muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/10431, Karar No: 2014/18334, Tarih: 29.09.2014

Sorumluluk süre ve miktarının değişmesi dolayısı ile çalışma süresinin ve işyeri devrinin tespiti sorumluluğun belirlenmesinde büyük önem taşır. İhale ile alt işverenlerin değiştiği işyerlerinde ihale sürecinin uzaması nedeniyle yeni İhale alan şirketin eski çalışanları işe başlatması arasında sigortasız geçen dönemlere sıkça rastlanmaktadır. Arada geçen sürede işçinin asıl işveren yanında çalışmaya devam edip etmediği, bu dönem içerisinde işçinin sözleşmesinin işçi veya devreden alt işveren veya asıl işveren tarafından feshedilip feshedilmediğinin tespiti ile sonuca gidilmesi gerekir. Devreden işverenin işçileri yanında alıp götürmeden asıl işveren yanında bırakması ve işçilerin burada çalışmaya devam etmeleri halinde hizmet akdi devrinin varlığı kabul edilmelidir. Yeni ihale alan şirketin aynı işçileri devralması ile işyeri devri ve hizmet akdi devri hükümleriyle sorumluluk belirlenecektir. Hizmet akdi devirlerinde devralan önceki tüm çalışma döneminden de sorumludur.

Davacının Kutsan Gıda Şirketi yanında iş sözleşmesinin 31.01.2009 tarihinde sona ermesinden sonra 13.02.2009 tarihinde davalı Şirketlerin ortak girişim grubu nezdinde sigortalı çalışmaya başladığı görülmektedir. Davacının aradaki 13 günlük süre içerisinde fiilen Üniversite nezdinde çalışıp çalışmadığı taraflardan ve tanıklardan sorulmadan, işyeri devrinin gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılar .... Hiz. Blg. Tur. Yem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ve ...Gıda Toplu Yemek Meds. Teks. Tur. İnş. ve İnş. Malz. San. Paz. Nak. ve Dış.Tic.Ltd.Şti.ne iadesine, 29.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8605, Karar No: 2021/1892, Tarih: 22.02.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/8605 E.  ,  2021/1892 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu dosyada; 11.08.2015 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ve cenaze gideri nedeniyle oluşan Kurum zararının tahsili talep edilmiş, dosyada alınan son kusur raporunda davalı işveren %80, sigortalı %20 oranında kusurlu bulunduğundan kusur raporu esas alınarak işverenin %80 oranında kusurlu olduğu değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21 maddesidir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlığını taşıyan 21. maddesinin birinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği açıklanmıştır. Anılan Kanunun 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası ise, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilebilecektir.

Somut dosyada alınan 20.02.2017 ve 28.09.2016 tarihli kusur raporlarında işverene %80 kusur izafe edilerek %20 oranında da kaçınılmazlık olduğu belirtilmiştir. Son alınan raporda ise işveren %80, sigortalı %20 kusurlu bulunmuştur. Diğer yandan tazminat dosyasında alınan kusur raporunda işverene %80 kusur izafe edildiği, %20 kaçınılmazlık olduğunun belirtildiği, ceza dosyasında ise maden mühendisi ... asli kusurlu, nezaretçi ... asli kusurlu, usta ... asli kusurlu, postabaşı ... asli kusurlu, iş sağlığı uzmanı ... tali kusurlu bulunmuştur.

Mahkemece tazminat dosyası ve ceza dosyası celp edilerek ve dosyalarda verilen kararlar ve taraflara verilen kusur oranları gözetilerek, kusur oran ve aidiyetini belirleyen alanında uzman bilirkişi kurulundan kusur raporu alınmalı, bu şekilde belirlenen kusur oranları sonucuna göre davalı işverenin teselsül sorumluluğu tespit edilip sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 22.02.2021  gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/785, Karar No: 2016/3267, Tarih: 01.03.2016

**12. Ceza Dairesi         2016/785 E.  ,  2016/3267 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Hakimliği

Taksirle yaralama suçundan yapılan soruşturma sonucunda Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 17/08/2015 tarihli ve 2015/17913 soruşturma, 2015/15314 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Eskişehir 2. Sulh Ceza Hakimliğince verilen 04/09/2015 tarihli ve 2015/3382 değişik iş sayılı kararı kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca. Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun'un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun'un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun'un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun'un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, somut olayda düzenlenen kaza tespit tutanağı ile soruşturma sırasında alınan bilirkişi raporunda şüphelinin aracı sebebiyle oluşan 5 metrelik fren izinin hangi süratte oluşacağının, bu suretle kusur durumunun tespit edilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığının 30.11.2015 gün ve 78351 sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.12.2015 gün ve 2015/396169 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığının 30.11.2015 gün ve 78351 sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.12.2015 gün ve 2015/396169 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nın 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği,

Bu açıklamalar ışığında incelenen dosya içeriğine göre, şüphelinin olay günü saat 16:40 sıralarında idaresindeki servis otobüsü ile çift yönlü, 8.90 m genişliğindeki, 50 km hız sınırı uygulanan cadde üzerinde seyretmekte iken solundan yola giren 2008 doğumlu mağdur Gökçe Özdil’e 5 m fren izi sonrası, yolu tamamlamasına 2.6 m kala, aracının sağ ön kısmı çarpması sonucu mağdurun sol oksipital bölgede kemik kırığı oluşacak derecede yaralandığı olaydan sonra düzenlenen trafik kazası tespit tutanağı ve alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunda yaya mağdurun asli kusurlu olduğu, şüphelinin ise kusurunun bulunmadığının belirtildiği de nazara alınarak çarpma öncesi yol üzerinde aracının bıraktığı 5 m fren izinden ve aracı içindeki tanıklar Tehlat Şahan ve Yeliz Can’ın beyanlarından da anlaşıldığı üzere süratli olmadığı anlaşılan şüphelinin, aniden yola girdiği ifade edilen mağdura çarptığı olay nedeniyle kusurunun bulunmadığından bahisle düzenlenen 17/08/2015 tarihli ve 2015/17913 soruşturma, 2015/15314 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Eskişehir 2. Sulh Ceza Hakimliğince verilen 04/09/2015 tarihli ve 2015/3382 değişik iş sayılı kararında isabetsizlik bulunmadığından, kanun yararına bozma talebinin REDDİNE, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/515, Karar No: 2008/482, Tarih: 09.07.2008

**Hukuk Genel Kurulu         2008/8-515 E.  ,  2008/482 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/02/2008

Taraflar arasındaki “tesçil” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Pendik 1.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 29.11.2005 gün ve 1998/50-2005/533 sayılı kararın incelenmesi davalılardan Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 8.Hukuk Dairesinin 25.9.2006 gün ve 3444-5635 sayılı ilamı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalılardan Orman Genel Müdürlüğü ve Hazine vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Yerel Mahkemenin 7.2.2008 günlü direnme kararını temyiz eden davalı Orman Genel Müdürlüğü vekili Av.İbrahim Kolbaşı'nın vekaletnamesi dosya arasında bulunmamaktadır.

Bu eksikliğin giderilmesinden sonra Yargıtay’a gönderilmek üzere mahkemesine geri çevrilmesi gerekir.

SONUÇ : Yukarıda yazılı noksanlığın tamamlanması için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 9.7.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1203, Karar No: 2014/2064, Tarih: 18.02.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/1203 E.  ,  2014/2064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosyada mevcut vekaletnamesine göre davalı ...'nin sadece vasisi bulunduğu ... adına vesayeten Av. .......i vekil tayin ettiği, kendisi adına asaleten verdiği bir vekaletnamenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda mahalline iade kararının dikkatle okunması, bir daha yazışmaya neden olunmaması için özen gösterilmesi, davalı ... vekili olduğu kararda belirtilen Av. .......'nin bu davalının asaleten vekili olduğunu gösteren vekaletnamesinin ilgilisinden temin edilmesi yoksa gerekçeli kararın davalı ...'ye usulüne uygun olarak tebliği ile yasal temyiz süresinin beklenmesinden sonra Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 18.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1104, Karar No: 2023/5355, Tarih: 22.06.2023

**8. Ceza Dairesi         2023/1104 E.  ,  2023/5355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Sanık hakkında bozma ilamı üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine göre 15.09.2015 tarihli iddianamesiyle sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan cezalandırılması istemiyle dava açılmıştır.

2. Tekirdağ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2016 tarihli kararı ile sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan, 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

3. Tekirdağ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2016 tarihli kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 30.03.2021 tarihli ve 2020/10387 Esas, 2021/5461 Karar sayılı kararı ile ''...basit yargılama usulü yönünden mahkemesince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu..." nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

4. Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; Tekirdağ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.01.2022 tarihli kararı ile sanık hakkında basit yargılama usûlünün uygulanmasına karar verilmekle hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan, 4 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

5. Tekirdağ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.01.2022 tarihli kararına sanık tarafından itiraz edilmesi üzerine Mahkemece 19.09.2022 tarihli kararıyla sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği, hakkında Yargıtay bozma ilamı öncesi hükümde yer almamasına rağmen, bozma ilamı sonrasında hapis cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesinin aleyhine olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği, hakkında Yargıtay bozma ilamı öncesi hükümde yer almamasına rağmen, bozma ilamı sonrasında hapis cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesinin aleyhine olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay, Tekirdağ 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü olarak bulunan sanığın Tekirdağ Açık Ceza İnfaz Kurumuna ayrılmasına karar verilmesinden sonra teslim olması gereken 01.09.2015 tarihinin üzerinden 48 saat geçmesine rağmen teslim olmayarak atılı suçu işlediği iddiasına ilişkindir.

IV. GEREKÇE

1. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, düzeltme konusu dışında sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

2. Sanık hakkında temel ceza belirlenirken uygulama maddesinin "5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un (5275 sayılı Kanun) 97 nci maddesinin birinci fıkrası delaleti ile 5237 sayılı Kanun'un 292 nci maddesinin birinci fıkrası” olarak gösterilmesi gerekirken sadece "5237 sayılı Kanun'un 292 nci maddesinin birinci fıkrası" olarak belirtilmesi suretiyle, 5271 sayılı Yasa'nın 232 nci maddesinin ikinci fıkrasına muhalefet edilmesi,

3. Sanığın cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilirken, mahkemece verilen ilk kararın yalnızca sanık tarafından temyiz edildiği gözetilmeksizin, 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrasında düzenlenen kazanılmış hak kuralının ihlal edilmesi, hukuka aykırı görülmüş ise de; bu hususların1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün iki ve üç numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle Tekirdağ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.09.2022 tarihli ve 2022/241 Esas, 2022/354 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün birinci fıkrasındaki "eylemine uyan" ibaresinden sonra gelmek üzere "5275 sayılı Kanun'un 97 nci maddesinin birinci fıkrası delaleti ile" yazılması ve hüküm fıkrasında tekerrüre ilişkin bölümden "İKİNCİ KEZ" ibaresinin çıkartılması suretiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5801, Karar No: 2021/896, Tarih: 01.02.2021

**2. Hukuk Dairesi         2020/5801 E.  ,  2021/896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İpoteğin Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı tarafından yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı; rızası dışında aile konutu üzerine ipotek konulduğunu, bu durumun Türk Medeni Kanunu'nun TMK 194. maddesine aykırı olduğunu iddia ederek ipoteğin kaldırılmasını istemiştir.

Davalı banka vekili; davacının muvafakatinin alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme; davaya konu taşınmaz üzerindeki ipoteğin, yargılama devam ederken kaldırılması sebebiyle, davacının davası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı vermiştir.

Davacı tarafından yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden karar temyiz edilmiş, Dairemizin 09.03.2016 tarih 2015/22437 esasa ve 2016/4500 sayılı kararıyla, davalı bankanın muvafakatname bulunduğuna dair savunması da nazara alınmak suretiyle deliller toplanıp, davacının dava açmakta haklı olup olmadığının tespit edilip, sonucu uyarınca yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuştur.

Adli Tıp Kurumu fizik İhtisas Dairesi Belge İnceleme Şubesi'nin 27/12/2016 tarihli raporu ile muvafakatnamedeki imzanın davacı ...’ın el ürünü olup olmadığı kesin olarak tespit edilemediği, muvafakatnamedeki imzanın inceleme ile dahi anlaşılamadığından, davalı bankanın imzanın davacıya ait olmadığını bilmesi beklenemeyeceğinden davanın açılmasına davalı bankanın sebep olmadığı gerekçesiyle davalı banka lehine vekalet ücreti takdir edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 194/1. maddesine göre,

“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.”

Bu madde hükmü ile aile konutu şerhi konulmuş olmasa da eşlerin birlikte yaşadıkları aile konutu üzerindeki fiil ehliyetleri sınırlandırılmıştır. Sınırlandırma aile konutu şerhi konulduğu için değil, konutun aile konutu vasfı bulunduğu için getirilmiştir. Bu sebeple tapuya aile konutu şerhi verilmese bile o konut aile konutu özelliğini taşır. Anılan madde hükmü ile getirilen sınırlandırma emredici niteliktedir. Dolayısıyla bu haktan önceden feragat edilemeyeceği gibi, eşlerin anlaşmasıyla da ortadan kaldırılamaz ve açık rıza ancak “belirli olan” bir işlem için verilebilir.

Eş söyleyişle aile konutunun maliki olan eş, aile konutundaki yaşantıyı güçlüğe sokacak biçimde tek başına aile konutunu bir ayni hakla sınırlandıramaz. Bu sınırlandırma ancak diğer eşin açık rızası alınarak yapılabilir. TMK'nın 194. maddesi yetkili eşin izni için bir geçerlilik şekli öngörmemiştir. Bu nedenle sözkonusu izin bir şekle tabi olmadan, sözlü olarak dahi verilebilir. Ancak maddenin ifadesinden de anlaşılacağı üzere, iznin “Açık” olması gerekir

Nitekim bu ilkeler HGK’nın 15.04.2015 gün ve 2013/2-2056 esas, 2015/1201 karar sayılı kararında da aynen benimsenmiştir.

Bu açıklamalar çerçevesinde somut olaya gelince, ipotek alacaklısı banka taşınmazın aile konutu niteliğini bilerek, ipotek tesisi sırasında taşınmaz maliki olmayan eşin muvafakatini sağlamak için yazılı belge almıştır. Her ne kadar muvafakatnamedeki imzanın davacı kadına ait olup olmadığı anlaşılamasa da, ipotek tesisi için eşin rızasını alma yönünde girişimi olan bankanın taşınmazın aile aile konutu niteliğini bildiği açıktır ve artık eşin açık rızasını geçerli bir şekilde alma yükümlülüğü altındadır. Tacir olan banka, Kanunun (TMK m. 194) açık rıza alınmasını istediği bu konuda kendisine sunulan muvafakat belgesindeki imzanın rızası gereken eşe aidiyetini belirlemek ve sözleşmenin hakim tarafı olarak objektif özen yükümlülüğünün bir gereği olarak imzanın sıhhatini denetlemek zorundadır.

Dolayısıyla muvafakat belgesindeki imzanın rızası gereken davacı eşe ait olup olmadığını denetlemeden (araştırmadan) aile konutu üzerine ipotek tesis ettiren ipotek alacaklısı bankanın kanunun “Açık rıza” alınması gerektiğine yönelik düzenlemesi karşısında TMK’nun 1023. maddesinde düzenlenen tapuya güven ilkesinden yararlanması mümkün değildir.

Bu itibarla, aile konutu niteliğinde olduğu hususunda duraksama bulunmayan taşınmaz için davacı kadının açık rızası alınmadan, TMK m. 194/1 ’e aykırı olarak ipotek tesis edilmesi doğru olmayıp, dolayısıyla, davalı banka lehine yargılama giderlerine hükmedilmesi ve vekalet ücreti takdir edilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 01.02.2021 (Pzt.)