muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/1368, Karar No: 2021/10621, Tarih: 24.03.2021

Hukuksal Değerlendirme:

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. ve devamı maddelerinde düzenlenen uzlaştırma müessesesinde 24/11/2016 tarihinde kabul edilen 6763 sayılı Yasa ile köklü değişiklikler yapılmıştır. 6763 sayılı Kanun 02/12/2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir.

6763 Sayılı Kanun ile değişiklik öncesi şikayete bağlı suçlar ile şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç olmak üzere TCK'nın 86.maddesi), taksirle yaralama (TCK'nın 89. maddesi), konut dokunulmazlığının ihlali (TCK'nın 116. maddesi), çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK'nın 234. maddesi), ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (TCK'nın 234. maddesi, dördüncü madde hariç) ve özel kanunlarda uzlaşmaya tabi olduğu belirtilen suçlar uzlaşmaya tabi suçlar idi. Bu genel kuralın istisnası olarak da soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa da etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar uzlaşma kapsamında değildi. Ana kuralın bir diğer önemli istisnası da uzlaştırma kapsamına giren bir suçun uzlaşma kapsamına girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmesi durumu idi ki, bu durumda da uzlaşma hükümlerinin uygulanmayacağı yaptırım altına alınmıştır.

Ayrıca CMK'nın 254. maddesinde de: “Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, uzlaştırma işlemleri 253. maddede belirtilen esas ve usule göre, mahkeme tarafından yapılır.” hükmü düzenlenmiştir.

Bu madde de, 6763 sayılı Kanun ile: “Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, kovuşturma dosyası, uzlaştırma işlemlerinin 253. maddede belirtilen esas ve usûle göre yerine getirilmesi için uzlaştırma bürosuna gönderilir.” şeklinde değiştirilmiştir.

İnceleme konusu somut olayda; hakaret ve kişilerin huzur ve sükununu bozma suçlarının uzlaştırma kapsamında bulunmayan ölümle tehdit suçu ile birlikte işlendiği iddia edildiğinden, CMK'nın 253/3. maddesine göre uzlaşma kapsamında bulunmadığı, ancak yapılan yargılama neticesinde sanığın ölümle tehdit ve kişilerin huzur ve sükununu bozma suçlarından beraat etmesi karşısında, hakaret suçunun uzlaşmaya tabi hale geldiği anlaşılmakla, 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinde öngörülen yönteme uygun biçimde uzlaştırma işlemi yapılmadan sanık hakkında hakaret suçundan mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- Sanık ... hakkında hakaret suçundan kurulan Adana 27. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/11/2015 tarihli ve 2015/459 esas, 2015/832 sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- Sanık ... hakkında hakaret suçundan kurulan Adana 27. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/11/2015 tarihli ve 2015/459 esas, 2015/832 sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- CMK'nın 309. maddesinin 4-b fıkrası gereğince sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Yüksek Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 24/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2962, Karar No: 2016/2025, Tarih: 21.03.2016

**6. Ceza Dairesi         2015/2962 E.  ,  2016/2025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; ...... 07.05.2015 tarihli görevsizlik kararı ile Dairemize gönderilerek başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde, usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın ...... Meydanında bulunan daha önceden tanımadığı şikayetçiye "hişşt" diye seslendiği, yakınanın sanığa doğru baktığında ise bu kez "naaber" diye laf atarak "paran var mı" diye sorduğu, yakınanın cebinde bulunan 2.-TL parayı çıkartarak sanığa verdiği, bu kez sanığın "bütünleri de kızlar ile mi yiyeceksin" dediğinde yakınanın "sadece yol param var" diye cevap verdiği ve tam cüzdanını cebine koyduğu sırada sanığın, yakınanın sol cebinde bulunan Nokia 6300 marka cep telefonunu cebinden çekip aldığı, yakınanın telefonunu istemesine rağmen, sanığın telefonu vermediği, sanığın bindiği minibüse, yakınanın da bindiği, daha sonra sanığın minibüsten inmesi üzerine, yakınanın da indiği, yakınanın bir fırsatını bulup, yolda geçen kolluk görevlilerine durumu anlatması üzerine, sanığın yakalanıp, üstündeki telefonun alınıp, yakınana teslim edilmesi şeklinde gelişen olayda; yakınanın kesintisiz takip sonucu, sanığın kolluk görevlilerince yakalanmasını sağladığının anlaşılması karşısında; hırsızlık eyleminin kalkışma aşamasında kaldığı ve sanık hakkında TCK'nın 35.maddesiyle uygulama yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Sanığın hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar TCK'nın 53/1-a-b-c-d-e maddesinde yazılı hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına; ancak, TCK'nın 53/3. maddesi uyarınca koşullu salıverildiği takdirde, kendi altsoyu üzerinde TCK'nın 53/1-c bendinde sayılan hakları kullanmaktan yoksunluğunun sona erdirilmesine karar verilmiş ise de; 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53/1-b maddesinde yazılı, "seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan" ibaresinin iptal edilmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...... savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 21.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/30, Karar No: 2019/2502, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/30 E.  ,  2019/2502 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5525, Karar No: 2015/6386, Tarih: 14.12.2015

**15. Hukuk Dairesi         2015/5525 E.  ,  2015/6386 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar 1-S.. T.. - F..A.. İnş. A.Ş. 2-S..T..F..A.. Temel Kazıkları İnş. A.Ş. 3-S..T..F..A Teknoloji Tesisleri A.Ş. 4-S.. S.A. ile davalı B.. B.. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. arasındaki davadan dolayı Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 27.05.2015 gün ve 2015/204-2015/444 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Mahkemece açılan davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiş ise de;

1-Mahkemece, 16.038.082,16 Dolar üzerinden kısmen kabul kararı verilmiştir. Kararı temyiz eden davalı B.. B..'tan temyiz karar harcı olarak hüküm altına alınan miktar üzerinden 166.503,69 TL nispi harç alınması gerekirken 164.915,95 TL harç alındığı,

2-Davacılar vekilince UYAP üzerinden 30.10.2015 tarihinde katılma yolu ile temyiz dilekçesi verildiği, temyiz dilekçesinin temtiz defterinin 2015/267 sırasına kaydedildiği anlaşılsa da dosyada kararı temyiz eden davacılar tarafından yatırılması gereken 136,00 TL temyiz başvuru harcı ile 27,70 TL maktu temyiz karar harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır.

Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca eksik harç tamamlanmadıkça müteakip işlemler yapılmaz. 1086 sayılı HUMK'nın 434/III. maddesinde de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödeneceği, eksik ödeme yapılması halindeyse 7 günlük kesin süre verilerek tamamlanmasının isteneceği düzenlendiğinden HUMK'nın 434/III. maddesine göre işlem yapılarak eksik harçların tamamlatılması için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9210, Karar No: 2015/21528, Tarih: 17.11.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/9210 E.  ,  2015/21528 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından ipoteğin kaldırılması davası yönünden tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılması ve taşınmazın tapu kaydına aile konutu şerhi konulması istemlerine ilişkindir. Davacı malik olmayan eş, aile konutu niteliğinde bulunan taşınmazın, malik olan davalı eş tarafından “açık rızası bulunmadan" davalı şirket lehine ipotek ettirildiğini ileri sürerek, aile konutu üzerine konulan ipoteğin kaldırılmasını ve taşınmazın tapu kaydına aile konutu şerhi karar verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu “emsal davalarda" gerekçesi aşağıya “aynen” alman 2013/2- 2056 esas, 2015/1201 karar ve 15.04.2015 günlü kararı ile “yeni bir uygulamaya” geçmiştir. Hukuk Genel Kurulunun benzer davalarda da sürdürülen yeni uygulaması Dairemiz tarafından da benimsenmiş olup Dairemiz emsal bütün davalarda Hukuk Genel Kurulunun aşağıdaki görüşlerine aynen katılmaktadır.

Emsal Hukuk Genel Kurulu kararında yer alan yerel mahkemenin “direnme gerekçesinde” açıkça belirtildiği üzere TMK m. 194 hükmü ile eşlerin fiil ehliyetine getirilen sınırlama aile konutuna şerhin konulması ya da konulmaması koşuluna bağlanmadığı gibi işlem tarafı olan üçüncü kişinin iyiniyetli olup olmamasının da herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194/1. maddesine göre, “Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları smırlayamaz. Bu madde hükmü ile aile konutu şerhi “konulmuş olmasa da” eşlerin birlikte yaşadıkları aile konutu üzerindeki fiil ehliyetleri sınırlandırılmıştır.

Sınırlandırma aile konutu şerhi konulduğu için değil, zaten var olduğu için getirilmiştir. Bu sebeple tapuya aile konutu şerhi verilmese bile o konut aile konutu özelliğini taşır. Zira dava konusu taşınmaz şerh konulmasa dahi aile konutudur. Eş söyleyişle şerh konulduğu için aile konutu olmamakta aksine aile konutu olduğu için şerh konulabilmektedir. Bu nedenle aile konutu şerhi konulduğunda, konulan şerh “kurucu” değil “açıklayıcı” şerh özelliğini taşımaktadır.

../..

Anılan madde hükmü ile getirilen sınırlandırma, “emredici” niteliktedir. Dolayısıyla bu haktan önceden feragat edilemeyeceği gibi eşlerin anlaşmasıyla da ortadan kaldırılamaz ve açık rıza ancak “belirli olan” bir işlem için verilebilir.

../..

Anılan madde hükmü ile getirilen sınırlandırma, “emredici” niteliktedir. Dolayısıyla bu haktan önceden feragat edilemeyeceği gibi eşlerin anlaşmasıyla da ortadan kaldırılamaz ve açık rıza ancak “belirli olan” bir işlem için verilebilir.

Türk Medeni Kanununun 193. hükmü ile eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle olan hukuki işlemlerinde özgürlük alanı tanınmış olmakla birlikte TMK m. 194. madde hükmü ile eşlerin aile konutu ile ilgili bazı hukuksal işlemlerinin diğer eşin rızasına bağlı olduğu kuralı getirilerek eşlerin hukuki işlem özgürlüğü, “aile birliğinin korunması” amacıyla sınırlandırılmıştır. Buna göre, eşlerden biri diğer eşin açık ıızası bulunmadıkça” aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu cümleden hareketle, aile konutunun maliki olan eş, aile konutundaki yaşantıyı güçlüğe sokacak biçimde, aile konutunun ipotek edilmesi gibi “tek başına” bir ayni hakla sınırlandıramaz. Bu sınırlandırma “ancak diğer eşin açık rızası alınarak” yapılabilir.

Türk Medeni Kanununun 194. maddesi yetkili eşin izni için bir geçerlilik şekli öngörmemiştir. Bu nedenle söz konusu izin bir şekle tabi olmadan, sözlü olarak dahi verilebilir. Ancak maddenin ifadesinden de anlaşılacağı üzere, iznin “açık” olması gerekir (Mustafa Alper GÜMÜŞ, Türk Medeni Kanununun Getirdiği Yeni Şerhler; Vedat Kitapçılık, İstanbul 2007, Birinci Basıdan İkinci Tıpkı Bası, s. 41-42).

Her ne kadar ipotek doğrudan doğruya aile konutundan faydalanma ve oturma hakkını engellemiyorsa da, hak sahibi eşin kötüniyetli ve muvazaalı işlemleri ile aile konutunun elden çıkarılma tehlikesi nedeniyle ipotek işlemine diğer eşin “açık rızası” şarttır.

Yukarıda açıklanan kurallar çerçevesinde eşin “açık rızası” alınmadan yapılan işlemin Hukuk Genel Kurulunca da açıkça ifade edildiği üzere “geçerli olduğunu” kabul etmek imkansızdır. Eş söyleyişle eşin “açık rızası alınmadan” yapılan işlemin “geçersiz olduğunu” kabul etmek zorunludur.

Hal böyle olunca, mahkemece Hukuk Genel Kurulunca benimsenen yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkelere uygun değerlendirme yapılarak ipoteğin kaldırılması davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ret hükmü kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.17.11.2015 (Salı)

....
Yargıtay — Esas No: 2014/5447, Karar No: 2015/11885, Tarih: 10.11.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/5447 E.  ,  2015/11885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kırklareli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/01/2014

NUMARASI : 2010/345-2014/44

Taraflar arasındaki muvazaa nedeniyle iptal davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar S.A.ve S. .vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu S. A.'un aleyhine açılan tazminat davası sonucu hükmedilen tazminat alacaklarının tahsilini imkansız hale getirmek amacıyla adına kayıtlı 249 ada 25 parsel 23 nolu bağımsız bölümü 25.10.2002 tarihinde davalı İ.. Ö..'e, 84 ada 7 parselde kayıtlı taşınmazının 17.12.2002 tarihinde davalı H.. A..'a, 14 ada 23 parsel, 23 ada 32 parsel, 13 ada 18 parsel, 12 ada 22 parselde kayıtlı taşınmazların 25.10.2002 tarihinde davalı H.. A..'ya, H.'in borçludan aldığı, 13 ada 18 parsel ve 12 ada 22 parselde kayıtlı taşınmazları 11.3.2010 tarihinde borçlunun eşi davalı M.. A..'a, 14 ada 23 parsel ve 23 ada 32 parseli 3.12.2004 tarihinde borçlunun oğlu davalı S. A.'a, S.in 3.8.2005 tarihinde dava dışı H.A.'a, davalı H.. A..'un borçludan aldığı 84 ada 7 parselde kayıtlı taşınmazı 28.10.2004 tarihinde davalı S. A.'a, S.'in de 3.8.2005 tarihinde davalı A.. Ö..'a sattığını belirterk davalılar arasındaki muvazaalı satış işlemlerinin iptali ile İİK'nun 283/1 maddenin kıyasen uygulanarak haciz ve satış yetkisi verilmesine, bu talebin kabul edilmemesi halinde muvazaa nedeniyle tapu kayıtların iptalii le borçlu S. A. adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı S. ve S. A.vekili, davanın süresinde açılmadığını, aciz belgesi sunulmadığını, dava konusu taşınmazların ihtiyaç nedeniyle satıldığını, davalı S. vesayet altında olduğundan husumet izni alınması gerektiğini, tasarrufların borçtan önce yaplıdığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar savunma yapmamıştır.

Davalı S. ve S. A.vekili, davanın süresinde açılmadığını, aciz belgesi sunulmadığını, dava konusu taşınmazların ihtiyaç nedeniyle satıldığını, davalı S. vesayet altında olduğundan husumet izni alınması gerektiğini, tasarrufların borçtan önce yaplıdığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar savunma yapmamıştır.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere göre, dava konusu 23 ada 32 parsel ve 14 ada 23 parsel dava dışı H.A. adına kayıtlı olduğu, H.A. adına dava açılmadığı gibi davaya da dahil edilmediği gerekçesiyle bu taşınmazlar yönünden davanın reddine, diğer dava konusu 13 ada 18 parsel, 12 ada 22 parselin 1/2 si, 84 ada 7 parsel, 249 ada 25 parsel 23 nolu bağımsız bölüm yönünden ise davalı borçlunun davacıların miras bırakanlarını öldürdüğü 11.10.2002 tarihinden 15 gün sonra vekili aracılığıyla 18,22, ve 25 parselde kayıtlı üç adet taşınmazını 25.10.2002 tarihinde aynı köyden davalı H.. A..'ya sattığı, Hüseyin'in 18 ve 22 parselde kayıtlı taşınmazları 2010 yılında borçlunu eşi davalı S.'in annesi davalı M.. A..'a sattığı, davalı S.'in de 84 ada 7 parseli aynı köyden davalı A.. Ö..'a sattığı, dava konusu taşınmazların halen borçlunun ailesi tarafından kullanıldığı, borçlunun cezaevine girdikten hemen sonra üç adet taşınmazını satmasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği, davalı S.'in 81.000 TL rayiç değer belirlenen taşınmazları 11.700 TL'den satmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, satın alan davalılar ile borçlunun aynı köyden olmaları, devir bedellerinin rayiç değerden düşük olması nedeniyle davalılar arasındaki atış işlemlerini gerçek olmadığı, tazminat alacağını karşılıksız bırakmak amacıyla yapıldığı gerekçesiyle dört taşınmaz yönünden davanın kabulünün gerektiği, davalı H.. A.. aleyhine dava açılmış ise de tapu kayıtlarında satışa ilişkin kayıt bulunmadığından bu davalı yönünden davanın reddine, dava konusu dört taşınmaz yönünden davanın kabulüne satış işlemlerinin muvazaalı olduğunu tespitine, davacının alacağı ile sınırlı olarak dava konusu dört taşınmazda haciz ve satış yetkisi tanınmasına, davacıların fazlaya ilişkin taleplerinni reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar S. ve S.A.vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar S.ve S. A. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 14.724,00 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar S. A.ve S. A.tan alınmasına 10/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/10337, Karar No: 2009/8891, Tarih: 24.12.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/10337 E.  ,  2009/8891 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Dairemizce verilen 08.10.2009 gün,3143-6131 sayılı geri çevirme kararı uyarınca Küçükçekmece İcra Hukuk Mahkemesi’nin 05.10.2005 gün, 247-1613 sayılı ilamının kesinleşme şerhini içeren onaylı bir örneğinin temini istenmiş, Mahkemesince bu dosyanın Tekirdağ İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2007/259 Esas sayılı dosyası içinde olduğu ve Tekirdağ 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin tarih ve sayı içermeyen yazı cevabında ise ilgili dosyanın temyiz incelemesi için Dairemize gönderildiği ve 2007/53 sırasına kaydedildiği bildirilmişse de; bildirilen sayı üzerinden yapılan Uyap sorgulamasında tarafları ve mahkemesi farklı bir dosyanın çıktığı, taraf bilgileri ile de sonuca ulaşılamadığı anlaşıldığından, bu kez Tekirdağ İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2007/259 Esas sayılı dosyasının Dairemize hangi tarihte gönderildiği, hangi esasa kaydedildiği konusunun taraf bilgileri ile birlikte belirlenerek buna ilişkin yazı cevabının eklenmesi, dosya temyiz incelemesinden dönmüşse istenen karar örneğinin kesinleşme şerhini içerir şekilde gönderilmesi ile yetinilmesi için dosyanın, mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE 24.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8732, Karar No: 2017/3308, Tarih: 07.03.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/8732 E.  ,  2017/3308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti, vergi iadesi alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının garson olarak çalıştığını, iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık ücretli izin ve vergi iadesi alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının fazla çalışma ücret alacağının hesabı uyuşmazlık konusudur.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Bahşiş ile çalışan garsonların durumu da aynı olup, çalışma süresi arttıkça bahşişte arttığından, fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, garson olarak çalışan davacının sabit ücret+bahşiş usulüne göre çalıştığı sabittir.

Bahşiş ile çalışan garsonların durumu da aynı olup, çalışma süresi arttıkça bahşişte arttığından, fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, garson olarak çalışan davacının sabit ücret+bahşiş usulüne göre çalıştığı sabittir.

Bu durumda, Dairemizin istikrar kazanan uygulamalarına göre fazla çalışma saat ücretinin % 150 zamlı miktara göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Mahkemece hatalı hesaplama tarzına itibarla fazla çalışma alacağının hüküm altına alınması bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 07.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.