muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16748, Karar No: 2015/37252, Tarih: 05.11.2015

**4. Ceza Dairesi         2015/16748 E.  ,  2015/37252 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KD - 2012/58240

Yaralama suçundan sanık M.. K.. hakkında yapılan yargılama sonunda mahkumiyetine dair, Konya 10. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 29.12.2011 gün ve 2010/888 esas, 2011/698 karar sayılı hükmün sanık tarafından temyizi üzerine,

Dairemizin 22.04.2015 gün ve 2013/12873 esas, 2015/27690 sayılı kararıyla;

"Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Sanıklar M.. K.. ve M.. K.. hakkında katılan M.. F..'a yönelik yaralama suçlarndan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların niteliğine göre karara karşı, yalnızca itiraz yolu açık olduğu ve dolayısıyla yapılan başvurunun bu doğrultuda değerlendirilmesinin gerekli bulunduğu,

Anlaşıldığından, katılan M.. F.. vekilinin tebliğnameye uygun olarak, temyiz davası isteği hakkında bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA,

2-Öbür hükümlere yönelik temyize gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

a) Sanık M.. K..'ya yükletilen yaralama eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı,

b) Sanıklar hakkında tehdit, ayrıca sanıklardan M.. K.. ve M.. K.. hakkında katılan M.. F..'a yönelik yaralama suçlarından verilen beraat hükümlerinin de usul ve Kanuna uygun olduğu,

Anlaşıldığından, katılanlar Mehmet ve M.. F.. vekili ve sanık M.. K.. müdafiininin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA" karar verilmiştir.

I- İTİRAZ NEDENLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04/06/2015 gün ve 2012/58240 sayılı yazısı ile;

"TCK.nun 37/1 maddesi "Suçun kanunî tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur." hükmünü, TCK.nun 86/3 maddesi "Kasten yaralama suçunun;

a) Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,

b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Silâhla,

İşlenmesi hâlinde, şikayet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır." hükmünü içermektedir.

a) Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,

b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Silâhla,

İşlenmesi hâlinde, şikayet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır." hükmünü içermektedir.

10/11/2010 günü sanıkların da evinin bulunduğu sokaktan motosikletleri ile geçen katılanların tanık K.. A..'ın evinin önünde bir süre tanıkla sohbet ettikten sonra yollarının devam ettirdikleri sırada sanık M.. K.. ve oğulları olan diğer sanıklar Mustafa ve Mahmut tarafından önleri kesilerek sanık Musa'nın kızı, diğer sanıkların kardeşi olan F.. K..'ya laf attıkları gerekçesi ile sanıklarca darp edildikleri, eylem sırasında sanık Musa'nın sopa ile vurarak katılan M.. F..'da sol olekranon kırığına neden olacak şekilde kasten yaralanmasına neden olduğu, diğer sanıkların da elleri vurarak suçu sanık Musa ile birlikte gerçekleştirdikleri somut olayda, iddianamede gösterilen sevk maddeleri arasında TCK.nun 86/3-e maddesi yer almasa da olayın anlatımında eylemin sopa ile gerçekleştirildiğinin açıkça anlatıldığı, katılanların tüm aşamalarda eylemde sopa kullanıldığına dair ısrarlı iddialarının tanık K.. A.. tarafından da hem kollukta, hem de duruşmadaki yeminli anlatımıyla doğrulandığı, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen Sanık M.. K..'nın sopa ile gerçekleştirdiği bu eylemden, eyleme, elleri ile katılan M.. F..'a vurarak katılan ve fiil üzerinde tam bir hakimiyet sağlayan diğer iki sanığın da sorumlu tutulmaları gerektiği, nitekim mahkemenin de tüm sanıklar hakkında TCK.nun 37/1 maddesi yollaması ile fail olarak hüküm kurduğu, sanıklardan Musa ve Mahmut hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verdiği, Yüksek Daire tarafından mahkemenin kabulü doğrultusunda sanık M.. K..'nın fail sıfatıyla suça katıldığının kabul edilerek hükmün onandığı gözetildiğinde, katılan da meydana gelen kemik kırığının niteliğine göre silahtan sayılması gerektiği konusunda hiç şüphe bulunmayan sopanın olayda kullanılmasından dolayı sanık hakkında TCK.nun 86/3-e maddesi gereğince uygulama yapılmayarak eksik ceza tayin edilmiş olması nedeniyle eksik ceza içeren mahkumiyet hükmünün onanmasına dair Yüksek Daire kararına itiraz etmek gerekmiştir.

Öte yandan Yüksek Daire karar başlığında maddi hataya müsteniden yanlış gösterilen suç tarihinin düzeltilmesinin de talep edilmesi gerekmiştir.

Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 22/04/2015 gün ve 2013/12873 Esas, 2015/27690 Karar sayılı karar başlığında 20/11/2009 olarak gösterine suç tarihinin 10/11/2010 olarak düzeltilmesi,

2- Sanık M.. K.. hakkında katılan M.. F..ı kasten yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün onanmasına dair Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 22/04/2015 gün ve 2013/12873 Esas, 2015/27690 Karar sayılı kararının KALDIRILMASI, hükmün BOZULMASI,

Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 22/04/2015 gün ve 2013/12873 Esas, 2015/27690 Karar sayılı karar başlığında 20/11/2009 olarak gösterine suç tarihinin 10/11/2010 olarak düzeltilmesi,

2- Sanık M.. K.. hakkında katılan M.. F..ı kasten yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün onanmasına dair Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 22/04/2015 gün ve 2013/12873 Esas, 2015/27690 Karar sayılı kararının KALDIRILMASI, hükmün BOZULMASI,

İtiraz kabul edilmediği takdirde, itiraz hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na TEVDİİ,

İtirazen arz ve talep olunur.." isteminde bulunulması üzerine dosya Dairemize gönderilmekle, incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

II- İTİRAZIN KAPSAMI

İtiraz, karar başlığındaki suç tarihinin düzeltilmesine ve yaralama suçundan sanık M.. K.. hakkında katılan M.. F..'a karşı verilen mahkumiyet kararının onanmasına dair, Dairemizin 22.04.2015 tarihli kararına ilişkindir.

III- KARAR

a) 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8/1 maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen son cümlesinde "Yargıtay ceza daireleri ile Ceza Genel Kurulu kararlarındaki yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, ilgili ceza dairesi veya Ceza Genel Kuruluna başvurabilir." hükmü yer almaktadır.

İncelenen somut olayda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/58240 sayılı tebliğnamesiyle temyiz incelemesi için Dairemize gönderilen, Konya 10. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 29.12.2011 gün ve 2010/888 esas, 2011/698 karar sayılı dosyasında, tebliğnamedeki istek yerinde görülerek, Dairemizin 22.04.2015 gün ve 2013/12873 esas,

2015/27690 sayılı ilamı ile karar

vermeye yer olmadığı ve onama kararı verildiği, ancak kararda maddi hata sonucu suç tarihinin “10/11/2010” yerine, “20/11/2009” olarak yanlış yazılmış olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi uyarınca,

Dairemizin 22.04.2015 gün ve 2013/12873 Esas, 2015/27690 Karar sayılı ilamının başlığında yer alan suç tarihine ilişkin yazım hatasının, “20/11/2009” yerine, “10/11/2010” olarak DÜZELTİLMESİNE,

b) M.. K.. hakkında katılan M.. F..'a yönelik yaralama suçundan verilen mahkumiyet hükmünün onanmasına dair karara karşı yapılan itiraza gelince;

Dairemizin 22.04.2015 gün ve 2013/12873 Esas, 2015/27690 Karar sayılı ilamının başlığında yer alan suç tarihine ilişkin yazım hatasının, “20/11/2009” yerine, “10/11/2010” olarak DÜZELTİLMESİNE,

b) M.. K.. hakkında katılan M.. F..'a yönelik yaralama suçundan verilen mahkumiyet hükmünün onanmasına dair karara karşı yapılan itiraza gelince;

Sanık Musa'nın kızı, diğer sanıkların kardeşi olan F.. K..'nın çöp dökmek üzere dışarı çıktığında katılanların laf atmaları ve tanığın da bağırması üzerine önce sanıklardan M.. K..'nın katılanların peşinden koştuğu, sonrasında da sanıklar M.. K.. ve M.. K..'nın katılanlara doğru koşarak sanık Musa'nın sopa ile diğer sanıkların ise elleriyle vurmak suretiyle katılan M.. F..'ı yaraladıkları olayda, tüm sanıkların önceden ortaklaşa karar alarak eylemleri gerçekleştirdiklerine dair dosyada delil bulunmadığı, ani olarak gelişen olay sırasında sanıkların eylemlerinin ayrı ayrı ve belirlenebilir durumda olduğu ve her sanığın kendi eyleminden sorumlu tutulması gerektiğinin anlaşılması karşısında, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanık M.. K..'nın sopa ile vurarak kemik kırığı olacak şekilde yaralamasından dolayı TCK'nın 86/3-e maddesiyle yapılacak artırımın bu sanık yönünden yapılması gerektiği, esasen inceleme dışı bırakılan sanık M.. K.. ile hakkında itiraz başvurusu yapılan M.. K..'nın elleri ile vurmak suretiyle katılan Mehmet'i yaralama eylemleri nedeniyle TCK'nın 86/2 maddesine göre uygulama yapılması gerektiği, ancak suç niteliğine yönelik bu farklı düşüncenin de itirazı inceleyecek Yüksek Ceza Genel Kurulu’nda yapılacak inceleme sırasında ayrıca değerlendirilmesi gerektiği, öte yandan birden fazla kişi tarafından ortak suç işleme kararı bulunmayan ve icra hareketlerinin müşterek fail olarak gerçekleştirilmediği olayda sanık M.. K.. hakkında TCK'nın 86/3-e maddesinin uygulanma koşulu bulunmadığı anlaşılmakla,

Dairemizin 22.04.2015 gün ve 2013/12873 esas, 2015/27690 sayılı Kararı usul ve yasaya uygun bulunmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazları yerinde görülmediğinden REDDİNE, 6352 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı Kanunun 308. maddesinin 3. fıkrası gereğince itirazı incelemek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE, 05.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11279, Karar No: 2015/20723, Tarih: 08.06.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/11279 E.  ,  2015/20723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ..... İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı ve dahili davalılardan ..... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Husumet tevcihinde yanılgı nedeni ile HMK'nun 124. Maddesi uyarınca dava yöneltilen davalı .....'nin karar başlığında davalı yerine dahili davalı olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 08/06/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/18229, Karar No: 2008/13979, Tarih: 25.12.2008

9. Ceza Dairesi 2008/18229 E., 2008/13979 K.

**9. Ceza Dairesi 2008/18229 E., 2008/13979 K.**

**- KİŞİLİK

- TAKSİRLE ÖLDÜRME**- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 8 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 28 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 83 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 455 ]

**"İçtihat Metni"**

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Tüm dosya kapsamından bebeğin anne karnında öldüğü, sağ olarak doğmadığı, dolayısıyla kişi sıfatını kazanamadığı anlaşıldığından, sanığın eylemi taksirle ölüme neden olma suçunu değil, şartları bulunduğu takdirde başka bir suçu oluşturabileceği, hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeksizin hükmün öncelikle bu sebepten dolayı (BOZULMASINA), 25.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/32992, Karar No: 2013/26388, Tarih: 21.11.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/32992 E.  ,  2013/26388 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Hüküm davada taraf olmayan Asrın Deri Ürünleri San. ve Tic. A. Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir. Bu sebepler, davada taraf olmayan ve aleyhine hüküm kurulmayan Asrın Deri Ürünleri San. ve Tic. A. Ş.'nin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Asrın Deri Ürünleri San. ve Tic. A. Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 21.11.2013 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7460, Karar No: 2022/11054, Tarih: 22.09.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/7460 E.  ,  2022/11054 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. Maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin davacı vekilinin isteğinin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup, anılan maddede; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

Somut davada, 01.04.1988-30.11.2011 tarihleri arasında her yıl 8 ay olmak üzere (Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim ve Kasım aylarında) kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitini talep etmiş olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece yanılgılı değerlendirilmeler esas alınarak hüküm tesis edildiği ve bozma kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece 2004 yılı ve sonrası döneme ilişkin, ödeme belgelerinde davacının isminin bulunduğu yıllarda davacıya ödenen ücret karşılığı tespit edilen gün kadar çalışıldığı, anılan belgelerde davacının isminin bulunmadığı yıllarda ise çalışmanın bulunmadığına dair kabul isabetli ise de, ödeme belgeleri olmayan dönemde, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, herhangi bir dayanağı bulunmayan farazi bir hesaplama ile tespit edilen gün kadar çalışmanın olduğuna dair kabul isabetsizdir. Yukarıda belirtilen esaslar dahilinde, davacının çalışmalarının kesintiye uğradığı tarihten önceki dönem yönünden, kesintinin gerçekleştiği yıl sonu itibariyle dava tarihine kadar 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekmektedir. Ayrıca, uyulan bozma ilamı gereğince davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarında çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının esas olduğu belirtilmiş olup, çalışmaya dair herhangi bir kayıt bulunmayan dönemler yönünden çalışmanın ispatlanamadığı hususu gözetilerek hüküm tesis edilmesi gerekirken, mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar aykırı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Diğer taraftan, davacının çalıştığı kabul edilen sürelerin hangi ayda kaç gün olduğu, başlangıç ve bitiş tarihleri açıkça belirlenerek, hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulmuş olması da isabetsizdir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı; Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oyçokluğuyla, 22.09.2022 gününde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

I. UYUŞMAZLIK:

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık, davalıya ait mevsimlik olan fidan ekimi, bakımı işyerinde orman köylüleri arasında mevsiminde çağrı usulü ile çağrılarak çalıştırılan sigortalı davacının bazı yıllar çağrılmaması nedeni ile hak düşürücü sürenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ve ayrıca işyerinin kamu kurumu olması nedeni ile sigortalılığın kayıtlar esas alınarak tespitinin gerekip gerekmediği, bu kapsamda yazılı delil aranıp aranmayacağı noktasında toplanmaktadır.

2. Yerel mahkemenin birden fazla bozma kararı sonrası verdiği kararı çoğunluk görüşü ile tarafların temyizi üzerine;

2. Yerel mahkemenin birden fazla bozma kararı sonrası verdiği kararı çoğunluk görüşü ile tarafların temyizi üzerine;

“Somut davada, 01.04.1994-01.11.2014 tarihleri arasında her yıl 8 ay olmak üzere (Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim ve Kasım aylarında) kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitini talep etmiş olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece yanılgılı değerlendirilmeler esas alınarak hüküm tesis edildiği ve bozma kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece 2004 yılı ve sonrası döneme ilişkin, ödeme belgelerinde davacının isminin bulunduğu yıllarda davacıya ödenen ücret karşılığı tespit edilen gün kadar çalışıldığı, anılan belgelerde davacının isminin bulunmadığı yıllarda ise çalışmanın bulunmadığına dair kabul isabetli ise de, ödeme belgeleri olmayan dönemde, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, herhangi bir dayanağı bulunmayan farazi bir hesaplama ile tespit edilen gün kadar çalışmanın olduğuna dair kabul isabetsizdir. Yukarıda belirtilen esaslar dahilinde, davacının çalışmalarının kesintiye uğradığı tarihten önceki dönem yönünden, kesintinin gerçekleştiği yıl sonu itibariyle dava tarihine kadar 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekmektedir. Ayrıca, uyulan bozma ilamı gereğince davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarında çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının esas olduğu belirtilmiş olup, çalışmaya dair herhangi bir kayıt bulunmayan dönemler yönünden çalışmanın ispatlanamadığı hususu gözetilerek hüküm tesis edilmesi gerekirken, mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar aykırı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Diğer taraftan, davacının çalıştığı kabul edilen sürelerin hangi ayda kaç gün olduğu, başlangıç ve bitiş tarihleri açıkça belirlenerek, hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulmuş olması da isabetsizdir” gerekçesi ile bozulmuştur.

4. Yerel mahkemenin daha önce verdiği kararlar da bozma kararı verilirken, hak düşürücü süreye değinilmemiş, bozma gerekçesi ise “seri halde açılan tüm dosyalar içerisinde bulunan idare ile yapılan ihale evrakları, istihkak raporları, sözleşmeler, hakediş ve ödeme belgeleri birlikte mukayese edilmek suretiyle, çalışıldığı iddia olunan işlerin (tohum ekimi, tüp doldurma, kozalak toplanması, kozalaklardan tohum çıkarılması, fidan sökümü, nakli vb.) nitelikleri gözetilerek, belirtilen işlerin kaç günde kaç işçi ile bitirilebileceği belirlenmeli, idare tarafından çıkartılan istihkakların doğrudan veya muhtarlık kanalıyla hangi nitelikteki işler için ödendiği, davaya konu dönemde söz konusu işler nedeniyle orman idaresi tarafından takdir edilen ve köy tüzel kişiliği tarafından da kabul edilen yevmiye tutarlarının/birim fiyatının ne kadar olduğu gözetilip, işverenin kamu kurumu olduğu, ilgili çalışmaların ve ücretlerin kayıtlara geçmesinin asıl olduğu ilkesinden yola çıkılarak, davacının isminin bulunduğu ödeme belgeleri yıl yıl değerlendirilerek bireyselleştirme yapılmak suretiyle, çalışmanın varlığı ve süresi kayıtlara göre irdelenip, çalışma süresinin tespit edilebilmesi için dosyanın orman mühendisi olup aynı zamanda iş ve sosyal güvenlik alanında da yetkisi bulunan bilirkişilere teslimi ile heyet raporu alınmalıdır. Ayrıca, önceki bozma ilamlarında belirtilen hususlarında (doğum süreleri vb.) göz önünde bulundurularak hüküm kurulması gerekirken, mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir” olarak belirtilmiştir. Ayrıca “Uyuşmazlığın çözümünde resmi ve yazılı kayıtlar esas alınmalı, anılan belge ve bordrolardan sigortalının imzasını içerenlerden, imza aidiyeti yönünden çekişme bulunmayanlar ile hata, hile, ikrah halleriyle sakatlığı iddia ve kanıtlanamayan belgelerin içeriklerinde gösterilen gün kadar çalışmanın karinesini teşkil edeceği göz önünde tutulmalıdır. Ayrıca davalı işveren nezdinde resmi sıfatla çalışan kişiler (müdür, amir, memur gibi) ile bordrolu çalışanlar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, resmi veya yazılı kayıtların bulunmadığı tarihlerde alınan bu beyanlar ile eldeki deliller bir arada değerlendirilerek hüküm kurulmalıdır. Ayrıca yine dosya içindeki kayıt ve ifadelerle ile çalışılan iş ve işyerinin niteliği göz önünde tutularak çalışmanın aylık 30 gün esasına dayanmadığı anlaşıldığından, çalışma süresiyle işin niteliği ve kapasitesi göz önünde bulundurularak çalışmanın yılın hangi aylarında yapıldığı, ayda kaç gün ve günde kaç saat anılan faaliyette bulunulduğu, söz konusu işte hangi yıllarda/aylarda kaç kişi çalıştırıldığı araştırılmalı ve elde edilecek sonuca göre bir karar vermek gerekir” şeklinde gerekçeye yer verilmiştir.