muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11612, Karar No: 2023/3698, Tarih: 11.04.2023

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tapu kaydında enerji nakil hattı koruma parseli olarak kayıtlı olduğunu, taşınmazın tamamına el atıldığını, ... davaya dahil edilerek karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesince özetle; cevap dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek dava konusu taşınmazın geldi parsellerinde daha önce usulüne uygun kamulaştırma yaptıklarını, enerji iletim hattının yaklaşık 40 yıl önce tesis edildiğini, imar çalışmaları yapılırken kurumlarının görüşünün sorulmadığını, imar planının iptaline ilişkin açılan Ankara 5. İdare Mahkemesinin 2017/3318 Esas sayılı davasının devam ettiğini, Danıştay 6. Dairesinin 2017/8345 Esas, 2021/2580 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin Ek-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a ortak gösterimler içerisinde "enerji nakil hattı" (ENH) lejantına, Ek-1d uygulama imar planı gösterimleri içinde "enerji nakil hattı koruma kuşağı" lejantına yer verildiği görülmekte olup, söz konusu lejantların, bir alanın hangi kullanımla gelişeceğini gösteren fonksiyon kararları niteliğinde değil, enerji nakil hattının güzergahını ve koruma alanının sınırlarını gösteren taramalar niteliğinde olduğunu, bu lejantların altının imar planlarının kurgusuna uygun fonksiyon kararları ile doldurulması gerektiğinin anlaşıldığını, anılan Yönetmelikte alanın gelişeceği kullanımı göstermeye yönelik "enerji nakil hattı (ENH) koruma kuşağı alanı" şeklinde bir lejant bulunmadığının belirtildiğini, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanı içine alan Mamak Belediye Meclisinin 02.05.2013 tarihli, 278 sayılı kararı ile uygun görülerek Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 13.08.2013 tarihli, 1437 sayılı kararıyla tadilen onaylanan imar planlarında irtifak alanlarının yine zeminde enerji nakil hattı koruma kuşağı alanı olarak gösterildiğini, müvekkil kuruluşu hat irtifak alanlarında mülkiyet kamulaştırması yapmaya zorlayan, Ankara ili, Mamak ilçesi, Bostancık Mahallesi sınırları içerisinde bulunan "37074 ada ve civarı ENH ve Konut Alanlarının Yeniden Düzenlenmesine İlişkin 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı ve plan notu değişikliği" Danıştay 6. Dairesinin 10.01.2022 tarihli ve 2018/6672 Esas ve 2022/202 Karar sayılı ilamıyla iptal edildiğini, davalı idare dava konusu parselde kamulaştırma yapsa dahi ilerleyen yıllarda davacının parseldeki hissesini başka bir şahısa satmayacağı veya imar uygulaması ile parsel maliklerinin değişmeyeceğinin de bilinmediğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kadastral parsellerde kamulaştırma yapıldığını, daha sonra imar uygulaması ile dava konusu taşınmazın oluştuğunu,davacının payının geldi parseli olan 309 parsele el atmalarının bulunmadığını, yapılacak her türlü ödemenin mükerrer ödeme olacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilen ve enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “ Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına” karar verilmiştir.

4. 2942 sayılı Kanun'un 4 üncü, 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı da gözetilerek taraf vekillerinin aşağıdaki paragraflar kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın paydaşlarının aynı davalı idareler aleyhine açtığı ve Dairemiz denetiminden geçen dosyalarda ...'ın sorumlu olduğu enerji nakil hatlarının toplam alanı 5686 m² olarak tespit edildiği ve bu hatlar nedeniyle değer kaybı oranının %10 oranında belirlendiği; eldeki dosyada hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporlarında ve fen bilirkişi raporunda ...'ın sorumlu olduğu enerji nakil hatlarının toplam alanının 6588,88 m² kabulüyle %9 değer kaybı oranı tespiti yapıldığı gözetildiğinde irtifak alanlarına ilişkin çelişki giderilip paydaş dosyalarında belirlenen değer kaybı oranı dikkate alınmadan eksik inceleme ile hesaplama yapılması ve tescil hükmü kurulması isabetsiz olmuştur.

5. Dava konusu taşınmazın paydaşlarının aynı davalı idareler aleyhine açtığı ve Dairemiz denetiminden gecen dosyalarda ...'ın sorumlu olduğu enerji nakil hattı nedeniyle değer kaybı oranının %20 kabulüyle irtifak bedellerinin hesaplandığı gözetildiğinde bu dosya kapsamında daha düşük değer kaybı oranı belirleyen bilirkişi kurulu raporunun esas alınması bozmayı gerektirir.

6. Dosyadaki belgeler ve Dairemiz denetiminden gecen dosyalar gözetildiğinde ...'a ait hattın 04.11.1983 tarihinden önce geçtiği anlaşıldığından bu hat nedeniyle maktu harca hükmedilmemesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin temyiz istemlerinin kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA,

Davalı idare ve davacıdan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

11.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4900, Karar No: 2014/14935, Tarih: 27.05.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/4900 E.  ,  2014/14935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca BOZULMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 04.11.2013 gün ve 2013/11673 Esas - 2013/18389 Karar sayılı ilama karşı taraf vekillerince verilen dilekçeler ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

-K A R A R-

Kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkin davanın kabulüne dair mahkemece verilen karar, davalı idare vekilinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş, bu karara karşı taraf vekillerince karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

6446 sayılı Elektrik Piyası Kanununun 19. maddesi ile işletme hakkı devir sözleşmesinin 7. maddesinin ilgili bentleri uyarınca husumetin TEDAŞ'a yöneltilmesi gerekir. Bu nedene, TEDAŞ'ın davaya dahil edilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulduğu, bu kez yapılan incelmede anlaşılmakla taraf vekillerinin karar düzeltme talebinin kabulüyle Dairemizin 04.11.2013 gün 2013/11673-18389 sayılı bozma ilamının kaldırılmasına,

Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalı idare ile davacılardan peşin alınan karar düzeltme harcının istenildiğinde iadesine, davalı idareden peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 27.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5687, Karar No: 2013/9932, Tarih: 12.03.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/5687 E.  ,  2013/9932 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) İddianamedeki anlatım ve sevk maddesine göre sanık hakkında hakaret suçundan dava açılmamış bulunmasına karşın ek iddianame düzenlettirilmeden 5271 sayılı CMK'nin 226. maddesinin uygulanmasının mümkün bulunmadığı halde ek savunma verilerek 5237 sayılı TCK'nin 125.maddesi uyarınca hakaret suçundan sanık hakkında ceza verilmesi,

2) Sanığın temyiz dilekçesinde 10 yıldır sinir hastası olduğunu belirtmesi karşısında; 5237 sayılı TCK'nin 32. maddesi gereğince Akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olup olmadığının tespiti lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 12.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17104, Karar No: 2013/15984, Tarih: 18.09.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/17104 E.  ,  2013/15984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 1. ANADOLU FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ (KARTAL FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ)

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Anadolu Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk (Kartal Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk) Mahkemesi’nce verilen 19.07.2012 tarih ve 2011/102-2012/263 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sahibi olduğu dershanede muhasebe dersi öğretmenine ihtiyaç duyulması üzerine davalıdan ders vermeye başlamasını istediğini, davalının 8 hafta süresince hafta sonu dörder saat derslere girdiğini, müvekkilinin yıllardır öğrencilerine fotokopi olarak dağıttığı ders notlarını derlediğini, davalı ile uzun süreli çalışmayı düşünmesi sebebiyle öğrencilerine takdim ederken öğrencilerin dersine ilgi duyması için kendi hazırladığı kitaba davalının da ismini yazdığını, tüm içeriği müvekkili tarafından hazırlanan kitabın Ocak 2009 tarihinde "MUHASEBE" ismi altında "İkinci Sayfa" yayınevi tarafından yayınlandığını, kitap üzerinde "... ve ..."ın yazar olarak gösterildiğini, daha sonra davacının kendi eserini gerek konu gerekse içerik olarak genişleterek "ABAKÜS MUHASEBE SINAV SETİ" altında 2010 yılında yeniden bastırdığını, davalının kitaba hiçbir katkısı olmamasına rağmen müvekkilinin yayınladığı kitabın içeriğinin daha önce yayınlanan kitabın içeriğiyle aynı olduğu, ilk eserde kendi ismine yer verildiği halde ikinci eserde ismine yer verilmediği gerekçesi ile maddi ve manevi tazminat davası açtığını ileri sürerek; Ocak 2009 tarihinde ikinci sayfa yayınevi tarafından basımı gerçekleştirilen “MUHASEBE” isimli kitabın eser hak sahibinin münhasıran davacı olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 2009 yılında müvekkili ile davacının birlikte “MUHASEBE” isimli kitap yayınladığını, daha sonra davacının aynı içerikli "Abaküs Muhasebe Sınav Seti" isimli kitabı tek başına yayınladığını, bu kitabın içeriğinin evvelce birlikte yayınladıkları muhasebe isimli kitapla aynı olması nedeniyle, Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2010/377 Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine maddi ve manevi tazminat talebi ile davacının haksız tecavüzünün ref'i ve önlenmesine ilişkin dava açtıklarını, bu davada öncelikli olarak tarafların dava konusu eser üzerinde hak sahibi olup olmadığı hususu tespit edildikten sonra maddi tazminat hesabına geçileceğini, bu nedenle mahkememizde görülen davanın Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2010/377 esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, davacının davasında hukuki yararının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, “MUHASEBE” isimli eserin meydana getirilmesinde davalının yaptığı yardımın teknik hizmet ve teferruata ilişkin olduğu, FSEK'nun 10/son maddesindeki düzenlemeye göre, bu tür yardımların davalıya eser sahipliği sağlamayacağı, dolayısıyla eser üzerindeki hak sahibinin davacı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, Ocak 2009 tarihinde İkinci Sayfa Yayınevi tarafından basımı gerçekleştirilen "MUHASEBE" isimli kitabın eser hak sahibinin davacı ... olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Ocak 2009 tarihinde İkinci Sayfa Yayınevi tarafından basımı gerçekleştirilen “MUHASEBE” isimli kitabın eser hak sahibinin davacı ... olduğunun tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda belirtilen gerekçeyle davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak; işbu dava, davacı ... aleyhine davalı ... tarafından açılan Ankara 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2010/377 Esas sayılı dosyasıyla görülen eser sahipliğinden kaynaklanan maddi ve manevi haklara tecavüzün ref'i ve önlenmesi, kitabın toplatılması, tazminat talepli davadan sonra ikame edilmiş olup, ... tarafından açılan davada ...'ın “MUHASEBE” isimli kitabın ortak eser olmayıp, münhasıran kendisine ait bulunduğunu savunmuş olmasına ve bu hususun o davada hadise olarak tartışılıp sonuca bağlanmış ve ilgili hükmün Dairemizin 26.04.2013 tarihli 2012/6776 Esas, 2013/8349 Karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiş bulunmasına göre işbu davada 5846 Sayılı Kanunun 15/3. maddesinde düzenlenen bir tespit davasının açılıp görülmesi noktasında davacının bir hukuki yararının bulunmadığı ortadadır. Buna mukabil, yanılgılı değerlendirmeyle, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının olduğu kabul edilerek karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/776, Karar No: 2018/1970, Tarih: 20.12.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/776 E.  ,  2018/1970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İstanbul 3. Tüketici Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 17.05.2012 tarihli ve 2009/532 E., 2012/370 K. sayılı karar davalı .... Şti. vekili ve davalı Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 27.06.2013 tarihli ve 2012/21637 E., 2013/17756 K. sayılı kararı ile;

“...Davacı, Ümraniye, ....., 14110 parselde inşa edilen “İdealistkent” adlı projeden..... nolu bağımsız bölümü davalılardan satın aldığını, dairede, bloklarda ve sitenin ortak alanlarında eksik ve ayıplar bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere gizli ayıpların tespiti ile davalılarca giderilmesine, ayıpların giderilmesi için gerekli tahmini masrafın davalılardan tahsil edilerek icra veznesine depo edilmesine, bu taleplerin mümkün görülmemesi halinde oluşan değer kaybı nedeniyle şimdilik 2.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah dilekçesi ile talebini 74.400,00 TL'ye çıkarmıştır.

Davalılar, herhangi bir ayıp ve eksik ifanın söz konusu olmadığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, hiç bir ihtirazi kayıt olmaksızın taşınmazın teslim alındığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 2.000,00-TL'nin dava, 72.400,00.-TL'nin de ıslah tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, satış esnasında sunulan projede, sözleşmede ve tanıtımlarda belirtilen ancak bunlara uygun olarak yapılmayan veya eksik yapılan işler nedeni ile davacının satın aldığı dairede oluşan değer kaybının ödetilmesi istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; dava konusu olayda “ayıplı ifa” mı, yoksa “eksik ifa”nın mı söz konusu olduğu; burada varılacak sonuca göre satıcının sorumluluğuna gidilebilecek ihbar ve zaman aşımı süreleri ile talep hakkının kapsamının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.

1-Dava, satış esnasında sunulan projede, sözleşmede ve tanıtımlarda belirtilen ancak bunlara uygun olarak yapılmayan veya eksik yapılan işler nedeni ile davacının satın aldığı dairede oluşan değer kaybının ödetilmesi istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; dava konusu olayda “ayıplı ifa” mı, yoksa “eksik ifa”nın mı söz konusu olduğu; burada varılacak sonuca göre satıcının sorumluluğuna gidilebilecek ihbar ve zaman aşımı süreleri ile talep hakkının kapsamının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.

Bu saptamada bulunduktan sonra, öncelikle, uyuşmazlığın temelinde yatan ayıp kavramı üzerinde durmakta yarar vardır; Tüketici hukuku ile ilgili ayıba ilişkin düzenleme, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK)’un 4. maddesinde yer almaktadır. Anılan maddenin birinci fıkrasında; “Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan veya satıcı tarafından vaat edilen veya standardında tespit edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler, ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak kabul edilir.” denilmekte, devam eden fıkralarda ise buna ilişkin biçimsel koşullar sayılmaktadır.

Görüldüğü üzere; Borçlar Kanunu’ndaki ayıp kavramı ile yukarıda açıklanan 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesinde yer alan ayıp kavramları birbiri ile örtüşmektedir.

Borçlar Kanunu’na göre; bir maldaki ayıp; satıcının zikir ve vaat ettiği vasıflarda veya niteliği gereği malda bulunması gereken lüzumlu vasıflarda eksiklik olmak üzere iki türde ortaya çıkabilecektir.

Ayıp kavramı ile eksik iş birbirinden farklıdır.

Ayıp; yasa ya da sözleşmede öngörülen unsurlardan birinin veya birkaçının eksikliği ya da olmaması gereken vasıfların olmasıdır.

Eksik iş ise; sözleşme konusu işlerin yapılmamasıdır. Öteki deyişle, hiç yapılmayan iştir. Eksik ifa ise, kanunlarımızda tanımı yapılmamakla birlikte, 4077 sayılı Kanun’un 4. maddesinde sayılan ayıp kavramı içerisinde mütalaa olunmaktadır.

Ayıp; maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklik şeklinde ortaya çıkabilir.

Maddi ayıp; bir malda madden hata bulunmasıdır (Ör: Malın yırtık, lekeli olması gibi).

Hukuki ayıp; malın kullanımının hukuken sınırlandırılmasıdır (Ör: Malın üzerinde takyitler bulunması gibi).

Ekonomik ayıp ise; malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.

Ayıp; maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklik şeklinde ortaya çıkabilir.

Maddi ayıp; bir malda madden hata bulunmasıdır (Ör: Malın yırtık, lekeli olması gibi).

Hukuki ayıp; malın kullanımının hukuken sınırlandırılmasıdır (Ör: Malın üzerinde takyitler bulunması gibi).

Ekonomik ayıp ise; malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.

4077 sayılı Kanunun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Öyle olunca, 4077 sayılı TKHK’nun 30. maddesi gereğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan, Borçlar Kanunu’nun bu konudaki 198. maddesi uygulanacaktır. O halde, gizli ayıpların, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır.

4077 sayılı Kanunun 4. maddesinin 4.fıkrasında ise, konut satışlarında zamanaşımı süresi beş yıl olarak öngörülmüştür. Eğer, ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse, zamanaşımı süresinden yararlanılamayacağından, açılan davanın süresinde olduğunun kabulü ile sonuca varılacaktır.

Hukukumuzda ayıp ihbarı kural olarak herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır.

Nitekim, aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulu’nun 27.04.2011 gün ve 2011/13-4 E.2011/230 K. sayılı ilamında da vurgulanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında:

Davacı 28.11.2006 tarihinde,...... A.Ş’ye vekâleten satıcı Hakkı Ekşi Gm.Ltd.Şti’den Ümraniye, Y.Dudullu, 14110 parselde inşa edilen “İdealistkent” adlı projeden..... nolu daireyi satın almış; satın aldığı bağımsız bölüm davacıya 05.06.2009 tarihinde tapuda devir edilmiş; 09.04.2008 tarihli tutanakla da fiilen teslim edilmiştir.

Davacı satın aldığı bu taşınmazla ilgili ayıp ihbarını, 24.08.2009 tarihli noterden düzenlenen ihtarname ile davalılara bildirmiştir. Davacı bundan sonra 02.10.2009 tarihinde eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, davacının satın aldığı bağımsız bölümün bulunduğu blokta ve site ortak alanlarında ayıp ve eksikler bulunduğu gerekçesiyle bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.