muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/8902, Karar No: 2018/12918, Tarih: 07.06.2018

Bu noktada, zamanaşımı başlangıcına esas alınan kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hakkının doğumu ise, işçi açısından hizmet aktinin feshedildiği tarihtir.

Zamanaşımı, harekete geçememek, istemde bulunamamak durumunda bulunan kimsenin aleyhine işlemez. Bir hakkın, bu bağlamda ödence isteminin doğmadığı bir tarihte, zamanaşımının başlatılması hakkın istenmesini ve elde edilmesini güçleştirir, hatta olanaksız kılar.

İşveren ve işçi arasındaki hukuki ilişki iş sözleşmesine dayanmaktadır. İşçinin sözleşmeye aykırı şekilde işverene zarar vermesi halinde, işverenin zararının tazmini amacı ile açacağı dava da tazminat niteliğinde olduğundan on yıllık zaman aşımına tabidir.

4857 sayılı Kanundan daha önce yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasada ücret alacaklarıyla ilgili olarak özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediği halde, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32/8 maddesinde, işçi ücretinin beş yıllık özel bir zamanaşımı süresine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. Ancak bu Kanundan önce tazminat niteliğinde olmayan, ücret niteliği ağır basan işçilik alacakları ise 818 sayılı Borçlar Kanununun 126/1 maddesi uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. 01.06.2012 tarihinden sonra yürürlüğe giren 6098 Sayılı TBK.’un 147. Maddesi ise ücret gibi dönemsel nitelikte ödenen alacakların beş yıllık zamanaşımına tabi olacağını belirtmiştir.

Kanundaki zamanaşımı süreleri, 6098 Sayılı TBK 148. Maddesi gereğince tarafların iradeleri ile değiştirilemez.

İş sözleşmesi devam ederken kullanılması gereken ve iş sözleşmesinin feshi ile alacak niteliği doğan yıllık izin ücreti alacağının zamanaşımı süresinin fesih tarihinden başlatılması gerekir (HGK. 05.07.2000 gün ve 2000/9-1079 E, 2000/1103 K).

Sözleşmeden doğan alacaklarda, zamanaşımı alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. (TBK. m. 149(818.BK.128). Türk Borçlar Kanununun 117 inci maddesi uyarınca, borcun muaccel olması, ifa zamanının gelmiş olmasını ifade eder. Borcun ifası henüz istenemiyorsa muaccel bir borçtan da söz edilemez.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 151 inci maddesinde zamanaşımının nasıl hesaplanacağı belirtilmiştir. Bu maddenin birinci fıkrası, zamanaşımının alacağın muaccel olduğu anda başlayacağı kuralını getirmiştir(818 sayılı BK.128). Aynı yönde düzenleme 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 151 inci maddesinde yer almaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 152. maddesi gereğince, asıl alacak zaman aşımına uğradığında faiz ve diğer ek haklar da zamanaşımına, uğrar. Diğer bir deyişle faiz alacağı asıl alacağın tabi olduğu zamanaşımına tabi olur(818 sayılı BK.131).

Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesi (818 Sayılı BK 133/2) uyarınca, alacaklının dava açmasıyla zamanaşımı kesilir. Ancak zaman aşımının kesilmesi sadece dava konusu alacak için söz konusudur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 152. maddesi gereğince, asıl alacak zaman aşımına uğradığında faiz ve diğer ek haklar da zamanaşımına, uğrar. Diğer bir deyişle faiz alacağı asıl alacağın tabi olduğu zamanaşımına tabi olur(818 sayılı BK.131).

Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesi (818 Sayılı BK 133/2) uyarınca, alacaklının dava açmasıyla zamanaşımı kesilir. Ancak zaman aşımının kesilmesi sadece dava konusu alacak için söz konusudur.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 153/4 maddesinde “Hizmet ilişkisi süresince, ev hizmetlilerinin onları çalıştıranlardan olan alacakları için" zamanaşımının işlemeyeceği ve duracağı belirtilmiştir. Bu maddenin iş sözleşmesiyle bağlı her kişiye uygulanması olanağı bulunmamaktadır. Hizmetçiden kastedilen, kendisine ev işleri için ücret ödenen, iş sahibiyle aynı evde yatıp kalkan, aileden biriymiş gibi ev halkı ile sıkı ilişkileri olan kimsedir(818 sayılı BK. Mad.132).

6098 Sayılı TBK 154. Maddesinde (818 sayılı BK. 133) zamanaşımını kesen nedenler gösterilmiştir. Bunlardan borçlunun borcunu ikrar etmesi (alacağı tanıması), zamanaşımını kesen nedenlerden biridir. Borcun tanınması, tek yanlı bir irade bildirimi olup; borçlunun, kendi borcunun devam etmekte olduğunu kabul anlamındadır. Borç ikrarının sonuç doğurabilmesi için, eylem yeteneğine ve malları üzerinde tasarruf yetkisine sahip olan borçlunun veya yetkili kıldığı vekilinin, bu iradeyi alacaklıya yöneltmiş bulunması ve ayrıca zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir. Gerçekte de borç ikrarı, ancak, işlemekte olan zamanaşımını keser; farklı anlatımla zamanaşımı süresinin tamamlanmasından sonraki borç ikrarının kesme yönünden bir sonuç doğurmayacağından kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır.

Aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca, dava açılması veya icra takibi yapılması zamanaşımını kesen nedenlerdendir. Kanunun 156. maddesi ise, zamanaşımının kesilmesi halinde yeni bir sürenin işlemesi gerektiğini açıkça belirtmiştir. Madde açıkça düzenlemediğinden ihtiyati tedbir istemi ile mahkemeye başvurma veya işçilik alacaklarının tespiti ve ödenmesi için Bölge Çalışma İş Müfettişliğine şikâyette bulunma zamanaşımını kesen nedenler olarak kabul edilemez. Ancak işverenin, şikâyet üzerine Bölge Çalışma Müdürlüğünde alacağı ikrar etmesi, zamanaşımını keser.

Uygulamada, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması, dava açma tekniği bakımından, tümü ihlal ya da inkâr olunan hakkın ancak bir bölümünün dava edilmesi, diğer bölümüne ait dava ve talep hakkının bazı nedenlerle geleceğe bırakılması anlamına gelir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca benimsenmiş ilkeye göre, kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmuş olması, saklı tutulan kesim için zamanaşımını kesmez, zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktar için kesilir.

Zamanaşımı, dava devam ederken iki tarafın yargılamaya ilişkin her işleminden ve hâkimin her emir ve hükmünden itibaren yeniden işlemeye başlar ve kesilmeden itibaren yeni bir süre işler.

Zamanaşımı, dava devam ederken iki tarafın yargılamaya ilişkin her işleminden ve hâkimin her emir ve hükmünden itibaren yeniden işlemeye başlar ve kesilmeden itibaren yeni bir süre işler.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 155. maddesi hükmü, "Zamanaşımı müteselsil borçlulardan veya bölünemeyen borcun borçlularından birine karşı kesilince, diğerlerine karşı da kesilmiş olur." kuralını içermektedir. Bu maddeye göre, müteselsil borçlulardan birine karşı zamanaşımının kesilmesi diğer müteselsil borçlulara karşı da zamanaşımını keser. (818 sayılı BK. Mad.134)

Türk Borçlar Kanununun 160. maddesinde (818 Sayılı BK 139), zamanaşımından feragat düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, borçlunun zamanaşımı defini ileri sürme hakkından önceden feragati geçersizdir. Önceden feragatten amaç, sözleşme yapılmadan önce veya yapılırken vaki feragattir. Oysa daha sonra vazgeçmenin geçersiz sayılacağına ilişkin yasada herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. O nedenle borç zamanaşımına uğradıktan sonra borçlu zamanaşımı defini ileri sürmekten feragat edebilir. Zira, burada doğmuş bir defi hakkından feragat söz konusudur ve hukuken geçerlidir. Bu feragat; borçlunun, ileride dava açılması halinde zamanaşımı definde bulunmayacağını karşılıklı olarak yapılan feragat anlaşmasıyla veya tek yanlı iradesini açıkça bildirmesiyle veyahut bu anlama gelecek iradeye delalet edecek bir işlem yapmasıyla mümkün olabileceği gibi, açılmış bir davada zamanaşımı definde bulunmamasıyla veya defi geri almasıyla da mümkündür.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesinde, iş mahkemelerinde sözlü yargılama usulü uygulanır. Ancak 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447 inci maddesi ile sözlü yargılama usulü kaldırılmış, aynı yasanın 316 ve devamı maddeleri gereğince iş davaları için basit yargılama usulü benimsenmiştir.

Sözlü yargılama usulünün uygulandığı dönemde zamanaşımı def'i ilk oturuma kadar ve en geç ilk oturumda yapılabilir. Ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönemde 319 uncu madde hükmü uyarınca savunmanın değiştirilmesi yasağı cevap dilekçesinin verilmesiyle başlayacağından, zamanaşımı defi cevap dilekçesi ile ileri sürülmelidir. 01.10.2011 tarihinden sonraki dönemde ilk oturuma kadar zamanaşımı definin iler sürülmesi ve hatta ilk oturumda sözlü olarak bildirilmesi mümkün değildir.

Dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması durumunda, 1086 sayılı HUMK hükümlerinin uygulandığı dönemde, ıslah dilekçesinin tebliğini izleyen ilk oturuma kadar ya da ilk oturumda yapılan zamanaşımı defi de ıslaha konu alacaklar yönünden hüküm ifade eder. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamada, 317/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği üzerine iki haftalık süre içinde ıslaha konu kısımlar için zamanaşımı definde bulunulabileceği kabul edilmelidir.

Cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir.

1086 sayılı HUMK yürürlükte iken süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı define davacı taraf süre yönünden hemen ve açıkça karşı çıkmamışsa (suskun kalınmışsa) zamanaşımı defi geçerli sayılmakta iken, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uygulandığı dönemde süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı definin geçerli sayılabilmesi için davacının açıkça muvafakat etmesi gerekir. Başka bir anlatımla 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamalar bakımından süre geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı define davacı taraf muvafakat etmez ise zamanaşımı defi dikkate alınmaz.

Zamanaşımı definin cevap dilekçesinin ıslahı yoluyla ileri sürülmesi de mümkündür (Yargıtay HGK. 04.06.2011 gün 2010/ 9-629 E. 2011/ 70. K.).

Somut uyuşmazlıkta, ıslaha karşı zamanaşımı savunması bulunmamaktadır. Davaya karşı zamanaşımı savunması bakımından; davalı Bakanlık vekili süresinde cevap süresinin uzatımı dilekçesi vermiştir. Mahkeme cevap süresinin uzatımı konusunda bir karar vermemiştir. Dava dilekçesinin Bakanlık'a tebliğ tarihi 03/01/2014 olup, 2 haftalık cevap süresi 17/01/2014 tarihinde dolmaktadır. Davalı Bakanlık vekili 1. celseda 29/01/2014 tarihinde zamanaşımı savunması içeren cevap dilekçesi vermiştir. Davalı Bakanlık vekili ayrıca ıslah dilekçesi ile davaya karşı zamanaşımı savunması ileri sürmüştür.

Mahkemenin davaya karşı zamanaşımı savunmasını neden kabul etmediğine ilişkin bir gerekçe dahi oluşturmadan davaya karşı zamanaşımı savunmasını gözetmemesi hatalıdır. Yukardaki açıklamalara göre davalının davaya karşı zamanaşımı savunmasını süresinde yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

3-Kıdem tazminatına yürütülecek faizin başlangıcı, Mahkeme tarafından 23/01/2013 tarihi olarak belirlenmiştir. Emekliliğe dair ... yazısının asıl ya da alt işverene verilip verilmediği araştırılarak verilmiş ise bu tarihten itibaren verilmemiş ise dava tarihinden itibaren faiz yürütülmelidir.

4-Kıdem tazminatına ve fazla mesai ücretine yürütülen faiz cinsi bakımından, ıslah dilekçesinde alacağın tamamı için yasal faiz istenmişken en yüksek mevduat faizine hükmedilmesi hatalıdır. Bu alacaklara, bankalar tarafından uygulanan en yüksek mevduat faizini geçmemek üzere yasal faiz yürütülmelidir.

5-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davalı Bakanlık harçtan muaftır. Mahkeme hükmünde, davalı Bakanlığın harçtan muaf olduğu belirtildikten sonra davalı Bakanlığın 1. paragrafta harca, takip eden diğer paragrafta yargılama gideri içinde tekrar harca mahkum edilmesi hatalıdır. Yeniden kurulacak hükümde davalı Bakanlığın harca mahkum edilmemesi, bu kapsamda, yargılama gideri içindeki harcın ayrıştırılması gerekir.

F) SONUÇ:

5-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davalı Bakanlık harçtan muaftır. Mahkeme hükmünde, davalı Bakanlığın harçtan muaf olduğu belirtildikten sonra davalı Bakanlığın 1. paragrafta harca, takip eden diğer paragrafta yargılama gideri içinde tekrar harca mahkum edilmesi hatalıdır. Yeniden kurulacak hükümde davalı Bakanlığın harca mahkum edilmemesi, bu kapsamda, yargılama gideri içindeki harcın ayrıştırılması gerekir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 07/06/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3142, Karar No: 2025/1475, Tarih: 04.03.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/3142 E.  ,  2025/1475 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/277 Esas, 2024/550 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/588 E., 2020/234 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; öğretim üyesi olarak görev yapan müvekkilinin 2011/2012 eğitim ve öğretim yılında tüm Türkiye'deki meslek yüksek okullarında okutulan "İşletme Yönetimi" isimli kitabının basımı için davalı ile anlaştığını, kitabın basımının eylül sonuna kadar sarktığını, gecikmeli olarak basımın kitabın dağıtımda ve tesliminde sorunlar yaşandığını, 2011 yılı Ekim ayının ilk haftasında ancak teslim edilebildiğini, kitap ücretinin isteklerine rağmen davalı tarafından yüksek tutulduğunu, satılan kitaplar ile ilgili doğru bilgi verilmediğini, toplamda ne kadar kitap basıldığının bilinemediğini, davalının sözleşme şartlarına uymadığını ileri sürerek şimdilik 500,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen, 24.08.2011 tarihli mali hak devir sözleşmesi ile İşletme Yönetimi isimli kitabın mali haklarının devredildiğini, davacının aralarında sözleşme devam ederken sözleşmeye konu kitap ile ilgili olarak dava dışı Detay Yayıncılık ile anlaşarak 2017 yılı baskısının yapıldığını, sözleşmeyi davacının ihlal ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iddialarını ispatlayamadığı, davalının sözleşme ile üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, telif ücreti baştan ödendiği için maddi yönden davacının zararının doğmadığı, gibi manevi yönden de bir zarar olgusunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iddialarını ispatlayamadığı, davalının sözleşme ile üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, telif ücreti baştan ödendiği için maddi yönden davacının zararının doğmadığı, gibi manevi yönden de bir zarar olgusunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eser olduğunda tereddüt bulunmayan ve davacıya ait "İşletme Yönetimi" isimli kitabın basımı için tarafların sözleşme imzaladıkları, kitabın sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde basıldığı, ''basımın geç yapıldığı, satışlarının düşük kaldığı, davalının sözleşme ile üstlendiği bilgi verme, satışları takip etme yükümlülüğünü yerine getirmediği'' iddialarının ispatlanamadığı, sözleşme'nin 5.4. maddesi uyarınca yayıncının kitabı daha düşük fiyatlarla satma hakkının bulunduğu, davalı Yayınevinin davaya konu kitabı, belli başlı kitap dağıtım ve satış firmalarına gönderdiği, davacının telif ücretini peşin aldığı, bir kaybının bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 24.08.2011 tarihli mali hak devir sözleşmesinin ihlali sebebiyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 04.03.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1139, Karar No: 2011/3999, Tarih: 07.04.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/1139 E.  ,  2011/3999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : URLA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/02/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, Urla ilçesi, Zeytinalanı Mah, Kalabık Mevkiinde bulunan devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici taşınmazı davalının yapılanmak suretiyle işgal ettiğini, kıyıların herkesin kullanımına açık yerlerden olduğunu ileri sürüp, elatmanın önlenmesine ve muhdesatların yıkımına karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında davalılar S. ile M.bakımından davayı atiye bırakmıştır.

Davalı A.dava konusu taşınmaza müdahalesi olmadığını belirtip davanın reddini savunmuştur. Diğer davalılar, dava konusu taşınmazın imar planında sahil düzenleme alanı, plaj yeri olarak ayrıldığını, kullanım hakkının belediyeye ait bulunduğunu, usulüne uygun olarak yapılan ihale ile davalı şirkete işletmesinin kiralandığını, haksız kullanımın olmadığını belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi kapsamında kaldığı, belediyenin yapılanmak suretiyle taşınmaza müdahale ettiği gerekçesiyle davanın Urla Belediye Başkanlığı bakımından kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı Urla Belediye Başkanlığı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, Tetkik Hakimi .’ın raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; çekişme konusu yerin devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan tescil harici yerlerden olduğu, imar planında park ve yeşil alan olarak gösterildiği, üzerine kafeterya, soyunma kabinleri ve denize uzanan ahşap iskele gibi muhdesat yapmak suretiyle davalı belediye tarafından tasarruf edildiği, çekişmeli yerin sicil kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamı ile yapılan uygulamalar sonucunda elde edilen bilirkişi raporlarında; dava konusu edilen yerin 28.11.1997 tarih, 5/3 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca belirlenen ve tanımı 3621 Sayılı Yasasının 4. maddesinde yapılan kıyı kenar çizgisine göre kara tarafında, tescil harici alanda kaldığının belirtildiği ve davalı tarafın taşınmazda mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının olmadığı görülmektedir.

Mahkemece; çekişme konusu alanın devletin hüküm ve tasarrufu altına bulunan kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı, davalının anılan yere yapılanmak suretiyle müdahale ettiği kabul edilerek davalı Urla belediyesi bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece; çekişme konusu alanın devletin hüküm ve tasarrufu altına bulunan kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı, davalının anılan yere yapılanmak suretiyle müdahale ettiği kabul edilerek davalı Urla belediyesi bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği gibi, 3621 Sayılı Yasanın 6. maddesinin ilk fıkrasında; kıyılarda  ne gibi yapılanmanın mümkün olmayacağı belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bu yerlerde uygulama imar planı gereğince iskele, liman, barınak, yanaşma yeri, rıhtım….gibi sayılan yapı ve tesislerin yapılabileceği kabul edilmiştir. Anılan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere söz konusu yapılanmanın hukuken korunabilmesi, kıyıda uygulama imar planının karar altına alınması ve uygulamaya geçilmesi ile ancak mümkündür. Diğer taraftan “doldurma ve kurutma yoluyla, arazi ve bu araziler üzerinde yapılabilecek yapılar” başlıklı 7. maddesinde denizden doldurma ve kurutmayı yapmak bakımından bir takım usulü işlemler ve prosedür öngörülmüş ve bir takım izinlere bağlanmıştır.

Aynı yasanın 8. maddesinde ise, ‘uygulama imar planı bulunmayan alanlardaki sahil şeritlerinde, 4 üncü maddede belirtilen mesafeler içinde hiç bir yapı ve tesis yapılamaz. Uygulama imar planı bulunan yerlerde duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz. Moloz, toprak, cüruf, çöp gibi kirletici ve çevreyi bozucu etkisi olan atık ve artıklar dökülemez, kazı yapılamaz. Ancak bu alanlarda; uygulama imar planı kararıyla altı ve yedinci maddede belirtilen yapı ve tesislerle birlikte toplum yararına açık olmak şartıyla konaklama hariç günü birlik turizm yapı ve tesisleri yapılabilir’ hükmü öngörülmüştür.

Ne varki, mahkemece, yukarıda açıklanan 3621 Sayılı Yasanın 6., 7. ve 8. maddelerinde öngörüldüğü şekilde bir araştırma yapılmamış, dava konusu yerin niteliğinin ne olduğu tam olarak belirlenmemiş, yine davalıların hangi alanda ne kadar müdahalesi bulunduğu, çekişmeli yerdeki yapıların niteliğinin mevzuata uygun olup olmadığı hususlarında tereddüde yol açmayacak şekilde bir tespit yapılmamıştır.

Hal böyle olunca; yukarıda değinilen düzenleme ve olgular gözetilerek gerekli araştırma ve incelemenin Kıyı Yasasının söz konusu hükümleri de dikkate alınarak yapılması, dosyada mevut idari yargı kararlarının değerlendirilmesi ile hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek dosya kapsamı ile çelişen kabulle yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetli değildir.

Davalı Urla Belediye Başkanlığının, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  07.4.2011  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/769, Karar No: 2020/387, Tarih: 21.01.2020

**10. Ceza Dairesi         2017/769 E.  ,  2020/387 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : İSTANBUL 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Beraat

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

1- Suç tarihinin gerekçeli karar başlığına ''08/12/2007'' yerine ''14/01/2008'' olarak yazılması,

2- Olayın oluş ve sanığın yakalanış şekli, 08.12.2007 tarihli olay tutanakları, tanıklar ... ve ...'ın soruşturma ve mahkeme aşamasındaki beyanları dikkate alındığında; sanığın, diğer sanık ... ile birlikte yakalanmaları sonrası, otobüs muavini olan tanıkların beyanları üzerine ... ilçesi ... Dinlenme Tesislerinde suç konusu esrarların ele geçirildiği, içerisinde esrarların bulunduğu ve sahibi bulunmaması nedeniyle tanıklar tarafından adı geçen tesisin çöplüğüne atılan poşetleri, sanıkların koydukları yerde bulamamaları üzerine tanıklara sorduklarının anlaşılması karşısında, suç konusu esrarları diğer sanık ... ile birlikte naklettiği anlaşılan sanığın sabit olan uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyeti yerine beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 21/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.