muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/12660, Karar No: 2024/10103, Tarih: 23.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/12660 E.  ,  2024/10103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/520 E., 2024/226 K.

KARAR : Kabul

Batman 1. İş Mahkemesinin 27.02.2024 tarih ve 2018/520 E., 2024/226 K. sayılı kararının davacı vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan değerlendirmede "...davacının temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığı ..." gerekçesiyle adli yardım talebinin reddine karar verildiği, kararın itirazen incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine dosyanın HMK’nun 337. maddesi uyarınca Dairemize gönderildiği anlaşılmış olup, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sosyal hukuk devletinin bir gereği olarak kabul edilmiş olan adli yardım, ekonomik bakımdan yetersiz olan kimselere, yargı organları önünde haklarını arayabilmeleri veya savunma yapabilmeleri için parasal kolaylıklar sağlanması anlamına gelir. Bu anlamdaki kolaylıklar yargılama giderlerinden muafiyet ve ücretsiz hukuki yardım sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Taş Korkmaz H.: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt III, İstanbul 2017, s. 2410-2411).

Adli yardım 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre adli yardımın şartları “ödeme gücünden yoksun olma” ve “talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması”dır. Adli yardım isteğinde bulunan kimsenin, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olması gerekir (m. 334/1).

Adli yardım talebinde bulunan kimsenin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir (m. 336/2). Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Somut olayda adli yardım talebine ilişkin temyiz dilekçesi dikkate alındığında; adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmamıştır.

Açıklanan nedenle Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin adli yardım talebinin reddine ilişkin kararı yasaya uygun olduğundan, davacı vekilinin yerinde bulunmayan itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen itirazlarının HMK’nun 337/2 nci maddesi gereğince REDDİNE,

23.10.2024 gününde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13695, Karar No: 2017/15318, Tarih: 10.10.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/13695 E.  ,  2017/15318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, 1.000,00 TL. tazminat ile maaş, ikramiye, milli ve dini bayram ücreti, fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin davalı şirkette 2009 yılında şoför olarak işe başladığını,18.08.2010 tarihinde iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı , maaş alacağı, ikramiye alacağı, milli ve dini bayram ücreti , fazla mesai ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının istifa ediyorum diyerek işi terk ettiğini, devamsızlık nedeniyle iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini,fazla mesai ücretinin bodroda ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle, dosyadaki bilgi ve belgeler,... kayıtları,tanık beyanları ve bilirkişi raporunun değerlendirilmesinde; iş akdinin haklı nedenlerle feshinin ispat yükünün davalı işverene ait olduğu,iş akdini haklı nedenle fesih ettiğine dair davalı işveren tarafından dosyaya yeterli ve somut delil ve belge sunulmadığı,davalı taraf işçinin işe devam etmemesi nedeniyle işten çıkarıldığını beyan etmiş ise de kuruma bildirilen işten ayrılış bildirgesinde "işveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih " şeklinde fesih sebebi bildirdiği,buna yönelik dosyaya yine herhangi bir bilgi ya da belge sunmadığı,davacı tanıklarından birinin davacının 2012 yılı Ramazan Bayramı Arefe günü işten çıkarıldığını beyan ettiği anlaşıldığından davacının iş akdinin fesih tarihi 18/08/2012 olarak kabul edildiği, işe giriş bildirgesinde ve ... hizmet cetvelinde davacının .../10/2010 tarihinde işe girdiği belirtildiğinden davacının iş akdinin başlangıç tarihi olarak bu tarih olduğu,davacının davalı iş yerinde aylık net 860,00 TL ücretle çalıştığı dosyaya getirtilen davacıya ait Finansbank hesap ekstrelerinde maaş olarak yatırılan miktarların hesaplanmasında davacının maaşlarının ödenmiş olduğu ve ücret alacağının bulunmadığı,davacı vekili her ne kadar iş yerinde ikramiye ödemesi olduğu ve davacının ikramiye alacaklarını alamadığını beyan etmiş ise de dinlenen tanık beyanları dikkate alındığında iş yerinde ikramiye uygulamasının olduğu,davalı iş yerinde resmi tatillerde çalışıldığı tanıklar tarafından beyan edildiği,davacının çalıştığı tarihler dikkate alınarak davalı tarafın dosyaya sunduğu imzalı ücret bordrolarında resmi tatil ücretlerinin tahakkuk ettirildiği bordroya yansıtıldığı ve davacı tarafından imzalandığının anlaşıldığı,dini bayramlarda ... nedeniyle talepte bulunulmuş ise de davacı tanıklarının beyanlarından dini bayramlarda ... konusunda çelişki olduğundan dini bayramlarda ... ücreti talebi kabul edilmediği,tanık beyanlarından, davalı iş yerinde fazla mesai yapıldığı anlaşıldığı,bilirkişi raporunda hesaplanan fazla mesai ücreti alacağından işçinin raporlu , izinli ve mazeretli olabileceği günler dikkate alınarak takdiren 1/3 hakkaniyet indirimi yapıldığı,davalı vekili her ne kadar davacının hak etmediği halde iki kez yıllık izin kullandığını, davacının hizmet süresinin iki yılın altında olduğunu, fazla kullandırılan yıllık izin ücretinin mahsubunu talep etmiş ise de davalının dosyaya sunduğu izin formlarının izin talep formu olduğu, davacının yıllık izin talebinin işveren tarafından uygun görüldüğü ancak davacının yıllık izni fiilen kullandığına dair bunun karine teşkil etmeyeceği anlaşıldığından davalının buna ilişkin takas mahsup talebi kabul edilmediğinden davanın kısmen kabulüne karar verilerek hüküm kurulmuştur.

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin tüm,davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye ... koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır. (Yargıtay 9.HD. 23.9.2008 gün 2007/27217 E, 2008/24515 K.).

... belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanması belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, ... yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, ... koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. ... belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve ... koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenip, düzenlenmediğinin de araştırılması gerekir.

... yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta davacı net 1.700,00 TL ücret ile çalıştığını iddia etmiş,davalı davacının imzalı ücret bodrosunda gözüken net 860,00 TL ücret aldığını savunmuş,davacı tanıkları davacının ücret iddiasını doğrulamış ve mahkemece yapılan emsal ücret araştırmasında Nakliyat İş Sendikası 1.680,00-1.232,00 TL arası emsal ücret bildirmiştir.

Bilirkişi raporunda davacı ve davalının ücret iddiasına göre seçenekli hesaplama yapılmış olup,mahkemece davalının savunduğu gibi net 860,00 TL ücret esas alınarak hesap edilen miktarlar üzerinden hüküm kurulmuş ise de; davacının kıdemi,mesleği esas alınarak yapılan emsal ücret araştırması cevabı ve davacı tanıklarının davacının ücret iddiasını doğrulaması karşısında mahkemece davacının ücretinin net 1.700,00 TL olarak kabul edilerek işçilik alacaklarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15202, Karar No: 2023/1761, Tarih: 06.04.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/15202 E.  ,  2023/1761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 24.11.2022 tarihli ve 2022/3265 Esas, 2022/9301 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.12.2022 tarihli ve KD-2022/23602 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde yapılan aleyhe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, sanığın katılanın yüzüne kezzap atarak onu yüzünde sabit iz ve sağ gözünde körlük olacak şekilde yaralamak şeklinde gerçekleşen eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendi kapsamında kaldığı anlaşıldığından, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesince ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılması suretiyle kurulan 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (f) bendi, 87 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca cezalandırılmasına ilişkin hükmün usul ve yasa uygun olması nedeniyle bozma ilamının kaldırılmasına ve temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 24.11.2022 tarihli ve 2022/3265 Esas, 2022/9301 Karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, canavarca hisle yaralama, sırf yaralamış olmak için, yaralananın acı çekmesinden zevk duymak veya silahın tesir alanını kontrol etmek için yaralama gibi iç güdüsel tatmin amacıyla gerçekleştirilen eylemlerde söz konusu olacağından, temyize konu olayda buna benzer bir durum bulunmadığı, bu nedenle tayin edilen cezada 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinin uygulanması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile aynı maddenin aynı fıkrasının (f) bendi uyarınca hüküm kurulması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy çokluğuyla REDDİNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 24.11.2022 tarihli ve 2022/3265 Esas, 2022/9301 Karar sayılı bozma kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.04.2023 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy çokluğuyla REDDİNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 24.11.2022 tarihli ve 2022/3265 Esas, 2022/9301 Karar sayılı bozma kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.04.2023 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y

Sanık ...’nin katılan ...’ın yüzüne kezzap atarak Adlî Tıp Kurumu raporuna göre ‘’hayati tehlikeye neden olmayacak, basit tıbbî müdahale ile geçmeyecek, yüzde sabit ize neden olacak ve sağ göz kaybı ile duyu ve organlardan birinin işlevinin sürekli yitirilmesine’’ neden olacak şekilde yaraması nedeniyle yerel mahkemece, TCK'nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 29, 53, 58. maddeleri uygulanarak 6 yıl 29 ay 7 gün hapis cezası verildiği, kararın istinafı üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi tarafından duruşma açılarak, TCK'nin 86/1, 86/3-f, 87/2-b, 53, 58, 63. maddeleri uygulanarak 12 yıl 36 ay hapis cezası verildiği,

Yargıtay 1. Ceza Dairemizin çoğunluk görüşüne göre ise, olayda silahtan sayılan kezzap yüz bölgesine atılarak işlenen suçta, ‘’canavarca hisle yaralama suçu’’ oluşmadığından, TCK 86/3-e yerine TCK 86/3-f maddesinin uygulanmasının doğru olmadığına ve kararın bozulmasına dair karar verildiği,

Suç tarihinin 09.03.2021 olduğu, 15.04.2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile 5237 sayılı TCK’nin 86/3 maddesine ‘’f’’ bendi ‘’canavarca hisle’’ işlenmesi halinin ağırlaştırıcı neden olarak eklendiği,

7242 sayılı Kanun'la eklenen 86/3-f bendinin madde gerekçesinde;

‘’Maddeyle, Türk Ceza Kanunu'nun 86 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına yeni bir bent eklemek suretiyle, suçla etkin mücadele edilmesi ve caydırıcılığın sağlanması amacıyla kasten yaralama suçunun canavarca his saiki ile (örneğin; yüze kezzap atmak suretiyle) işlenmesinin, suçun nitelikli halleri arasına alındığı,

Ayrıca, aynı fıkraya eklenen hükümle, suçun canavarca his saikiyle işlenmesi halinde birinci veya ikinci fıkraya göre belirlenen temel cezaya uygulanacak artırım miktarının, yarı oranı yerine bir kat olması öngörüldüğü, fıkrada yer alan diğer bentlerin yeni eklenen (f) bendiyle birlikte uygulandığı durumlarda da sadece bir kat artırım yapılacağının, Örneğin, silahtan sayılan kezzabın yüze atılması suretiyle kasten yaralama suçunun işlenmesi halinde 86 ncı maddenin üçüncü fıkrasının hem (e) bendinin hem de teklifte eklenen (f) bendinin birlikte uygulanmasının söz konusu olacacağı, bu durumda, temel cezanın, daha fazla artırım öngören (f) bendi uyarınca sadece bir kat artırılacağının, Silah sebebiyle (e) bendi uyarınca ayrıca yarı oranında artırım yapılmayacağının‘’ belirtildiği,

Sanığın katılanın yüzüne kezzap atarak onun yüzünde sabit iz ve sağ gözünde körlük olacak şekilde yaraladığı dikkate alındığında, sanığın eyleminde TCK'nin 86/3-f bendinin uygulanması gerektiği kanaatinde olduğumdan Yargıtay Başsavcılığının itirazının kabul edilerek İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin vermiş olduğu kararın onanması gerektiği görüşündeyim.
Yargıtay — Esas No: 2006/7777, Karar No: 2006/11013, Tarih: 25.05.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/7777 E.  ,  2006/11013 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 14/03/2006
Yargıtay — Esas No: 2013/6247, Karar No: 2013/9266, Tarih: 17.06.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/6247 E.  ,  2013/9266 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ve diğerleri ile davalı ...arasındaki dava hakkında Iğdır 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 04/12/2007 gün ve 2007/385 Esas 2007/415 Karar sayılı hükmün, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 01/06/2009 gün ve 2008/1375-2009/5676 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiş olup, süresi içinde davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

1-)Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma nedeniyle tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda, davanın reddine dair verilen hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, her ne kadar Yargıtay 11. Hukuk Dairesince onanmasına karar verilmiş ise de; davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı ... şirketinin sorumlu olacağına göre (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar, HGK'nun 16.01.2013 gün ve 2012/17-1491 esas 2013/74 karar sayılı ilamları uyarınca), davacılar vekilinin karar düzeltme isteği yerinde görülerek, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 01/06/2009 tarihli onama ilamının ORTADAN KALDIRILMASINA karar verilerek, dosyanın yeniden yapılan temyiz incelemesi sonunda;

2-) Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2-) Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden,Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.