muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1832, Karar No: 2019/3840, Tarih: 16.05.2019

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak, dosya kapsamına göre; ıslah edilmiş haliyle davanın kısmen kabulüne, davalının izinsiz olarak Atilla İlhan kitaplarını çoğaltıp yayması nedeniyle FSEK 68/1 madde gereğince takdiren 3 kat hesabıyla 38.110,50 TL telif tazminatının, arama el koyma tarihi olan 05/01/2006 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, bu suretle davalı tarafın tecavüzünün ref'ine, FSEK 68/1 maddesinin

uygulanmasının sonucunda davacı ile davalı arasında dava tarihinden önce basılmış ve davaya konu kitaplar yönünden farazi sözleşme ilişkisi meydana geleceğinden, dava tarihinden önce basılmış olan ve bu davaya konu teşkil eden kitapların satışının durdurulması talebi ile mevcutların toplatılması taleplerinin reddine, ancak davalının bu kitaplar dışında yeni baskı ve satış ihtimali bulunduğundan dava konusu kitaplar ve baskılar dışında yeni baskı ve satış ihtimali nedeniyle davalının muhtemel tecavüzünün men'ine, davalının Atilla İlhan kitaplarının yeni baskılarını yapmasının engellenmesine, karar kesinleştiğinde karar özetinin ilanına dair verilen karar taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davalılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalılar vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 27,10 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 389,49 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 16/05/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20075, Karar No: 2014/1895, Tarih: 11.02.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/20075 E.  ,  2014/1895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 17/06/2013

NUMARASI : 2012/303-2013/249

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 12/09/2002 - 07/02/2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının M.. B..na bağlı G.... Kardeşler İlköğretim Okulunda 12.09.2002 - 07.02.2009 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davalı M.. B..'na bağlı G.... Kardeşler İlköğretim Okulu Müdürlüğü 'ne ait 1042527.35 no’lu işyerinde 01.01.2003 – 07.02.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1592 gün çalıştığı ve bu çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

Somut olayda; Mahkemece 14.09.2010 tarihinde, “davacının M.. B..na bağlı G... Kardeşler İlköğretim Okul Müdürlüğüne ait 1042527.35 no’lu işyerinde 12.09.2002 – 07.02.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1661 gün çalıştığı ve bu çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verildiği, kararın davalılarca temyiz edildiği, Dairemiz tarafından, 09.05.2012 tarih, 2010/1030 Esas, 2012/7702 Karar sayılı ilamla; “Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı, dinlenen tanıkların davacı ile birlikte çalışan, işyerinin bordrolarına geçmiş kimseler olmadığı, davacı ile aynı dönemde birlikte çalışan kişi ya da kişiler ile çevre işyeri işveren veya çalışanlarının bilgilerine başvurulması ayrıca çalışmanın geçtiği iddia edilen okulda aynı dönemde çalışmış bulunan hizmetli, öğretmen, müdür yardımcısı veya müdürün dinlenmesi bilhassa dava dosyasında bulunan tutanakta imzası bulunanların dinlenmesi suretiyle gerekli araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak, bozma ilamında belirtilen hususlar yerine getirilmeden; sadece dava dosyasında bulunan tutanaktaki tanıkların dinlenildiği, bu tanıkların dava konusu dönemin tamamı hakkında bilgisi olup olmadığının araştırılmadığı, ayrıca bozma ilamında belirtilen şekilde dava konusu dönemin tamamında bordrolu olan tanıklar ile davalı okulda görevli olan müdür, müdür yardımcısı, öğretmen ve hizmetliler ile çevre işyeri çalışanı ve sahiplerinin araştırılmadığı görülmüştür.

Bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yapılacak iş; davalı Kurumdan G... Kardeşler İlköğretim Okulu Müdürlüğü'ne ait 1042527.35 no’lu işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını, Milli Eğitim Müdürlüğünden G... Kardeşler İlköğretim Okulunda ihtilaflı dönemde görevli olan müdür, müdür yardımcısı, öğretmen ve hizmetliler ile diğer çalışanların isim listesini istemek, ondan sonra bu bordrolardan ve isim listesinden ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, tespit edilen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, zabıta aracılığıyla K... İlköğretim Okuluna o tarihte komşu olan işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3733, Karar No: 2014/12214, Tarih: 03.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/3733 E.  ,  2014/12214 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kahramanmaraş İş Mahkemesi

Tarihi : 10/12/2013

Numarası : 2012/307-2013/824

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hüküm, süresi içinde davalı taraflarca temyiz edilmekle, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 03.06.2014 günü belirlenen saatte temyiz edenler davalı K.. Enerji A.Ş., U.. Enerji A.Ş. vekili Av.C.. K.., davalı D.. İnş. ve Tic.A.Ş. vekili Av.A.. T.. ve karşı taraftan davacı H.. A.. vekili Av.O.. B.. geldiler, Gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı vekili, davacının davalılara bağlı HES projelerinde çalıştığını, sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde kışın 06:00-18:00 ve yazın 07:00-19:00 saatleri arasında çalıştığını iddia etmiştir. Davalı tarafından davaları bulunduğu ve menfaat birliği içerisinde hareket ettiği belirtilen davacı tanıkları davacının çalışma saatlerini doğrulamışlardır. Davalı tanıkları işyerinde 8 saatten günde 3 vardiya çalıştıklarını ancak işin durumuna göre yetişmediği zamanlarda bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini beyan etmişlerdir. Mahkeme davacı tanıklarına itibarla 06:00-18:00 ve 07:00-19:00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi yaparak günde 10,5 saat, hafta tatilinde 7,5 saati aşan çalışma da dahil 66 saat çalıştığını, her gün 3 saat fazla çalışma yaptığını kabul etmiştir.

Aynı gün temyiz incelemesi yapılan dosyalarda davacı tanıklarının davalarının bulunduğu görülmekle menfaat birliği içerisinde olmaları nedeniyle davacı tanıkları tek başına hükme esas alınamaz. Ancak davalı tanıklarının işin durumuna göre bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini söylemeleri karşısında ortalama tanık beyanlarına göre davacının haftada 4 gün normal mesai saatleri dışında 8 saati aşan 3 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

Bilirkişi raporunda fazla çalışmanın haftalık hesaplanması gerekirken gün üzerinden hesaplandığı, davacının ayda 3 hafta tatilinde çalıştığı belirtilmesine rağmen hesaplamalarında çalışılmayan haftalarda çalışılmış gibi hesaplama yapıldığı, bu günlerin fazla çalışma süresinden düşülmediği görülmüştür. Örneğin davacının bir yılda 39 hafta tatilinde çalıştığı 13 hafta tatilinde çalışılmadığı kabul edilmesine rağmen yılda 360 gün üzerinden fazla çalışma hesaplanmıştır.

Yapılacak iş; davacının 4 gün 11 saat, diğer günler 8 saat çalıştığı dikkate alınarak ara dinlenme süreleri indirildikten sonra haftalık 45 saati aşan fazla çalışmalarının haftalık olarak, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izinde geçen süreleri dışlanarak hesaplanmasıdır.

Mahkemece alınan ve yukarıda açıklanan hususlara aykırı rapora itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş. yararına takdir olunan 1100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılar K.. Enerji A.Ş. ve U.. Enerji A.Ş.'ye verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davalılara iadesine, 03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11829, Karar No: 2015/14961, Tarih: 14.09.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/11829 E.  ,  2015/14961 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, ... yaşlılık sigortası rejimine ilk tabi olunan tarihin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Türkiye Cumhuriyeti ile ... Devleti arasındaki Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 29’uncu maddesi hükmü gereğince 10.4.1990 tarihinin, Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespiti istemine ilişkin olan davada, istem gibi davanın kabulüne karar verilmiştir.

Anılan sözleşmenin 29’uncu maddesine uygun şekilde, yurtdışı çalışmalarını gösterir tercümeli ... sigorta mercii hizmet cetveli celbedilmeksizin, sigorta başlangıcına ilişkin mahkeme kabulü, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Her ne kadar ... Başkonsolosluğu ... Ataşeliği yazısıyla, davacının 23.11.1984 tarihinden itibaren ... da ikamet ettiği, çalıştığı işyeri ve dönemi gösterilmiş ise de, anılan belgenin, davacının Ataşeliğe ibraz ettiği belgeler üzerine düzenlenmiş olması, ... sigorta Merciine ait bir belge niteliğinde bulunmaması ve ... yaşlılık sigorta rejimi bilgilerini içermemesi karşısında hükme esas alınamaz.

Türkiye Cumhuriyeti ile ... arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesi hükmü, Malullük, Yaşlılık ve Ölüm sigortaları hakkındaki Türk mevzuatının uygulanmasında, sigortalı, Türkiye’de yaşlılık sigortasına tabi işe girmeden önce, ...’da bir yaşlılık sigortasına tabi olmuşsa, bahis konusu ... rejimine tabi olduğu ilk günün, Türk mevzuatına göre yaşlılık sigortasına tabi işe ilk defa girdiği gün olarak kabul edileceğini öngörmüştür.

Şu halde yapılması gereken iş ; yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, öncelikle, davacıya ait ... yaşlılık sigorta rejimine tabi sigortalılık sürelerini gösterir ... Sigorta Mercii hizmet cetvelleri gibi ilgili kayıt ve belgeler davalı Kurum’dan usulünce celbedilip, gerekirse tercümesi de yaptırılarak, ... yaşlılık sigortası rejimine ilk tabi olunan tarih usulünce belirlenmeli ve davacı istemi bu çerçevede yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 14.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3351, Karar No: 2018/5468, Tarih: 07.06.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/3351 E.  ,  2018/5468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

A)Davacı İstemi:

Dava, işe giriş tarihinin 01.12.1986 yerine 17.12.1985 olarak düzeltilmesine, karar verilmesi istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin gözetilmesini, çalışma olgusunun kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının 07.01.1985 tarihinde stajyer işçi olarak çalıştığını, masraf ve vekalet ücreti dışında davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk Derece Mahkemesince ; “Davacının 07.01.1985 tarihinde ... Ziraat Aletleri fabrikasında işe başladığı, işe girdiği tarihte davacının 17.12.1968 doğumlu olduğu için stajyer olarak girişinin yapıldığı, davacının ilk işe giriş bildirgesinde, işe giriş tarihi 07/01/1985 olmasına ve 18 yaşını doldurduğu 17/12/1985 tarihinde sigortalılık başlangıcının yapılması gerekirken 01/12/1986 tarihi olarak başlangıç tarihinin kayıtlara geçirildiği, dinlenen bordro tanıklarının yansız ve objektif anlatımlarından davacının davalıya ait iş yerine 1985 yılında 18 yaşından evvel işe başladığı ve askere gidinceye kadar çalıştığı, ... ... Kurumunun 08/02/2016 tarihli yazı cevabı ekindeki davacıya ait işe giriş bildirgesinin incelenmesinde davacının ; ... sigorta sicil nolu davalı şirkette 07/01/1985 işe başladığının, 5510 Sayılı Yasanın 4. Maddesinin I-a bendi kapsamında sürekli ve kesintisiz olarak hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde çalışmış olduğu anlaşıldığından davacının açmış olduğu davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ” gerekçesiyle “Davanın kabulune, Davacının sigorta hizmet başlangıç tarihinin 17.12.1985 tarihi olarak tespitine, ” karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu;

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, hak düşürücü sürenin gözetilmediğini, fiili çalışma olgusunun kanıtlanamadığını, Kurum kayıtlarına dayanmayan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, davacının stajyer olarak çalıştığını, eksik inceleme sonucu verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince “....davacının 07.01.1985 gününde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının, sigortalılık başlangıcının ise 18 yaşını doldurduğu 17.12.1986 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğinin hükümde gözardı edilmesi, ayrıca sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasında yasal ve zorunlu hasım durumundaki ... Başkanlığı'nın davalı konumunda bulunması gerekirken fer'i müdahil olarak kabulü ile hüküm tesis edilmesi hatalı olmuştur. ” gerekçesiyle

“ A-) Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine,

“ A-) Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine,

B-)Davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ... 2.İş Mahkemesi'nin 25.01.2017 tarihli, 2015/386 Esas 2017/22 Karar sayılı hükmünün Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2. maddesi gereğince kaldırılmasına,

1-) Davanın kabulüne,

2-).... T.C. Kimlik ve ... sigorta sicil numaralı davacının, davalı işveren ... Ziraat Aletleri San. ve Tic.A.Ş.'ye ait 1280 sicil numaralı işyerinde 07.01.1985 günü 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında hizmet akdine dayanarak, tüm sigorta kollarına tabi olarak asgari ücretle çalıştığının, anılan 1 günlük sürenin prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilmesi gerektiğinin, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin ise 18 yaşını doldurduğu güne karşılık gelen 17.12.1986 olduğunun tespitine,” karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Davalı Kurum vekili “ Kurumumuzca dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden, yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden müvekkil kurumun sorumlu tutulmaması gerekirdi. Dinlenen tanıklardan Yeliz Demirel haricinde hiçbiri, tespit istenen döneme ilişkin bordro tanığı değildir. Davacının dava konusu dönemde çalıştığını ispatlayacak hiçbir belge ibraz edilemediği halde, soyut ve yetersiz tanık beyanlarına itibar edilerek hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınması ve buna göre karar verilmesi isabetsizdir. ” gerekçeleriyle temyiz yoluna başvurmuştur

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1. fıkrasında; " Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir." hükmü düzenlenmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1. fıkrasında; " Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile ... Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir. Yöntemince düzenlenip süresi içerisinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesi, kişinin işe alınmış olduğunu gösterirse de fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemez. Sigortalılıktan söz edebilmek için, çalışmanın varlığı, Yargıtay uygulamasında 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesine dayalı sigortalılığın tespiti davaları yönünden kabul edilen ilkelere uygun biçimde belirlenmelidir. Zira, sigortalılığın başlangıcına yönelik her dava sigortalılığın tespiti istemini de içerir. Aksine düşünce, özellikle yaşlılık aylığının kabulü için öngörülen sigortalılık süresi yönünden çalışanlar ile çalışmayanlar arasında adaletsiz ve haksız bir durum yaratır. Bu nedenle, işe giriş bildirgesinin verildiği ancak yasal diğer belgelerin bulunmadığı durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da kolluk yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 17/12/1968 doğumlu davacının, talep tarihi olan 17/12/1985 tarihinde 17 yaşında olduğu, 07.01.1985 tarihli işe giriş bildirgesinin 1280 sicil numaralı ... Ziraat Aletleri San. ve Tic.A.Ş ünvanlı işyerinden 28.01.1985 tarihinde Kuruma verildiği, 1280 sicil numaralı ... Ziraat Aletleri San. ve Tic.A.Ş. işyeri 16/05/1964 – tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamında olduğu, işyerinden 1985/1-2-3 ile 1986/1. dönem bordrosu gönderildiği, tanıkların hepsinde ismi olduğu ve davacının çalışma iddiasını doğruladıkları, hizmet cetvelinde aynı işyerinde 01/12/1986 tarihinde 4/a çalışmasının başladığı, 1988/2. döneme kadar davalı işyerinde çalışmaları olduğu, davacının, sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilen 17.12.1986 tarihinden önce 01/12/1986 tarihinde 4/a çalışmasının bulunması nedeniyle davayı açmakta hukuki yararı olup olmadığı hususu irdelenmeden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunmasıdır. Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır. (Arslan, Ramazan; aktaran: Hanağası, Emel: Davada Menfaat, ... 2009, önsöz VII)

Hukuk Genel Kurulu'nun 26.04.1992 gün ve 1992/1-347 E., 1992/396 K. ve 30.05.2001 gün ve 2001/14-443 E., 2001/458 K.sayılı kararlarında da belirtildiği üzere buna hukuki korunma (himaye) ihtiyacı da denir. (Rechts-schutzbedürfnis) Mahkemelerden hukuki himaye istenmesinde, himayeye değer bir yarar olmalıdır. Öte yandan, bu hukuksal yararın, “hukuki ve meşru”, “doğrudan ve kişisel”, “doğmuş ve güncel” olması gerekir (Hanağası, Emel: Davada Menfaat, ... 2009, s.135)