muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/790, Karar No: 2021/228, Tarih: 27.05.2021

Bu açıklamalar ışığında her iki sanık bakımından ayrı ayrı yapılan değerlendirmede;

1- Sanık ...'e atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

İnceleme dışı sanık ...'ın, 17.03.2010 tarihinde sanık ..., sanık ...'in oğulları olan ... ve inceleme dışı sanık ... ile birlikte ... Turizm Taşımacılık İnşaat Emlak Otomotiv Tekstil Gıda Temizlik Ticaret Ltd. Şti'ni kurdukları, inceleme dışı sanık ... ile sanık ...'in şirket müdürü olarak seçildikleri, şirketin merkezinin ...'da olduğu, ayrıca ...'da da bir büro açtıkları, inceleme dışı sanık ...'nin ...'da, sanık ...'in ise ...'da şirket işlerini takip ettiği, adlarına bastırdıkları kartvizitlerde "eurolines board of directors" ve "... Turizm Akdeniz Bölge Müdürlüğü" ibarelerinin bulunduğu, inceleme dışı sanık ...'nin üzerinde "Eurolines" yazılı otobüs resimlerini koyduğu bir internet sitesi oluşturduğu, ayrıca gazete ilanları ile Almanya'da bulunan Eurolines isimli uluslararası tur şirketi ile anlaşma yaptıkları, bu şirketin Türkiye temsilcisi oldukları, yurtdışından getirilecek Mitsubishi Prestij marka otobüsleri satın almak isteyenlere Eurolines şirketinde 5 yıl süre ile garantili iş verileceği, otobüs bedeline mahsuben peşinat olarak 7.000 TL alınıp kalan tutarın taksit yapılacağı ve taksit tutarlarının da otobüslerin aylık geliri olan 5.000 TL içerisinden alınıp kalan paranın otobüs sahibine verileceği yönünde duyuru yaptığı, Eurolines şirketi tarafından düzenlenmiş görünen ve ... Turizm şirketi ile ortaklık kurulduğunu belirten "Eurolines Bohemia Euroexpress International" başlıklı belgeler ile Maliye Bakanlığı tarafından düzenlenmiş görünen ve ... Turizm şirketine yurt dışı yatırım yapma yetkisi verilmiş olduğunu belirten belgeyi otobüs almak isteyenlere gösterdikleri, dosya kapsamına göre 11.06.2013 tarihine kadar yaklaşık 3 yıl boyunca 33 mağdurun ... Turizm şirketi ile otobüs almak üzere anlaşma yaptığı ve istenilen parayı yatırdıkları, bu süre içerisinde bürokratik işlemlerin uzun sürdüğü, otobüslerin Belçika üretimi olacağı veya Japonya'da meydana gelen doğal afet nedeniyle parça tedarik edilemediği gibi çeşitli bahaneler ile otobüslerin teslim tarihlerinin sürekli ertelendiği, sanık ... ve inceleme dışı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, nitelikli dolandırıcılık ve resmî belgede sahtecilik, sanık ... ve inceleme dışı sanıklar ... ile ... hakkında ise suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, nitelikli dolandırıcılık ve resmî belgede sahtecilik suçlarından soruşturmaya başlanıldığı ve yapılan yargılamada ... Turizm şirketinin Eurolines şirketi ile bir anlaşmasının olmadığı ve Maliye Bakanlığınca düzenlenmiş görünen belgenin sahte olduğu gibi şirketin herhangi bir ticari faaliyetinin de bulunmadığı, para yatırılması için mağdurlara verilen banka hesap numarasının inceleme dışı sanık ... adına olduğu ve bu sanığın yatırılan paraları ertesi gün çektiği anlaşılan olayda;

İnceleme dışı sanık ...'nin dayısı olan sanık ...'in ... Turizm şirketinin kurucu ortağı ve aynı zamanda da ...'daki şubenin yetkilisi olması, gazete ilanı veya arkadaşlarından ... Turizm şirketinin cazip şartlarda yurtdışından getireceği otobüsleri satacağını öğrenen ve şirketin ...'da bulunan bürosuna giderek sanık ... ile görüşme yapan katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın, sanık ...'in kendilerine distribütörü oldukları Eurolines şirketinin ...'da oteli ve uçakları olduğunu, satılacak otobüslerin de bu şirkete ait olduğunu, otobüsleri mazot parası şirkete ait olmak üzere aylık 5.500 TL karşılığında 5 yıl süreyle çalıştıracaklarını, taksitlerin bu aylık gelirden kesileceğini, araçların 3 ay içerisinde teslim edileceğini ve konvoy hâlinde ...'ya gidilerek noterden sözleşme yapılacağını, otobüslerin günde 12 saat çalıştırılacağını söylediğini, araç satış sözleşmesi yaptıklarını ve sanık ...'in imzaladığı araç teslim kartlarını kendilerine verdiğini, otobüsler teslim edilmeyince sanık ...'in çeşitli sorunların çıktığını söyleyip 15-20 gün içerisinde bu sorunların giderileceğini vadettiğini, bürokratik bir takım nedenlerle teslimde geciktiklerini, şirkete ait yetki belgesinde problem çıktığını, ilgili Bakanlıktan izin alamadıklarını, uluslararası şirket olduğu için yazışma işlemlerinin uzun sürdüğünü, 230 adet araç alımı için ... ile görüşme hâlinde olduğunu, ancak bazı hak sahiplerinin sözleşmelerini feshetmeleri nedeniyle gerekli sayıya ulaşamadan araçları getirtemeyeceklerini, Japonya'da meydana gelen tsunamiden ötürü Temsa'nın fabrikasına yedek parça dahi gönderemediğini ya da haklarındaki bir mahkeme nedeniyle resmî işlem yapamadıklarını söyleyerek kendilerini sürekli oyaladığını ifade etmeleri, sanık ...'in katılan ...'den 14.000 TL, katılan ...'ten ise 7.000 TL ve katılan ...'dan 10.000 TL nakit para alması, adı geçen diğer katılanlara da ödeme yapmaları amacıyla inceleme dışı sanık ...'nin hesap numarasını vermesi hususları birlikte dikkate alındığında; sanık ...'in yaklaşık 3 yıl boyunca inceleme dışı sanık ... ile birlikte hareket ettiği, araçların teslim edilmemesine rağmen eylemlerini sürdürüp araç satışına devam ettiği, katılanların inceleme dışı sanık ...'nin hesabına para yatırmalarını sağladığı, diğer yandan yeğeni olan inceleme dışı sanık ...'nin Eurolines şirketi ile iş birliği yaptığına inanarak katılanlara sanık ...'nin kendisine anlattığı hususları aktardığı ve inceleme dışı sanık ...'nin telefonda sesini değiştirmek suretiyle kendisini Eurolines şirketinin Türkiye sorumlusu olduğunu iddia ettiği ... ismi ile tanıtmak suretiyle yönlendirdiği şeklindeki savunmalarının ise kendisini suçtan kurtarmaya yönelik olduğu ve sanık ...'in üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümlerinin, sanığın katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a yönelik nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olduğu gözetilmeden beraatine karar verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

2- Sanık ...'ya atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Birinci uyuşmazlık konusunda anlatıldığı şekilde gelişen olayda;

Katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in ... Turizm şirketinin ...'da bulunan merkez ofisine gittiklerinde sanık ...'nın da orada olduğunu, sanık ...'nin tavsiye ve telkinleri ile şirkete birçok müşteri sağlandığını, ...'nın ... Havalimanını 20 yıllığına kiraladığını ve 5 yıllık iş garantisi verdiklerini, otobüsleri yurtdışından getireceklerini, otobüslerin 148.000 TL olduğunu, peşinat olarak 7.000 TL aldıklarını, geri kalan borcun otobüsün havaalanında çalıştırılmasıyla ödenebileceğini, ayrıca otobüs satın alanın da burada çalışabileceğini söylediğini, vazgeçmek isteyen müşterilere işin hallolacağını söyleyip vazgeçmemeleri konusundan telkinlerde bulunduğunu ifade etmişler ise de;

Sanık ...'nin ... Turizm şirketinin ortağı veya yetkilisi olmadığı gibi kendi adına 2 adet otobüs almak üzere anlaşmaya varıp peşinat tutarı olarak belirlenen 8.323,26 TL'yi 04.02.2013 tarihinde inceleme dışı sanık ...'nin hesabına havale ettiği, sonrasında ...'ya taşınarak otobüslerin teslim edilmesini beklediği ve bu süreçte ... Turizm şirketinin merkez bürosuna gelen katılanlar ile muhatap olduğu, inceleme dışı sanık ...'nin sanık ...'nin şirket ile ve mevcut eylemlerle herhangi bir ilgisinin bulunmadığını beyan ettiği, katılanlardan istenilen peşinat tutarlarının inceleme dışı sanık ... adına olan banka hesap numarasına yatırıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; ... Turizm şirketinin gerçekten otobüs satacağına inanıp peşinat tutarını ödeyen sanık ...'nin nitelikli dolandırıcılık suçunu inceleme dışı sanık ... ile fikir birliği içerisinde işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının ve sanık ...'nin üzerine atılı suçun sabit olmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümlerindeki direnme gerekçesinin isabetli olduğuna ve beraat hükümlerinin onanmasına karar verilmelidir.

B- Sanık ...'e atılı resmî belgede sahtecilik suçunun sabit olup olmadığına gelince;

Bu aşamada bir kısım Ceza Genel Kurulu üyelerince sanığa atılı resmî belgede sahtecilik suçuna konu belgelerin iğfal kabiliyetinin olup olmadığının belirlenmesi bakımından eksik araştırma ile karar verilip verilmediğinin değerlendirilmesi gerektiğinin ileri sürülmesi üzerine bu hususun öncelikle ele alınması gerekmiştir.

B- Sanık ...'e atılı resmî belgede sahtecilik suçunun sabit olup olmadığına gelince;

Bu aşamada bir kısım Ceza Genel Kurulu üyelerince sanığa atılı resmî belgede sahtecilik suçuna konu belgelerin iğfal kabiliyetinin olup olmadığının belirlenmesi bakımından eksik araştırma ile karar verilip verilmediğinin değerlendirilmesi gerektiğinin ileri sürülmesi üzerine bu hususun öncelikle ele alınması gerekmiştir.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir hukuki çözüme kavuşturulabilmesi için resmî belgede sahtecilik suçunun unsurlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Resmî belgede sahtecilik suçu 5237 sayılı TCK'nın 204. maddesinde; "(1) Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu suç, maddenin birinci fıkrasında seçimlik hareketli bir suç olarak tanımlanmış olup resmî belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir resmî belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya sahte resmî belgenin kullanılması durumunda suç oluşacaktır.

Maddenin ikinci fıkrasında, resmî belgede sahtecilik suçunun kamu görevlisi tarafından işlenmesi ayrı bir suç olarak tanımlanarak daha ağır bir yaptırıma bağlanmış, maddenin üçüncü fıkrasında ise suçun konusunu oluşturan resmî belgenin, kanunun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan bir belge niteliğinde olması hâlinde cezanın yarı oranında artırılması gerektiği belirtilmiştir.

Sahtecilik suçlarının hukuki konusu kamunun güveni olup belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi, tamamen veya kısmen değiştirilmesi ya da gerçek bir belgeye eklemeler yapılması eylemlerinin kamu güvenini sarstığı kabul edilerek yaptırıma bağlanmıştır.

Resmî belgenin sahte olarak düzenlenmesi ya da gerçek bir resmî belgenin değiştirilmesi eyleminin sahtecilik suçunu oluşturabilmesi için, düzenlenen ya da değiştirilen belgenin gerçek bir belge olduğu konusunda kişiyi yanıltıcı nitelikte olması gerekir. Aldatıcılık özelliği suçun temel unsuru olup özel bir incelemeye tabi tutulmadıkça gerçek olmadığı anlaşılamayan belge, sahte belge olarak kabul edilmelidir. Sahteciliğin kişileri aldatacak nitelikte olup olmadığı şüpheye yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır.

Sahte belgenin ilk bakışta dikkati çekmeyecek biçimde düzenlenip belirli bir kişiyi değil birçok kişiyi aldatabilecek nitelikte olması ve aldatma gücünün objektif olarak saptanması gerekir. Bu nedenle örneğin, memurların bilgisizliği ve ihmalleri nedeniyle kandırıcılık yeteneği olmayan belge üzerinde işlem yapmaları belgeye hukuki geçerlilik kazandırmaz. Daha önceden var olan subjektif bir bilgi, belge üzerinde var olan aldatma yeteneğini ortadan kaldırıcı etkiye sahip değildir.

Ceza Genel Kurulunun 14.10.2003 tarihli ve 232-250 sayılı kararında da aldatma keyfiyetinin belgeden objektif olarak anlaşılması gerektiği, muhatabın hatasından, dikkatsizlik veya özensizliğinden kaynaklanan fiili iğfalin, aldatma yeteneğinin varlığını göstermeyeceği belirtilmiştir. Bu noktada sahteciliğe konu olan belgenin aldatma yeteneği olup olmadığının tartışılması ve belirlenmesi öncelikle yargılamayı yürüten mahkemeye ait olup, hâkim olayın çıkış, oluş ve akışını, düzenlenen belgelerle yapılan işlemleri göz önüne alarak, sahteciliğin kolaylıkla anlaşılıp anlaşılamayacağını bizzat saptamalı ve sonucuna göre belgelerde aldatma yeteneği olup olmadığını takdir ve tespit etmelidir.

Görüldüğü gibi, mahkemece, suçun konusunu oluşturan belge aslı getirtilerek resmî belgede bulunması gereken başlık, sayı, tarih, imza, mühür gibi zorunlu öğelerin incelenmesi, nesnel olarak aldatma gücü olup olmadığının saptanması, duraksama hâlinde ise; mahkemeye yardımcı olma ve aydınlatma bakımından konusunda uzman bilirkişinin görüşüne başvurulmasında zorunluluk vardır.

Fotokopi, bir makine yardımı ile orjinal bir belgenin bire bir aynısının oluşturulması şeklinde gerçekleşmektedir. Fotokopi belgenin, orijinal bir belge gibi kanıtlama gücünün olmadığı kabul edilmektedir. Fotokopi üzerinde sahtecilik fiilinin işlenmesi hem kolaydır hem de baskı izi, el hareketleri, yazım şekli, el kaldırma hareketleri vb. yönlerden inceleme yapılmasına imkân veren tanı unsurlarının tespiti çoğu kez mümkün değildir.

Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında; onaysız fotokopilerin hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığı ve bu nedenle de aldatıcılık yeteneğinin bulunmadığı, ancak fotokopi belge onaylanmış ise hukuken geçerli bir belge niteliğinde olacağından bu taktirde belgede sahtecilik suçunun konusunu oluşturacağı kabul edilmektedir.

Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında; onaysız fotokopilerin hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığı ve bu nedenle de aldatıcılık yeteneğinin bulunmadığı, ancak fotokopi belge onaylanmış ise hukuken geçerli bir belge niteliğinde olacağından bu taktirde belgede sahtecilik suçunun konusunu oluşturacağı kabul edilmektedir.

Diğer taraftan, ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delillerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Gerek 1412 sayılı CMUK, gerekse 5271 sayılı CMK, adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Bu nedenle ulaşılma imkânı bulunan bütün delillerin ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir değişle adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin toplanması ve tartışılması zorunludur.

Bu açıklamalar ışığında sanık ...'e atılı resmî belgede sahtecilik suçunda eksik araştırma ile karar verilip verilmediğine ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Birinci uyuşmazlık konusunda anlatıldığı şekilde gelişen olayda;

Belgede sahtecilik suçlarında aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığı hususunda takdir yetkisinin hâkime ait olduğu ve fotokopi üzerinde mürekkep, el, baskı gibi izleri görebilmenin çoğu zaman mümkün olmadığı göz önüne alındığında; sanık ...'in kurucu ortağı ve yetkilisi olduğu ... Turizm şirketinin ... ilinde bulunan şubesinde yapılan aramada ele geçirilen ve sanık ...'in şirketten araç almak isteyenlere gösterdiği anlaşılan suça konu Maliye Bakanlığı antetli, 22.03.2012 tarihli, 212-07 sayılı ve "Dış yatırım ortaklığı devir teslim" konulu yazının mahkemece getirtilip denetime olanak verecek şekilde dosya içine konması ve duruşmada incelenmesi, özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması, aldatma yeteneği bulunup bulunmadığının öncelikle mahkemece değerlendirilmesi, duraksama hâlinde bu yönde uzman bilirkişiden rapor alınması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu sanık ... hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükmünün, eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Sanık ...'e atılı nitelikli dolandırıcılık ve resmî belgede sahtecilik suçlarının sabit olup olmadığına ilişkin uyuşmazlıklar yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "İnceleme dışı sanık ...'ın, ...-...'te kahvehane işletmecisi olan dayısı ...'e ülkelerarası turist taşıma, rezervasyon, araç alma ve satma gibi birçok alanda faaliyet gösteren Eurolines şirketi ile işbirliği yaptığını, şirketin Türkiye sorumluları ... ve ... ile görüşerek anlaşmaya vardığını, yurtdışı bağlantılı işler yapacağını ifade ederek güvenini kazandığı, kurduğu ... Turizm ünvanlı şirkete ... ve çocuklarını ortak ettiği, şirket yetkilisi olarak ... ve sanık ...'in belirlendiği, şirketin ...'daki işlerini ...'nin, ...'daki işlerini ise ...'in yürüttüğü, şirketin ilanlarında 'yurt dışından araç getirip satılacağı, araçların kendi bünyesinde kiralanıp çalıştırılarak aracın taksit tutarından kira bedellerinin ödeneceği hususuna' yer verildiği, bu konuda katılanların bir kısmının ...'da bulunan ...'ye bir kısmının ise ...'da bulunan sanığa müracaat ettikleri, sanık ...'in kendisine müracaat eden katılanlara ...'nin kendisine anlattığı hususları aktardığı, soruşturma evresinde usulüne uygun yapılan iletişimin dinlenmesi kayıtlarına göre ...'nin kendi adına aldığı farklı bir hattan sanık ...'i aradığı, sesini değiştirip kendisini Eurolines şirketinin Türkiye sorumlusu ... olarak tanıttığı, ...'i hem yapacağı işler konusunda yönlendirdiği hem de ... Turizm şirketinin Eurolines şirketi ile işbirliği içerisinde hareket ettiği konusunda inandırdığı, yine, sanık ...'in kendisine müracaat eden katılanlardan aldığı peşinatları ...'nin şahsi hesabına gönderdiği gibi sonradan ödenecek taksitlerin de katılanlar tarafından ...'nin şahsi hesap numarasına havale ettikleri, ...'in hiçbir şekilde uhdesinde para bulundurmadığı, yaptıkları işin doğruluğuna güvenen sanık ...'in yakın akrabaları olan damadı, amcasının kızı, kayınbiraderi ve dünürünü de bu ticari işten menfaatlenmeleri için sözleşme yaparak ...'nin hesabına para yatırmalarını sağladığı, yine sanığın, Eurolines şirketi ile ilgili belgelerin sahte olup olmadığını bilmediğini, belgelerin kargo ile ...'ya gönderildiğini ifade ettiği, inceleme dışı sanık ...'te, Eurolines şirketi yetkilisi olduğunu söyleyen ... isimli bir şahsın babası ...'i aradığını ve iki şirket arasındaki evraklarla ilgili konuştuklarına şahit olduğunu beyan ettiği, katılan ...'da ifadesinde, sözleşme yapmadan önce sanık ...'i araştırdığını, 20 yıldır ... Center'in altında kahvehanesi olduğunu, herkesin tanıdığını, dürüst olduğunu öğrendiğini, bu sebeple güvendiği için sözleşme yaptığını ifade ettiği, ve ayrıca dolandırıcılığa konu fiilden elde edilen menfaatlerinin tamamının ...'nin hesabına gönderildiğinin görülmesi karşısında;

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; sanık ...'in, inceleme dışı sanık ... ile fikir ve eylem birliği içerisinde atılı suçları işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından, atılı suçlardan sanık ...'in beraat etmesi gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne iştirak olunmamıştır." düşüncesiyle,

Sanık ...'ya atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi ise; "Sanık ...'nın nitelikli dolandırıcılık suçundan TCK'nın 39. maddesi kapsamında yardım eden sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiği" görüşüyle,

Karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

A- ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.04.2016 tarihli ve 444-84 sayılı direnme kararına konu;

1) Sanık ... hakkında;

a) Nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümlerindeki direnme gerekçesinin İSABETLİ OLDUĞUNA,

b) Usul ve kanuna uygun bulunan Yerel Mahkemenin direnme kararına konu sanık ... hakkındaki beraat hükümlerinin ONANMASINA,

2) Sanık ... hakkında;

a) Nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümlerinin, sanığın katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a yönelik nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olduğu gözetilmeden beraatine karar verilmesi,

b) Resmî belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükmünün ise eksik araştırma ile hüküm kurulması,

İsabetsizliklerinden BOZULMASINA,

B- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 27.05.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13877, Karar No: 2015/12451, Tarih: 10.12.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/13877 E.  ,  2015/12451 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/08/2015

NUMARASI : 2014/657-2015/270

DAVACI : Y.. D..

DAVALI : Ş.. U..

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davada Bakırköy 7. Asliye Ticaret ile Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesince, talep konusu bononun zamanaşımına uğradığı, bu haliyle takip dayanağı senedin kambiyo senedi vasfını taşımadığı keza tarafların tacir olmadıkları gözetilerek asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Asliye Hukuk Mahkemesince, zamanaşımına uğramış bir bononun yazılı delil başlangıcı sayılıp sayılmayacağı hususunun takdiri Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer yasalarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

TTK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, “TTK'da öngörülen hususlardan kaynaklanan hukuk davaları" mutlak ticari davalar arasında yer almaktadır. Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava niteliğindedir.

Somut olayda dava, zamanaşımına uğramış bonodan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan ilâmsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 4/1-a ve 5/1. maddeleri uyarınca uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup; bononun zamanaşımına uğrayıp uğramadığını değerlendirme görevi de bu mahkemeye aittir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 10/12/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.