muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2353, Karar No: 2025/1119, Tarih: 20.01.2025

Başkalarının şöhretini ve haklarını koruma amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması ulusal otoritelerin öteki gerekçelerden daha fazla öne sürdüğü “meşru amaç” olagelmiştir. Bundan dolayıdır ki, AİHM, bu alanda ifade özgürlüğüne tanınan yüksek korumayı kapsayan geniş çaplı bir içtihat geliştirmiştir.

Bu alandaki temel tartışma konusu, ifade özgürlüğünün kullanılması ile kişilik haklarına yönelik saldırı arasındaki sınırın nasıl ve hangi ölçütlere göre saptanacağı ile ilgilidir. Kişilik hakkının korunma gerekçesiyle ifade özgürlüğü kullanılamaz bir hale getirilmemelidir. Kişilik Haklarının Korunması Sözleşme’nin 8. maddesi tarafından güvence altına alınan bir haktır. AİHM’in Sözleşme’nin 8. ile 10. maddeleri arasında bir çatışma olduğunda, başka bir anlatımla terazide bir yanda “kişilik hakları”, diğer yanda “ifade özgürlüğü” bulunduğu durumlarda, tercihini daha çok ifade özgürlüğünden yana kullandığı söylenebilir. Bu nedenle kişilik hakkının korunması ile ifade özgürlüğü arasındaki dengeyi iyi sağlamak gerekmektedir. Özellikle siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin kişilik hakları ve şöhretleri söz konusu olduğunda bu dengede ifade özgürlüğünün ağır bastığına kuşku yoktur.

Ancak müstehcen, saldırgan, aşağılayıcı, onur kırıcı, şiddeti teşvik eden veya nefret içeren söz ve yazı ile hakaret, sövme, kötüleme, iftira, sırf ar ve hayâ duygularını incitmeyi amaçlayan düşünce açıklamaları hukukun koruma alanı dışında kalırlar.

AİHM’nin içtihatlarında kabul edilebilir eleştirinin sınırı bakımından bir hiyerarşi oluşturduğu söylenebilir. Buna göre kabul edilebilir eleştirinin sınırı en geniş anlamda bir siyasal organ söz konusu olduğunda geçerli olmakta, bunu sırası ile politikacılar, kamu görevlileri ve sıradan vatandaşlar takip etmektedir.

AİHM kararlarında vurgulandığı üzere ifade özgürlüğüne getirilen sınırlamanın hukuki dayanağının olması ve meşru bir amaca yönelik olması yetmez. Burada müdahalenin demokratik toplumda gerekli olup olmadığının da incelenmesi gerekir. Demokratik toplumun gerekleri hoşgörü, açık fikirlilik şeklinde değerlendirilmeli yine yapılan müdahalenin demokratik toplumda acil bir toplumsal talebe dayanması ve ölçülü olması gerekir.

Dabrowski /Polonya davasında, bir gazeteci yerel bir siyasetçi ile ilgili devam etmekte olan ceza yargılamasına dair yazdığı yazıların gazetede yayınlanmasının ardından hakaret suçundan mahkûm olmuştur. Başvuran, hakaret ettiği iddia edilen belediye başkanının, hırsızlık suçundan cezaalmasının ardından "soyguncu belediye başkanı" olarak tanımlamıştır. AİHM, bu başvuruda, 10. maddenin ihlal edildiğine karar verirken, gazetecinin bir dereceye kadar abartma hakkına sahip olmasına ve belediye başkanının kamuya mal olmuş bir kişi olarak, bazıları olgusal temelden yoksun olmayan değer yargısı olarak değerlendirilebilecek eleştirilere karşı, daha fazla hoşgörü göstermek zorunda olmasına özel bir ağırlık vermiştir (Dabrowski /Polonya ,18235/02, 19.12.2006)

Lingens/Avusturya davasına konu olan olayda ise, Avusturya’da 1975 yılında yapılan seçimlerden sonra, bir gazeteci olan başvuran Lingens, geçmişinde Nazi faaliyetleri bulunan bir siyasetçi ile koalisyon kuracağını açıklayan Federal Şansölye Bruno Kereiski’yi eleştiren yazılarında, “ahlaksızca”, “yüz kızartıcı”, “en adi türden fırsatçılık” ifadelerine yer vermiştir. Başvuranın para cezasına mahkum olduğu bu davada AİHM, politikacıların kendilerine yöneltilen ağır eleştirilere tahammül etmek durumunda olduğunu vurgulamış ve ifade özgürlüğünün ihlal edildiği sonucuna varmıştır. AİHM, içtihatlarını tekrar ederek, siyasetçilerin eleştirilere özel kişilerden daha fazla hoşgörü göstermesi gerektiği ilkesine dayanmış ve mahkûmiyetin ifade özgürlüğüne orantısız bir müdahale oluşturduğuna hükmetmiştir. Hararetli siyasi tartışmaların yaşandığı bir arka plan ışığında, başvurucunun açıklamaları, saldırgan olmakla birlikte hakaret niteliğinde görülmemiştir (Lingens/Avusturya, 9815/82, 08.07.1986 )

Eon/Fransa davasında AİHM, bir siyasî eylemcinin, 2008 yılında Fransa Cumhurbaşkanı‘nın ziyareti sırasında, Cumhurbaşkanı korteji geçmek üzereyken, üzerinde “Defol git, salak herif” yazılı bir pankart açarak Fransa Cumhurbaşkanı’na hakaret etmekten hüküm giymesini incelemiştir. AİHM, bu içtihadında yerginin, pek çok kez, özünde var olan abartma ve saptırma vasıfları yoluyla, doğal olarak kışkırtmayı ve galeyana getirmeyi amaçlayan bir sanatsal ifade ve toplumsal eleştiri biçimi olduğunu belirttikten sonra, ceza verilmesinin, güncel konular hakkında yergi niteliğinde ortaya konulan ifade biçimleri üzerinde bir soğutma etkisi yapmasının mümkün olduğu ifade edilmiştir. Bu tür ifade biçimlerinin kendisi, kamu menfaatini ilgilendiren sorunların serbestçe tartışılmasında oldukça önemli bir rol oynayabilmektedir ki; serbest tartışma olmadan demokratik toplum mümkün olamaz (Eon / Fransa, 26118/10, 14.03.2013)

Dairemizin 15.06.2023 tarih, 2021/11070 Esas, 2023/19999 Karar sayılı ilamında sanığın müştekilere yönelik olarak sarfettiği “karaktersiz” sözünün nezaket dışı,kaba söz niteliğinde olduğunu kabul ederek hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığına karar verilmiştir.

Somut olayımızda,sanığın sözlerinin hedefindeki kişi siyasetçi olup eleştiriye katlanma konusunda normal vatandaşlara göre daha hoşgörülü olmalıdır. Sözlerin kaba, nezaket dışı olduğu konusunda bir kuşku bulunmamaktadır. Ancak yarışan haklar tartılırken takdir hakkının ifade özgürlüğünden yana kullanılması gerekir. Bu nedenle kararın onanması yerine bozulması yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne karşıyım.20.01.2025
Yargıtay — Esas No: 2020/648, Karar No: 2022/1331, Tarih: 19.10.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2020/648 E.  ,  2022/1331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tespit, tescil, tasarrufun iptali ve alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili; müvekkilinin davalılardan ... Tekstil Sanayi Tic. A.Ş.'ye kredi kullandırttığını, bir kısım davalıların da müşterek ve müteselsil kefil sıfatı ile sözleşmeyi imzaladığını, borçlu şirket ve kefiller hakkında yapılan takipte borçluların borca yeter malına rastlanmadığını, asıl borçlu ve kefiller ile diğer davalılar arasında organik bağ bulunmakta olup borçluların mal kaçırmak için muvazaalı olarak ve nam'ı müstear kullanarak faaliyetlerini diğer şirketler üzerinden yaptıklarını, kredi borçlusunun müvekkili alacağını semeresiz bırakmak için muvazaalı işlemler ile bütün faaliyetlerini diğer davalı şirketler ve bu şirketlerin davalı ortakları aracılığı ile yürüttüğünü ileri sürerek davalılar tarafından ayni hak ileri sürülen tüm malvarlığının davalı ... San. ve Tic. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... İnş. Malz. San .ve Tic. Ltd. Şti.'ne aidiyetinin tespitine ve muvazaa sebebi ile tapuda davalılar adına hüküm altına alınmasına, bu taleplerinin kabul edilmemesi hâlinde tapu kaydının tashihine gerek olmaksızın 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 18 ve devamı maddeleri ve muvazaa davalarına aykırı düşmeyen tasarrufun iptaline ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanmasına, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun (İİK) 277 vd. maddeleri gereğince taşınmaz üzerinde müvekkil banka yönünden cebri icra yapabilme yetkisinin verilmesine, davalıların tespit edilecek diğer malları yönünden Trafik Tescil Müdürlüklerine, Tapu Sicil Müdürlüklerine, Bankalara müzekkereler yazılarak sahiplerinin ... San. ve Tic. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunun ve buna göre kayıtlarının düzeltilmesinin hüküm altına alınmasına, bu taleplerinin kabul edilmemesi hâlinde tapu ve/veya sicil kaydının tashihine gerek olmaksızın, BK’nın 18 vd. maddeleri ve bu hükümlere aykırı düşmeyen tasarrufun iptaline ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanmasına ve İİK’nın 277. maddesi gereğince müvekkil bankaya taşınmaz üzerinde cebri icra yapabilme yetkisinin verilmesine, kredi borçlusu şirket ve kefiller muvazaa, kanuna karşı hile ve namı müstear ile diğer davalı şirketler ve bu şirketlerin ortakları adı altında faaliyetlerine devam etmekte olduğundan ve ayrıca 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun vermiş olduğu yetkiler de göz önünde bulundurularak davalı kredi borçlusunun tasfiye olunacak alacaklar hesabına 30.04.2001 tarihi itibarı ile aktarılmış olan 720.110,67TL olan alacaklarının tasfiye olunacak alacak tutarına esas anapara üzerinden ve 30.04.2001 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevabı:

5. Bir kısım davalılar vekilleri davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkeme Kararı:

Davalılar Cevabı:

5. Bir kısım davalılar vekilleri davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkeme Kararı:

6. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.06.2011 tarihli ve 2007/514 E., 2011/196 K. sayılı kararı ile; 23.03.2011 tarihli duruşmada dosyanın işlemden kaldırılması sonrası dosyanın üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

8. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18.03.2013 tarihli ve 2012/5402 E., 2013/5255 K. sayılı kararı ile; “…Mahkemece, davacı vekilinin trafik kazası geçirip ölmesi nedeniyle davacı Banka mazeretli sayıldığına göre belirlenen yeni duruşma gününün davacı tarafa usulüne uygun olarak bildirilip sonucuna göre hareket edilmesi gerekirken davacı taraf mazeretli sayıldığı halde duruşma günü bildirilmeksizin takip edilmediği gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırılması, bilahare de davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.02.2014 tarihli ve 2013/694 E., 2014/36 K. sayılı kararı ile önceki gerekçeye ek olarak; dosyada pul masrafı bulunmadığından davacı tarafa duruşma gün ve saatinin tebliğ edilemediği, 23.03.2011 günü saat 11.00'da yapılan duruşmaya davacı bankanın katılmadığı gibi mazeret de bildirmediğinden 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) 409/1. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırıldığı ve üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmediğinden HUMK’nın 409/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davada taraflarca getirilme ilkesinin uygulandığı, davacının yargılamada devamlılığı sağlamak üzere dava dilekçesinin ve duruşma gününün taraflara ve kendisine bildirilmesini sağlayacak tebliğ giderlerini yatırması gerektiği, davayı takip etmeyen ve gerekli masrafları yatırmayan davacının hakkını kullanması için HUMK'nın 415. maddesinde belirtilen masrafların hazineden karşılanmasının da olanaklı olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; eldeki davada dosyanın işlemden kaldırılmasının ve üç aylık süre içerisinde yenilenmemesi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukukî kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; eldeki davada dosyanın işlemden kaldırılmasının ve üç aylık süre içerisinde yenilenmemesi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukukî kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.

13. Dosyanın takipsiz bırakılması nedeniyle işlemden kaldırılmasına ve üç ay içerisinde yenilenmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği tarihlerde yürürlükte olan HUMK’nın 73 ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın (Anayasa) hak arama hürriyetini düzenleyen 36 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddeleri nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahiptirler.

14. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkânı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir. O hâlde duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

15. Bu bağlamda yapılacak tebligat, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa ile güvence altına alınan iddia ve savunma hakkının tam olarak kullanılmasının zorunlu unsurudur. Savunma hakkının temelini teşkil eden hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma ilkesinin ayaklarından birisidir. Bu hakkın ihlal edilmemesi için yapılan bildirimin tebligat hukukuna uygun olması gerekir. Muhatap usulüne uygun olarak yapılacak tebligat ile açılan davadan zamanında ve tam olarak haberdar olur. Bu nedenle tebligat, yapıldığı tarihte yürürlükteki tebligat mevzuatına aykırı yapılmışsa, sadece tebligat hukukuna aykırı davranış söz konusu olmaz, aynı zamanda hukukî dinlenilme hakkı da ihlal edilmiş olur.

16. Bilindiği üzere hâkim, taraflara duruşmada hazır bulunmak, iddia ve savunmalarını bildirmek için imkân vermeli, tarafları usulüne uygun biçimde duruşmaya davet etmelidir. Fakat tarafların kendilerine tanınan bu imkâna rağmen duruşmaya gelme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ceza usulündekinin aksine hukuk davalarında taraflar zorla (ihzaren) duruşmaya getirilemez. Hukuk davalarında duruşmaya gelmemenin müeyyidesi dava dosyasının işlemden kaldırılması veya gelmeyen tarafın yokluğunda yargılamaya devam edilmesidir (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, C.IV 6. Baskı. İstanbul 200, s. 4057).

17. Bu kapsamda uygulama tarihinde yürürlükte bulunan mülga 1086 sayılı HUMK’nın 409. maddesinde işlemden kaldırma ve bu sebeple davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine dair müessese düzenlenmiş olup anılan madde; “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

Oturum gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hallerde, gün tespit ettirilmemiş ise, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle birinci fıkra hükmü uygulanır.

Yukarıdaki fıkralar hükmü gereğince dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağırı kağıdı ile birlikte taraflara tebliğ olunur.

Dava dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, yeni bir dava sayılmaz.

İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

Birinci ve ikinci fıkralar gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde beşinci fıkra hükmü uygulanır.” hükmünü haizdir.

18. Buna göre; usulüne uygun biçimde çağırıldığı hâlde, taraflardan (veya vekillerinden) hiç biri duruşmaya gelmezse, mahkemece dava yenileninceye kadar dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Ancak HUMK’nın 409/1. maddesi çerçevesinde tarafların duruşmaya usulüne uygun olarak davet edilmemiş olması durumunda anılan madde gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilemez (Kuru, s. 4059, 4060).

19. Öte yandan tarafların yahut taraflardan birinin mahkemece tayin edilen duruşma gününde duruşmaya katılmayıp mazeret bildirmeleri durumunda mahkemece, belirtilen mazeretin kabulüne karar verilmesi hâlinde yeni duruşma gününün, hukukî dinlenilme ve adil yargılanma hakkı kapsamında mazereti kabul edilen tarafa re’sen bildirilmesi gerekir. Bu kapsamda dosyada tebligat için yeterli gider avansının bulunmaması ve taraflarca da gider avansının yatırılmamış olması durumunda; HUMK’nın 415. maddesinde, “Re'sen icrası emrolunan muamelenin istilzam ettiği masrafı iki taraftan birinin veya her ikisinin tediye etmesine karar verilir ve bunun için takdir olunacak meblağ mahkeme kalemine tevdi olunur.

Tayin olunan müddet içinde işbu muameleye ait masraf tediye olunamaz ise ileride icap edenlerden istifa olunmak şartiyle Devlet hazinesinden tediye olunmasına karar verilebilir.” şeklinde düzenlenen hüküm uyarınca ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere tebligat masrafı hazineden karşılanabilir. Belirtilen şekilde yapılacak tebligat sonrasında tarafın duruşmaya mazeretsiz olarak katılmaması durumunda ise HUMK’nın 409. maddesi çerçevesinde işlem yapılarak bir karar verilebilir.

20. Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece, eldeki dava kapsamında yapılan 29.12.2010 tarihli duruşmada davacı vekilinin vefat ettiğinin tespiti sonrasında (2) numaralı ara karar ile davacının duruşma için takdiren mazeretli sayılmasına karar verilmiş, yeni duruşma günü ise 23.03.2011 tarihinde saat 11.00 olarak belirlenmiştir. Akabinde 23.03.2011 tarihli duruşmaya ise davacı vekilinin mazeretsiz olarak katılmaması ve davalı vekillerinin de davayı takip etmediklerini bildirmeleri üzerine aynı tarih itibariyle HUMK’nın 409. maddesi kapsamında dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, 24.06.2011 tarihinde de üç aylık yasal süresi içerisinde yenilenmeyen davanın HUMK’nın 409/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

21. Davacı tarafın takdiren mazeretli sayılmalarına ilişkin kararın verilmiş olduğu 29.12.2010 tarihli duruşmada tayin edilen yeni duruşma gününün davacı tarafa tebliğ edilmemiş olması ve davacı tarafa bildirilmeyen duruşma gününde dosyanın, davacı tarafın duruşmaya katılmamış olması sebebiyle işlemden kaldırılarak bilahare davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi HUMK’nın 409. maddesine uygun olmadığı gibi davacının hukukî dinlenilme hakkına aykırılık teşkil eder. Bu kapsamda her ne kadar mahkemece, eksik gider avansı nedeniyle yeni duruşma gününün bildirilemediği belirtilmiş ise de; davacı tarafın mazeretli sayılmasından sonra yeni duruşma gününün usule uygun olarak davacı tarafa re’sen tebliğine dair zorunluluk nedeniyle tebligat için gereken masrafın, HUMK’nın 415. maddesi kapsamında ileride haksız olan taraftan tahsil edilmek üzere Devlet hazinesinden karşılanması mümkündür. Bu sebeple davacı tarafın mazeretli sayılması sonrasında belirlenen yeni duruşma gününün davacı tarafa usulüne uygun olarak tebliği sağlanmaksızın HUMK’nın 409. maddesi kapsamında işlem yapılarak bilahare davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru değildir.

22. Hâl böyle olunca; mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi gereğince uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440-III.-3. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 19.10.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17063, Karar No: 2012/898, Tarih: 02.02.2012

**20. Hukuk Dairesi         2011/17063 E.  ,  2012/898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

DAHİLİ DAVACILAR : ... ve ark.

Taraflar arasındaki kadastro komisyon kararına itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi ... mirasçılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., Şevki Şavk ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

1981 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sırasında ... mahallesi 167 ada 28, 30 ve 31 sayılı sırasıyla 13.618 m2 - 13.378 m2 ve 44.568 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, tarla niteliği ile ... adına tespit edilmiş, Hazinenin itirazı üzerine kadastro komisyonunca 04.01.983 gün 395 sayılı karar ile 167 ada 28, 30 ve 31 sayılı taşınmazların taşlık kayalık niteliğinde olduklarından Hazine adına tespitlerine karar verilmiştir. ... 25.01.1983 tarihli dilekçe ile T.Sani 1328 tarih 37 sıra nolu tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak 167 ada 28, 30 ve 31 sayılı taşınmazların miras bırakan ...'den intikal eden payı oranında adına tapuya tescile karar verilmesi istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesine dava açmıştır. Mahkemece, davanın kadastro komisyon kararına itiraz niteliğinde olduğundan davaya bakma görevinin kadastro mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya kadastro mahkemesine gönderilmiştir. ..., tapu kaydına tutunarak 167 ada 31 sayılı taşınmazın güney tarafında kalan 6.000 m2 yüzölçümlü kesiminin adına tapuya tescili istemiyle davaya katılmıştır. Mahkemece, davacı ...'ın tutunduğu tapu kaydının değişir sınırlı olduğu, miktarından fazlasıyla tutanakları kesinleşen dava dışı 167 ada 14 ve 15 , 56 ada 184 sayılı taşınmazlara revizyon gördüğü, taşınmazların dayanak tapu kaydının miktarı ile geçerli kapsamı içinde kalmadıkları, çekişmeli taşınmazların 1961 baskı tarihli memleket haritasında çalılık, 1969 çekim tarihli hava fotoğrafında makilik ve kayalık olarak gözüktüğü, 1969 yılından kadastro tespit tarihi olan 1981 yılına kadar 20 yıllık sürenin bulunmadığı, davacı kişiler yararına imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle davacıların ve katılan davacının davasının reddine, dava konusu taşınmazların tespit gibi Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmiş, hüküm ... mirasçılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro komisyon kararına itiraz niteliğindedir.