muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5815, Karar No: 2015/7922, Tarih: 08.09.2015

**14. Hukuk Dairesi         2015/5815 E.  ,  2015/7922 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/12/2013

NUMARASI : 2011/355-2013/979

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 23.01.1978 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davalılar Ş.. S.., H.. S.., K.. A.. tarafından temyizi üzerine temyiz isteğinin reddine ilişkin kararın davalı Ş.. S.. tarafından Yargıtayca incelenmesi istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, TMK'nın 724. maddesine dayalı olarak açılan temliken tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin 1959 tarihli harici satış senedi ile dava konusu taşınmazı davalıların murisi İ.. S..'dan satın alarak üzerine iyiniyetle ev yaptığını, davalılar veya murisleri tarafından itirazda bulunulmadığını belirterek tapu kaydının iptaliyle adına tescilini talep etmiştir.

Davalılar Hamza, Hüseyin ve Ş.. S.., babalarının ölümünden önce 281 sayılı parsel ile 1154 ada 10 sayılı parseli takas ettiğini, 300 m2'lik yerin kendilerine verilmesini kabul ettiklerini belirtmişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulüne, 78 ada 12 sayılı parselden imar uygulamasıyla oluşan 1154 ada 10 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaliyle davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar Ş.. S.., H.. S.. ve K.. A.. temyiz etmişlerdir.

Mahkemece, Dairemizin 09.07.2014 tarihli mahalline iade kararı üzerine usulüne uygun gerekçeli karar tebliğ edilemeyen Ş.. S..'a ilanen tebligat yapılması için gerekli olan masrafın yatırılması için temyiz eden davalılara kesin süre verilmiş, masrafın verilen sürede yatırılmadığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davalı Ş...S.. tarafından temyiz edilmiştir.Mahkemece, ilanen tebligat masraflarının yatırılması amacıyla usulüne uygun olarak kesin süre verilmesine ve verilen kesin sürenin sonuçları ihtar edilerek temyiz eden davalılara tebliğ edilmesine rağmen süresinde masrafların yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu yön saptanmak suretiyle verilen temyiz isteminin reddine ilişkin kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile temyiz isteminin reddine ilişkin hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 08.09.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5515, Karar No: 2020/18220, Tarih: 10.11.2020

**8. Ceza Dairesi         2020/5515 E.  ,  2020/18220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : İftira, hakaret

HÜKÜMLER : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

02.12.2016 gün ve 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 38. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a; "(1) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlarla ilgili Yargıtay ceza daireleri tarafından verilen bozma kararları üzerine mahkemelerce verilen direnme kararları, kararına direnilen daireye gönderilir. (2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Yargıtay Ceza Genel Kurulunda bulunan dosyalar kararına direnilen daireye gönderilir. (3) Daire, mümkün olan en kısa sürede direnme kararını inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir" şeklindeki değişiklik uyarınca Dairemizce yapılan incelemede dosya okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içeriği ve Dairemizin kararındaki gerekçeye göre Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.12.2019 tarih ve 2019/417 esas, 2019/730 karar sayılı direnme kararı yerinde görülmediğinden, 6763 sayılı Kanunun 38. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un geçici 10. maddesi gereğince direnme konusunda karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE, 10.11.2020 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI DÜŞÜNCE

Mahkemece sanık hakkında müsnet suçtan sanığın beyanlarının ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı gerekçesiyle suç oluşturmayacağından beraatine karar verilmiştir. Mahkemenin kararı kanaatimizce isabetli ve yerindedir. Sanığın beyanları gazetecilik faaliyetleri kapsamında olup verdiği bir röportaj sırasında ifade ettiği bilgi açıklamaları mahiyetindedir.

AİHS'nin 10. maddesinde ifade özgürlüğü düzenlenmiştir. AİHM 1976 tarihli Handyside-Birleşik Krallık kararında; "İfade özgürlüğü, demokratik bir toplumun temel taşlarından biri olup bu özgürlüğü olmadığı bir toplumu demokratik olarak nitelendirmek mümkün değildir. İfade özgürlüğü bir toplumun ilerlemesinin ve her insanın gelişiminin temel koşullarından biridir. Bu fikirler toplum tarafından hoş görülmeyen, şok edici, rahatsız edici, beğenilmeyen görüş ve düşüncelerin de özgürce ifadesini kapsar. Bu durum demokratik bir toplumun olmazsa olmazları olan çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir." ifadelerine yer verilmiştir.

İfade özgürlüğü bilgi ve fikir alma ve verme özgürlüğünü de kapsamaktadır. Fotoğraflar, tıbbi sırlar, mülakat görüşmelerindeki olgusal ifadeler de bilgi ve fikir kapsamındadır.

İfade özgürlüğü bilgi ve fikir alma ve verme özgürlüğünü de kapsamaktadır. Fotoğraflar, tıbbi sırlar, mülakat görüşmelerindeki olgusal ifadeler de bilgi ve fikir kapsamındadır.

İfade özgürlüğü ile basın özgürlüğü arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Zira basın özgürlüğü, ifade özgürlüğünü gerçekleştirmenin en önemli araçlarından biridir. Basın kavramının içerisine bir gazeteci ile yapılan mülakatın da girdiği gayet açık bir durum olup basın mensuplarının toplumu bilgilendirme görevlerinden dolayı ifade özgürlüğü konusunda daha geniş bir değerlendirmeye sahip olduğunun da kabulü gerekir.

İfade özgürlüğü konusunda hükümete karşı yapılacak eleştiriler konusunda daha geniş bir takdir marjının olduğunun da kabulü gerekir. Zira yürütme organı içerisinde olup icracı makamlardaki şahısların yaptıkları icrai faaliyetler konusunda eleştiriye açık olmaları gerekir. Olayımızda da hükümetin bir bürokratı mesabesindeki devlet yetkilisi olan katılanın da eleştirilirken bu takdir marjı çerçevesinde eliştirilmesi ve yapılacak sınırlamanın başka şahıslara göre daha dar tutulması gerekir.

Olayımızda sanığın yaptığı faaliyet gazetecilik faaliyeti niteliğinde olup basının bilgi verme kapsamında olduğu hususu göz ardı edilmemelidir. Olayımızda her ne kadar kullanılan ifadeler ve verilen haber rahatsız edici ve ciddi boyutlarda olsa da ifade özgürlüğü kapsamındadır. Nitekim röportajın yapıldığı tarihteki ülke konjonktörü de dikkate alındığında şehit olaylarının fazla olduğu ve terörün aşırı bir şekilde arttığı ortamda yapılan bu faaliyet basın faaliyeti ve ifadeyi ve düşünceyi açıklama kapsamında olup mahkemece verilen beraat kararının onanması gerektiğini düşünmekteyiz. Bu sebeple sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz. 10.11.2020
Yargıtay — Esas No: 2016/13401, Karar No: 2019/8656, Tarih: 30.09.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/13401 E.  ,  2019/8656 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacılar murisi tarafından kullanılan banka kredisine teminat amacıyla davalı tarafından hayat sigorta poliçesi düzenlendiğini, poliçe süresi içinde sigortalının öldüğünü, poliçe tanziminden önce mevcut olup tedavisi devam eden ve davalı tarafından bilinen kronik böbrek yetmezliği konusunda beyan yükümlülüğüne uyulmadığı gerekçesiyle davalının ödeme yapmaktan kaçındığını, davacıların icra baskısı altında kredi taksitlerini ödemeye devam ettiğini belirterek bakiye kredi taksitlerinden davalının sorumlu olduğunun tespitine ve davacıların ödediği kredi taksitlerinin ödeme tarihlerinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 28.03.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle, taleplerini 12.600,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, sigortalının poliçe tanziminden önce mevcut olan hastalığını kasten gizleyip beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığını ve zarardan sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile toplam 12.600,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, tazminatın 5.000,00 TL'lik kısmına dava ve 7.600,00 TL'lik kısmına ıslah tarihinden faiz işletilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, hayat sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar murisinin kullanmış olduğu banka kredisi nedeniyle, davalı sigorta şirketi ile davacılar murisi ... arasında 28.09.2010-28.09.2015 vadeli hayat sigorta sözleşmesi imzalanmış; poliçenin düzenlenmesinden sonra, 17.12.2011 tarihinde davacılar yakını sigortalı vefat etmiştir.

Poliçenin tanzim edildiği ve rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nun, sigorta sözleşmesi kurulurken sigortalıya yüklenen doğru bilgi verme (ihbar) yükümlülüğünü düzenleyen 1290. maddesi, her ne kadar mal sigortalarına ilişkin bulunmakta ise de, Dairemizin yerleşik kararları ile hayat sigortalarında da uygulanmaktadır.

Gerek TTK'nun 1290. maddesi ve gerekse Hayat Sigortası Genel Şartlarının C.2.2. maddesi düzenlemesine göre; sigorta şirketinin sorusu üzerine veya her hangi bir soru sorulmadan (dolayısı ile buna ilişkin bir form doldurulmadan) sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Gerek TTK'nun 1290. maddesi ve gerekse Hayat Sigortası Genel Şartlarının C.2.2. maddesi düzenlemesine göre; sigorta şirketinin sorusu üzerine veya her hangi bir soru sorulmadan (dolayısı ile buna ilişkin bir form doldurulmadan) sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Poliçenin düzenlenmesi sırasında sigortalının, doğru beyan yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğinin ve sigortacının TTK'nun 1290. maddesine göre, sözleşmeden cayma hakkını kullanmasının haklı olduğunu kabul için ise, sigortalının gizlediği iddia olunan hastalık ile riziko (ölüm) arasında illiyet bağının bulunması gerekmektedir. Anılan bu tespit ve değerlendirmenin yapılması da, tıbbi ve teknik bilgiyi gerektiren bir iştir.

Davalı taraf, poliçe tanziminden önce muriste mevcut olan kronik böbrek yetmezliği hastalığının gizlendiği ve ölümün de bu hastalıktan gerçekleştiğini belirterek zarardan sorumlu olmadıklarını savunmuştur. Mahkeme ise, Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen raporla, poliçeden önceki kronik böbrek yetmezliğinin ölüme etkisinin saptanamadığı; zararın teminat dışı olduğunu ispat yükü altında olan sigortacının bu hususu ispat edemediği ve zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.

Mahkemenin hükme esas aldığı 26.11.2014 tarihli Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulu'nun raporu incelendiğinde; ölümden sonra otopsi işlemi uygulanıp tıbbi inceleme yapılmadığı için, daha önce teşhis edilen kronik böbrek yetmezliğinin ölüme etkisi olup olmadığının bilinemediği ve kesin ölüm

nedeninin saptanamadığı yönünde görüş bildirildiği görülmektedir. Ne var ki; sigortalı murisin ölümünden 3 gün önce halsizlik ve bilinçte bulanıklık şikayetleriyle hastaneye başvurduğu; düzenlenen epikrizlerinde, 2002 yılından beri diyabete bağlı kronik böbrek yetmezliğinin bulunduğu ve son 5 yıldır haftada 3 kez diyalize girdiği; hastanede yapılan müdahalelere rağmen gelişen kalp krizi sonucu öldüğünün tıbbi belgelerde yer aldığı; düzenlenen ölüm belgesinde de ölüm nedeni olarak 8 yıldır mevcut olan kronik böbrek yetmezliği ve 1 yıldır mevcut olan karaciğer yetmezliği nedeniyle gelişen bilinç kaybı ve septik şokun belirtildiği görülmektedir.

Davacılar murisi sigortalının, birbirine etki etmesi muhtemel olan kronik hastalıkları bulunduğu halde, poliçe tanzimi sırasında hiçbir sağlık problemi olmadığını beyan ettiği de dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Sigortalı muriste poliçe tanziminden önce mevcut olan kronik böbrek yetmezliğinin, diyabete bağlı olarak geliştiği; ölümden yaklaşık 1 yıl önce de karaciğer yetmezliğinin ortaya çıktığı; karaciğer yetmezliğinden kaynaklanan bilinç kaybı ile girilen septik şok sonucu ölümün gerçekleştiği ölüm belgesinde kayıtlı olduğuna göre; tüm bu rahatsızlıkların başlangıcı olan diyabetin, zaman içinde ortaya çıkan hastalıklara etkisinin değerlendirilmesi suretiyle, poliçeden önceki hastalıklar ile ölüm arasında illiyet bağı olup olmadığının saptanması gerekir. Bu itibarla; illiyet bağı konusunda yeterli irdeleme ve tespit içermeyen bilirkişi raporuna göre karar verilemez.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında mahkemece; iç hastalıkları ve endokrinoloji uzmanı ile nefroloji uzmanı doktor bilirkişilerin de bulunduğu başka bir bilirkişi heyetinden, sigorta ilişkisinin kurulmasından önce sigortalı muriste bulunan ve sigortacıya bildirilmeyen diyabete bağlı kronik böbrek yetmezliği rahatsızlığı ile ölüm arasında illiyet olup olmadığı, diyabetin kronik böbrek yetmezliği ve karaciğer yetmezliği rahatsızlıklarının ortaya çıkması üzerindeki etkisinin ne olduğu hususlarının tıbbi verilerle açıklanması hususlarında, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alındıktan sonra, sigortalı muris tarafından imzalanan bilgilendirme formundaki beyan ve kabul ile TTK'nun 1290. ve HSGŞ'nın C.2.2. maddesi kapsamında davalı sigortacının hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 30.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/200, Karar No: 2019/2511, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/200 E.  ,  2019/2511 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5457, Karar No: 2009/5540, Tarih: 03.12.2009

**7. Hukuk Dairesi         2009/5457 E.  ,  2009/5540 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Dava, Dernekler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre hasımsız olarak açılmış, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı dernek yöneticilerinin 5253 sayılı Yasanın 32/k bendinde düzenlenen 15 günlük süre geçirildikten sonra mahkemeye başvurdukları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç yasal düzenlemelere uygun düşmediği gibi toplanan deliller de hüküm vermeye yeterli değildir.

5253 sayılı Dernekler Kanununun 32/k maddesi hükmünde, dernekler tarafından tutulması zorunlu olan defter ve belgelerin gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartıyla elde olmayan bir nedenle okunamayacak hale gelmesi veya kaybolması halinde derneğe bu hususun öğrenilmesi tarihinden itibaren 15 gün içinde dernek merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde zayi belgesi almak için dava açma zorunluluğu getirilmiş, bu gereği yerine getirmeyen yöneticilerin cezalandırılması öngörülmüştür.

Somut olaya gelince, dosya içeriğinde toplanan delillerden davacı derneğin muhasebe işlemlerinin yapılması için evraklarını Erzurum İl merkezine gönderdiği, bu evraklar içerisinde bulunan karar defterinin kaybolduğu anlaşılmaktadır.

Usul kurallarına göre ispat yükü olumsuzu iddia edene değil olumluyu iddia edene düşer. Dosya içeriğinde davacı dernek yöneticilerinin gerekli dikkat ve özeni göstermediği veya defteri kasten kaybettiklerine ilişkin herhangi bir delil ve belge bulunmamaktadır. Davacı dernek tacir olmadığından yöneticilerinin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülükleri de bulunmamaktadır. Bu olgular ve defterin davacı dernek yöneticilerinin iradeleri dışında bir nedenle kaybolduğu ayrıca 5253 sayılı Yasanın 32/k bendinde öngörülen 15 günlük sürenin dernek yöneticilerinin gecikmeden mahkemeye başvurmalarını sağlamaya yönelik olarak getirildiği, bu tarihten sonra dava açılamayacağı şeklinde değerlendirileceği gözetilerek davacı dernek yöneticilerinin davaya konu karar defterini kasten zayi edip etmediklerinin veya bu eylem nedeniyle haklarında verilmiş bir mahkumiyet hükmü bulunup bulunulmadığının araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz, davacı derneğin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin ödenen 82,80 TL harcın istek halinde davacı derneğe iadesine, 03.12.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30023, Karar No: 2013/472, Tarih: 15.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/30023 E.  ,  2013/472 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... Sigorta A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, ödenmeyen fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... AŞ. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1. Dosya kapsamına göre, kararın 04.04.2012 tarihinde taraf vekillerine tefhim edildiği, kararın davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde 12.04.2012 tarihinde temyiz edildiği, ancak mahkemece harçların 17.04.2012 tarihinde yatırıldığı gerekçesiyle, davalı vekilinin temyiz talebinin 27.06.2012 tarihinde reddine karar verilmiştir.

Davacının temyiz dilekçesi harçları yatırılmasa bile temyiz defterine havale tarihinde kaydedildiğinden bu aşamada harçların yatırılmaması temyizin reddi sebebi teşkil etmeyeceğinden Mahkemece verilen 27.06.2012 tarih ve 2011/204 esas – 2012/160 karar sayılı temyiz talebinin reddine dair kararının KALDIRILMASINA, karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

2.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... AŞ. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3.Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. ... kararları da bu yöndedir (... 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.