildiği, tüm bu bulgular neticesinde paylaşımların yapıldığı tespit edilen “www.hadisemusic.com” internet web sitesinin ”www.hadise.com” isimli internet sitesi ile ilişkili olduğu ve paylaşımların yapıldığı sitenin içerik sağlayıcısının davacı birleşen dosya davalısı olduğu ilgili sitenin herkese açık olduğu, ancak herkes tarafından yorum ya da paylaşım yapabilecek yapıda olmadığı, sadece site içerik sağlayıcıları tarafından içerik eklenebilecek yapıya sahip olduğu tespitleri ve ayrıntıları yukarıda açıklanan teknik inceleme ve değerlendirme kapsamında gerek kendi gerekse kardeşi vasıtasıyla yapmış olduğu internet paylaşımlarının sözleşmenin 3.3 maddesine aykırılık teşkil ettiği, davalı birleşen dosya davacısının sözleşmeyi feshinde ve yapılan takibe itirazında haklı olduğu anlaşılmakla davacı birleşen dosya davalısının itirazın iptaline yönelik açmış olduğu asıl davanın reddine, cezai şartın tahsili talebine yönelik birleşen dava yönünden ise davalı birleşen dosya davalısının sözleşmede öngörülen sözleşme bedelinin yarısı tutarında kararlaştırılan cezai şart talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl dava yönünden hiçbir değerlendirme yapılmaksızın karar verildiğini, davalının temerrüdünün dikkate alınmadığını, sözleşmenin sözleşme bitimine üç ay kala haksız feshedildiğini, birleşen dava yönünden ise sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği iddia edilen eylemlerin tanıtım ve reklam faaliyeti niteliğinde olmadığını, bozma gereği bu yönde araştırma yapılması gerekirken yapılmadığını, paylaşımların müvekkilinin kardeşi tarafından yapıldığını ve aralarında ticari bir ilişki olmadığını, reklamı yapıldığı belirtilen firmalar ile müvekkili arasında reklam ve tanıtım anlaşması yapılmadığını, ticari bir gelir elde edilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sözleşmeye aykırılık halinde bu aykırılığın giderilmesi için 7 günlük süre verilmesi gerekirken verilmediğini, derhal fesih için sözleşmenin devamına katlanılmasını mümkün kılmayan bir durumun olması gerektiğini ve bu yönde de bir inceleme yapılmadığını, ayrıca müvekkilinin giyim kuşamı ile ilgili ... bir söz dahi edemeyeceğinin söylenemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl ve birleşen davada müvekkili lehine takdir edilen vekâlet ücretinin eksik hesaplandığını, yabancı para alacağının söz konusu olduğu durumlarda vekâlet ücreti hesaplanırken dava tarihindeki kurun değil karar tarihindeki kurun esas alınması gerektiğini ileri sürerek kararın düzeltilerek onanmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali; birleşen dava ise, cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 125 nci, 179 ncu ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak yekdiğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/844, Karar No: 2020/16032, Tarih: 11.11.2020

**4. Ceza Dairesi         2017/844 E.  ,  2020/16032 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Yaralama, tehdit

HÜKÜMLER : Ceza verilmesine yer olmadığı, güvenlik tedbiri uygulanması

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Adana Dr. Ekrem Tok Ruh sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nden alınan sağlık kurulu raporunda sanığın TCK'nın 32/1. maddesinden faydalanabileceğinin belirtilmesi ve sanık hakkında düzenlenen iddianamede TCK'nın 32/1. maddesinin uygulanmasının talep edilmesine karşın, akıl hastalığı bulunan sanığın zorunlu müdafiinin hazır olduğu oturumda savunmasının alınması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve sanık ...'ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 11.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6291, Karar No: 2012/23377, Tarih: 04.07.2012

**8. Ceza Dairesi         2010/6291 E.  ,  2012/23377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suçu ve suçluyu övme

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

“İşlenmiş bir suçun” veya “işlemiş olduğu bir suçtan dolayı bir kişinin” alenen övülmesi TCK.nun 215. maddesinde suç olarak düzenlenmiştir. Kişinin, işlediği suç nedeniyle övülmesi, bu kişinin işlediği suçun da övüldüğünü göstermektedir.

Türkiye Cumhuriyet Anayasasının 90/5. maddesinde yeralan “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş ... hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarda kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.” hükmü uyarınca 19.03.1954 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan 10.03.1954 tarih ve 6366 sayılı Yasa ile onaylanmış bulunan “İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetlerini Koruma Sözleşmesi” (AİHS), iç hukukumuzun uyulması zorunlu bir parçası haline gelmiştir.

Sözleşmenin 9. maddesinde din ve inanç hürriyeti, 10. maddesinde ifade hürriyeti, 11. maddesinde örgütlenme hürriyeti düzenlenmiştir. Bu üç madde; sözleşmenin genel amacı olan çoğulcu demokratik rejim için toplumda hoşgörünün sağlanarak çoğulcu demokrasinin yerleştirilmesi ve geliştirilmesine yönelik hükümlerdir.

İfade hürriyeti, bilgi verme ve bilgi edinme hürriyeti sözleşmenin 10. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasında, “Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Bu hak kamu makamlarının müdahaleleri olmaksızın ve ülke sınırları gözetilmeksizin, kanaat özgürlüğünü, haber ve görüş alma ve de verme özgürlüğünü de kapsar”, ikinci fıkrasında ise, “Görev ve sorumluluklar da yükleyen bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın ve ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir.” denilmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin, ifade özgürlüğüne ilişkin kararlarında, kamuyu ilgilendiren sorunların kamuya açık olarak tam bir serbestlik içerisinde tartışılabilmesi, şiddeti teşvik eden eylemler hariç bu tartışmanın boyutlarının Devlet organları tarafından maksimuma çıkarılması gerektiği vurgulanmaktadır. Süreklilik gösteren bu kararlarda, kamuoyunun bir bölümünün ve hatta çoğunluğun hoşuna gitmeyen, ürkütücü, şok edici, hoşa gitmeyen fikirlerin de sözleşmenin 10. maddesi tarafından korunduğu belirtilmektedir. (Handyside / Birleşik Krallık, Castells / İspanya vb. Kararlar)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarında, ifade hürriyetinin iki istisnası olduğuna işaret edilmektedir. Birinci istisna şiddeti teşvik edici ve övücü söylemler, ikinci istisna ise azınlıklara karşı nefret söylemidir. Bunun için önce yazı veya sözün içeriğine bakılmalıdır.

Yazı veya Sözler;

a) Şiddet, bir araç olarak öngörüyorsa,

b) Kişileri hedef gösterip kanlı bir intikam istiyorsa,

c) Benimsenen düşünceler için şiddete başvurmanın meşru olduğu ileri sürülüyorsa,

d) İnsanda saldırgan duygular uyandıracak biçimde anlamsız bir nefret yaratarak şiddetin doğmasına uygun bir ortamı kışkırtıyorsa,

İfade hürriyetinden yararlanmayabilir. (Sürek / Türkiye, no.1 Büyük Daire, no 26682/95, Güzel ve Özer / Türkiye, 6 Temmuz 2010 kararı)

Yazı veya sözün kim tarafından, nerede, nasıl bir ortamda, hangi koşullar altında yazıldığı veya söylendiği değerlendirilmelidir. Mahkeme “yakın ve mevcut tehlike” ölçütüne yaklaşarak sözleri söyleyen kişinin ne kadar etkili olduğu, söylenilen yer ve zaman bakımından söylenenlerin şiddet yaratmaya müsait olup olmadığına bakılması gerektiğini kabul etmektedir. (Zana / Türkiye, 25 Kasım 1997 kararı)

İfade özgürlüğü demokratik bir toplumun esaslı temellerinden birini oluşturup, toplumun ilerlemesi ve her bir bireyin gelişimi için ... koşullardan biridir. İfade özgürlüğü, sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız görülen veya ilgilenmeye değmez bulunan “haber” ve “düşünceler” için değil, fakat aynı zamanda aleyhte olan, çarpıcı gelen ve rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bunlar çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri olup, bunlar olmaksızın “demokratik toplum” olamaz. Sözleşme'nin 10. maddesinde belirtildiği üzere, bu özgürlüğün istisnaları vardır; ancak bu istisnalar dar yorumlanmalıdır. (23.09.1994 tarihli Jersild – Danimarka kararı; 21.01.1999 tarihli Janowski – Polanya kararı; 25.11.1999 tarihli Nilsen ve Johnsen – Norveç kararı; 25.07.2001 tarihli Perna – İtalya kararı).

Bu kapsamda şiddete, silahlı direnmeye veya isyana teşvik niteliği taşıyan yaklaşımlar ile azınlıklara yönelik nefret söylemi içeren açıklamalar sözleşmenin koruduğu ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemez. (02.10.2003 tarihli Kızılyaprak – Türkiye kararı; 27.05.2004 tarihli Yurttaş – Türkiye kararı ; 09.03.2004 tarihli ... ... – Türkiye kararı)

Yazının içeriğine, şiddeti teşvik edip etmediğine, yazının hangi bağlamda yayınlandığına, yani şiddeti yaratmaya elverişli olup olmadığına bakılmalıdır. (Gözel ve Özel / Türkiye, 6 Temmuz 2010 kararı)

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 13, 14, 25, 26 ve AİHS'nin 9/2, 10/2, 17. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde Devlet yahut halkın bir bölümü için rahatsız edici, hoşa gitmeyen, kural dışı, endişe verici, fakat şiddet ve şiddet kırkırtıcılığı içermeyen nitelikteki, sözler de ifade hürriyeti kapsamındadır.