muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2, Karar No: 2021/205, Tarih: 06.05.2021

. Erkekler hepiniz böylesiniz." demesi üzerine kendisinin de dirseğiyle onu geriye doğru ittirerek "Sus kızım." dediğini, bunun üzerine mağdurenin bağırarak arka kapıyı açtığını ve bir ayağını dışarıya çıkardığını, kendisinin de arkaya uzanıp mağdureyi tutarak "Ne yapıyorsun? Rahatsız mısın? Niye böyle yapıyorsun?" diye sorduğunu, aşağı atlamasından korktuğu mağdurenin kolunu biraz fazla sıktığını ve mağdureye "Burada indiremem. Şehir içinde indireyim. Kapıyı kapat." dediğini, mağdurenin kapıyı kapatmaması üzerine iyice yavaşlayarak durduğunu, durunca mağdureyi bıraktığını ve mağdurenin araçtan atlayarak gittiğini, anlattıkları dışında başkaca bir olay ya da temas yaşanmadığını, mağdureyi sadece bir defa rızasıyla öptüğünü, mağdurenin alkolün de etkisiyle değişik hâllere girdiğini, kendisinin de mağdurenin konuşmalarından rahatsız olarak onu bırakmak istediğini, suçlamaları kesinlikle kabul etmediğini,

07.12.2016 tarihinde Mahkemede; üzerine atılı cinsel saldırı suçuna kalkışma ve özgürlüğünden yoksun bırakma suçlarıyla ilgisinin olmadığını, olayla ilgili olarak emniyette ayrıntılı beyanda bulunduğunu, emniyetçe saptanan beyanının doğru olduğunu, her iki suçtan beraatini istediğini, cezalandırılmasına karar verilmesi hâlinde ise hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesine muvafakat ettiğini, sorulması üzerine; mağdureyle buluştuğunda mağdurenin rızasıyla onun yanağından bir kez öptüğünü ancak vücudunu okşamadığını, elbiselerini çıkarmaya çalışmadığını ve dudağından öpmediğini, olay tarihinde Sakine Bayındır ile evli olduğunu, 1,5 yaşında Çınar isminde bir oğlunun bulunduğunu, hâlen kayden evli olduğunu ancak eşiyle arasında uyuşmazlık bulunduğunu, mağdureyle tanıştığında ona evli olduğunu söylemediğini, daha önce araba yarışları yaptığını ve araba tutkunluğunun bulunduğunu, her cuma günü Çiğli Kipa alışveriş merkezi yakınındaki alanda otomobil yarışları yapıldığını, araba tutkunu olduğu için de her Cuma günü bu otomobil yarışlarını seyretmeye gittiğini, tarihini hatırlayamadığı bir cuma günü mağdureyle buluştuklarını ve mağdureyi kendi otomobiliyle Çiğli Kipa alışveriş merkezi yakınındaki otomobil yarış alanına götürdüğünü, mağdurenin otomobil yarışlarını ve hızı sevmediğini söyleyerek durmak istemediğini belirtmesi üzerine yarış alanından ayrıldıklarını, Kipa alışveriş merkezi yakınındaki mahallede bulunan marketten birer tane bira ve ice tea aldıklarını, otoban kenarındaki park alanına gittiklerini, park alanının da yarış alanına yakın olduğunu ve yarışları park alanından seyretmeyi düşündüklerini, otomobilinden iki adet açılır kapanır sandalye çıkarıp otomobilin dışına koyduğunu, mağdureyle birlikte biraları içmeye başladıklarını ve bira içerken de sohbet ettiklerini, mağdurenin kendisine eski sevgililerinden bahsetmeye başladığını, bu sırada mağdurenin Alman, zengin bir nişanlısının olduğunu ve onunla cinsel ilişkide de bulunduğunu söylediğini, mağdurenin bu konuşması ve sürekli olarak da zenginlikten söz etmesi nedeniyle kendisiyle de para için arkadaş olmak istediğini düşündüğünü ve mağdureye "Alman sevgilinden neden ayrıldın?" diye sorduğunu, mağdurenin ise "Alman sevgilimin bir annesi yoktu. 4-5 tane annesi vardı

. 4-5 tane annesi vardı." diye cevap verdiğini, "Nasıl yani?" dediğinde mağdurenin, sevgilisinin teyzelerinin de sevgilisine annelik yaptıklarından bahsettiğini, mağdurenin hep paradan ve zenginlikten bahsetmesi ve ayrıca Alman sevgilisiyle de cinsel ilişkide bulunduğunu söylemesi üzerine mağdureden ayrılmak istediğini ve onu evine bırakabileceğini söylediğini, otomobile bindiklerini, mağdureyi İzmir Eşrefpaşa’daki evine bırakmak üzere yola çıktıklarını, seyir hâlindeyken de mağdureye evli olduğunu söylediğini, aklına bir şey gelmediğini, yalnızca mağdureden kurtulmak istediğini, daha önceden de paylaşmadığı için mağdurenin kendisini bırakacağı düşüncesiyle evli olduğunu söylediğini, bunun üzerine mağdurenin kendisine "Bütün erkekler aynısınız. Allah belanızı versin." gibi sözlerle hakaret etmeye başladığını, mağdurenin zaten arka koltukta oturmakta olduğunu, zira otomobilin sağ ön koltuğunu tamir için çıkardığını, arka koltukta oturan mağdurenin, sırtına yumrukla vurduğunu, kendisinin de kurtulmak için mağdureyi eliyle ittirdiğini, o esnada mağdurenin otomobilin sağ arka kapısını açarak arabadan atlamak istediğini, arka kapıyı açınca otomobil içindeki tavan lambasının yandığını, o sırada saatin 21.00-21.30 sıraları olduğunu, otomobilin içinin de karanlık olduğunu ve otomobilin tavan lambasının yanması üzerine mağdurenin otomobilin sağ arka kapısını açıp kendisini atmak istediğini gördüğünü, sol eliyle direksiyonu sağ eliyle de mağdureyi tuttuğunu, mağdurenin bir ayağının dışarıda olduğunu, bu şekilde yaklaşık 100-150 metre hareket ettiklerini, 90 kilometre hızla seyir hâlinde olduğunu ve peşinden de araçların geldiğini, bu nedenle hemen duramadığını, otomobili otoban kenarına çekip mağdureye "Sen ne yapıyorsun?" diyerek arabayı durdurduğunu, bu sözleri üzerine mağdurenin "Allah belanızı versin. Seninle daha sonra görüşeceğiz." diyerek bağırmaya başladığını, otomobili zaten durdurduğu için mağdureyi bıraktığını, mağdurenin dışarı çıkıp yanından ayrıldığını, kendisinin yola devam ederek eve gittiğini, mağdureye olumsuz hiçbir söz ve davranışta bulunmadığını, yalnızca ilk buluştuklarında rızasıyla mağdurenin yanağından bir kez öptüğünü, mağdureyle daha önce hiç görüşmediğini, yalnızca Facebook isimli sitede yazıştıklarını, bu olaydan sonra da mağdureyle görüşmediğini, sorulması üzerine; aleyhine olan beyanları kabul etmediğini, ayrıca mağdureyle hiçbir şekilde otomobil içinde cinsel ilişkide bulunmak istemediğini, genel adli muayene raporunda mağdurenin kollarında kızarıklıklar olduğu belirtilmişse de otomobilden atlamak istediğinde engel olmak için mağdurenin kollarından yakaladığını, kızarıklıkların bu nedenle meydana gelmiş olabileceğini, kendisinin mağdureye hiçbir şekilde cebir ve tehditte bulunmadığını,

18.10.2017 tarihinde Mahkemede; yola su almak için çıkmadıklarını, mağdureyi evine bırakmak için çıktıklarını, otomobilde sularının olduğunu, bulundukları ortamda yedi sekiz tane araba olduğunu, sürekli olarak güvenlik güçlerinin geldiğini, mağdureye elini bile sürmediğini, sadece bir arkadaş olarak mağdureyi öptüğünü, bunun dışında başkaca bir eyleminin olmadığını, oğlunun böbrek hastası olduğunu, eşiyle sorunlarının bulunduğunu, bu nedenle mağdureyi götürdüğünü ancak mağdureyi öptükten sonra bunu eşine yapamayacağını söylemesi üzerine mağdurenin birden çıldırdığını, öpüşme konusuna gelindiğinde ise "hoşgeldin" anlamında mağdurenin yanaklarından öpmek istediği sırada mağdurenin dudağının kenarına denk geldiğini, bunun dışında herhangi bir cinsel davranışının bulunmadığını, kendisiyle ilişkiye girmeyince mağdurenin çıldırdığını, "Bütün erkekler aynısınız." gibi sözlerle söylenmeye başladığını, mağdureyi izbana götürmek istediğini ancak araç hareket hâlindeyken mağdurenin inmeye çalıştığını ve ayrıca kendisini iteklediğini, kendisinin de direksiyon hakimiyetini kaybetmemek için mağdureyi iteklediğini, mağdurenin araçtan inmeye çalıştığı sırada onu tuttuğunu, sonra da yol kenarında indirdiğini,

10.11.2017 tarihinde Mahkemede; bir hata yaptığını, evli olduğu hâlde başka bir kadınla görüştüğünü, bunun dışında kendisinin ve ailesinin başını öne eğecek herhangi bir şey yapmadığını, bugüne kadar eşine bile el kaldırmadığını, suçlamaları kabul etmediğini,

Bölge Adliye Mahkemesinde; üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini, mağdureye yönelik organ veya sair cisim sokma anlamında bir teşebbüsünün olmadığını, iddia edildiği şekilde bir cinsel saldırısının da söz konusu olmadığını, her ikisini de kabul etmediğini, önceki savunmalarının doğru olduğunu, bozma ilamına uyulmasını istediğini, beraatini ve tahliyesini talep ettiğini,

Savunmuştur.

Suç tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesi;

"(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

(3) Suçun;

a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından,

d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,

(3) Suçun;

a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından,

d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,

e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.

(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur." şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin ilk fıkrasında cinsel saldırı suçunun temel şekli düzenlenmiş, ikinci fıkrasında ise vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi, suçun temel şekline nazaran daha ağır cezayı gerektiren nitelikli bir hâl olarak yaptırıma bağlanmıştır.

Basit cinsel saldırı suçunun oluşabilmesi için eylemin cinsel ilişki boyutuna ulaşmaması gerekir. Eylem, vücuda organ veya sair bir cisim sokmaya yönelikse veya fiil de işlenmişse, basit cinsel saldırı değil, ikinci fıkrada düzenlenen nitelikli cinsel saldırı suçu söz konusu olacaktır. Bu ayırımın yapılabilmesi için failin kastının ve gerçekleştirdiği davranışların hangi fiile yönelik olduğunun belirlenmesi gerekir. Failin amacı ve davranışları vücuda organ veya sair bir cisim sokmak olmaksızın cinsel duyguları tatmine yönelik ise basit cinsel saldırı, amacı ve davranışları vücuda organ veya sair bir cisim sokmaya yönelik olmakla birlikte eylemin elinde bulunmayan nedenlerle gerçekleştirilememesi hâlinde ise ikinci fıkrada düzenlenen nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüs söz konusu olacaktır. Madde metninde "sair bir cisim" ibaresine yer verilmesi karşısında suçun temel şeklinin aksine, ikinci fıkrada tanımlanan nitelikli hâlin oluşabilmesi için eylemin cinsel arzularının tatmini amacına yönelik olması şart değildir. Sanığın nitelikli cinsel saldırı mı, yoksa basit cinsel saldırı kastıyla mı hareket ettiği; tarafların yaşları, konumları, olay yerinin özellikleri, suçta kullanılan araçların niteliği, sanığın dış dünyaya yansıyan söz ve fiileri gibi somut olayı nitelendirmeye yarayan tüm hususlar dikkate alınarak hâkim tarafından saptanması gerekmektedir.

Bu aşamada sağlıklı bir hukuki sonuca ulaşılabilmesi bakımından "suça teşebbüs" ve "gönüllü vazgeçme" kavramları üzerinde de durulmalıdır.

Bu aşamada sağlıklı bir hukuki sonuca ulaşılabilmesi bakımından "suça teşebbüs" ve "gönüllü vazgeçme" kavramları üzerinde de durulmalıdır.

TCK'nın 35. maddesinin birinci fıkrasında; "Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur." şeklinde tanımlanan teşebbüsün varlığından söz edilebilmesi için;

1- Kasıtlı bir suç işleme kararı olmalı,

2- Elverişli hareketlerle suçun doğrudan doğruya icrasına başlanmalı,

3- Failin elinde bulunmayan nedenlerle suç tamamlanamamalı ya da amaçlanan sonuç gerçekleşmemelidir.

Suça teşebbüste fail, suçu tamamlamak amacıyla hareket etmesine karşın, elinde olmayan nedenlerden dolayı fiilini gerçekleştirememekte, bu durumda kişiye tamamlanmış suça oranla daha az ceza verilmektedir.

Sanığın fiilinin basit cinsel saldırı suçunu mu, yoksa nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsü mü oluşturacağının belirlenmesi açısından "elverişli hareketlerle suçun doğrudan doğruya icrasına başlama" şartı da değerlendirilmelidir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 35. maddesinin gerekçesinde; 765 sayılı Kanun’daki "eksik - tam teşebbüs" ayrımına son verildiği, bu ayırımın objektif bir ölçütünün bulunmadığı ve uygulamada bir takım tereddütlere yol açtığı belirtildikten sonra, getirilen diğer bir yeniliğin icra hareketlerinin başlangıcına ilişkin olduğu, "failin kastının şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkmasıyla icranın başlayacağı" yolundaki sübjektif ölçütün kabul edilmesi durumunda kişinin düşüncesi ve yaşam tarzı dolayısıyla cezalandırılmasına varabilecek bir uygulamaya yol açılacağı, çünkü hazırlık hareketleri aşamasında da kastın varlığının şüpheye yer vermeyecek biçimde tespit edilebilmesinin mümkün bulunduğu, suçun icrasıyla ilgisiz davranışların dahi suç kastını ortaya koyduğu gerekçesiyle cezalandırılabileceği, o nedenle tasarıdaki "kastı şüpheye yer bırakmayacak" kriterinin madde metninden çıkartılarak "doğrudan doğruya icraya başlama" ölçütünün kabul edildiği, böylece işlenmek istenen suç tipiyle belirli bir yakınlık ve bağlantı içindeki hareketlerin yapılması hâlinde suçun icrasına başlanılmış sayılacağı açıklanmış; ayrıca kullanılan aracın suçun kanuni tanımında öngörülen fiili meydana getirmeye elverişli olması gerektiği, ancak elverişliliğin sadece kullanılan araç bakımından değil, suçun konusu da dâhil olmak üzere bütün fiil yönünden bulunması gerektiği, bu nedenle maddeye, suça teşebbüsün bu unsurunu tam anlamıyla ifade eden "uygun hareketler" kavramının dâhil edildiği belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi 765 sayılı Kanun’da icra hareketlerinin başlangıcı konusunda açık bir ifadeye yer verilmezken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda doğrudan doğruya icraya başlama ölçütü kabul edilmiştir. Ancak soyut olan bu kavramın nasıl anlaşılması gerektiği konusu açık olmayıp, cezalandırılabilen davranışın ne zaman başladığını belirlemek her zaman kolay değildir.

Görüldüğü gibi 765 sayılı Kanun’da icra hareketlerinin başlangıcı konusunda açık bir ifadeye yer verilmezken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda doğrudan doğruya icraya başlama ölçütü kabul edilmiştir. Ancak soyut olan bu kavramın nasıl anlaşılması gerektiği konusu açık olmayıp, cezalandırılabilen davranışın ne zaman başladığını belirlemek her zaman kolay değildir.

Genel olarak suçun dış dünyada oluşmaya başladığı süreç; "hazırlık hareketleri" ve "icra hareketleri" olmak üzere birbirinden farklı iki aşamaya ayrılmaktadır. Suçu işlemek için kullanılacak âletlerin üretilmesi ya da temin edilmesi, eylem yerinin araştırılması veya gözetlenmesi gibi fiiller hazırlık hareketleri olup, suç tipini oluşturan icra hareketlerinden önce gerçekleştirilen ve cezalandırılmayan davranışlardır.

Teşebbüs ise, suçun tamamlanmasından önce, fakat hazırlık hareketleri aşamasından sonra gelen, başlanmış ancak bitirilememiş bir eylemli aşamayı ifade eder. Bu kapsamda cezalandırılabilir davranışların, yani suça teşebbüsün sınırlarının saptanması, diğer bir ifadeyle suç yolunda ilerleyen sanıkla ilgili olarak hangi andan itibaren ceza hukukunun devreye gireceği sorununun çözülmesi gerekmektedir.

Öğretide; 5237 sayılı TCK'nın 35. maddesinde teşebbüs açısından, "doğrudan doğruya icraya başlama" ölçütünün kabul edilmesiyle "objektif teori"nin benimsendiği, suçun kanuni tanımında unsur veya nitelikli hâl olarak belirtilmiş hareketlerin gerçekleştirilmesi hâlinde icra hareketlerinin başladığının kabul edilmesi, örneğin öldürmek için silahını hasmına doğrultarak nişan alınmasının icra hareketleri sayılması gerektiği, ancak öldürmek için silah veya zehir satın alınmasının belirleyici bir niteliğe sahip bulunmaması nedeniyle hazırlık hareketi sayılabileceği belirtilmiştir (Mahmut Koca–İlhan Üzülmez; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2013, Seçkin Yayınları, 6. Baskı, s. 393.).

Özetle; bir kimsenin suça teşebbüsten dolayı cezalandırılabilmesi için, yapılan hareketlerin objektif olarak suçun kanuni tanımında öngörülen sonucu meydana getirmeye elverişli olmasıyla birlikte, aracın fail tarafından bu sonucu gerçekleştirmeye uygun biçimde kullanılması, ancak failin elinde olmayan nedenlerle icra hareketlerinin tamamlanamaması ya da tamamlanmasına karşın sonucun gerçekleşmemesi gerekir.

Öğretide; suçun nitelikli şeklinin tamamlanması için organ veya cismin az da olsa mağdurun vücuduna girmesinin yeterli olup tamamının girmesine gerek olmadığı, failin elinde olmayan nedenlerle fiili tamamlayamaması durumlarında nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün kural olarak mümkün olacağı belirtilmiştir (Fahri Gökçen Taner; Türk Ceza Hukukunda Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlar, Seçkin Yayınları, 2. Baskı, s. 235., Durmuş Tezcan–Mustafa Ruhan Erdem-Murat Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Ankara 2019, Seçkin Yayınları, 17. Baskı, s. 414., Pınar Memiş Kartal, Özel Ceza Hukuku, 3. Cilt, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, 2018, s. 476.).

Ancak aksi yönde de öğretide; "Cinsel saldırının vücuda organ veya sair cisim sokularak işlenmesi, daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâl olduğu için, 'sokma' fiilinin gerçekleşmediği durumlarda fail suçun temel şekline göre cezalandırılacaktır. Örneğin fail zorla kıyafetlerini çıkardığı mağdura cinsel organını sokmaya çalışmasına rağmen, mağdurun direnmesi ya da üçüncü birinin gelmesi üzerine fiilin yarıda kalması hâlinde cinsel saldırı suçunun temel şekli oluşacaktır." ( M. Emin Artuk, Ahmet Gökcen, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara-2019, s.374.), "Cinsel saldırının vücuda organ veya cisim sokularak işlenmesi nitelikli hal olarak değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Bu nedenle, bu nitelikli hâl gerçekleşmedikçe, failin bundan dolayı sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini düşünmekteyiz. Örneğin failin cinsel organını sokmaya çalışmasına rağmen mağdurun direnç göstermesi veya etraftan gelenlerin müdahalesi nedeniyle başarılı olamaması gibi hallerde, hakim bu durumu suçun temel şekline ilişkin cezanın belirlenmesinde dikkate almalıdır." şeklinde görüşler ileri sürülmüştür ( Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, 6. Baskı, Ankara, 2019, s.344-345.).

Ceza Genel Kurulunun 24.09.2013 tarihli ve 1239-384 sayılı, 5.02.2014 tarihli ve 496-97 sayılı ve 28.11.2019 tarihli ve 36-675 sayılı olmak üzere birçok kararında nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim Özel Ceza Dairelerinin istikrarlı uygulamaları da bu doğrultudadır.

Öte yandan, nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün şüpheye yer bırakmayacak şekilde gerçekleşmiş olması ile nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün mümkün olmaması hususlarının birbirinden farklı kavramlar olduğu göz önüne alınmalıdır.

5237 sayılı TCK'nın “Gönüllü Vazgeçme” başlıklı 36. Maddesinde ise; "Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır" şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.

Kanundaki tanım uyarınca gönüllü vazgeçme ile teşebbüs arasındaki ayrım şu şekilde özetlenebilir: Teşebbüs, suçun tamamlanması veya neticenin gerçekleşmesinin, failin elinde olmayan nedenlerle meydana gelmemesi olarak tanımlanmışken, gönüllü vazgeçmede failin iradi hareketi veya çabası ile icra hareketlerinin terk edilmesi ya da suçun tamamlanmasının önlenmesi söz konusudur. Suç tamamlanmadan veya sonuca ulaşılmadan önce vazgeçme gerçekleştiğinden, gönüllü vazgeçme etkin pişmanlıktan da farklıdır. Etkin pişmanlık, suçun tamamlanmasından sonraki pişmanlığı düzenlemekte ve tamamlanan bir suçun yol açtığı zararın giderilmesi, eski hâle getirilmesi ya da malın iadesini kapsamaktadır.

Gönüllü vazgeçmenin şartları ve sonuçları TCK'nın 36. maddesinin gerekçesinde; "Gerek icra hareketleri aşamasında gerekse icra hareketlerinin bitmesinden sonra, failin suçu tamamlamaktan gönüllü olarak vazgeçmesini teşvik etmek modern suç politikasının temel araçlarından biridir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununda sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüştür. Böylece suçun icrası sürecindeki bütün aşamalarda gönüllü vazgeçme mümkün hâle gelmektedir. Ancak icra hareketlerinin bitmesinden sonra gönüllü vazgeçmenin kabulü için, vazgeçenin suçun tamamlanmasını önlemek bakımından ciddi bir çaba göstermesi gerekmektedir.

Gönüllü vazgeçme hâlinde kişiye ceza verilmemekte, ancak o ana kadar yapılan hareketler ayrıca bir suç oluşturuyorsa sadece o suçtan sorumlu tutulmaktadır.

Suç bütün unsurlarıyla tamamlandıktan sonra örneğin çalınan eşyanın geri verilmesi veya kaçırılan kişinin serbest bırakılması hâllerinde, artık vazgeçme değil etkin pişmanlık söz konusudur…" biçiminde açıklanmıştır.

Madde gerekçesinde de özenle vurgulandığı üzere, 765 sayılı TCK'nın uygulanmasında sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, 5237 sayılı TCK'nın uygulanmasında icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüş, böylece neticenin meydana gelmesine kadar bütün aşamalarda gönüllü vazgeçmenin mümkün olduğu kabul edilmiştir.