muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/162, Karar No: 2023/375, Tarih: 21.06.2023

Böylece kanunun eşit uygulanması ve sanığın aleyhine olmamak koşuluyla, hukuka aykırılıkların, toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi amaçlanmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Adalet Bakanınca bildirilen nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtay ceza dairesine verir..." olarak ifade edilmiştir.

Kanun yararına bozma, hâkim veya mahkemeler tarafından verilen ve istinaf ve temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar ve hükümlerdeki gerek maddi hukuka ve gerekse usul hukukuna ilişkin hukuka ayrılıkların giderilmesi için, kural olarak Adalet Bakanlığı, istisnai durumlarda da Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından başvurulan olağanüstü kanun yollarından birisidir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Adalet Bakanlığı’nın kendisine ilettiği kararın kanun yararına bozulması için Yargıtay’ın ilgili ceza dairesine başvurur. CMK’da ilk önce olağan kanun yolları (itiraz, istinaf, temyiz), daha sonra da olağanüstü kanun yolları (Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi, kanun yararına bozma, yargılamanın yenilenmesi) düzenlenmiştir. Henüz kesinleşmemiş olup olağan kanun yolunun açık olduğu karar veya hükümler aleyhine kanun yararına bozma yoluna başvurulamaz. Ancak verildiği anda kesin olan veya olağan kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşen karar veya hükümler aleyhine bu kanun yoluna başvurulabilir. Bu kanun yolunda önemli olan hem maddi hukuka hem de yargılama hukukuna ilişkin aykırılıkların karar veya hükümlerin verildiği anda mevcut olmasıdır. Hükümden sonra ortaya çıkan veya hüküm verilinceye kadar mahkemenin bilgisine sunulmamış olup da daha sonradan belirtilen nedenlere dayanılarak kanun yararına bozma talebinde bulunulamaz.

Kanun yararına bozma kararları sanık lehine ve aleyhine sonuç doğurabilir. Bu olağanüstü kanun yolu sonucunda verilen kararların sanık aleyhine sonuç doğurmayacağına ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.02.2008 tarihli ve 19-31 sayılı kararında da belirtildiği üzere, kanun yararına bozma yöntemi, karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi ve ülke genelinde uygulama birliğini sağlama amacıyla başvurulan bir yol olup ayrıca kesin hükmün otoritesinin korunması zorunluluğu bulunmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.02.2008 tarihli ve 19-31 sayılı kararında da belirtildiği üzere, kanun yararına bozma yöntemi, karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi ve ülke genelinde uygulama birliğini sağlama amacıyla başvurulan bir yol olup ayrıca kesin hükmün otoritesinin korunması zorunluluğu bulunmaktadır.

CMK’nın 309. maddesi uyarınca hâkim veya mahkemece verilip istinaf ya da temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddi hukuka veya muhakeme hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması talebini, kanuni nedenlerini açıklayarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir. Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması talebini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak Yargıtay ilgili ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtayca yerinde görülmesi hâlinde karar veya hüküm kanun yararına bozulacak, yerinde görülmezse talep reddedilecektir.

Böylece ülke genelinde uygulama birliği sağlanacak, hâkim ya da mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıklar, toplum ve kişiler açısından hukuk yararına giderilmiş olacaktır.

Bozma sonrası yapılacak işlemler ve bu işlemleri gerçekleştirecek merciler ile bozma kararının etkileri ise, bozulan hüküm veya kararın türü ve bozma nedenlerine göre ayrım yapılarak maddenin 4. fıkrasında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Bozma nedenleri;

CMK’nın 223. maddesinde tanımlanan ve davanın esasını çözmeyen bir karara ilişkin ise, 309. maddenin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca; kararı veren hâkim veya mahkemece gerekli inceleme ve araştırma sonucunda yeniden karar verilecektir. Bu hâlde yargılamanın tekrarlanması yasağına ilişkin kurallar uygulanamayacağı gibi, davanın esasını çözen bir karar bulunmadığı için verilecek hüküm veya kararda, lehe ve aleyhe sonuçtan da söz edilemeyecektir.

CMK'nın 223. maddesinde düzenlenen hükümlerden bir kısmı esasa ilişkin, bir kısmı da esasa değinmeyen hükümlerdir. Esası çözmeyen hüküm türleri; durma, düşme ve başka yargı yoluna ilişkin görevsizlik kararları gösterilebilir. Bu durumlardan birinin varlığı hâlinde, bozma kararı üzerine, söz konusu kararı veren hâkim yeniden inceleme yapıp karar verecek, gerekirse de işin esasını çözüme kavuşturacaktır. Adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararları ve hüküm niteliğinde olmayan muhakemenin durmasına yönelik kararlar ile diğer hâkim veya mahkeme kararları; örneğin, görevsizlik, yetkisizlik kararları, Cumhuriyet savcılarının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yapılan itirazın kabulü veya reddine ilişkin mercii kararları, infaza dair kararlar, CMK'nın 309/4-a maddesi kapsamında olan davanın esasını çözmeyen kararlardandır.

Mahkûmiyete ilişkin hükmün, davanın esasını çözmeyen yönüne veya savunma hakkını kaldırma veya kısıtlama sonucunu doğuran usul işlemlerine ilişkin olması hâlinde ise, anılan fıkranın (b) bendi uyarınca kararı veren hâkim veya mahkemece yeniden yapılacak yargılama sonucuna göre gereken hüküm verilecek, ancak bu hâlde verilen hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamayacaktır.

Davanın esasını çözen mahkûmiyet dışındaki diğer hükümlerin bozulmasında ise, (c) bendi uyarınca aleyhte sonuç doğurucu herhangi bir işlem yapılamayacağı gibi, tekriri muhakeme yasağı nedeniyle kanun yararına bozma kapsamında yeniden yargılama da gerekmeyecektir.

4’üncü fıkranın (d) bendi gereğince bozma nedeninin hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektirmesi hâlinde, cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektirmesi hâlinde ise bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesince doğrudan hükmedilecektir. Bu halde de yargılamanın tekrarlanması yasağı bulunduğundan, Yargıtay ceza dairesince hükmün bozulması ile yetinilmeyip, gereken kararın doğrudan ilgili daire tarafından verilmesi gerekmektedir.

Kanun yararına başvuru nedeniyle yapılan inceleme sırasında, Adalet Bakanlığının istem yazısında ileri sürülmeyen ve sonuca etkili bulunan başkaca hukuka aykırılıklar görüldüğünde, bu yönlerden de başvuruda bulunulmasını sağlamak bakımından Adalet Bakanlığına ihbarda bulunulması, ihbar üzerine başvuruda bulunulması hâlinde ise tüm hukuka aykırılıkların bir defada giderilmesi gerekmektedir.

CGK'nın 29.09.2009 tarihli ve 177-210 sayılı kararında da vurgulandığı üzere kanun yararına başvurulan ve olağanüstü temyiz denilen kanun yolunda geçerli istekle bağlılık kuralı gereği, isteme konu edilmeyen hüküm ve hukuka aykırılıklar, kanun yararına bozma konusu yapılamayacaktır. Burada aranması gereken, bizzat istem yazısına konu edilen hüküm, buna ilişkin ileri sürülen aykırılık olgusu ve sebepler ile bağlılıktır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi sebebiyle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz edilmesi üzerine inceleme yapan Sulh Ceza Hâkimliğince; gösterilen gerekçelerin usul ve kanuna uygun olması sebebiyle itirazın reddine karar verildiği, kamu davası açılması bakımından yeterli şüphe oluştuğundan bahisle merci kararına yönelik kanun yararına bozma talebinin Özel Dairece esası incelenmeden reddedildiği anlaşılan dosyada;

Kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi sebebiyle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz edilmesi üzerine inceleme yapan Sulh Ceza Hâkimliğince; gösterilen gerekçelerin usul ve kanuna uygun olması sebebiyle itirazın reddine karar verildiği, kamu davası açılması bakımından yeterli şüphe oluştuğundan bahisle merci kararına yönelik kanun yararına bozma talebinin Özel Dairece esası incelenmeden reddedildiği anlaşılan dosyada;

Olağanüstü kanun yollarından olan ve CMK’nın 309. maddesinde düzenlenen kanun yararına bozma yoluna, hâkim veya mahkemece verilip istinaf ya da temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen ve maddi hukuka veya muhakeme hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğu öğrenilen karar veya hükümler aleyhine başvurulabilmesi karşısında; somut olayda kanun yararına bozma yoluna konu edilen kararın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisi değil, anılan karara yönelik itirazın reddine ilişkin hâkim kararı olduğunun anlaşılması, aynı Kanun'un 173. maddesi uyarınca sulh ceza hâkimliğinin kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara yapılan itirazın reddine dair kararının verildiği anda kesin nitelikteki kararlardan olması, sırasıyla CMK'nın 160 ve 170. maddelerinde değinilen etkin soruşturma yükümlülüğüne ve kamu davası açma mecburiyeti ilkesine aykırı şekildeki muhakeme hukuku hilafına yapılan işlemlerin itiraz kanun yoluyla değerlendirildiği merci kararlarına karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulamayacağına ilişkin sınırlayıcı bir düzenleme bulunmaması ve bu hususların değerlendirilmesinin merci kararını veren sulh ceza hâkiminin takdirinde olmaması, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra aynı Kanun'un 172. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz reddedildikten sonra 173. maddenin altıncı fıkrası uyarınca; kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamayacak olmasının, itiraz üzerine sulh ceza hâkimliğince verilen karardaki verildiği anda mevcut olan hukuka aykırılıklarla ilgili kanun yararına bozma yoluna başvurulabilmesine engel bir durum yaratmaması, verildiği anda mevcut olmayıp karardan sonra ortaya çıkan veya karar verilinceye kadar hâkimliğin bilgisine sunulmamış olan yeni deliller bakımından kanun yararına bozma yoluna zaten gidilemeyip anılan fıkralarda düzenlenen ayrı bir yolun izlenecek olması hususları bir bütün hâlinde değerlendirildiğinde, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin merci kararının CMK'nın 309. maddesi çerçevesinde kanun yararına bozma yoluyla denetlenebilecek kararlardan olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

"Sayın Genel Kurulun çoğunluğu ile aramızdaki görüş ayrılığı Cumhuriyet Savcılıklarınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz üzerine Sulh Ceza Hakimliklerince verilen itirazın reddi kararı üzerine kesinleşen kararlara karşı CMK’nın 309. maddesi gereğince kanun yararına bozma talebi halinde bu hususun dairece incelenip incelenemeyeceğine ilişkindir.

CMK’nın 309 uncu maddesinde 'Hakim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir' aynı maddenin 4. fıkrasının (b) bendi son cümlesinde '...bu hükmün önceki hükümle belirlenmiş cezadan daha ağır olamaz' aynı maddenin (c) bendinde ise 'Davanın esasını çözüp de mahkumiyet dışındaki hükümlere ilişkin ise aleyhte sonuç doğurmaz ve yeniden yargılamayı gerektirmez' hükümlerine yer verilmiştir.

CMK’nın 309/1. maddesinde 'Hakim veya mahkeme tarafında verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen ...' kararlara karşı kanun yararına bozma kanun yoluna gidilebileceği öngörülmüştür. Tarafımca kanun yararına bozma kanun yoluna gidilebilmesi için ilk şart mahkeme veya hakimlik tarafından verilen kararın istinaf veya temyiz yasa yolu açık kararlardan olması gerekir. İtiraz üzerine kesinleşen kararlara karşı da kanun yararına bozma yoluna gidileceğini kanun koruyucu kabul etseydi itiraz edilmeden veya itiraz edilerek kesinleşen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşıda cümlesini maddeyi eklemesi gerekirdi.

CMK’nın 309/1. maddesinde '...karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen' kavramı yer almaktadır. Burada kanun koyucu bu cümleyi koymakla hukuka aykırılığın tespitinin kolayca, hemen ilk bakışta ve üzerinde mutabık kalınan bir hukuka aykırılığı kastetmiştir. Oysa Ceza Genel Kurulu önüne gelen incelenen dosyada kolayca, hemen ilk bakışta ve üzerinde mutabık kalınan bir hukuka aykırılık olup olmadığı belli değildir. Cumhuriyet savcılığınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ilgili ceza dairesince kanun yararına bozma yoluyla incelenebilir denildiğinde kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin itiraz üzerine kesinleşen kararı ortadan kaldıracaktır. Bu halde Cumhuriyet Savcılığınca zorunlu olarak dava açılmak zorunlu olarak dava açılması gerekir. Açılan davanın yapılan yargılama sonucunda sanık hakkında beraat kararı verilmesi de mümkündür. O halde Cumhuriyet Savcılığının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında hukuka aykırılık vardır denemeyeceğinden Kanun yararına bozma yasa yolunun şartlarından birisi oluşmamıştır.

Bunun yanında Cumhuriyet savcılıklarınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ya incelenen dosyada olduğu gibi itiraz üzerine Sulh Ceza Hakimliklerince verilen itirazın reddi kararları ile ya da kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararın taraflara tebliği üzerine kanunda belirlenen süre geçtikten sonra kesinleşmektedir. Kanun yararına bozma yoluna gelinebilmesi için hakim ya da mahkeme kararı arandığına göre itiraz edilmeden kesinleşen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlarda bulunan hukuka aykırılıklar nasıl çözülecektir?

Ayrıca Cumhuriyet savcılıklarınca verilen ve itiraz incelemesinden geçerek kesinleşen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararları inceleyen ilgili ceza dairesi yaptığı inceleme neticesinde kanun yararına bozma talebini kabul ettiği takdirde daha ilk derece mahkemesince yargılaması yapılmamış eylem hakkında görüş belirttiğinden eylem hakkında yargılama yapacak ilk derece mahkemeleri üzerinde baskı oluşabilecek aynı zamanda ihsas-ı reyde bulunmuş olacaktır.

Cumhuriyet savcılığınca yapılan incelemede araştırma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kesinleşen karar şüpheli hakkında hukuki güvence oluşturmaktadır. Yeni bir delil ortaya çıkmadıkça aynı eylem nedeniyle tekrar şüpheli hakkında kovuşturma yapılamaz. Oysa kanun yararına bozma yasa yolu ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kesinleşen karar kaldırılırsa kişi hukuk güvencesinden yoksun hale gelip zamanaşımı süresince şüpheli hakkında dava açılması ve sanık haline gelmesi her zaman mümkündür bu halde kişiler için hukuki güvence ortadan kalkmaktadır.

CMK’nın 309. maddesinde tanımlanan kanun yararına bozma kanun yoluna gidilmesi ve kabul edilmesi halinde sanığın aleyhine sonuç doğurmayacağı öngörülmüştür. İncelenen olayda ilgili dairece kanun yararına bozma kabul edilip, şüpheli hakkında dava açılması halinde sanık pozisyonuna geçen şüphelinin yargılanması neticesinde ceza alma olasılığı da mümkündür. Bu halde kanun yararına bozma kanun yoluna aykırı olup sanık aleyhine sonuçları olabilecektir.

Bu nedenlerle sayın Ceza Genel Kurulunun çoğunluk görüşü olan Cumhuriyet savcılıklarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen karara itiraz üzerine Sulh Ceza Hakimince verilen itirazın reddi kararlarına karşı kanun yararına bozmaya gelinebileceğine ilişkin görüşe katılmıyorum." görüşüyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi de; benzer düşünceyle,

Karşı oy kullanmışlardır.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 18.05.2022 tarihli ve 19473-4699 sayılı ret kararının KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, kanun yararına bozma talebi hakkında karar verilmesi için Yargıtay 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.06.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6546, Karar No: 2021/16461, Tarih: 02.12.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/6546 E.  ,  2021/16461 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1-Tüm dosya kapsamına göre, olay günü gözetleme faaliyeti sırasında Kıyıgören hudut karakolu sorumluluk sahasında 1. derece askeri yasak bölgede hudut kazıkları arasında, siyasi hududa 40 metre mesafede görülen sanığın sevk ve idaresindeki .. plakalı araç içerisinde yapılan aramada, 35 adet 60 litrelik bidon içerisinde toplamda 2100 litre kaçak mazotun ele geçirildiği, sanığın ele geçirilen akaryakıtı Suriye sınırından Türkiye sınırına sokan Suriyeli bir şahıstan aldığını beyan ettiği, dikkate alınarak sanığa atılı eylemin kül halinde 11/04/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6455 sayılı Yasa ile değişik 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/11. maddesi kapsamında kaldığı,

Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasanın 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasanın 3/22. maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine 7242 sayılı Yasanın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesine eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmakla,

Suç tarihinde yürürlükte olan 6455 sayılı Yasa ile değişik 5607 sayılı Yasa'nın 3/10 maddesi ile 6545 ve 7242 sayılı Yasalar ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 3/1, 3/10, 3/22, 5/2. maddelerinin somut olaya uygulanarak belirlenen sonuç cezalar karşılaştırılmak suretiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri ile 5237 sayılı TCK'nun 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasanın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu,

2-Sanık hakkında hükmolunan adli para cezasının 10 eşit taksitte ödenmesine karar verildiği halde taksit aralığı ve uygulanan yasa maddesi belirtilmeyerek TCK'nun 52/4. maddesine aykırı davranılması,

3-24.11.2015 tarihli 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

4-5237 sayılı TCK'nun 51/7. maddesi gereğince sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirileceğinin ihtarına karar verilmemesi,

4-5237 sayılı TCK'nun 51/7. maddesi gereğince sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirileceğinin ihtarına karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 02/12/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11396, Karar No: 2011/5089, Tarih: 17.11.2011

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2011/11396 E.  ,  2011/5089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili, Birlik Yönetim Kurulunun davacı işçinin de mevsimlik personel olarak çalıştığı Merkez Yağ Fabrikasının faaliyetine 02/07/2010 tarihinde aldığı karar ile son verdiğini, fabrikanın mevcut tüm personellerinin 4857 sayılı yasanın 29. maddesi kapsamında toplu çıkış prosedürüne uygun şekilde 09/08/2010 tarihinde iş sözleşmelerinin feshedilmesine karar verildiğini, 06/07/2010 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Çalışma Müdürlüğüne, İş-Kur'a, yetkili Tek Gıda-İş Sendikasına ve işçinin kendisine iş sözleşmesinin 09/08/2010 tarihinde feshedileceğinin yazılı olarak bildirildiğini, 4857 sayılı İş Kanunun 29/6 maddesi gereği fesih bildirimlerinin, işverenin toplu işçi çıkarma isteğini bölge müdürlüğüne bildirmesinden otuz gün sonra hüküm doğuracağını, bildirimin bölge müdürlüğüne 06/07/2010 tarihinde yapılması nedeniyle dava tarihinde henüz fesih bildiriminin hüküm doğurmadığını ve ortada bir fesih işleminin bulunmadığını, işe iade davasını iş sözleşmesi feshedilmiş olan işçilerin açabileceğini, ... Genel Müdürlüğünün almış olduğu kararlarla sanayi alanından tamamen çekilerek kooperatifçilik alanında mütevazi boyutlarda faaliyet yürütme mücadelesi verdiğini, davacı konumundaki mevsimlik işçileri değil kadrolu personeli dahi istihdam etmekte zorlandığını, yağ fabrikasının fiilen Ocak 2010 tarihinde faaliyetinin durduğunu, gelinen bu aşamada davalının elindeki tek yağ fabrikasını da kiraya vermek zorunda kaldığını, feshin işletme ve işyeri gereklerinden kaynaklandığını, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

Diğer davalı ... Tarım Teks. Kim.Mad. San. Ltd. Şirket vekili ise, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, davacının davalı .......Ltd. Şirketinde çalışmasının bulunmadığını, şirketin faaliyeti tamamen durmuş olan diğer davalı ... Genel Müdürlüğüne ait yağ fabrikasının belirli ünitelerini kirayla aldığını, kendilerinin kiracı, diğer davalının ise kiraya veren olduğunu, işyerinin 3 yıllığına kiralandığını, ...

Genel Müdürlüğü ile aralarındaki hukuki ilişkinin işyeri devri değil, kiracı-kiralayan ilişkisi olduğunu savunmuştur.