muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1033, Karar No: 2023/2922, Tarih: 27.03.2023

2.5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yargıtay 7. Ceza Dairesinin, 26.10.2022 tarihli ve 2021/8676 Esas, 2022/16462 Karar sayılı kamu davasının zamanaşımından düşürülmesi kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.03.2023 tarihinde karar verildi.

(KD)

KARŞI DÜŞÜNCE

03.01.2014 tarihinde sabah saat 07.00 sıralarında Hacıpaşa Hudut Karakolu sorumluluk sahası ANT-P36-C3 harita paftası, 64340-91450 koordinatlarında bulunan 28-29 nolu hudut kazıkları arasındaki 50 nolu beton kule nöbetçilerinin gözetleme faaliyetleri esnasında 1. derece askeri yasak bölgede Suriye istikametinden Türkiye istikametine Asi nehri üzerinden 3 (üç) şahsın traktöre yükleme yaptıklarını tespit ettikleri ve tutanağa bağladıkları, mobil yol kontrol unsuru COBRA aracı ile 5 (beş) personelin olay yerine giderek, 3 (üç) şahsa “DUR” ikazında bulundukları, şahısların durmaması üzerine havaya 8 (sekiz) el ateş ettikleri, bunun üzerine 3 (üç) şahsın traktörü römorktan sökerek olay yerinden uzaklaştıkları ve geride bırakılan iki tekerlekli römork kasasında 50 adet bidon içerisinde yaklaşık 3000 litre kaçak mazotun ele geçirildiği olaya ilişkin olarak;

Olayı gerçekleştiren 3 (üç) sanığın olduğu ve bu haliyle eylemin toplu kaçakçılık suçunu oluşturduğu ve 5607 sayılı Yasanın 4/2. maddesinin uygulanması gerektiği, ayrıca sanık ... Bayrakçı’nın toplu kaçakçılık suçu sabit bulduğu halde mahkemece tamamen sanığın soyut beyanına dayanılarak beraat kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğundan ferdi kaçakçılık suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz talebinin kabulü yerine reddine dair çoğunluk görüşüne katılmıyorum. 27.03.2023
Yargıtay — Esas No: 2023/5132, Karar No: 2024/7356, Tarih: 03.06.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/5132 E.  ,  2024/7356 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/2534 Değişik İş

ŞÜPHELİ : Meçhul

SUÇ : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Geyve Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.04.2022 tarihli ve 2022/220 Soruşturma, 2022/325 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 11.05.2022 tarihli ve 2022/2534 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 11.05.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 25.07.2023 tarihli ve 2023/4707 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90199 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90199 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90199 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müştekinin, +1 819 924 ... şeklindeki yabancı bir numaranın kendi kullandığı 0546 729 ... numaralı hatta Whatsapp uygulaması üzerinden mesaj göndererek, www.....com.html/5 URL adresli internet sitesine 4-5 parça halinde 9.900 Ameriken doları yatırmasını istediğini, kendi kullandığı Binance isimli kripto para hesabından internet sitesindeki Binance hesabına parayı ve ayrıca kendisinden istenen % 20 vergiye tekabül eden 3.218 Amerikan doları parayı bu hesaba yatırdığını, daha sonra yatırdığı 9.900 Doları geri çekmek istediğinde internet sitesinin site hesap cüzdanının dondurulmuş olduğunu gerekçe göstererek parayı geri çekmesine izin vermediğini, bu şekilde dolandırıldığını anladığını iddia etmesi üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, müştekinin bu iddialarını doğrular ve destekler somut bir delil bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; Sakarya İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından gönderilen 16/03/2022 tarihli tahkikat evrakında, müşteki ...'ın para gönderimi yaptığı Binance Cüzdan Hesabı'nın ... isimli bir şahsa ait olduğunun tespit edildiği, bu şahsın kimlik bilgilerinin ve kullanmış olduğu telefon numarasının da evrak ekindeki araştırma tutanağında yer aldığının görülmesi karşısında, bu kişinin adres bilgilerinin de tespit edilerek ifadesi ve gerekirse adına kayıtlı hesap bilgileri ve hesap hareketleri de incelenmek suretiyle hukuki durumun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin kullanmakta olduğu cep telefonuna, +1 819 924 ... numaralı hattan whatapp aracılığıyla gönderilen mesajda www.....com.html/5 URL adresli link üzerinden para göndererek yüklü miktarda para kazanabileceğinin söylenmesi nedeniyle, farklı tarihlerde bu linkin yönlendirdiği www.binance.com isimli internet sitesinde bulunan hesaba toplamda 18.118 Dolar para gönderdiğinin, bir süre sonra hesabının dondurulduğu gerekçesiyle yatırdığı paraları çekemediğinin ve dolandırıldığını anladığının iddia olunması sonrası yürütülen soruşturma kapsamında, Sakarya İl Emniyet Müdürlüğünün 16.03.2022 tarihli müzekkere cevabı ekinde gönderilen araştırma tutanağında yer alan bilgilere göre, şikâyetçi tarafından gönderilen paranın yatırıldığı internet sitesinde hesabın ... isimli kişiye ait olduğunun bildirilmesi karşısında; şikâyetçinin olayla ilgili yeniden ayrıntılı olarak beyanına başvurulması, şikâyetçi ile belirtilen telefon numarası arasındaki mesajlaşmalara ilişkin ekran görüntülerinin çıktılarının alınarak dosyaya eklenmesi, dosyada açık kimlik bilgileri bulunan ...'ın şüpheli sıfatıyla ifadesine başvurulması ve bu kişinin www.binance.com isimli internet sitesinde yer alan hesap hareketlerinin dosyaya celp edilmesi, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığında da sorulmak suretiyle ülke çapında +1 819 924 ... numaralı hat ve www.....com.html/5 URL adresli link kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen benzer dolandırıcılık eylemleri bulunup bulunmadığının araştırılmasından sonra sonucuna göre değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeden, "...günümüz teknolojisinin hayatımızda bir çok kolaylıklar sağladığı gibi çoğu zamanda telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurabildiği, kaldı ki facebook, messengar, whatsapp gibi sosyal medya uygulamaları ile kripto (sanal para) server sağlayıcıları ve veri tabanlarının yabancı kaynaklı olduğu, dolayısıyla kullanıcılarının da farklı kişiler olduğu dikkate alındığında gerçek şüphelilerin tespitinin neredeyse mümkün olamadığı, bu mimvalde kullanıcıların kendi güvenliklerini sağlamakla yükümlü oldukları, müştekinin hiç tanımadığı ya da güvenirliğinden dahi şüphe duymadığı şahıs ya da şahıslara internet gibi sanal bir dünyadan kripto para transferi yapıp sonrasında da dolandırıldığından bahisle şikayetçi olmasının hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı gibi bu yöndeki şikayetinin de inandırıcılık vasfından çok uzak ve öte olduğu, kaldı ki müştekinin bu iddialarını doğrular ve destekler tarzda dosyaya somut bir delil (evrak, ekran çıktısı vs.) sunamadığı, neticeten ve özetle müşteki ile meçhul şüpheli arasındaki ilişkinin bu aşamada TCK'nın 157 vd. Maddeleride tanımlanan Dolandırıcılık suçunu oluşturmadığı..

.) sunamadığı, neticeten ve özetle müşteki ile meçhul şüpheli arasındaki ilişkinin bu aşamada TCK'nın 157 vd. Maddeleride tanımlanan Dolandırıcılık suçunu oluşturmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 11.05.2022 tarihli ve 2022/2534 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/106, Karar No: 2019/3250, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2019/106 E.  ,  2019/3250 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13123, Karar No: 2014/10246, Tarih: 29.04.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/13123 E.  ,  2014/10246 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 01/04/2013

NUMARASI : 2010/820-2013/181

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin yenilenmeyerek işine son verildiğini belirterek, ek ders ücreti ve günlük yüzde 1 fazlası, hazırlık ve planlama (egzersiz ücreti) ve günlük yüzde 1 fazlası, sınav gözetmenlik ücreti ve günlük yüzde 1 fazlası, mazeretli öğretmenlerin yerine girilen ek ders ücreti ve günlük yüzde 1 fazlası, öğretim yılına hazırlık tazminatı, Ocak ve Temmuz zammı ve günlük yüzde 1 fazlası, eş ve çocuk yardımı, genel sınav görev ücreti günlük yüzde 1 fazlası alacağının tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Taraflar arasında davacının öğretim yılına hazırlık tazminatına hak kazanıp kazanmadığı tartışmalıdır.

Mülga 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 33. maddesinde, “Özel okullarda yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre (emekliler hariç) dengi resmi okullarda ödenen aylık ile sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemez.

Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler Bütçe kanunlarıyla resmi okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak özel okul öğretmenlerine ve personeline de ödenir. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden vergi kesilmez” şeklinde kurala yer verilmiştir.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 9. maddesinde de aynı yönde düzenleme bulunmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32. maddesinde ise, “Eğitim ve öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil (Mülga ibare: 13.06.2010-5984 S.K/mad.4) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Bakanlar Kurulunca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir.

Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz” hükmü mevcuttur.

Her yıl bütçe kanunlarıyla ayrıca Bakanlar Kurlu kararına gerek olmaksızın öğretim yılına hazırlık ödenekleri belirlenmiş ve ek cetvelde miktarları yayınlanmıştır.

Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz” hükmü mevcuttur.

Her yıl bütçe kanunlarıyla ayrıca Bakanlar Kurlu kararına gerek olmaksızın öğretim yılına hazırlık ödenekleri belirlenmiş ve ek cetvelde miktarları yayınlanmıştır.

Öğretim yılına hazırlık ödeneği sosyal hak kapsamında olup, her yıl bütçe kanunlarıyla miktarı belirlenen bir alacak olmakla gerek mülga 625 sayılı Yasanın 33. ve gerek 5580 sayılı Yasanın 9. maddesi hükümleri gereğince işveren tarafından özel okullarda görev yapan öğretmenlere işverenler tarafından ödenmelidir. Mahkemece, öğretim yılına hazırlık tazminatı hüküm altına alınmalıdır.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, mahkemece Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2010/7642 esas-2012/14341 karar sayılı ilamındaki gerekçeye de dayanılmış ise de, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi işçi vekilinin maddi hata dilekçesi üzerine 07.03.2013 tarih 2012/33276 esas – 2013/8117 karar sayılı ilamı ile önceki görüşünden dönerek işçinin bahsi geçen alacağını hüküm altına alan mahkeme kararını onamıştır. Dairemizin istikrarlı görüşü de bu yöndedir.

( 15.07.2013 tarih ve 2012/16289-2013/17550 sayılı karar )

3-Taraflar arasında davacının gözetmenlik ücretine hak kazanıp kazanmadığı tartışmalıdır.

Hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının sözkonusu alacağa hak kazandığını ispatlaması ihtimaline binaen hesaplama yapılmıştır. Davacı tarafından bu alacağa hak kazanıldığına dair dosyaya yeterli delil sunulmamıştır. Davacı bahsi geçen alacağa hak kazandığını ispatlayamadığı halde kabulü hatalı olmuştur.

4-Taraflar arasında ek ders ücreti yüzde 1 fazlası alacağında indirim yapılması gerekip gerekmediği tartışmalıdır.

Somut olayda, davacının ek dersten kaynaklanan ücret alacağı için hesaplanmış olan günlük % 1 fazlasının, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43. ve 44. maddesine göre indirime tabi tutulmasının gerekip gerekmediği yönünde mahkemece hiçbir değerlendirme yapılmaksızın hüküm altına alınması isabetli değildir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgiliye iadesine, 29.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18587, Karar No: 2013/605, Tarih: 14.01.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/18587 E.  ,  2013/605 K.**

* DAVACININ YOLCU OLARAK BULUNDUĞU ARAÇ SÜRÜCÜSÜ VE MUAVİNİ TARAFINDAN DARP EDİLMESİ NEDENİYLE UĞRANILAN ZARARIN TAZMİNİ

* ARAÇ SAHİBİNİN SORUMLULUĞU

* İSTİHDAM EDENİN SORUMLULUĞU

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 47

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 55

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03.05.2011 tarih ve 2010/506-2011/195 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalılar A.. O.. ve C.. E.. tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalılardan A.. O..'nun ve bu şahsın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçta muavin olarak görev yapan C.. E..'ün, müvekkilini 06/11/2008 tarihinde kasten darp ettiklerini ve müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, sözkonusu olay nedeniyle Gebze 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2009/127 esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada, davalı şahısların mahkum olduğunu, davalı şirketin ... plakalı aracın maliki-işleteni olduğunu ve olayda manevi tazminat şartlarının gerçekleştiği ileri sürülerek, 15.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, tedbir talepli olarak talep ve dava etmiştir.

Davalı S..N.. İ..Gıda Madencilik Turizm San ve Tic. Ltd. Şti. vekili, öncelikle zamanaşımı ve husumet itirazında bulunmuş olup, işin esası yönünden de müvekkili şirketin davalı şahısların şoför ve muavinliğini yaptığı aracın maliki olduğunu ve olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar A.. O.. ve C.. E.., usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmaya katılmamışlardır.

Mahkemece, davalı-gerçek şahıslar yönünden bu şahısların, davacıya karşı kasten yaralama suçunu işlediklerinin kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı ile sabit olduğu, olayda manevi tazminat şartlarının gerçekleştiği, talep edilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun ve ödeme gücü ile de orantılı olduğu gerekçesiyle, davalı-gerçek şahıslar yönünden davanın kabulüne, davalı şirket yönünden ise davalı şirketin davalı-gerçek şahısların çalıştığı otobüsün malik-işleteni olması dışında sorumluluğunu gerektirir bir ilgisinin bulunmadığı, davalı-gerçek şahısların kasti bir suça bağlı olarak sorumluluklarının sözkonusu olması karşısında, BK madde 55 düzenlemesinin olaya uygulanamayacağı gerekçesiyle, davalı şirket yönünden husumet itirazının kabulü ile şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili ile davalılar A.. O.. ve C.. E.. temyiz etmiştir.

Kararı davacı vekili ile davalılar A.. O.. ve C.. E.. temyiz etmiştir.

1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2) Dava, davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü ve muavini tarafından darp edilmesi nedeniyle uğranılan manevi zararın tazminine ilişkindir. BK'nun 47. maddesi uyarınca, hakimin özel durumları dikkate alarak hükmedeceği manevi tazminatın miktarı, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen dahi olsa telafi etmeye elverişli, makul ve adalete uygun olmalıdır. Somut olayda ise mahkemece davacı yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı, olayın meydana geldiği tarih, olayın oluş şekli, yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek boyutu, tarafların ekonomik ve sosyal durumları dikkate alındığında, yukarıda açıklanan ilkelere uygun düşmemektedir. Bu durum karşısında mahkemece, davalılar aleyhine daha ılımlı, adalete uygun ve makul bir manevi tazminat takdir edilmek üzere, kararın davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bendte açıklanan nedenle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bendte açıklanan nedenle, davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 05,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine, 14.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.