muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/2845, Karar No: 2009/4700, Tarih: 20.05.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/2845 E.  ,  2009/4700 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı ... Elek.San. Tic. AŞ. Vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin enerji üretip satmak amacıyla inşa ettiği Yukarı ... Hidroelektrik Santralindeki ihtiyacı olan ve davalılardan ... Elekt.AŞ. tarafından üretimi yapılan üç adet gerilim trafosunu diğer davalı ... AŞ.’den satın aldığını, bu trafoların üretilen elektriğin dava dışı TEİAŞ’a verilen enerjinin ölçümünde kullanıldığını, müvekkilince yaptırılan tespit sonrası alınan bilirkişi raporuna göre trafolarda gerilim hata oranının yüksek olması sonucu üç aylık dönemde 2156260 KWH enerji kaybı oluştuğunu ve neticeten 185.438.36 YTL zarara uğradığını belirterek anılan bu meblağın avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını ve zamanaşımı süresinin geçtiğini savunmuş, ayrıca takip edilen enerji bedelinin enerjiyi satın alan davadışı TEİAŞ’dan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsil edilmesi gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davacının talebine konu meblağı bu meblağ kadar zenginleştiği iddia olunan davadışı TEİAŞ’dan tahsil etmesi, tahsilat yapılamaması halinde tüm kanun yollarının tüketilmesi gerekirken, davacı yanca TEİAŞ’a bir başvuruda bulunulmadan doğrudan doğruya davalılara yönelmesinin isabetli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı ... AŞ. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava satıcının ayıba karşı tekellüfü hükümlerine dayanmaktadır. Bu durumda mahkemece uyuşmazlığın BK’ nun 202. vd. maddelerinde düzenlenen satıcının ayıba karşı tekellüfü hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi ve davalı tarafın zamanaşımı def’i bulunduğundan TTK'nun 25/4.maddesinde öngörülen zamanaşımı yönünden değerlendirme yapılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi ve davanın süresinde açıldığı sonucuna varıldığı takdirde TTK’ nun 25/3.maddesinde hükme bağlanan ayıp ihbar süreleri üzerinde de durularak deliller hep birlikte değerlendirildikten sonra uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 20.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5510, Karar No: 2007/6403, Tarih: 17.05.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/5510 E.  ,  2007/6403 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davada ... Asliye Ticaret ve 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davanın 19.12.2003 tarihinde asliye hukuk mahkemesine açıldığı, ... İlinde H.S.Y.K.'nın 20.07.2006 tarih 352 sayılı kararı ile Müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup, 21.08.2006 tarihinde faaliyete geçmesi sebebiyle dosyanın ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, asliye ticaret mahkemesince de davanın mutlak ticari dava olmadığı, iş bölümü itirazında bulunulmadığı gerekçeleri ile görevsizlik kararı verilip, dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

T.T.Y.'nın 4. maddesinde mutlak ticari davalar sınırlı olarak belirtilmiş olup, aynı yasanın 5. maddesinde de aksine hüküm olmadıkça, dava olunan şeyin değerine göre asliye hukuk veya sulh hukuk mahkemesinin ticari davalara dahi bakmakla görevli olduğu hüküm altına alınmıştır.

... İlinde H.S.Y.K.'nın 20.07.2006 tarih 352 sayılı kararı ile asliye ticaret mahkemesi kurulup, 21.08.2006 tarihinde faaliyete geçtiği, ancak eldeki davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmakla, davanın asliye ticaret mahkemesi kurulmadan önceki açıldığı hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17.05.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12527, Karar No: 2013/14187, Tarih: 23.10.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/12527 E.  ,  2013/14187 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

İncelenmesi gerekli görülen Ümraniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/312 esas ve Pendik 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/4842 esas sayılı dosyasının bulunduğu yerden getirilerek dosya içerisine konulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23.10.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18594, Karar No: 2015/12124, Tarih: 01.07.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/18594 E.  ,  2015/12124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ALANYA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/03/2014

NUMARASI : 2013/79-2014/153

Taraflar arasında görülen alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı Faris vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 2.048.40 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 01.07.2015 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15347, Karar No: 2014/8839, Tarih: 04.03.2014

**3. Ceza Dairesi         2013/15347 E.  ,  2014/8839 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanıkların mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık ... hakkında hakaret suçundan kurulan hükümlere yönelen temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Hükmolunan adli para cezasının tür ve miktarı, 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanunun 26. maddesiyle 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakındaki Kanuna eklenen geçici 2. madde uyarınca kesin nitelikte bulunduğundan katılan ve sanığın temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

1) Sanık ... hakkında yaralama suçundan kurulan hükümlere yönelen temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

... soruşturma aşamasındaki beyanında, olay günü traktörle gelirken, ... olayın tek görgü tanığı ... soruşturma aşamasındaki beyanında...ı'nın ... sırtına taş vurduğunu, ... traktörden inerek kavga etmeye başladıklarını, mahkemece alınan beyanında da...'nın traktördeki ... sırtına taş attığını,...ın traktörden indiğini ve tarafların elleri ile birbirlerine vurduğunu belirtmelerine göre, mağdurun burnunda kemik kırığına neden olan yaralanmasının silahtan sayılan taş ile vurmak suretiyle gerçekleştirilmediğinin anlaşılması karşısında, sanığın en ağır cezayı gerektiren müştekiyi vücudunda kemik kırığına neden olacak ve basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek nitelikte yaralaması eyleminden dolayı 5237 sayılı TCK’nin 86/1 ve 87/3. maddeleri gereğince cezalandırılması gerekirken, yaralanmanın silahtan sayılan sopa ile gerçekleştirildiğinden bahisle ayrıca 5237 sayılı TCK'nin 86/3-e maddesi uyarınca artırım yapılmak suretiyle sanık hakkında fazla ceza tayini,

2) Sanık ... hakkında yaralama ve hakaret suçlarından kurulan hükümlere yönelen temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a) ...'nın ... yolunu kesip, ona taş atarak olayları başlatmasına göre, tahrik nedeniyle yapılacak ceza indirimi oranının daha fazla oranda yapılmasının uygun olacağının gözetilmemesi,

b) Satı'nın 13.4.2011 tarihli beyanında ... kendisine hakaret ettiğini duymadığını bildirmesi karşısında, kendisine özellikle bu suç yönünden şikayetçi olup olmadığının sorulmaması,

c) Olayın oluş biçimine göre müşteki ile sanıkların birbirlerine karşılıklı hakaret etmeleri karşısında TCK'nin 129. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının kararda tartışılmayıp TCK'nin 29. maddesinin tatbiki,

Bozmayı gerektirmiş, Sanık ... ve katılan sanık ...'nın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 04.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6561, Karar No: 2016/6963, Tarih: 29.06.2016

**5. Ceza Dairesi         2016/6561 E.  ,  2016/6963 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanık ...'ın yapılan yargılanması sırasında; Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesiyle Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanığın üzerine atılan suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/02/2016 gün ve 2016/45 E. 2016/65 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 29/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8299, Karar No: 2017/3919, Tarih: 02.11.2017

**6. Ceza Dairesi         2015/8299 E.  ,  2017/3919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53/1-b maddesinde yazılı, "seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan" ibaresinin iptal edilmiş olması,

Yakınana bıçak tevcih ederek yalnızca "sigara ver" diyen sanığın değer olarak az kabul edilebilecek mal ile sınırlı tuttuğunun kastı dikkate alındığında, sanığın olayda 5237 sayılı TCK'nın 150. maddesinin 2. fıkrasının uygulanma olanağının karar yerinde tartışmasız bırakılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 02.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1790, Karar No: 2023/11355, Tarih: 19.12.2023

**7. Ceza Dairesi         2021/1790 E.  ,  2023/11355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanıklar hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Diyarbakır 1.Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.03.2016 tarihli ve 2016/19 Esas, 2016/210 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında kaçakçılık suçunu işlediği sabit olmadığından 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine, sanık ... hakkında kaçakçılık

suçundan 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun (5607 sayılı Kanun) 3 üncü maddesinin onsekizinci ve onuncu fıkraları yollamasıyla aynı maddenin beşinci, onuncu ve yirmiikinci fıkraları ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62, 52, 53 ve 54 üncü fıkraları uyarınca 3 yıl 9 ... hapis ve 18.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, kaçak eşyanın müsaderesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği; münhasıran sanık ... hakkında verilen beraat hükmünün bozulması talebine ilişkindir.

2.Sanık ... müdafiinin temyiz isteği; hükmün bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1....'nın babası olan ...'nın evinde kaçak sigara bulunduğu ihbarı üzerine olay tarihinde ...'nın ikametinde usulüne uygun alınan arama kararı uyarınca yapılan aramada evin giriş sağ tarafında bulunan ve malzemelik olarak kullanılan odada toplam 3.000 karton gümrük kaçağı sigara ele geçirilmiştir.

2.Sanık Faris Kaya; sigaraların babasının evine kimin bıraktığını bilmediğini, olaya ilişkin bir bilgisinin bulunmadığını savunmuştur.

3.Sanık ...'nın sağır ve dilsiz olduğu cihetle hazırlık aşamasında ifadesinin alınmadığı, kovuşturma aşamasında ise diğer sanık Faris Kaya ile aynı müdafii huzurunda ve tercüman eşliğinde alınan savunmasında; kendisini kandırarak bu sigaraları evinde bulundurma karşılığında 500,00 TL verdiklerini, sigaraların bu şekilde muhafazasını kabul ettiğini, ancak sigaraların kime ait olduğunu bilmediğini, yaşı itibarıyla da gelen kişilerin kim olduğunu bilemediğini beyan etmiştir.

4.25.11.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre; ele geçen sigaraların gümrük kaçağı olduğu bildirilmiştir.

4.25.11.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre; ele geçen sigaraların gümrük kaçağı olduğu bildirilmiştir.

5.Dosyada kaçak eşyaya mahsus tespit varakasındaki 211.649,52 TL gümrüklenmiş değerinin suç tarihi itibarıyla fahiş değerde olduğu anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Beraat Hükmü Yönünden

1....'nın babası olan ...'nın evinde kaçak sigara bulunduğu ihbarı üzerine olay tarihinde ...'nın ikametinde usulüne uygun alınan arama kararı uyarınca yapılan aramada 3.000 karton gümrük kaçağı sigaranın ele geçmesi şeklinde gerçekleşen olayda, sanık Faris Kaya'nın sigaraların kendisine ait olmadığını, babasının evine kimin bıraktığını bilmediğini söylemesi, diğer sanık ...'nın da ücret karşılığı evinde ele geçen sigaraları bulundurduğunu, sigaraların kime ait olduğunu bilmediğini beyan etmesi karşısında, sanık ...'nın üzerine atılı suçu işlediğine dair mahkûmiyetine yeterli, somut her türlü şüpheden uzak vicdani deliller elde edilemediğinden beraatine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan ... İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B. Mahkûmiyet Hükmü Yönünden

Dava konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin 2 katının ödenmesi halinde; soruşturma evresinde etkin pişmanlık konusunda ihtarat yapılmamış ise verilecek cezada 1/2 oranında, yapılmış ise 1/3 oranında indirim yapılacağı belirtilerek 7242 sayılı Kanun'un 62 inci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca etkin pişmanlık ihtaratında bulunulması gerektiği de göz önünde bulundurulmak suretiyle;

10.12.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanıp, aynı gün yürürlüğe giren 7423 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi ile 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiikinci fıkrasının “yirmiüçüncü” fıkra olarak değiştirildiği gözetilerek, hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi ile 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiüçüncü maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine aynı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmıştır. 5237 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi ve 7242 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesi ile 5607 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddenin ikinci fıkrası gereği ilgili hükümlerin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının mahkemesince saptanması ve sonucuna göre uygulama yapılması zorunluluğu bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

A. Beraat Hükmü Yönünden

V. KARAR

A. Beraat Hükmü Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle Diyarbakır 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.03.2016 tarihli ve 2016/19 Esas, 2016/210 Karar sayılı kararında katılan ... İdaresi vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan ... İdaresi vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle sanık Faris Kaya'nın beraatine dair hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B. Mahkûmiyet Hükmü Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle Diyarbakır 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.03.2016 tarihli ve 2016/19 Esas, 2016/210 Karar sayılı kararına yönelik sanık ... müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

19.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12268, Karar No: 2020/3684, Tarih: 18.06.2020

**8. Hukuk Dairesi         2017/12268 E.  ,  2020/3684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Terkin

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı Hazine vekili, dava dilekçesinde belirtilen taşınmazın eski dere yatağında olduğunu açıklayarak, taşınmazın dere yatağında kalan kısmının tapu kaydının iptali ile terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesi sunmamış olup, yargılama sırasındaki beyanlarında davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, ... ili, ...ilçesi, ... köyü, 149 ada 1 parsel içinde yer alan ve fen bilirkişisinin 13/12/2011 tarihli krokisinde (A2) harfi ile gösterilen 3.166,87 m²'lik taşınmaz bölümü, (A3) harfi ile gösterilen 585,24 m²'lik taşınmaz bölümü ve (B) harfi ile gösterilen 8.018,15 m²'lik taşınmaz bölümünün bu parselden ayrılarak tapu kaydının iptali ile "dere" olarak terkin edilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, çekişmeli taşınmazın eski dere yatağında kaldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve sicilin kütükten terkini isteğine ilişkindir.

Tüm dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava konusu 149 ada 1 parselin, 17.11.2000 tarihinde yapılan kadastro çalışmalarında, davalıya intikalen geldiği ve 20 yılı aşkın süredir nizasız ve fasılasız davalının zilyetliğinde olduğu belirtilerek, davalı adına tespit edildiği, kadastro tutanağının 18.01.2001 tarihinde kesinleştiği ve 13.821,96 m2’lik yüzölçümü ile tarla vasfında tapuya tescil edildiği, mahkemece dava konusu 149 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bir ziraat, bir jeoloji ve bir fen bilirkişisi ile yapılan keşif sonrası alınan fen bilirkişi raporunda, 1959 tarihli memleket haritasında taşınmazın bir kısmının dere yatağında olduğu; jeoloji bilirkişisi raporunda taşınmazın kuzeyinden geçmekte olan derenin yaşanılan afetten önce güneyinden geçtiği ve dere yatağının yer değiştirdiği, 50 yıldır tarla olarak kullanıldığı, taşınmazın dere yatağında olmadığı, taşkın havza içinde yer aldığı; ziraat bilirkişi raporunda ise taşınmazın 5.500 m2'lik kısmının az taşlı, daha önce tarla tarımı yapılmış ve tarım yapmaya elverişli olduğu, 8.321,96 m2'lik kısmının tarım yapmaya elverişli olmadığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Dere yatakları, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdendir. Aktif dere yatakları ile derenin etki alanında kalan yerlerin kazanılması mümkün bulunmamaktadır. Ancak aktif dere yatağı ve etki alanında kalmayan bir yer niteliği itibariyle imar-ihyayı gerektirmiyor ise koşulları mevcut olduğu takdirde kazanılabilir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17.maddesinin son fıkrasında il, ilçe ve kasabaların imar planı dahilinde kalan yerlerin imar-ihya yolu ile kazanılması yasaklanmıştır. İmar planı içinde kalan ve ihyayı gerektirmeyen bir yerin zilyetlik yoluyla kazanılması ise mümkün bulunmaktadır. Daha açık bir ifade ile, imar-ihya gerektirmeyen ve zilyetlikle kazanıma uygun bir yerin imar planı içerisinde kalmış olması kazanmayı önlemez.

Somut olayda, Mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporları hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde keşif sonrası dosya içerisine alınan teknik bilirkişi raporu ekinde bulunan krokiye göre nizalı taşınmazın sadece 1959 tarihli memleket haritasında, taşınmazın bir kısmının dere yatağı ve kumluk alanda kaldığı tespit edilmiş, Mahkemece ve bilirkişilerce usulüne uygun olarak dere yatağı araştırması yapılmamış, komşu parsellerin dere yatağına ilişkin durumu araştırılıp değerlendirilmemiştir.

O halde Mahkemece, dava konusu taşınmazın bulunduğu yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritaları ile kadastro tespit tarihinden 20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilen memleket haritaları (Memleket haritalarının orijinalinden çekilmiş renkli örnek olmasına dikkat edilmeli) bulundukları yerlerden dosyaya getirtilerek, bu konuda uzman bir jeoloji mühendisi, bir ziraat mühendisi, bir harita mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle yeniden keşif yapılması, düzenlenecek raporlarda dava konusu taşınmaza komşu parsellerle birlikte dava konusu taşınmaza ilişkin birleşik paftanın düzenlettirilmesi, derenin hali hazırda taşınmaza göre nereden aktığının kroki üzerinde işaretlenmesi, hangi tarihten itibaren yatak değiştirdiğinin de ilgili birimden sorularak açıklığa kavuşturulması, teknik bilirkişice, taşınmazın bir kısmının eski dere yatağında olduğu açıklandığına göre dava konusu yerin imar ve ihyaya muhtaç yerlerden olduğu düşünülerek, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca imar ve ihya koşullarının araştırılıp saptanması, teknik ve zirai bilirkişilerden gerekçeli, denetime açık rapor alınması, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma yapılması usul ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: Davalının 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 18.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.