muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/9890, Karar No: 2012/17245, Tarih: 01.11.2012

Davalı ... vekili, müvekkilinin ... kitabının editörlüğünü yaptığını, ...' nın bizzat kendisinin davacıya ait makaleleri getirerek kitapta yer almasını istediğini, bu yazıların yıllar önce yayınlanmış olması ve kültürel amaçla kullanılması nedeniyle, yazı sahibinin adına ve yazının yayınlandığı yere de yer verilerek bu yazıların kitaba eklendiğini, bu kitabın bir sergi kataloğu olup bedelsiz dağıtıldığını, istenen bedelin fahiş olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, dava konusu makalelerin haber niteliğinde olmayıp, akademik disiplin ve çalışma gerektiren özgün birer bilimsel makale olması nedeniyle serbestçe iktibasları mümkün olmadığı, kitabı yayınlatan ve kitabı yayına hazırlayan editörün müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği, davalılarca davacının iki ayrı makalesinin izinsiz olarak yayınlanması ve ayrıca İngilizceye de çevrilerek iki dilde yayının gerçekleştirilmesi nedeniyle çoğaltma ve yayma hakları ile işleme hakkının bir arada ihlali ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu' nun rayiç bedelin tespitine ilişkin 20.03.2002 tarih ve 2002/11-176 Esas, 2002/214 Karar sayılı içtihadında yer alan objektif ve subjektif kriterler de gözetilerek dava konusu her iki makalenin de bilimsel araştırma ve çalışma gerektiren nitelikte oluşu ve gerek 1. gerekse 3. bilirkişi heyetlerince hazırlanan raporlardaki açıklamanın da kanaat verici olması nedeniyle makale başına istenebilecek telif bedelinin 2.500 TL olabileceği, davacının FSEK 14. madde de yazılı manevi hakkının da ihlal edildiği gerekçesiyle davanın kabülüne, FSEK 68/1 maddesi gereğince 3 kat hesabıyla takdiren 15.000 TL telif tazminatının ve takdiren 3.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren hesaplanacak Merkez Bankası kısa vadeli krediler avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 801,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan ayrı ayrı alınmasına, 01.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/637, Karar No: 2007/3568, Tarih: 14.05.2007

5. Ceza Dairesi 2007/637 E., 2007/3568 K.

**5. Ceza Dairesi 2007/637 E., 2007/3568 K.**

**- HAK VE YETKİLERİN KÖTÜYE KULLANILMASI

- İADE

- SAHTECİLİK

- ZİMMET**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 247 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 248 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 53 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 204 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 212 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 326 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 2 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 158 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 160 ]

**"İçtihat Metni"**

Zimmet suçundan sanıklar Naciye ve Dursun Ali'nin yapılan yargılanmaları sonunda; atılı suçtan mahkumiyetlerine dair (Rize Ağır Ceza Mahkemesi)'nden verilen 23.12.2005 gün ve 2001/59 esas, 2004/73 ek karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca İncelenmesi sanıklar müdafii tarafından duruşmalı olarak İstenilmiş olduğundan, dava evrakı C.Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye gönderilmekle dava evrakı incelenip gereği görüşüldü ve aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine,incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz İtirazlarının reddine,

Ancak;

Sanıklar lehine olduğu kabul edilen 5237 sayılı TCK'nın 212. maddesindeki "sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur" şeklindeki düzenleme nedeniyle, zimmetin açığa çıkmasını engellemek için tahsilat makbuzlarında tahrifat yaparak asıllarından daha düşük tutarlı dip. koçanlar düzenlemek suretiyle sahtecilik suçunu işleyen sanıklar hakkında bu suçtan da hüküm kurulması ve sonucuna göre lehe yasanın belirlenmesi zorunluluğuna uyulmaması,

CMK'nın 2/e, 158/1 ve 160. maddelerine göre soruşturmanın, "kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi" ifade ettiği ve soruşturmanın Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluk makamlarınca suçun işlendiğinin öğrenilmesiyle başladığı dikkate alınarak, 30.03.2001 günlü iddianameye konu zimmetin 13.03.2001, ek İddianameye konu zimmetin ise 26.10.2001 tarihinde C.Başsavcılığı'na bildirilmesinden önceki 12.03.2001 ve 22.10.2001 günlerinde, her davanın idari tahkikatı sırasında zimmet tutarını tamamen iade eden sanıkların cezasından 5237 sayılı TCK'nın 248/1. maddesi uyarınca 2/3 oranında indirim yapılması yerine 1/2 oranında indirim yapılması,

5237 sayılı TCK'nın 53/1-a maddesinde yazılı hak ve yetkilerini kötüye kullanmak suretiyle atılı suçu İşleyen ve hapis cezasıyla mahkumiyetlerine karar verilen sanıklar hakkında aynı Yasa'nın 53/5. maddesinin uygulanmaması,

5237 sayılı TCK'nın 53/1-a maddesinde yazılı hak ve yetkilerini kötüye kullanmak suretiyle atılı suçu İşleyen ve hapis cezasıyla mahkumiyetlerine karar verilen sanıklar hakkında aynı Yasa'nın 53/5. maddesinin uygulanmaması,

Kanuna aykırı ve sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, CMUK'nın 326. maddesi gereğince kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 14.05.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/25993, Karar No: 2011/6572, Tarih: 03.05.2011

6. Ceza Dairesi 2010/25993 E., 2011/6572 K.

**6. Ceza Dairesi 2010/25993 E., 2011/6572 K.**

**- HIRSIZLIK

- MALA ZARAR VERMEK**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 32 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 34 ]

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın, uyuşturucu bağımlısı olduğunu iddia etmesi ve Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği'nin 24.10.2007 tarihli yazısında "Karışık madde kullanımı + Antisosyal Kişilik Bozukluğu" tanısıyla olay öncesinde anılan hastanede tedavi gördüğünün belirtilmiş olması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 32 ve 34. maddeleri ışığında, sanığın suç tarihinde işlediği eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinde tamamen ya da önemli derecede azalma olup olmadığı araştırılıp, yöntemince raporla saptandıktan sonra sonucuna göre, sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme İle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık Mehmet savunmanının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle istem gibi (BOZULMASINA), 03.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7826, Karar No: 2019/17404, Tarih: 07.11.2019

**4. Ceza Dairesi         2019/7826 E.  ,  2019/17404 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Hükmün açıklanmasına neden olan kasıtlı suçun, TCK'nın 106/1-1. cümlesi uyarınca hükmolunan tehdit olması, 02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümlerinin yeniden düzenlenmesi ve TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamına alınması karşısında, tehdit suçu yönünden, uyarlama yargılaması yapılıp yapılmadığı araştırılarak, anılan hüküm yönünden uzlaştırma işleminin olumlu sonuçlanmış olması durumunda, sanığın denetim süresinde işlediği başkaca kasıtlı suçlardan mahkum olup olmadığı tespit edilip sonucuna göre, açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanıp açıklanmayacağının değerlendirilmesi zorunluluğu,

2-Kabule göre de;

a-02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

b-Mahkemece, sanık ve katılan arasında minibüste yolculuk esnada tartışma çıktığı, bu tartışma sırasında katılan ...'ün sanık ...'ya yönelik "memleketin dengesizlerini arabaya doldurmuşlar, benim kardeşim polis avukat seni sürdüreceğim" sözleriyle hakaret ve tehdit ettiği, sanık ...'nin de katılan ...'i "senin ağzını burnunu kırarım" diyerek tehdit ettiğinin kabul edilmesi karşısında; haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 07/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1830, Karar No: 2022/3849, Tarih: 30.05.2022

**7. Hukuk Dairesi         2022/1830 E.  ,  2022/3849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 11/10/2013 gününde verilen dilekçe elatmanın önlenmesi ve kal talebi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 15/10/2020 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yere yapılan müdahalenin men’i ve kal talebine ilişkindir.

Davacı vekili; dava konusu İznik Gölü kıyısı ile sahil şeridinde bulunan yasa gereği Devletin hüküm ve tasarrufun altındaki taşınmazda, davalı site yönetimi tarafından 2 adet iskele, voleybol sahası, kayık koyma yeri olmak üzere toplam 1392,75 metrekarelik alana yapılan müdahalenin önlenmesi ile muhdesatların kal’ini talep etmiş, 24.12.2014 havale tarihli ıslah dilekçesi ile de 24.11.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda nitelikleri ve yüzölçümleri belirtilen yapı ve muhdesatların tamamının kal’ine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; dava konusu 2 adet iskeleden tahta olanın dava tarihinden önce yıkıldığını, diğer demirli iskelenin akıbeti hakkında Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvuru yapıldığını, neticesinin beklenildiğini, voleybol sahasının davadan önce kaldırıldığını, kayık konulan yer hakkında bu yerin spor kulübüne ait olduğunu, spor kulübünün ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğunu teknelerin de gerçek kişilere ait olduğunu, müvekkili site yönetimi ile ilgisinin bulunmadığını, ilçede kıyı kenar çizgisinin belirlenmediğini, davada hukuki yararın bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12.03.2018 günlü ve 2015/18221 E, 2018/9168 K sayılı ilamıyla "... fen bilirkişinin raporunu düzenlerken uyguladığını belirttiği kıyı kenar çizgisi ile İznik Belediye Başkanlığından gelen yazı cevabı arasında çelişki bulunmaktadır. Mahkemece yapılması gereken iş, yeniden İznik Belediye Başkanlığına müzekkere yazılarak bu çelişkiyi gidererek ,gelen yazı cevabına göre ilgili yerden kıyı kenar haritasını dosya arasına alınmak ve harita mühendisi ve fen bilirkişisi ile yeniden keşif yapmak olup mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile , Bursa ili, İznik ilçesi, Selçuk Mahallesi, İznik Gölü kıyısında bulunan 18/03/2020 tarihli fen bilirkişileri rapor ve krokisinde kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı bildirilen kısma davalının yaptığı müdahalenin men'ine, bu kısımdaki rapor ve krokide (A) harfi ile gösterilen 239,74 m2'lik iskelenin,(D) harfi ile gösterilen basit kuruluğun 33,32 m2'lik kısmının,(E) harfi ile gösterilen voleybol sahasının 117,80 m2'lik kısmının,(F) harfi ile gösterilen 14,06 m2'lik iskelenin kal'ine, rapor ve krokinin onaylı örneğinin karara eklenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Bilindiği üzere; kıyılara ilişkin olarak, 2709 Sayılı T.C. Anayasası'nın, "Kıyılardan yararlanma" başlıklı 43. maddesinde, "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir." düzenlemesi ve bu düzenleme gereğince çıkarılan 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun "Genel Esaslar" başlıklı 5. maddesinde "Kıyılar ile ilgili olarak kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açık olduğu, yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetildiği, kıyıda ve sahil şeridinde planlama ve uygulama yapılabilmesi için kıyı kenar çizgisinin tespitinin zorunlu olduğu, sahil şeritlerinde yapılacak yapıların kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabileceği, yaklaşma mesafesi ve kıyı kenar çizgisi arasında kalan alanlar, ancak yaya yolu, gezinti, dinlenme, seyir ve rekreaktif amaçla kullanılmak üzere düzenlenebileceği, kıyılarda hiçbir yapı yapılamayacağı, duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamayacağı" şeklinde genel esaslar düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12.03.2018 günlü ve 2015/18221 E, 2018/9168 K sayılı ilamına uygun olarak kıyı kenar çizgisi belirlenmiş ve kıyı kenar çizgisi içinde kalan yapılar ile ilgili davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak davacı dava konusu yapıların tamamının kamuya ait alanda bulunduğu iddiasındadır. Bu durumda mahkemece kıyı kenar çizgisi dışında kalan pompa istasyonu ile kuruluk ve voleybol sahasının bir kısmının bulunduğu yerin niteliği belirlenmeli bu kısım da Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer ise davalının buraya yönelik müdahalesinin de men'ine ve yapıların kal'ine karar verilmesi gerekirken belirtilen husus araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 30.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3670, Karar No: 2018/1849, Tarih: 06.12.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2015/3670 E.  ,  2018/1849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 19. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 24.02.2015 tarihli ve 2013/1604 E., 2015/245 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 11.05.2015 tarihli ve 2015/11286 E., 2015/17069 K. sayılı kararı ile;

“… Davacı, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL ihbar tazminatı, 100,00 TL kıdem tazminatı 5.000,00 TL fazla mesai ücreti, 2.000,00 TL hafta tatili ücreti, 100,00 TL genel tatil ücreti, 100,00 TL yıllık izin ücreti 100,00 TL asgari geçim indirimi alacağının tahsili amacı ile belirsiz alacak davası açmıştır.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı talep konusu alacakları belirleyebilecek durumda olduğundan davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile usulden reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Uyuşmazlık davanın niteliği ve belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır. Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir; ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.