muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/2348, Karar No: 2016/285, Tarih: 09.03.2016

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 09.03.2016 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

...........

KARŞI OY

Somut olayda davacı işçi, alt işveren olan davalı Mekanik Taahhüt Grubu İnşaat San.ve Tic.Ltd.Şti. ye ait Denizli’deki işyerinde çalışmakta iken, iş kazası geçirmiştir. Davalı alt işveren ile asıl işveren olduğu iddia edilen davalı Zorlu Endüstriyel Enerji Tesisleri İnş Tic.A.Ş.nin merkezleri İstanbul’dadır. Dava, davacının yerleşim yerinin bulunduğu ....iş mahkemesinde açılmıştır.

.iş Mahkemesi, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5.maddesine göre yetkili mahkemenin İstanbul veya Denizli olduğu, davanın yetkisiz yer mahkemesinde açıldığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Özel Daire, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 16.maddesi gereğince haksız fiilden zarar grenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, işçi olan davacının avantajlı olan bu yetki kuralından yararlanması gerektiğinden söz edilerek kararı bozmuştur.

Kanunun ifadesinden, kanunda belirtilen yer veya yerler dışında başka bir yerde açılamayacağı anlaşılan davalarda yetki kuralları kesin yetki kurallarıdır. Kesİn yetki olarak tek bir mahkeme öngörülebileceği gibi birden fazla mahkeme de öngörülmüş olabilir(PEKCANITEZ, Hakan/ATALAY, Oğuz/ÖZEKES,Muhammet, Medeni Usul Hukuku, 14.Bası, Ankara 2013, s.172). Kesin yetki kuralları bulunan bir dava yalnız kesin yetkili mahkemede açılabilir (PEKCANITEZ/ATALAY/ÖZEKES, s.175; ARSLAN, Ramazan/YILMAZ, Ejder/AYVAZ TAŞPINAR, Sema, Medeni Usul Hukuku, 1.Bası, Ankara 2016, s.220).

İş mahkemelerinde yetki 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nda özel olarak düzenlenmiştir. Buna göre “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz”.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17.02.2010 gün ve 2010/9-52-89 sayılı kararında da belirtildiği üzere 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun gerekçesinde mahkemenin yer itibariyle yetkisi konusundaki hükmün kamu düzenine ilişkin olduğu maddenin gerekçesinde açıkça ifade edildiğine ve 5.maddede belirtilen yetki kuralına aykırı sözleşmelerin geçersiz olduğu belirtildiğine göre kanun koyucu iradesine ters düşecek ve sözü edilen hükmün ihlali anlamına gelebilecek yorumlara değer verilemez. Kamu düzenine ilişkin ve kesin olan yetki kuralına aykırı sözleşme yapılamaz. Mahkeme yetkisizliğini her zaman kendiliğinden gözetir. Taraflar da duruşma bitinceye kadar yetki itirazında bulunabilirler.

Yargıtay 5521 sayılı Kanunun 5.maddesinde öngörülen yetki hükmünün kamu düzenine ilişkin olduğunu kabul etmiştir (HGK. 27.3.2968 ve 193-192, 17.02.2010 ve 2010/9-52-89; 7.HD 06.05.2013 ve 2013/13387-2013/8053; 9.HD 26.03.2009 ve 2007/37169-2009/8055, 07.06.2011 ve 2011/26233-2011/16980 ;22.HD 08.05.2012 ve 2011/16162-2012/9158, 22.12.2004 ve 2014/34325- 2014/36391 sayılı kararlar).

Türk Hukuk Öğretisinde de sözü edilen yetki kuralının kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle sözleşme ile sadece ikametgâh veya işyeri mahkemesinin yetkisinin kaldırılmasının değil, bunların yetkilerine dokunmaksızın bir başka yer mahkemesinin yetkili kılınmasının da bu kurallara aykırılık oluşturacağı kabul edilmektedir ( KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.Bası, İstanbul 2001, s.1022; MOLLAMAHMUTOĞLU Hamdi, İş Hukuku, 3.Bası, s.134; SÜZEK Sarper, İş Hukuku, 3. Bası, İstanbul 2006, s. 92; ŞAHLANAN Fevzi “İş Mahkemeleri ve İş Yargılaması”, Cumhuriyetin 75. Yılında Endüstri İlişkilerinde ve Emek Piyasalarının Düzenlenmesinde Devletin Rolü ve İşlevleri, TEİD, III. Uluslar arası Endüstri İlişkileri Kongresi, 14-16 Ekim 1998, s.121; TUNCAY, Can, İş Mahkemelerinin Yetkisi ve Sözleşme Yasağı, IHD, C.I, Eylül 1969, S.9. sh.765).

5521 sayılı Kanunun 15.maddesinde yer alan; “Bu Kanununda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanır” kuralından hareketle, İş Mahkemelerinin yetkisi konusunda yapılacak sözleşmelerin geçerli olacağı kabul edilemez. Çünkü iş mahkemelerinin yer bakımından yetkisi konusu 5521 sayılı Kanunda açık ve kesin bir şekilde düzenlenmiştir. İş Mahkemeleri Kanununun düzenlediği özel yetki kurallarında, Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanmasını gerektirir bir boşluk veya belirsizlik bulunmamaktadır (HGK.24.04.2013, 2012/9-1435, 2013/569).

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, özel kanunlardaki kesin yetki kurallarını ortadan kaldırmamış; diğer kanunlarda yetkiye ilişkin kuralların saklı olduğunu açıkça belirtmiştir(HMK.m.5).

İş kazası işverenin haksız fiili olarak da nitelendirilebilir ise de, aynı zamanda işverenin gözetme borcuna aykırı davranışından kaynaklandığından sözleşmeye aykırılık da söz konusu olmaktadır. Başkasını zarara uğratan olay, hem sözleşmeden doğan hem de haksız eylemden doğan sorumluluğun koşullarını içerebilir. Davacı, hem sözleşmeye hem de haksız fiile dayanabileceğinden sözleşmeden doğan hak ile haksız fiilden doğan hakların yarışması söz konusu olmaktadır(TANDOĞAN, Haluk,Türk Mes’uliyet Hukuku (Akıt Dışı ve Akdi Mes’uliyet), Ankara,1961, s.529-530).

Hakların yarışmasında zarar gören ister sözleşmeden doğan haklarını, isterse haksız fiilden doğan haklarını isteyebilir. Ancak her iki hukuki sebebe dayanarak çifte tazminat isteyemez. Hakların yarışması söz konusu olduğunda işçi dilerse haksız fiile dilerse sözleşme sorumluluğuna dayarak zararını isteyebilecektir. Ancak ister haksız fiile ister sözleşme sorumluğuna dayansın yetkili mahkeme 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununda öngörülen kesin yetki kurallarına göre belirlenmelidir. Zira, anılan Kanunun 5.maddesinde “iş mahkemelerinde açılacak her dava” denilmek suretiyle, davanın hukuki sebebine göre yetkili mahkemenin belirlenmesine imkan tanımamıştır.

Kaldi ki, davacı dava dilekçesinde haksız fiile değil, sözleşme sorumluluğuna dayanmıştır. Davacı işçinin sözleşme sorumluluğuna göre tazminat talebinde bulunması zamanaşımı, ispat yükü ve asıl işverenin sorumluluğu bakımından daha lehinedir. Davacının haksız fiilden doğan hak talebinde bulunduğunu açıkça belirtmediği durumda, aleyhine olan hukuki sebebe göre uygulama yapılması mümkün değildir. Böyle bir durumda, mahkemenin yetkisi ve maddi hukuka ilişkin uyuşmazlığın haksız fiil hükümlerine göre çözümlenmesi doğru olmaz.

Özel Dairenin mahkemenin yetkisini haksız fiil hükümlerine göre, maddi hukuka ilişkin uyuşmazlığı ise sözleşme sorumluluğuna ilişkin kurallara çözümlemesi durumunda ciddi bir çelişki ve hukuka aykırılık söz konusu olacaktır.

Kesin yetki kuralı taraflardan birinin zayıf olduğu düşüncesiyle bertaraf edilemez. Anayasamızın 142.maddesinde öngörülen mahkemelerin işleyiş ve yargılama usullerinin kanunla belirleneceğine ilişkin hüküm, usul kuralları konusunda hâkime takdir yetkisi tanımamıştır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, işçi lehine yorum ilkesi usul hukukunda değil, maddi hukuk alanında uygulanan bir ilkedir.

İş Mahkemeleri Kanununda öngörülen yetki kuralının zarar gören bakımından kesin olmadığı kabul edilirse, işverenin de zarar gören olarak işçi aleyhine kendi yerleşim yerinde dava açması mümkün hale gelecektir. Böyle bir uygulama ise işçinin mağduriyetine yol açacaktır.

Sonuç olarak, işçi veya işveren arasında iş sözleşmesinden veya kanundan doğan hak uyuşmazlıklarında, 5521 sayılı Kanunun 5.maddesinde öngörüen kesin yetki kuralına göre yetkili mahkemenin belirlenmesi gerekir. İş kazalarından doğan tazminat davaları yönünden sözü edilen kesin yetki kurallarına aykırı olarak, 6100 sayılı Kanunda yer alan yetki kuralları uygulanamaz. Somut olayda Mersin iş mahkemesi yetkisiz olup, yetkili mahkeme Denizli veya İstanbul iş mahkemeleridir. Mahkemenin direnme kararının yerinde olduğu, onanması gerektiği görüşünde olduğumuzdan Sayın Çoğunluğun aksi yönündeki kararına katılamıyoruz.

##########
Yargıtay — Esas No: 2019/2969, Karar No: 2021/1306, Tarih: 16.02.2021

**11. Hukuk Dairesi         2019/2969 E.  ,  2021/1306 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 08.06.2017 gün ve 2017/295 - 2017/262 sayılı kararı bozan Daire'nin 13.03.2019 gün ve 2017/4116 - 2019/2110 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin İran'da faaliyet gösteren bir firmaya toz boya satışı için 65.000 Euro bedelle, teslim yeri İran olmak üzere anlaşma yaptığını, malların nakliyesi için de davalı Güler Ulus. Nak. Tur. Gıda Toprak Mah. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile anlaşarak taşıma bedeli olarak 6.600,00 USD ödediğini, ancak taşımayı yapan aracın diğer davalıya ait olduğunu öğrendiğini, aracın İran gümrüğünden geçişine izin verilmemesi üzerine taşıyanın yükü başka bir araca tahliye ettiğini, araçta soğutma özelliği bulunmaması nedeniyle malın yüksek sıcaklığa maruz kalarak geri dönülemez şekilde hasara uğradığını, alıcının da malı teslim almadığını ve bedelini ödemeyeceğini bildirdiğini, her iki davalının gereken özeni göstermemesi nedeniyle yükün hasarlandığını ileri sürerek, 65.000 Euro ve 6.600 USD'nin fiili ödeme gününden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen kararı karşı davacı vekili ve davalı Tuana... Ltd. Şti. vekili istinafa başvurmuş, istinaf mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş, esastan yeni bir hüküm kurulmuş; kararı davalı Güler... Ltd. Şti. vekilinin temyizi üzerine Dairemizce, ilk derece mahkemesi kararının istinaf kanun yoluna tabi olmadığı gerekçesiyle istinaf mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasına karar verilmiş ve yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Bu kez davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 31,10 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 520,95 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 16.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2601, Karar No: 2019/3540, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/2601 E.  ,  2019/3540 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5373, Karar No: 2019/4557, Tarih: 18.06.2019

**11. Hukuk Dairesi         2018/5373 E.  ,  2019/4557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahkemece verilen karar davalılar vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmiş ise de, Dairemiz 29.05.2018 tarih, 2016/10412 Esas -2018/4026 Karar sayılı ilamında davalılar ... ve ...’in kanun yolu harç ve giderleri bakımından adli yardım talebinin kabulüne, davalı şirketin ise, kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından adli yardım talebinin reddine, davalı şirket yönünden adli yardım talebinin reddine karar verildiğinden, mahkemece davalı şirkete adli yardım talebinin reddedildiğinin bildirilmesi, mümeyyiz davalı şirket tarafından itiraz edilmediği taktirde, 1086 sayılı HUMK 5236 sayılı Kanun ile değişik 432. maddesi yollaması ile 426/D maddesi uyarınca temyiz harcının ve dosyanın Yargıtay'a sevki giderinin ikmali için davalı şirkete HUMK anılan hükümleri uyarınca gerekli meşruhata havi davetiyenin usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesi, davalı şirket tarafından Dairemizce verilen adli yardım talebinin reddine ilişkin karara itiraz edildiği taktirde, 11.04.2013 tarih 6459 sayılı Yasa'nın 23. maddesi ile değişik HMK'nin 337/2. maddesi gereğince işlem yapılması gerektiğinden dosyanın mahalline iadesine karar verildiği, mahkemece ise, Dairemiz ilamı sonrasında davalı şirket vekili tarafından adli yardım isteminin reddi kararına itiraz edildiği belirtilerek dosyanın yeniden Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Ancak, talep Dairemizce verilmiş adli yardım talebinin reddi kararına itiraza ilişkin olup, HMK'nın 337/2 maddesine göre, itirazın incelenmesi Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin görevine girmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın görevli Yargıtay 12. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 18/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4952, Karar No: 2017/3718, Tarih: 18.09.2017

**5. Ceza Dairesi         2017/4952 E.  ,  2017/3718 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıklar ... ve ... hakkında yapılan yargılama sırasında; Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesi ile İzmir 7. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerlerine atılan suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen İzmir 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/03/2017 gün ve 2017/74 E. 2017/31 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 18/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5835, Karar No: 2014/39011, Tarih: 22.12.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/5835 E.  ,  2014/39011 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR 3. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/11/2013

NUMARASI : 2013/264-2013/142

DAVA :Davacı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılardan Ü.. Y.. ile T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretine hak kazandığı halde ödenmediğini ve yıllık izin kullandırılmadığını ileri sürerek, fazla mesai, yıllık izin, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekili, davada taraf sıfatlarının bulunmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, halen çalıştığından yıllık izin alacağının reddi gerektiğini, fazla mesai yapmadığını savunmuştur.

Davalı B.. AŞ vekili, müvekkilinin davada husumet ehliyeti olmadığını, davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin davacının işvereni olmadığını, davacı ile müvekkili arasında iş akdi olmadığını, hiçbir zaman müvekkilinin çalışanı olmadığını savunmuştur.

Davalı Ü.. Y.. vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, iş sözleşmesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili tayin edildiğini, fazla çalışmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının bir kısım işçilik alacaklarına hak kazandığı gerekçesiyle fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil taleplerinin kabulüne, yıllık izin talebinin reddine, B.. A.Ş. hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalılar Ü.. Y.. ve T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekillerince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre; davalılar Ü.. Y.. ile T.C.Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre; davalılar Ü.. Y.. ile T.C.Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Yasanın 120 nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyerinin miras yoluyla intikali 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 599 uncu maddesinde düzenlenmiş, sözü edilen madde hükmünde mirasbırakanın ölümü ile mirasçıların bir bütün olarak mirasa hak kazanacakları açıklanmıştır.

İşyerinin önceleri gerçek kişi ya da kişilerce işletilmesinin ardından şirketleşmeye gidilmesi durumunda, bu işlem de bir tür işyeri devri sayılmalıdır. Önceki gerçek kişi olan işverenlerin devralan tüzel kişi ortakları olması bu devir ilişkisini ortadan kaldırmamaktadır (Yargıtay 9.HD. 22.7.2008 gün 2007/ 20491 E, 2008/ 21645 K.). Aynı şekilde daha önce tüzel kişi şirket olan işverenin işyerini bir gerçek şahsa devretmesi de mümkündür. Devralanın şirketin hissedarlarından biri olması da sonucu değiştirmeyecektir. Adi ortaklardan bir ya da bazılarının hisselerini devri de sorumlulukların belirlenmesi noktasında işyeri devri olarak işlem görmelidir.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Basın İş Kanununa tabi işyerleri bakımından, işyerinin belirleyici unsurlarından olan marka, logo ve yayın imtiyaz hakları gibi maddî olmayan unsurların devri de işyeri devri olarak değerlendirilmelidir (Yargıtay 9. HD., 19.1.2010 gün, 2009/42958 E., 2009/354 K).

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

İşyerine Bankalar Kanunu hükümleri çerçevesinde Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu tarafından el koyulması ise işyeri devri niteliğinde değildir. Bu durumda yönetim hakkına müdahale edilmekte veya bankacılık faaliyetleri askıya alınmaktadır.

Yine özelleştirme işlemi sonucu kamuya ait hisselerin devri de işyeri devri olarak değerlendirilemez. Özelleştirmede işyeri aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmekte sadece kamuya ait hisselerin bir kısmı ya da tamamı el değiştirmektedir. Bununla birlikte, tamamı kamuya ait olan bir işyerinin özelleştirme işlemi sonucu başka bir işverene geçmesi işyeri devri niteliğindedir (Yargıtay 9.HD. 8.7.2008 gün ve 2008/25370 E, 2008/ 19682 K.).

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 27.10.2008 gün 2008/ 29715 E, 2008/28944 K.).