muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1100, Karar No: 2018/1185, Tarih: 13.06.2018

4 - Meslek hastalığının meydana gelmesinde işverenin kusuru bulunmalıdır.

5 - İşçinin hastalık nedeniyle zarara uğraması hukuka aykırı olmalıdır. İşverenin, işçinin iş sağlığı ve güvenliği haklarını düzenleyen hukuk normlarına aykırı davranışı hukuka aykırılığı oluşturur (818 sayılı BK. m. 332, 6098 sayılı TBK. m. 417/2, İş K. m. 77).

Meslek hastalığının 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 5. madde kapsamında bulunan sigortalılar yönünden, sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenen veya bu durum kendisine bildirilen işverenler tarafından, bu durumun öğrenildiği günden başlayarak üç iş günü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesiyle Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen veya yazılı olarak bildirilen hususları kasten eksik ya da yanlış bildiren işverene, Kurumca bu durum için yapılmış bulunan masraflar ile ödenmişse geçici iş göremezlik ödemeleri rücu edilir (5510 sayılı Yasa m. 14/4). Bu bildirim dışında ayrıca, İş Kanunu uyarınca işverenler, tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazılı olarak iş yerinin tescilli bulunduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar (İş K. Mülga 77/3). Aksi halde para cezası ödemek zorunda kalırlar (İş K. m. 105).

Meslek hastalığının 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasının b bendi kapsamında bulunan, hizmet sözleşmesine bağlı olmaksızın kendi ad ve hesabına çalışan bağımsız sigortalıların kendisi tarafından bu durumun öğrenildiği günden başlayarak üç iş günü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesiyle Kuruma bildirmek zorunludur (5510 sayılı Yasa m. 14/4).

Meslek hastalığı yönünden somut olaya gelince, SGK müfettişlerince düzenlenen 27.04.2010 tarihli kayıt inceleme tutanağında sigortalı ……… ………’ın personel dosyası üzerinde yapılan incelemede, lastik imal operatörü olarak işe başladığı, Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışanlara İşe Giriş Raporunun işyeri hekimliğinde 04.05.2005 tarihinde verildiği, periyodik muayenelerinin yapıldığı belirtilmiştir.

Meslek hastalığı yönünden somut olaya gelince, SGK müfettişlerince düzenlenen 27.04.2010 tarihli kayıt inceleme tutanağında sigortalı ……… ………’ın personel dosyası üzerinde yapılan incelemede, lastik imal operatörü olarak işe başladığı, Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışanlara İşe Giriş Raporunun işyeri hekimliğinde 04.05.2005 tarihinde verildiği, periyodik muayenelerinin yapıldığı belirtilmiştir.

Sigortalı ……. …….. adına işyeri ve personel tedavi kartı düzenlendiği, tedavi kartı üzerinde yapılan incelemede ise sigortalı …….. ……..’ın ilk defa 02.09.2005 tarihinde iş kazası nedeniyle işyerinden viziteye çıkılarak İzmit Devlet Hastanesine sevk edildiği, sol el 3. ve 4. parmakta tırnak ucunda çatlak teşhisi konarak aynı gün işbaşı verildiği 18.01.2006 tarihinde işyeri hekimi tarafından Akut sinüzit teşhisi ile 1 gün istirahatli bırakıldığı, 24.02.2006 tarihinde Beyin Cerrahi Polikliniğine sevk edilen sigortalıya her hangi bir teşhis konulmadığı, 17.05.2007 tarihinde sol kasık ağrı şikayeti ile Özel Konak Hastanesine sevk edildiği, kasıkta kas zorlanması teşhisi ile istirahat verilmediği, 20.01.2008 tarihinde İzmit Devlet Hastanesi ortopedi servisine müracaat eden sigortalıya spor yaralanması (sol ayak bileğinde çatlak tanısı) ile 31/01/2008 tarihine kadar istirahatli bırakıldığı, 02.04.2008 tarihinde işyeri hekimine müracaat eden …….. ………’ın İzmit Devlet Hastanesi Ortopedi servisince sağ lateral epikondilit teşhisi konarak 15.04.2008 tarihine kadar istirahatli bırakıldığı, 16.08.2008 tarihinde işyerince Özel Kocaeli Akademi Hastanesine sevk edilen sigortalıya lateral epikondilit tanısı ile sağ kolu alçıya alınarak 05.09.2008 tarihine kadar istirahatli bırakıldığı, 13.10.2008 tarihinde Kadıköy Acıbadem Hastanesine müracaat eden sigortalıya sağ kol dirsekte tendinit sinir sıkışması ön tanısı ile tetkik ve tedavisine başlandığı, 14.08.2008 tarihinde İzmit Sek Devlet Hastanesine müracaat eden sigortalıya sağ dirsek, 16.08.2008 tarihinde ise sol dirsek MR incelemesi yapıldığı, 27.11.2008 tarihinde işyerince Kocaeli Üniversitesi ortopedi servisine sevk edilen sigortalının sol kubital tünel sendromu tanısı ile 15.12.2008 tarihinde yatarak sol kubital sendrom nedeniyle ameliyat edildiği, 16.12.2008 tarihinde taburcu edilen sigortalıya 29.01.2009 tarihine kadar istirahat verildiği, 14.04.2009 tarihinde Kocaeli Üniversitesinde yatarak ortopedi servisinde sağ lateral epikonndilit teşhisi ile sağ dirsekten ameliyat edilen sigortalının aynı gün taburcu olduğu, 21.06.2009 tarihine kadar istirahatli bırakıldığı, 19.08.2009 tarihinde işyerinden viziteye çıkan sigortalının İstanbul Meslek Hastalıkları Hastanesine sevk edildiği, 13.11.2009 tarih, 2654 sayılı sağlık kurulu raporu düzenlendiği, adı geçenin 23.10.2009 tarihinden 13.11.2009 tarihine kadar bilateral lateral epondilit, kubital tünel sendromu mesleki haliyle tanısı ile yatarak tedavi gördüğü, 02.07.2010 tarihine kadar istirahatli bırakıldığının saptandığı belirtilmiştir.

Yine mahallinde yapılan incelemede işyerinde otomotiv lastiği imalatı yapılmakta olup, …….. …….’ın önce KBN - 2 makinesinde, daha sonra K - 1S makinesinde lastik imalatında çalıştığı, KBN - 2 otomatik 2 etaplı makinede ……… ………’ın sıcak bıçakla uygun malzemeyi kesip eklediği, 2 etap arasındaki mesafenin 6 m hareket alanının ise 4 m olduğu, boşalan malzemenin yerine konulması için 4 tekerlekli araca yüklü malzemeyi iterek değiştirdiği, otomatik K - 1S makinesinin 2 etaptan oluştuğu, K - 1S makinesinde sıcak bıçakla sadece ekleme işlemi yapıldığı, söz konusu imalatta sigortalının her iki elini kullandığı, imalatta vardiyada toplam 7.5 saat çalışıldığı belirtilmiştir.

Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığının 11.06.2010 tarihli kararında “Musabı olduğu meslek hastalığının E - 6 kodu ile meslek hastalığı listesinde mevcut olduğu anlaşıldığından mesleki etkilenmenin tespit edildiği, halihazır durumu itibarı ile maluliyeti gerekmediğine, başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığına karar verilmiştir.

Sigortalı …….. ……… SGK Maluliyet ve Sağlık Kurulu Daire Başkanlığının vermiş olduğu karara 13.07.2010 tarihli itirazı ile çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespitinin Yüksek Sağlık Kurulunda tekrar değerlendirilmesini talep etmiştir.

Yüksek Sağlık Kurulunca 20.08.2010 tarihinde “Sigortalıda mevcut hastalık ve arızların mesleki olduğuna, maluliyeti gerektirmediğine’’ oy birliği ile karar verilmiştir.

Somut olaydan da anlaşılacağı üzere, dava dışı sigortalı işçinin, çalıştığı davalıya ait iş yerinde meslek hastalığına yakalandığı, Kurumun davacıda ki arızayı meslek hastalığı olarak kabul ettiği, geçici işgöremezlik geliri ödediği, bu nedenle davacı Kurum tarafından davalı işverene bu dosyada rücu davası açıldığı, davalı işverenin, dava dışı sigortalıda oluşan hastalığın mesleki olmadığı yönünde herhangi bir tespit davası açmadığı, mahkemece bir ortopedi uzmanı, bir adli tıp uzmanı ve bir de iş sağlığı ve güvenliği uzmanından aldırılan raporda da, davacının hastalığının mesleki olduğu, yapılan işle, oluşan meslek hastalığı arasında uygun illiyet bağının bulunduğunun açıklandığı anlaşılmıştır.

Buna karşın Yüksek Özel Daire, davacıda oluşan arızanın mesleki olup olmadığı, yapılan işle oluşan hastalık arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı yönünde, ortopedi uzmanlarından ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarından oluşan bir heyetle bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğinden bahisle, ilk derece mahkemesinin ‘’davanın kabulü’’ yönündeki kararını bozmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, Yüksek Özel Daire, davacıda oluşan arızanın mesleki olduğunu ve yapılan işle bu hastalığın arasında uygun illiyet bağının bulunduğunu, bu yönlerden daira kararının hatalı olduğunu kabul etmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, Yüksek Özel Daire, davacıda oluşan arızanın mesleki olduğunu ve yapılan işle bu hastalığın arasında uygun illiyet bağının bulunduğunu, bu yönlerden daira kararının hatalı olduğunu kabul etmiştir.

Ancak Yüksek Özel Daire, bu kez ilk derece mahkemesince kaçınılmazlık olgusunun değerlendirilmediğini, meslek hastalığının oluşumunda işveren kusuru yanında bir kısım etkenin de kaçınılmazlık olarak kabul edilmesi gerektiğini, bu yönlerden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini ifade ederek kararın bozulması yönünde görüş bildirmişlerdir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun sayın çoğunluğu da bu görüş doğrultusunda, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.

Kaçınılmazlık konusunda da aşağıda açıklanan nedenlerle sayın çoğunluğun bozma doğrultusundaki görüşüne katılmıyoruz.

Roma Hukukunda kaçınılmazlık (umulmayan hal) kavramına rastlanmaktadır. Bu terim, Roma Hukukunda Casus minöre (tesadüfî bir olay) ifade edilmektedir.

Yargıtay ve Danıştay içtihatlarına göre, beklenmeyen haller sözleşmelerin mali şartlarını altüst eden, olağanüstü, sezilemeyen, kusurdan uzak gerçek olaylardır. Bu tarife göre beklenmeyen hallerin koşulları şunlardır. Mali sarsılma, sezilemezlik, kusursuzluk ve gerçeklik (Abdullah Pulat Gözübüyük - Hukuki Mesuliyet Bakımından Mücbir sebepler ve Beklenmeyen Haller - Ankara 1957 - Sayfa 13, 143).

Kaçınılmaz tanımı sözlük anlamı olarak, istek ve irade dışında olan olarak tarif edilmiştir (Türkçe Sözlük - Türk Dil Kurumu Yayınları - Ankara 2011).

Ancak hukuki anlamda kaçınılmazlık tanımı öğreti ve uygulamada daha da geliştirilmiştir.

Umulmayan halin (Beklenmedik Durum - Fevkalade Hal - Kaza) tanımı, sözleşmesel ve sözleşme dışı sorumluluğu kapsar şekilde Eren tarafından şu şekilde tanımlanmıştır: ''Sorumlu şahsın irade ve davranışından bağımsız olarak, herkese ödev yükleyen genel bir davranış kuralının veya sözleşmeden doğan bir borcun kaçınılmaz surette ihlali sonucunu doğuran olaya kaçınılmaz hal denir'' (Eren, Uygun İlliyet, s. 139).

Tekinay ve arkadaşları kaza terimini kullanmışlardır. Özellikle sözleşmesel sorumlulukta, borçlunun davranışından bağımsız bir olayın gerekli olup olmadığını irdelemişlerdir. Borçluya ait bir davranışın etkisi altında kalan olayın kaza (umulmayan hal) niteliğini taşıyabileceğini, Federal Mahkemenin BGE 57 II 508 = JdT 1932 I 462 vd. kararlarını referans alarak benimsemişlerdir (Tekinay – Akman – Burcuoğlu - Altop, s. 1000).

Olay, umulmayan halin öğesidir. İhlal, bir davranış normunun veya sözleşmeden doğan borcun ihlalidir. Kaçınılmazlık, umulmayan hali teşkil eden olayın kendisi değil, bu olaydan doğan ihlaldir (Mustafa Kılıçoğlu - Tazminat Hukuku - 4. Baskı - Ankara 2014 - Sayfa 109 vd.).

İşverenin kusursuz sorumluluk hallerinden birisi olan "kaçınılmazlık" kavramı öğretide, yargısal kararlarda ve yasalarda kötü tesadüf, fevkalade hal, umulmayan durum, tesadüfî olay olarak da adlandırılmaktadır.

Olay, umulmayan halin öğesidir. İhlal, bir davranış normunun veya sözleşmeden doğan borcun ihlalidir. Kaçınılmazlık, umulmayan hali teşkil eden olayın kendisi değil, bu olaydan doğan ihlaldir (Mustafa Kılıçoğlu - Tazminat Hukuku - 4. Baskı - Ankara 2014 - Sayfa 109 vd.).

İşverenin kusursuz sorumluluk hallerinden birisi olan "kaçınılmazlık" kavramı öğretide, yargısal kararlarda ve yasalarda kötü tesadüf, fevkalade hal, umulmayan durum, tesadüfî olay olarak da adlandırılmaktadır.

Kaçınılmazlık, hukuksal ve teknik anlamda “fennen önlenmesi olanaksız” başka bir anlatımla işverence mevzuatın öngördüğü tüm önlemler alınmış olunsa bile önlenemeyecek olan durumları ifade eder.

Kaçınılmazlığın unsurları, 1 - İrade dışında meydana gelen olay, 2 - Davranış kuralının veya sözleşme borcunun ihlali, 3 - İlliyet bağının bulunması, 4 - Olayın önlenemezliği hususlarıdır.

Bu unsurlardan özellikle sonuncusu olan olayın önlenemezliği hususunu biraz açmak gerekirse; buradaki önlenemezliğin olayla ilgisi yoktur. Önlenemezlik unsuru, tamamen davranış normu ve borca aykırılıkla ilgili olup alınabilinecek tüm tedbirler alınmış olunsa dahi bir davranış normunun veya sözleşmeden doğan bir borcun ihlalinin ifadesidir. Yani olay önlenemez olmasına rağmen bir davranış kuralına ya da sözleşmeden doğan borca aykırılık önlenebiliyorsa artık kaçınılmazlıktan söz etme imkânı yoktur. Bilimsel ve teknolojik gelişmeler önlenemez olaylara karşın bir davranış kuralını ve borca aykırılığı önleme olanağını sağlamaktadır. Örneğin; bir inşaat işçisinin üzerinde çalışacağı tabiyeyi hazırlamak için duvara beton çivisi çakarken çivinin başının kırılıp gözüne kaçması olayında çivinin kırılması irade dışı ve önlenemez bir olay olmakla birlikte kırılan bu çivinin işçinin gözüne kaçması önlenemez bir olay değildir. Zira çalışma esnasında gözlük kullanılarak bu neticenin önüne geçilebilinir. O halde böylesi bir durumda olayın önlenemezliğinden bahisle kaçınılmazlıktan bahsetme imkânı yoktur.

Gerekli olan tüm önlemlerin alınmış ve tekniğin tüm olanakları kullanılmış olmasına karşın olayın oluşumu engellenememişse, kaçınılmazlıktan söz edilebilir. Kusurun varlığı halinde genellikle kaçınılmazlıktan söz edilemez (Ali Güneren - İş Kazası veya Meslek Hastalığından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları - 2. Baskı Ankara 2011 - Sayfa 572 vd.)

Olay önlenemez olmasına karşın, bir davranış kuralına veya sözleşmeden doğan borca aykırılık önlenebiliyorsa, kaçınılmazlıktan söz edilemeyeceği kuşkusuzdur. Bilimsel ve teknolojik gelişmeler, önlenemez olaylara karşın bir davranış kuralını veya borca aykırılığı önleme olanağı sağlamaktadır. İş sağlığının ve güvenliğinin sağlanmasına ilişkin mülga 818 sayılı BK' nun 332, 6098 sayılı TBK' nun 417, İş Kanununun mülga 77/1. ve 6331 sayılı Kanunun 4, 5, 10. maddelerinde öngörülen kurallara aykırılık önlenemez olmadığından, kaçınılmazlık olarak nitelendirilemez. Burada önlenemezliğin ölçütünün objektif olması gerektiği tartışmasızdır.

Sözleşme dışı sorumluluk yönünden umulmayan hal, zararlı sonucun tek sebebi ise bundan ilke olarak kimse sorumlu olmaz. Zararlı sonuca zarar gören katlanır. Ancak kaçınılmazlıkta hakkaniyet sorumluluğuna gidilmesi gerekmektedir.

Bir olayın tamamen kaçınılmazlık sonucu oluştuğu kusur bilirkişisi raporu ile saptanırsa, hâkim işverenin sorumluluğunu mülga 818 sayılı BK' nun 43. (6098 sayılı TBK. m. 51) maddesini de göz önünde tutarak hakkaniyet ölçüsünde saptamalıdır. Beklenmeyen olayın yükünü taraflardan sadece birisine yüklemek, adalet duygusunu zedeler. Beklenmeyen olay, her iki taraf açısından da beklenmeyen bir olay olduğuna göre, beklenmeyen olayın neden olduğu olumsuz sonuçlara her iki tarafta katlanmalıdır (Fulya Erlüle - Bedensel Bütünlüğün İhlalinde Manevi Tazminat - 2. Baskı - Ankara 2015 - Sayfa 400 vd.).

Sorumluluğun işçi ve işveren arasında % 50' şer oranında paylaştırılması uygun gibi görünebilirse de, işçinin işverene karşı daha güçsüz oluşu, nimet - külfet dengesi, işçiyi koruma ve sosyal devlet ilkesi gibi nedenler karşısında işverene daha fazla sorumluluk verilmesi hakkaniyet gereğidir. Yargıtay böyle bir durumda, işverene % 60, işçiye de % 40 oranında sorumluluk verilmesi gerektiği görüşündedir. Manevi tazminat talebinde de bu dengenin gözetilerek muhik bir tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.

Kaçınılmazlıkla ilgili öğreti ve uygulamayla ilgili bu açıklamalardan sonra somut olaya dönecek olursak, ilk derece mahkemesince bu yönde toplanan delillerin yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

Kurum müfettişi tarafından düzenlenen 28.04.2010 tarihli raporda; “İşyerinde çok yoğun olarak el kol ve vücut hareketleri kullanılarak çalışılan bu bölümde insan gücünü azaltarak teknolojik şartlardan yararlanılması gerektiği, ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerde periyodik muayene yapılmakla birlikte, sigortalının kas ve iskelet sistemine yüklenilmesiyle oluşabilecek meslek hastalıklarını önlemek üzere işçinin düzenli aralıklarla değiştirilmesi uygulaması olan rotasyonun uygun şekilde yapılmadığı, 02.04.2008 tarihinde işyeri hekimine müracaat eden …….. ………’ın İzmit Devlet Hastanesi Ortopedi servisinde sağ lateral epikondilit teşhisi konulduğu halde el ve kol gücünü gerektiren yerlerde çalıştırıldığının saptandığı, bu nedenle işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı hareket eden işverenin kusurlu olduğu’’ açıklanmıştır.

Yine raporun sonuç bölümünde meslek hastalığının işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucunda meydana geldiğinin saptandığı belirtilmiştir.

Yine raporun sonuç bölümünde meslek hastalığının işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucunda meydana geldiğinin saptandığı belirtilmiştir.

Mahkemece, makine mühendisi iş güvenliği uzmanı, adli tıp uzmanı ve ortopedi uzmanından oluşan üç kişilik heyet vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti düzenlediği 18.03.2013 tarihli bilirkişi raporda özetle, ‘’sigortalı zarar gören işçi …….. ………’ın çalıştığı radyal lastik imalat makinesinde çalışmaların gözlemlendiği, yapılan işin makineye ham lastik sardırılması, kesilmesi, çember takılması ayrıca kesilen şerit lastiğinin alınarak yaklaşık yükseğe proses ortama aktarılması gibi işlemleri kapsadığı, davalı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayinin İş Kanunun 77. maddesi, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2. ve 4. maddeleri gereği, iş yerinde işçilerin sağlığını korumak ve iş yerinde gerekli tedbirleri almak, alınan ve alınacak olan tedbirleri fennin gereklerine göre izlemek, işçileri işin tehlikelerine karşı bilgilendirip eğiterek ve en uygun çalışma talimatları ile yönlendirerek çalıştırmak zorundadır hükmüne rağmen, KBN - 2 ve K - 1S Makinesinde el kol ve vücut hareketleri kullanılarak çalışıldığı, el, kol ve omuzuna sürekli aynı yükün bindiği, bunun ağır bir iş olduğu, işverenin işçinin eline, koluna ve omzuna binecek yükü azaltacak şekilde gereken düzenlemeleri yapmadığı veya yaptırmadığı, iş yükünü hafifletmediği, bu tür seri işlerde çalışan işçiler hep aynı işte çalıştıklarında hep aynı kas ve sinirin çalışıp baskı altında kalmasının rotasyon yapılarak önlenmediği, işverenin söz konusu meslek hastalığının önlenmesi için hayli geç kaldığı, dolayısıyla söz konusu iş yeri ile meslek hastalığı arasında illiyet bağının mevcut olduğu gibi, işverenin olayda 1. derecede kusuru olduğu’’ belirtilerek davalı işverenin %100 kusurlu olduğunu açıklamışlardır.

5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre; ‘’İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

İş kazasının, 13 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sürede işveren tarafından Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil edilir.

İş kazasının, 13 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sürede işveren tarafından Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil edilir.

Çalışma mevzuatında sağlık raporu alınması gerektiği belirtilen işlerde, böyle bir rapora dayanılmaksızın veya eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen hastalığı nedeniyle, Kurumca sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverene ödettirilir.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık; kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere rücû edilmez. Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücû edilmez’’.

Mülga 1475 sayılı İş Kanununun 73. maddesine göre; ‘’Her işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçlrı noksansız bulundurmakla yükümlüdür’’.

4857 sayılı İş Kanununun mülga 77. maddesine göre; ‘’(Mülga madde: 20/06/2012 - 6331 S. K./37. md): İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Yapılacak eğitimin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

İşverenler işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar’’.