muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/94, Karar No: 2023/242, Tarih: 03.05.2023

Ası, ipin durumuna göre; atipik ve tipik ası olarak ikiye ayrılmaktadır. Tipik asıda; düğüm arkada, halka boynun önünde ve gırtlak ile hyoid kemiğinin arasında bulunmakta ve baş öne doğru eğik iken, atipik asıda; düğüm önde, ipin halkalı geniş tarafı arkadadır, baş arkaya veya halkanın geniş tarafına göre sağa veya sola doğru eğilmiştir (Prof. Dr. İbrahim Tunalı, Adli Tıp, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021, s.155).

Ası, asılan kişinin durumuna göre; tam ası ve yarım olarak ifade olunmaktadır. Tam ası; asılan kişinin ayakları yere değmeden vücudun ipte bir sarkaç gibi sallanması şeklinde olurken, yarım asıda ise; asılanın ayakları yerden kesilmemiş, hatta dizler, kalça ve gövde bir yere dayanmış olduğu halde görülür. Telem/sillon olarak adlandırılan boyundaki ip izi, yarım asıda boyun eksenine dik ve omuzlara paralel şekildedir (Erhan Günay, Adli Muayene ve Otopsi, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021, s.72-73).

Ası ile meydana gelen ölümlerin çoğu intihar kökenlidir. Ası uzun süre ipte bırakılmışsa boyunda kullanılan materyalin tipine (ip, kemer, elektrik kordonu vs) bağlı olarak derin bir iz bırakmaktadır. Ası izi (telem) genellikle troid kartılajının üst kısmında bulunur ve boynun yan ya da arka yüzeyinden ası noktasına kadar yükselmektedir. Boynun yumuşak dokularında yaralanmalar çok enderdir. Ası olaylarında otopsi muayenesi sırasında genel asfiksi bulguları geçişin engellendiği bölgenin üst tarafında bulunur. Akciğerlerde genellikle konjeksiyon (kan birikimi) ve ödeme sıklıkla rastlanır. Boyundaki ası izinin vücut eksenine paralel olduğu gözlemlenmektedir. Boynun muayenesinde, deri ve deri altı yumuşak dokularda histopatolojik inceşleme ile doku reaksiyonunun saptanması, adli olaylarda kişinin canlı olarak mı böyle bir olaya maruz kalıp kalmadığının saptanması açısından önemlidir. Ayrıca hyoid kemiğinin (çenenin altında çene altı kaslarıyla baş bölgesindeki kasların birleştiği kemik) kırılıp kırılmadığının tespitinin de yapılması gerekmektedir. Boyuna bası uygulanan bağla boğma veya elle boğma gibi olaylarda hyoid kemiğinin kırılmasına sıklıkla rastlanırken ası olaylarında durum farklıdır (Prof.Dr. Oğuz Polat, Klinik Adli Tıp, Adli Tıp Uygulamaları, Seçkin Yayıncılık, 9. Baskı, Ankara, 2021, s.172).

Tam asıda, boyna ip halkası geçirildikten sonra, vücudun yüksek bir yerden boşluğa bırakılması sonucu vertebralarda kırılma ve çıkıklar olabilir, medulla gerilebilir ve medulla spinalis (omurilik) kopması görülebilir. Beyinde bulbus kafa alt deliğine doğru çekildiği için ezilerek çabuk ölüm meydana gelir. Atipik ve yarım asıda ise; boyunda ipin yaptığı baskı hafif olduğundan sadece venalar (toplardamar) kapanır, boyun derinliklerindeki arterlerden beyne kan gider fakat geri dönemediği için başta venöz staz sonucu beyinde basınç artar ve yüz morarıp şişer (H.Cahit Özen, Kısa Adli Tıp, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınları, 1980, s.89).

Bağla boğma; boynun genellikle ip benzeri bir vasıtayla sıkılarak bir şahsın öldürülmesidir. Harici tesir, ekseriyetle başkası tarafından tatbik edilir. Bağla boğmada teneffüs yollarında tam veya kısmi bir tıkanma meydana gelmektedir. Eğer boğma vasıtası gırtlağın yukarı kısımlarına yerleştirilmişse damarların tam tıkanması mümkün olabilir. İple boğma vakalarında genellikle boğma vasıtasının gırtlak üzerinde yerleşmesi halinde yüzde ve dudaklarda siyanöz, göz konjuktivasında kanama müşahade olunur. Boğma izi kullanılan aracın cinsine ve dolanma şekline göre teşekkül eder (Prof. Dr. İbrahim Tunalı, Adli Tıp, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021, s.156).

Bağla boğma vakalarında orijin olarak cinayet, kaza ve intihar olmak üzere her üç olaya da rastlanabilir. Bağla boğmada, boyunda genellikle dıştan tek bir bağ izi görülür. İlmek sayısına bağlı olarak birden fazla hat da görülebilir. Ancak yumuşak materyallerin kullanıldığı olgularda bağ izi belirsizdir. Bağla boğma vakalarında, kurbanın bağı çıkarmak için çabaladığı esnada tırnakların darbesi, bağ izi ile ilişkili olarak bağ izinin çevresindeki deride sıyrık ve ekimozlara neden olabilir. Bağ izi boynun herhangi bir seviyesinde bulunabilir ve genellikle boyun eksenine dik bir iz oluşturmaktadır. İple boğmada ip izi boynu tamamen çevrelerken, telem genellikle horizontal ve yukarı doğru yükselici özellikte değildir (Prof.Dr. Oğuz Polat, Klinik Adli Tıp, Adli Tıp Uygulamaları, Seçkin Yayıncılık, 9. Baskı, Ankara, 2021, s.174-182).

İple boğmada ilk akla gelen ihtimal cinayet olmakla birlikte, teşhiste dikkat etmek gereklidir. Çünkü intihar ihtimali de yüksektir. İp izinin horizontal olarak gırtlak üzerinde bulunması halinde üçüncü şahısların tesirinin bulunduğunu düşünmek gerekir. İntihar ile bağla boğma arasında kalınması durumunda, dış bulgular ile vaka mahallinin iyice incelenmesi ve cesedin tam bir muayenesinin yapılması gerekmektedir. Örneğin; vücudun başka yerlerinde herhangi bir darp veya cebir belirtisi bulunup bulunmadığının araştırılması önemlidir (Prof. Dr. İbrahim Tunalı, Adli Tıp, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021, s.157).

Sonuç olarak; ceza yargılamasının en önemli ilkelerinden biri olan in dubio pro reo yani kuşkudan sanık yararlanır kuralı uyarınca, sanığın bir suçtan cezalandırılmasının temel koşulu, suçun kuşkuya yer vermeyen bir kesinlikle ispat edilmesine bağlıdır. Gerçekleşme şekli kuşkulu ve tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti, yargılama sürecinde toplanan kanıtların bir kısmına dayanılarak ve diğer bir kısmı gözardı edilerek ulaşılan olası kanıya değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalıdır. Bu ispat, hiçbir kuşku ve başka türlü bir oluşa olanak vermeyecek açıklıkta olmalıdır. Yüksek de olsa bir olasılığa dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza yargılamasının en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan, varsayıma dayalı olarak hüküm vermek anlamına gelir. O halde ceza yargılamasında mahkûmiyet, büyük veya küçük bir olasılığa değil, her türlü kuşkudan uzak bir kesinliğe dayanmalıdır. Adli hataların önüne geçilebilmesinin başka bir yolu da bulunmamaktadır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Ekonomik sıkıntıları bulunan ve bu nedenle tefecilerden para alan maktulün en son olay günü saat 06.30-07.00 sıralarında annesi tanık ... tarafından, annesinin ikametinin taş duvarla çevirili bahçesinde aşırı derece alkollü şekilde sallanarak yürürken ve elinde bahçe hortumu varken iki farklı zamanda görüldüğü, annesi ...’nin oğlu ...’i bu şekilde görünce hemen önce yan tarafta oturan eşi katılan ...’i sonra da evlerine arabayla yaklaşık 15 dakika mesafede oturan damadı tanık ...’i telefonla aradığı, tanık ...’un eşi ile birlikte bu telefondan yaklaşık 20 dakika sonra kayınvalidesi ...’nin evine geldikleri, bu sırada katılan ...’nin oğlunu uyandırdığı ve kayınvalidesinin evine gittiği, tanık ...’un eve gelerek maktul ...’i sorduğunda annesi ...'nin “Bahçede buralardaydı” şeklinde cevap vermesi üzerine bahçeye çıktığı, bahçe duvarı ile bitişik dut ağacı ile hemen yanında park halindeki minibüs arasındaki bir metrelik boşlukta maktulü dizlerinin üzerine çömelmiş bir ayağı açık bir ayağı dizinin altında, bir ucu bahçedeki çeşmeye takılı yeşil renkli hortumu ise bir tarafı dut ağacı üzerinden geçmiş diğer tarafı ise düğümlenmiş şekilde maktulün boğazında bağlı olarak gördüğü, ...’un hortumu hemen maktulün boynundan çıkardığı, bu sırada kiracı olarak yan binada oturan tanık ...’nin bahçeye gelerek maktule önce kalp masajı yaptığı, sonra ambulans çağırdıkları, ilk görüşte intihar vakası olarak gerçekleşen olayın saat 07.30’da kolluk birimlerine bildirildiği, yapılan olay yeri incelemesinde; park halindeki minibüsle bahçe duvarının üzerindeki dut ağacı arasında sırt üstü yatar vaziyette bulunan maktulün pantolonundan sigara, çakmak, cep telefonu, bir plaka ... marka ilaç, iki ayrı deste halinde 6600 TL ve 3330 TL miktarında para ve değişik kartvizitlerin bulunduğu, cesedin ilk muayene bulgularında; 1,80 cm boyunda, 100 kg ağırlığında 50 yaşlarında olduğu, tüm yüzünde ve her iki kulakta ölü morlukları olduğu, alnının sağ kısmında, diz ve dirseklerinde eskiden olabileceği düşünülen 1 ila 3 cm arasında ekimozların bulunduğu, dişlerin kilitli olduğu ve dilin uç kısmının da ısırılmış vaziyette olduğu, boynun ümük bölümünde ortadan sağa doğru uzanan 1x6 cm uzunluğunda ölü morluklarıyla karışmış vaziyette bir iz bulunduğu, vücudunun pek çok bölgesinde toprak tanelerinin bulunduğu, ölümün 2-12 saat içinde gerçekleşmiş olabileceğinin değerlendirildiği, otopsi raporuna göre; boğaz boyun bölgesinde telemin altına uyan yumuşak dokularda ve troid kıkırdak çevresinde ekimoz görüldüğünün, beyin ve beyincikte vasküler konjeksiyon, akciğerde amfizem ve yaygın intra-alveoler ödem, kanama ve pigmentlerin görüldüğünün, maktulün kanında 268 mg/dl etil alkol tespit edildiğinin ve kişinin ölümünün ası sonucu meydana gelmiş olduğunun belirtildiği anlaşılan olayda;

Sanığın maktul ile birlikte olay günü saat 04.30 sıralarında, hava karanlıkken maktulün evinin bahçesine birlikte geldikleri yönündeki anlatımına karşılık; maktulün annesi tanık ... saat 06.30 civarında hava aydınlıkken maktulü bahçede tek başına yürürken gördüğünü, dinlenen tanıklarında olay yerine yaklaşık 20 dakika sonra geldiklerinde maktulü bahçede ölü olarak buldukları yönündeki beyanlarının bulunması sanığın olayın gerçekleştiği yere dair anlatımında, maktulün ikamet ettiği evin kapı numarasının ... olduğunu belirtmesine karşılık; olayın gerçekleştiği yerin adresinin ... olması ve yer gösterme sırasında bu hususun ... olarak ifade edilmesi, sanığın bu adrese nasıl ulaştığı araştırıldığında yargılandığı Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/269 esas sayılı dava dosyasında Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan 13.02.2011 tarihli iddianamenin 26. sayfasında maktulün ... Caddesi No:... adresinde ölü bulunduğu anlatımına yer verilmesi ve sanığın dilekçesine yazdığı adresteki kapı numarasının iddianamede hatalı yazılan bu numara ile aynı olması, sanığın olayın olduğu yeri, maktulün evinin ön bahçesinin içinde olarak tarif etmesine karşılık; maktulün bulunduğu yerin evin arka tarafındaki bahçe duvarının üzerindeki dut ağacının dış kısmı ile bir metre önündeki minibüsün arasındaki boşlukta meydana gelmesi, sanığın maktulün kendisine doğru bağırarak küfürler ettiği anlatımına karşılık; maktulün bağırmasının evinin 10-15 metre yakınlarında hiçkimse tarafından duyulmaması ve maktulün annesi tanık ...’nin beyanında bahçede oğlundan başka kimseyi görmediğini beyan etmesi, sanığın bahçede bulunan hortumu maktul yerde otururken arkasından boynuna doladığı anlatımına karşılık; tanık ...'nin ikinci kez dışarı baktığında maktulün elinde hortum gördüğünü, dışarıda başka kimseyi görmediğini beyan etmesi, sanığın hortumu maktulün boynuna dolayıp 10 saniye kadar sıktığına ve maktulün hiç direnmediğine yönelik anlatımına karşılık; Adli Tıp Kurumu raporunda maktulün boynundaki telemin horizontal olmaması ve boynunun tamamında değil, sadece sağ tarafında belirgin 1x6 cm ası izi olduğuna dair bulgunun ve beyinde konjeksiyon ile akciğerlerde meydana gelen ödemin asının dış bulgularından olduğunun belirtilmesi, keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda olayın yarım ası şeklinde gerçekleşmiş olabileceğinin ve ayakların yere değme sebebinin hava şartlarına bağlı olarak hortumun gevşemiş olma ihtimalinden ileri gelmesinin mümkün olduğunun bildirilmesi, sanığın maktulü hortumla boğduktan sonra olay yerinden uzaklaştığına ve bundan sonra intihar süsü vermek için bahçe hortumunu ağaca doladığına dair ayrıntılı bir izahı bulunmaması, tanıklar ... ve ..

... ve ... tarafından bulunan maktulün boğazındaki hortuma bir düğüm geçirilerek bir ucu ağaca dolanmış vaziyette iken bir ayağını yana uzatmış bir ayağı dizinin üstünde başı öne eğik ve vücudu dik hâlde hareketsiz olması, üzerine hortumun ve düğümün adı geçen tanıklar tarafından görülmesinden sonra maktulün boynundan ve ağaçtan çözüldüğünün anlaşılması hususları ile sanığın maktule yönelik eylemi nedeniyle kasten öldürme suçundan hakkında kamu davası açılmadan önce ... cezaevine naklinin gerçekleşmesini sağlanmak amacıyla savcılık aşamasında verdiği ikrarından dönmesi, sanığın naklini sağlayabilmek için yazdığı mektubun inandırıcı olması gerektiğini arkadaşlarından duyduğu hususunun da cezaevinden dilekçe gönderen başka suçtan hükümlü tanık ...’ın dilekçesiyle doğrulanması birlikte göz önüne alındığında;

İkrarın ve doğuracağı sonuçların ciddiyeti hakkında önceden bilgisi olup olmadığı tespit edilemeyen sanığın, mahkeme huzurunda, cezaevindeki süreciyle ve dosya kapsamıyla örtüşen nakil gerekçesiyle henüz hakkında iddianame düzenlenmeden geri aldığı ikrarında yer alan olaya dair anlatımlarının büyük bir kısmının, gerek dosya kapsamında toplanan delillerle gerekse hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı ve ispatı gereken hususlara cevap veremediği, öte yandan sanığın ikrarında belirttiği ayrıntıların Adli Tıp Kurumunun ölüm sebebinin ası olduğuna dair raporunu sakatlayacak bir karışıklığa da yol açmadığı, dolayısıyla sanığın üzerine atılı eylemi gerçekleştirdiğinin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanamadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu beraat kararının gerekçesinin isabetli olduğuna ve hükmün onanmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; Sanığa atılı suçun sabit olduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Bodrum Ağır Ceza Mahkemesinin 26.06.2018 tarih ve 68-143 sayılı hükmündeki direnme gerekçesinin İSABETLİ OLDUĞUNA,

2- Usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararına konu beraat hükmünün ONANMASINA,

3- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.05.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2522, Karar No: 2008/2139, Tarih: 03.04.2008

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2008/2522 E.  ,  2008/2139 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu 116 ada 12 parsel sayılı 14919.33 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içerisinde taşınmazın taşlık, kayalık ve hali arazi niteliğinde olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi tesciline karar verilmiş hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli parselin tarım arazisi olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin tesbit tarihine kadar çekişmesiz, aralıksız ve malik sıfatıyla 20 yılı aşan bir süre devam ettiği, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. Maddesinde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme şartlarının gerçekleştiği mahkemece mahallinde yapılan keşif, uygulama, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanları, düzenlenen teknik bilirkişi raporu ile belirlenmiştir. Delillerin takdiri mahkemeye ait olup takdirde de bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenlerle ve kararda yazılı diğer gerekçelere göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 03.04.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1387, Karar No: 2019/8557, Tarih: 17.04.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/1387 E.  ,  2019/8557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması suretiyle mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Sanığın denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlediğinden bahisle ihbarda bulunulması üzerine, 5271 sayılı CMK'nin 231/11. maddesi gereğince hükmün açıklanmasına karar verilmiş ise de; ihbara konu Denizli 5. Sulh Ceza Mahkemesinin 07.12.2010 tarih, 2009/619 Esas - 2010/879 Karar sayılı ilamının 5237 sayılı TCK'nin 106/1-1.cümlesinde düzenlenen "tehdit" ve TCK'nin 125. maddesinde düzenlenen hakaret suçuna ilişkin olduğu; denetim süresi içerisinde işlendiği anlaşılan "tehdit" suçunun, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 253. maddesine göre uzlaşma kapsamına alındığı, tehdit suçu ile birlikte işlenen hakaret suçu yönünden de 5271 sayılı CMK'nin 253/3. maddesinin uygulanma koşulları ortadan kalktığından uzlaşmanın mümkün hale geldiği anlaşılmakla; TCK'nin 2. ve 7. maddeleri de gözetilerek, söz konusu ilama ilişkin uzlaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı mahkemesinden sorularak, uzlaşmanın sağlanması halinde sanığın güncel adli sicil kaydında ihbara konu olabilecek başkaca ilamların bulunup bulunmadığı da değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Kabule göre de;

2) Sanığın, mağdura birden fazla kez yumruk atarak saldırdığı ve düşmesine neden olarak burnunda kemik kırığı meydana gelecek şekilde yaraladığı olayda, sanığın doğrudan kastla hareket ettiği gözetilmeden, koşulları oluşmadığı halde hakkında TCK'nin 21/2. maddesi gereğince olası kast indirimi uygulanması suretiyle eksik ceza tayini,

3) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, CMUK'un 326/son maddesi gereğince sanığın kazanılmış hakkının dikkate alınmasına, 17.04.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19072, Karar No: 2015/31176, Tarih: 23.11.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/19072 E.  ,  2015/31176 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı işverence haklı neden olmaksızın feshedildiğini beyanla kıdem, ihbar ve kötü niyet tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasında iş sözleşmesi ilişkisi olmadığını, davacının dava dışı şirket işçisi olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının belirsiz alacak davası türünde talep edilmesi için gerekli şartların varlığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneği bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.