muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/24644, Karar No: 2013/23617, Tarih: 27.12.2013

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir.

Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut olayda, davacı-karşı davalı şirketin Tedaş ... İl Müdürlüğünün özel güvenlik işini 17.12.2008-14.3.2011 tarihleri arasında yürüttüğü, 14.3.2011 tarihinde yapılan yeni ihaleyi dava dışı... Özel Güvenlik Şirketinin aldığı, davalı ve arkadaşı olan bir kısım işçilerin ihalenin bitim tarihi olan 14.3.2011 gününde yeni şirket nezdinde özel güvenlik elemanı olarak, çalışmaya hiç ara vermeksizin devam ettikleri, iş akdinin feshine yönelik bir iradenin ortada bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Daha sonra 28.3.2011 tarihinde davacı-karşı davalının çektiği ihtarın bu tarihte davalının davacının işçisi olmaması nedeniyle iş akdinin feshi konusunda sonuca etkili olmadığı anlaşılmakla, davanın işyerinin devri kuralları çerçevesinde incelenmesi gerekmektedir. Davacı- karşı davalı şirketin ihbar tazminatı talebinin farklı gerekçeyle de olsa reddi isabetli olup dava tarihi itibariyle, davalı-karşı davacının halen ihaleyi alan yeni işveren nezdinde çalışmasının devam ediyor olması ve ortada bir fesih olgusunun bulunmaması nedeniyle, feshe bağlı haklar olan kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacaklarının davacı- karşı davalıdan talep edilmesinin mümkün olmadığı hususunun gözden kaçırılarak bu talepler yönünden davalı- karşı davacının davasının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmiş olması bozma nedenidir.

O halde davacı-karşı davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde, davacı-karşı davalıya iadesine 27.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27336, Karar No: 2016/11794, Tarih: 10.05.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/27336 E.  ,  2016/11794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Suça sürüklenen çocuğun mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılanın yaralanmasının yüzde sabit ize neden olup olmadığı hususunda Adli Tıp Uzmanından rapor aldırılması gerekirken ... Üniversitesi ... Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi K.B.B uzmanı tarafından düzenlenen ve yaralanmanın yüzde sabit ize neden olup olmadığı hakkında herhangi bir görüşe yer verilmeyen rapor ile yetinilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafii ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.05.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1057, Karar No: 2017/4614, Tarih: 21.09.2017

**11. Hukuk Dairesi         2017/1057 E.  ,  2017/4614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15/12/2015 tarih ve 2014/38-2015/413 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 19/09/2017 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalı asil ... ve davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının sahibi olduğu eczanenin 1.000.000,00 TL bedel karşılığı davacıya devri konusunda tarafların anlaştıklarını, buna istinaden 15/07/2013 tarihli devir sözleşmesi ile davacı tarafından davalıya 150.000,00 TL ve 26/07/2013 tarihli sözleşme ile de 150.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL elden ödendiğini, ayrıca 19/07/2013 tarihli eczane devir sözleşmesinin imzalandığını, ardından davacının Merkez Eczanesinin yasal bağlamda devrini tamamlamak ve kendi adına ruhsat almak amacıyla yetkili makamlara başvurduğunu ve eczanenin mülk sahibi ile kira sözleşmesi yaptığını, yapılan başvurunun İl Sağlık Müdürlüğünce Eczacılar Odasına gönderildiğini ve Türk Eczacılar Birliği Birinci Bölge Eczacılar Odasının yaptığı inceleme ve değerlendirme sonucu düzenlediği raporda ... Merkez Eczanesinin açılışından bu yana muvazaalı bir eczane profili çizdiği, davalı yahut babası eczacı ... 'ın bu eczanenin sahibi olmadıkları, eczanenin yeni sahibi davacı olsa bile muvazaanın devam edeceği yönünde görüş bildirildiğini, bu şekildeki olumsuz mütalaa nedeniyle davacının bu eczane için kendi adına ruhsat alamayacağı sonucuna vardığını ve eczaneyi devir almaktan vazgeçtiğini ... İl Sağlık Müdürlüğü Eczacılık Şubesine verdiği dilekçe ile bildirdiğini, davalıya peşinat olarak verdiği bedelin istendiği halde iade edilmediğini ileri sürerek; 300.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Birinci Bölge ... Eczacı Odasının inceleme ve değerlendirme yazısında davacı ile ilgili de muvazaa iddialarına yer verildiğini, eczanenin ruhsatının alınamamasında davalıya bir kusur atfedilemeyeceğini, eczanenin yasal yollardan davacıya devredildiğini, davacının sözkonusu inceleme ve değerlendirme raporunun iptali yönünde bir girişimi olmadığını, Eczaneler ve Ecza Hizmetleri Hakkındaki Yönetmeliğin 5/h maddesine göre işletilmesi gereken prosedürün işletilmediğini, davacının sözleşmeyi haksız olarak feshetmesindeki temel nedenin ekonomik yararının sekteye uğraması ihtimali olduğunu, davacının edimini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, mağdur olan davalının eczanesini zorunlu sebeplerle kapatmak zorunda kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki eczane devir sözleşmesi kapsamında davacının davalı tarafa 300.000,00 TL ödediği, Birinci Bölge ... Eczacı Odasının 20/08/2013 tarihli dava konusu eczane ile davalı ve mülk sahipleri arasında muvazaa bulunduğu hususunda inceleme ve değerlendirme raporunun bulunduğu, davalının muvazaanın tarafı olduğu, bu hususu bildiği, davacının yanılma nedeniyle iradesinin sakatlandığı, davacının TBK'nın 30-35'inci maddeleri kapsamında davalı tarafa ödemiş olduğu peşinatı talep edebileceği, davacı yanılmasında kusurlu kabul edilse bile davalının yanılmayı bildiği nazara alındığında tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulüne, 300.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yine, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. 6100 sayılı HMK’nın 1/1. maddesi gereğince de mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkindir.

Bu durumda, dava taraflar arasında düzenlenen eczane devir sözleşmesine dayalı, davalıya yapılan ödemenin tahsili istemine ilişkin olup, uyuşmazlığa sözleşmeye ve davaya konu eczanenin gelir durumu da nazara alındığında ticari işletmenin devrine yönelik hükümler uygulanacaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-c maddesi uyarınca, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun malvarlığının veya işletmenin devralınması hakkındaki düzenlemelerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları, ticari dava sayılacağından, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir olunan 1.480,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 21/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6300, Karar No: 2011/9541, Tarih: 12.09.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/6300 E.  ,  2011/9541 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... köyü 155 ada 90 parsel sayılı 10115,21 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla vasfı ile davalılar adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğu iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece; davanın kabulüyle 155 ada 90 parselin orman vasfı ile hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1948 yılında 3116 sayılı Yasa hükümleri gereğince yapılan orman tahdidi ile 01.02.2001 tarihinde ilan edilen 3302 sayılı Yasa ile değişik 2/B madde uygulaması ve 10.10.2008 tarihinde ilan edilen 6831 sayılı Yasanın 4999 sayılı Yasa ile değişik 9 maddesi gereğince yapılan aplikasyon, ölçü ve çığım hesaplamalarından kaynaklan yüzölçümü ve fenni hataların düzeltilmesi çalışması bulunmaktadır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, dava konusu taşınmaz ve etrafının 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan orman kadastrosunda 29.05.1948 tarihli orman kadastro tutanağında çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin orman iç parseli olarak sınırlandırıldığı ve bu iç poligon içinde kalan arazinin basit karışık baltalık devlet ormanı ile kaplı olduğu belirtilerek o tarihte yürürlükte bulunan 01.12.1940 tarihli orman tahdit ve tescil talepnamesinin 38. maddesi gereğince fiili durumu tespit edilerek orman sınırı dışında bırakıldığı, taşınmazın bu şekilde 1948 yılında niteliğinin belirlenmesinin hak sahiplerinin geçerli bir tapusu varsa o tapuya dayanarak orman kadastrosuna itiraz davasına imkan vermek olduğu, aslında taşınmazın orman kadastrosu içinde bırakıldığı, orman kadastrosunun iptali için hak düşürücü süre içinde herhangi bir dava da açılmadığı, taşınmazın üzerinde tarım yapılmadığı, taşınmazın içinde 10-12 adet harnup, yaklaşık 40-50 yaşlı 1 adet zeytin ağacı bulunduğu ve büyük ağaç şeklinde pırnal ağaçları ve maki bitkileri ile kaplı olduğu hakim unsur kayalık olup son yıllarda üzerindeki bazı maki bitkileri temizlenmeye çalışıldığı ve taşınmazın tarım arazisi özelliği taşımadığı; taşlık - kayalık - makilik niteliğinde devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğu bildirilmiş olup davalı yararına 3402 sayılı Yasanın 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluşmadığı belirlenerek kesinleşen orman sınırı içinde bırakılan taşınmazın orman niteliğinde Hazine adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesi ile getirilen 3402 sayılı Yasanın 36/A maddesinde “Kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı kadastro mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekâlet ücreti dahil, yargılama giderine hükmolunmaz.” ve 17. maddesi ile eklenen geçici 11. maddesine göre; “bu Kanunun 36/A maddesi hükmü, henüz infaz edilmemiş yargı kararlarındaki vekâlet ücreti dâhil yargılama giderleri için de uygulanır.” hükmü gereğince davalı gerçek kişiler aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil ise de, bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple; hüküm fıkrasının 4, 5 ve 6, bentlerinin hükümden tamamen çıkartılarak, bunun yerine, “ “6099 sayılı Yasa ile 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine eklenen (a) fıkrası gereğince yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına” cümlesinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve hükmün H.Y.U.Y.’nın 438/7. maddesine göre bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16

. Bu sebeple; hüküm fıkrasının 4, 5 ve 6, bentlerinin hükümden tamamen çıkartılarak, bunun yerine, “ “6099 sayılı Yasa ile 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine eklenen (a) fıkrası gereğince yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına” cümlesinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve hükmün H.Y.U.Y.’nın 438/7. maddesine göre bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesi ile değiştirilen 3402 sayılı Yasanın 36/A maddesi gereğince davalıdan onama harcı alınmasına yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 12/09/2011 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14642, Karar No: 2015/11905, Tarih: 22.12.2015

**14. Hukuk Dairesi         2015/14642 E.  ,  2015/11905 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.05.2008 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, kal, birleştirilen dosya ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; birleştirilen davanın kabulüne dair verilen 06.05.2014 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından, temyiz incelemesi davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 07.04.2015 günü mürafaa icrasından sonra dosyada görülen eksiklik nedeniyle evrak mahalline iade edilmiştir. Anılan eksikliğin giderilmesinden sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Asıl dava, elatmanın önlenmesi ve kal, birleştirilen dava temliken tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, 341 parsel sayılı taşınmazın maliki olan davalının, davacının 347 parsel sayılı taşınmazına tecavüzde bulunduğunu belirterek elatmanın önlenmesi ve taşınmaz üzerinde tesis edilenlerin kal'ini talep etmiştir.

Davalı, taşınmazını davacı ile aynı şahıstan satın aldıklarını, sınırları hiç değişmeden kullandıkları gerekçesiyle davanın reddini savunmuş, birleştirilen dava ile de iyiniyetli olduğunu, muhdesatın daha kıymetli olduğu gerekçesiyle 347 parsel sayılı taşınmazın nizalı kısmının bedeli davalıya ödenmek suretiyle tapusunun iptali ile 341 sayılı parsele eklenmesini istemiştir.

Mahkemece, birleştirilen davanın kabulü ile 15.12.2011 tarihli bilirkişi raporunda "A" harfi ile gösterilen 815,56 m2 yerin 347 sayılı parselden ifrazen iptaline aynı ada son parsel numarası verilerek davalı-davacı ... adına tesciline, 22.813,60 TL zemin değerinin davalı-davacı ...'dan alınarak davacı-davalı ...'ya verilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

TMK’nın 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi TMK’nın 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

TMK’nın 724. maddesinde yapı sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak yapı sahibini bu haktan mahrum

..

TMK’nın 724. maddesinde yapı sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak yapı sahibini bu haktan mahrum

..

bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiasıyla ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin TMK’nın 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır.

TMK’nın 724. maddesi hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK’nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

Malzeme sahibinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir. (Sübjektif koşul)

İyiniyet koşulunun gerçekleşmediği durumlarda diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına gerek bulunmamaktadır.

b) İkinci koşul, yapı kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olmasıdır. (Objektif koşul)

c) Üçüncü koşul ise yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

d) Yukarıda değinilen üç koşulun yanısıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.