muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/29487, Karar No: 2014/28747, Tarih: 25.09.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/29487 E.  ,  2014/28747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankadan konut kredisi kullandığını, bankanın kendisinden yapılandırma ve dosya masrafı adı altında toplam 2.297,50- TL fazla para tahsil ettiğini belirterek bu meblağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah dilekçesi ile talebini “tahsilat tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline” şeklinde değiştirmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, toplam 2.297,50-TL’nin kesinti tarihlerinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir

2-Davacı eldeki dava ile, kendisinden haksız yere tahsil edilen toplam 2.297,50-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile talebini “tahsilat tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline” şeklinde değiştirmiştir. 6098 sayılı B.K.’nun 117.maddesi hükmü uyarınca muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. Dava konusu olayda davacının, davalıyı, dava tarihinden evvel temerrüde düşüren ihtarı söz konusu değildir. Hal böyle olunca, mahkemece, hükmedilen alacağa dava tarihinden 2014/29487-2014/28747

itibaren faiz yürütülmesi gerekirken kesinti tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HMK'nun 370.maddesi gereğidir.

itibaren faiz yürütülmesi gerekirken kesinti tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HMK'nun 370.maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenle temyiz olunan hükmün birinci fıkrasında yer alan “dava konusu 2.297,50 TL nin 50.00 TL sine 27/09/2013 tarihinden, 78.75 TL sine 20/11/2008 tarihinden, 63.00 TL sine 29/09/2008 tarihinden, 157,50 TL sine 21/05/2008 tarihinden, 136,50 TL sine 07/12/2007 tarihinden, 630,00 TL sine 20/08/2007 tarihinden, 304,50 TL sine 14/03/2006 tarihinden, 63,00 TL sine 11/10/2005 tarihli, 126,00 TL sine 10/06/2005 TL sine, 762,50 TL 11/09/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine” cümlesinin hükümden çıkartılarak yerine “toplam 2.297,50-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine” söz ve rakamlarının yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 25.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2341, Karar No: 2011/4594, Tarih: 12.05.2011

**21. Hukuk Dairesi         2010/2341 E.  ,  2011/4594 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ayakta dik pozisyonlandırma cihazı bedeli olan 18.390.00 Euronun fiili ödeme tarihinde geçerli olan döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren Devlet Bankalarınca Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı T.C Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü ... Valide Sultan Vakıf ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin düzenlediği 13.12.2006 tarih 8457 sayılı Sağlık Kurulu raporundaki görüş uyarınca alınan”ayakta dik pozisyonlandırma cihazı “(moturlu kalkış, motorlu sürüş cihazı)’nın bedeli olan 18.390.00 Euro’nun fiili ödeme tarihinde geçerli olan döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa’nın 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüyle 18.154.91 Euro'dan 3.154.91 Euro'nun 15.10.2007 tarihinden,7.000.00 Euro'nun 19.11.2007 tarihinden 8.000.00 Euro'nun 20.12.2007 tarihinden itibaren Kamu Bankalarınca Euro cinsi para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek mevduat faizi ile ödeme tarihindeki T.C Merkez Bankası Euro döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsiliyle,davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüyle 18.154.91 Euro'dan 3.154.91 Euro'nun 15.10.2007 tarihinden,7.000.00 Euro'nun 19.11.2007 tarihinden 8.000.00 Euro'nun 20.12.2007 tarihinden itibaren Kamu Bankalarınca Euro cinsi para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek mevduat faizi ile ödeme tarihindeki T.C Merkez Bankası Euro döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsiliyle,davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 32. maddesinde sigortalıya Protez, araç ve gereçlerinin standartlara uygun olarak sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesinin sağlık yardımı olarak verileceği, sigortalılara verilecek protez, araç ve gereçlerin bedellerinin %20’si kendilerince ödeneceği, ancak, sigortalıdan alınacak katkı miktarının ödeme tarihindeki 25.08.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 33. maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin birbuçuk katından fazla olamayacağı,yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 68.maddesi gereğince %10-%20 katılım payı alınması gerektiği,bu katılım payının asgari ücretin % 75'inin geçemeyeceği düzenlenmiştir.506 sayılı Yasa'nın 34. maddesinde Kurumun sigortalının iyileşmesine yarayacak, yahut işgöremezliğini az çok gidermesi için gerekli görülecek protez, araç ve gereçlerini sağlamak, onarmak ve tespit edilen süre ve şartlarda yenilemekle yükümlü olduğu bildirilmiştir.

Davacının yüksekten düşme sonucu ... A ... Komplet Parapleji olarak sigortalı çalışmaya devam ettiğinden 506 sayılı Kanunun hastalık sigortasına ilişkin 32. ve devamı maddelerinde yer alan “işgöremezliği giderme” kavramı yanında uyuşmazlığın çözümünde Kanunun 34. maddesinde yer alan “iyileştirme” kavramının da incelenmesi gerekmektedir. T.C. Anayasası’nın 90. maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş anlaşmalar kanun hükmündedir. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla Kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır. Bu bağlamda onay kanunu ile yürürlüğe giren Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 Nolu ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesinde; yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını korumaya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır. 506 sayılı Kanunun hastalık sigortası kolundan sağlanacak sağlık yardımlarının kapsamı başlıklı 33. maddesinin son fıkrasında da bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımlarının; sigortalının sağlığını koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma amacını güdeceği açıkça belirtilmiş, bir anlamda, onaylanması nedeniyle bağlayıcı hale gelen 102 Nolu ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesi hükmü tekrarlanmıştır. Her iki yasal düzenlemenin açıkça gösterdiği gibi, sigortalıya "dik pozisyonlandırma cihazı" temini yönünden; aranacak temel unsur; iyileşmesine yardımcı olması unsurudur. İyileşmeye yardımcı olma kavramının ise, açık yasal düzenlemeler uyarınca; sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma olarak kabulü zorunludur, aksinin kabulü halinde iyileşme kavramına ilk günkü sağlığına kavuşma anlamının verilmesi halinde, ortez ve protez kullanımının hiçbir zaman mümkün olamayacağı hususu da açıktır.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 63. maddesinde de yapılan açıklamalar doğrultusunda düzenleme bulunmaktadır. Buna göre; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanması, temini amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri içinde (f) bendinde ortez ve proteze yer verilirken, temini için sadece; “sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedaviler için gerekli olabilme” ifadesi kullanılmıştır.

Kurumun teminle yükümlü olduğu yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun fiyatlı dik pozisyonlandırma cihazına hak kazanılması için gerekli olan "iyileştirme" unsurunun, diğer bir anlatımla sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma hususlarının; cihazı kullanacak kişi yönünden, üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması sonrasında nöroloji, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile gerekliliğinin belirlenmiş olması gereklidir."(Yargıtay HGK,04.03.2009, 2009/10-34 E., 2009/104 K.)

Somut olaya gelince T.C Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü ... Vakıf ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin13.12.2006 tarihli Sağlık Kurulu raporunda "ayakta dik pozisyonlandırma cihazını kullanmasının gerekli olduğu,Hacetttepe Üniversitesi Sağlık Birimleri Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü'nün 30.1.2009 tarihli sağlık kurum raporu ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalının 18.9.2009 tarihli sağlık kurul raporları ile davacının yüksekten düşme sonucu oluşan Asia A T10 Komplet Parapileji rahatsızlığı nedeniyle dava konusu ayakta dik pozisyonlandırma cihazı kullanmasının, sağlığını korumasına, çalışma gücünü yeniden kazandırmasına, kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini arttırmasına ve kişiyi çalışma hayatına kazandırması amacıyla iş göremezliğini gidermesine katkıda bulunacağı günlük aktivitelerini yerine getirmesi ve dolaşım sisteminin daha sağlıklı çalışması açısından gerekli olduğu ,iş göremezliğinin azaltılması fiziksel ruhsal sağlığının korunması ve toplumsal katılımının sağlanması açısından cihazı kullanmasının uygun olduğu belirtilmektedir.

Mahkemece yaptırılan tüm bu incelemeler ve aldırılan raporlar karşısında artık, dava konusu cihazın davacının sağlığını koruyacağı, kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artıracağı, çalışma gücünü yeniden kazandıracağı yani davacının iyileşmesine yardımcı olacağının kabulü gerekmektedir.

Ne var ki; her ne kadar davalı SGK Başkanlığınca bu cihazın Kurumun sözleşme listesinde yer almadığı, bu cihaz için herhangi bir fiyat belirlenmediği, Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatının bulunmadığı bildirilmiş ise de davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle rayiç belirlenmesi gereği gözetilmeksizin yalnızca Ticaret Odası görüşü ile sonuca varılmış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15.12.2010 tarih ve 2010/21-591 Esas, 2010/666 Karar)

Yapılacak iş; cihazın ödemeye esas bedelinin tespiti yönünden davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sanayi ve Ticaret Bakanlığından 20.08.2007 tarih ve Seri A (...) nolu faturadaki "... Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı" (motorlu kalkış motorlu sürüş fonksiyonlu) isimli cihazın başkaca ithalatçı firmasının bulunup bulunmadığı sorularak, bu firmalardan davaya konu cihazın alınış tarihindeki satış bedelini sormak, rayiç bedel araştırması yapılarak Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle ve ticari örnekseme olması yönünden aynı teknik donanım ve pratik kullanım ile "iyileştirmeye" yarayacak başkaca cihazların dava konusu cihaz ile karşılaştırılmasının yapılıp, faturayı düzenleyen Destek Rehabilitasyon Teknolojileri Ltd. Şti'den ithalat belgelerini getirtip ticari defterlerinden sözkonusu cihazın firmaya giriş fiatı ve fatura tarihine yakın tarihlerdeki satış fiyatları ile ilgili uzman bilirkişiye inceleme yaptırılıp tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,12.5.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1168, Karar No: 2020/4604, Tarih: 09.03.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2020/1168 E.  ,  2020/4604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan Enerji Sa Enerji Üretim A.Ş vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin davalılar tarafından haklı sebep olmadan feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan müştereken tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sa Enerji Üretim A.Ş. vekili, ihale makamı konumunda bulunduklarını, faaliyet konuları arasında inşaat yapma işi olmadığını, eser sözleşmesi ile diğer davalı şirketlere bırakılan bir inşaat işi bulunduğunu belirterek davanın husumet ve esas yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu belirtilerek alacaklardan müştereken sorumlu tutulmalarına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı ve davalı ... Sa Enerji Üretim A.Ş. vekillerinin temyizi üzerine karar, Dairemizin 05.02.2018 tarihli ilam ile '' Dosya içeriğine göre, davacının sondajcı çalıştığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu belirtilerek davalıların alacaklardan müştereken sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir. Ancak davalılar arasındaki ilişkinin ortaya koyulması konusunda yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Dosya içerisine Enerji Sa Enerji Üretim A.Ş tarafından sunulan sözleşmeler kapsamında davacının hangi ihale veya ihaleler kapsamında çalıştığının tam olarak tespiti ile bu İhale konusu işin, Enerji Sa Enerji Üretim AŞ nin faaliyet alanına ilişkin asıl veya yardımcı iş kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği ve işin tamamının anahtar teslimi ile verilip verilmediği açıklığa kavuşturularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken taraflar arasındaki ilişkinin niteliğine yönelik yeterli gerekçe oluşturulmadan sonuca gidilmesi hatalıdır...” gerekçesi ile bozulmuş ve Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı ... Sa Enerji Üretim A.Ş vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda karar verilmiş olmasına göre, davacının tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı ... Sa Enerji Üretim A.Ş. Temyizi Yönünden;

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulup kurulmadığı noktasındadır.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı ... Sa Enerji Üretim A.Ş vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda karar verilmiş olmasına göre, davacının tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı ... Sa Enerji Üretim A.Ş. Temyizi Yönünden;

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulup kurulmadığı noktasındadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin gerçekleşmesi için, asıl işverenin mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işi yada asıl işin bir bölümünü alt işverene vermesi gerekir. Verilen iş, mal veya hizmet üretimine ilişkin olmayan bir iş ise, bu tür bir ilişki doğmaz.

Alt işveren-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; SGK primlerini yatırır.

Öncelikle asıl iş, yardımcı iş ve anahtar teslimi iş kavramları üzerinde durmak gerekir.

Asıl iş, mal ve hizmet üretiminin esasını oluşturan iştir ve bu iş doğrudan üretim organizasyonu içinde yer alır ve üretimin zorunlu unsurdur. Asıl işverenin faaliyet alanına göre belirlenir.

Yardımcı iş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber, doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan, ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan iştir. Anahtar teslimi işten bahsedilmesi için;

Alt işverenin asıl işverenden aldığı işin, Asıl işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşıması, İşyerindeki üretimle ilgisinin olmaması veya asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bulunmaması, verilen işin asıl iş yada yardımcı iş niteliğinde olmayıp, başkaca bağımsız bir iş olması gerekir.

Burada önemli olan asıl işverene ait “iş” kavramının hangi iş olduğudur. Asıl işverene ait olan ve alt işverenin yapacağı iş, asıl işverenin ürettiği mal ve hizmet süreci içinde veya tamamlayıcı olmalıdır.

Burada önemli olan asıl işverene ait “iş” kavramının hangi iş olduğudur. Asıl işverene ait olan ve alt işverenin yapacağı iş, asıl işverenin ürettiği mal ve hizmet süreci içinde veya tamamlayıcı olmalıdır.

İşin bir bölümünde işçi çalıştırmayan, işin tamamını anahtar teslimi ve ihale yolu ile başkasına devreden ve işten elini çeken kişi asıl işveren olarak nitelendirilemez.

Görüldüğü gibi anahtar teslimi işte, işverenin asıl faaliyet alanı olan mal ve üretim alanı dışında bir yapım işi söz konusudur.

Bu anlamda asıl işverenin faaliyet alanı olmadığı ve devamlılık göstermediği sürece anahtar teslimi sureti ile verilen yapım ve inşaat işleri, mal ve hizmet üretimine ilişkin işler olarak kabul edilemez. Zira bir kişinin faaliyet alanı yapım ve inşaat işi ise bu zaten asıl iş kapsamında değerlendirilir. Asıl iş için ise mal ve hizmet üretim unsuru aranmaz.

Somut uyuşmazlıkta, İnsitu Jeoloji Jeoteknik Sondajcılık Ltd,Şti. nin faaliyet konusu temel jeolojik hizmetler jeoloji uygulamalı jeoloji topografik haritaların yapımı, jeoteknik ve mühendislik jeolojisi kaya ve zemin mekaniği temel mühendisliği, temil sondajları bununla ilgili arazi yerinde deneyler, yer altı suları ve maden sondajları vs olarak belirtilmiştir.

Enerji Sa Enerji Üretim A.Ş. ile ...arasında imzalanan , Doğançay Regülatörü ve HES Projesi jelojik ve jeoteknik araştırmaların yapımına ait sözleşme, Sarı Güzel Barajı ve HES Projesi Kaya Ocağı Rezerv Araştırmaları yapımına ait sözleşme, Sarı Güzel Barajı ve HES Projesi Baraj Yeri Ek Jeoloji Ve Jeoteknik araştırmaların yapımına ait sözleşme, şartname ve ekleri dosyaya sunulmuş olup adı geçen sözleşmeler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin anahtar teslimi iş olduğu, dolayısıyla davalı ... Sa Enerji Üretim A.Ş’ nin asıl işverenlik sıfatının bulunmadığı anlaşıldığından, bu davalı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde verilen karar hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 09.03.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.