muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/12358, Karar No: 2013/14391, Tarih: 05.07.2013

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Davacı taraf, davalı seyahat acentesinin sahte kredi kartıyla uçak bileti sattığını, kartların sahte olması nedeniyle bedelinin kendilerinden tahsil edildiğini, zararlarından davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek işbu davayı açmıştır. Taraflar arasında sahte kredi kartıyla uçak biletinin satıldığı, aralarındaki uyuşmazlığa IATA kurallarının uygulanacağı hususunda çekişme bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, kredi kartıyla yapılan satışın yüz yüzemi,

yoksa yüz yüze olmayan şekilde mi yapıldığı noktasında toplanmaktadır. IATA (Uluslarası Hava Taşımacılığı Birliği) kart satış kurallarında acentenin yüz yüze ve yüz yüze olmayan kredi kartıyla uçak bileti satışlarında ayrı düzenleme yapılmıştır. 2.2.1. maddede yüz yüze satışlarda acentenin sorumlu olmayacağına ilişkin düzenleme yapıldığı halde, 2.2.2.a maddesinde yüz yüze olmayan satışlarda acentenin sorumlu olacagı belirtilmiş, yine 2.4. maddede yüz yüze satışlarda acentenin kartın sahibinin ismini, kartın son kullanma tarihini, müşterinin imzası ile kredi kartı arkasındaki imzaları kontrol edeceğine ilişkin kurallara yer verilmiştir. Somut olayda, davacı taraf satışın yüz yüze olmadığını iddia ederken, davalı taraf ise müşterinin pasaport, kredi kartı, kredi kartı satış formu fotokopilerini ibraz ederek işlemin yüz yüze yapıldığını savunmuştur.

Mahkemece, davalının ibraz ettiği belgelerin asıllarının ibraz edilmediği, müşterinin Türkiye'ye giriş yapmadığı, işlemin yüz yüze yapılmadığı, zarardan davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Oysa, kredi kartıyla yapılan işlem sahte olduğuna göre, kart sahibinin Ülkeye giriş yapıp yapmadığı hususu davayı kabule gerekçe yapılamaz. Nitekim bilirkişi raporunda da davalının yüz yüze satışa ilişkin gerekli belgeleri kart sahibinden aldığı, işlemin yüz yüze yapıldığı, davalı acentenin zarardan sorumlu olmadığı belirtilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece kredi kartıyla satış işleminin davalı tarafın ibraz ettiği belgeler karşısında yüz yüze olduğu kabul edilerek, davanın reddine karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10865, Karar No: 2017/12145, Tarih: 27.12.2017

**17. Hukuk Dairesi         2016/10865 E.  ,  2017/12145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekilleri, davalılardan ...'nın 21/09/2012 tarihinde idaresinde olan motorsikleti seyir halinde iken yaya ...'e çarpması neticesinde vefat ettiğini belirterek, şimdilik eş için 1.000,00 TL, 17.02.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle 44.749,45 TL maddi tazminatın poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, eş için 15.000,00 TL, 2 çocuk için 7.500,00'er TL manevi tazminatın ZMSS hariç diğer davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 14/04/2016 tarihli celsede; davalı ... şirketinin maddi zararı karşıladığı ve maddi tazminat bakımından davanın konusuz kaldığını beyanla, manevi tazminat talepleri bakımından davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davanın reddini savunmuş, diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı tarafın maddi tazminat davası yönünden konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacıların manevi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile; davacı ... için 15.000,00-TL, ... için 7.500,00-TL, Işıl ... için 7.500,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren

işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ... ve ... ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalılar ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranına ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalılar ..., ... ve ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1.536,95 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar ..., ... ve ...'dan alınmasına, 27/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17753, Karar No: 2015/3302, Tarih: 11.03.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/17753 E.  ,  2015/3302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06/05/2014 tarih ve 2011/455-2014/98 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 1996 yılında kurulan müvekkilinin uzun yıllar "..." ve "..." markalarını fiilen kullandığını, davalının bu kullanımı bilmesine rağmen ses çıkarmadığını, markayı ihdas ve istimal edenin dolayısıyla gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu, hakkın tescilden önce doğduğunu, güç kaynakları ve aydınlatma cihazları emtialarına müvekkilince ayırdedicilik kazandırıldığını, davalının 5 yıl içinde markaları kullanma yükümünü yeni tescil başvuruları ile bertaraf etmeyi amaçladığını, kötü niyet taşıdığını, bu hususun kanuna karşı hile mahiyeti arzettiğini, davalının adına tescilli markalardaki bir kısım emtiaları da kullanmadığını ileri sürerek ... tescil numaralı "...",... tescil numaralı "... digital vvorld", ... tescil numaralı "...& ...", ... tescil numaralı "... digital dünya", ... tescil numaralı "... ..", ... tescil numaralı "... d-smart", ... tescil numaralı "... d.i.g.i.t.a.l.", ... tescil numaralı "...", ... tescil numaralı "... platinium", ... numaralı "... uydudünyası", ... numaralı "... ...", ... numaralı "milli ...", ... numaralı "... ...", ... numaralı "E-...", ...numaralı "... medisana", ... numaralı "... mobile", ... numaralı "...", ... numaralı "... ...", ... numaralı "... smart tv box", ... numaralı "... nano" markalarındaki "piller, şarj cihazları", "çorap, ayakkabılar", "güç kaynakları: aküler, güneş pilleri, piller, bataryalar, kesintisiz güç kaynakları", "Aydınlatma cihazları (taşıtlar, iç ve dış mekanlar için aydınlatma armatürleri): Aydınlatma cihazları (taşıtlar, iç ve dış mekanlar için aydınlatma armatürleri): lambalar, ampuller, ışıldaklar, fenerler, avizeler, lamba camları, lamba duyları, taşıtlar için aydınlatma ve sinyal lambaları (ampuller), farlar, stop lambaları, sinyal ve park lambaları için camlar, araç reflektörleri, reflektör lambaları", "kendinden ampullü farlar (komple)", kuru piller, sarj edilebilen piller, depolama pilleri, güneş pilleri, yakıtlı piller", "Elektrik enerjisini iletim,

dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları (elektrik, elektronikte kullanılan kablolar ve güc kaynakları dahil)", "kuvvetli alan tekniği için, yani elektrik iletim, dönüşüm, yükleme, ayarlama, sevk ve idare için araç ve cihazlar, adaptörler, sari cihazları." "pil sarj cihazları, batarya (akümülatör hazneleri), batarya kutuları, batarya sarj ediciler", "pil sarj aleti, cep telefonları için taşınır sarj cihazları, cep telefonları için piller, güç adaptörleri, taşınabilir bilgisayar şarjları ve bataryaları, cep telefonları için taşınır sarj cihazları: cep telefonları için piller", "her türlü piller", "bataryalar, kesintisiz güç kaynakları..." emtiaları yönünden ve davalı adına tescilli ya da başvuru aşamasında olan diğer ... markası ile aynı ya da benzer olan işaretlerin "güç kaynakları ve aydınlatma cihazları" emtiaları ile aynı ya da benzer emtialarda kısmen hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu edilen markaların bir kısmının tescil tarihi ile dava tarihi arasında 5 yıllık sürenin dolmadığını, bir kısım markanın halen tescil aşamasında olduğunu, bazı markaların ise hiç tescil edilmediğini, anılan markalar yönünden talebin kabul edilemeyeceğini, ancak 4 adet marka için işin esasına girilebileceğini, iddiaların aksine markaların müvekkilince kullanıldığını ve kullanılmaya devam edildiğini, hükümsüzlüğü talep edilen ürünlerin müvekkilinin tanındığı elektronik ürünlerin bir parçası olduğunu, tek başına dava konusu ürünlerin bir anlam ifade etmediğini, 11. sınıftaki aydınlatma cihazları kapsamındaki ürünlerin müvekkilinin iştigal alanı içinde yer aldığını, bu ürünler müvekkili adına tescilli diğer markalar arasında yer aldığından davacının hukuki yararının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu edilen bir kısım markaların kapsadığı bazı hizmetlerin davalı yanca kullanılmadığı, davalının kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmadığı, davacının dava konusu markaları davalı tescilinden önce kullandığını ispat edemediği, davalının ise 1996 yılından itibaren markayı kullandığı ve seri markalar oluşturduğu, henüz tescilli olmayan ve tescil prosedürü devam eden başvuru aşamasındaki markalar hakkında davanın erken açıldığı gerekçesiyle "2011/30995 sayılı...", "2010/43675 sayılı ... ...", !2010/81341 sayılı ...", "2011/73262 sayılı ...", "2011/16779 sayılı . ...", "2009/49389 sayılı ...", "2010/22081 sayılı .. Master", "2010/38588 sayılı ...", "2011/71618 sayılı ...", "2009/49125 sayılı ..." ve "2010/53905 sayılı ..." markalar hakkında zamansız açılan davanın reddine; markayı kullanmama yönünden talebin kabulü ile, davalı tarafa ait "180425 sayılı Gold Master" markasının "piller, şarj cihazı, 25 alt sınıf çorap ve ayakkabı" emtiası yönünden, "2001/21696 sayılı ..." markasının "güç kaynakları aküler, güneş pilleri, piller bataryalar, kesintisiz güç kaynakları" emtiası yönünden, "2002/34325 sayılı ... &..." markasının "güç kaynakları aküler, güneş pilleri, piller, bataryalar, kesintisiz güç kaynakları, aydınlatma cihazları, (taşıtlar, iç ve dış mekanlar için aydınlatma armatörleri,) lambalar, ampüller, ışıldaklar, fenerler; avizeler, lamba camları, lamba duyları, taşıtlar için aydınlatma ve sinyal lambası, (ampuller, farlar, stop lambaları, sinyal ve park lambaları için camlar, araç reflektörleri, reflektör lambaları" emtiası yönünden, "2002/10916 sayılı ...Master & ..." markasının "güç kaynakları aküler, güneş pilleri, piller, bataryalar, kesintisiz güç kaynakları, aydınlatma cihazları, (taşıtlar, iç ve dış mekanlar için aydınlatma armatörleri,) lambalar, ampüller, ışıldaklar, fenerler; avizeler, lamba camları, lamba duyları, taşıtlar için aydınlatma ve sinyal lambası, (ampuller, farlar, stop lambaları, sinyal ve park lambaları için camlar, kendiliğinden ampullü farlar)" emtiası yönünden kullanmama nedeniyle hükümsüzlüklerine, diğer markalar yönünden ispat edilemeyen hükümsüzlük taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden taraflardan ayrı ayrı alınmasına, 11/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11498, Karar No: 2020/3604, Tarih: 25.06.2020

**16. Ceza Dairesi         2019/11498 E.  ,  2020/3604 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.04.2018 tarih ve 2017/24 - 2018/88 sayılı kararı

Suç : Anayasayı ihlal, Hükumete karşı suç, Yasama organına karşı suç, Kasten öldürme, Konut dokunulmazlığının ihlali, İş yeri donulmazlığının ihlali, Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, Ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması, Haberleşmenin engellenmesi, Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, Görevi ihmal

Hüküm ... hakkında ayrı ayrı;

TCK'nın 309/1, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

2)Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında ayrıca;

a)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-g-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (5 kez)

b)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-e-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1.

maddeleri uyarınca mahkumiyet (2 kez)

c)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1.

maddeleri uyarınca mahkumiyet (80 kez)

d)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 223/3, 266, 43/1-2, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun

5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

e)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla

124/3-2, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1.

maddeleri uyarınca mahkumiyet (2 kez)

f)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 116/1-4, 119/1-a-c-e, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (2 kez)

g)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 116/2-4, 119/1-a-c-e, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (3 kez)

h)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 109/2, 109/3-b-c-d, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

ı)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 109/2, 109/3-a-b-c-d, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

3)Sanık ... hakkında ayrıca;

TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (14 kez)

4)Sanıklar ... ve ... hakkında ayrıca;

TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (3 kez)

5)Sanıklar ... ve ... hakkında ayrıca;

a)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (40 kez)

b)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-g-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (2 kez)

c)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-e-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (1 kez)

d)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 223/3, 266, 35/1-2, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

6)Sanık ... hakkında ayrıca;

b)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-g-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (2 kez)

c)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 82/1-e-h, 266, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet (1 kez)

d)TCK'nın 309/2 ve 38/1. maddeleri yollamasıyla 223/3, 266, 35/1-2, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

6)Sanık ... hakkında ayrıca;

TCK'nın 309/2 ve 37/1. maddeleri yollamasıyla 223/3, 266, 35/1-2, 53, 58/9, 63, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanıkların mal varlıkları üzerindeki tedbirlerin kaldırılması ve dijital materyallerinin iadesine ilişkin olarak mahallinde her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüş; sanık ... müdafiinin temyiz dilekçesinde sebep bildirmiş olduğu anlaşılmakla tebliğnamenin bu hususta ret isteyen düşüncesine iştirak olunmamıştır.

Bir kısım sanıklar ve müdafileri ile bazı katılanlar vekillerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

1).Sanık...... vekillerinin temyiz aşamasında yaptıkları davaya katılma taleplerine ilişkin olarak;

Darbe girişimi esnasında İstanbul'da çeşitli yerlerde meydana gelen olaylarda yaralanmaları nedeniyle davaya katılma talebinde bulunan adı geçenler bakımından işbu dosya kapsamında dava açılmamış olduğu anlaşılmakla katılma taleplerinin CMK'nın 237. maddesi gereğince REDDİNE,

2) a- Davaya konu eylemin askeri darbeye teşebbüs fiilinin sevk ve idare eden sanıklara ilişkin bulunup şahıs olarak katılma talebinde bulunan Cumhurbaşkanı ...'a yönelik suikasta teşebbüs fiilinin icrai hareketlerinin devam etmiş bulunmasına, İstanbul ilinde gerçekleşen bir kısım eylemler nedeniyle T.C. Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının doğrudan doğruya zararı söz konusu olduğundan ilgililerin davaya katılmalarına ilişkin kararda isabetsizlik görülmemiştir.

b-Ayrıca tüm suçlar yönünden; T.C. Cumhurbaşkanlığı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının Anayasayı ihlal suçu dışındaki suçlar yönünden; kasten öldürme suçunun mağdurları olanların ise bu suç dışındaki diğer suçlar yönünden suçların niteliği itibariyle doğrudan doğruya zarar görmedikleri ve bu nedenle davaya katılma hakları bulunmadığından davaya katılmalarına ilişkin verilen karar hukuki değerden yoksun olup hükmü temyiz yetkisini vermemesi karşısında temyiz istemlerinin bu suçlar bakımından CMK'nın 298. maddesi gereğince REDDİNE,

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I. BÖLÜM : HUKUKİ AÇIKLAMALAR

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih ve 2018/7103 Esas 2019/1953 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda

iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000'in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74'ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000'e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik merkez bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait bu uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4'ü asker, 63'ü polis ve 183'ü sivil olmak üzere toplam 250'den fazla kişi şehit edilmiş, 23'ü asker, 154'ü polis ve 2.558'i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.