muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/70, Karar No: 2021/623, Tarih: 09.12.2021

Suçun manevi unsuru; failin, mağduru şahsi özgürlüğünden yoksun bırakmaya yönelik hareketleri gerçekleştirmeyi bilmesi ve istemesi, yani genel kasttır. Kanun'un metni ve ruhundan anlaşılacağı üzere, suçun temel şeklinin oluşumu için saik (özel kast) aranmamıştır. Nitekim bu görüş öğretide (Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, Çetin Özek-Sahir Erman, ... 1994, .... 130; Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ayhan Önder, 4. Bası, ... 1994, .... 31; Teorik-Pratik Ceza Hukuku, Durmuş Tezcan-Mustafa Ruhan Erdem-... Önok, ... 2008, .... 363; Ceza Hukuku Özel Hükümler, ... Emin Artuk-Ahmet Gökcen, ... 2018 Adalet Yayınevi, 17. Baskı, .... 368) ve yargısal kararlarda da (Ceza Genel Kurulunun 29.06.2010 tarihli ve 110-161, 23.01.2007 tarihli ve 275-9, 03.12.2002 tarihli ve 288-419 sayılı ile bu güne kadar süreklilik arz eden çok sayıdaki kararları) benimsenmiştir. Suçun oluşabilmesi için kişiyi hürriyetinden yoksun kılma yönündeki ihlalin hukuka aykırı olarak yapılması, diğer bir deyişle eylemde hukuka uygunluk nedenlerinin bulunmaması zorunludur. Hukuka aykırılık, öğretide genel olarak hukuk düzeninin izin vermediği hâlleri ifade etmektedir.

Olayın gerçekleştiğinin iddia edildiği tarihte mağdurenin 2 yaş 5 ay 18 günlük olması nedeniyle CMK'nın 52 ve 236. maddelerine değinmekte yarar bulunmaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Mağdur ile şikâyetçinin dinlenmesi" başlığını taşıyan 236. maddesi;

"(1) Mağdurun tanık olarak dinlenmesi halinde, yemin hariç, tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır.

(2) İşlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdur, bu suça ilişkin soruşturma veya kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebilir. Maddî gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunluluk arz eden haller saklıdır.

(3) Mağdur çocukların veya işlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş olan diğer mağdurun tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur. Bunlar hakkında bilirkişilere ilişkin hükümler uygulanır." şeklinde iken 24.10.2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile 1 ve 2. fıkraları aynen muhafaza edilerek sonraki fıkralar;

"...

(3) Mağdur çocukların veya işlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş olan diğer mağdurun tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur.

(4) Cumhuriyet savcısı veya hâkim tarafından ifade ve beyanının özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır.

"...

(3) Mağdur çocukların veya işlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş olan diğer mağdurun tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur.

(4) Cumhuriyet savcısı veya hâkim tarafından ifade ve beyanının özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır.

(5) Türk Ceza Kanununun 103 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen suçlardan mağdur olan çocukların soruşturma evresindeki beyanları, bunlara yönelik hizmet veren merkezlerde Cumhuriyet savcısının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınır. Mağdur çocuğun beyan ve görüntüleri kayda alınır. Kovuşturma evresinde ise ancak, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından mağdur çocuğun beyanının alınması veya başkaca bir işlem yapılmasında zorunluluk bulunması hâlinde bu işlem, mahkeme veya görevlendireceği naip hâkim tarafından bu merkezlerde uzmanlar aracılığıyla yerine getirilir. Mağdur çocuk yargı çevresi ve mülkî sınırlara bakılmaksızın en yakın merkeze götürülmek suretiyle bu fıkrada belirtilen işlemler yerine getirilir.

(6) Türk Ceza Kanununun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen suçlardan mağdur olanların soruşturma evresindeki beyanları bakımından da beşinci fıkra hükmü uygulanır. Ancak, beyan ve görüntülerin kayda alınmasında mağdurun rızası aranır.

(7) Beşinci ve altıncı fıkra kapsamında alınan beyan ve görüntü kayıtları dava dosyasında saklanır, kimseye verilmez ve gizliliği için gerekli tedbirler alınır.

(8) Beşinci ve altıncı fıkra kapsamında alınan beyan ve görüntü kayıtları, yazılı tutanağa dönüştürülür. Bu tutanak, talepte bulunan şüpheli, sanık, müdafii, mağdur, vekil veya kanuni temsilciye verilir. Beyan ve görüntü kayıtları bu kişilere soruşturma ve kovuşturma makamlarının gözetiminde gizliliği korunmak suretiyle izletilebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Diğer yandan, 5271 sayılı CMK'nın “Tanıkların dinlenmesi” başlıklı 52. maddesinde;

"(1) Her tanık, ayrı ayrı ve sonraki tanıklar yanında bulunmaksızın dinlenir.

(2) Tanıklar, kovuşturma evresine kadar ancak gecikmesinde sakınca bulunan veya kimliğin belirlenmesine ilişkin hâllerde birbirleri ile ve şüpheli ile yüzleştirilebilirler.

(3) Tanıkların dinlenmesi sırasındaki görüntü veya sesler kayda alınabilir. Ancak;

a) Mağdur çocukların,

b) Duruşmaya getirilmesi mümkün olmayan ve tanıklığı maddî gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunlu olan kişilerin,

Tanıklığında bu kayıt zorunludur." şeklinde düzenlenmiştir.

(2) Tanıklar, kovuşturma evresine kadar ancak gecikmesinde sakınca bulunan veya kimliğin belirlenmesine ilişkin hâllerde birbirleri ile ve şüpheli ile yüzleştirilebilirler.

(3) Tanıkların dinlenmesi sırasındaki görüntü veya sesler kayda alınabilir. Ancak;

a) Mağdur çocukların,

b) Duruşmaya getirilmesi mümkün olmayan ve tanıklığı maddî gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunlu olan kişilerin,

Tanıklığında bu kayıt zorunludur." şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bir çok kararında cinsel istismar mağduru çocukların bilhassa savunmasız olduğunu belirtmiştir (M.C/Bulgaristan, B. No: 39272/98, 4/12/2003, § 183; A ve B/Hırvatistan, B. No:7144/15, 20/6/2019, § 111, Z/Bulgaristan, B. No: 39257/17, 28/5/2020, § 69.). AİHM, cinsel istismar mağduru bir çoçuk söz konusu olduğunda devletin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 3. ve 8. maddeleri açısından yükümlülüklerinin çocuk haklarının -onların en çok yararına olacak şekilde öncelikli husus olarak gözetilmek ve çocuğun özel savunmasızlığı dikkate alınarak uygun düşen ihtiyaçlarının iç hukuktaki merciler tarafından karşılanması suretiyle- etkin bir şekilde uygulanmasını gerekli kıldığını vurgulamaktadır (Z/Bulgaristan, B. No: 39257/17, 28/5/2020, § 69; M.G.C/ Romanya, B. No: 61496/11, 15/3/2016; N.Ç/Türkiye, B. No: 40591/11, 9/2/2011, § 113.)

CMK'nın 52 ve 236. maddeleri ve AİHM içtihatları göz önüne alındığında maddi gerçeğin tespit edildiği süreçte suçun mağduru konumundaki çocuk ve psikolojisi bozulmuş kişilerin korunması, adli süreçten olumsuz etkilenmelerinin önüne geçilmesi, somut olayın özelliğine göre mevcut delillerin maddi gerçeği tüm açıklığıyla ortaya koyduğu durumlarda ise mağdurun dinlenilmesine gerek görülmemesi gerekmektedir. Bu şekilde suçun mağdurunun maruz kaldığı olayı tekrar tekrar adli merciler önünde dile getirerek yıpratılması engellenmelidir.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Olay tarihinde 2 yıl 5 ay 18 günlük olan katılan mağdure ...’nın annesi katılan ...’nin, olay tarihinde saat 12.00 sıralarında oğlu olan tanık ...’ın oyun oynamak için evden dışarı çıktığını, mağdurenin de ağabeyinin arkasından gittiğini, saat 12.15 sıralarında kapının çaldığını, kapıyı açtığında mağdureyi ve oğlunu gördüğünü, mağdurenin ağladığını, bunun üzerine oğluna ne olduğunu sorduğunu, oğlunun kardeşi olan mağdureyi kömürlükte gördüğünü ve eve getirdiğini söylediğini, önce mağdurenin düştüğünü düşündüğünü, bunun üzerine mağdureye ne olduğunu sorduğunu, mağdurenin o sırada eteğinin altındaki külotlu çorabı çekmeye çalıştığını gördüğünü, mağdurenin, kendisine cevaben "Amca indirdi." dediğini, mağdurenin eteğini kaldırdığında bezinin açılmış ve külotlu çorabının yarıya kadar inmiş vaziyette olduğunu fark ettiğini, mağdurenin vücudunda bir iz veya emare görmediğini, ne olduğunu öğrenmek amacıyla dışarı çıktığını, apartmanın önünde ve içerisinde oynayan çocuklara sorduğunu, tanık ...’in kömürlükten çıkan birini gördüğünü söylediğini, ...’e gördüğü şahsın nasıl biri olduğunu sorduğunu, ...’in gördüğü şahsı tarif ettiğini, olay günü benzer bir şahsı apartman kapısının önünde kendisinin de gördüğünü ve bu şahsın sanık olduğunu, sanığın mağdureyi kömürlüğe indirdiğini düşündüğünü, kömürlüğün karanlık olduğunu, bu sebeple mağdurenin yalnız başına oraya inemeyeceğini, sanığın mağdureye ne yaptığını bilmediğini ancak sanığın cinsel bir amacının olduğunu düşündüğünü iddia ettiği; sanığın ise olay günü evinin önünde arkadaşını beklediğini, o esnada apartmanın önünde oynayan çocukları gördüğünü, aralarında bulunan 3-4 yaşlarındaki kız çocuğunun yanağından öptüğünü, arkadaşının gelmesiyle olay yerinden ayrıldığını, kız çocuğunu kömürlüğe indirip tacizde bulunmadığını, sadece başını okşayıp yanağından öptüğünü, mağdureyi havaya kaldırdığını, çocuklara ilgi duyduğunu ancak bu ilginin yeğenlerine olan sevgisi gibi olduğunu, çocuk gördüğünde yakın bulduysa yukarı doğru "hoppacık" yaptığını, bunu çocukları sevdiği için yaptığını ve taciz amacının olmadığını, 11 yaşında ...'da bir trafik kazası geçirdiğini, o olaydan sonra hareketlerinin değiştiğini, kendisine engel olamadığını ve daha sonra yaptıklarını unuttuğunu, kazadan sonra çocuklara onları sever gibi ilgi duyduğunu savunduğu olayda;

Mağdurenin annesi olan katılan ...’nin aşamalarda olaydan sonra yaşananları ve olayın ortaya çıkışını istikrarlı bir biçimde anlatması, tanıklar ... ve ...’in birbirlerini doğrular ve destekler mahiyette beyanlarda bulunmaları, tanık ...'in sanığı bodrumdan çıkarken gördüğünü, tanık ...'ın da mağdureyi bodrumdan alıp eve götürdüğünü açıkça ifade etmesi, mağdure tarafının olay öncesinde tanışıklıkları bulunmayan sanığa iftira atmalarını gerektirecek bir husumetlerinin bulunmaması, sanığın olay tarihinde mağdureyi sevme amaçlı olarak öptüğüne, "hoppa" yaptığına, cinsel bir amacının olmadığına, 11 yaşında geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle çocuklara karşı kendisini kontrol edemediğine ve bazen yaptıklarını unuttuğuna ilişkin tevilli ikrârı sanığın mağdureye karşı cinsel saikle hareket etmediğine ilişkin savunmasının cezadan kurtulmaya yönelik olması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; sanığa atılı çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarının unsurları itibarıyla oluştuğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, haklı nedene dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

Ayrıca, mağdurenin olay tarihinde 2 yaş 5 ay 18 günlük bulunması, olayın üzerinden yaklaşık 12 yıl geçmiş olması, ayrıca küçük yaşta çocuğun cinsel istismarı gibi bir suçun mağduru olan mağdurenin yargılamanın geldiği aşamada dinlenilmesinin onda meydana getireceği ağır psikolojik yüklerin yanı sıra dinlenilmesinin dosyadaki mevcut delillere göre tespit edilen maddi gerçeğe herhangi bir katkı sağlamayacağı ve Ceza Genel Kurulunca varılan sonuç bir bütün olarak göz önüne alındığında mağdurenin beyanına başvurulmadan yargılamanın sonuçlandırılmasının mağdurenin yararına olacağı değerlendirilmiştir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesinin 27.04.2017 tarihli ve 7262-2298 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.05.2012 tarihli ve 282-117 sayılı hükmünün sanığa atılı çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarının unsurları itibarıyla oluşması nedeniyle mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4. Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 09.12.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10318, Karar No: 2009/6171, Tarih: 24.06.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/10318 E.  ,  2009/6171 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketten satın aldığı aracın, satın alındıktan bir süre sonra seyir halinde iken gaz kesmeye başladığını, aracın çekiş gücünün düştüğünü, müteaddit defalar aracın servise götürüldüğünü ancak arızanın giderilemediğini, araçtan faydalanamadığını iddia ederek aracın ücretsiz olarak yenisi ile değiştirilmesini, bu mümkün olmadığı takdirde bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, 28.10.2005 tarihinde satılan aracın 28.10.2006 tarihinde yıllık bakıma alındığını, bu tarihe kadar herhangi bir arıza vermediğini, yıllık bakımdan sonra aracın toplam 11 kez servise değişik sebeplerle getirildiğini, bunlardan ikisinin periyodik bakıma ilişkin olduğu, 3 kez kötü yakıttan kaynaklanan sebeplerle yakıt filtresinin yol açtığı olumsuzluklar için servise getirildiğini, bir ... motoryağı haznesine ... suyu doldurulduğu için aracın çalışmaz halde servise bırakıldığı, bir kez ön amortisörün ses yapan üst tablasının değiştirildiğini, bu durumun bozuk yol şartlarından veya kullanıcıdan kaynaklandığını, bu işlemlerin dışında iki kez MAP servisi arızası nedeniyle değişim yapıldığını, araçtan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, satıcının tekeffülü altındaki davaya konu aracın ayıplı olduğu ... süre servis bakımı ve tamirlerinden anlaşıldığı, araçtaki arızanın tüm uğraşlara rağmen giderilemediği ve araçtan randıman alınamadığı, bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bırakılan aracın iktisadi kıymeti ve faydalı ömrü de dikkate alınarak 2007 yılı itibari ile tutarının 13.875.00 YTL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, satıcının ayıplı mal satışına karşı tekeffülü hükümlerine dayanılarak açılmıştır. Bu durumda mahkemece, dava konusu malın, ayıplı olup olmadığı hususunda konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınıp, TTK.nun 25/3.maddesindeki ayıp süreleri üzerinde de durulup, deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Dava, satıcının ayıplı mal satışına karşı tekeffülü hükümlerine dayanılarak açılmıştır. Bu durumda mahkemece, dava konusu malın, ayıplı olup olmadığı hususunda konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınıp, TTK.nun 25/3.maddesindeki ayıp süreleri üzerinde de durulup, deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 24.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/224, Karar No: 2008/228, Tarih: 05.03.2008

**Hukuk Genel Kurulu         2008/10-224 E.  ,  2008/228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 10.İş Mahkemesi

TARİHİ : 24/01/2008

Taraflar arasındaki “işsizlik sigortası prim iadesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonucunda; Ankara 10.İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 05.06.2006 gün ve 224-245 sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 14.11.2006 gün ve 11083-14429 sayılı ilamıyla; ("...Dava, kapsam dışı personel statüsünde çalışanların, Uyuşmazlık Mahkemesinin 1995/1 Esas 1996/1 Karar sayılı kararı uyarınca Anayasanın 128.maddesinde sözü edilen “diğer kamu görevlileri” olduğu gibi iş güvencesi bakımından kamu personeli sayılarak kamu görevlilerinin sahip olduğu iş güvencesine sahip olmakla 4447 sayılı Kanun 51.maddede sayılan haller nedeniyle işsiz kalmalarının ve dolayısıyla işsizlik sigortası hükümlerinden yararlanmalarının mümkün bulunmadığı gerekçesi ile davacının ücretinden işsizlik sigortası primi kesilemeyeceğinin tespiti ve kesintilerin şimdilik 500,00 YTL’lik kısmının Kurumca tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline ilişkindir.

Mahkemece; işsizlik sigortasının da bir sigorta türü olduğu, kapsam dışı personel olarak çalışan davacının sosyal güvenlik açısından 506 sayılı Kanuna tabi olduğunun tespiti ile sigortalılık statüsünün zorunlu olup, sosyal güvenlik hakkının vazgeçilemez ve devredilemez olduğu, dolayısıyla davacının işsizlik sigortasından yararlanmak istememesinin mümkün olmadığı ve 4447 sayılı Kanunun 46/3.maddesi ile anılan kanun kapsamı dışında bırakılanların sınırlı olarak sayıldığı ve davacının statüsü itibariyle bu sayılanlar içinde bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının özelleştirme kapsamında bulunan Karadeniz Bakır İşletmeleri A. Ş. bünyesinde kapsam dışı personel statüsünde çalıştığı ve ücretinden işsizlik sigortası primi kesildiği tartışmasıdır.

Anayasa'nın 128.maddesi uyarınca, "Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür." Mevzuatımızda kapsam dışı personelin tanımına ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte bu kavram; iş kanunu hükümlerine tabi olarak çalışmakla birlikte toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanamayan çalışanları tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Özelleştirme kapsamına alınan kamu kurumlarında çalışan personelin statüleri hakkında çıkarılan 233, 399, 527 sayılı KHK'ler ile ek düzenlemeler yapılmışsa da kimi KHK lerin Anayasa Mahkemesince iptali sonucu, bu konu 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine İlişkin Yasayla belirginleştirilmiştir. Bu yasanın, amaç ve kapsam başlıklı 1.maddesinin (A) bendinde, yasanın amacı belirlenmiş ve bu amaca yönelik olarak (B) bendinin (e) fıkrasında da; yasanın kapsamının, özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda hizmet akdi ile çalışan personelden özelleştirme uygulamaları sonucu işsiz kalacak olanlara mali ve sosyal haklar sağlanması, (d) fıkrasında ise yine bu kuruluşlarda çalışan kamu personelinin özlük ve sosyal haklarıyla ilgili hükümler olduğu belirtilmiştir. Nitekim 21.maddesinde, özelleştirme kapsamına alının kuruluşlarda hizmet akdiyle ücret karşılığı çalışanlar hakkında düzenlemelere yer verilmiştir. Kamu personeli ile ilgili olarak da, kuruluşlardaki personelin nakli başlıklı 22.maddesinde özelleştirme programına alınan, özelleştirilen, faaliyeti durdurulan, küçültülen, kapatılan veya tasfiye edilen kuruluşlarda çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile sözleşmeli personelin (kapsam dışı personel dahil) diğer kamu kurum veya kuruluşlarına 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8/f bendinde yer alan hükümler de dikkate alınarak nakledilirler denilmekte, aynı maddenin (b) bendinde; ataması yapılan personelin işe başlama sürelerine ve işe başlamama halinde yapılacak işlemlere ilişkin olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 ve 63.maddeleri hükümleri uygulanır, hükmü yer almaktadır. Geçici madde 9 da da gerek sözleşmeli personel, gerekse de kapsam dışı personel, kamu personeli olarak kabul edilmiştir.

Anılan hükümler uyarınca, özelleştirme kapsamındaki kuruluşlarda çalışan, toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunmayan, mali ve sosyal hakları kurumunca çıkarılan Kapsam Dışı Personel Yönetmeliğinde düzenlenen, iş kanunu hükümlerine göre işine son verilmesi mümkün olmayan ve kuruluşun özelleştirilmesi nedeniyle diğer kamu kuruluşlarına nakli Devlet Personel Başkanlığınca yapılan kapsam dışı personelin, Anayasa’nın 128. maddesinde sözü edilen “diğer kamu görevlileri” olarak nitelendirilmeleri gerektiği ve kamu personeli olduğu açıktır.

4447 sayılı Kanunun 46/3.maddesinin 08.09.1999 tarihinde yayınlanan ilk metninde; sadece, 506 sayılı kanunun 3.maddesinde sigortalı sayılmayanlar ile sosyal güvenlik kuruluşlarından yaşlılık aylığı alıp da sosyal güvenlik destek primi ödeyerek ya da ödemeksizin çalışanlar kapsam dışı bırakılmış iken, 4571 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile işsizlik sigortası kapsamında olmayanlar yönünden genişletici bir düzenlemeye gidilmiştir. 4571 sayılı Kanun ile değişik 46/3.madde ile “506 sk’un 3.maddesinde sigortalı sayılmayanlar, .... 657 s. Devlet Memurları Kanunu, ... 233 ve 399 s KHK ler ile 190 s KHK ye tabi kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar ile 657 sk’a göre geçici personel statüsünde çalıştırılanlar bu kanun kapsamına dahil değildir.” şeklinde hüküm yeniden düzenlenmiştir.

Ülkemizde yeni olan işsizlik sigortası uygulamasında yol gösterici olması bakımından düzenlemelerin kanun koyucu tarafından açıklanan gerekçeleri gözardı edilmemelidir. 4571 sayılı kanun ile 4447 sayılı kanunun 46.maddesinde yapılan genişlemenin madde gerekçesinde; “4447 sayılı İşsizlik sigortası kanununda; işsizlik ödeneğinin 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ödeneceği hükme bağlanmış, ancak kamu kurum ve kuruluşlarında işçi statüsünde bulunmayan sözleşmeli personelden işsizlik sigortası kesintisinin yapılıp yapılmayacağı hususunda bir açıklık bulunmadığından, söz konusu personelden SSK’na tabi olanların, Emekli Sandığına tabi olanlara göre %2 oranında işsizlik sigortası kesintisi nedeniyle mağduriyetlerinin önlenmesini teminen 4447 sk 46/3.fıkranın yeni düzenlemesi metne eklenmelidir.” açıklaması yer almıştır.

Anılan hükümler ve kanun koyucunun açık iradesi karşısında, kapsam dışı personel olarak çalışan davacının 4447 sayılı Kanunun 46/3. fıkrasında sayılan kamu görevlisi olduğu ve issizlik sigortasının kapsamı içinde bulunmadığının kabulü gereklidir.

Açıklanan maddi ve hukuki nedenler gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...") gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN :Taraf vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

I-Davalı vekilinin “davanın reddine” ilişkin hükmü temyizde hukuki yararı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

II-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Dava, Karadeniz Bakır İşletmeleri AŞ’de kapsam dışı personel olarak çalışan davacının ücretinden “işsizlik sigortası primi” adı altında yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.