muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/296, Karar No: 2019/578, Tarih: 08.10.2019

III- Bu Açıklamalar Işığında Esasa İlişkin Uyuşmazlık Konuları Değerlendirildiğinde;

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunun 24.08.2016 tarihli ve 426 sayılı kararı ile FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibatı ve iltisakı bulunduğu değerlendirilerek meslekten çıkarılmasına karar verilen sanık ...'ün kendisine ait olduğunu ifade ettiği 863...... IMEI numaralı cihazda “05......” numaralı GSM hattıyla ve 352......IMEI numaralı cihazda “0505...” numaralı GSM hattıyla ByLock sistemine bağlandığı, ByLock kullanımına dair ilk tespit tarihinin 12.08.2014 olduğu, sanığın bu sistemi kullanmadığına dair savunmalarının aksine dosya kapsamında bulunan ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağından anlaşılacağı üzere GSM numarası aboneliğinin “396841”, ByLock User-ID numarasıyla eşleştirilmiş olduğu dikkate alındığında; sanığın ByLock User-ID numarası almak suretiyle sisteme dahil olduğu, ByLock Tespit Tutanağı başlıklı incelemede aynı programı kullanan diğer kullanıcıların sanığı “H20Ak19, Kalender, Ahmet abi, Ak, ak” şeklinde kaydettikleri ve yazışma içeriklerine göre "396841" ID numarasının sanık tarafından kullanıldığının anlaşıldığı, böylece sanığın ancak bir örgüt üyesinin sahip olabileceği gizli haberleşme imkânına kavuştuğu,

03.05.2018 tarihli rapora göre ByLock sistemine (H) kodu ile kaydedilen isimlerin Yargıtay Hukuk Dairelerinde, (C) kodu ile kaydedilen isimlerin Yargıtay Ceza Dairelerinde görevli olduklarının belirlendiği, hukuk dairelerinde görevli Yargıtay eski üyelerinin üç grup hâlinde (H1, H2, H3) olarak tasnif edildiği, “396841” ID nolu ByLock kullanıcısı olan sanığın “H2-0Ak19” ismiyle kaydedildiği, sanıkla arasında önceye dayalı bir husumet bulunmayan ve etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan tanık ...'un da, sanığın Yargıtay hukuk dairelerinde grup sorumlusu olduğuna dair beyanda bulunduğu, yine dosya kapsamında bulunan ve özellikle başka ByLock kullanıcıları arasındaki görüşmelerde sanığın örgüt üyelerini yönlendirdiğinin tespit edildiği,

Sanık her ne kadar Yargıtay Üyeliğine, dönemin müsteşarı...'ın referansıyla seçildiğini iddia etmiş ise de savunmasının aksine tanık ...'un özellikle yargılama evresinde, sanığın örgüt kontenjanından Yargıtay üyeliğine seçildiğine ve...'ın bir yardımının bulunmadığına dair beyanda bulunduğu ve hükme esas alınan diğer delillerden de anlaşılacağı üzere sanığın FETÖ/PDY örgüt mensubu olduğu, mahiyeti itibarıyla örgütsel nitelikte olduğunu bildiği toplantılara katıldığı, Yargıtay içerisinde örgütsel hareket tarzının belirlenmesinde rol aldığı, ayrıntıları önceki bölümlerde geçtiği üzere Yargıtay binası önünde yüksek yargıya ilişkin yapılan düzenlemelere sözde tepki olarak gerçekleştirilen, çoğu kendisi gibi FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne yönetici veya üye olma suçlarından haklarında soruşturma bulunan ya da yargılaması devam eden kişiler ile birlikte protesto eylemine katıldığı,

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; sanığın örgütün üyesi sıfatıyla ve örgüt üyeliğinden kaynaklanan hiyerarşi içerisinde hareket ederek örgütün, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin tüm Anayasal kurumlarını ele geçirmeye yönelik herhangi bir kamu göreviyle bağdaşmayan nihai amacına ulaşmak için bir süreç ve basamak olarak gördüğü yargısal mekanizmalara egemen olma faaliyetleri kapsamında Yargıtay üyeliğine yerleştirildiği, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesine yönelik örgütsel motivasyon ile hareket ederek örgüt adına çalışmalar yaptığı, bu suretle sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dâhil olduğu ve atılı silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği, bu sebeplerle sanık ... yönünden TCK'nın 314. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen silahlı terör örgütüne üye olma suçunun tüm unsurlarıyla oluştuğu kabul edilmelidir.

Ayrıca, dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunduğu sırada dosya arasına giren sanığın ByLock kullanımına yönelik 26.03.2019 tarihli araştırmanın sonuca etkisi bulunmadığından Anayasa ile güvence altına alınan makul sürede yargılanma ilkesi uyarınca sürecin yeniden başlatılması usul ve yasaya aykırı olacaktır.

Bununla birlikte, sanığın örgütte kaldığı süre ve bu süre içerisindeki örgütsel eylemlerinin çeşitliliği itibarıyla suç kastının yoğun olması, örgütün mahrem yapılanmasında ve bu yapılanmanın da Yargıtay gibi örgüt tarafından büyük önem taşıyan Anayasal bir kurum içerisindeki örgütlenmesinde yer alması, bu örgütlenme içerisinde tanık beyanları ve diğer delillerle ispatlandığı şekilde örgütsel saikle gerçekleştirdiği eylemlerin vahameti ve işlediği suçla meydana gelen tehlikenin ağır olması birlikte değerlendirildiğinde; alt sınırı beş yıl hapis cezasını gerektiren bu suçta temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak sekiz yıl olarak tayin edilmesi dosya kapsamına uygun olup TCK’nın 3. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen “orantılılık” ilkesine de aykırılık oluşturmamaktadır.

Bu itibarla, sanık hakkındaki salıverilme talepleri ile hükmün maddi ve usul hukukuna aykırılık hâlleri bakımından yapılan temyiz denetimi sonucunda, sanık ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne ilişkin Özel Daire kararı isabetli olup sanık ve müdafisinin hiçbir delil olmadan soruşturmaya başlandığına, suç üstü hali bulunmadığına, soruşturma aşamasında hukuka aykırı işlemler yapıldığına, soruşturma makamlarının yetkisiz ve iddianamenin hukuken geçersiz olduğuna, mahkemenin kanuna aykırı olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili gördüğüne, hükmün hukuka aykırı yöntemle elde edilen delillere dayandığına, adil yargılanma hakkının ve kanuni hâkim ilkesinin ihlal edildiğine, suçun unsurlarının oluşmadığına, mahkûmiyete yeterli somut delil bulunmadığına, takdiri indirim nedenlerinin uygulanmamasının kanuna aykırı olduğuna, eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna ilişkin temyiz itirazları ve diğer tüm temyiz itirazlarının tamamının reddi ile sanık ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mâhkumiyet hükmünün onanmasına karar verilmelidir.

Öte yandan, gerekçeli karar başlığında sanık ...’ün TC kimlik numarasının yazılmamasının yerinde düzeltilmesi mümkün kabul edilmiştir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 07.02.2019 tarihli ve 13-7 sayılı; sanık ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün ONANMASINA,

2- Dosyanın, Yargıtay 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 08.10.2019 tarihinde yapılan müzakerede Özel Dairece yapılan yargılama sırasında heyetteki en kıdemli üye yerine kıdemsiz üyenin heyet başkanlığı yapmasının usul ve yasaya uygun olup olmadığı ve Yargıtay tarafından yapılan temyiz incelemesinde maddi vakanın hukuki denetiminin yapılıp yapılamayacağına ilişkin ön sorunlar bakımından oy çokluğuyla, mahkûmiyet hükmünün isabetli olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık konusu bakımından oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/308, Karar No: 2014/2146, Tarih: 27.02.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/308 E.  ,  2014/2146 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2010/314173

MAHKEMESİ : Nazilli 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 30/12/2009

NUMARASI : 2009/21 Esas, 2009/943 Karar

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Suç tarihinde cezaevi jandarma görevlileri tarafından getirildiği hastanede röntgen çektirilmek üzere kelepçesi çıkarılan sanığın şikayetçilerden Süleyman'ın yakasından tutarak ona ve diğer şikayetçi Baki'ye hitaben sarf ettiği, "kelepçeleri düzgün çözün lan, kafamın tasını attırmayın, üzerinizdeki elbiseye güvenmeyin, erkeksen onu çıkar öyle gel, ağzını burnunu kırayım, buradan dışarı çıkarsam hepinizi öldürteceğim, dünya kaç bucak göstereceğim" biçimindeki sözlerin, sanık tarafından hangi yasal görevin yerine getirilmesine engel nitelikte olduğu açıklanmadan ve eylemin TCK'nın 106/1. maddesindeki tehdit suçunu oluşturup oluşturmayacağı karar yerinde tartışılmadan yazılı şekilde direnme suçundan mahkumiyet hükmü kurulması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 27/02/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1162, Karar No: 2023/123, Tarih: 01.03.2023

**Ceza Genel Kurulu         2017/1162 E.  ,  2023/123 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARARI VEREN

-

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan sanık ...'un, 5237 sayılı TCK’nın 299/1, 299/1-2, 62, 50/1-a ve 52/2-4. maddeleri uyarınca 10.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirmeye ilişkin ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 09.06.2016 tarihli ve 111-186 sayılı hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesince 28.03.2017 tarih ve 7444-3526 sayı ile "... iddianameye konu sanığa atfedilen yorumların fikir ve ifade hürriyeti kapsamında kaldığı gözetilmeden atılı suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 31.05.2017 tarih ve 32056 sayı ile;

"...

Kitaptaki anlatımlar ve bütünü incelendiğinde katılan Cumhurbaşkanı ...'ın siyasi hayatının ülkemiz yerine başka güçlere hizmet etmesi amacıyla demokratik yöntemler dışında önceden kurgulanmış hile ve yalana dayalı olduğu gösterilmek istenilmiş, mal varlığını haksız biçimde elde edildiği izlenimi verilerek, kendisi ve ailesini ilgilendiren durumlarda usulsüzlük yaptığı algısı oluşturulmuştur. Müştekinin 'iyi bir oyuncu' olduğundan bahsedilerek kamu oyununda bu yönde kanaat oluşturmak istenildiği görülmüştür. Bu şekilde sanık yazdığı kitapla herhangi bir delile dayanmayan iddiaları ile Cumhurbaşkanının 'onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek şekilde bir fiil veya olgu isnat etme' suretiyle ağır eleştiri ve fikir özgürlüğünün sınırlarını aşarak bu suretle atılı suçu işlediği…" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesince 17.10.2017 tarih ve 1742-5097 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı Cumhurbaşkanına hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Destek Yayınları tarafından Şubat 2015 tarihinde 10. baskısı yayınlanan ve sanık ... tarafından yazılan "Big Boss NeoTürkiye'nin Panzehiri Hafızadır" başlıklı kitaba ilişkin katılan vekilince 09.03.2015 havale tarihli dilekçe ile Cumhurbaşkanına hakaret suçuna ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunulduğu,

... Bakanlığının 27.04.2014 tarihli oluru ile sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan kovuşturma izni verildiği,

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Destek Yayınları tarafından Şubat 2015 tarihinde 10. baskısı yayınlanan ve sanık ... tarafından yazılan "Big Boss NeoTürkiye'nin Panzehiri Hafızadır" başlıklı kitaba ilişkin katılan vekilince 09.03.2015 havale tarihli dilekçe ile Cumhurbaşkanına hakaret suçuna ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunulduğu,

... Bakanlığının 27.04.2014 tarihli oluru ile sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan kovuşturma izni verildiği,

"Big Boss NeoTürkiye'nin Panzehiri Hafızadır" başlıklı kitabın şikâyete ilişkin kısımlarının; giriş bölümünün 14. sayfasında “…Amerika nereden biliyordu? Kasımpaşa sokaklarını arşınlayan, su, simit, kartpostal satarak hayata başlayan ,,,,,nasıl oluyordu da Washington’un yüksek kaldırımlarında dolaşır olmuştu?...” ibarelerine, 271. sayfasından itibaren "....’ın nesi var?" başlığı altında kaleme alınan satırlar, 183 ve devamındaki sayfalarında yer alan “Paranın gücünü siyasete tercih etti”, “17 Aralık yolsuzluk ve rüşvet opersayonu....’ın patronluk dönemi" başlıklarına yer verildiği,

Şikâyet konusu kitaba ilişkin alınan 09.06.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda; kitapta Cumhurbaşkanlığı makamına doğrudan hakaret olmamakla birlikte herhangi bir ortalama okuyucu üzerinde müştekinin usulsüz yollarla büyük bir servet edindiği, dış güçlerin etkisi ile iktidara geldiği ve onlara çeşitli yollarla hizmet ettiği; şahsını ve ailesini ilgilendiren hukuksal durumlarda her türlü usulsüzlüğü yapabildiği ve yapabileceği; bağlantılı olduğu iddia edilen yer, kurum ve şahısların her türlü oyununda çok iyi bir oyuncu olarak yer aldığı ve alabileceği kanaati oluşabileceğinin ifade edildiği,

04.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporunda; söz konusu kitabın bir biyografi eseri olduğu, biyografi eserlerinde olması gereken sağlam kaynak ve bilgilere dayanma, tarafsız bir bakış açısıyla elde edilen bilgiler sonucunda gibi ilkelere dikkat edilmediği, çoğu spekülatif metinlere ve rivayetlere dayandığı, yer yer alıntıların bulunduğu, alıntıların da kaynakçada bildirilen kitaplardan yapıldığı, eleştirel bir dille kaleme alındığı, önsöz ile kitabın genel anlatımının birbirine paralel olduğu, genel incelemesi yapıldığında, kitapta müşteki hakkında iyi bir oyuncu olduğu, dış güçlerin bir projesi olarak, dışarıdan, kendi menfaatlerine hizmet etmesi için iktidara getirildiği, imamen makyavelist bir kişilikte olduğundan her şeyi kendi şahsî çıkarları için kullandığı ve zenginliğinin kaynağının işgal ettiği makamı şahsi emelleri için kullanması gibi bir tablo çizildiğinin belirtildiği,

Anlaşılmaktadır.

Anlaşılmaktadır.

Sanık aşamalarda; kitabın niteliği itibarıyla bir biyografi kitabı olduğunu, iddianamede yer alan iddialar ve sözlerin tabiri caizse kitap içerisinden cımbızlanmış ibareler olup yazdığı kitabın .....n hayat öyküsünü ve geçmişini anlattığını ve yazdığı şeylerin hepsinin kaynağını kitapta belirttiğini, bir hakaret kitabı olmadığını, bu dava açılırken bir niyet okuma olduğunu düşündüğünü, suçlamayı kabul etmediğini savunmuştur.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

765 sayılı mülga TCK’nın 158. maddesinde düzenlenen, Cumhurbaşkanına hakaret suçunun öğeleri ve bu doğrultuda genel, bu suç açısından da özel bir hukuka uygunluk nedenini oluşturan eleştiri hakkı üzerinde durulmalıdır.

Doğal haklardan kabul edilen ifade hürriyeti, çoğulcu demokrasilerde vazgeçilemez ve devredilemez bir niteliğe sahiptir. Öğretide değişik tanımlara rastlanmakla birlikte, genel bir kabulle ifade/düşünce hürriyeti, insanın özgürce fikirler edinebilme, edindiği fikir ve kanaatlerinden dolayı kınanmama, bunları meşru yöntemlerle dışa vurabilme imkân ve özgürlüğüdür. Demokrasinin olmazsa olmaz şartı olan ifade hürriyeti, birçok hak ve özgürlüğün temeli, kişisel ve toplumsal gelişmenin de kaynağıdır.

İşte bu özelliğinden dolayı ifade hürriyeti, temel hak ve hürriyetler kapsamında değerlendirilerek birçok uluslararası belgeye konu olmuş, T.C. Anayasası’nda da ayrıntılı düzenlemelere tabi tutulmuştur.

Bu bağlamda;

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin

19. maddesinde;

“Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve herhangi bir yoldan ve hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir”,

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin;

10. maddesinin 1. fıkrasında;

“Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içerir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine bağlı tutmalarına engel değildir”

Hükümlerine yer verilmiş,

Anayasa’nın;

25. maddesinde "Düşünce ve kanaat hürriyeti" başlığı altında;

“Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Her ne amaçla olursa olsun kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz. Düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz”,

26. maddesinde, İHAS’nin 10. maddesinin 1. fıkrasındaki düzenlemeye benzer şekilde;

“Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir”,

Hükümleri yer almış,

26. maddesinde, İHAS’nin 10. maddesinin 1. fıkrasındaki düzenlemeye benzer şekilde;

“Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir”,

Hükümleri yer almış,

Ancak, ifade hürriyetinin sonsuz ve sınırsız olmadığı, kısıtlı da olsa sınırlandırılmasının gerekeceği uluslararası ve ulusal alanda normlara konu edilmiştir.

Bu cümleden olarak uluslararası alanda;

İHAS’nin;

10. maddesinin 2. fıkrasında,

“Kullanılması görev ve sorumluluk yükleyen bu özgürlükler, demokratik bir toplumda, gerekli tedbirler niteliğinde olarak, ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu emniyetinin korunması, nizamın sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlâkın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin açığa vurulmasının önlenmesi veya yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması için yasayla öngörülen bazı merasime, koşullara, sınırlamalara veya yaptırımlara bağlanabilir”,

17. maddesinde ise;

“Bu sözleşme hükümlerinden hiçbiri, bir devlete, topluluğa veya kişiye, Sözleşme’de tanınan hak ve özgürlüklerin yok edilmesine veya burada öngörüldüğünden daha geniş ölçüde sınırlamalara uğratılmasına yönelik bir etkinliğe girişme ya da eylemde bulunma hakkını sağlar biçimde yorumlanamaz”

Şeklinde düzenlemeler yapılmış,

Ulusal alanda ise Anayasa’nın;

2. maddesinde;

“Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve ... anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir”,

13. maddesinde;

“Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz”,

14. maddesinde;

“Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.

Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz.

Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir”,

26. maddesinin 2 ve devamı fıkralarında ise;

Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz.

Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir”,

26. maddesinin 2 ve devamı fıkralarında ise;

“Bu hürriyetlerin kullanılması, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, suçların önlenmesi, suçluların cezalandırılması, Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.

Haber ve düşünceleri yayma araçlarının kullanılmasına ilişkin düzenleyici hükümler, bunların yayımını engellememek kaydıyla, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin sınırlanması sayılmaz.

Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Anayasa’nın 2, 13, 14 ve 26/2. maddeleri ile İHAS’nin 10/2 ve 17. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; hürriyetlerin demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler niteliğinde olarak; ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü, kamu güvenliği ve düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlâkın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli kalması gereken haberlerin yayılmasına engel olunması veya yargı gücünün otorite veya tarafsızlığının korunması için kanunla öngörülen bazı biçim koşullarına, sınırlama ve yaptırımlara tabi tutulacağı anlaşılmaktadır. Ancak, ifade özgürlüğünün sınırlandırılmasına ilişkin düzenlemelerin dar yorumlanması gerektiği, sınırlandırma için, önemli bir toplumsal ihtiyaç veya zorunluluğun bulunması, bu sınırlandırmanın meşru bir amacı gerçekleştirmek için yapılması, sınırlandırmada aşırıya gidilmemesi ve her halükârda gelişimi zedelemeyecek ölçüde yapılması görüşü genel bir kabul görmüştür.

Sınırlama veya müdahale için; yasal bir düzenleme, sınırlamanın meşru bir amacı, fıkrada sayılan sınırlama nedenlerinin bulunması, sınırlamanın meşru amaçla orantılı ve önlemin demokratik toplum bakımından zorunlu olması gerekmektedir.

İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’ne göre;