muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4763, Karar No: 2017/14841, Tarih: 30.10.2017

2-Bilindiği üzere zarar, malvarlığında meydana gelen bir azalmayı yani eksilmeyi ifade eder. Bu eksilme, mal varlığının zarar verici eylemin işlenmesi sonucu içine düştüğü durum ile bu eylem olmasa idi mal varlığının bulunacak olduğu durum arasındaki farktan ibarettir. Nitekim tazminatın amacı da, mal varlığındaki eksilmenin giderilmesi ve onun eski duruma getirilmesinin sağlanmasıdır. Bir başka ifadeyle, tazminat miktarı hiçbir zaman gerçek zararı aşmamalıdır.

Yerleşmiş Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere; meyveli ağaçların yaşamına son verilmesinden doğan zararın, bunların kaim değerinin tespiti suretiyle takdiri gerekmektedir. Bir ağacın kaim değerini bulmak için uygulanması gereken yöntem ise, ağaçların bulunduğu yerin ağaçlı değeri ile ağaçsız değeri arasındaki farkın tespiti ile bu farkın o yerde bulunan ağaç sayısına bölünmesi suretiyle gerçeğe en yakın zararın belirlenmesidir.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporu incelendiğinde ise,raporda 20-22 yaşlarında 540 adet bağ teveği ve badem ağaçlarında oluşan zararın toplam bedelinin 78.300 TL olduğu belirtilmiş ise de,belirlenen bu zarar miktarının yukarıda ifade edildiği şekilde hesaplanmadığı, bağ teveği ile badem ağaçlarının kaçının zarar gördüğünün net bir şekilde ayrı ayrı raporda belirtilmediği,yine söz konusu bağ tevekleri ve badem ağaçları için yapılmış olan hasat,nakliye,gübreleme vb. masrafların da raporda değerlendirilmediği,bu şekli ile de söz konusu raporun hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte olmadığı kuşkusuzdur.

3-Bundan ayrı olarak,davanın kısmen kabulüne karar verilmesine göre,reddedilen kısım üzerinden davalı lehine karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

Hal böyle olunca mahkemece;yukarıda ifade edilen hususlar ve açıklamalar dikkate alınmak suretiyle,davaya konu edilen bağ teveği ve badem ağaçlarında meydana gelen zararı net bir şekilde ortaya koyacak,yukarıda ifade edilen eksiklikleri giderir nitelik ve nicelikte alanında uzman ziraat bilirkişisinden rapor alınması suretiyle hüküm tesisi gerektiğinin gözetilmesi,yine reddedilen kısım yönünden de davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm,davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,ikinci ve üçüncü bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4573, Karar No: 2012/9227, Tarih: 08.05.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/4573 E.  ,  2012/9227 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çorlu İş Mahkemesi

TARİHİ : 06/12/2011

Davacı vekili, işe iade kararına rağmen işe başlatılmadığını ancak işe başlatmamaya bağlı alacaklarının tam olarak ödenmediğini iddia ederek far ihbar ve kıdem tazminatı ile diğer işçilik alacaklarını istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dava kısmen kabul edilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının alacaklı olup olmadığının tespiti, alacağı varsa miktarlarının belirlenmesi amacıyla alınan bilirkişi raporuna davalı itiraz etmiş, itiraz sebebiyle aynı bilirkişiden ek rapor istenmişse de, ek raporda davalı vekilinin itirazları tam olarak karşılanmamıştır. Davalı vekili bilirkişi raporunda özellikle vergi oranlarının hatalı uygulandığını ileri sürdüğü halde ek raporda bu hususa hiç değinilmemiştir. Bilirkişi raporu ve itiraz üzerine alınan ek rapor tereddütleri gidermemiştir. Dosyanın başka bir bilirkişiye tevdi edilerek davalı vekilinin vergi mevzuatına taalluk eden savunması da dikkate alınmak suretiyle yeniden bir rapor alınmalı ve deliller tekrar değerlendirmeye tabi tutulup oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Mahkemece belirtilen hususlar araştırılmaksızın karar verilmesi hatalı olup, hüküm bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5868, Karar No: 2014/5568, Tarih: 27.03.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/5868 E.  ,  2014/5568 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İstihkak

K A R A R

Dairemiz'e ait 13.02.2014 gün, 12407-2230 sayılı karar gereğinin kısmen yerine getirildiği anlaşıldığından bu kez yeni bir iade kararına mahal vermeden bizzat Mahkeme Hakimi denetiminde gerekli dikkat ve özenin gösterilerek;

... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 21.12.2012 gün, 2012/122-226 ve 2011/134-157 sayılı ilamlarının kesinleşme şerhini içeren onaylı birer örneğinin (kesinleşmemişse Mahkemesi'nden buna yönelik yazı cevabının) ve bu kararlara ilişkin haciz tutanaklarının onaylı bir örneğinin temin edilip eklenmesinden sonra gönderilmesi için dosyanın Mahal Mahkemesi'ne İADESİNE, 27.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3566, Karar No: 2015/14135, Tarih: 17.06.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/3566 E.  ,  2015/14135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kurtalan Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/08/2014

NUMARASI : 2013/320-2014/397

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi, davacı idare ile davalılardan C.. S.. vd., K.. S.. vd.vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare ile davalılardan C.. S.. vd., K.. S.. vd. vekillerince temyiz edilmiştir.

Sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dava konusu taşınmazın yüzölçümü, niteliği ve aynı bölgeden Dairemize intikal eden dava dosyaları da dikkate alındığında, kapitalizasyon faiz oranının % 5 kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden, % 6 alınması suretiyle eksik bedel tespiti,

2-Dava konusu taşınmazın bilirkişi raporunda yazılan özelliklerine ve dosya kapsamına göre objektif değer arttırıcı unsur ilave edilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare ile davalılardan C.. S.. vd., K.. S.. vd. vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacı idare ile davalılardan C.. S.. vd., K.. S.. vd.'den peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 17.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12935, Karar No: 2012/23903, Tarih: 17.12.2012

**6. Ceza Dairesi         2009/12935 E.  ,  2012/23903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, yaralama

cezası

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanıkların olay günü yakınana ait evde hırsızlık yaptıkları sırada yakınanın eve döndüğünü anlamaları üzerine, değerli ziynet eşyaları üzerilerinde olduğu halde evden çıkıp kaçmaya çalıştıkları esnada, sanık ...'in yakınanı ittirerek olay yerinden ayrıldığı, arkadan gelen diğer sanık ...'nin ise kaçmak isterken yakınanın sanığı kolundan tuttuğu ve ayrılmasını engellemeye çalıştığı, sanık ...'nin ani bir hareketle dönüp yakınanın burnuna yumruk attığı, ayrıca yakınanı merdivenlerden sürüklediği, bu nedenle yakınanın burun ve sağ bacak kemiğinin kırıldığının anlaşılması karşısında; eylemin yağma suçunu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Yargılama giderlerinin her bir sanığın sebep olduğu tutar kadar ayrı ayrı yükletilmesi gerektiği gözetilmeden, “müteselsilen” alınmasına karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK’nun 326/2. maddesine aykırı davranılması,

3-5237 sayılı Yasanın 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendindeki kendi altsoyu üzerindeki haklardan aynı maddenin 3. bendi uyarınca mahkum oldukları hapis cezalarından koşullu salıverilmesine kadar yoksun bırakılmaları yerine, cezalarının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmalarına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... savunmanlarının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 17.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26614, Karar No: 2014/16382, Tarih: 10.06.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/26614 E.  ,  2014/16382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suç tarihinde onsekiz yaşını doldurmuş olan sanığın annesinin, sanık hakkında verilen hükmü temyize hak ve yetkisi bulunmadığı anlaşılmışsa da temyiz dilekçesinde oğlunun sinir hastası olduğunu ve tedavi gördüğünü bildirerek, ekinde sanıkta anti sosyal kişilik bozukluğu bulunduğuna dair rapor sunması karşısında; sanığın annesinin vasisi olduğuna dair karar bulunup bulunmadığı araştırılıp, varsa eklendikten sonra, yoksa sanığın annesinin temyiz dilekçesinin içeriği gözetilerek gerekçeli karar usulüne uygun alarak sanığa tebliğ edilerek, tebligat belgeleri ile sunması halinde temyiz dilekçesi de eklenerek incelenmek üzere dairemize gönderilmesinin sağlanması için dosyanın mahalline iade edilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 10/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/104, Karar No: 2020/1851, Tarih: 25.06.2020

**15. Hukuk Dairesi         2019/104 E.  ,  2020/1851 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat Melike Nazmiye Ağrı geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında, davalı ile aralarında düzenlenen 28.06.2011 tarihli anahtar teslimi götürü bedel usulü sözleşme ile "...Esenler Oruç Reis Mahallesi 262 Adet konut ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşi"nin yapımını üstlendiklerini, sözleşmeyi takiben araziye gidildiğinde inşaatın yapılacağı yerde işgallerin olduğu, onaylanan bu zemin üzerinde özellikle kuzey cephesi boyunca 12 mt. ye varan dolgu toprağın olduğunu, dolgu toprağın olduğu yere hiçbir mühendislik yapısının yapılamayacağını, bu malzemelerin davalı tarafından sıyrılıp atılmasının istendiğini belirterek, sözleşme harici davalı idarenin istem ve onayıyla yaptığı imalâtlar için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini ıslah ederek 879.377,80 TL'sına çıkarmıştır.

Davalı savunmasında davacının sözleşme dışı olduğunu iddia ettiği imalâtların tümünün sözleşme kapsamında yer aldığını, davacının ihale aşamasında sözleşme ile ekleri olan şartnameleri ve işin yapılacağı yeri inceleyip sözleşmeyi imzaladığını, sonradan bedelin artırılması talebinde bulunamayacağını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş,mahkemece bilirkişiden alınan rapor dikkate alınarak davaya konu “Kazı ve Konsol Fore Kazıklı İksa Projesi"nin yerinde uygulandığı, parselin kuzeyinden geçmekte olan İpekyol caddesinin hasar görmesini engellemek için aynı zamanda da bina temel kazılarının güvenli yapılabilmesini sağlamak için bu imalâtın gerekli ve zorunlu olduğu, 4735 sayılı Kanun'un 24. maddesi ve sözleşmenin eki şartnamenin 22. maddesi hükümlerine göre sözleşme dışı ilave iş olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bedelinin yapıldığı yılın piyasa fiyatlarına göre hesap edilerek davacıya ödenmesi gerektiği ve 2012 yılı serbest piyasa rayiçleri ile bedelinin 879.377,80 TL olduğu gerekçesiyle davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede yapılacak işin tanımı İstanbul Esenler Oruç Reis mahallesi 262 adet konut ile altyapı ve çevre düzenlemesi işi olarak tanımlanmış olup, bedel 14.099.000,00 TL götürü bedel olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 8. maddesinde de Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olarak sayılmıştır. Aynı sözleşmenin eki olan Özel İdari Teknik Şartname'nin 3. maddesinde “Sözleşme Konusu İşler” başlığı altında “İhale kapsamında bulunan işler, seçilen projeleri, vaziyet planları, Özel İdari ve Teknik Şartname Hükümleri (Mahal Listesi ve Açıklamaları), İhale Şartnamesi, Sözleşme, Yürürlükteki Teknik Mevzuat, Deprem Yönetmeliği, diğer yönetmelikler göre standartlara uygun olarak ve ruhsatları alınıp eksiksiz yapılarak, İdare'ye teslim edilecektir.” denildikten sonra 3.1. maddesinde “Anahtar teslimi götürü bedelli işler” başlığı altında da “1-İmar parsel adalarının hazırlanması aplikasyon krokileri, yol kotu gibi yapının temel ruhsatı alınabilmesi için gerekli bütün işlerin yapılması ihale kapsamındadır. 2-Zemin edütleri ve/veya jeolajik-jeoteknik etüd raporları, statik-B. Arme hesaplar ile üstyapı (mimarı, B.arme, Tesisat, vs.) ve altyapı (içmesuyu, kanalizasyon, yağmursuyu, peyzaj vs.) uygulama projelerini ve detayları hazırlanacak ve idarenin onayını müteakip ilgili kuruluşlara onaylatılması ile ilgili hertürlü işlemin yapılması ihale kapsamındadır. 3-Binaların; onaylı proje, şartname ve mahal listelerine uygun, her nevi kazı, dolgu, temel işnaat işleri, tesviye kazıları, temel ıslah işleri, alana ilişkin zemin etüd raporları ve/veya jeolojik-jeoteknik etüd raporları sonucunda gerekiyorsa zemin iyileştirme yöntemlerinin uygulanması (mini kazık, fore kazık, çakma kazık, enjeksiyon, granüler malzeme ile kompaksiyon, çimento ve kireç ile iyileştirme, jet-grout vb. yöntemler), gerekli nakliye, döküm yeri temini ve benzeri işlerin yapılması ihale kapsamındadır.” düzenlemesi yapılmış, Projeler başlıklı 7. maddede de “İdare tarafından ihale dökümanı eki olarak verilen projeler avan proje niteliğinde olup, Yüklenici, bu projelere sadık kalmak kaydıyla ve bedeli teklif edilen götürü bedel içerisinde olmak üzere her türlü zemin etüdlerini ve/veya jeolojik-jeoteknik etüd raporlarını, statik-betonarme hesaplar ile üstyapı (Mimari, B.arme, Tesisat vs.) ve altyapı (içmesuyu, kanalizasyon, yağmursuyu, peyzaj vs.) uygulama projelerini ve detaylarını hazırlayacaktır. Projelerin hazırlanması esasında yüklenici en az 3 tane alternatif cephe çalışması yaparak idarenin onayına sunacaktır. Yapılacak statik-betonarme hesaplara, imar planı revizyonuna ve uygulamasına esas olarak her türlü zemin etüdleri ve/veya jeolojik-jeoteknik etüd raporları da aynı şekilde yüklenici tarafından yaptırılacaktır

.arme, Tesisat vs.) ve altyapı (içmesuyu, kanalizasyon, yağmursuyu, peyzaj vs.) uygulama projelerini ve detaylarını hazırlayacaktır. Projelerin hazırlanması esasında yüklenici en az 3 tane alternatif cephe çalışması yaparak idarenin onayına sunacaktır. Yapılacak statik-betonarme hesaplara, imar planı revizyonuna ve uygulamasına esas olarak her türlü zemin etüdleri ve/veya jeolojik-jeoteknik etüd raporları da aynı şekilde yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Tünel kalıp sistemiyle yapılacak konutlarda, Konvansiyonel Kalıp Sistemiyle yapılacak konut ve sosyal donatılarda betonarme perde duvarlarda minumum kalınlık yürürlükte bulunan Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliğe göre belirlenecektir.” düzenlemeleri yapılmıştır. 6098 sayılı TBK'nın 480. maddesine göre eser sözleşmesinde bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür. Eser, öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez. Sözleşme kapsamı dışında kalan fazla işlerin yapılması halinde ise bedelinin 6098 sayılı TBK 526. ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca, imalâtın yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi ve mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplanan bu tutara KDV ve yüklenici kârı dahil olduğundan, ayrıca KDV ve yüklenici kârı ilave edilmeksizin hesaplanması gerekir.

Kamu İhale mevzuatına göre yapılmış sözleşmelerde sözleşme dışı imalâtın yapılması halinde bunlara ilişkin esaslar bu sözleşmelerin eki sayılan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin (YİGŞ) 21 ve 22. maddelerinde düzenlenmiştir. Şartnamenin 21. maddesine göre ilave işin yapılması koşulları sayılmış olup bunlar: Yapım sözleşmelerinde öngörülmeyen durumlar nedeni ile bir iş artışının zorunlu olması halinde artışa konu olan iş;

a-Sözleşmeye esas projenin içinde kalması,

b-İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik ve ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmesinde ise %20’sine kadar oran dahilinde kalmasıdır.

Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının belirlenmesi koşulları da, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesinde düzenlenmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 23/b maddesi gereğince, şartnamenin 22. maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave iş bedellerinin şartları da şunlardır:

a-Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b-İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler,

c-Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.

Yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır :

1-Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2-İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

3-İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.” olarak sayılmıştır.

Yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır :

1-Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

2-İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

3-İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.” olarak sayılmıştır.

Somut olayda taraflar arasında düzenlenen sözleşmede yapılacak işin tanımı İstanbul Esenler Oruç Reis mahallesi 262 adet konut ile altyapı ve çevre düzenlemesi işi olarak tanımlanmış olup, bedel 14.099.000,00 TL götürü bedel olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 8. maddesinde de Yapım İşleri Genel Şartnamesi ek olarak sayılmıştır. Yine sözleşmenin eki olan özel idari ve Teknik Şartname'nin 3. 1. maddesinde götürü bedele dahi olan imalâtlar sayılmış, aynı şartnamenin 7. maddesinde uygulanacak projelerin yüklenici tarafından hazırlanıp (avan projeye sadık kalmak kaydıyla) idareye sunulacağı belirtilmiştir. Yargılamanın aşamalarında davalı cevap dilekçesi ve diğer dilekçelerinde bedeli talep edilen imalâtların sözleşme kapsamında olan imalâtlar olduğunu açıklamıştır. Dosyaya sunulan yazışmalarda da taraflar arasında konunun değerlendirildiği, müşavir firmanın 12.12.2012 tarihli davalıya hitaben yazılmış yazısında da “ ihalenin avan proje ile yapılması, sözleşme dosyası ödemeler pursantajında zemin iyileştirme (%3,00) kaleminin de bulunması göz önünealınarak, tarafınızca mukayeseli keşifte değerlendirilmesini talep ettiğimiz söz konusu iksa kazık imalâtlarının, ihale bedeli içerisinde yer aldığı görüşüne varıldığını”nın bildirildiği anlaşılmaktadır.

Yargılama sırasında mahkemece alınan bilirkişi raporunda ise taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan şartnameler ile taraflar arasındaki yazışmalar incelenmeksizin bedeli talep edilen imalâtların Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesine göre fiyatların belirlenebileceğini açıklamış ancak şartnamede 22 maddesinde düzenlenen yöntem dikkate alınmaksızın imalât bedelleri serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplanmış olup raporun bu hali ile hükme esas alınması mümkün değildir. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak sözleşmenin eki olan Özel İdari ve Teknik Şartnamesi'nin tüm hükümleri ile özellikle 3. 1. ve 7. maddesi ile taraflar arasındaki yazışmaların, müşavir firma görüşlerinin,tespit raporlarının değerlendirilerek talep konusu imalâtların sözleşme dışı iş olup olmadığı açıklattırılarak sözleşme dışı ise bunların bedellerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21. ve 22. maddesinde belirtilen usullere göre incelettirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilmediğinden davalı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 176,60 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 25.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.