muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6260, Karar No: 2015/2209, Tarih: 13.02.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/6260 E.  ,  2015/2209 K.**

**"İçtihat Metni"**

... adına Av. Yel... ile 1-... Başkanlığı adına Av. ... 2-... aralarındaki dava hakkında İş Mahkemesinden verilen 02.12.2013 günlü ve 2013/430-2013/1466 sayılı hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Gıyabi hükmün davalılardan ... adına "Yılmaz Şenler" imzasına tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12. maddesine göre; hükmi şahıslara tebligat selahiyetli mümessillerine, bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanunun 13. maddesine göre de, tebliğ yapılacak bu kişiler herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde tebliğ orada hazır bulunan memur ve müstahdemlerinden birine yapılır.

25.01.2012 tarih ve 28184 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 21. maddesinde ise; tüzel kişi adına, tebligatı kabul edecek kişi herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde bulunmadığı veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde olduğu takdirde tebliğin orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde vazife itibariyle tüzel kişinin yetkilisinden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu kabil işlerle vazifelendirilmiş biri olması gerektiği, bunların da bulunmadığı tebliğ mazbatasında tespit edilmek şartıyla o yerdeki diğer memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 14.12.2011 tarih ve 2011/21-882 Esas, 2011/767 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, Tebligat Kanunu'nun 13 üncü maddesinde, kendisine tebligat yapılacak şahısların derecelendirildikleri görülmektedir. Bir kere, hükmi şahıslar namına kendilerine tebligat yapılabilecek salahiyetli mümessiller mutad iş saatlerinde işyerlerinde bulundukları ve o sırada evrakı bizzat alacak durumda oldukları takdirde memur ve müstahdemlere tebligat yapılamaz. Saniyen, memur veya müstahdemlere tebligat yapılabilecek hallerde de, önce kendisine tebligat yapılacak şahsın, şirketin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde vazife itibariyle muhatap hükmi şahsın mümessilinden sonra gelen veya evrak müdürü gibi esasen bu işlerle tavzif edilmiş bir kimse olması. Böyle bir kimsenin bulunmaması halindedir ki (bu durum tebliğ mazbatasına dercedilmek suretiyle) o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme tebligat yapılabilir. Daha önce kendisine tebligat yapılması gereken kimselerin bulunmadıklarını veya tebligatı bizzat alamayacak durumda olduklarının ispatı bakımından mazbatada yer alacak kayıt bilhassa önemlidir (E. Moroğlu, Makalelerim I, İstanbul 2001, s. 4-5).

Somut olayda, gıyabi hükmün davalı şirket adına tebliğ edilen şahsın sıfatının belirtilmediği anlaşılmakta olup, bu nedenle tebligatın usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle gıyabi hükmün, davalı ...ne yöntemince tebliğ edilerek, ve gerektiğinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesinde yer alan 1086 sayılı Yasanın temyize ilişkin hükümlerinin uygulanmasının gerektiğine ilişkin düzenleme gereğince) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/1199, Karar No: 2010/7547, Tarih: 28.06.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/1199 E.  ,  2010/7547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Sarıgöl Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08.05.2008 tarih ve 2006/121 - 2008/73 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin üzüm bağlarının 2006 yılı mahsulünün 20.01.2006 tarihinden itibaren davalı tarafından sigorta örtüsüne alındığını, 8 Mart 2006 tarihinde don hasarına maruz kaldığını, zararın tespit edildiğini, taraflar arasında kabul edilen ön bilgi formundaki bilgilerin değiştirilerek poliçeye aktarıldığını, hasarın teminat dışı olduğundan bahisle ödenmediğini, toplam zararının 11.200 YTL olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000 YTL’nin tahsilini talep etmiş, ıslahla 6.720 YTL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, hasarın teminat dışı olduğunu, Tarım Ürünleri Dolu Sigortası Genel Şartları A.6-1. maddesi uyarınca teminatın gözlerin uyanması ile başlayacağını, hasar olduğu bildirilen tarihlerde gözler uyanmadığı için teminat kapsamında bir hasar oluşmasının mümkün olmadığını, ön bilgi formunun poliçe yerine geçmeyeceği, 08 Mart 2006 tarihinde en düşük sıcaklık -1,51 derece olup bu ısıda gözler uyanmayacağı için zarar meydana gelmesinin söz konusu olmadığını, hasat dönemi Ağustos ayı olduğu için Sarıgöl Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/31 D.İş. sayılı dosyasında belirlenen %100 hasar oranın gerçeği yansıtmadığını, hasarın kış donlarından meydana geldiğini, muafiyet uygulamasının sigorta bedeli üzerinden yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ön bilgi formuna göre sigorta teminatının aksine bir karar alınmadıkça ön bilgi formunun şirket merkezine fakslanmasından 3 gün sonra başlayacağı, şirket merkezine fakslama yükümlülüğünün ise ön bilgi formunu imzalayan acentede olduğu, üç gün içinde sigorta şirketi tarafından aksine bir karar alındığına dair dosyada bir belge bulunmadığından sigorta teminatının başladığı ve sigorta sözleşmesinin kurulduğunun kabulü gerektiği, 8,9 ve 10 Mart tarihlerinde bölgedeki minimum sıcaklığın 0 derecenin altına düştüğü, dolu sigortası özel şartlarının 4. maddesine göre don sigortasında teminatın bağlarda budamanın sona ermesi ile veya her şarta 28 Şubat tarihi itibariyle başlayıp ürün hasadı ile son bulduğu, buna göre teminatın en geç 28 Şubat’ta başladığının kabulü gerektiği, poliçede “poliçe peşin olarak tanzim edilmiş olup tamamı 15.10.2006 tarihinde tahsil edilecektir” ifadesi yer almakta olup davacı tarafça prim ödemesi yapılmadığından TTK’nun 1295. maddesi uyarınca teminatın başlamadığı savunmasının iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağı, davacıya ait bağda poliçe vadesi içinde don olayı meydana geldiği, omcalar üzerinde hiç ürün olmadığı tespit edildiği için hasarın %100 oranında gerçekleştiği, davalı tarafın ekspertiz yapılan 24.03.2006 tarihinde temerrüde düştüğü gerekçesiyle davanın kabulü ile 6.720 YTL'nin 24.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, Tarım Sigorta Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalının ekspertiz raporu tanzim tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ancak, taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin zorunlu bir unsuru olan Dolu Sigortası Genel Şartları’nın B.6.1 nci maddesine göre sigortacı, kesinleşmiş tazminat miktarını en kısa zamanda ve herhalde 30 gün içinde ödemek durumundadır. Bu durum karşısında, davalının zarar miktarını ekspertiz raporu tanzim tarihinde öğrendiği, en geç 30 gün içinde davacıya tazminatı ödemesi gerektiği hususu dikkate alınıp, ekspertiz raporu tanzim tarihinden 30 gün sonrası olan 22/04/2006 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü kabul edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 1 nci maddesindeki ‘...24/03/2006 ...’ ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine ‘...22/04/2006...’ ibaresinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve kararın düzeltilmiş bu durumu ile ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15282, Karar No: 2015/16786, Tarih: 17.09.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/15282 E.  ,  2015/16786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 28. İş Mahkemesi

TARİHİ : 19/02/2015

NUMARASI : 2014/304-2015/38

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, hak edişlerinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, görevsizliğine karar vermiştir.

Hükmün davalılardan K.. S..,K.. S.. Deri Teks Ve Konfeksiyon San Tic Ltd Şti vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılardan K.. S..,K.. S.. Deri Teks Ve Konfeksiyon San Tic Ltd Şti vekillerinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılardan K.. S..,K.. S.. Deri Teks Ve Konfeksiyon San Tic Ltd Şti'ye yükletilmesine, 17/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7010, Karar No: 2008/15176, Tarih: 06.10.2008

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/7010 E.  ,  2008/15176 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı Sosyal Güvenlik Kurumu aralarındaki tespit davası hakkında Çankırı 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 29.01.2008 gün ve 676/18 sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

1-Davacının tarımsal faaliyetleri nedeniyle, ... Fabrikaları Çorum Şeker Fabrikası, Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi, ... Tohumu A.Ş ve Toprak Mahsülleri Ofisinden, ürün teslim edip etmediği etmişse ürün teslim ettiği yıllar ve bu nedenle yapılan ... prim kesinti miktar ve tarihlerinin ,

2-Ayrıca davacının, ... Ekicileri Kooperatifi ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifine üye olup olmadığı, üye olmuşsa hangi tarihte üyeliğinin başladığı ve halen devam edip etmediğinin tapu kayıtları ile Belediye Emlak Kayıtlarının intikal tarihleriyle birlikte ilgili Kuruluşlardan sorularak alınacak cevapların eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29828, Karar No: 2014/30862, Tarih: 18.12.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/29828 E.  ,  2014/30862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava, davalı adına tapuda kayıtlı taşınmazdan enerji nakil hattının geçtiğini ve bu taşınmazda irtifak hakkı sahibi olduklarını, davalının taşınmazın üzerine irtifak hakkına, taşkın ve Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinin 44.maddesine aykırı bina inşaa ettiğini ileri sürerek el atmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkin olup, temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışında bulunduğundan, dosyanın görevli .... Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, ........2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15775, Karar No: 2013/16913, Tarih: 02.12.2013

**17. Hukuk Dairesi         2012/15775 E.  ,  2013/16913 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkili ...'a ait, davalıya trafik sigortalı aracın, müvekkili Avni'nin babası olan ...'un sevk ve idaresinde iken karşı yönden gelen araçla çarpışması sonucu ... 'un vefat ettiğini, diğer müvekkillerinin vefat edenin eşi ve çocuğu olduğunu, başvuruya rağmen davalı ... şirketinin müvekkillerinin hak ettiği tazminat taleplerini reddettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun belirlenerek aktüerya bilirkişiden rapor alınmak suretiyle müvekkilinin sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacıların fazlaya ilişkin talepleri saklı tutulup taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne, 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve işgöremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Dava dilekçesinde, destek ... 'un kazadan yaklaşık yirmi ay sonra kazadaki yaralanmanın neticesi öldüğü belirtilerek kaza tarihi ile ölüm tarihi arasındaki desteğin işgöremezlik zararı ile davacıların destekten yoksun kalma zararlarının olduğu bildirilerek şimdilik davalıdan 10.000,00 TL tazminat talep edilmiştir. Bu durumda mahkemece, davacılar vekiline, dava dilekçesindeki talepleri açıklattırılarak işgöremezlik tazminatı ve destekten yoksun kalma tazminatı olarak ayrı ayrı ne kadar talep edildiğinin belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken açık olmayan talep esas alınarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Kabule göre de; davacı ..., davalıya sigortalı aracın işleteni olup 2918 sayılı KTK'nun 92. maddesi gereğince işletenin trafik sigortacısından talepte bulunamayacağı gözetilerek anılan davacı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı Başak Sigorta A.Ş'ye geri verilmesine 2.12.2013 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı Başak Sigorta A.Ş'ye geri verilmesine 2.12.2013 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK.dan doğan, tehlike sorumluluğu nedeniyle sürücünün vefatı halinde desteğinden yoksun kalanların tazminat taleplerinde, ölen desteğin müterafik kusurunun tazminattan indirim sebebi teşkil edip etmeyeceği, desteğin kusurunun işleten ve araç ZMSS.ini düzenleyen sigorta şirketini ne şekilde etkileyeceğine ilişkindir.

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" ,

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",

TBK 53/3 maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",

2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya

yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir.(Emre Gökyayla S:46 vd)

yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir.(Emre Gökyayla S:46 vd)

Kusursuz sorumlulukta tazminat belirlenirken aksi öngörülmemişse (TBK 49 vd) kusura dayanan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı doktrinde ve yargısal içtihatlarda benimsenmektedir. Tazminatta indirime sebep olan TKB 51, 52 madde hükümleri, kusursuz sorumluluk hallerinde takdir edilecek tazminatlarda da indirim sebebi teşkil edecektir (K.Oğuzman- T.Öz Borçlar Hukuk Genel Hükümler S:131, F.Eren Borçlar Hukuku Genel Hükümler S:7, 728, H.Nomer Haksız Fiil Sorumluluğundan maddi tazminatın belirlenmesi S:77).

Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/2 maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.

TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.

Nitekim, Federal Mahkeme de sigorta şirketinin, ölen desteğin kazanın oluşumundaki kusur oranında ödemesi gereken tazminat tutarında indirimi uygulamıştır.

Bu noktada destekten yoksunluk tazminatının bağımsız hak niteliğinin, müterafik kusur uygulamasına etkisinin ne olduğu önem kazanmaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminatının, destekten intikal eden bir hak olmaması, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin bir davada müterafik kusur nedeniyle tazminatın indirilmesi veya kaldırlmasına engel değildir. Bu açıdan bağımsızlık bulunmamaktadır. Bizzat ölenin tazminat talep etmiş olması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuçtan daha

farklı bir durum yaratılamaz. Desteğin fiil ve davranışları TBK 51, 52 maddesi gereğince destek görenlerin tazminat talepleri bakımından gözönünde tutulur (Gökyayla S.46).

Destekten yoksun kalma tazminatında müterafik kusurun dikkate alınmasında şu ölçütten hareket edilmelidir. Zarar gören, destek kendisi tazminat talep etme imkanına sahip olsaydı kusuru sebebiyle tazminatta indirim yapılacak idi ise, destek görenler lehine takdir edilecek tazminatta da indirim yapılmalıdır. Nasıl ki, desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıtılması kabul edilmelidir (Gökyayla S 252).

Diğer taraftan, zarar görenin kusurlu davranışı ile zararın ortaya çıkmasına veya artmasına sebebiyet vermesi halinde tazminat miktarının indirimine sebep olmasının temelinde dürüstlük kuralı bulunmaktadır. Bir kimsenin hem uğradığı zarara veya uğradığı zararın artmasına sebep olması, hem de bunun tamamını bir başkasından istemesi hukuki açıdan doğru değildir. Kişinin kendi kusurunun sonuçları başkasının sırtına yüklenemez(Gökyayla S.252 Nomer S.87). Aksinin düşünülmesi, dürüstlükle bağdaşmayacağı gibi çelişkili davranış yasağına da girmektedir.

Alman Hukukunda BGB 846 hükmü gereği, tehlike sorumluluğundan doğan bir haksız fiil sonucu yaralanan veya ölenin desteğinden yoksun kalan 3.kişilerin, tehlike sorumluluğu esaslarına göre sorumlu olan kişiye karşı yöneltikleri tazminat taleplerinde yaralanan veya ölenin birlikte kusuru dikkate alınmaktadır.

İsviçre Hukukunda desteğin kusurunun, destek görenlerin tazminat alacaklarını olumsuz yönde etkileyebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte, doktrinde tazminat miktarının belirlenmesinde mağdur-desteğin müterafik kusurunun mutlaka dikkate alınacağı kabul edilmektedir (Oser, Schönenberger, Das Obligationenrecht.Art 1-183).

İsviçre Fedaral Mahkemesi de, sigorta şirketinin mevcudiyeti halinde ölen desteğin kusurunun davacı tarafın tazminat miktarında evleviyetle dikkate alınacağını vurgula-

yarak sigorta yoluyla korumanın söz konusu olduğu hallerde sigorta şirketini genel hukuk normları üzerinde sorumlu tutmanın söz konusu olamayacağını, davalı ... şirketinin ölen desteğin müterafik kusuru oranında tazminat talebinden indirim isteyebileceğine hükmetmiştir (BGE 113 11 328, Prof Dr Saibe Oktay Özdemir - Hukuki Mütalaa).

Desteğin ölümü nedeniyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri de etkilediği nasıl kabul ediliyorsa desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışların da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağı (Gökyayla S.252, Tekinay-Akman- Burcuoğlu-Altop S.650) Türk Hukuk Doktrininde genelde kabul görmektedir.

Konunun ZMSS yönünden incelenmesinde de, 2918 Sayılı KTK 85/1, 91/1 ve ZMSS Genel Şartlarının A.1 maddesi hükümlerinden de anlaşıldığı üzere sigortacının (ZMSS) sorumluluğuna gidilebilmesi için;

A-Bir sigorta sözleşmesi bulunması,

B-Bir zararın gerçekleşmesi,

C-İşletenin 2918 Sayılı KTK 85/1 maddesine göre sorumlu olması gerekmektedir.

Zorunlu trafik sigortasında sigortacının sigorta sözleşmesinin gereği olarak zarar görene karşı sorumluluğundan söz edebilmek için işleten, motorlu aracın işletilmesinden KTK.85/1 maddesine göre (tehlike sorumluluğu) sorumlu olmalıdır. İşletenin sorumluluğunun bulunmadığı durumda sigortacının sorumluluğu da söz konusu değildir (Çetin Aşçıoğlu- Trafik Kazasından Doğan Hukuk ve Ceza Sorumlulukları 2008 baskı Sayfa 134).