muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1062, Karar No: 2018/612, Tarih: 06.12.2018

Rize Devlet Hastanesince düzenlenen 21.02.2003 tarihli raporda ise; karın içi kanama tanısıyla ameliyata alınan mağdurun göbek sağ kısımdan girip solda inen kolon üzerinden peritonu terk eden merminin, perforasyon ve balistik etki ile jejunoileal bölgede bir metrelik ileumda perforasyonlara neden olduğu, karında 1 litre hemorajik mayi olduğu, bir metrelik barsak çıkarıldığı, ayrıca sağ hipokondriumdan sağ lombere doğru seyreden delici alet yarası görüldüğü, sol femur ön yüzden girip aşağıya doğru seyreden ve femur alt ucunda kemiğe saplanmış mermi çekirdeğinin çıkarıldığı, sağ ayak tarağını delip geçen mermi çekirdeği yarası olduğu, 14.02.2003 tarihinde taburcu edilen mağdurun hayati tehlike geçirdiği, yaralanmasının bir ay iş ve gücüne mani olduğu, 45 günde tıbbi şifa bulabileceğinin belirtildiği,

Hakkında yakalama kararı çıkartılan sanığın 23.06.2003 tarihli duruşmaya geldiği ve suçta kullandığını belirttiği tabanca ile dört adet mermiyi aynı gün adliye polisine teslim ettiği, tabanca ile mermilerin adli emanete alındığı,

Samsun Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 02.07.2003 tarihli ekspertiz raporunda; suçta kullanılan silahın 7,65 mm çapında, Browning tipi fişek istimal eden, Belçika yapısı, Browning marka, 1922 model, yarı otomatik bir tabanca olduğu, bu tabanca ve beraberinde gönderilen fişeklerin 6136 sayılı Kanun'a göre yasak niteliği haiz ateşli silah ve fişeklerden olduğu, inceleme konusu dört adet kovan ile bir adet mermi çekirdeğinin, suçta kullanılan tabancadan atıldıkları tespitlerine yer verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Mağdur Köksal Sarı kollukta; saat 22.00 sıralarında kayınpederinin evine gitmek üzere yolda yürürken Çaykur Genel Müdürlüğünün bulunduğu yere geldiğinde daha önceden tanıdığı sanık ... ile karşılaştığını, sanığın yanında isimlerini.....ve..... olarak bildiği iki kişinin bulunduğunu, sanığın “Gel biraz konuşalım” diyerek kendisini kuru çay satışı yapılan dükkânına götürdüğünü, burada sanıkla konuşmaya başladıklarını, diğer iki kişinin de yanlarında bulunduklarını, sanığın kendisine küfrederek hakaret etmeye başladığını, sanığın neden böyle davrandığını bilmediğini, sanığa kendisini bir daha evinden çağırtıp rahatsız etmemesini söylediğini, tam oradan ayrılacağı sırada sanığın “Sen de kim oluyorsun” diyerek belinden çıkardığı tabanca ile ateş etmeye başladığını, bunun üzerine hemen oradan kaçtığını, ne olduğunu tam olarak hatırlamadığını, kendini hastanede bulduğunu, şikâyetçi olduğunu,

Savcılıkta bu beyanlarından farklı ve ek olarak; sanığın çocukluk arkadaşı olduğunu, kendisiyle birlikte sık sık alkol aldıklarını, olay günü birbirlerinden habersiz ayrı ayrı yerlerde alkol almış olduklarını, tartışma üzerine sanığın yanından ayrılmak istediğini, bunun üzerine sanığın üzerinde taşıdığı ruhsatsız tabanca ile karnına denk gelecek şekilde ateş ettiğini, hatırladığı kadarıyla toplam 4-5 el ateş ettiğini, bu şekilde olay yerinden kaçmak isterken bir kurşunun karnına, iki kurşunun da ayağına isabet ettiğini, daha sonra ne olduğunu hatırlamadığını, sonradan öğrendiğine göre taksici .....’in kendisini hastaneye götürmüş olduğunu, olay esnasında sanığın kendisine hakaret ve tehdit içerikli sözler söylemediğini, kolluk ifadesinin bu yönüyle doğru olmadığını,

Mahkemede ise önceki beyanlarından farklı olarak; tartışma sırasında sanığın kendisine ateş etmesi üzerine yere düştüğünü, sanığın ilk attığı mermi ile yaralandığını, ardından sanığın yere doğru birkaç el daha ateş ettiğini, yere düştükten sonra yere çarpan mermilerin ayağına isabet ettiğini, alkolik olan sanığın çok sarhoş olduğu için ne yaptığını bilemediğini, ateş ettikten sonra yaptığından pişman olan sanığın, başını öne eğerek olay yerinden uzaklaştığını, sanığın yanındakilerin kendisini hastaneye götürdüğünü, sanığa “Arkadaşlığımız burada bitecek. Bir daha arkadaş olmayacağız” dediği için bu olayın yaşandığını, sanıkla olan arkadaşlığından dolayı çok zarar gördüğünü, sanık yüzünden birçok kavgaya karıştığını, sanığın evinin ziline basmaya yeltenmiş olabileceğini, ancak sanığın o sırada evlerinin aşağısındaki dükkânda alkol almakta olduğunu, sanığa saldırmadığını, sanığın kendisine doğru mu yoksa yere doğru mu ateş ettiğini bilemediğini, şikâyetçi olmadığını,

Tanıklar..... .... ve.....Nalkıran aşamalarda; sanık ...’le dışarıda içki içtikten sonra akşam saat 21.30 sıralarında sanığın evinin altında bulunan sanığa ait çay satış yerinde oturup sohbet ettiklerini, saat 22.00 sıralarında mağdur Köksal’ın geldiğini, aşırı derece alkollü olan mağdurun, sanığa “İş yerini dağıtırım, kurşunlatırım. Seni arıyorum, binanın zillerine bastım. Yoktun” dediğini, küfrederek sanığı dışarı çağırdığını, tartışmanın büyümesini engellemek için araya girdiklerini, mağdurun sanığa saldırdığını, bu esnada mağdurun elini beline attığını, bu nedenle mağdura yaklaşamadıklarını, sanık ...’in oralı olmadığını, Adem’i uzaklaştırmaya çalıştıklarını, bu sırada mağdurun tekrar saldırdığını ve sanığın yakasını tuttuğunu, bunun üzerine sanık ...’in belinden çıkarttığı tabanca ile yere doğru ateş ettiğini, yaralanan mağdur Köksal’ın yere düştüğünü, sanık ...’in olay yerinden kaçtığını, sanığın kendilerine mağduru hastaneye götürmelerini söylediğini, mağduru olay yerine geldiği taksiyle hastaneye gönderdiklerini, olayın mağdurun tahriki ve saldırısı nedeniyle gerçekleştiğini,

Tanık Emrullah Nalkıran aşamalarda; saat 22.45 sıralarında evde televizyon izlediğini, evlerinin altında ağabeyi sanık ...’in çay alım satım dükkânının bulunduğunu, dışarıdan sesler gelmesi üzerine ağabeyi Muhammet’le birlikte aşağıya indiklerini, mağdur Köksal’ın, sanık ...’in üzerine yürüyüp tehdit ettiğini, “İş yerine, Bosch bayine silah atarım, seni vururum” gibi sözler söylediğini, sanığın da mağdura “Benim seninle işim olmaz. Git işine” dediğini, annesi Sebahat Nalkıran’ın da aşağıya indiğini, sanık ...’in annesini görmesi üzerine utanarak tartışmayı bıraktığını, diğer şahısların mağduru uzaklaştırmaya çalıştıklarını, ağabeyi Muhammet’le birlikte anneleri Sebahat’ı yukarıya çıkardıklarını, geri döndüğünde diğer şahısların mağduru taksiye bindirmeye çalıştıklarını, ancak mağdurun taksiye binmediğini, hakaret ve tehditlerine devam ettiğini, mağdurun elini sürekli beline götürdüğünü, sanığın, mağdura “Yarın gel, dükkânlarıma mermi at” dediğini, bu esnada sanıkla mağdurun birdenbire kavga etmeye başladıklarını, aralamaya gidecekken silahla ateş edildiğini, korkarak yere yattığını, sanığın, mağdurun üzerine doğru değil de yere doğru ateş ettiğini, isteseydi rahatlıkla mağduru öldürebilecek durumda olduğunu, aralarında bir metreden az mesafe olduğunu, sanığın mağduru kastederek “Taksiye alın götürün bunu” dedikten sonra sahile doğru kaçtığını,

Tanık Muhammet Nalkıran aşamalarda; evde televizyon izlerken dışarıdan gelen sesler üzerine kardeşi Emrullah ile birlikte aşağıya indiklerini, kapısı açık, motoru çalışır durumda olan bir taksi gördüğünü, seslerin geldiği yere gittiğinde ağabeyi sanık ... ile mağdurun konuştuklarını ve tartıştıklarını gördüğünü, mağdurun montunu geriye doğru iterek elini birkaç kez beline götürdüğünü, mağdurun sanığa “Senin Bosch bayine, çay dükkânına mermi atarım” dediğini, taksiciye mağduru oradan uzaklaştırmasını söylediğini, bunun üzerine taksicinin mağduru götürmeye çalıştığını, olay yerinde bulunan annesini alarak yukarı çıktığını, silahla ateş etme olayını görmediğini,

Tanık ..... Aksu kollukta; olay akşamı çalışmakta olduğu taksi durağında müşteri beklerken daha önceden tanıdığı mağdur Köksal’ın yanına gelerek kendisini evine bırakmasını istediğini, bunun üzerine mağduru taksisine bindirerek duraktan hareket ettiklerini, taksiyle seyir hâlindeyken mağdurun yönlendirmesiyle sağa dönerek Nalkıran Apartmanını geçtikten sonra aracı durdurduğunu, taksiden inen mağdurun Nalkıran Apartmanının önüne giderek zile bastığını, bir süre sonra sonra mağdur ile sanık ... ve yanında bulunan tanımadığı iki kişiyi apartmanın önünde gördüğünü, mağdurla sanığın birbirlerine bağırdıklarını, birbirlerini iteklemek suretiyle tartıştıklarını, yanlarında bulunan iki kişinin de tartışmayı ayırmaya çalıştıklarını, mağdurun yanına giderek durağa dönmesi gerektiğini belirtip araca binmesini istediğini, mağdurun kendisine isterse gidebileceğini söylediğini, bunun üzerine taksisine binerek mağduru da alıp götürmek üzere hemen yakındaki ara sokağa park ettiğini, mağdur ile sanığın tekrar tartıştıklarını görmesi üzerine mağdurun yanına giderek taksiye binmesini söylediğini, ancak bu sırada sanıkla mağdurun yaka paça olduklarını ve sanığın elinde bulunan tabanca ile mağdura 3-4 defa ateş ettiğini, diğer şahısların da sanığın elinden tabancayı almaya çalıştıklarını, ancak sanığın tabancayla beraber koşarak uzaklaştığını, sanığın yanında bulunan tanımadığı kişilerle mağduru taksiye bindirdiklerini, mağduru Rize Devlet Hastanesi Acil Servisine tek başına götürdüğünü,

Mahkemede bu beyanlarına ek olarak; sanığın öldürmek amacıyla değil de yaralamak amacıyla mağdurun, belden aşağısına ateş ettiğini, mağdurun ilk atışta yaralanarak yere düştüğünü, daha sonra sanığın yere doğru ateş ettiğini, mermilerin yere değdiğini, sanığın 5-6 kez ateş ettiğini, mağdurun yanına gittiğinde karnından ve ayağından yaralanmış olduğunu gördüğünü, kendisini hastaneye götürmesini istediğini, kavgayı kimin başlattığını görmediğini, tartışmanın nedenini bilmediğini,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık mahkemede; akşam saatlerinde arkadaşları..... ve.....ile birlikte dükkânında alkol aldıklarını, saat 22.30 sıralarında mağdur Köksal’ın taksiyle gelerek evinin ziline bastığını, evinin altında iş yerinin olduğunu, mağdura “Hoş geldin” dediğini, aşırı derecede alkollü olan mağdurun gelir gelmez ağır hakaretlerde bulunduğunu, yanında bulunan arkadaşlarının mağduru dışarı çıkardıklarını, mağdurun kendisine hitaben “Dışarı çıkalım seninle bir şey görüşeceğiz” dediğini, bu sırada annesiyle kız kardeşinin evden aşağıya indiklerini, onların yanında da mağdurun kendisine ağır hakaretlerde bulunduğunu, arkadaşlarına mağduru olay yerinden götürmelerini söylediğini, mağdur gitmeyince arkadaşlarının bu sefer kendisini uzaklaştırmak istediklerini, bu sırada mağdurun koluna girip bir şey söyleyeceğini belirterek kendisini arkaya doğru götürmeye çalıştığını, mağdurun devamlı elini beline götürdüğünü, evin arkasına geçtiklerini, mağdura “Biz çocukluk arkadaşıyız, neden elini beline atıyorsun?” dediğini, bunun üzerine mağdurun iyice raydan çıkıp “İş yerini kurşunlayacağım” dediğini, arkadaşları olan tanıklar..... ve Mehmet’in tekrar yanlarına geldiklerini, mağdurla aralarında bir metre mesafe olduğunu, mağdurun hakaretlerine devam ettiğini, kendisinin o sırada fazla alkollü olmadığını, sadece 3-4 çay bardağı rakı içtiğini, mağdura “Yarın gelirsin, istediğin yerleri kurşunlarsın” dediğini, mağdurun “Çekilin” diyerek elini beline attığını, bunun üzerine mağdurun silah çıkarabileceğini düşünerek üzerinde taşıdığı tabancayı çekip yere doğru ateş ettiğini, mağdur ile arkadaşlık yapmak istemediğini, silah sevgisi ve işi gereği üzerinde tabanca taşıdığını, silah ruhsatının olmadığını, ateş ettiği sırada mağdurla aralarında bir metre mesafe olduğunu, sokak lambası olduğu için ortamın rahatlıkla görülebildiğini, ateş ederken arkasının dükkâna dönük, mağdurun da karşısında olduğunu, seri şekilde ateş ettiğini, tabancasında dokuz adet mermi olduğunu, olaydan sonra ise dört tane mermisi kalmış olduğunu, demek ki beş mermi attığını, hep yere doğru ateş ettiğini, mağdur yaralandığını söyleyince ona hitaben “Beni yıktın” dediğini, arkadaşlarına “Mağduru hastaneye götürün, ona yardımcı olun” dediğini, mağdurun olaydan dört gün önce kendisinden para istediğini, mağdura üç dört gün sonra parayı hazır edebileceğini söylediğini, olay günü de kendisine telefon ederek para istediğini, ancak olay sırasında para istemediğini, mağduru öldürme amacının olmadığını, isteseydi rahatlıkla öldürebileceğini, olaylar esnasında mağdurun üzerinde silah ya da bıçak olduğunu ancak hastaneye götürülürken yakınları tarafından alınmış olabileceğini, mağdurun kendisini vuracağından korktuğunu savunmuştur.

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde yarar bulunmaktadır.

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde yarar bulunmaktadır.

I- Sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 36. maddesinde düzenlenen gönüllü vazgeçme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve buna bağlı olarak sanığın eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü mü yoksa kasten yaralama suçunu mu oluşturduğu;

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir hukuki sonuca ulaşılabilmesi bakımından “suça teşebbüs” ve gönüllü “vazgeçme” kavramı üzerinde durulmalıdır.

TCK'nın 35. maddesinin birinci fıkrasında; “Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur" şeklinde tanımlanan teşebbüsün varlığından söz edilebilmesi için;

1- Kasıtlı bir suç işleme kararı olmalı,

2- Elverişli hareketlerle suçun doğrudan doğruya icrasına başlanmalı,

3- Failin elinde bulunmayan nedenlerle suç tamamlanamamalı ya da amaçlanan sonuç gerçekleşmemelidir.

Suça teşebbüste fail, suçu tamamlamak amacıyla hareket etmesine karşın, elinde olmayan nedenlerden dolayı fiilini gerçekleştirememekte, bu durumda kişiye tamamlanmış suça oranla daha az ceza verilmektedir.

Sanığın eyleminin belirlenmesi açısından "elverişli hareketlerle suçun doğrudan doğruya icrasına başlama" şartı da değerlendirilmelidir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 35. maddesinin gerekçesinde; 765 sayılı Kanun'daki "eksik - tam teşebbüs" ayrımına son verildiği, bu ayrımın objektif bir ölçütünün bulunmadığı ve uygulamada bir takım tereddütlere yol açtığı belirtildikten sonra, getirilen diğer bir yeniliğin icra hareketlerinin başlangıcına ilişkin olduğu, "failin kastının şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkmasıyla icranın başlayacağı" yolundaki subjektif ölçütün kabul edilmesi durumunda kişinin düşüncesi ve yaşam tarzı dolayısıyla cezalandırılmasına varabilecek bir uygulamaya yol açılacağı, çünkü hazırlık hareketleri aşamasında da kastın varlığının şüpheye yer vermeyecek biçimde tespit edilebilmesinin mümkün bulunduğu, suçun icrasıyla ilgisiz davranışların dahi suç kastını ortaya koyduğu gerekçesiyle cezalandırılabileceği, o nedenle tasarıdaki "kastı şüpheye yer bırakmayacak" kriterinin madde metninden çıkartılarak "doğrudan doğruya icraya başlama" ölçütünün kabul edildiği, böylece işlenmek istenen suç tipiyle belirli bir yakınlık ve bağlantı içindeki hareketlerin yapılması hâlinde suçun icrasına başlanılmış sayılacağı açıklanmış; ayrıca kullanılan aracın suçun kanuni tanımında öngörülen fiili meydana getirmeye elverişli olması gerektiği, ancak elverişliliğin sadece kullanılan araç bakımından değil, suçun konusu da dâhil olmak üzere bütün fiil yönünden bulunması gerektiği, bu nedenle maddeye, suça teşebbüsün bu unsurunu tam anlamıyla ifade eden "uygun hareketler" kavramının dahil edildiği belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi 765 sayılı Kanun’da icra hareketlerinin başlangıcı konusunda açık bir ifadeye yer verilmezken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda doğrudan doğruya icraya başlama ölçütü kabul edilmiştir. Ancak soyut olan bu kavramın nasıl anlaşılması gerektiği konusu açık olmayıp cezalandırılabilen davranışın ne zaman başladığını belirlemek her zaman kolay değildir.

Genel olarak suçun dış dünyada oluşmaya başladığı süreç, "hazırlık hareketleri" ve "icra hareketleri" olmak üzere birbirinden farklı iki aşamaya ayrılmaktadır. Suçu işlemek için kullanılacak aletlerin üretilmesi ya da temin edilmesi, eylem yerinin araştırılması veya gözetlenmesi, eylemle ilgili çeşitli bilgiler toplanması, suç işlendikten sonra sorumlu tutulmayı önleyici tedbirler alınması, suçtan elde edilecek eşyalar için güvenli bir yer ayarlanması gibi fiiller hazırlık hareketleri olup, suç tipini oluşturan icra hareketlerinden önce gerçekleştirilen ve cezalandırılmayan davranışlardır.

Teşebbüs ise, suçun tamamlanmasından önce, fakat hazırlık hareketleri aşamasından sonra gelen, başlanmış ancak bitirilememiş bir eylemli aşamayı ifade eder. Bu kapsamda cezalandırılabilir davranışların, yani suça teşebbüsün sınırlarının saptanması, diğer bir ifadeyle suç yolunda ilerleyen sanıkla ilgili olarak hangi andan itibaren ceza hukukunun devreye gireceği sorununun çözülmesi gerekmektedir.

Öğretide; 5237 sayılı TCK'nın 35. maddesinde teşebbüs açısından, "doğrudan doğruya icraya başlama" ölçütünün kabul edilmesiyle "objektif teori"nin benimsendiği, suçun kanuni tanımında unsur veya nitelikli hâl olarak belirtilmiş hareketlerin gerçekleştirilmesi hâlinde icra hareketlerinin başladığının kabul edilmesi, örneğin öldürmek için silahını hasmına doğrultarak nişan alınmasının icra hareketleri sayılması gerektiği, ancak öldürmek için silah veya zehir satın alınmasının belirleyici bir niteliğe sahip bulunmaması nedeniyle hazırlık hareketi sayılabileceği belirtilmiştir. (M. Koca–İ. Üzülmez; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 6. Baskı, 2013, s. 393.)

Özetle; bir kimsenin suça teşebbüsten dolayı cezalandırılabilmesi için, yapılan hareketlerin objektif olarak suçun kanuni tanımında öngörülen sonucu meydana getirmeye elverişli olmasıyla birlikte, aracın fail tarafından bu sonucu gerçekleştirmeye uygun biçimde kullanılması, ancak failin elinde olmayan nedenlerle icra hareketlerinin tamamlanamaması ya da tamamlanmasına karşın sonucun gerçekleşmemesi gerekir.

Öte yandan 5237 sayılı TCK'nın “Gönüllü Vazgeçme” başlıklı 36. maddesinde; “Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır” şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.

Öte yandan 5237 sayılı TCK'nın “Gönüllü Vazgeçme” başlıklı 36. maddesinde; “Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır” şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.

Kanundaki tanım uyarınca gönüllü vazgeçme ile teşebbüs arasındaki ayrım şu şekilde özetlenebilir: Teşebbüs, suçun tamamlanması veya neticenin gerçekleşmesinin, failin elinde olmayan nedenlerle meydana gelmemesi olarak tanımlanmışken, gönüllü vazgeçmede failin iradi hareketi veya çabası ile icra hareketlerinin terk edilmesi ya da suçun tamamlanmasının önlenmesi söz konusudur. Suç tamamlanmadan veya sonuca ulaşılmadan önce vazgeçme gerçekleştiğinden, gönüllü vazgeçme etkin pişmanlıktan da farklıdır. Etkin pişmanlık, suçun tamamlanmasından sonraki pişmanlığı düzenlemekte ve tamamlanan bir suçun yol açtığı zararın giderilmesi, eski hâle getirilmesi ya da malın iadesini kapsamaktadır.

Gönüllü vazgeçmenin şartları ve sonuçları TCK'nın 36. maddesinin gerekçesinde; “Gerek icra hareketleri aşamasında gerekse icra hareketlerinin bitmesinden sonra, failin suçu tamamlamaktan gönüllü olarak vazgeçmesini teşvik etmek modern suç politikasının temel araçlarından biridir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununda sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüştür. Böylece suçun icrası sürecindeki bütün aşamalarda gönüllü vazgeçme mümkün hâle gelmektedir. Ancak icra hareketlerinin bitmesinden sonra gönüllü vazgeçmenin kabulü için, vazgeçenin suçun tamamlanmasını önlemek bakımından ciddi bir çaba göstermesi gerekmektedir.

Gönüllü vazgeçme hâlinde kişiye ceza verilmemekte, ancak o ana kadar yapılan hareketler ayrıca bir suç oluşturuyorsa sadece o suçtan sorumlu tutulmaktadır.

Suç bütün unsurlarıyla tamamlandıktan sonra örneğin çalınan eşyanın geri verilmesi veya kaçırılan kişinin serbest bırakılması hâllerinde, artık vazgeçme değil etkin pişmanlık söz konusudur…” biçiminde açıklanmıştır.

Madde gerekçesinde de özenle vurgulandığı üzere, 765 sayılı TCK'nın uygulanmasında sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, 5237 sayılı TCK'nın uygulanmasında icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüş, böylece neticenin meydana gelmesine kadar bütün aşamalarda gönüllü vazgeçmenin mümkün olduğu kabul edilmiştir.

Madde gerekçesinde de özenle vurgulandığı üzere, 765 sayılı TCK'nın uygulanmasında sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, 5237 sayılı TCK'nın uygulanmasında icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüş, böylece neticenin meydana gelmesine kadar bütün aşamalarda gönüllü vazgeçmenin mümkün olduğu kabul edilmiştir.

Öğretide; “Yeni TCK sisteminde, gönüllü vazgeçme; gerek icra hareketleri aşamasında, gerekse icra hareketlerinin bitmesinden sonra, failin suçu tamamlamaktan gönüllü vazgeçmesini ifade etmektedir. Suçun icrası tamamlanıncaya, neticenin ayrıca unsur oluşturduğu suçlarda, netice gerçekleşinceye kadar, gönüllü vazgeçme mümkündür... Vazgeçmenin gönüllü olması gerekir. Yani herhangi bir engel olmaksızın, pişmanlık duyarak kişinin suç işlemekten vazgeçmiş olması gerekir” (İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 9. Bası, Ankara 2013, s.478.),“Teşebbüs halinde faildeki suç işleme düşüncesi ve kastı sürmektedir. Gönüllü vazgeçmede ise fail eyleminden dönüp, suçun oluşmasını önlemeye çabalamaktadır. Kişilere pişman olma olanağı tanınması, onların suç işlemeden topluma kazandırılması, cezalandırılma ile elde edilecek yarardan çok daha faydalı görülmektedir. Kanunumuzda yer alan düzenlemenin temelinde, eylemin vazgeçme anına kadar icra edilmesi dolayısıyla bir haksızlık teşkil ettiği, ancak suç politikası gereği cezalandırılmak istenilmediği fikrinin yattığı söylenebilir. Bu husus madde metninde; vazgeçme hâlinde failin teşebbüsten dolayı cezalandırılmayacağı ve fakat tamam olan kısmın suç oluşturması durumunda o suçun cezası ile cezalandırılacağının açıklandığı cümlelerden anlaşılmaktadır” (Osman Yaşar - Hasan Tahsin Gökcan - Mustafa Artuç, Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 1. Cilt, Adalet Yayınevi 2. Bası, Ankara 2014, s. 1096.), "Elde olmayan sebeplerle icra hareketlerinin tamamlanamaması veya neticenin gerçekleştirilememesi teşebbüsün kurucu unsurunu oluşturmaktadır. Buna göre icra hareketlerinin taamlanmaması veya neticenin gerçekleşmemesi failin elinde olan sebeplerden kaynaklanmışsa teşebbüsten söz edilmeyecektir. Gönüllü vazgeçme olarak nitelenen bu durum TCK'nın 36. maddesinde düzenlenmiştir" (Mahmut Koca- İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 6. Bası, Ankara 2013, s.412.), “Fail, sonucu gerçekleştirebilme ve icra hareketlerini devam ettirebilme olanağına sahip olduğu hâlde, bunu ettirmemiş ise, vazgeçme gönüllüdür. Ancak, istediği hâlde, buna olanak bulunmadığı için hareketlerini devam ettirmemiş ise, vazgeçme gönüllü değildir” (Nur Centel – Hamide Zafer – Özlem Çakmut, Türk Ceza Hukukuna Giriş, Beta Yayınevi, 3. Baskı, İstanbul 2005, s. 478.) şeklindeki açıklamalarla gönüllü vazgeçmenin saptanmasında göz önüne alınacak kriterler ortaya konulmuştur.