muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2950, Karar No: 2022/7650, Tarih: 11.10.2022

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması usulün 438/son maddesi gereğidir.

3- Davalıların asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacı haksız azledildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, davalılar ise davacı vekilin dosyaları gereği gibi ve özenli takip etmediğini, duruşmalara katılmadığını, bu nedenlerle azlin haklı olduğunu savunmuşlardır. Mahkemece “ davacının katıldığı tüm dava dosyaları üzerinde yapılan inceleme de ve konu ile ilgili alınan bilirkişi raporunda davacının ödenmemiş vekalet ücreti alacağı bulunduğu bu durumun dinlenen tanık beyanları ile doğrulandığı buna karşın davalıların azlinin haklı olduğuna dair dosyada herhangi delil ve emare bulunmadığı” gerekçesiyle azlin haksız olduğu kabul edilmek suretiyle sonuca gidilmiştir. Oysa davacı vekilin vekalet ücreti alacağının ödenmesi talebi davalılara yapılan azil işleminden sonra bildirilmiştir. Dosya kapsamında vekalet ücretinin ödenmesinin talep edilmesi üzerine yapılan bir azil işlemi bulunmamaktadır. Davalıların azil nedenleri incelendiğinde, davacı vekilin Bakırköy 13. İş Mahkemesinin 2010/26 Esas Sayılı dosyasının 12/07/2010 tarihli duruşması ile İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2010/10 E sayılı dosyasının 01/07/2010 tarihli duruşmasına mesleki mazeret bildirerek katılmadığı yine Sarıyer 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/26 Esas sayılı dosyasının 30/06/2010 tarihli duruşmasına da mesleki mazeret bildirdiği, davalı ...’in bu duruşmada “benim müdafim mazeretli olduğu için susma hakkımı kullanıyorum müdafimin savunmamı yapması için mehil istiyorum mazereti kabul edilsin” şeklinde beyanda bulunduğu ve herhangi bir hak kaybının da bulunmadığı dikkate alındığında davalılar tarafından yapılan azlin haksız olduğunun kabulü gerektiği, hal böyle olunca bu gerekçeyle azlin haksız olduğuna karar verilmesi gerekirken az yukarıda belirtilen gerekçe ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması usulün 438/son maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının birleşen davaya yönelik temyiz dilekçesinin reddine, ikinci ve üçüncü bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün gerekçesinin açıklandığı şekillerde değiştirilmesine ve düzeltilmesine, hükmün değiştirilen düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 11/10/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3723, Karar No: 2014/4213, Tarih: 28.02.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/3723 E.  ,  2014/4213 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, yersiz ödenen miktarın tahsiline ilişkin takibe yönelik itirazın iptali ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Dr. ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

İş Mahkemeleri, 5521 s. Kanunla kurulmuş istisnai nitelikte özel mahkemeler olup, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 106’ncı maddesiyle mülga 1479 s. Kanunun 70’inci ve mülga 506 s. Kanunun 134’üncü maddesinde, bu Kanunların uygulamasından doğan uyuşmazlıkların yetkili iş mahkemelerinde görüleceği, 5510 s. Kanun’un 101’inci maddesinde de, aksine hüküm bulunmayan hallerde, 5510 s. Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiştir. 5510 s. Kanun’un geçici 4’üncü maddesinde ise; “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 08.06.1949 tarihli ve 5434 s. Kanuna göre; aylık, tazminat, harp malullüğü zammı, diğer ödemeler ve yardımlar ile 08.02.2006 tarihli ve 5454 s. Kanunun 1 inci maddesine göre ek ödeme verilmekte olanlara, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 s. Kanunda kendileri için belirtilmiş olan şartları haiz oldukları müddetçe bunların ödenmesine devam olunur.

Ancak, 5 ila 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan iştirakçilerden dolayı dul ve yetim aylığı almakta olanların, aylık ve diğer ödemeleri, bu Kanunun 32’nci, 34’üncü ve 37’nci maddelerindeki şartları haiz oldukları müddetçe devam edilir... Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlarla emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 s. Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 s. Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır.” hükmü öngörülmüştür.

Somut olayda, uyuşmazlığın çözümünde gerek mülga 506 ve 1479 s. Kanunların gerekse 5510 s. Kanun’un uygulama yeri bulunmamaktadır. Bu durumda sözü edilen 101’inci madde hükümlerine göre sınırlı yetkiyle donatılmış iş mahkemesi görevli değildir.

Bu nedenle, Mahkemenin iş mahkemesinin görevli bulunmadığına ilişkin tespiti yerindedir.

Somut olayda, uyuşmazlığın çözümünde gerek mülga 506 ve 1479 s. Kanunların gerekse 5510 s. Kanun’un uygulama yeri bulunmamaktadır. Bu durumda sözü edilen 101’inci madde hükümlerine göre sınırlı yetkiyle donatılmış iş mahkemesi görevli değildir.

Bu nedenle, Mahkemenin iş mahkemesinin görevli bulunmadığına ilişkin tespiti yerindedir.

Bununla birlikte; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2’nci maddesine göre kimler aleyhine idari yargıda dava açılabileceği açıklanmış olup, gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişileri hakkında idari yargı yerinde dava açılamayacağı ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67 nci maddesinde “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.” hükmüne yer verildiğine göre itirazın iptali davaları açıkça adli yargının görev alanı içine girdiği (Hukuk Genel Kurulu’nun 14.04.2010 tarih ve 2010/7-184 Esas, 2010/214 Karar sayılı ilamı) bu nedenle, uyuşmazlığın çözümünde genel mahkemelerin görevli olduğu nazara alınmaksızın, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

Hüküm fıkrasının tamamen silinerek, yerine, 1. bent olarak "“Davanın genel mahkemelerde görülmesi gerektiğinden görevsizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, karar kesinleştiğinde istek halinde dosyanın görevli ve yetkili asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine”,

2. bent olarak, “Yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, davaya görevli mahkemede devam edilmez ise talep üzerine yargılama gideri konusunda karar verilmesine", cümlesinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 28.02.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/37511, Karar No: 2017/8972, Tarih: 14.09.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/37511 E.  ,  2017/8972 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesinden sonra, denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlenmesi nedeniyle açıklanmasına karar verilecek yeni hükmün, Yargıtay incelmesine tabi olacak ve kesinleşmesi halinde infaza verilecek hüküm olacağı, bu nedenle kararın dayandığı tüm kanıtların, bu kanıtlara göre ulaşılan sonuçların, iddia, savunma, tanık anlatımları ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmeler ile sanığın eyleminin ve yüklenen suçun unsurlarının nelerden ibaret olduğunun, hangi gerekçeyle hangi delillere üstünlük tanındığının açık olarak gerekçeye yansıtılması ve bu şekilde cezanını şahsileştirilmesi gerekirken, açıklanan ilkelere uyulmadan, önceki karara yollama yapılmak suretiyle, Anayasa 141. ve 5271 sayılı CMK'nın 34, 223 ve 230. maddelerine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık ...’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnamedeki isteme uygun olarak, başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 14/09/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10215, Karar No: 2020/13684, Tarih: 15.10.2020

**3. Ceza Dairesi         2020/10215 E.  ,  2020/13684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1) Kovuşturma aşamasında, sanığın da hazır bulunduğu 10/05/2016 tarihli celsede tanık sıfatıyla beyanı tespit olunan ...’ün beyanlarının tespitini müteakip, hazır bulunan sanığa tanık beyanlarına karşı diyecekleri ve son sözü sorulmadan hakkında hüküm kurulması suretiyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (Isgro v. İtalya, No: 11339/85, 19 Şubat 1991; Lüdı v. İsviçre, No: 12433/86, 15 Haziran 1992) kararlarında belirtildiği üzere, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6. maddesine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesine ve 5271 sayılı CMK'nin 216. maddesine muhalefet edilerek sanığın savunma hakkının kısıtlanması,

2) Sanığın eylemi neticesinde mağdurda meydana gelen yaralanmaya ilişkin olarak Adli Tıp Kurumu Rize Şube Müdürlüğünce tanzim olunan 30.03.2016 tarihli raporda, “Yüzünde sabit ize neden olup olmadığı yönünde değerlendirmenin yapılabilmesi için, şahsın (Plastik Cerrahi Bölümüne sevkinin yapılarak, burnundaki eğikliği ile ilgili tedavisinin yapılması sonrasında) olay tarihinden 6 (altı) ay sonra muayene için Şube Müdürlüğümüze gönderilmesi gerektiği.” yönünde görüş belirtilmesi karşısında, söz konusu rapor temin edilmeksizin, eksik inceleme ile yargılamaya devamla hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle, 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, CMUK’un 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakkının dikkate alınmasına, 15/10/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5454, Karar No: 2014/4713, Tarih: 31.03.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/5454 E.  ,  2014/4713 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin desteği ....’nın işleteni ve sürücüsü olduğu araç ile 21.03.2012 tarihinde yaptığı tam kusurlu ve tek taraflı kazada vefat ettiğini, davalının aracın trafik sigortacısı olduğunu ileri sürerek şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, 24.11.2012 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini davacı eş ... için 86.985,47 TL, davacı anne... için 12.714,42 TL, davacı baba ... için 8.327,15 TL’ye yükselterek, toplam 108.027,04 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini istemiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı eş ... için 86.985,47 TL, davacı anne... için 12.714,42 TL, davacı baba .... için 8.327,15 TL olmak üzere toplam 108.027,04 TL'nin, 1.000,00 TL’si için dava tarihinden, geriye kalan 107.027,04 TL’si için ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen aktüerya bilirkişisi raporunda belirtilen destek tazminatına ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı ... şirketinin sorumlu olacağına (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar sayılı, HGK nun 16.1.2013 gün ve 2012/17-1491 esas,2013/74 karar sayılı ilamları uyarınca) göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2)Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüme bağlı destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Davalı aracın trafik sigortacısı olup Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B-2-b maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrası temerrüdü oluşur. Somut olayda sigortacıya ihbarda bulunulmadığından sigorta şirketinin temerrüt tarihi, dava tarihidir. Davacılar vekili, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı tutarak dava açmıştır. Bu nedenle, alacağın saklı tutulan kısmının temerrüt tarihi de aynı tarihtir. Bu durum karşısında, ıslah dilekçesi dikkate alınarak hükmedilen maddi tazminatın tamamının davalı ... şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ıslah edilen bölüm yönünden ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK.nun 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK.’nun 438/7 nci maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan “…toplam 108.027,04 TL'nin, 1.000,00 TL’si için dava tarihi olan 31/05/2012 tarihinden itibaren geriye kalan 107.027,04 TL’si için ıslah tarihi olan 24/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine” şeklindeki ibarelerin çıkarılarak “…toplam 108.027,04 TL tazminat alacağına dava tarihi olan 31/05/2012 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine” ibarelerinin eklenmesine, hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan Harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, aşağıda dökümü yazılı 5.538,48 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 31.3.2014 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK.dan doğan, tehlike sorumluluğu nedeniyle işleten-sürücü vefatı halinde desteğinden yoksun kalanların tazminat taleplerinde, ölen desteğin müterafik kusurunun tazminattan indirim sebebi teşkil edip etmeyeceği, desteğin kusurunun araç ZMSS.ini düzenleyen sigorta şirketini ne şekilde etkileyeceğine ilişkindir.

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" ,

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" ,

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",

TBK 53/3 maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",

2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir.(Emre Gökyayla S:46 vd)

Kusursuz sorumlulukta tazminat belirlenirken aksi öngörülmemişse (TBK 49 vd) kusura dayanan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı doktrinde ve yargısal içtihatlarda benimsenmektedir. Tazminatta indirime sebep olan TKB 51, 52 madde hükümleri, kusursuz sorumluluk hallerinde takdir edilecek tazminatlarda da indirim sebebi teşkil edecektir (K.Oğuzman- T.Öz Borçlar Hukuk Genel Hükümler S:131, F.Eren Borçlar Hukuku Genel Hükümler S:7, 728, H.Nomer Haksız Fiil Sorumluluğundan maddi tazminatın belirlenmesi S:77).

Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/2 maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.

TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.

Nitekim, Federal Mahkeme de sigorta şirketinin, ölen desteğin kazanın oluşumundaki kusur oranında ödemesi gereken tazminat tutarında indirimi uygulamıştır.

Bu noktada destekten yoksunluk tazminatının bağımsız hak niteliğinin, müterafik kusur uygulamasına etkisinin ne olduğu önem kazanmaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminatının, destekten intikal eden bir hak olmaması, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin bir davada müterafik kusur nedeniyle tazminatın indirilmesi veya kaldırlmasına engel değildir. Bu açıdan bağımsızlık bulunmamaktadır. Bizzat ölenin tazminat talep etmiş olması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuçtan daha farklı bir durum yaratılamaz. Desteğin fiil ve davranışları TBK 51, 52 maddesi gereğince destek görenlerin tazminat talepleri bakımından gözönünde tutulur (Gökyayla S.46).

Destekten yoksun kalma tazminatında müterafik kusurun dikkate alınmasında şu ölçütten hareket edilmelidir. Zarar gören, destek kendisi tazminat talep etme imkanına sahip olsaydı kusuru sebebiyle tazminatta indirim yapılacak idi ise, destek görenler lehine takdir edilecek tazminatta da indirim yapılmalıdır. Nasıl ki, desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıtılması kabul edilmelidir (Gökyayla S 252).

Diğer taraftan, zarar görenin kusurlu davranışı ile zararın ortaya çıkmasına veya artmasına sebebiyet vermesi halinde tazminat miktarının indirimine sebep olmasının temelinde dürüstlük kuralı bulunmaktadır. Bir kimsenin hem uğradığı zarara veya uğradığı zararın artmasına sebep olması, hem de bunun tamamını bir başkasından istemesi hukuki açıdan doğru değildir. Kişinin kendi kusurunun sonuçları başkasının sırtına yüklenemez(Gökyayla S.252 Nomer S.87). Aksinin düşünülmesi, dürüstlükle bağdaşmayacağı gibi çelişkili davranış yasağına da girmektedir.

Alman Hukukunda BGB 846 hükmü gereği, tehlike sorumluluğundan doğan bir haksız fiil sonucu yaralanan veya ölenin desteğinden yoksun kalan 3.kişilerin, tehlike sorumluluğu esaslarına göre sorumlu olan kişiye karşı yöneltikleri tazminat taleplerinde yaralanan veya ölenin birlikte kusuru dikkate alınmaktadır.