muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/11015, Karar No: 2023/11801, Tarih: 12.09.2023

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; fazla çalışma ücreti alacağının zamanaşımına uğradığını, 01.01.2009-31.12.2010 ve 01.01.2011-27.12.2013 tarihleri arasında müvekkili tarafından işletilen tenis, kafe ve bahçe büfe kantininde işçi olarak çalışan davacının bu tarihler dışında çalışmasının olmadığını, görev yaptığı bahçe büfe kantininde yapılan sayımlarda kasada toplam 21.000,00 TL açık çıkması üzerine davacının ve diğer çalışanların savunmaları alındığında açığı kabul etmeleri üzerine ileride ... bulmalarının zorlaşacağı gerekçesi ile açık sebebiyle ... sözleşmelerinin feshedilmemelerini talep ettiklerinden işçilerin ilerde ... hayatlarının olumsuz etkilenmemesi sebebiyle ... sözleşmeleri haklı olarak feshedilmesine rağmen, 4857 sayılı ... Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 17 nci maddesinin (d) bendi gereğince feshedildiğinin bildirildiğini, davacının bizzat kendi el yazısı ile kasadaki açığı kabul ederek çıkan açığın kıdem tazminatı ile ücretinden kesilmesini talep etmesi, fazla çalışma ve yıllık izin ücret taleplerinin de haksız olması sebebiyle davanın reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise davacının ... sözleşmesinin feshine neden olan olay nedeni ile müvekkili Şirketi zarara uğratmasından dolayı müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, Şirketin uğramış olduğu 21.000,00 TL zararın takas ve mahsubuna karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.05.2015 tarihli ve 2014/312 Esas, 2015/249 Karar sayılı kararı ile; yerleşik Yargıtay içtihatları gereği ancak kesinleşmiş alacakların takas mahsuba konu olabileceğinden davacının işverenini 21.000,00 TL zarara uğrattığının iddia edilerek takas mahsup talebinde bulunulmasına rağmen iddia edilen alacağın yargılamayı gerektirdiği ve bu yönde usulüne uygun açılmış bir davanın bulunmadığı da belirlenmekle, davalı tarafından ileri sürülen takas mahsup talebinin yerinde görülmediği, davacının ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından 27.12.2013 tarihli yazı ile haklı sebep olmaksızın feshedildiği, yıllık izinlerin kullandırıldığı veya ücretinin ödendiği ispatlanamadığı gibi davacının 2012 Mayıs ve Kasım ayları arasında haftalık 24 saat fazla çalışmasının bulunduğu, diğer dönemlerde fazla çalışmaların bordrolara yansıtılması sebebiyle ödendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 17.05.2018 tarihli ve 2017/13047 Esas, 2018/12045 Karar sayılı ilâmı ile; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra somut olayda, davalı vekilinin süresi içerisinde verdiği cevap dilekçesi ile davacının görev yaptığı bahçe büfe kantininde yapılan sayımlarda kasada toplam 21.000,00 TL açığa sebep olduğunun tespit edildiğini belirterek Şirketin uğradığı bu zarar nedeni ile takas ve mahsup talebinde bulunduğu, Mahkemece davalının bu konuda usulüne uygun dava açmadığı gerekçesi ile zarar iddiası konusundaki takas ve mahsup talebinin değerlendirilmediği ancak davalının süresi içerisinde takas def'inde bulunduğu gözetilerek davacının kasa açığına sebep olup olmadığı, sebep olmuşsa miktarı görev tanımı da gözetilerek Şirket kayıtları üzerinde denetime açık bilirkişi raporu alınarak belirlenmesi ve sonucuna göre davacının hak kazandığı hâlde ödenmeyen tazminat ve alacaklarının miktarının tespit edilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olup bozmayı gerektirdiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Direnme Kararı

B. Direnme Kararı

Mahkemenin 29.11.2018 tarihli ve 2018/380 Esas, 2018/624 Karar sayılı kararı ile; önceki gerekçeye ilaveten, 6098 Sayılı ... Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 139 uncu maddesi gereği iki kişinin karşılıklı olarak bir miktar parayı veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde her iki borç muaccel ise iki tarafın borcunu alacağı ile takas edebileceği, takasın borcu sona erdiren nedenlerden biri olup Kanun'un takası gerçekleştirmek için takas beyanı aradığı, bu beyanın yenilik doğuran bir hakka dayandığı, taraflardan birinin borcu ile alacağını takas ettiğini karşı tarafa bildirerek bu hakkını kullanmış olacağından hukuki niteliği itibarıyla bozucu yenilik doğuran bir hak, ayrıca karşı tarafın kabulüne bağlı olmayıp alacaklıya bildirilmesi gereken borcu sona erdiren bir tasarruf işlemi olduğundan borçlunun takas edilecek alacak üzerinde tasarruf yetkisine sahip olmasının gerektiği, davalı işveren tarafından takas mahsup talebi olan alacağın ise muaccel olmadığı, yargılama gerektirdiği davacı tarafın kasadaki açık iddiasını kabul etmediği, yasal düzenleme ve yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda ancak muaccel olan ve ödeme aşamasına gelen alacakların takas ve mahsuba konu edilebileceği, takas ve mahsup iddiasına konu olan alacak yönünden bu iddianın yapıldığı Mahkemece esastan inceleme, yargılama yapılamayacağı ancak usulüne uygun açılacak karşı dava ile bu yönde inceleme yapılabileceği, davalı işveren tarafından usulüne uygun karşı dava açılmadığı gibi kasa açığı olarak iddia edilen bedelin de muaccel olmadığından takas mahsup şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle bozma kararına direnilmesine karar verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda 12.03.2019 tarihli karar ile, Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2021 tarihli ve 2019/(22)9-267 Esas, 2021/1463 Karar sayılı kararı ile; Mahkemece, davalı vekilinin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü takas def’i dikkate alınarak bu doğrultuda davacının kasa açığına sebep olup olmadığı, sebep olmuşsa kasa açığının miktarı, davacının görev tanımı da gözetilerek Şirket kayıtları üzerinde bilirkişi raporu alınarak belirlenmesi ve sonucuna göre davacının hak kazandığı hâlde ödenmeyen tazminat ve alacaklarının miktarının tespit edilerek davalının ileri sürdüğü takas def’i kapsamında kasa açığına yönelik zararın varlığı ve miktarı ile davacının sorumlu olup olmadığı araştırılmaksızın karar verilmesinin hatalı olduğu, hâl böyle olunca da Mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken yanılgılı gerekçe ile önceki kararda direnilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu şeklindeki gerekçe ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Hukuk Genel Kurulu Kararı Üzerine Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma ilâmı doğrultusunda yapılan araştırma neticesinde, dosya içerisine davalı tarafça kasa açığı iddiasını ispata yarar ticari defterler sunulmadığı, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinde; mevcut kasa açığının sırf davacının kusurlu eylem ve işlemlerinden kaynaklandığı ve davacının kusurlu hareketinden kaynaklandığı kabul edilse dahi aynı işyerinde birden fazla kasa ve personel çalışması nedeniyle işbu açığın ne kadarlık kısmının davacının eyleminden kaynaklı biçimde oluştuğu ispat yükü kendisine ait olan davalı tarafından denetime elverişli şekilde kayıt sunularak tespit ve ispat edilemediğinden takas talebinin dikkate alınmasının mümkün görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının kasa açığını bizzat kendisinin el yazısı ile kabul ettiğini, olayla ilgili tüm savunma yazılarında da açıkça kasa açığının kabul edildiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, kasa açığının tamamından davacının sorumlu tutulmadığını, bu zararın diğer çalışanlarla paylaştırıldığını, takas taleplerinin Mahkemece değerlendirilmesi gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının kasa açığına sebep olup olmadığı ve bu itibarla davalının takas defi'nin davacının tazminat ve alacak miktarlarının belirlenmesinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği noktasındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

12.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/31059, Karar No: 2016/17481, Tarih: 06.10.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/31059 E.  ,  2016/17481 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, izin ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 24.05.2008–31.07.2012 tarihleri arasında vardiya amiri olarak en son net 1.600,00 TL ücret ile çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının görevinin başında olmayıp nakliye firmasının kamyonunda uyuduğunu, vardiya amiri tarafından tespit edilen davacının vardiya amirine yapılacak bir işle ilgili iş talimatını, amirinin suratına fırlattığı, tepki gösterdiği ve laf söylediğini, bunun üzerine davacının iş sözleşmesinin işverenin güvenini kötüye kullanması, isteği ve işi savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi nedenleriyle İK.md.25/II-e ve ı hükmünce 25.07.2012 tarihi itibariyle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Islah harca tabi bir işlem olup davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan HMK ile Harçlar Kanunu uyarınca harca tabi olup harcı yatırılmayan işlemlerin hükümsüz olduğu, harcı yatırılmayan işlemin yapılmış sayılamayacağı açıktır. Davacı vekilinin davasını 10/09/2014 tarihli dilekçe ile ıslah ettiği, ancak ıslah harcını tahkikatın tamamlanmasına kadar yatırmadığı, Dairemizce yapılan geri çevirme üzerine harcın yatırıldığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar karşısında ıslah harcı tahkikat tamamlanana kadar, başka bir deyişle karar verilene kadar yatırılmadığından geçerli değildir. Bu nedenle mahkemece yok hükmünde olan ıslaha itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemini yok sayarak karar vermekten ibarettir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.10.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/37239, Karar No: 2006/3456, Tarih: 13.02.2006

9. Hukuk Dairesi 2005/37239 E., 2006/3456 K.

**9. Hukuk Dairesi 2005/37239 E., 2006/3456 K.**

**- İŞ AKDİNİN FESHİ

- İŞE İADE**- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 17 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 18 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 21 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 25 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 26 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, feshin geçersizliği ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı işveren, A.... S.... A.Ş. ile yapılmış olan Forklİft hizmetleri sözleşmesinin karşılıklı mutabakat ile feshedilmesi nedeniyle davacının iş sözleşmeşinin feshedildiğini, feshin geçerli nedene dayandığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı şirketin A

S... A.Ş.de Forklift Hizmetleri dışında ayrıca Genel Hizmetler işini de üstlendiği, firmanın S... A.Ş.ye üretim faaliyetleri dışında değişik alanlarda hizmet verdiği, her iki firma arasında asıi alt işveren-asıl işveren ilişkisinin bulunduğu, davacının yaptığı işlerin devam etmekte olduğu iş sözleşmesi feshedilmeden önce diğer bölümlerde değer

lendirme olanağı araştırılmadan ve feshin son çare olduğu ilkesi dikkate alınmadan iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanmadığı sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalı şirketin dava dışı A.... S... A.Ş.nin forklift hizmetlerini üstlendiği, davalı şirket ile A.... S... A.Ş. arasındaki forklift hizmetleri sözleşmesinin karşılıklı mutabakat ile sona erdirilmesi üzerine davalı şirkete iş sözleşmesi ile bağlı ve forklift üretim hizmetleri operatörü olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin ihbar ve kıdem tazminatı

ödenmek suretiyle feshedildiği, davalı şirketin Genel Hizmetler Sözleşmesi kapsamında anılan şirketin diğer bir kısım yardımcı işlerini de üstlendiği ve bu sözleşmenin devam etmekte olduğu, tanık anlatımlarına göre A.... S... A.Ş.nin forklift hizmetlerinin N

isminde başka bir firma tarafından üstlenildiği anlaşılmaktadır.

ödenmek suretiyle feshedildiği, davalı şirketin Genel Hizmetler Sözleşmesi kapsamında anılan şirketin diğer bir kısım yardımcı işlerini de üstlendiği ve bu sözleşmenin devam etmekte olduğu, tanık anlatımlarına göre A.... S... A.Ş.nin forklift hizmetlerinin N

isminde başka bir firma tarafından üstlenildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının iş sözleşmesi feshedilmeden önce feshin son çare olduğu ilkesinin gözönünde bulundurulmadığı gerekçesi ile işe iade isteği kabul edilmiş ise de, davalının alt işveren olduğu ve bu gibi durumlarda çalıştırılacak işçi sayısının genellikle asıl işverence önceden belirlendiği hususu dikkate alınmadığı gibi, davalı şirketin aynı il yada başka illerde işyerinin olup olmadığı da araştırılmış değildir. Davalı şirketin aynı il veya diğer illerde başka işyerinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan ve davalı şirketin Genel Hizmetler Sözleşmesi kapsamında üstlendiği diğer işlerde davacı işçinin nasıl değerlendirilebileceği açıkça ortaya konulmadan feshin son çare olduğu ilkesinin uygulanmadığının kabulü doğru değildir. Eksik inceleme iie yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.02.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5625, Karar No: 2020/10079, Tarih: 30.09.2020

**9. Hukuk Dairesi         2020/5625 E.  ,  2020/10079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı ... temizlik işleri müdürlüğünde 03/03/2005 tarihinden 01/01/2013 tarihine kadar aralıksız süpürgeci ve temizlik görevlisi olarak çalıştığını, ... akdinin işverence haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, ücretli izin, ... bayram ve genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti alacakları istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Belediyesi vekili, davacının emeklilik nedeniyle ... akdinin sona erdirildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... İth. İhr. Paz. San. Ltd. Şti. ve ... Sos. Hizm. Yem. İnş. Pet. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının davasının haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının ... akdinin emeklilik nedeniyle sona erdiği, davalı Belediyenin davacının işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, kıdem tazminatı alacağı bakımından davalılardan ... ve ... İth. İhr. Paz. San. Ltd. Şti. Sorumlu olmadıkları, davalı ... Sos. Hiz. Yemek İnş. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, davalı ... vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşyeri devrinin ... ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı ... Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan ... sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Yasanın 120 nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyerinin miras yoluyla intikali 4721 sayılı ... Medenî Kanununun 599 uncu maddesinde düzenlenmiş, sözü edilen madde hükmünde mirasbırakanın ölümü ile mirasçıların bir bütün olarak mirasa hak kazanacakları açıklanmıştır.

İşyerinin önceleri gerçek kişi ya da kişilerce işletilmesinin ardından şirketleşmeye gidilmesi durumunda, bu işlem de bir tür işyeri devri sayılmalıdır. Önceki gerçek kişi olan işverenlerin devralan tüzel kişi ortakları olması bu devir ilişkisini ortadan kaldırmamaktadır (Yargıtay 9.HD. 22.7.2008 gün 2007/ 20491 E, 2008/ 21645 K.). Aynı şekilde daha önce tüzel kişi şirket olan işverenin işyerini bir gerçek şahsa devretmesi de mümkündür. Devralanın şirketin hissedarlarından biri olması da sonucu değiştirmeyecektir. Adi ortaklardan bir ya da bazılarının hisselerini devri de sorumlulukların belirlenmesi noktasında işyeri devri olarak işlem görmelidir.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Basın ... Kanununa tabi işyerleri bakımından, işyerinin belirleyici unsurlarından olan marka, logo ve yayın imtiyaz hakları gibi maddî olmayan unsurların devri de işyeri devri olarak değerlendirilmelidir (Yargıtay 9. HD., 19.1.2010 gün, 2009/42958 E., 2009/354 K).

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.