muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/3995, Karar No: 2012/6245, Tarih: 30.10.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/3995 E.  ,  2012/6245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen menfi tespit, istirdat davası sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 09.04.2012 gün ve 2011/1789 Esas, 2012/2729 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olduğunu, ancak borcu olmamasına rağmen müvekkiline ve kefil olduğu iddia edilen kişilere yazı gönderilerek mevcut borcun ödenmesinin istenildiğini, ayrıca önceki yıllardan da müvekkilinin borcu bulunmamasına rağmen müvekkilinden ve kefillerden haksız yere tahsilat yapıldığını, davalı tarafından müvekkiline gönderilen yazıda fer'ileri hariç 661,46 TL borcun 31.08.2008 tarihine kadar ödenmesi aksi takdirde icra takibi başlatılacağının bildirildiğini, ayrıca müvekkiline kefil oldukları belirtilen..., .... ve ...'e gönderilen yazıda 3.752,38 TL'yi 31.08.2008 tarihine kadar ödemelerinin istendiğini, böylece müvekkilinin kefiller ile birlikte 4.413,84 TL. borcu bulunduğu iddia edilerek ödenmesinin istenildiğini, müvekkilinin kooperatife borcu olmadığını, kendisini borç altına sokacak bir işlem yapmadığını ileri sürerek, kooperatife 4.413,84 TL borcu olmadığının tespiti ile daha önceden kendisinden ve kefillerden haksız olarak tahsil edilen 8.314,58 TL'nin davalıdan istirdatını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının kooperatif ortağı olduğunu, 02.04.2002 tarihinde havuç tohumu satın aldığını, bu nedenle borcu bulunduğunu, zamanında açılmayan dava hakkında zamanaşımı def'inde bulunduklarını, ayrıca davacı ve kefillerden yapılan tahsilatın haksız olmadığını, ihtarnamelerde talep edilen borcun da ödenmeyen tohum bedeline ilişkin olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıdan 02.04.2002 tarihli 227649 nolu fatura ile 15.09.2002 tarihinde ödenmek üzere 500 gr havuç tohumu aldığı, bunun karşılığı 3.150,00 TL borçlandığı, 15.09.2002 tarihinden dava tarihi olan 20.03.2009 tarihine kadar işlemiş faiz toplamının 4887,90 TL olduğu, dava tarihindeki toplam borç miktarının 8.037,50 TL olduğu, bu borcun 6.642,18 TL'sinin ödendiği bakiye 1.395,72 TL borcun kaldığı, davacının talebinin 4.413,84 TL borç bulunmadığı olduğu, bu durumda davacının borçlu olduğu miktar düşüldüğünde 3.018,12 TL borcunun bulunmadığının tespit edildiği, grup kefaleti nedeniyle ödediği ve istirdadını talep ettiği alacağın ise Borçlar Kanunu'nun 62. ve 66. maddelerince zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının 3.018,12 TL borcu olmadığının tesbitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, istirdat talebinin zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karar, taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 09.04.2012 tarih ve 2011/1789-2012/2729 E-K. sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına ve takdiren 203,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 30.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14837, Karar No: 2012/660, Tarih: 24.01.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/14837 E.  ,  2012/660 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR :1- ...

2- ...

3- ...

VEKİLİ : Av. ...

4- ...

Taraflar arasında görülen davada Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 23/07/2008 tarih ve 2007/339-2008/624 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, tarafların murisinin dava dışı anonim şirkette hisse sahibi bulunduğunu, müvekkilinin bu murisin ikinci eşi, davalıların ise, ilk üç sıradaki davalıların birinci eşinden olma çocukları olduklarını, murisin 15.04.1999 ve 27.04.1999 tarihlerinde şirketteki 101 hissesini davalılara satmak suretiyle devretmiş gibi işlem yaptığını, aslında gerçek iradenin bağışlamaya ilişkin bulunduğunu, paylaştırma yaptığını, amacın ikinci eşten mal kaçırmak olduğunu, duruma üzülen murisin hisselerini geri aldığını, sonra şirketteki hissesini 24.10.2001 tarihinde dava dışı kişiye sattığını, ilk üç davalının açtığı hisse devir sözleşmesinin hükümsüzlüğü davasının kısmen kabulüne karar verildiğini, bu kararın kesinleştiğini, kararın kesinleşmesi ile müvekkilinin miras payının ihlal edildiğini öğrendiğini, 1999 yılında murisin hisse satmaya ihtiyacı olmadığını, mali durumunun iyi bulunduğunu, davalıların ise bu hisseleri alacak durumlarının olmadığını, şirketin Gümüldür’de bir otelinin bulunduğunu, hisse devir bedellerinin sembolik olduğunu, muvazaa iddiasının temelinin üveylik ilişkisinin teşkil ettiğini ileri sürerek, bu nedenle şirket hisse devir sözleşmelerinin iptaline, murise ait 101 hissenin miras payları oranında mirasçılar adına tesciline, devrin geçerli olduğunun kabulü halinde müvekkilinin ihlal edilen mahfuz hissesinin, davalıların saklı paylarını aşan kısmının iptaline karar verilerek tamamlanmasına ve tenkisine karar verilen kısmın davacı adına tesciline, tercih hakkının kullanılması halinde davacıya nakit ödenmesi halinde tercih tarihindeki değer üzerinden hüküm altına alınacak miras payına tercih tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalılar ..., ... ve ... vekili, hisse devir sözleşmelerinin anasözleşmeye uygun şekilde yapıldığını, geçerli bulunduğunu, kaldı ki, işlemin bağış yoluyla yapıldığı kabul edilse bile, BK.nun 237. maddesine uygun olduğunu, esasen davacının devir işlemine 06.04.1999 tarihli ortaklar kurulu kararı ile onay verdiğini, hisse durumunda davacının daha fazla hissesi olduğunu, devirleri 06.04.1999 tarihli ortaklar kurulu kararı ile öğrendiğini, murisin 07.12.2001 tarihinde öldüğünü, 1 ve 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, esasen mahfuz hisse kurallarının ihlal edilmesi kastının bulunmadığını savunarak, davanın reddine istemiştir.

Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.

.../...

2011/14837 Sf-2-

2012/660

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalıların süresinde zamanaşımı def’inde bulunduğu, açılan tenkis davasında tenkise tabi işlemin yapıldığı tarihten ve murisin ölümünden itibaren kanunda öngörülen 1 ve 5 senelik zamanaşımı süresinin dolduğu, bu istemin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiği, şirkete ait karar defterinin incelendiğinde davacının uyuşmazlığa konu hisse devirlerinin kabul edildiği 06.04.1999 tarihli yönetim kurulu toplantısına yönetim kurulu üyesi olarak katıldığı, bu devirlere onay verdiği, karar metninde imzasının bulunduğu, inançlı işlem mevcut ise, davacının taraf olarak imza attığı devir sözleşmesinde muvazaa olduğu iddiasını yazılı olarak kanıtlaması gerektiği, tanık dinlenmesinin kanunen uygun olmadığı, karar defteri incelendiğinde devrin şekil şartına bağlanmadığının anlaşıldığı, devrin bedelsiz olduğu kabul edilse bile, bağış olarak kanunen aranan şartlara sahip olduğu gerekçesiyle tenkis davasının zamanaşımı nedeniyle, muvazaa nedeniyle açılan davanın ise esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, tarafların, dava dışı anonim şirketin ortakları olmasına, murisin paylarını 15.04.1999 ve 27.04.1999 tarihli noter devir sözleşmeleri uyarınca bedeli mukabilinde davalılara devir etmiş bulunmasına, davacının imzasının olduğu yönetim kurulu kararı ile bu devirlerin pay defterine kaydının yapılmış olmasına, 07.06.2000 tarihinde davacının da katıldığı dava dışı anonim şirketin 1999 yılı olağan genel kurulunun devir sonrası pay durumları dikkate alınarak icra edilmiş bulunmasına, devir sözleşmelerinin davalılarla tarafların murisi arasında yapılmış olmasına, davacının yönetim kurulu üyesi olarak bu devirlerin pay defterine yazılması kararını imzalamasının, onu devir sözleşmesinin tarafı haline getirmemesine, her ne kadar davacının devir sözleşmesine taraf olduğu kabul edilerek muvazaa iddiasını yazılı olarak kanıtlaması gerektiği yönündeki mahkeme gerekçesi yerinde değil ise de; işlemlerin, bedeli mukabilinde anonim şirket pay devir sözleşmesi niteliğinde bulunduğunun anlaşılmış olmasına, davalılara geçerli şekilde paylarını devir eden murisin, anılan bu payları hiç devretmemiş gibi 24.10.2001 tarihinde üçüncü kişiye devretmiş bulunmasına, bu devir kararının aralarında davacının da bulunduğu yönetim kurulu kararı ile dava dışı şirketin pay defterine yazılmış olmasına, yönetim kurulu kararında imzası bulunan davalı ...’nün imzasının taklit edilerek bu kararın alındığı iddiasıyla bir kısım davalıların 07.11.2001 tarihinde açtıkları hisse devrinin iptali davasının kabul edilmiş bulunmasına, bu davada davalı olarak yer alan davacının 24.10.2001 tarihli devir sözleşmesinin pay defterine yazılmasına ilişkin kararda bulunan imzalardan birinin kendisine ait olduğunu kabul etmiş olmasına, murisin 07.12.2001 tarihinde ölmüş bulunmasına, tenkis istemiyle ilgili olarak murisin ölüm tarihi esas alındığında uyuşmazlığa yürürlükten kalkan 743 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun hükümlerinin tatbik edilmesinin gerekmesine, davalılar vekilinin süresinde zamanaşımı def’inde bulunmuş olmasına, mülga Medeni Kanunu’nun 513/2. maddesi uyarınca, bir tasarrufun iptali diğerine geçerlilik kazandırıyorsa, tenkis davası zamanaşımı sürelerinin, iptal kararı verilmesinden itibaren işlemeye başlayacak olmasına, bir kısım davalıların açtığı iptal davası sonrasında geçerlilik kazanan 15.04.1999 ve 27.04.1999 tarihli devir sözleşmelerinin bedeli mukabilinde yapılan hisse devir sözleşmeleri niteliğinde bulunmalarına, esasen, bir an için tenkis isteminin süresinde olduğu kabul edilse bile, somut olayın özelliği ve davacının yapılan işlemlere katılması dikkate alındığında taleplerinin TMK.nun 2. maddesiyle de bağdaşmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

.../...

2011/14837 Sf-3-

2012/660

.../...

2011/14837 Sf-3-

2012/660

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, alınmadığı anlaşılan 21,15 TL temyiz ilam harcının davacıdan alınmasına , 24/01/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

08/02/2012 - S.C
Yargıtay — Esas No: 2018/1492, Karar No: 2018/3246, Tarih: 30.04.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/1492 E.  ,  2018/3246 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kayyım tayin edilmesine ilişkin olarak açılan davada... Sulh Hukuk ve ... .... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/.... maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kayyım tayin edilmesi istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, UYAP sisteminden sağlanan nüfus kayıt örneğinde küçüğün "... Mevkii No:51 İç Kapı No:...... .../..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... .... Sulh Hukuk Mahkemesince ise somut olayda, her ne kadar kayyım tayini istenilen küçüğün MERNİS kaydındaki adresi "... Mevkii No:51 İç Kapı No:...... .../..." olarak görünmekte ise de, mahkememizce yapılan araştırmada, söz konusu MERNİS adresinin ...Spastik Çocuklar Sitesi Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğüne ait adres olduğu anlaşılmış olduğundan ve kurumca küçüğün .../.../2016 tarihinde .../Yenice Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğüne nakil edildiğinin bildirildiği, böylece MERNİS adresindeki bildirimin aksine kayyım tayini istenilen küçüğün yerleşim yeri adresinin "Yenice.../..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 426. maddesinde "Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa..." hükmü; 431. maddesinde ise "Vasinin atanması usûlüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır." hükmü getirilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 411. maddesine göre de, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir."

... İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan araştırmaya göre küçüğü "08/.../2012-.../.../2016 tarihleri arasında kuruluşlarında koruma ve bakım altında bulunduğu, .../.../2016 tarihinde ... Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne bağlı .../Yenice Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğüne nakil edildiğinin” bildirildiği anlaşıldığından uyuşmazlığın... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın ... ve .... maddeleri gereğince... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 30/04/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5108, Karar No: 2009/4685, Tarih: 26.06.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/5108 E.  ,  2009/4685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Pendik Sulh Hukuk ve Vezirköprü Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kısıtlı adayının vesayet altına alınması istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamındaki 29.05.2008 günlü emniyet müdürlüğü araştırma yazısı, adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı olan adres ve kısıtlı adayı ile vasi adayının beyanlarına göre kısıtlı adayının yerleşim yerinin ... adresi olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın, Pendik Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Pendik Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 26.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19964, Karar No: 2019/2537, Tarih: 29.01.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/19964 E.  ,  2019/2537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi davalı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 29/01/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalıya ait işyerinde 1996 yılı Ağustos ayından itibaren iş sözleşmesinin fesh edildiği 2013 yılı Haziran ayına kadar gazeteci olarak ve en son magazin haberlerinden sorumlu müdür olarak çalıştığını, çalıştığı süre içinde bir kısım ücretlerinin ödenmediğini ve yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ileri sürerek fazla çalışma, hafta tatili, yıllık izin, ikramiye, ulusal bayram ve genel tatil alacakları ile ücretlerin %5 fazlası alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkili şirketin 21/04/2011 tarihinde kurulduğunu, davacının bu tarihten önceki alacakları bakımından müvekkilinin sorumlu olmadığını, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, ayrıca taraflar arasındaki... 18. İş Mahkemesinin 2013/720 esas sayılı dosyasında görülen işe iade davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının bütün hak ve alacaklarının fazlası ile ödendiğini, magazin bölümünde müdür olarak 4.500,00 TL ücretle çalıştığını, şirketteki konumu ve kendisine ödenen ücret gereğince ayrıca fazla mesai ücretine hak kazanamayacağını, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapmadığını, gazetecinin ikramiye alacağına hak kazanması için işverenin kar etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin zarar ettiğini, bu nedenle ikramiye talebinin reddi gerektiğini tüm taleplerinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 15/03/2000-01/06/2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığı, haftalık 18 saat fazla mesai yapması sebebi ile fazla mesai alacağı olduğu, genel tatillerde ve ayda bir gün hafta tatilinde çalışma yapması nedeni ile genel tatil ve hafta tatili alacağı olduğu, işyerinin bilançolara göre zarar etmesi sebebi ile ikramiye talep edemeyeceği, dava tarihi itibari ile yıllık izin alacağı muaccel olmadığından yıllık izin talep edemeyeceği ayrıca ödenmeyen ücretlerde %5 fazla alacaklara da hak kazandığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Basın İş Kanununda bazı işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından indirim konusunda taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinde bahsedilen ücret ile Ek 1 inci maddesinde sözü edilen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışma ücretlerinin gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenlemelerde sözü edilen alacaklar için ödeme tarihi de belirlenmiş olmakla, yüzde beş fazla ödemeye hak kazanmak için işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi de gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek bir oran içermesi sebebiyle vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

5953 sayılı Kanunda bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödenmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin amacı, gazetecinin ücret ve diğer bazı işçilik alacaklarını güvence altına almak ve kitleleri doğru bilgilendirme gibi önemli bir görevi de olan gazeteciye belli bir oranda iş güvencesi sağlamaktır. Gerçekten gazetecinin emeğinin karşılığı olan hakları yeterince güvence altına alınmadığı taktirde, göreviyle ilgili konularda bağımsızlığı ve hatta tarafsızlığından söz edilemez. Bu nedenle yasakoyucu gazeteciler yönünden ücret ve bazı diğer hakları koruma çabası içine girmiştir. Düzenleme ile hedeflenen amaç, gazetecinin ücret ve diğer işçilik haklarının gününde ödenmesini sağlamaktır. İşverenin yasa hükmüne uyması durumunda günlük yüzde beş fazla ödeme bakımından bir yaptırım gündeme gelmez. Buna karşın ödemelerin gecikmesi halinde günlük yüzde beş fazla ödeme kuralı yıllık % 1825 oranına karşılık geldiğinden, kısa süre içinde önemli miktara ulaşabilmektedir. Söz konusu hüküm gazeteci yönünden de bir zenginleşme aracı olarak kullanılmamalıdır.

5953 sayılı Kanunda öngörülen bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceğine dair kuralın Anayasa’ya aykırılığı itiraz olarak ileri sürülmüştür. Anayasa Mahkemesinin 12.8.2008 gün ve 2005/28 E, 2008/122 K. sayılı kararında, ücret ve fazla çalışma ücretlerin gününde ödenmeme koşuluna bağlı olan söz konusu yaptırımın, kamuoyunu doğru bilgilendirme görevi olan gazetecileri işverene karşı koruma amacını taşıdığı ve gazetecilerin basın özgürlüğünün sağlanması noktasında önemli bir işlev gördüğü açıklanmış ve aykırılık istemi oybirliği ile reddedilmiştir.

Fazla saatlerde çalışma karşılığı olan asıl alacaklardan yapılan indirim oranında günlük yüzde beş fazla ödeme miktarlarının da indirilmesi gerektiği açıktır. Günlük yüzde beş fazla ödeme miktarları, gerçekleşen ve kabulü gereken asıl alacak miktarlarının gününde ödenmemesinden kaynaklanmış olmakla, günlük yüzde beş fazlasının da doğrudan hüküm altına alınan asıl alacak miktarlarına göre tespiti gerekir. Bundan başka yukarıda sözü edilen gerekçelerle günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından oransal indirime gidilmelidir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, yüzde beş fazla ödeme tutarlarından yapılan indirim sonucu reddine karar verilen miktar bakımından davalının kendisini vekille temsil ettirmesi durumunda davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemelidir (Yargıtay 18.11. 2008 gün 2007/32530 E, 2008/31205 K.).