muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/3599, Karar No: 2021/1414, Tarih: 25.03.2021

Mahkemenin 08/10/2013 gün, 2009/622 esas, 2013/458 karar sayılı dosyasında verilen ilk kararla; maddi ve manevi tazminat istemlerinin davalı şirketler yönünden kısmen kabulüne, davalı Maliye Hazinesi yönünden reddine, A.A.Ü.T. uyarınca reddedilen maddi tazminat için 4.832,60TL; manevi tazminat için de 1.320,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp Maliye Hazinesine verilmesine karar verilmiş, aleyhine karar verilen davalı şirketlerin temyizi üzerine Dairemiz'in 20/10/2015 gün, 2015/5466 esas, 2015/11762 karar sayılı ilamıyla; karar bu davalılar lehine bozulmuştur. Anılan karar davalı Maliye Hazinesi ve davacı tarafından temyiz edilmemiş olmakla, davalı Maliye Hazinesi yönünden ilk karar lehine hükmedilen vekalet ücretini de kapsar şekilde bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde de bu davalı açısından; "Davacının davalı Maliye Hazinesi aleyhine açtığı dava hakkında verilen red kararı kesinleştiğinden, yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına," karar verilmiştir.

Bu nedenle; davalı Maliye Hazinesi yönünden verilen ret kararı ile lehine takdir edilen vekalet ücreti kesinleşmiş olduğundan ve bozma sonrası yapılan yargılamada verilen kararda bu davalı açısından yeniden hüküm kurulmadığından davalı Maliye hazinesi vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle Maliye Hazinesinin temyiz dilekçesinin reddine 25/03/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6536, Karar No: 2021/3934, Tarih: 28.04.2021

**8. Hukuk Dairesi         2019/6536 E.  ,  2021/3934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Konya 4. Aile Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Konya 4. Aile Mahkemesinin 21.03.2019 tarihli ve 2017/244 Esas, 2019/182 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davacılar vekilince Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Evlat edinen Ayşe'nin beklenen mirasçıları vekili dava dilekçesi ile; TMK'nin 317 ve 318. maddeleri gereği müteveffa Ayşe'nin davalı ...'ü evlat edinme işleminin usule ve kanuna aykırı olduğu ileri sürülerek evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesindeki iddiaları reddederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın reddine dair verilen karar, taraf vekillerince istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince "Davacılar vekilinin istinaf isteminin reddine, davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesince davalı müvekkili lehine vekalet ücreti hükmedilmemesine yönelik istinaf talebinin HMK'nin 353/(1)-b.2 maddesi uyarınca kabulüne ve davalı lehine AAÜT'ye göre tayin ve taktir edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, İlk Derece Mahkemesi kararının 1, 2, 3, 4, 5. bentlerinin aynen muhafazasına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 318.madde kapsamında kapsamında evlatlık ilişkisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 318.madde kapsamında kapsamında evlatlık ilişkisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf istemiyle önüne gelen dosya ve karar bir bütün olarak değerlendirilerek, HMK’nin 353/(1)-b maddesinde yer alan “b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine, 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir” düzenlemesi uyarınca, davanın hangi kısmı ile ilgili olursa olsun, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının düzeltilmesi de dahil istinaf isteminin kısmen bile kabulüne karar verilecek olsa dahi, şayet yeniden hüküm kurulacak ise, İlk Derece Mahkemesi kararının tamamen kaldırılması ve tüm hükümlerin yeniden kurulması gerekir. Bölge Adliye Mahkemeleri, bir yandan hukuki denetim yapan mahkemeler iken diğer yandan vakıa incelemesi de yapan mahkemelerdir. İlk Derece Mahkemelerince yapılan vakıa incelemesi Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yerinde bulunmadığı takdirde İlk Derece Mahkemesi kararı bütünüyle ortadan kaldırılmalı ve infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde yeniden bir hüküm kurulmalıdır. Aksi halde, aynı dosyada infazı kabil birden fazla kararın ortaya çıkması tehlikesine ve HMK’nin 297. ile 359. maddelerine aykırı olarak infazda tereddüte sebebiyet verilebilecektir. Keza, İlk Derece Mahkemesi kararı hakkında kısmen esastan ret, kısmen kabul kararı verilip, sadece kabul olunan kısım yönünden kararın kaldırıldığı hallerde, böyle bir kararın bozulması durumunda bozma sonrası davaya bakacak mahkeme konusunda da belirsizlik ortaya çıkabilecektir.

Bu nedenle somut olayda, yukarıda açıklandığı şekilde İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının düzeltilmesi durumunda öncelikle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi halinde de yeniden tüm talepler bakımından hüküm kurulması gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından usule ve yasal düzenlemelere aykırı şekilde, davanın esasına yönelik herhangi bir hüküm kurulmadan İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının sadece vekalet ücretine ilişkin olarak düzeltilmesine rağmen, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmaması ve yeniden tüm talepler hakkında hüküm kurulmamış olması doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle HMK’nin 371. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesi (2.) Hukuk Dairesine gönderilmesine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 28.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/1416, Karar No: 2013/16418, Tarih: 08.07.2013

**7. Ceza Dairesi         2009/1416 E.  ,  2013/16418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1918 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Davanın düşürülmesine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Tekirdağ Gümrük Müdürlüğü tarafından 18.10.1996 ile 19.11.1997 tarihleri arasında tescilli toplam 6 adet gümrük çıkış beyannamesi ile Mardin ve Derince Gümrük Müdürlüğünce işlem görmeyen sadece tescil işlemi yapılan 30.12.1997 ile 07.07.1998 tarihleri arasında 5 adet gümrük çıkış beyannamesi ile dahilde işleme rejimi çerçevesinde yurt dışı edilmiş gibi gösterilerek, dava konusu ayçiçek tohumu ve türevlerinin amacı dışında kullanıldığı iddiası ile sanıklar hakkında kaçakçılık suçundan dava açılmış olup, suçun sübutu halinde sanıkların devamlılık arzeden eylemlerinin teşekkül halinde kaçakçılık suçunu oluşturacağı ve olayda dava zamanaşımı süresinin dolmadığı gözetilerek yargılamaya devamla sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdirinin gerektiği gözetilmeden, suç vasfında yanılgı ile fiilin toplu kaçakçılık suçunu oluşturduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı, müdahil idare vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosya kapsamına göre suç tarihi olan 18.10.1996-07.07.1998 günü itibarıyla temyiz inceleme gününde, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe hükümler içeren 765 sayılı TCK.nun 102/3 ve 104/2 maddelerinde öngörülen zamanaşımı tahakkuk ettiğinden anılan maddeler uyarınca sanıklar hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ORTADAN KALDIRILMASINA, 08.07.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3130, Karar No: 2020/22, Tarih: 16.01.2020

**Hukuk Genel Kurulu         2017/3130 E.  ,  2020/22 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Erzurum İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili 13.02.2013 havale tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin 2010 yılına kadar Dumlu Belediyesinde fırın işçisi olarak çalıştığını, ilgili belediyenin 5747 sayılı Kanun ile kapatılarak Yakutiye Belediyesine tüm hak ve borçları ile dâhil olduğunu, yine müvekkilinin Belediye-İş Sendikası üyesi olduğunu, fazla çalışma yapıp, hafta sonları ve genel tatil günlerinde çalıştığı hâlde bu çalışmalarının karşılığının toplu iş sözleşmesi (TİS) hükümleri uyarınca hesaplanıp tarafına ödenmediğini, yine Kanundan ve TİS'ten kaynaklanan yıllık izinleri kullandırılmadığı gibi karşılığı ücretlerin de ödenmediğini, ayrıca müvekkilinin TİS’ten kaynaklanan ve ödenmeyen gece zammı ücreti alacağı ile sosyal hak ve alacaklarının da (öğrenim, aile-eş, çocuk, yemek, yakacak, giyim, bayram, temizlik yardımı, sorumluluk zammı ile ilave tediye ve ikramiye) bulunduğunu belirterek 2007, 2008, 2009, 2010 dönemlerine ait anılı alacakların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... vekili 04.03.2013 havale tarihli cevap dilekçesinde; davacının Dumlu Belediyesindeki çalışmalarına ilişkin talepleri yönünden müvekkiline bildirilen tahakkuk etmiş herhangi bir alacağının bulunmadığını, müvekkili nezdindeki çalışma döneminde ise hafta sonu izin kullandığını, mesai saatleri içinde çalıştığından fazla çalışma alacağının bulunmadığını yine genel tatil günlerinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, iş sözleşmesi feshedilmediğinden yıllık izin ücretine de hak kazanamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. Erzurum İş Mahkemesinin 27.01.2015 tarihli ve 2013/50 E., 2015/90 K. sayılı kararı ile; davacının 13.02.2008 tarihi öncesine ilişkin fazla çalışma, yıllık izin, gece mesaisi, hafta tatili ve genel tatil alacaklarının zamanaşımına uğradığı, tanık beyanlarına göre davacının haftanın her günü çalıştığı, günlük 3 saat fazla mesai alacağının bulunduğu, tanık beyanlarının ortak değerlendirilmesi ile milli bayramlar ile dini bayramlarda iki gün tatil yaptığı bunun dışında çalıştığı, iş ve sosyal güvenlik uzmanı tarafından verilen rapora taraf vekillerinin itirazı üzerine aynı bilirkişiden ek rapor aldırıldığı, ek raporun hüküm kurmaya elverişli nitelikte bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı

Özel Daire Bozma Kararı

7. Erzurum İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 22. Hukuk Dairesince 28.11.2016 tarihli ve 2015/13703 E., 2016/25978 K. sayılı kararı ile; sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra (2) numaralı bendinde; uyuşmazlık konusu gece zammı ve sosyal hak alacaklarının iş yerinde uygulanan toplu iş sözleşmesine göre davacı tarafça tam ve kesin olarak belirlenebileceğini, yıllık izin alacağı bakımından da davacının çalışma süresi ile en son ödenen ücretini belirleyebileceğinden anılı alacakların belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini bu sebeple davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddinin gerektiği, (3) numaralı bendinde; davacının fazla çalışma ve tatil günlerindeki çalışmalarının davacı ile birlikte işten çıkarılan, davalı işveren aleyhine dava açtığı ve menfaat birliktelikleri olduğu iddia edilen tanık anlatımları dikkate alınarak, onların beyanları üzerine yapılan hesaplama ile kabul edildiğini, öncelikle davacı tanıklarının davalı aleyhine davası bulunan isimler olup olmadığı araştırılarak tanıkların tarafsız olmadığı tespit edildiği takdirde söz konusu tanık anlatımları esas alınarak belirlenen fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil alacakları reddedilmeli, tanıkların husumetli tanık olmadıklarının tespiti halinde ise beyanlarına itibar edilerek şimdiki gibi hüküm kurulması gerektiğine değinilerek eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğu, (4) numaralı bendinde; dosya muhteviyatında bulunan davacıya ait sendika üyelik kayıt fişinin incelenebilir açıklıkta olmadığı bu nedenle okunaklı örneğinin temin edilerek dosya arasına alınması lüzumu doğduğu gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

Direnme Kararı:

9. Erzurum 1. İş Mahkemesinin 13.06.2017 tarihli ve 2017/8 E., 2017/347 K. sayılı kararı ile; belirsiz alacak davasına ilişkin genel açıklamalar yapıldıktan sonra uyuşmazlık konusu alacakların belirlenebilir nitelikte olmadığı ve mahkemece davalı aleyhine görülmüş bulunan birçok davada da hâlen davalı çalışanı olan birçok işçinin tanık olarak dinlendiği, belediye ile husumeti olmadığı hâlde dinlenen tanıkların yeminli beyanda bulunduğu ve iddia olunan alacaklara tanık beyanlarına dayalı olarak hükmedildiği, hukuk devletinin unsurlarından biri olan hukuki güvenlik ve eşitlik ilkesi gereğince yargı kararlarının vatandaşların hukuka olan güvenini zedelememesi gerektiği, eşit davranma mecburiyetinin benzer olaylarda benzer hükümler verilmesini gerekli kıldığı, bu doğrultuda Yargıtay dairelerinin içtihatlarından dönmesinin aynı konuda, aynı yerde geçmişte dava açmış ve davası lehine sonuçlanarak hakkını elde etmiş iş yeri arkadaşları bulunan ve delilleri ile davasını ispatlayan davacıyla hâli hazırda belediyede çalışan işçilerin hukuka olan güvenini zedeleyeceğinden yargılama sonucunda oluşan vicdani kanaatin sadece davacı tanık beyanlarına değil emsal Yargıtay kararlarına da dayandığı gerekçesiyle (2) ve (3) nolu bozma nedenleri yönünden direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık;

1- Somut olayda toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan;

a) Sosyal haklar ve yıllık izin ücreti alacağı ile,

b) Gece zammı alacağının belirsiz alacak olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının belirsiz alacak davası olarak eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı,

2-Davacının tanık anlatımları esas alınarak belirlenip hüküm altına alınan fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları bakımından dinlenen tanıkların davalı aleyhine davası bulunan kişiler olup olmadığının araştırılmasının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107. maddesiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

13. 6100 sayılı Kanun'un 107. maddesinde;

"1-Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

2-Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

2-Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

3-Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir." şeklindeki hüküm ile belirsiz alacak davası düzenlenmiştir.

14. Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi ile ihdas edilmiş ve kanunlaşmıştır.

15. Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi veya bunun imkânsız olması gereklidir. Belirleyememe hâli, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen, miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkânsızlığa dayanmalıdır.

15. Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi veya bunun imkânsız olması gereklidir. Belirleyememe hâli, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen, miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkânsızlığa dayanmalıdır.

16. Madde gerekçesinde; "Bu davanın kabul edilmesinin artık salt hukukî korumanın ötesine geçilerek “etkin hukukî koruma”nın gündeme gelmiş olmasının da bunu gerektirdiği belirtildiği gibi, hak arama durumunda olan kişi, talepte bulunacağı hukukî ilişkiyi, muhatabını ve bu ilişkiden dolayı talep edeceği miktarı asgarî olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağının tamamını tam olarak tespit edemeyebilecektir. Belirsiz alacak ve tespit davalarına ilişkin hükümlerin mukayeseli hukukta da yer aldığı dikkate alınarak, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklının, hukukî ilişki ile asgarî bir miktar ya da değer belirterek belirsiz alacak davası açabilmesi kabul edilmiştir. Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Belirsiz alacak veya tespit davası açıldıktan sonra, yargılamanın ilerleyen aşamalarında, karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin, bilirkişi ya da keşif incelemesi sonrası), baştan belirsiz olan alacak belirli hâle gelmişse, davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilmesi benimsenmiştir. Miktarı belirsiz alacaklarda zamanaşımının dolmasına çok kısa sürenin var olduğu hâllerde yalnızca tespit yahut kısmi eda ile birlikte tespit davasının açılabileceği genel olarak kabul edilmektedir. Alacaklı, yalnızca eda davası veya yalnızca tespit davası yahut kısmi eda ile birlikte külli tespit davası açabilme seçeneklerine sahiptir. Hak arama özgürlüğünün (Any. m. 36, İHAS. m. 6) özünde var olan bu seçenekler, yasa veya içtihat yoluyla yasaklanamaz. Esasen tam veya kısmi olmasına bakılmaksızın her eda davasının temelinde bir külli tespit unsuru vardır. Başka deyimle eda hükmünde tertip olunan her durumun arkasında sorumluluk saptanmasını içeren bir zorunlu ön tespit kabulü mevcuttur." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirsiz olup olmadığı ile ilgili olarak bazı kıstaslar kabul edilmiştir. Bu kıstaslar, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin;

1-Davacının kendisinden beklenememesi,

2-Bunun olanaksız olması,

1-Davacının kendisinden beklenememesi,

2-Bunun olanaksız olması,

3-Açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olması olarak belirtilmektedir.

17. Belirsiz alacak davasının getirdiği en önemli etkin koruma, usul ekonomisi ve hak arama özgürlüğüne hizmet etmesi yanında, davacının yüksek yargılama giderlerine katlanma ve dava konusu hakkın zamanaşımına uğrama riskini azaltmasıdır.

18. Usul hukukunun maddi hukuk içinde gerçekleşen hakkın talep edilebilirliğini, tespitini belirli kurallara bağlayan hukuk dalı olması nedeniyle maddi hukuk için araç olduğu unutulmamalıdır. O nedenle iş yargılaması kuralları ve bu anlamda Hukuk Muhakemeleri Kanunu kurallarının iş ve sosyal güvenlik hukukuna hizmet ederken, bu hukukun ilkelerini de göz ardı etmemesi gerekecektir.

19. İşçilik alacakları bakımından, dava konusu edilen alacağın belirli olup olmadığı ile ilgili olarak davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenememesi kıstası ile açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olması kıstasının birlikte değerlendirip sonuca gidilmesi gerekir.

20. Kural olarak kişinin alacağını belirleyebilmesi için aynı zamanda belgeye bağlama yetkisinin olması veya bu konuda belge düzenlenip kendisine verilmesi gerekir.

21. 4857 sayılı İş Kanunu'nun (İş Kanunu/Kanun) 8. maddesinin 3. fıkrası ile işverene yazılı sözleşme yapılmayan hâllerde en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini, fesih hâlinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belgeyi işçiye verme yükümlülüğü getirilmiştir.

22. Kanun'un 32/2. maddesi ile ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakın kural olarak Türk parası ile iş yerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödeneceği, çalıştırdığı işçilerin söz konusu alacaklarını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişilerin özel olarak açılan banka hesapları dışında bu alacakları ödeyemeyeceği belirtilmiştir.

23. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesi ile işverene iş yerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya iş yerinin özel işaretini taşıyan bir pusula verme yükümlülüğü hükme bağlanmıştır. Söz konusu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi zorunluluğu hüküm altına alınmıştır.