muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4886, Karar No: 2014/7445, Tarih: 11.09.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/4886 E.  ,  2014/7445 K.**

**"İçtihat Metni"**

- K A R A R -

Dosya kapsamına, sav ve savunmaya, mahkemece saptanan hukukî niteliğe göre uyuşmazlık, Hazine ile gerçek kişi arasında tapuda arsa niteliği ile davalı gerçek kişi adına kayıtlı taşınmazın taşlık, kayalık alanlardan olduğu, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle kazanılamayacağı iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, davada orman iddiası bulunmadığı gibi Orman Yönetimi de taraf değildir. 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14. maddesi ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 24/01/2014 gün ve 2014/1 sayılı kararı uyarınca temyiz incelemesi 16. Hukuk Dairesine ait olup, Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosyanın görevli Yargıtay 16. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 11/09/2014 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21031, Karar No: 2016/13736, Tarih: 20.06.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/21031 E.  ,  2016/13736 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki işe iade davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşüldü;

Davacı iş sözleşmesinin haklı ve geçerli neden olmaksızın sendikal nedenlerle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine, işe iadesine, 6356 sayılı Yasanın 25/4. maddesi gereği 1 yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminatın belirlenmesi ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ise iş aktinin davacının tutum ve davranışları nedeniyle geçerli nedenle feshedildiğini, sendikal neden iddialarının doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı işveren tarafından yapılan feshin geçersiz olduğu ve sendikal nedenlerle yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta işverence gerçekleştirilen feshin sendikal nedene dayandığı ve bu hali ile geçerli olmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetli olup davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak mahkemece tespit hükmü kurulması gerekirken eda hükmü niteliğinde " ... davacının bir yıllık ücreti tutarındaki tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulması hatalıdır.

Bununla birlikte mahkemece 4 gün süre iş bırakma/üretimin durdurulması eyleminin demokratik tepki ve barışçıl bir eylem olduğu yönündeki gerekçesi üzerinde durulmalıdır. Dairemiz incelemesinden geçmiş bulunan 1 güne kadar iş bırakma eylemi demokratik tepki ve barışçıl nitelikte toplu eylem olarak değerlendirilmiş ve fesih nedeni yapılmamıştır. ( Bknz. Yargıtay 7 HD; 12.04.2013 tarih ve 2013/10927 E-2013/6401 K sayılı ilamı) Aynı şekilde işyerinde 5-6 saat süren iş bırakma eyleminin de bu kapsamda değerlendirildiği ve fesih gerekçesi yapılamayacağı belirtilmiştir. (Bknz. Yargıtay 7 HD; 11.06.2014 tarih ve 2014/7371 E-2014/13056 K sayılı ilamı) Görüldüğü üzere Dairemizce 1 günü aşmayan demokratik tepki ve barışçıl nitelikteki toplu eylemler fesih nedeni olarak değerlendirilmemektedir. Buna karşılık somut olayda işçilerin 4 gün süren eylemleri olduğu tespit edilmiştir. Aynı dönemde ve aynı nedenlerle başlayan ve 1 günden fazla süren ( 1 hafta, 10 gün ya da daha fazla) toplu eylemlerin yaşandığı başka işverenler aleyhine açılan bir kısım davalarda yapılan temyiz üzerine fesihlerin geçerli nedene dayandığından bahisle davanın reddine karar verildiği ya da yerel mahkemelerce verilen ret kararlarının onandığı görülmüştür. ( Bknz Yargıtay 9 HD; 11.03.2016 tarih ve 2016/5541 E-2016/5734 K sayılı ilamı; Yargıtay 22 HD; 19.04.2016 tarih ve 2016/8258 E-2016/11447 K sayılı ilamı )

Hal böyle olunca, mahkemece dört gün süren eylemlerin, demokratik tepki ve barışçıl nitelik taşıdığı belirtilerek, diğer nedenlerle birlikte değerlendirildiğinde işveren feshinin geçersiz olduğu kabul edilmiş ise de; bir günden fazla sürdüğü sabit olan eylemlerin, işyerinde iş akışını ve düzenini bozacağı açık olup, davalı tarafından yapılan feshin en azından geçerli nedene dayandığının kabulü gerekmesine karşın, somut uyuşmazlıkta davalı işverence, eyleme katılan işçilerin, iş akitlerinin sonlandırılmayacağı yönünde güvence verilmesi ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, feshin geçersiz olduğu tespitinin bu nedenle yerinde olduğu sonucuna varılmaktadır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkeme kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3-6356 sayılı Yasanın 25.maddesi uyarınca işe başlatma/başlatmama şartına bağlı olmaksızın ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni ve talebi dikkate alınarak davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4-Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5-Alınması gereken 29,20 TL harçtan peşin yatırılan 27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1,50 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile ...'ye gelir kaydına,

6-Davacının yapmış olduğu 113,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına

7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.800,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,

9-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, 20/06/2016 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2246, Karar No: 2012/5745, Tarih: 11.04.2012

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2012/2246 E.  ,  2012/5745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın Kaldırılması - Tahliye

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın kaldırılması ve tahliye istemine ilişkindir. Mahkemece alacağa ilişkin davanın kısmen kabulüne fazla istemin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından alacağa ilişkin olarak temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının 12.12.2008 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi ile kiracı olduğunu, davalının kira bedellerini ödemediğinden hakkında icra takibi yaptıklarını, davalının haksız olarak borca itiraz ettiğini belirterek itirazın kaldırılması, kiralananın tahliyesi ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili ise 16.09.2005 tarihli sözleşmenin hiçbir çekince konulmadan ve geçmişe dönük bir borç olduğu da yazılmadan 05.02.2009 tarihinde yenilendiğini, bu nedenle geçmiş döneme ait borç bulunmadığını kabul etmek gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 128.822 TL asıl alacak, 22.130 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 150.952 TL üzerinden itirazın kaldırılmasına, alacağa ilişkin fazla istem ile tahliye talebinin reddine karar verilmiştir.

Takipte dayanılan ve karara esas alınan 12.12.2008 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı 14.07.2010 tarihli takipte, aylık 7.094.-TL'den 2007 yılı 5,6,7,8,9,10,11,12. aylar ve 2008 yılı 12. ay hariç tüm yıl kirası, aylık 8.000.-TL'den 2009 yılı 3,4,5,6,7,8,10,11,12 aylar kirası ile aylık 8.100 TL' den, 2010 yılı 1,2,3,4,5,6,7 aylar kirası 35 aylık kira parası 243.148.-TL asıl alacak ve 136.315.-TL gecikme zammı olmak üzere toplam 379.464.-TL talep etmiştir. Davalı vekili ise 16.09.205 tarihli sözleşmenin hiçbir çekince konulmadan ve daha öncesi için borç olduğu yazılmadan 05.02.2009 tarihinde yenilendiğini, yeni sözleşmede önceki döneme ait borç bulunduğu şerh edilmediğinden borcun bulunmadığını kabul etmek gerektiğini savunmuştur. Yenilenen sözleşmede geçmiş döneme ait borç olup olmadığının yazılmaması, daha önceki dönem kira borcunun ödendiği anlamına gelmez. Ancak, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen 26.11.2008 düzenleme tarihli taahhütname başlıklı belgede davalı tarafından geçmiş döneme ait kira bedellerinin ödeneceği taahhüt edildiğinden, bu belgenin ilgilisinden temini ile belge içeriği dikkate alınarak geçmiş döneme ilişkin borcun ödenip ödenmediği üzerinde durularak bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile sözleşmenin yenileme tarihi (05.02.2009) öncesi dönem kira parasının ödendiği kabul edilerek alacak isteminin kısmen reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA ve istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 11.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28550, Karar No: 2014/4741, Tarih: 17.02.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/28550 E.  ,  2014/4741 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2012/87272

MAHKEMESİ : Gemerek Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 15/12/2011

NUMARASI : 2010/61 (E) ve 2011/224 (K)

SUÇ : Hakaret

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın, arkadaşı M.. Ç..l ile dışarıda bulundukları sırada sivil giyimli kişilerin gelerek kimlik sorduklarını, kendisinin de onların polis olduklarını bilmediği için kimliğini vermediğini, tartışma çıktığını, polis memurlarının kendisine hakaret ettiğini savunması karşısında, soruşturma aşamasında ifadeleri alınan ve sanığın yanında oldukları anlaşılan tanıklar M.. Ç..l ve M.. B..'ın dinlenilmeleri, sonucuna göre de olayın çıkış nedeni ve gelişmesi üzerinde durulup, TCK'nın 129. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme sonucu yetersiz gerekçeyle hüküm kurulması,

2-Kabule göre de,

a-Hapis cezası ertelenen sanık hakkında denetim süresinin, TCK'nın 51/3. maddesine aykırı olarak mahkum olunan ceza miktarından düşük olarak belirlenmesi,

b-Sanığın sabıkasında görülen ilamın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin olması, hakaret suçu nedeniyle dosyaya yansıyan ve talep edilen somut (maddi) bir zararın bulunmaması, manevi zararın ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel oluşturmaması, duruşmadaki tutum ve davranışları olumlu görülerek takdiri indirim uygulanması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılarak hükmolunan hapis cezasının ertelenmesi karşısında, hükümden önce 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun'un 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesi uyarınca ve bu maddenin 6. fıkrasına 25.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Kanunun 7. maddesi ile eklenen cümle de gözetilerek; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 17.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/21170, Karar No: 2013/5614, Tarih: 27.03.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/21170 E.  ,  2013/5614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması, malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi,failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında,zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Sanık hakkında katılan şirketin ... adıyla faaliyet gösteren mağazasında müdür olarak görev yaptığı sırada 3.970 TL değerindeki erkek takım elbisesini hayali kişiler adına çıkış yapmak, 4.270 TL tahsilat yaptığı halde kasa girişini yapmamak suretiyle güveni kötüye kullanmak suçundan açılan davada; mağaza müdür ve müdür yardımcıları olan tanıkların yolculuk sırasında sanığa mağazada hırsızlık olduğunun bildirildiğini duyduklarını belirtir beyanları karşısında sanığın yüklenen suçu işlediği sabit olmadığı gerekçesiyle verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 27.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1828, Karar No: 2013/819, Tarih: 12.06.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2012/17-1828 E.  ,  2013/819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 10/10/2012

Taraflar arasındaki “rücuan tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 19.01.2011 gün ve 2007/861 E., 2011/16 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 29.11.2011 gün ve 2011/4251 E., 2011/11433 K. sayılı ilamı ile;

(...Davacı vekili, davalı tarafa ait araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile meydana gelen kazada ölen yolcunun annesi S.K.'a davacının aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası olarak 22.380 TL destek tazminatı ödediğini belirterek, dava dışı sürücünün kaza sırasında alkollü ve ehliyetsiz olması nedeni ile ödenen tazminatın davalıdan rücuan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; ölen S.K.'ın mirasçıları tarafından davalı aleyhine açılan önceki davanın ödeme nedenine bağlı olarak feragatle sonuçlanması, müteselsil sorumlulardan birisinin yaptığı ödeme ile diğer borçlularında borçtan kurtulacak bulunması nedeni ile önceki davadan haberdar olan davacı sigorta şirketinin basiretli davranmadan mükerrer ödeme yaptığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm  davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair  temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan rücuan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Ölenin mirasçıları tarafından  D.AHM in  de  ( 2004/67 E – 2006/27 K) işleten ve sürücü aleyhine açılan davada davacı Anadolu sigorta AŞ taraf olmadığı gibi, o dava kendisine usulüne uygun olarak da ihbar edilmiş değildir. Bu nedenle davacı sigorta şirketi ölenin annesi S.K.'a iyi niyetli olarak ödeme yapmış olduğuna göre işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir…)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, zorunlu mali sorumluluk (ZMSS-trafik) sigorta poliçesinden kaynaklanan, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, yerel mahkemece, önceki gerekçe genişletilmek suretiyle direnme kararı  verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, zorunlu mali sorumluluk (ZMSS-trafik) sigorta poliçesinden kaynaklanan, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, yerel mahkemece, önceki gerekçe genişletilmek suretiyle direnme kararı  verilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; davalı işleten ve sürücü aleyhine ölenin mirasçıları tarafından açılan tazminat davasında davacı şirketin usulüne uygun olarak ihbar edilip edilmediği, burada varılacak sonuca göre mahkemece işin esasına girilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, öncelikle konuya ilişkin yasal mevzuatın incelenmesinde yarar bulunmaktadır:

Bilindiği üzere, haksız eylem sonucu zarar gören kişilerin korunmalarını sağlamak için mevzuatımızda çeşitli alanlarda yaptırılması zorunlu sigorta türlerine yer verilmiştir.

Özel sigorta hukuku alanında sigorta sözleşmesi yapma zorunluluğunun amacı, bazı meslek ve faaliyetler sonucu ortaya çıkabilecek mal veya can zararlarının ödenmesini sağlayarak, toplumda bu çeşit risklere maruz kalan kişileri korumaktır (Karayalçın, Yaşar, Özel Sigorta Hukuku Açısından Ölüm ve Cismani Zarar Riskleri, 1993, s:127).

Bu amaçla mevzuatımızda kabul edilen zorunlu sigorta türleri: Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası, Zorunlu Karayolu Yolcu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Tüpgaz Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’dır.

Hemen belirtmek gerekir ki, motorlu taşıt işletenin sorumluluğu bir tehlike sorumluluğu olup, 2918 sayılı Kanunun 85. maddesinde düzenlenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinin 17.10.1996 tarih ve 4199 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğinde işletenin sorumluluğu ağırlaştırılırken, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası yaptırma zorunluluğu da getirilmiştir.

2918 sayılı Kanunun 91. maddesine göre: “İşletenlerin, bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”

Yasanın 85/1. maddesine göre de, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüs unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

Yasanın 85/1. maddesine göre de, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüs unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

Buna göre, motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüne Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) adı verilmektedir (Ulaş, Işıl, Uygulamalı Sigorta Hukuku Mal ve Sorumluluk Sigortaları, Ekim-2002 3. Baskı, s:624).

ZMSS’nın amacı, trafik kazaları nedeniyle üçüncü kişilerin uğrayacakları zararların kolayca tazmin edilmesi ile zarardan sorumlu olan işletenin kaza riskine karşı ekonomik bakımdan korunmasıdır.

ZMSS ile ilgili hükümler 2918 sayılı Kanunun 91 ila 111. maddelerinde ve aynı Kanunun 93. maddesi hükümleri uyarınca çıkarılan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup sigortacı ile sigorta ettiren arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde Genel Şartların uygulanması gerekmektedir.

Nitekim; ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının B.1. maddesinde rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta ettirenin yükümlülükleri düzenlenmiş olup anılan maddenin (a) bendinde sigorta ettirene, sigortacının sorumluluğunu gerektirecek bir olaydan haberdar olduğu andan itibaren beş gün içinde sigortacıya ihbar etme yükümlülüğü getirilmiştir.

Yine ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının B.2 maddesinde sigortacının zarar ve ziyan talebinde bulunan üçüncü kişilerle doğrudan doğruya temasa geçerek anlaşma hakkını haiz olduğu ancak sigortacının yazılı izni olmadıkça, sigorta ettiren tazminat talebini kısmen veya tamamen kabule yetkili olmadığı ve zarar görenlere herhangi bir tazminat ödemesinde bulunamayacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının C.5 maddesinde sigorta ettirenin ihbar ve tebliğlerinin, sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla yapılacağı kararlaştırılmıştır.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında;

Dosya kapsamına göre, davacı şirkete trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı Y. Y.ın yönetimindeki aracın 07.12.2003 tarihinde karıştığı trafik kazası nedeniyle araçta bulunan S. K.’ın öldüğü, S.K.mirasçıları tarafından Derinkuyu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/67 E., 2006/27 K. sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine açılan tazminat davası sonucu, davalı şirket tarafından Şafak Kabak mirasçılarına 22.000 TL tazminatın ödendiği, daha sonra davacı şirket tarafından Ş. K. mirasçılarına mükerrer ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Her nekadar yerel mahkemece davacı şirketin Derinkuyu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/67 E., 2006/27 K. sayılı dosyası ile açılan tazminat davasından, dosyada gönderilen müzekkere ile haberdar olduğu, buna rağmen ödeme yaparak basiretli davranmadığı, davalının dosyada yaptığı ödeme nedeniyle tazminat borcundan kurtulduğu gerekçesiyle dava reddedilmiş ise de; tazminat dosyasında davacı şirkete gönderilen müzekkere, ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının B.1. ve C.5 maddelerinde belirtilen koşulları taşımadığı gibi ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının B.2 maddesi gereğince davacı sigortacının yazılı izni olmadan zarar görenlere ödeme yapılmış bulunduğundan yerel mahkemenin direnmesi yerinde değildir.

Hal böyle olunca; aynı hususa işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda ve Özel Dairenin bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, aynı  Kanun'un 440. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.