muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/790, Karar No: 2021/228, Tarih: 27.05.2021

İnceleme dışı sanık ...; babası olan sanık ...'in adına kayıtlı ... 4. ...'te Konaklar Kıraathanesi isimli iş yerinde babası ile birlikte çalıştığını, aylık ortalama 2.000 TL kazandığını, halasının oğlu olan ve ...'da yaşayan inceleme dışı sanık ...'nin 3-4 yıl kadar önce sanık ...'in yanına gelerek Alman Eurolines Turizm şirketinin Türkiye'de distribütörlük açmak istediğini, kendisinin bu işe gireceğini ancak tek başına bu işin altından kalkamayacağını söyleyip ortak olmasını istediğini, babasının kabul ettiğini, bir müddet sonra inceleme dışı sanık ...'nin babasını arayarak Almanya'dan gelen yetkili temsilci ... ile protokol imzalandığını, kurulacak şirketin Alman yasalarına göre aile şirketi şeklinde ve 4 hissedarının olması gerektiğini, bu nedenle kendisini, babasını ve Almanya'da yaşayan ağabeyi ...'i şirket ortağı yapmayı istediğini, kendisinin babasına vekaletname verdiğini, babasının ...'ya giderek inceleme dışı sanık ... ile ... Turizm şirketini kurduklarını, kurulan şirketin turizm sektörüne hizmet edeceğini, turist taşımacılığı yapacağını bildiğini, inceleme dışı sanık ...'den duyduğu kadarı ile Eurolines şirketinin Temsa otobüs firmasından 100'e yakın otobüs aldığını, bu otobüsleri 7.000 TL karşılığı satıp, 5 yıl süre ile şirket bünyesinde çalıştıracağını, konu ile ilgili tam detayları bilmediğini, sadece kendisini Eurolines yetkilisi ... olarak tanıtan şahsın arada sırada babasını arayıp ... Turizm şirketi ile kendi şirketleri arasında gerçekleşmesi gereken evrak konularını görüştüklerine tanık olduğunu, ...'in araç sayısı yükseltildiği için sözleşmelerin arttırılmasını istediğini, hatta bu konuları inceleme dışı sanık ... ile görüştüğünü, onun da bilgisi olduğunu söylediğini, ... ve ... ofislerinde vatandaşlara araç satılması ile ilgili sözleşmeler düzenlendiğini, ...'da babasının, ...'da inceleme dışı sanık ...'nin bu sözleşmeleri düzenlediklerini, vatandaşlardan peşinat olarak alınan tüm paraların ...'ya inceleme dışı sanık ...'nin hesabına havale edildiğini, inceleme dışı sanık ...'nin kendilerine yeni kurulup resmî olarak faaliyete geçmediği için şirketin üzerine para yatırılamadığını, babasının kendisine gönderdiği paraları da Euro'ya çevirip Eurolines şirketine gönderdiğini söylediğini, kendisinin sadece şirket ortağı olarak göründüğünü, işlerin nasıl yürütüldüğünü bilmediğini, inceleme dışı sanık ...'nin araçlar üzerinde 5 yıl süreli rehin bulunduğunu, ancak şirket resmî olarak faaliyete geçtikten sonra toplu hâlde araç sahiplerine dağıtım yapılacağını ve bunların Eurolines şirketinin kesin talimatı olduğunu söylediğini, inceleme dışı sanık ...'nin şirketin tüm işlerini takip ettiğini, babasını da yönlendirdiğini, şirketin yurt içi ve yurt dışı bağlantılarını kurduğunu, yurt dışından araç getirmek için Sanayi Bakanlığına müracaat ettiğini söylediğinde babasının belgeleri görmek istediğini, inceleme dışı sanık ..

...'nin şirketin tüm işlerini takip ettiğini, babasını da yönlendirdiğini, şirketin yurt içi ve yurt dışı bağlantılarını kurduğunu, yurt dışından araç getirmek için Sanayi Bakanlığına müracaat ettiğini söylediğinde babasının belgeleri görmek istediğini, inceleme dışı sanık ...'nin de belgeleri Nişantaşı'ndaki ofise faksla gönderdiğini, şirketten araç almak isteyen şahısların inceleme dışı sanık ...'nin internet ve gazetelerde yayınladığı ilanları görüp şirketle irtibata geçtiklerini,

Sanık ...'yi 2-3 yıl kadar önce Nişantaşı'nda bulunan ofise otobüs almak için geldiğinde tanıdığını, kendisi ile babasının görüşüp anlaştığını, anlaşmanın ayrıntılarını bilmediğini, araç almak için sözleşme düzenledikten sonra kıraathaneye gelip gitmeye başladığını,

Zaman zaman inceleme dışı sanık ...'ye telefon edip işlerle ilgili bilgi aldığını, otobüs sayısı tamamlanmadığından henüz işlere başlanamadığını, şirkete aylık olarak yaklaşık 700.000 Dolar para verileceğini, ayrıca Ege bölgesinde de ... şirketinin turizm işlerini ... Turizm şirketine devredeceğini söylediğini,

İnceleme dışı sanık ...; 2011 yılında ...'ya gittiğini ve kuzeni olan inceleme dışı sanık ... ile bir müddet birlikte kaldığını, ... Turizm şirketine zaman zaman gittiğini, sanık ...'yi tanıdığını, sanık ...'nin ... Turizm şirketinden bir yıl kadar önce 27+1 araç aldığını, şirkete para verip vermediğini bilmediğini, sanık ...'nin ... Turizm şirketi ile bir alakasının olmadığını, Eurolines şirketi ile ilgili bir bilgisinin olmadığını, ... Turizm şirketinde hiç çalışmadığını, kimse ile sözleşme düzenleyerek otobüs veya araç satmadığını, bildiği kadarıyla ... Turizm şirketi tarafından gazeteye ilan ve reklamlar verildiğini, şirketin yaptığı satışlar ile ilgili olarak para işlerini inceleme dışı sanık ...'nin takip ettiğini, paraların inceleme dışı sanık ...'nin hesabına yatırıldığını, inceleme dışı sanık ...'nin ertesi gün paraları çekip Almanya'ya gönderdiğini beyan ettiğini, ... Turizm şirketinden kayınpederi ...'ın 2 adet, dayısı ...'ın 2 adet, eniştesi ......'in 1 adet, yakını olan ... ...'in 1 adet ve kendisinin de 1 adet araç satın almak için sözleşme düzenleyerek müracaatta bulunduğunu, kendisinin inceleme dışı sanık ...'nin banka hesabına 7.000 TL karşılığı Euro yatırdığını, şirket faaliyeti ile ilgili hiçbir eyleme katılmadığını, Almanya'dan gelen şirket yetkililerini görmediğini,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ...; 1984 yılında ... maden işletmelerinden emekli olduktan sonra ...'a taşındığını, 1993 yılından beridir kahvehane işlettiğini, yeğeni olan inceleme dışı sanık ...'nin 4 yıl kadar önce Almanya'da Eurolines isminde bir şirketin olduğunu, bu şirketin Türkiye'ye gelecek misafirleri havaalanları veya limanlardan almak, otellere yerleştirmek, gezi programları düzenlemek ve daha sonra geri göndermek için distribütör aradığını, kendisine Akdeniz Bölge Müdürlüğünün teklif edildiğini, Eurolines şirketinin Türkiye sorumlusu ... ile ön protokol imzaladıklarını, ...'ın protokolü Almanya'ya götürdüğünü, ayrıca şirket kurulması gerektiğini ancak kendisinin tek başına yapamayacağını, 4 kurucuya ihtiyaç olduğunu söyleyip ortak olmayı teklif ettiğini, kendisinin de bu teklifi kabul ettiğini, 2009 yılında "... Turizm" şirketini kurduklarını, şirketin ismini 2010 yılında "... Turizm" olarak değiştirdiklerini, şirketin faaliyet alanının turizm taşımacılık ve otomotiv olduğunu, şirket ortaklarının kendisi ile birlikte oğlu ..., diğer bir oğlu inceleme dışı sanık ... ve yeğeni inceleme dışı sanık ...'nin olduğunu, şirketin yıllık bilançosu hakkında bilgisinin olmadığını, şirket kurulduğundan itibaren maddi işleri inceleme dışı sanık ...'nin takip ettiğini, kendisini de zaman zaman bilgilendirdiğini,

Sanık ...'nin eşi adına şirketten araç almak için ...'da müracatta bulunduğunu ve iki adet araç için sözleşme yaptıklarını, aralarında samimiyet olduğunu, daha sonra ... ilinde çalışmak istediğini söylemesi üzerine kendisini inceleme dışı sanık ... ile tanışması için 1,5-2 yıl önce ...'ya gönderdiğini, ... iline geldiğinde yanına uğradığını, ayrıca ...'da bulunduğu esnada telefon ile araç almak isteyen arkadaşları olduğunu söylemesi üzerine 1-2 kişiye araç satış sözleşmesi düzenlendiğini,

Eurolines şirketinden kimse ile yüz yüze görüşmediğini, ancak telefonda şirketin yetkilisi olarak kendisini tanıtan ... isimli şahısla görüştüğünü, Eurolines şirketinden araç almak üzere hiçbir kurum veya kuruluşa başvuru yapmadığını, ... isimli şahsın ilk önce Türkiye'de, daha sonra da Belçika'da bulunan Temsa firmasına Türkiye'ye araç getirmek üzere başvuru yaptığını ve 15.05.2013 tarihine kadar araçları getirip teslim edeceklerini kendisine söylediğini, ayrıca inceleme dışı sanık ... ile birlikte ...'da bulunan Başaran Otomotiv'e giderek araç almak üzere görüşme yaptıklarını ancak araç satış sözleşmesi yapmadıklarını,

... Turizm şirketinden araç satın almak isteyen ilk müşterilerin internette ve gazetede verdikleri ilanlar üzerine müracaat ettiklerini, daha sonraki müşterilerin ise sözleşme yaptıkları müşteriler vasıtası ile kendilerine ulaştıklarını, şirket adına ...'da satılan araçlara ilişkin sözleşmeyi yaptığını, kendisinin yaklaşık olarak 40-50 müşteriye araç satış sözleşmesi düzenlediğini, araç sayısını tamamlayamadıkları için teslimat tarihinin 3 defa ertelendiğini, düzenlenen sözleşmeler karşılığında hiçbir teslimat yapmadıklarını, sözleşme düzenlenen kişilerden 7.000 TL alındığını, bu paranın Euro olarak müşteri tarafından doğrudan inceleme dışı sanık ...'nin Akbank hesabına yatırıldığını, daha sonra da inceleme dışı sanık ... tarafından Almanya'daki Eurolines şirketine EFT yapıldığını, kendisinin kimseden para almadığını, sözleşme yapılınca inceleme dışı sanık ...'ye bilgi verdiğini, inceleme dışı sanık ...'nin de sözleşme yaparak sattığı araçlar hakkında kendisine bilgi verdiğini,

Eurolines şirketi ile ilgili belgelerin sahte olup olmadığını bilmediğini, belgelerin kargo ile ...'ya geldiğini,

İnceleme dışı sanık ...'nin Eurolines şirketi yetkilisi ... ...'ın kendisi ile görüşmek istediğini ve telefonunu verdiğini söylediğini, ...'ın telefon açıp Türkiye'de yapılacak işlemleri anlattığını, Almanya'da aslında böyle bir şirket ve ... isimli bir şahsın olmadığını ve telefonda ... olarak konuştuğunu sandığı kişinin de inceleme dışı sanık ... olduğunu emniyette öğrendiğini,

Damadı ..., amcasının kızı ... ..., kayınbiraderi ..., dünürü ...'ın da inceleme dışı sanık ...'nin hesabına para yatırdığını, kendisinin kimseden para almadığını,

Sanık ...; şoför olduğunu, geçimini genelde marketlerde şarküteri kısmında çalışarak sağladığını, sanık ...'i tanıdığını, 3 yıl önce tanıştığı inceleme dışı sanık ...'nin şirketinden 2 adet araç almak üzere eşi adına müracaatta bulunduğunu, bu araçlar için inceleme dışı sanık ...'nin Akbank'ta bulunan hesabına toplam 14.000 TL'yi Euro'ya çevirerek yatırdığını, bu müracaatını yaptıktan sonra ...'ya gittiğini ve araçların teslimini burada beklemeye başladığını, herhangi bir işi olmadığından araçların ne zaman geleceği hususunda devamlı olarak inceleme dışı sanık ...'nin yanına gittiğini, ... Turizm şirketinde hiç çalışmadığını, kimseden talimat almadığını, kimseye talimat vermediğini ve herhangi bir şekilde maaş veya prim almadığını, şirketin yıllık bilançolarını ve gelir giderlerini bilmediğini, ... Turizm şirketinin Eurolines şirketi ile görüşüp görüşmediğini bilmediğini, şirket yetkililerinin bu şirket ile görüştüklerini söylediklerini, ancak nasıl görüştükleri konusunda bilgisinin bulunmadığını, Eurolines şirketinin yetkililerini tanımadığını,

... Turizm şirketi ile 2 adet araç alımı konusunda sözleşme imzaladıktan sonra akrabalarına bu işin iyi bir iş olduğunu söylemesi üzerine 6 akrabasının araç almak üzere müracaatta bulunduklarını, bunun dışında ... Turizm şirketinden araç alması için müşteri bulma gibi bir çabası olmadığını, hiç kimseye düşük fiyatla Mitsubishi Prestij marka 27+1 minibüsleri getireceklerini ve yüksek maaş karşılığında çalıştıracaklarını vadetmediğini, komisyon almadığını, ... ...'nın araçları kiraya vereceğini söylemediğini,

Kendisi gibi araç almak için sözleşme imzalayan şahısların kendisinin ...'da olduğunu ve araçların gelmesi işini takip ettiğini bildiklerinden devamlı olarak kendisini aradıklarını, araçların bir an evvel gelmesi için baskı yapmak üzere kendisini arayan şahıslar adına inceleme dışı sanık ... ile görüştüğünü, inceleme dışı sanık ...'den her hangi bir şekilde kendisini arayan şahısları oyalamak için talimat almadığını,

Ayrıca araçların son durumunu öğrenmek üzere kendisi gibi mağdur olan şahıslar adına sanık ...'i arayıp görüştüğünü, devamlı telefonda irtibat hâlinde olduğunu, sözleşme yapan şahısların bir şekilde sözcülüğünü yaptığını,

Katılanlardan ...'in yeğeni, ...'in ise samimi arkadaşı olduğunu,

Savunmuşlardır.

A- Sanıklar ... ve ...'ya atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olup olmadığı;

Uyuşmazlığın sağlıklı bir hukuki çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle dolandırıcılık suçunun unsurlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Dolandırıcılık suçu 5237 sayılı TCK'nın 157. maddesinde; "Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir." şeklinde düzenlenmiş, 158. maddesinde ise suçun nitelikli hâlleri sayılmıştır.

Mal varlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.

Görüldüğü gibi, dolandırıcılık suçunu diğer mal varlığına karşı işlenen suç tiplerinden farklı kılan husus, aldatma temeline dayanan bir suç olmasıdır. Birden çok hukuki konusu olan bu suç işlenirken, sadece mal varlığı zarar görmemekte, mağdurun veya suçtan zarar görenin iradesi de hileli davranışlarla yanıltılmaktadır. Madde gerekçesinde de aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyiniyet ve güvenin bozulduğu, bu suretle kişinin irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği vurgulanmıştır.

5237 sayılı TCK'nın 157. maddesinde yalnızca hileli davranıştan söz edilmiş olmasına göre, her türlü hileli davranışın dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Kanun koyucu anılan maddede hilenin tanımını yapmayarak suçun maddi konusunun hareket kısmını oluşturan hileli davranışların nelerden ibaret olduğunu belirtmemiş, bilinçli olarak bu hususu öğreti ve uygulamaya bırakmıştır.

"Hile", Türk Dili Kurumu sözlüğünde; "Birini aldatmak, yanıltmak için yapılan düzen, dolap, oyun, desise, entrika" (Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük, s. 891.) şeklinde, uygulamadaki yerleşmiş kabule göre ise; "Hile nitelikli yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır. Kullanılan hile ile mağdur yanılgıya düşürülmeli ve yanıltma sonucu kandırıcı davranışlarla yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hileli davranışın aldatacak nitelikte olması gerekir. Basit bir yalan hileli hareket olarak kabul edilemez." biçiminde tanımlanmıştır.

Öğretide de hile ile ilgili olarak; "Olaylara ilişkin yalan açıklamaların ve sarf edilen sözlerin doğruluğunu kuvvetlendirecek ve böylece muhatabın inceleme eğilimini etkileyebilecek yoğunluk ve güçte olması ve bu bakımdan gerektiğinde bir takım dış hareketler ekleyerek veya böylece var olan halden ve koşullardan yararlanarak, almayacağı bir kararı bir kimseye verdirtmek suretiyle onu aldatması, bu suretle başkasının zihin, fikir ve eylemlerinde bir hata meydana getirmesidir." (Sulhi Dönmezer, Kişilere ve Mala Karşı Cürümler 2004, s. 453.), "Hile, oyun, aldatma, düzen demektir. Objektif olarak hataya düşürücü ve başkasının tasavvuru üzerinde etki doğurucu her davranış hiledir." (Nur Centel/Hamide Zafer/Özlem Çakmut, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, Cilt I, Beta Yayınevi, 4. Baskı, Eylül 2017, ..., s. 502-503.) biçiminde tanımlara yer verilmiştir.

Yerleşmiş uygulamalar ve öğretideki baskın görüşlere göre ortaya konulan ilkeler göz önünde bulundurulduğunda; hile, maddi olmayan yollarla karşısındakini aldatan, hataya düşüren, düzen, dolap, oyun, entrika ve bunun gibi her türlü eylem olarak kabul edilebilir. Bu eylemler bir gösteriş biçiminde olabileceği gibi, gizli davranışlar olarak da ortaya çıkabilir. Gösterişte, fail sahip bulunmadığı imkânlara ve sıfata sahip olduğunu bildirmekte, gizli davranışta ise kendi durum veya sıfatını gizlemektedir. Ancak sadece yalan söylemek, dolandırıcılık suçunun hile unsurunun gerçekleşmesi bakımından yeterli değildir. Kanun koyucu yalanı belirli bir takım şekiller altında yapıldığı ve kamu düzenini bozacak nitelikte bulunduğu hallerde cezalandırmaktadır. Böyle olunca hukuki işlemlerde, sözleşmelerde bir kişi mücerret yalan söyleyerek diğerini aldatmış bulunuyorsa bu basit şekildeki aldatma, dolandırıcılık suçunun oluşumuna yetmeyecektir. Yapılan yalan açıklamaların dolandırıcılık suçunun hileli davranış unsurunu oluşturabilmesi için, bu açıklamaların doğruluğunu kabul ettirebilecek, böylece muhatabın inceleme eğilimini etkisiz bırakabilecek yoğunluk ve güçte olması ve gerektiğinde yalana bir takım dış hareketlerin eklenmiş bulunması gerekir.

Failin davranışlarının hileli olup olmadığının belirlenmesi noktasında öğretide şu görüşlere de yer verilmiştir: "Hangi hareketin aldatmaya elverişli olduğu somut olaya göre ve mağdurun içinde bulunduğu duruma göre belirlenmelidir. Bu konuda önceden bir kriter oluşturmak olanaklı değildir." (Veli Özer Özbek/Koray Doğan/Pınar Bacaksız, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 15. Baskı, ... 2020, s. 717.), "Hileli davranışın anlamı birtakım sahte, suni hareketler ile gerçeğin çarpıtılması, gizlenmesi ve saklanmasıdır." (Doğan Soyaslan, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Yetkin Yayınevi, 13. Baskı, ... 2020, s. 439.), "Hilenin, mağduru hataya sürükleyecek nitelikte olması yeterlidir; ortalama bir insanı hataya sürükleyecek nitelikte olması aranmaz. Bu nedenle, davranışın hile teşkil edip etmediği muhataba ve olaya göre değerlendirilmelidir." (Centel/Zafer/Çakmut, s. 509.).

Esasen, hangi davranışların hileli olup olmadığı konusunda genel bir kural koymak oldukça zor olmakla birlikte, bu konuda olaysal olarak değerlendirme yapılmalı, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmak suretiyle sonuca ulaşılmalıdır.

Uyuşmazlık konusunu ilgilendiren tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlenen dolandırıcılık suçu ise, suç ve karar tarihi itibarıyla TCK'nın 158. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; "Dolandırıcılık suçunun;... h- Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu maddenin gerekçesinin ilgili bölümlerinde ise, "Ticari faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin güvenilirliğini sağlamak amacıyla, dolandırıcılık suçunun tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlenmesi, bu suçun temel şekline nazaran daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli unsur olarak kabul edilmiştir." açıklamalarına yer verilmiştir.

TCK'nun 158. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında, kooperatif yöneticilerinin de kooperatifin faaliyeti kapsamında dolandırıcılık suçunu işlemeleri nitelikli hâl olarak öngörülmüştür. Ticari faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin güvenilirliğinin en üst düzeyde olması gereği, toplumsal hayatta ihtiyaç duyulan kişiler arasındaki dürüstlük ve güvenirliliğe ticari hayatın daha çok muhtaç olması nedeniyle, böyle bir artırım nedeni öngörülmüştür.

Anılan bentte iki tür suç öngörülmüştür. Bunlardan birisi ticari faaliyet sırasında dolandırıcılık; diğeri ise, kooperatifin faaliyeti kapsamında dolandırıcılıktır. Bu suç, özgü bir suçtur. Bu suçu ancak, tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişiler ya da kooperatif yöneticileri işleyebilir. Bunların dışındakilerin bu suçu işleyebilme olanağı bulunmamaktadır. Örneğin, esnafın veya tacir sıfatı, şirket yöneticisi ya da şirket adına hareket eden kişi özelliği bulunmayan gerçek kişiler, kooperatif denetçileri ve üyeleri bu suçu işleyemezler.

Bu nitelikli hâlin oluşması için, failin tacir ya da şirket yöneticisi veya şirket adına hareket eden kimse olması yeterli değildir. Aynı zamanda aldatıcı nitelikteki eylemin, ticari faaliyetleri sırasında gerçekleştirilmiş olması gerekir.

Bu nitelikli hâlin oluşması için, failin tacir ya da şirket yöneticisi veya şirket adına hareket eden kimse olması yeterli değildir. Aynı zamanda aldatıcı nitelikteki eylemin, ticari faaliyetleri sırasında gerçekleştirilmiş olması gerekir.

Diğer taraftan, amacı, somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, öğreti ve uygulamada; "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latince'de; "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından gözönünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi hâlinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkan vermemeli, toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp diğer kısmı gözardı edilerek ulaşılan kanaate değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalıdır. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

Bu açıklamalar ışığında her iki sanık bakımından ayrı ayrı yapılan değerlendirmede;

1- Sanık ...'e atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;