muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/11745, Karar No: 2020/6906, Tarih: 01.12.2020

Sanık ...’ın Tuğamiral rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı İkmal Daire Başkanı olarak görev yaptığı, 15 Temmuz günü saat 20:23’de herhangi bir görevi bulunmamasına rağmen Akıncı Üssün’de bulunan başka dosya sanığı Tuğamiral...’ın, saat 20:31’de ise darbecilerin Deniz Kuvvetleri Karargahı sorumlusu olarak görevlendirdiği sanık Tuğamiral ...’nın araması üzerine saat 20:49’da birliğe gelerek sanık Tuğamiral ...’nın odasına çıktığı, sanık ...’nın kendisine “Emir Komuta zinciri içerisinde ülke genelinde sıkıyönetim ilan edildi” dediği, sıkıyönetim atama listesine göre Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurmay Başkanı olarak görevlendirildiği, vardiya amirini arayarak Sahil Güvenlik Komutanı’nın makamında olup olmadığının öğrenilmesini istediği, sabah saatlerinde birliğe gelen tanık Yarbay ...’ye hitaben “karargah girişindeki minibüsleri ben koydurdum” şeklinde beyanda bulunduğu, birlikte bulunduğu süre boyunca sanık Tuğamiral ... ile fikir ve eylem birliği içinde hareket ettiği,

Sanık ...’ın Tuğamiral rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Plan Prensipler Başkanı olarak görev yaptığı, 15 Temmuz günü saat 20:26’da herhangi bir görevi bulunmamasına rağmen Akıncı Üssün’de bulunan başka dosya sanığı Tuğamiral...’ın, saat 20:30’da ise sanık Tuğamiral ...’nın araması üzerine saat 21:05’de özel aracı ile karargaha gelerek sanık Tuğamiral ...’nın odasına çıktığı, karargahın fiziki güvenliğinin alınması konusunda bir görevi bulunmadığı halde sanıklar Kurmay Albay ...’nu ve Binbaşı ...’yi karargaha çağırarak sanıkların binanın emniyetini almaları yönünde talimat verip silah bulmalarını söylediği, sanık ...’ün 5. kat penceresinden silahla ateş etmesi üzerine sanıklar ..., ... ve ...’nun yanına geldikleri sanık ...’ün halkın tankların üzerine çıkması nedeniyle ateş ettiğini söylemesi üzerine sanık ...’ın “Tankları halkın üzerine sürseler halk korkar kaçar” şeklinde beyanda bulunduğu, sözde sıkıyönetim atama listesine göre Deniz Kuvvetleri Personel Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri olarak atandığı, birlikte bulunduğu süre boyunca sank Tuğamiral ... ile fikir ve eylem birliği içinde hareket ettiği,

Sanık ...’un Yüzbaşı rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığında görev yaptığı, ByLock kullanıcısı olduğu, 15 Temmuz günü saat 21:00 sıralarında sanık Tuğamiral ... tarafından aranması üzerine saat 21:28’de birliğe girdiği silah taşıdığı, çelik yelek ve miğfer giydiği, karargaha girmek isteyen personelin kimliğini kontrol ederek telsizle sanık Tuğamiral ...’ye bildirdiği ve yalnızca olur aldığı kişilerin karargaha girmesine müsaade ettiği, Karargah Komutan vekili Yarbay ...’nin birliğe girmesine müsaade etmeyip fiziki müdahalede bulunarak cebren birlik dışına ittiği, Genelkurmay Başkanlığında görevli olan başka dosya sanığı Tuğamiral ...’e Kuzey Lumbarağzından Genelkurmay Başkanlığı girişine kadar refakat ettiği, birliğin güvenliğini sağlamak bahanesiyle karargahın darbecilerin kontrolünde olmasını sağlamaya ve darbe teşebbüsüne karşı direniş gösterebilecek personelin karargaha girmesine engel olmaya yönelik faaliyetler yürüttüğü;

Sanık ...’in Astsubay Başçavuş rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Karargah Destek Kıtalar Komutanlığında görev yaptığı, 15 Temmuz günü öğlen saat 11:15 sıralarında Uzman Çavuş ...’e talimat vererek silahlıkta bulunan şarjörlere mermi doldurttuğu ve her Uzman Çavuşa 2 adet şarjör düşecek şekilde hazırlık yaptırdığı, öğle saat 16:00 sıralarında sanık Yarbay ...’ın talimatı ile güvenlik nöbetçilerini takviye etmek için uzman çavuşlardan beş kişiyi gece saat 24:00’da göreve gelmeleri hususunda görevlendirdiği, herhangi biri tarafından aranmaksızın kendi aralarında iletişim kurarak karargaha gitmeye karar verdikleri sanıklar Astsubay Kıdemli Başçavuş ... ve Astsubay Başçavuş ... ile birlikte saat: 01:35’de birliğe giriş yaptığı, birlikte bulunduğu süre

içinde genelde Doğu Lumbarağzı bölgesinde bulunduğu, silah ve telsiz taşıdığı, resmi kıyafetli olduğu, 16 Temmuz günü saat 06:00 sıralarında silahlığı topladığı, birliğin güvenliğini sağlamak bahanesiyle karargahın darbecilerin kontrolünde olmasını sağlamaya ve darbe teşebbüsüne karşı direniş gösterebilecek personelin karargaha girmesine engel olmaya yönelik faaliyetler yürüttüğü;

içinde genelde Doğu Lumbarağzı bölgesinde bulunduğu, silah ve telsiz taşıdığı, resmi kıyafetli olduğu, 16 Temmuz günü saat 06:00 sıralarında silahlığı topladığı, birliğin güvenliğini sağlamak bahanesiyle karargahın darbecilerin kontrolünde olmasını sağlamaya ve darbe teşebbüsüne karşı direniş gösterebilecek personelin karargaha girmesine engel olmaya yönelik faaliyetler yürüttüğü;

Sanık ...’ın Yüzbaşı rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığında görev yaptığı, 15 Temmuz günü saat 21:16’da sanık Tuğamiral ... tarafından aranması üzerine saat 21:52’de birliğe gelerek sanık Tuğamiral ...’nin yanına çıktığı, silah dağıtmaları yönünde talimat almaları üzerine sanık Yüzbaşı ... ile silah dağıttıkları, nöbetçi amirlikten aldığı silahı taşıdığı, çelik yelek ve miğfer giydiği, sanık Binbaşı ...’e silah götürdüğü ancak müsait olmaması nedeniyle sanık Yüzbaşı ...’e teslim ettiği, sanık Albay ...'na silah verdiği, güvenlik tabur komutanlığı silahlığından MP-5 silah, miğfer ve çelik yelek alarak Kuzey Lumbarağzındaki personele dağıttığı, her iki elinde silahla Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Harekat Merkezine girdiği, 16 Temmuz sabah saat:06:56’da sanık ...’un sevk ve idaresindeki araçla birliği terkettiği, birliğin güvenliğini sağlamak bahanesiyle karargahın darbecilerin kontrolünde olmasını sağlamaya ve darbe teşebbüsüne karşı direniş gösterebilecek personelin karargaha girmesine engel olmaya yönelik faaliyetler yürüttüğü;

Sanık ...’ün Kurmay Yüzbaşı rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığında görev yaptığı, 15 Temmuz günü saat 21:00 sıralarında sanık Tuğamiral ...’nin sanık Yarbay ...’yü arayarak tabancalarını alarak birlikte birliğe gelmelerini söylemesi üzerine, sanık Yarbay ... ile buluşup saat 21:42’de sanık ... ile birlikte birliğe geldiği, karargahın bir çok bölgesinde sanık Yüzbaşı ... ile birlikte görüldüğü, sanık Tuğamiral ...’den silah dağıtmaları yönünde talimat almaları üzerine sanık Yüzbaşı ... ile silah dağıttıkları, sanık Yüzbaşı ... ile birlikte Güvenlik Tabur Komutanlığı silahlığından MP-5 silah, miğfer ve çelik yelek alarak Kuzey Lumbarağzındaki personele dağıttığı, sanık Binbaşı ...’ya tabanca vererek “kendinizi korursunuz” dediği, saat 06:56’da sanık ...’un sevk ve idaresindeki araçla birliği terk ettiği, birliğin güvenliğini sağlamak bahanesiyle karargahın darbecilerin kontrolünde olmasını sağlamaya ve darbe teşebbüsüne karşı direniş gösterebilecek personelin karargaha girmesine engel olmaya yönelik faaliyetler yürüttüğü;

Sanık ...’nun Kurmay Albay rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Plan ve Prensipler Başkanlığında Strateji ve Andlaşmalar Daire Başkanı olarak görev yaptığı, ByLock kullanıcısı olduğu, 08.07.2016 ila 22.07.2016 tarihleri arasında senelik izinde olmasına rağmen 15 Temmuz günü saat 21:19’da sanık Tuğamiral ...’ın araması üzerine saat 21:29’da özel aracıyla birliğe gelerek İstihbarat Başkanlığına gittiği, genelde Tuğamiral ... ile hareket ettiği, Plan Prensipler Başkanlığı, İstihbarat Başkanlığı, Harekat Başkanlığı koridorlarında dolaştığı, Yüzbaşı ...’dan silah aldığı, saat 04:43 de özel aracı ile birliği terkettiği, sıkıyönetim atama listesine göre Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Plan Prensipler Başkanı ve ilaveten Ulaştırma Bakanlığı Müsteşarı olarak atandığı,

Sanık ...’nün Yarbay rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlğında Şube Müdürü olarak görev yaptığı, ByLock kullanıcısı olduğu, 15 Temmuz günü saat 21:00 sıralarında sanık Tuğamiral ...’nin arayarak sanık ... ile birlikte tabancalarını alarak karargaha gelmelerini söylemesi üzerine sanık ... ile birlikte saat 21:40’da birliğe gelerek sanık Tuğamiral ...’nin yanına giderek karargahın güvenliğini sağlama yönünde talimat aldığı, silah ve telsiz taşıdığı, karargahta bulunduğu süre içerisinde genellikle Harekat Başkanlığı ve İstihbarat Başkanlığı koridorunda bulunduğu, 16 Temmuz günü saat 06:43’de birliği terkettiği, birliğin güvenliğini sağlamak bahanesiyle karargahın darbecilerin kontrolünde olmasını sağlamaya ve darbe teşebbüsüne karşı direniş gösterebilecek personelin karargaha girmesine engel olmaya yönelik faaliyetler yürüttüğü;

Sanık ...’in Kurmay Binbaşı rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Harekat Başkanlığında görev yaptığı, 15 Temmuz günü herhangi biri tarafından aranmaksızın saat 22:35’de birliğe geldiği, silah taşıdığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Harekat Merkezinde bulunduğu, Harekat Merkezinde bulunan personele yönelik “kimse dışarı çıkmayacak, cep telefonu olan varsa kapatsın bize versin” dediği, vardiya subayına gemilerin hareketlerinin takip edilmesi talimatını verdiği, gelen sıkıyönetim direktifini incelediği, Harekat merkezinde etkin bir rol üstlendiği, vardiya amiri gibi hareket ettiği, 16 Temmuz sabahı saat 04:36’da sanıklar ... ve ... ile birlikte birliği terkettiği,

Sanık ...’un Kurmay Binbaşı rütbesinde Deniz Kuvvetleri Harekat Başkanlığında görev yaptığı, 15 Temmuz günü herhangi biri tarafından aranmaksızın saat 22:41’de birliğe geldiği, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Harekat Merkezinde bulunduğu, sanık Tuğamiral ...’dan tabanca aldığı ve bu silahı taşıdığı, Harekat Merkezinde bulunan personele yönelik “kimse dışarı çıkmayacak, cep telefonu olan varsa kapatsın bize versin” dediği, sıkıyönetim direktifini inceleyip Deniz Kuvvetleri ile ilgili atamaların altını çizdikten sonra sanık Tuğamiral ...’ya götürdüğü, 16 Temmuz sabahı saat 04:43’de birliği terkettiği,

Sanık ...’nun Albay rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığında görev yaptığı, hakkında örgüt sohbetlerine katıldığına dair beyan olduğu, sanık Tuğamiral ...’in ABD’de bulunması nedeniyle Personel Plan Yönetim Daire Başkanlığına vekalet ettiği, 15 Temmuz günü herhangi biri tarafından aranmaksızın saat 23:35’de birliğe gelerek Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Harekat Merkezine çıktığı, karargahta bulunduğu süre içinde genelde Personel Başkanlığı, Harekat Başkanlığı, Plan Prensipler Başkanlığı, İstihbarat Başkanlığı koridorlarında dolaştığı, silahlı olduğu, sürekli elinde silahla Harekat Merkezine gelerek sanık Tuğamiral ... ile bir şeyler konuştuğu, sanık Binbaşı ...’e saat 04:00 sıralarında 400 kişilik atama listesinde bahsettiği, 16 Temmuz sabahı saat 05:40’da birliği terkettiği,

Sanık ...’in Binbaşı rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Harekat Merkezinde vardiya amiri olarak görev yaptığı, 15 Temmuz günü nöbetçi olduğu, 15.07.2016 tarihli nöbet listesine vardiya amiri olarak Binbaşı ...’ın nöbetçi olduğu ancak sanık Tuğamiral ...’nın sözlü emri ile sanığın nöbetçi olarak belirlendiği, darbeciler tarafından gönderilen “Katılışlar” başlıklı mesajı sanıklar Tuğamiral ... ve Tuğamiral ...’ın emri ile Ankara ilinde bulunan Deniz Kuvvetleri personelinin cep telefonuna Acil Durum Mesaj Atma Sistemi üzerinden SMS olarak gönderdiği, “sıkıyönetim direktifi” konulu mesajı sanık Tuğamiral ...’ın emri ile bağlı birliklere gönderdiği ilgili mesaj formunda müsaade eden olarak imzasının bulunduğu,

Sanık ...’ın Üstçavuş rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanı’nın yakın koruması görevini yaptığı; sanık ...’in Astusubay rütbesinde Deniz Kuvvetleri Kuvvet Astsubayı görevini yaptığı; sanık ...’in Üstçavuş rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanı’nın yakın koruması görevini yaptığı; sanık ...’nın Yarbay rütbesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Sicil ve Kıdem Şube Müdürü olarak görev yaptığı; sanıklar ..., ... ve ...’nın ByLock kullanıcısı oldukları, olaydan sonra yakalanması mümkün olmayan Kuvvet Komutanı Özel Sekreteri olarak görev yapan Kurmay Albay... ile fikir ve eylem birliği içerisinde Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral ...’nu kaçırmak üzere görevlendirildikleri ve yukarıda daha detaylı anlatıldığı üzere bu doğrultuda eylem ve faaliyetlerde bulundukları toplanıp karar yerinde tartışılan hukuka uygun deliller ve dosya kapsamına uygun olarak kabul edilmiş olmakla;

Mensup oldukları örgütün yönetimi tarafından planlanıp, örgütsel faaliyet kapsamında icra edilen anayasayı ihlal suçuna ilişkin olarak olay günü ortaya koydukları davranışlar itibariyle planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek konusu suç teşkil ettiği açıkça anlaşılan emirler doğrultusunda ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştiren, sanıkların suçun icrasında üstlendikleri rolleri, her birinin suçun icrasına ilişkin etkin, fonksiyonel katkıları da göz önünde bulundurulduğunda fiil üzerinde ortak hakimiyet kurduklarının kabulü ile “müşterek fail” olarak TCK'nın 37. maddesi delaletiyle 309. maddesinden mahkumiyetlerine dair verilen hükümlerde bir isabetsizlik bulunmamakla;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, sanıkların üyesi bulunduğu silahlı terör örgütünün, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs amacına yönelik olarak vahamet arz eden eylemleri gerçekleştirdiği, sanıkların sübutu kabul olunan eylemlerinin amaç suçun işlenmesi doğrultusundaki örgütsel bağlılık ve ülke genelindeki organik bütünlüğe göre amacı gerçekleştirme tehlikesi yaratabilecek nitelikte olduğu belirlenip kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, suçlarının sübutu kabul edilmiş, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosya kapsamına göre sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., , ..., ..., ..., ... hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan; Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı, katılanlar Cumhurbaşkanlığı vekili ve ... vekili ile sanıklar müdafileri ve sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’nın temyiz itirazları yerinde görülmediğinden, CMK'nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan kurulan mahkumiyet hükümleri ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında verilen beraat kararları ile ilgili olarak;

a- ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden;

2- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan kurulan mahkumiyet hükümleri ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında verilen beraat kararları ile ilgili olarak;

a- ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden;

İlk Derece Mahkemesince TCK’nın 309/1. maddesi uyarınca anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan mahkumiyetlerine karar verilen sanıklar hakkında Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmaksızın yapılan istinaf incelemesi neticesinde CMK’nın 280/2. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin mahkumiyet hükmünün kaldırılarak sanıkların CMK’nın 223/2-b maddesi uyarınca beraatleri ile CMK’nın 280/1-a ve 303/1-a maddeleri uyarınca hukuka aykırılığın düzeltilerek esastan ret kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Olayla ilgili yasal düzenlemeler şöyledir:

Bölge adliye mahkemesinde inceleme ve kovuşturma

Madde 280 – (1) Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra;

a) İlk Derece Mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığını, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğunu saptadığında istinaf başvurusunun esastan reddine, 303 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yer alan ihlallerin varlığı hâlinde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine,

….

g) Diğer hâllerde, gerekli tedbirleri aldıktan sonra davanın yeniden görülmesine ve duruşma hazırlığı işlemlerine başlanmasına,

Karar verir.

(2) (Ek: 18/6/2014-6545/77 md.) Duruşma sonunda bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddeder veya ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden hüküm kurar.Yargıtayca davanın esasına hükmedilecek hâller, hukuka aykırılığın düzeltilmesi

Madde 303 – (1) Hükme esas olarak saptanan olaylara uygulanmasında hukuka aykırılıktan dolayı hüküm bozulmuş ise, aşağıdaki hâllerde Yargıtay davanın esasına hükmedebileceği gibi hükümdeki hukuka aykırılığı da düzeltebilir:

a) Olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate veya davanın düşmesine ya da alt ve üst sınırı olmayan sabit bir cezaya hükmolunması gerekirse.

….

Madde 303 – (1) Hükme esas olarak saptanan olaylara uygulanmasında hukuka aykırılıktan dolayı hüküm bozulmuş ise, aşağıdaki hâllerde Yargıtay davanın esasına hükmedebileceği gibi hükümdeki hukuka aykırılığı da düzeltebilir:

a) Olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate veya davanın düşmesine ya da alt ve üst sınırı olmayan sabit bir cezaya hükmolunması gerekirse.

….

Hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi, özü itibariyle uyuşmazlık hakkında maddi ve hukuki yönleri tekrar ele alınarak yeni bir karar verilmesi anlamına geldiğinden bir tür “ıslah”tır.(Yenisey İstinaf ve tekrar Kabulü sh.189,Centel/Zafer Ceza Muhakemesi Hukuku sh 359) Esas itibariyle istinaf kanun yolunda aslolan bozma yerine ıslahtır.Bu şekilde ıslah olunan karar, bir bütün olarak yeni bir karar olmayıp ilk derece mahkemesi kararında tespit olunan maddi ve/veya hukuki meseleye ilişkin hataların düzeltilmesi sonucunda ortaya çıkan ve ilk derece mahkemesi kararı üzerine bina edilen kısmi bir hükümdür.(Birtek Fatih Ceza Muhakemesinde İstinaf sh.235)

Hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı, kural olarak ilk derece mahkemesi kararı üzerine bina edilen, incelenen kararda kısmi değişiklik yapılarak veya yeni bir hüküm fıkrası eklenerek verilen bir karardır.

Ancak ilk derece mahkemesinin hükmü mahkumiyet iken, İstinaf mahkemesi duruşma açılmasına ihtiyaç duymaksızın CMK 303/1-a maddesi gereğince beraat kararı verip hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine kararı vermiş ise bu kararın hüküm niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Bu itibarla CMK 280/1-a,b,c maddesi kapsamında duruşma açılmaksızın verilen istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine ilişkin kararın, maddi vakıanın belerlenmesi bakımından yeni delil ikamesini veya mevcut delillerin yeniden takdir edilmesini gerektirmeyen hallerle sınırlı olduğunun kabulü gerekmektedir. Doktrinde de, CMK m. 280/1-a (CMK m. 303/1-a) hükmü uyarınca “olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate veya davanın düşmesine ya da alt ve üst sınırı olmayan sabit bir cezaya hükmolunması” gerekçesiyle hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı, bu türden durumlarda duruşma açılması ve bir öğrenme yargılaması yapılması gerekeceği görüşü savunulmaktadır. (Kaymaz Seydi Ceza Muhakemesinde İstinaf sh.132, Balcı/Öztürk Ceza Yargılamasında İstinaf ve Temyiz sh 165)

Yargıtayın CMK m. 193/2 (ve CMK m. 223/9) hükmünün uygulanmasında derhal beraat kararı verilmesi) bakımından dahi “delil takdiri gereken hallerde” savunma alınmaksızın ve sanık sorguya çekilmeksizin beraat kararı verilemeyeceğini kabul ettiği nazara alındığında CMK m. 280/1-a hükmü kapsamında duruşma açılmaksızın ve delil takdiri yapılmaksızın sadece dosya üzerinden inceleme yapılarak sanığın savunması alınmaksızın mahkumiyet kararı verilebileceğini kabul etmenin ceza muhakemesinin temel ilkelerine aykırı olacağı izahtan varestedir.(Birtek Fatih Ceza Muhakemesinde İstinaf sh.235)

Şu hale göre istinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet hükmünü maddi vakıanın sübutu yönünden isabetli bulmakla birlikte, sübutu kabul edilen maddi vakıaya bağlanan hukuki neticenin hatalı olduğunu düşünmekte, mesala eylemin kanunda suç olarak düzenlenmediği ya da suç olmaktan çıkarıldığı kanaatinde ise incelenen hükmün bütünü kaldırılmaksızın sadece hukuki meselenin çözümüne ilişkin mahkumiyet yerine beraat kararı verebilecektir. Yerleşik Yargıtay uygulaması da böyledir.

Bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen mahkumiyet kararlarının istinaf edilmesi üzerine, delillerin hatalı değerlendirildiği mülahazasına istinaden 5271 sayılı CMK'nın 223/2-b maddesi gereğince yüklenen suçun sanıklar tarafından işlenmediğinin sabit olması gerekçesiyle duruşma açılmaksızın sanıkların beraatine karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi,

b- Sanıklar ..., ... ve ... yönünden;

aa-Sank ... yönünden: Sanığın Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Denetleme ve Değerlendirme Başkanı olarak görev yaptığı, olay günü senelik izinde olduğu ve Kocaeli ilinde bulunduğu, sözde sıkıyönetim atama listesine göre Kuzey Deniz Saha Komutanı olarak atandığı, 15 Temmuz günü Kuzey Deniz Saha Komutanlığı Kurmay Başkanı olup görev yeri olmamasına rağmen Akıncı Üssü’nde bulunan başka dosya sanığı Tuğamiral... tarafından saat 20:49’da arandığı daha sonra gece boyunca müteaddit defa Tuğamiral... ile telefon irtibatının bulunduğu ve baz istasyonu kayıtları incelendiğinde sırasıyla Kocaeli/Kartepe, Kaynaşlı/Düzce, Kızılcahamam/Ankara, Kazan/Ankara, Batıkent, İlkyerleşim Mah./Ankara, Milli Kütüphane/Çankaya, Bahçelievler/Ankara,