muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/23026, Karar No: 2021/1041, Tarih: 04.02.2021

Bu suçun nitelikli halinin (24/2. madde) unsurları ise;

- Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri,

- Yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen,

- Süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlamaktır.

Nitelikli halde suçun faili; haberin kaynağını gösterse dahi, yeniden yayım hakkı, hak sahibi tarafından saklı tutulmuş olan haber, yazı ve resimleri, süreli yayın sahibinin izni olmaksızın yeniden yayımlayan kişi, suçun konusu; önceden bir süreli yayında yayımlanmış olmak şartıyla, yeniden yayım hakkı saklı tutulan haber, yazı veya resim, suçun mağduru ise; yeniden yayım hakkını saklı tutan hak sahibi ile yeniden yayım hakkı saklı tutulan haber, yazı ve resmi hukuka uygun biçimde elde eden bir diğer süreli yayın sahibi olabilir. Suçun nitelikli halinin işlenmesi karşısında öngörülen yaptırım ise güncel haliyle 20.000 TL'den 40.000 TL'ye kadar adli para cezasıdır.

5187 sayılı Kanun'un 24/1. maddesinde suç oluşturan eylem, herhangi bir süreli yayında yayımlanmış olan haber, yazı ve resmi, kaynak göstermeden yayımlamak iken, 24/2. maddesinde suç oluşturan eylem herhangi bir süreli yayında yayımlanmış olan ve süreli yayın sahibi tarafından yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olan haber, yazı ve resmi süreli yayın sahibinin izni olmaksızın yeniden yayımlamaktır. Dolayısıyla, yeniden yayım suçunun temel şekli ile nitelikli hali arasında; suçun unsurları, faili, konusu ve mağduru ile öngörülen yaptırımlar bakımından esaslı farklılıklar bulunmaktadır.

Temyize konu edilen hükme esas somut olayda; katılanın sahibi olduğu "iha.com.tr" adlı internet sitesi üzerinden, aboneleri tarafından şifre veya bir anahtar cihaz aracılığıyla girilen ajansın servis ettiği güncel haberlerin suça konu yerel gazetede noktası virgülüne kadar aynı şekilde yayımlanması eylemi dava konusu yapılmış, sanığın 5187 sayılı Kanun'un 24/1. maddesi gereği cezalandırılması istenmiştir.

Mahkemece öncelikle araştırılması gereken husus, sanıkların suça konu yerel gazetedeki konumu ve görevi, devamla suç oluşturduğu iddia edilen eylemin 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesinin hangi fıkrasını ihlal ettiğini tespit etmek ve sonuç olarak sanıkların görevleri ve davranışları ile bu eylem arasında 5187 sayılı Kanun'a göre bir illiyet bağı kurmak suretiyle bir hüküm vermektir.

Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar ışığında;

Mahkemece öncelikle araştırılması gereken husus, sanıkların suça konu yerel gazetedeki konumu ve görevi, devamla suç oluşturduğu iddia edilen eylemin 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesinin hangi fıkrasını ihlal ettiğini tespit etmek ve sonuç olarak sanıkların görevleri ve davranışları ile bu eylem arasında 5187 sayılı Kanun'a göre bir illiyet bağı kurmak suretiyle bir hüküm vermektir.

Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar ışığında;

Öncelikle katılan "İhlas" haber ajansına yazı yazılarak; suça konu haber, yazı ve fotoğrafların üzerinde ne şekilde hak sahibi olduklarının, bu haber, yazı ve fotoğraflar üzerinde "yeniden yayım" haklarının saklı tutulup tutulmadığı ve saklı tutuldu ise ne şekilde saklı tutulduğunun, hukuka uygun yollarla elde edilmesi mümkün olan haber, yazı ve fotoğrafları, haber tarihi olan süre ile suç tarihi arasındaki iki gün içerisinde temin eden farklı ajans veya süreli yayın sahiplerinin kimler olduğunun, bu kullanıcıların kendilerine servis edilen haberleri üçüncü kişilere (süreli yayın sahiplerine, yazılı veya görsel basın organlarına) servis etme haklarının bulunup bulunmadığının, sanıkların savunmalarında haberi aldıklarını belirttikleri Özgür Kocaeli Gazetesi’nde suça konu haberin yayımlanıp yayınlanmadığı ile bu gazeteyle sanıkların sorumlu müdürü ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilisi bulundukları Kocaeli Pusula Gazetesi arasında söz konusu haberin yayımlanmasına ilişkin bir anlaşma bulunup bulunmadığının ayrıca "iha.com.tr" internet adresinde herkese açık şekilde yayınlanıp yayınlanmadığının sorulması ve gelecek cevaba göre gerek görülmesi halinde bilirkişi incelemesi yaptırılıp; suça konu gazete nüshasında yayımlanan haber, yazı ve fotoğrafların, katılan ... ajansının haberleriyle karşılaştırılması suretiyle, suça konu haberlerin katılanın servis ettiği haberlerle aynı veya benzer mahiyette olup olmadığının, hukuka aykırı şekilde elde edilip edilmediklerinin, 5187 sayılı Kanun'un 24/1. veya 24/2. maddelerinde yazılı unsurlara göre hukuki durumlarının tayin ve takdiri ile gerekirse ek savunma verilmek ve TCK'nin 24/2. maddesindeki alt sınırdan (20.000TL) da TCK'nin 75. maddesinde göre ön ödeme ihtarı yapılarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken eksik kovuşturma ile sanıkların beraatlerine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 04/02/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7887, Karar No: 2012/9191, Tarih: 18.06.2012

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/7887 E.  ,  2012/9191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği Narlıkuyu beldesi, ... mahallesi, ... mevkiiinde bulunan taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararına oluştuğunu iddia ederek Medeni Yasanın 713. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, krokide (A)= 9056,30 m2 ve (B)= 14715,22 m2'lik taşınmazların davacı adına tapuya tesciline (C) bölümüne yönelik davanın reddine dair verilen karar davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle, Dairenin 17.10.2011 gün ve 2011/7566 - 11562 sayılı kararı ile “...Davacı adına tescile karar verilen temyize konu taşınmazın, dava tarihine kadar 20 yıl süreyle ekonomik amacına uygun olarak nizasız fasılasız malik sıfatıyla kullanılmadığı ve taşlık, kayalık ve makilik bölümlerinin taşınmazın büyük bölümü içinde dağınık halde bulunduğu M.Y.'nın 715/2. ve 3402 sayılı Yasanın 16/C maddeleri gereğince devletin hüküm ve tasarrufu altında kayalık olup, tescil ve sınırlandırmaya hiç bir şekilde özel mülkiyete konu olamayacak taşınmaz hakkında imar-ihyasının dahi tamamlanmadığı düşünülerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yasaya aykırıdır.” gereğine değinilerek bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyulduktan davanın REDDİNE karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre, dava; Medeni Yasanın 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde dava tarihinden önce 1975 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Genel arazi kadastrosu işlemi 28.09.2976 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 18/06/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3371, Karar No: 2012/9259, Tarih: 30.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/3371 E.  ,  2012/9259 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Bandırma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/12/2010 tarih ve 2010/281-2010/444 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Şafaksan A.Ş.'nin 25/12/2007 günlü olağan genel kurul toplantısında alınan karar ile davacının ... ile birlikte yönetim kurulu üyeliğine seçildiğini, 05/01/2008 günlü yönetim kurulu kararı ile de görev taksimi yapılarak davacı ...'ın yönetim kurulu başkan yardımcısı seçildiğini, şirkete genel müdür olarak atandığını, davacının ister murahhas ister TTK 342 hükümlerine göre seçilsin müdür olarak atanması sebebiyle ücreti hak ettiğini, zira bir çeşit vekalet hizmeti yürüttüğünü, aksine hüküm bulunmadıkça, huzur hakkı dışında ücret ödenmesine karar verilebileceğini, davacının zamanını, birikimini ve uzmanlığını şirket lehine müdür sıfatıyla hareket ederek kullandığını, bunun karşılıksız olamayacağını, angarya yasağının bulunduğunu, genel kurulda ücret belirlenmemiş olsa bile müdür lehine ücret takdiri için mahkemeye başvurulabileceğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL ücretin davalı şirketten tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının yönetim kurulu üyeliği sebebiyle davacıya aylık 3.000,00 TL ücret kararlaştırıldığını ve bu ücretin davacıya ödendiğini, davacının genel kurulca belirlenen ücretler haricinde her ne ad altında olursa olsun ayrı bir ücret istemeye hakkı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya verilen temsil yetkisinin yönetim kurulu üyeliğinden kaynaklandığı, davacının konumunun TTK 319 da öngörülen murahhas müdür yahut TTK 342 hükümlerine göre seçilmiş müdür olarak değerlendirilemeyeceği davacıya yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmasından dolayı bir ücret takdir edildiği, bu ücretin ödenmediğine dair iddia olmadığı gibi eldeki davanın konusunu da oluşturmadığı, davacı yönetim kurulu üyesi sıfatıyla emeğinin karşılığı olan ücreti aldığına göre angarya yasağından da söz edilemeyeceği, davacının görev yaptığı süre içerisinde dava konusu ettiği hakkını ileri sürmediği, genel kurulda bu yönde bir talepte bulunmadığı, ancak yeniden yönetim kuruluna seçilmemesinden sonra bu talep haklarını ileri sürdüğü nazara alındığında iddiasının iyi niyete uygun olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 30/05/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2672, Karar No: 2022/6952, Tarih: 12.10.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/2672 E.  ,  2022/6952 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15.03.2018 tarih ve 2014/176 E- 2018/57 K. sayılı kararın davacı vekili ve davalı TPMK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 14.09.2020 tarih ve 2019/208 E- 2020/690 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalı TPMK vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin “SERA” esas unsurlu markalarının yanı sıra bir çok tali marka ile konserve, kurutulmuş meyve ve sebze, konsantre meyve suları ve benzeri birçok emtianın imalat, satış ve pazarlaması ile iştigal ettiğini, 2011/67749 sayılı, 29, 30 ve 32. sınıfları içerir "ACUKA" ibareli markanın tescili için davalı kuruma başvurduğunu, başvurunun önce 556 sayılı KHK’nın 7/1-b maddesi uyarınca kısmen reddedildiğini, başvuru kapsamında kalan mallar yönünden ise başvurunun ilan edildiğini, yapılan ilana davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, Markalar Dairesi Başkanlığı'nca itirazın reddine karar verildiğini, müvekkilince başvurunun resen reddine ilişkin karara, davalı şirket tarafından ise başvuruya yapılan itirazın reddi kararına itiraz edildiğini, her iki itirazın YİDK'in 2013-M-8816 sayılı kararıyla değerlendirildiğini, 556 sayılı KHK'nın 7/1-b maddesi uyarınca redde mesnet markanın hükümden düşmesi nedeniyle bu nedenle verilen ret kararının kaldırılmasına ancak bu defa 556 sayılı KHK'nın 7/1-c maddesi uyarınca aynı malların başvuru kapsamından çıkarılmasına karar verildiği, öte yandan davalı şirket tarafından yapılan itirazın ise kabulü ile başvurunun tümden reddedildiğini, alınan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, başvuru konusu ibarenin tanımlayıcı bir işaret olarak kabul edilemeyeceğini, redde mesnet alınan davalı markalarının 556 sayılı KHK’nın 14. maddesi kapsamında iptali için dava ikame edildiğini ve davanın sonucunun beklenilmesi gerektiğini, davalı tarafın 2006/21003 sayılı markasının 29. ve 30. sınıflarda yer alan mallar üzerinde kullanılmadığını, dava konusu markaların birbirlerine benzemediğini ve iltibas tehlikesinin olmadığını ileri sürerek, YİDK'in 2013-M-8816 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Türk Patent vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuru kapsamından resen çıkarılan mallar yönünden dava konusu başvurunun tanımlayıcı bulunduğunu, yine dava konusu başvuru ile redde mesnet marka arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, “Acıka”nın ya da diğer adı ile “Muhammere”nin, Kafkas halklarına özgü, kahvaltılık ve yemeklik olarak iki çeşidi olan, biber, ceviz ve çeşitli baharatların karışımından yapılan tuzlu mezenin adı olduğu, buna göre "ACUKA" markasının, çekişme konusu “29/07 Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, 30/05 Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler.” emtiası bakımından, ilgili ürünleri adı/türü olarak kullanılan ve herkesin kullanımına açık bir ibare niteliği taşıdığı, anılan mallar yönünden 556 sayılı KHK'nın 7/1-c maddesi koşullarının oluştuğu, aynı KHK'nın 8/1-b maddesi yönünden ise YİDK karar tarihi itibariyle ve yayına itirazın yeniden değerlendirilmesi için davalı şirket adına verilen yeniden inceleme dilekçe tarihi itibariyle davalı şirketin tüzel kişiliğinin son bulmuş olduğu ve dilekçe tarihinden yaklaşık 23 gün önce ticaret sicil kaydının TTK geçici 7. maddesine göre res'en terkin edildiği, davalı şirket adına hareket eden marka vekilinin vekaletinin geçerli olmadığı, olmayan bir şirket adına hareket edilerek itiraz edilemeyeceği ve yok hükmünde bulunan bir dilekçe üzerine terkin edilmiş bir şirket lehine karar verilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 556 sayılı KHK 7/1-c md kapsamında vermiş olduğu karar yönünden YİDK iptal talebinin reddine, 556 sayılı KHK 8/1-b ile ilgili TPMK YİDK kararının iptali yönündeki talebin kabulü ile TPMK YİDK'nın 21/02/2014 tarih 20143-M-8816 sayılı kararının 8/1-b md kapsamında başvurunun reddi ile ilgili kısmının iptaline karar verilmiş, kararı davacı vekili ile davalı kurum vekili istinaf etmiştir.

İstinaf mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili ile davalı kurum vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, kararı davacı vekili ile davalı TPMK vekilinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 26,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı ve davalı TPMK'dan ayrı ayrı alınmasına, 12/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/300, Karar No: 2025/1910, Tarih: 04.03.2025

**12. Hukuk Dairesi         2025/300 E.  ,  2025/1910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından adi kiraya ve hasılat (ürün) kiralarına ilişkin haciz yolu ile takip başlatıldığı, borçlunun takibe itirazda bulunmadığı ve ödeme yapmadığı görülmekle alacaklının icra mahkemesine başvurarak borçlunun takip konusu taşınmazdan tahliyesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince, davanın kabulü ile borçlunun taşınmazdan tahliyesine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

TBK’nun 362/2. maddesi gereğince ihtarlı ödeme emrinde hasılat (ürün) kiralarında en az altmış günlük ödeme süresi verilmesi gerekmektedir.

Hasılat (ürün) kirası TBK'nın 357. maddesinde tanımlanmıştır. Söz konusu maddenin birinci fıkrasına göre "Ürün kirası kiraya verenin, kiracıya, ürün veren bir şeyin veya hakkın kullanılmasını ve ürünlerin devşirilmesini bedel karşılığında bırakmayı üstlendiği sözleşmedir." Aynı maddenin ikinci fıkrasında "Ürüne katılmalı kira, kira bedelinin devşirilecek ürünün belli bir oranı olarak kararlaştırıldığı ürün kirasıdır. Bu oran sözleşmeyle kararlaştırılması ise yerel adete göre belirlenir." hükmü düzenlenmiştir.

Kiralayanın hasılat (ürün) veren bir malı veya hakkı kullanmak ve işletmek üzere kiracıya bırakması ve kiracının da kiralayana kira parası ödemeyi ya da işletme gelirinden bir pay vermeyi taahhüt etmeleri, hasılat kirası sözleşmenin niteliği gereğidir(Yavuz, Cevdet Tük Borçlar Hukuku/Özel Hükümler, İstanbul 1994 s. 314).

Bu tanıma göre kiralananın kullanılmasını ve işletilmesini kiracıya bıraktığı, kiracının ise kullanma ve işletme karşılığı olarak ödediği kira parasını kiralananı kullanma ve işletme ile kira parasını ödemenin mübadelelerini konu edinen tarafların karşılıklı anlaşması bulunmalıdır. Hasılat kirası genellikle işletme kirasıdır. Kira ilişkisine Borçlar Kanun'unun hasılat (ürün) kirasına ilişkin hükümlerinin uygulanabilmesi için kiralananın demir başları ve işletme ruhsatı ile birlikte kiralanmış olması ve işletme hakkının devredilmiş olması gerekir. Hasılat getiren bir şey adi kiraya da verilebilir.

Somut olayda, taraflar arasında imzalanan 26.08.2019 tarihli sözleşmenin 2.1 maddesinde restaurantın kendi unvanı ve markası ile kiralandığının belirtildiği, diğer

Somut olayda, taraflar arasında imzalanan 26.08.2019 tarihli sözleşmenin 2.1 maddesinde restaurantın kendi unvanı ve markası ile kiralandığının belirtildiği, diğer

maddelerde hasılat kirasının bedeli ve yüzdesinden bahsedildiği, kira bedeli, aylık net satış cirosu üzerinden hesaplanan ciro-hasılat kirası bedeli olduğunun belirtildiği görülmüş ise de bahsi geçen maddelerden ve sözleşmenin diğer hükümlerinden kira sözleşmesinin hasılat kirası sözleşmesi olduğu açıkça anlaşılamamaktadır.

Kira sözleşmesinin niteliğinin tespiti, borçlu kiracıya gönderilen ödeme emrinde verilecek ödeme süresi açısından önem arz etmektedir. Kiracıya verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün, ürün kiralarında en az altmış gün, diğer kira ilişkilerinde ise en az on gündür. Bu süre, kamu düzeninden olup re’sen dikkate alınır. Kira sözleşmesinin hasılat kirası olduğunun anlaşılması halinde BK’nun 288. maddesi gereğince borçluya gönderilen ödeme emrinde 60 günlük ödeme süresi verilmesi gerekir. Takibe konu kira sözleşmesinin hasılat (ürün) kira sözleşmesi olduğunun anlaşılması halinde borçluya gönderilen ödeme emrinde 60 gün yerine 30 günlük ödeme süresi verilmesi nedeniyle temerrüde düşmesi söz konusu olmayacağından temerrüt nedeniyle tahliye kararı verilemez.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, işletme ruhsatının kimin adına olduğunun ve işletme ruhsatı kiralayan adına ise kira sözleşmesi ile birlikte işletme ruhsatının kiracıya devredilip devredilmediğinin taraflara sorulmak suretiyle belirlenmesi, kira sözleşmesinin niteliğinin tespit edildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz isteminin kamu düzeni nedeniyle re’sen yapılan inceleme sonucu kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 30.10.2024 tarih ve 2023/537 E. - 2024/2033 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), Ankara 16 . İcra Hukuk Mahkemesinin 01.12.2022 tarih ve 2022/1064 E. - 2022/1472 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.03.2025 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

Sn. Üye ...'ın Karşı Oy Yazısı;

HMK’nın 355. maddesinde; “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.”

İİK'nın 269/a maddesi "Borçlu itiraz etmez, ihtar müddeti içinde kira borcunu da ödemezse ihtar müddetinin bitim tarihini takip eden altı ay içinde alacaklının talebi üzerine icra mahkemesince tahliyeye karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir.