muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7307, Karar No: 2015/15493, Tarih: 17.09.2015

2-Mahkemenin, henüz yapılmış bir borçlanma işlemi bulunup bulunmadığı araştırılıp, tespit edilmeden, sigorta başlangıcına ilişkin kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresini düzenleyen 5510 sayılı Yasa'nın 38’inci madde hükmü; malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcını; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun geçici 20’nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edileceğini; Kanunun uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresinin, 18 yaşının ikmal edildiği tarihte başlamış olacağını, bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarıprimlerinin, prim ödeme gün sayısı hesabına dahil edileceğini öngörürken, Uluslararası Sosyal Güvenlik Sözleşme hükümlerinin saklı bulunduğu ifade edilmiştir.

Öte yandan, Anayasamızın 90/son maddesi uyarınca, yöntemince yürürlüğe konulmuş Uluslararası sözleşmeler Kanun hükmünde olduğu gibi, normlar hiyerarşisi yönünden uluslararası sözleşme kurallarına uygulamada yasal güç tanınmakta ve bu kuralların uygulanma önceliği de haiz bulunmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti ile ... arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin, konuya ilişkin 29’uncu maddesi hükmü, Malûllük,Yaşlılık ve Ölüm sigortaları hakkındaki Türk mevzuatının uygulanmasında, sigortalı, Türkiye’de yaşlılık sigortasına tabi işe girmeden önce, ...’da bir yaşlılık sigortasına tabi olmuşsa, bahis konusu ... rejimine tabi olduğu ilk günün, Türk mevzuatına göre yaşlılık sigortasına tabi işe ilk defa girdiği gün olarak kabul edileceğini öngörmüştür.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, anılan sözleşme hükmünün uygulanabilmesi, Türkiye Cumhuriyeti ile ... arasında imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesi kapsamında, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, ...’da yaşlılık sigortasına girmiş bulunması ve 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılması ile ... sigorta rejimine giriş tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıcına esas alınabilecektir.

Öte yandan; 11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 29'uncu maddesi ile 3201 sayılı Kanunun 5'inci maddesinin beşinci fıkrasına “Ancak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir.” cümlesi eklenmiştir.

Şu hâlde, yapılması gereken iş; borçlanma bedelinin ödenip ödenmediği Kurumdan araştırılıp, borçlanma bedelinin ödenmediğinin tespit edilmesi halinde, davacı tarafa yöntemine uygun şekilde verilecek mehille, ... sigorta rejimine giriş tarihini içerecek şekilde yurt dışı borçlanması, usulünce sağlanmalı ve borçlanmanın varlığına göre, sigortalılık başlangıcına karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddî ve hukukî olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma gerekir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10130, Karar No: 2024/4615, Tarih: 29.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/10130 E.  ,  2024/4615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3666 E., 2023/1868 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 20. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/319 E., 2022/559 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı iş yerinde 27.12.1982 - 13.04.2002 tarihleri arasındaki eksik hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışma iddiaları yönünden hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, davalı işyerinde davacının çalışmaları yönünden eksik bildirilen günlerde davacının iş göremezlik durumu hallerinin Kurumdan sorulması, davacının eksik bildirilen günlerinde mazeretsiz işe gelmeme, istirahat izinli olabileceğini, bu hallerde sigotra primlerinin tam değil aktif çalışılan gün kadar bildirilmiş olacağını beyanla davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışmanın yöntemince kanıtlanması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davacının davasının kabulü ile davacının, davalı İETT adına işlem gören 16964.34 sicil numaralı işyeri nezdinde; 1984/3 döneminde 6 gün, 1985/1 döneminde 6 gün, 1986/3 döneminde 2 gün, 1991/1 döneminde 1 gün, 1992/2 döneminde 2 gün, 1994/1 döneminde 3 gün, 1996/2 döneminde 8 gün olmak üzere toplam 28 gün daha sigortalı olarak bildirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı vekili İstinaf Sebepleri

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı vekili İstinaf Sebepleri

Davacının işyerine asılarak bilgilendirilmesine rağmen süresinde itiraz etmediğine göre (ücretsiz izin, ya da mazeretsiz işe gelmediğini o an için bildiğinden) iddia edildiği üzere yatırılması gerektiği halde yatırılmamış bir sigorta priminin söz konusu olmadığını, davacının işten ayrıldığı tarihte öğrenme ve zamanaşımı süresinin başladığını ve zamanaşımının geçtiğini, primin ücretten farklı olduğunu ispat külfetinin davacı işçiye ait olması gerektiğini, yazılı delil bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber, davacının eksik primleri ödenmiş olsaydı dahi davacının mevcut durumunda SGK tarafından bağlanan gelir veya aylığında herhangi bir değişiklik gerçekleşmeyeceğini, davaların seri dava olduğu gözetilerek davacı yan lehine hükmedilecek vekalet ücretine seri dosyalarda geçerli indirim oranının uygulanmasını talep ettiklerini beyanla istinaf talebinde bulunmuştur.

2. Fer'i Müdahil Kurum vekili İstinaf Sebepleri

Sigorta priminin ödenmesinin işverenin görevi olup Kurumun sorumluluğu bulunmadığını, davacının sosyal yardım fonu alıp almadığının araştırılması gerektiğini, yazılı delil sunulmadığını, davanın yöntemince kanıtlanmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

2. Fer'i Müdahil Kurum vekili İstinaf Sebepleri

Sigorta priminin ödenmesinin işverenin görevi olup Kurumun sorumluluğu bulunmadığını, davacının sosyal yardım fonu alıp almadığının araştırılması gerektiğini, yazılı delil sunulmadığını, davanın yöntemince kanıtlanmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 27.04.1954 doğumlu davacı ...'ın 27.12.1982 - 13.04.2002 tarihleri arasındaki hizmetinin davalı İETT adına işlem gören 16964.34 sicil sayılı işyerinden kesintisiz bir biçimde Kuruma bildirilmesi nedeniyle eksik bildirilen süreler bakımından hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı, iş yerinden davacının özlük dosyası ile puantaj kayıtları ve ücret ödeme belgelerinin istenildiği, hüküm altına alınan tarihlerde davacının istirahatli olduğuna, ücretsiz izin aldığına ve mazeretsiz işe gelmediğine dair özlük dosyasında bir belge bulunmadığı gibi eksik gün üzerinden ücret ödenmesine dair ücret bordrosunun da sunulmadığı; Toplu İş Sözleşmesinin (TİS) 28/d bendinde, hastalık nedeniyle iş göremezliğe uğrayan işçilerin istirahat belgelerini işyerine ibraz etmesi şartıyla Sosyal Sigortalar Kurumunca ödenmeyen günlere ait ücretleri ile diğer istirahat günleri için maktu primler de dahil olmak üzere çalışıyormuş gibi tam tahakkuk yapılacağının kararlaştırıldığı; sigortalının istirahatli olmasına karşın bu belgeleri işverene vermediğinden bahsedilebilmesi için öncelikle istirahatli olduğunun kanıtlanmasının gerektiği, somut olayda sigortalının bu dönemlerde istirahatli olduğuna dair davalı işveren tarafından bir belge sunulmadığı gibi Kuruma bildirilmeyen sürelerin davacının istirahatli olduğu halde işverene belge sunmamasından kaynaklandığına dair herhangi bir delil de bulunmadığı; TİS ile sigortalı yararına getirilen bu düzenlemedeki ispat yükünün tek başına sigortalıya yüklenmesinin doğru ve hakkaniyete uygun olmadığı, kamu işyerlerinde çalışmanın belgelere dayanması gerektiği gibi sigortalının hizmetinin eksik bildirilmesi halinde yine belgelerin saklanması ve müfettiş incelemesi yapılması veya dava açılması durumunda kanıt olarak sunulması görevinin kamu işverenine ait olduğu anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının hukuki yararının bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, husumet itirazında bulunduklarını, hak düşürücü sürenin sona erdiğini, davacının işe gelmediği tarihlerde ücretsiz izinli olması, mazeretsiz işe gelmemiş olması veya istirahat izinli olmuş olmasının mümkün olduğunu, bu hallerden birinin olması hallerinde sigorta primlerinin tam yatmadığını ve işçinin de bu duruma şimdiye kadar itiraz etmediğini beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

Fer'i Müdahil Kurum vekili; davacının davalı nezdindeki çalışmalarını hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispat edemediğini, işçinin sigorta primini ödeme yükümlüğünün iş verene ait olduğunu, davacının talepleri hakkında öncelikle Kurum kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, sadece tanık beyanları ile yetinilmemesi gerektiğini beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; davacının davalı iş yerinde 27.12.1982 - 13.04.2002 tarihleri arasındaki eksik hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Hizmet tespiti yönünden davanın yasal dayanağı; 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme

3.Değerlendirme

Dava hizmet tespiti davasıdır. Davacı imzalı işe giriş bildirgesi ile davalı kamu kurumunda 27.12.1982 tarihinden itibaren 13.04.2002 tarihine kadar hizmet etmiş ve hizmetleri bildirilmiş ve fakat 1984/3 döneminde 6 gün, 1985/1 döneminde 6 gün, 1986/3 döneminde 2 gün, 1991/1 döneminde 1 gün, 1992/2 döneminde 2 gün, 1994/1 döneminde 3 gün ve 1996/2 döneminde 8 gün olmak üzere toplam 28 gün hizmetleri eksik bildirilmiştir. Davacının bu dönemlerde istirahatli olduğuna, ücretsiz izin aldığına ya da mazeretli işe gelmediğine dair özlük dosyasında bir belge bulunmadığı, eksik gün üzerinden ücret ödenmesine dair ücret bordrosunun sunulmadığı, kamu kurumu olan iş verence eksik bildirimlerin dayanağının ortaya konulmadığı, kamusal niteliği gereği işin devamlılık arz etmesi, eksik bildirime konu süreler yönünden işverence herhangi bir kayıt tutulmamış olması, bildirim yapılmayan süreler yönünden fesih şartlarının değerlendirilmesinin gerekmesi, onlarca işçi yönünden gerekçesiz ve hiçbir kayda dayanmayan eksik bildirim yapılmış olmasının hizmetin devamlılığı ilkesine aykırı olması hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının çalışmalarının kesintisiz ve aralıksız olduğu kanaatiyle mahkemece kabul kararı verilmiştir.

Ancak verilen karar eksik araştırmaya dayalıdır. 4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yapılan değişiklikle kayıt ve belge eklenmek şartı getirilmiş olup bu değişikli tarihinden önce kısmi bildirim sebebi belirtilmesi şart değildir. Davalı kamu kurumu olup bildirimler güçlü delil niteliğindedir. Tanık dinlenmeden eksik araştırma ile eksik sürelerin doldurulması yerinde olmamıştır. Davalının kamu kurumu olduğu göz önüne alınarak bilgi ve belgelerin celp edilmesi ve yeteri kadar tanık dinlenilmesi gerekmekte olup bu haliyle verilen karar eksik araştırma ve hatalı değerlendirmeyle verilmiş olup bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

29.04.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9170, Karar No: 2018/5422, Tarih: 03.07.2018

**10. Ceza Dairesi         2013/9170 E.  ,  2018/5422 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Dikkat ve Özen Yükümlülüğüne Aykırı Davranma Sonucu Tüketilecek Şeylere Zehir Katma veya Bozma

Hüküm : Beraat

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 08.11.2016 tarihli ve 2016/20-830 esas, 2016/412 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçundan doğrudan zarar görmeyen Antalya Valiliği Tarım İl Müdürlüğü'nün kamu adına katılma hak ve yetkisinin olmadığı, yerel mahkemece yanılgılı biçimde verilen katılma kararı hukuki değerden yoksun olup, hükmü temyiz etme hakkı vermeyeceğinden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca temyiz isteğinin REDDİNE, 03/07/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27540, Karar No: 2015/8436, Tarih: 30.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/27540 E.  ,  2015/8436 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ... yaşlılık sigortası rejimine ilk tabi olunan 01.01.1982 tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesinin gerektiği ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.01.1982 tarihi olduğunun ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Türkiye Cumhuriyeti ile ... Devleti arasındaki Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 29’uncu maddesine uygun şekilde, yurtdışı çalışmalarını gösterir tercümeli ... sigorta mercii hizmet cetveli celbedilmeksizin sigorta başlangıcına ve 3201 sayılı Kanunun 6. Maddesi uyarınca yurda kesin dönüş şartının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmaksızın yaşlılık aylığına hak kazandığına ilişkin mahkeme kabulü, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Her ne kadar T.C Rotterdam Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliği yazısıyla, davacının 01.01.1981 tarihinden itibaren ... da çalıştığı işyeri ve dönemi gösterilmiş ise de, anılan belgenin, davacının Ataşeliğe ibraz ettiği belgeler üzerine düzenlenmiş olması, ... sigorta Merciine ait bir belge niteliğinde bulunmaması ve ... yaşlılık sigorta rejimi bilgilerini içermemesi karşısında hükme esas alınamaz.

Türkiye Cumhuriyeti ile ... arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesi hükmü, Malullük, Yaşlılık ve Ölüm sigortaları hakkındaki ... mevzuatının uygulanmasında, sigortalı, Türkiye’de yaşlılık sigortasına tabi işe girmeden önce, ...’da bir yaşlılık sigortasına tabi olmuşsa, bahis konusu ... rejimine tabi olduğu ilk günün, ... mevzuatına göre yaşlılık sigortasına tabi işe ilk defa girdiği gün olarak kabul edileceğini öngörmüştür.

Yurtdışında çalışan ... vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6'ncı maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Yurtdışında çalışan ... vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6'ncı maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Kesin dönüşün, aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade ettiği; “sosyal sigorta ödeneği” deyiminden, çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödeneklerin amaçlandığı; “sosyal yardım ödeneği” ibaresinin ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlamını taşıdığı kabul olunmaktadır. Ne var ki, “kesin dönüş” ifadesi, mutlak anlamda, yurtdışında bulunduğu ülkeden Türkiye’ye döndükten sonra tekrar yurtdışına çıkış yapmama şeklinde değerlendirilemez. İkamet şartına bağlı olmayan nitelikte sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanlara, anılan koşulun gerçekleştiğinin kabulü ile aylık bağlanabilecektir. Aksi yöndeki düşünce, Anayasamızın 23'üncü maddesi ile güvence altına alınmış olan “Yerleşme ve seyahat hürriyeti”nin; İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine) ek 4 nolu Protokolün 2'nci maddesi ile tanınmış “Serbest dolaşım özgürlüğü”nün ihlali sonucunu doğuracaktır. 3201 sayılı Kanunun 6'ncı Maddesinin B bendi ile tekrar yurtdışına gitmek değil, yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışmak ve ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almak, aylığın kesme nedeni olduğu belirtilmiş; 3201 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlanıp altı aydan daha uzun süre yurtdışında bulunmuş olanların, yurtdışında çalışıp çalışmadıklarını ve ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alıp almadıklarını “3201 sayılı Kanuna göre aylık alanlara mahsus yoklama belgesi” vererek, aylıklarını almaya devam edebilecekleri, Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 14'üncü maddesi ile hüküm altına alınmış olup, yurtdışında uzun süre kalmak, tek başına bir aylık kesme nedeni teşkil etmemektedir.

Şu halde yapılması gereken iş ; yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, öncelikle, davacıya ait ... yaşlılık sigorta rejimine tabi sigortalılık sürelerini gösterir yeni tarihli ... Sigorta Mercii hizmet cetvelleri gibi ilgili kayıt ve belgeler davalı Kurum’dan usulünce celbedilip, gerekirse tercümesi de yaptırılarak, ... yaşlılık sigortası rejimine ilk tabi olunan tarih usulünce belirlenmeli, 3201 sayılı Yasaya göre borçlananların yaşlılık aylığı alma şartlarından biri olan yurda kesin dönüş hususu da irdelenmeli, davacı istemi bu çerçevede yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 30.04.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.