muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/8467, Karar No: 2022/11412, Tarih: 28.09.2022

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında dava konusu somut olayda davalı işyerinin kapsamı, davacının davalı işyerinde hangi işlerde çalıştığı, bu çalışmalarının ne kadar süreyle yapılabileceği, buna göre çalışmasının tam zamanlı çalışmayı gerektirip gerektirmediği, çalışmanın varlığı ve süresi yöntemince araştırılmalı, işe başlama ve işten ayrılma tarihi şüpheye mahal vermeyecek şekilde tespit edilmeli, tespiti istenilen dönemde davalı işyerine ait sefer kayıtları dosyaya getirtilmeli, davacının çalışmış olduğu dava dışı işyerleri ile davalı işyeri arasında organik bağ bulunup bulunmadığı yöntemince araştırılmalı, organik bağ bulunmadığı tespit edilecek olursa, davacının davalı işyerinde ki ilk çalışmasının 19.05.2008 tarihi olduğu nazara alınarak, 01.06.1996-17.02.2000 tarihleri arasında hak düşürücü sürenin geçip geçmediği belirlenmeli, dosyada mevcut dönem bordrolarında ismi bulunan ve mahkemece resen seçilecek tanıkların davaya konu uyuşmazlık ile ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tespit edilen bordro tanıklarının hangi dönemlerde davalı işyerinde çalıştıkları tespit edilmeli, mahkemece dinlenen bordro tanıkların beyanları arasında çelişki olursa bu çelişki usulünce giderilmeli, aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.” şeklindedir.

Mahkemece bu bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, yine dairemizin 19/11/2018 tarih ve 2018/1752 E, 2018/9532 K sayılı bozma ilamı ile “Mahkemece anılan bozma kararın uyduğu halde, bozma ilamının gereği yerine getirmemiştir. 6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Mahkemece sefer kayıtları getirtilerek incelenmeli, davacının hangi işlerde hangi otobüste ve tam olarak ne iş yaptığı tek tek belirlenmeli, araçların davalıya ait olup olmadığı ve çalışmanın kesintili olup olmadığı araştırılıp re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, şoför, muavin gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.” şeklinde ikinci bozma yapılmış, mahkemece bu bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası, davacının çalıştığı dönemlerde işyerinin Müdür, amir, Şef, Şoför, muavin gibi görevlilerin ve çalışan diğer kişilerin isim ve adres bilgilerinin bildirilmesi için davalı tarafa müzekkere yazılmış, müzekkereye verilen cevapta süre aşımı bittikten sonra firma tarafından imha edildiğinden gönderilemediği bildirilmiş, mahkemece de, dosya kapsamında tanık beyanlarından davacının hangi işlerde, hangi otobüste ve tam olarak ne iş yaptığı tek tek belirlenemediği, araçların davalıya ait olup olmadığı, çalışmanın kesintili olup olmadığı belirlenemediği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı eksik inceleme ve araştıramaya dayalıdır. Yukarıda da belirtildiği üzere, mahkemece bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiş, davalıya ait firmanın sefer kayıtlarının davalı tarafından sunulmaması davacı aleyhine yorumlanmış, eksik araştırma ile hüküm kurulmuştur.

Mahkemece yapılacak iş Bozma ilamında belirtildiği şekilde araştırma yapılarak, sefer kayıtlarının varlığı ... Terminal müdürlüğünden ve yine ... Terminal Müdürlüğünden sorulmalı, bozmada belirtilen eksik hususlar araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalılardan Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 28/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/776, Karar No: 2022/1915, Tarih: 11.03.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/776 E.  ,  2022/1915 K.**

**"İçtihat Metni"**

(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)

Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve mühür bozma suçlarından ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 30/10/2018 tarihli ve 2018/2358 değişik iş sayılı kararı ile 12 yıl 40 ay 30 gün hapis cezasına hükümlü ...'nin, bu cezasının ... H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infazı sırasında, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinin kabulüne dair anılan Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 11/09/2020 tarihli ve 2020/5389 sayılı kararının 5275 sayılı Kanun'un 14/4. maddesi uyarınca onaylanmasına ilişkin talebin reddi ile hükümlü hakkında 5275 sayılı Kanun'un geçici 9/6. maddesi gereğince yeniden değerlendirme yapılmasına ilişkin ... 1. İnfaz Hakimliğinin 21/09/2020 tarihli ve 2020/3315 Esas, 2020/3370 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulüne, anılan kararın kaldırılmasına ilişkin ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05/10/2020 tarihli ve 2020/1778 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 6. maddesindeki “(1) Hükümlülerden;

a)(Değişik:RG-22/8/2015-29453)Toplam (Değişik ibare:RG-22/2/2017-29987) cezaları on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve yukarı olanlar ise onda birini kurumlarda infaz edip, iyi hâlli olan ve koşullu salıverilme tarihine yedi yıl veya daha az süre kalanlar,

b) Müebbet hapis cezasına mahkûm olup, koşullu salıverilme tarihine beş yıl veya daha az süre kalanlar,

c) Cezaları yüksek güvenlikli kapalı kurumlar veya diğer kapalı kurumların yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edilenlerden toplam cezalarının üçte birini bu kurumlarda iyi hâlli olarak geçiren ve koşullu salıverilme tarihine üç yıl veya daha az süre kalanlar,

açık kurumlara ayrılabilir.

(2) Açık kurumlara ayrılabilmek için, ayrıca;

a) (Değişik:RG-18/8/2016-29805) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142, 148, 149, 188 ve 190'ıncı maddeleri ile 1/3/1926 tarihli ve mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 403, 404, 491/3-4, 492, 493, 494, 495, 496, 497, 498 ve 499'uncu maddelerinden mahkûm olanların koşullu salıverilme tarihine beş yıldan az süre kalması,

b) (Değişik:RG-18/8/2016-29805) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102 ve 103'üncü maddeleri ile eşe karşı işlenen 82/1-d, 86/3-a ve 96/2-b maddeleri ve 1/3/1926 tarihli ve mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 414, 416/1, 418/1 maddeleri ile eşe karşı işlenen 449/1, 456 ve 457/1 maddelerinden mahkûm (Değişik ibare:RG-11/4/2019-30742) olanların koşullu salıverilme tarihine üç yıldan az süre kalması,

c) 29/7/2003 tarihli ve 4959 sayılı Topluma Kazandırma Kanunu, 30/7/1999 tarihli ve mülga 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleri ile Mücadele Kanunu'nun 14'üncü maddesi ve 5237 sayılı Kanun'un 221'inci maddesinden yararlananların koşullu salıverilme tarihine iki yıldan az süre kalması,

c) 29/7/2003 tarihli ve 4959 sayılı Topluma Kazandırma Kanunu, 30/7/1999 tarihli ve mülga 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleri ile Mücadele Kanunu'nun 14'üncü maddesi ve 5237 sayılı Kanun'un 221'inci maddesinden yararlananların koşullu salıverilme tarihine iki yıldan az süre kalması,

ç) Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup, mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin koşullu salıverilme tarihine bir yıldan az süre kalması, şartı aranır.” şeklindeki düzenleme ile,

5275 sayılı Kanun'un Geçici 9/6. maddesinde yer alan,

"Türk Ceza Kanunu'nun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariç olmak üzere, toplam hapis cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve daha fazla olanlar ise üç ayını kapalı ceza infaz kurumunda geçirmiş olan iyi hâlli hükümlülerden ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmalarına bir yıl veya daha az süre kalanlar, talepleri hâlinde açık ceza infaz kurumlarına gönderilebilirler. Bu hükümlüler, açık ceza infaz kurumlarında barındırılır. İlgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya, beşinci fıkrada belirtilen süreler içinde hak kazandıkları takdirde beşinci fıkra uyarınca izinli sayılırlar. Beşinci fıkrada belirtilen sürenin tamamlanmasından sonra ise açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanıp kazanmadıklarına bakılmaksızın, 95'inci maddede düzenlenen izin hakkından yararlanırlar. Bu fıkra hükmü 31/12/2020 tarihine kadar uygulanır." şeklindeki düzenleme karşısında,

... H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 11/09/2020 tarihli ve 2020/5389 sayılı kararı ile hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrılmasına dair kararın onaylanmasına ilişkin talebin ... 1. İnfaz Hakimliğinin 21/09/2020 tarihli kararı ile reddine karar verilmesini müteakip, hükümlü, hükümlü müdafii ve Cumhuriyet savcısı tarafından yapılan itirazın ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05/10/2020 tarihli ve 2020/1778 değişik iş sayılı kararı ile kabulüne, anılan kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de,

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 6. maddesinde yer alan "cezaları on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve yukarı olanlar ise onda birini kurumlarda infaz edip" şeklindeki düzenlemede kurumlarda ibaresi kullanılmış, kapalı kurumlarda infaz edilir şeklinde açık bir ibare kullanılmamış ise de, buradaki amaçlananın kapalı kurumlarda belirli süreleri dolduran hükümlülerin açık kurumlara ayrılmak olduğunun kabul edilmesi gerektiği, aksi takdirde "kurumlarda" ifadesinin açık kurumları da kapsadığı düşünülecek olursa; tek bir ilamdan 10 yıl ve üzeri mahkumiyeti bulunan bir hükümlünün doğrudan kapalı ceza infaz kurumuna alınacağı düşünüldüğünde cezasının 1/10'luk kısmı olan 1 yıl ve üzeri süreyi kapalı kurumda infaz etmeden açık kuruma ayrılamayacağı, bu hükümlü açısından 1/10'luk kısmın kapalıda geçirilmesinin aranacağı ancak daha öncesinde 10 yıl ve altı cezaları sebebi ile cezaları belirli zamanlarda içtima ettirilerek 10 yılın üzerine çıkan ve belirli zamanlarda açık kurumlarda da bulunan hükümlünün de cezasının 1/10'luk kısmının sadece kapalı kurumda geçirdiği sürelerin aranmaması ve açık kurumda geçirdiği sürelerin de 1/10'luk kısma dahil edilmesi halinde bu hükümlünün 1/10'luk kısmının tamamını kapalı kurumda geçirmeden açık kuruma ayrılacağı ancak 10 yılın üzerinde tek bir ilamı olan diğer hükümlü açısından 1/10'luk kısmın tamamının kapalı kurumda geçirilmesi gerekeceğinden iki hükümlü açısından eşitsizlik meydana getireceği, bu suretle Açık Ceza İnfaz Kurumların Ayrılma Yönetmeliğinin 6/1-a maddesinin "kurumlarda" ibaresinin kapalı kurum olarak düşünülmemesi halinde her bir hükümlü açısından farklı ve eşit olmayan uygulamalara sebebiyet verebileceği gözetildiğinde,

Somut dosya kapsamında, hükümlünün içtima kapsamındaki 12 yıl 40 ay 30 gün hapis cezasının infazına 18/12/2017 tarihinde Konya E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna alınarak başlandığı, akabinde hükümlünün 02/02/2018 tarihinde Karaman M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği, hükümlünün 20/02/2018 tarihine kadar bu kurumda kaldığı, (2 ay 2 gün) bu tarihte ise Karaman Açık Ceza İnfaz Kurumuna nakil olduğu, 02/04/2018 tarihinde Konya Açık Ceza İnfaz Kurumuna nakledilerek 29/08/2018 tarihine kadar açık kurumda kaldığı ve bu tarih itibari ile denetimli serbestlik tedbiri ile salıverildiği, sonrasında 18/11/2019 tarihinde ... H Tipi Kapalı ceza infaz kurumuna alındığı, 08/05/2020 tarihinde ... 2 Nolu Açık Ceza İnfaz Kurumuna alındığı (4 ay 20 gün) ve yeniden 04/06/2020 tarihinde ... H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna alındığı ve halen ... H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda cezasını infaz etmekte olduğu (3 ay 17 gün), hükümlünün yukarıda belirtilen tarih aralıklarında kapalı kurumlarda geçirdiği sürelerin toplamının (309 gün) hükümlünün toplam cezasına tekabül eden 5610 günün 1/10'u olan 561 günden az olduğu, hükümlünün kapalı kurumda infaz etmesi gereken toplam cezasının 1/10'luk kısmını henüz infaz etmediğinin ve bu haliyle hükümlünün Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 6/1-a maddesi uyarınca henüz açık ceza infaz kurumlarına ayrılma şartlarını taşımadığı gözetilmeksizin, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 18/11/2021 gün ve 94660652-105-26-16925-2020-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Dairemize ihbar ve dava evrakı gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü;

TÜRK MİLLETİ ADINA

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına göre yerinde görüldüğünden, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05/10/2020 tarihli ve 2020/1778 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZULMASINA, diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11/03/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5921, Karar No: 2010/10530, Tarih: 14.06.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/5921 E.  ,  2010/10530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları, iştirak nafakasının niteliği ve özellikle müşterek çocuklardan Yeliz Selin’in yaşı ve ihtiyaçları nazara alındığında mahkemece Yeliz Selin için takdir edilen nafaka miktarı çok olup ... Medeni Kanununun 4. maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bulunmamış ise de; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan “Yeliz Selin için aylık 250 TL” ifadesi çıkartılarak yerine “Yeliz Selin için aylık 200 TL” rakamının yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 36,30 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 14.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9595, Karar No: 2015/6753, Tarih: 09.04.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/9595 E.  ,  2015/6753 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir 10. İş Mahkemesi

Tarihi : 20/03/2014

Numarası : 2013/354-2014/122

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı K.. M..nün tüm, davalı İl özel idaresinin aşağıdaki benin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı vekili, davacının kadroya geçmeden evvel mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemlerin dikkate alınmaksızın intibakının hatalı olarak yapıldığını belirterek mevsimlik çalışma sürelerinin kıdem süresi hesabında nazara alınarak olması gereken kademe ve derecesinin tespiti ile hatalı intibat yapılması sebebiyle eksik ödenen bir kısım işçilik ücretlerinin hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalılar özetle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiştir.

İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Yasanın 120. maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14. maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

4857 sayılı Yasanın 6. maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir.

Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14. maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6. maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.