muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/32039, Karar No: 2022/24642, Tarih: 07.12.2022

Anayasa’nın 36. maddesinin birinci fıkrasında, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre hak arama özgürlüğünün en önemli iki ögesini oluşturan iddia ve savunma haklarını kısıtlayacak, bu hakların eksiksiz kullanımını engelleyecek ve adil yargılanmaya engel olacak yasa kurallarının Anayasa’nın 36. maddesine aykırılık oluşturacağı açıktır. Maddeyle güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının yanında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden biridir.

Ceza muhakemesi kapsamında bir suçlamayla karşı karşıya kalan şüpheli ya da sanığın sahip olduğu en önemli hakların başında suçlamadan kurtulmasını sağlayacak olan savunma hakkına sahip olması gelir. Anayasa’nın 36. maddesinde savunma hakkı güvence altına alınmakla birlikte anılan maddede belirtilen “meşru vasıta ve yollardan faydalanmak” ifadesi, bu kapsamda müdafi yardımından yararlanmayı da içermektedir. Böylece şüpheli veya sanık, kendisini bizzat savunabileceği gibi seçilen ya da atanan bir müdafi yardımından da yararlanabilecektir. Suç isnadı ile karşı karşıya kalan şüpheli ya da sanığın müdafi yardımından yararlanması, savunma hakkının işlerlik kazanması bakımından önemlidir.

Her hukuk dalında, kişilerin hak ve özgürlüklerini güvence altına alma ve toplum menfaatini koruma amacı vardır. Ceza muhakemesi hukukunun amacı, suçluları cezalandırmak suretiyle toplumun menfaatlerini korumak ve suçsuzların cezalandırılmasını önlemek suretiyle sanığın menfaatlerini garanti altına almaya çalışmaktır. Bu iki menfaati bağdaştırmak gerekir. Bu bağdaştırma neticesinde de maddi gerçeğe ulaşma amacı ortaya çıkmıştır. Kişilerin ve toplumun menfaatini korumak, maddi gerçeğe ulaşmakla mümkün olur. Ancak maddi gerçeğe ulaşılması amacı, mutlak değildir. Maddi gerçeğe ulaşılamamasına neden olsa bile, korunması gereken yüksek menfaatler vardır. Gerçek, hukuki yollara başvurularak ortaya çıkarılmalıdır. Bu nedenle günümüz ceza muhakemesi hukukunda, maddi gerçeğe ulaşılması, insan onuruna saygı gösterilmesi ve masumların cezalandırılması riskinin azaltılması hedeflerinin tamamına aynı anda ulaşılmaya çalışılması gerekir.

Maddi gerçeğe ulaşılabilmesinin önemli şartlarından birini de adil ve etkin bir şekilde yürütülen ceza kovuşturması oluşturmaktadır. Ceza yargılamasında soruşturma ve kovuşturma evreleri bir bütün olup adil yargılanma hakkı, soruşturma evresinde olduğu gibi kovuşturma evresi yönünden de geçerlidir. Bu bağlamda savunma hakkının etkili kullanımı maddi gerçeğin ortaya çıkarılması, dolayısıyla etkin kovuşturma bakımından hayati derecede önemlidir. Bu açıdan da savunma hakkının etkin şekilde kullanılmasına hizmet eden müdafi yardımından yararlanma hakkı maddi gerçeğe ulaşmak amacına da hizmet eder. Başka bir ifade ile sanığın müdafi vasıtasıyla kovuşturma aşamasında kendini savunması, adil bir yargılamaya ve bu yargılama sonucunda verilecek hükmün maddi gerçekle örtüşmesine aracılık eder.

Kanun yoluna başvurma hakkı da hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı kapsamındadır. Kanun yolu, bir yargı yeri tarafından verilen ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülen bir kararın kural olarak başka bir yargı yeri tarafından incelenmesini sağlayan hukuki bir yoldur. Kanun yolunun amacı, yargı yerleri tarafından verilen kararların kural olarak başka bir yargı yeri tarafından denetlenmesine imkân tanımak suretiyle daha güvenceli bir yargı hizmeti sunmaktır. Adil yargılanma hakkının güvencelerinin kanun yolu başvurusu üzerine yapılacak yargılamalarda da korunması gerekir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) de kanun yolu başvurusu sonucunda sanığın duruşmada bizzat hazır bulunmaması durumunda müdafiinin de duruşmaya kabul edilmemesini ya da istinaf başvurusunun reddedilmesini adil yargılanma hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir (bkz.Neziraj/Almanya,B. No: 30804/07, 8/11/2012).

Öte yandan kovuşturmanın etkinliğini oluşturan başlıca unsurlardan biri de kovuşturmanın mümkün olan en kısa sürede bitirilmesidir. Makul süreyi, davanın taraflarına ilave maliyetler yüklemeyen ve yargılama sonucunda hakkın mahkeme tarafından teslimini bile anlamsız hale sokmayacak bir süre olarak tanımlamak mümkündür. Altıncı maddede adaletin etkinliğini ve inandırıcılığını zedeleyebilecek gecikmeler olmaksızın sağlanmasının öneminin altı çizilir. Makul süre şartı ile kişinin medeni hukuka ilişkin olarak ya da itham edildiği suç nedeniyle içinde bulunduğu güvensiz durumun makul bir süre içinde ve adli bir karar yoluyla giderileceği teminat altına alınır. Ceza davalarının makul bir süre içinde sonuçlandırılması, suçsuzluk karinesi, kişi özgürlüğü ve kendini savunma hakkıyla doğrudan ilişkilidir.

AİHM her olay için geçerli sayılabilecek bir makul süre belirlememiştir. Makul süre somut olayın özelliklerine göre tespit edilmelidir. AİHM içtihatlar ile yön bulduğu üzere makul sürenin başlangıcı, medeni haklarla ilgili davalarda, davanın yetkili yargı yerine götürüldüğü tarihtir. Ceza davalarında ise başlangıç tarihi suçlamanın isnad edildiği yani kişinin suçu işlediği şüphesi altında olduğu tarihtir.

AİHM her olay için geçerli sayılabilecek bir makul süre belirlememiştir. Makul süre somut olayın özelliklerine göre tespit edilmelidir. AİHM içtihatlar ile yön bulduğu üzere makul sürenin başlangıcı, medeni haklarla ilgili davalarda, davanın yetkili yargı yerine götürüldüğü tarihtir. Ceza davalarında ise başlangıç tarihi suçlamanın isnad edildiği yani kişinin suçu işlediği şüphesi altında olduğu tarihtir.

AİHM, Zimmermann ve Steiner/İsviçre davasında, dava süresinin makul olup olmadığının saptanmasında kullanılacak ölçütleri şu şekilde belirlemiştir:

“6. madde 1. fıkra (madde 6-1) hükümlerinde belirtilen, davaların makul süre içinde görülmesi şartı, her bir davanın özel koşullarına göre değerlendirilmesi gerekir… Mahkeme’nin göz önünde bulundurduğu hususlar arasında, davadaki olaylara veya hukuka ilişkin meselelerin karmaşıklığı, başvurucuların ve yetkili mercilerin davranışları ve başvurucular açısından başvurunun konusunun taşıdığı önem vardır; ayrıca, sadece Devlet’in neden olduğu gecikmeler davanın “makul bir süre içinde” görülmesi şartına uyulmaması sonucunu doğurabilir…"

Anayasa’nın 141. maddesinin son fıkrasında “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir.” denilmek suretiyle davaların makul bir süre içinde bitirilmesi gerekliliği açıkça ifade edilmiştir. Bu ilke gereğince devlet, yargılamaların gereksiz yere uzamasını engelleyecek etkin tedbirler almak zorundadır. Bu bağlamda hukuk sisteminin ve özellikle yargılama usulünün yargılamaların makul süre içerisinde bitirilmesini mümkün kılacak şekilde düzenlenmesi ve bu düzenlemelerde davaların nedensiz olarak uzamasına yol açacak usul kurallarına yer verilmemesi, makul sürede yargılanma ilkesinin bir gereğidir. Ancak bu amaçla alınacak kanuni tedbirlerin yargılama sonucunda işin esasına yönelik adil ve hakkaniyete uygun bir karar verilmesine engel oluşturmaması gerektiği de tartışmasızdır. Bu ilkelere uygun olmak kaydıyla yargılama yöntemini belirlemek ise Anayasa’nın 142. maddesi gereğince kanun koyucunun takdir yetkisindedir. Hiç kuşkusuz bu takdir yetkisinin Anayasa’da güvence altına alınmış olan adil yargılanma hakkının özüne dokunmaması gerekir.

Hakkın özü, dokunulduğunda söz konusu temel hak ve özgürlüğü anlamsız kılan çekirdek alanı ifade etmekte olup bu yönüyle her temel hak açısından kişiye dokunulmaz asgari bir alan güvencesi sağlamaktadır. Bu çerçevede hakkın kullanılmasını önemli ölçüde güçleştiren, hakkı kullanılamaz hâle getiren veya ortadan kaldıran sınırlamalar hakkın özüne dokunmaktadır. Savunma hakkı bağlamında da bu hakkın ortadan kaldırılması, kullanılamaz hâle getirilmesi veya kullanılmasının aşırı derecede güçleştirilmesi sonucunu doğuran müdahalelerin, bu hakkın özünü zedeleyeceği açıktır. Kanun koyucunun, yargılamaların mümkün olan en kısa sürede bitirilmesi kapsamında istinaf yargılamasını hızlandıran çeşitli tedbirler öngörmesi takdir yetkisi kapsamındadır. Ancak bu tedbirler adil yargılanma hakkının ve bu kapsamda savunma hakkının özüne dokunmamalıdır. Bu nedenle adil yargılanmanın güvencelerinden olan müdafi yardımından yararlanma hakkını ortadan kaldıran ya da kullanılmasına imkân vermeyen usul kuralları şüphesiz ki adil yargılanma hakkının özüne dokunur.

Bu açıklamalar ışığında somut olayda, Anayasa'nın 90. maddesi ile AİHS'nin adil yargılanmayı düzenleyen 6. maddesine aykırı olarak; Bölge Adliye Mahkemesince, cezası artırılan sanığın anılan madde hükmüne aykırı olarak, usulüne uygun şekilde sorgusu yapılmadan ve müdafisine duruşma günü tebliğ edilmeden karar verilmek suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Kanuna aykırı ve katılan ... Bakanlığı vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden başkaca yönleri yönleri incelenmeyen HÜKMÜN 5271 sayılı CMK'nin 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 07/12/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8231, Karar No: 2015/13671, Tarih: 15.07.2015

**5. Ceza Dairesi         2014/8231 E.  ,  2015/13671 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2014/98433

MAHKEMESİ : Ankara (Kapatılan) 19. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 16/01/2014

NUMARASI : 2013/90 Esas, 2014/20 Karar

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suç ve iddianame tarihleri ile Ankara 21. Asliye Ceza Mahkemesince verilen görevsizlik kararı tarihi nazara alındığında sanıklara isnat olunan görevi kötüye kullanma suçu için 5237 sayılı TCK'nın 257/1. maddesinde öngörülen cezanın üst sınırı itibariyle Asliye Ceza Mahkemesinin görevli bulunduğu, 19/12/2010 tarihinde yürürlüğe giren 6086 sayılı Yasa ile 257/1. maddesinde değişiklik yapılarak cezanın üst sınırının iki yıla indirilmesinin görevli mahkemeyi değiştirmeyeceği ve lehe yasayı belirleme görevinin üst dereceli mahkemeye ait bulunduğu gözetilip karşı görevsizlik kararı verilmesi yerine CMK'nın 6. maddesine aykırı olacak şekilde karar tarihinde faaliyette bulunan sulh ceza mahkemesinde yargılamaya devamla yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

Türkiye Radyo ve Televizyon Üst Kurulunda Daire Başkanı olan katılanın, anılan kurulun almış olduğu atama kararları ile daha alt görevlere atanması üzerine bu kararlara karşı Ankara İdare Mahkemelerinde açtığı yürütmenin durdurulması talepli iptal davalarını kazanmasına ve mahkeme kararlarının kurula tebliğ edilmesine rağmen kurulun başkan ve üyesi olarak görev yapan sanıkların mahkeme kararlarını gereği gibi yerine getirmeyerek katılanı daha alt görevlere yeniden atamak suretiyle mağduriyetine yol açtıkları iddia edilen olayda; suç tarihinden sonra 11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 Sayılı Kanunun 97. maddesi ile değişik İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28.maddesinde "...Ancak, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde gösterilen unvanları taşıyan görevler ile farklı atama usullerine tabi olsalar dahi daire başkanı ve üstü görevlere, sivil memurlar hariç kolluk teşkilatlarının kadrolarına; açıktan, naklen veya vekaleten yapılan atama ve bu görevlerden alınma, bu görevlerle ilgili yer değiştirme, görev ve unvan değişikliği işlemleri hakkında verilen mahkeme kararlarının gereği, ilgilinin kazanılmış hak aylık derecesine uygun başka bir kadroya atanması suretiyle iki yıl içinde yerine getirilir. ...Bu fıkranın üçüncü cümlesinde belirtilen işlemlerle ilgili mahkeme kararlarının yerine getirilmemesi ceza soruşturması ve kovuşturmasına konu edilemez...."şeklinde bir düzenleme yoluna gidilmiş ve bilahare bu kanun hükümleri 09/10/2014 tarihli ve 29140 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 02/10/2014 tarihli ve 2014/149 E, 2014/151 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiş ise de; TCK'nın 7/2. madde-fıkrasındaki "suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur" hükmü gözetilerek sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi lüzumu,

07/01/2008 tarihli iddianamede " ...katılanın sanıklar tarafından halen Daire Başkanı olarak görev yaptığı sırada Uzman Denetçiliğe atandığı, buna karşı idari yargı tarafından lehine karar verildiği, daha sonra yine sanıklar tarafından önce Diyarbakır Bölge Müdür Yardımcılığı'na ve daha sonra Adana Bölge Müdür Yardımcılığı'na tayin edildiği..." şeklinde, 28/04/2009 tarihli sanık A.. M.. hakkında düzenlenen ek iddinamede ise ''...katılanın Diyarbakır Bölge Müdür Yardımcılığı'na daha sonra Adana Bölge Müdür Yardımcılığı'na, bunu takiben Adana Bölge Müdür Vekilliğine ve Uzman Denetçiliğine atamalarında idari yargı kararlarını yerine getirmedikleri..'' biçiminde anlatılan olaylara ilişkin her ne kadar mahkemece katılanın Adana Bölge Müdürü olarak atanmasına iddianamelerde yer verildiği belirtilmiş ise de, belirtilen idari işleme ilişkin maddi fiile sadece sanık A.. M.. hakkında düzenlenen ek iddianamede yer verildiği, diğer sanıklar hakkında düzenlenen 07/01/2008 tarihli iddianamede söz konusu maddi fiilin anlatılmadığı nazara alınmadan, katılanın Adana Bölge Müdürlüğü görevine atanmasına ilişkin idari işlem nedeniyle sanıklar Ş.. S.., P.. Y.., D.. D.., T.. Y.., A.. A.. ve A.. D.. hakkında mahkumiyet hükmü kurulduğu; Dairemizce de benimsenen ve ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30/05/2006 gün 173/145 sayılı Kararında ve benzer nitelikteki içtihatlarında açıklandığı üzere; 5271 sayılı CMK'nın 225/1-2. maddesinde, "hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir." hükmü karşısında, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılmasının, dolayısıyla davaya konu edilmeyen bir eylemden dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hükümler kurulması,

Yine katılanın, sanıklar tarafından Daire Başkanlığı görevi yerine Diyarbakır Bölge Müdür Yardımcılığına atanması suretiyle yargı kararının yerine getirilmediği iddiası ile ilgili olarak 25/05/2007 tarihinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın Sincan Ağır Ceza Mahkemesi'nce 02/10/2007 tarihinde reddedilerek kesinleştiği, bu nedenle söz konusu atama işleminin yargılama konusu yapılamayacağı nazara alındığında; sanıklar Şaban Sevinç, Paşa Yaşar, Davut Dursun ve T.. Y.. hakkında iddianamelere konu edilen eylemlerin sadece katılanın Adana Bölge Müdür Yardımcılığına atanması işlemi olduğu, ayrıca sanıklar A.. A.. ve A.. D..'nin katılanın Adana Bölge Müdür Yardımcılığına atanması işleminde karşı oy kullandıkları da gözetilmeden sanıklar Ş.. S.., P.. Y.., D.. D.. ve T.. Y.. hakkında TCK'nın 43/1. maddesinin uygulanması suretiyle fazla ceza tayini, sanıklar A.. A.. ve A.. D.. hakkında ise yazılı şekilde hükümlülük kararları verilmesi,

Her ne kadar mahkemece her iki iddianamede de katılanın Uzman Denetçiliğe atanması işlemine yer verilmediği buna bağlı olarak sanık A.. M.. 'un bir kez katılanın farklı şekilde İdare Mahkemesi hükmüne aykırı olarak atanması işlemine olumlu oy vermek sureti ile katılarak atılı suçu işlediği kabul edilmiş ise de; 28/04/2009 tarihli ek iddianamede sanık A.. M..'un, katılanın Adana Bölge Müdür Yardımcılığı ve Adana Bölge Müdür Vekilliğini takiben Uzman Denetçiliğe atanması işlemlerine ilişkin olarak verilen idari yargı kararlarını yerine getirmediğinin belirtilmesi karşısında TCK'nın 43/1. maddesinin sanık A.. M.. hakkında da uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Sanık Arif Merdol hakkında TCK'nın 62. maddesi uyarınca indirim yapılması sırasında hesap hatası sonucu "10 ay hapis" cezası yerine "8 ay hapis" şeklinde eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, O yer Cumhuriyet Savcısı, katılan vekili ve sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15/07/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1224, Karar No: 2021/4213, Tarih: 06.04.2021

**15. Ceza Dairesi         2021/1224 E.  ,  2021/4213 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK’nın 157/1, 168/2, 62, 52/2, 53. maddeleri uyarınca mahkumiyet (8 kez)

Sanık hakkında dolandırıcılık suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar verildiği, denetim süresi içinde sanığın yeniden suç işlemesi üzerine dosya yeniden ele alınarak sanık hakkında dolandırıcılık suçundan verilen mahkumiyet hükümleri sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü,

Sanığın 5 yıllık denetim süresi içerisinde TCK'nın 86/2 maddesinde düzenlenen basit yaralama suçunu işlediği gerekçesi ile Kocaeli 8. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından ihbarda bulunulduğu olayda, 02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümlerinin yeniden düzenlendiği ve TCK'nın 86/2 maddesi kapsamındaki basit yaralama suçunun da yeniden düzenlenen sisteme göre uzlaşma kapsamına alındığı, sanık ile şikayetçi arasında 6763 sayılı yasa ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. ve 254. maddeleri gereğince uzlaştırma işleminin yapılması için dosyanın yeniden değerlendirilmesi lüzumu karşısında, Kocaeli 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/847 esas, 2015/212 karar sayılı ilamına konu basit yaralama suçu yönünden, uyarlama yargılaması yapılıp yapılmadığı araştırılarak, anılan hüküm yönünden uzlaştırma işleminin olumlu sonuçlanmış olması durumunda, sanığın denetim süresinde işlediği başkaca kasıtlı suçlardan mahkum olup olmadığı tespit edilip sonucuna göre, Gebze 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 04/02/2013 tarih ve 2011/639 esas, 2013/122 sayılı hükmünün açıklanıp açıklanmayacağının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin açıklanan nedenle 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, 06/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11026, Karar No: 2010/10156, Tarih: 25.11.2010

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2010/11026 E.  ,  2010/10156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

K A R A R

Dairemize ait 13.05.2010 gün, 10712-4591 sayılı ilamın birinci bent gereğinin yerine getirilmeden dosyanın gönderildiği anlaşıldığından, bu kez yeni bir geri çevirme kararına mahal vermeden, gerekli özen ve dikkat gösterilerek, davalı alacaklı vekilinin 08.12.2009 günlü temyiz başvurusu ile ilgili temyiz defterine kayıt yapılıp yapılmadığı ve temyiz harcının yatırılıp yatırılmadığı konularında defter ve kayıtlarda araştırma yapılarak sonucu hakkında bilgi verilebilmesi ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1007, Karar No: 2014/537, Tarih: 16.04.2014

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1007 E.  ,  2014/537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 12.11.2009 gün ve 2009/348 E., 2009/416 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 22.03.2011 gün ve 2010/1107 E., 2011/3015 K. sayılı ilamı ile;

(...Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, 09.09.2009 günlü Taraf gazetesinde, davalılardan ... tarafından yazılan “Solduyu” başlıklı köşe yazısında yer alan sözlerin kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirterek, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmalarını istemiştir.

Davalı yan ise, yazı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sert bir anlatım içerse de yazıda yer verilen sözlerin basın özgürlüğü kapsamında olduğunu ileri sürerek istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Yerel mahkemece, tümü incelenenen yazının eleştiri sınırları içersinde kalındığı, basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığı gerekçesiyle, istem reddedilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.