muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/18477, Karar No: 2018/5000, Tarih: 10.05.2018

**3. Hukuk Dairesi         2016/18477 E.  ,  2018/5000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı ile arasında imzalanmış abone sözleşmesi olduğunu, aylık fatura bedellerinin ödenmediğini, kaçak kullanımda bulunulduğunu, tespit edilen durum üzerine işlem yapılarak davalının elektrik borcundan dolayı ... 14. İcra Müdürlüğü 2015/5774 Esas sayılı dosyasında takip başlattıklarını ancak davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; takip dosyasında abonelik sözleşmesi bulunmadığını, kendisinin başka bir adreste işyeri kiraladığını ve ...ile abonelik sözleşmesi yapıldığını, daha sonra bu iş yerinin boşaltıldığını ve sözleşmenin iptal edildiğini, davacı tarafın belirttiği bir tesisat numarası ile hizmet almadığını, davacıya her hangi bir borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.Mahkemece; abonelik dışı kullanımın davalı tarafından yapıldığına ilişkin kayıt bulunmadığından, bilirkişinin hesapladığı bir kaçak kullanım bedeli mevcut ise de bu bedelin davalıdan tahsil edilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-) Mahkeme, ön inceleme duruşmasında; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez (HMK m. 137). Hukuk Genel Kurulunca da ön inceleme duruşması ve duruşmada yapılması gerekli olan işlemler yapılmadan tahkikat duruşmasına geçilemeyeceği, bu düzenlemenin emredici nitelikte olduğu benimsenmiştir (HGK. 13.03.2013. E- 2012/14-802. K. 2013/347).Hakim, Türk hukukunu resen uygular. (HMK 33/1.md.) Mahkemece; 01.03.2016 tarihli ilk duruşmada, ön inceleme yapılmadan ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları belirlenmeden, bilirkişi raporunun dönüşünün beklenmesine,

geldiğinde önceki ara karar gibi işlem ifasına karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece Hukuk Muhakemeleri Kanununun emredici hükümleri yok sayılarak Hukuk Muhakemeleri Kanununu 33. maddesi hükmüne açıkça aykırı davranılması bozmayı gerektirmiştir.

geldiğinde önceki ara karar gibi işlem ifasına karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece Hukuk Muhakemeleri Kanununun emredici hükümleri yok sayılarak Hukuk Muhakemeleri Kanununu 33. maddesi hükmüne açıkça aykırı davranılması bozmayı gerektirmiştir.

2-) 6100 sayılı HMK'nın "Tahkikatın sona ermesi" başlıklı 184. maddesi "(1) Hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verir. (2) Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini taraflara tefhim eder." hükmünü; "Sözlü yargılama" başlıklı 186. maddesi ise "(1) mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatle mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. (2) Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir." hükmünü amirdir.Somut olayda, davacı vekilinin katılmadığı 12.05.2016 tarihli duruşmada, davacının mazeret dilekçesi kabul edilerek, tam gün mazeretli sayılmasına ve yokluğunda yargılamaya devam edilmesine karar verilmiş, dosyanın incelenmesinde eksik kalmadığı görülmekle yargılamaya son verilmiş, aynı celsede dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkemece; 186/1. maddesi uyarınca sözlü yargılama için gün tayin edilmemiştir. Tahkikat aşaması sona erdiğine göre tarafların 6100 sayılı HMK'nın 186. maddesi uyarınca sözlü yargılama duruşmasına davet edilmesi zorunludur. 6100 sayılı HMK'nın 186/1. maddesine göre; mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Bu yasal zorunluluğun gereği yapılıp mazereti kabul edilen davacının sözlü yargılama duruşmasına katılması imkânı sağlanmadan davanın esası hakkında hüküm kurulması Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkına aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-) Bozma nedenine göre, sair hususların bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.SONUÇ: Yukarıda birinci ve ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA, üçüncü bentte açıklanan nedenle sair hususların incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/26276, Karar No: 2015/39267, Tarih: 06.04.2015

**6. Ceza Dairesi         2012/26276 E.  ,  2015/39267 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Katılan ile sanığın yıllardan beri komşu olmaları ve birbirlerini tanımaları, aralarında bir husumet ve düşmanlık bulunmamasına göre, katılanın iftira etmesi için bir neden bulunmaması, darp edildiğinin raporu ile ve evine girildiğinin olay yeri inceleme raporundaki tespitlerle sabit olması, sanığı kesin olarak teşhis ederek olaydan bir hafta önce oğlu ile altlı üstlü oturduğu eve anten bağlamak için geldiğini, bu sırada kendisine “Hâzinen mi var niye açmıyorsun''’ dediğini, etrafı kolaçan ettiğini söylemesi karşısında; sanığın olay gecesi hırsızlık maksadıyla mutfak penceresinin havalandırma menfezinin kapağını sökerek buradan uzanmak suretiyle pencereyi açıp eve girdiği, gürültü üzerine uyanan katılanın koridora çıkması ile karşılaştıkları, elinde bıçak olduğu halde evden yakalanmadan kaçabilmek için katılanın yüzünü tutarak burnunda ve yanağında basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde ekimoz ve hiperemi meydana getirerek yaraladığı ve “Sesini çıkarma yoksa seni öldürürüm" diyerek tehdit ettiği ve evden bir şey alamadan geldiği mutfak tarafına doğru koşarak kaçtığının sabit olması karşısında TCK'nın 142/1-b, 143, 35/2; 116/1-4; 106/2-a; 86/2. maddeleri gereğince hükümlülüğü yerine beraatine karar verilmesi bozmayı gerektirmiş, katılan G.. A..'ın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 06/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1901, Karar No: 2019/6744, Tarih: 02.12.2019

**20. Ceza Dairesi         2016/1901 E.  ,  2019/6744 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : KOCAELİ 3. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Diğer temyiz itirazlarının reddine ancak;

1)Gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan CMK'nın 139. maddesine göre gizli soruşturmacı görevlendirilebilmesi için işlenen suçun kanunda sayılan ve gizli soruşturmacı kullanılabilecek suçlardan olması, suçun işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması, başka yolla delil elde etme imkanının bulunmaması, suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş bir suç olması ve yetkili ve görevli mahkemece bir karar verilmesi gerekir.

Dava konusu suç uyuşturucu madde ticareti yapma suçu olduğu halde, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suç olmadığı; zira CMK'nın 139. maddesinin 4. fıkrasına göre örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyen suçlarda gizli soruşturmacı görevlendirilemeyeceği; yine CMK'nın "Teknik Araçlarla İzleme" başlıklı 140. maddesindeki düzenlemeye göre, sanığın teknik araçlarla izlenmesine ilişkin bir karar bulunmadığı, gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin karara dayanılarak ve CMK'nın 140. maddesi uyarınca ayrıca bir karar alınmadan teknik araçlarla izleme ve görüntüleme ve ses alma işlemi yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Mahkemece suçun sübutu gizli soruşturmacı faaliyetleri ile teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen kayıtlara ve sanığın ikrarına dayandırılmıştır. CMK'nın 217. maddesine göre sanıklara atılı suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Hukuka uygun olmayan teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen delile dayanılarak sübuta gidilmesi mümkün değildir.

a)Sanık hakkında 5271 sayılı CMK’nın 140. maddesi uyarınca teknik araçlarla izlemeye ilişkin verilmiş bir kararın bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise hukuki denetime olanak sağlayacak şekilde aslı veya onaylı örneği getirtilerek bu dosya içine konulması; yoksa bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceği hususu gözetilmeden ve sanığın beyanı da dikkate alınarak hakkında TCK'nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan eksik araştırma ile hüküm kurulması,

b) Suçun sübutunun tespiti için sanıktan uyuşturucu madde alma - temin etme eylemini gerçekleştiren gizli soruşturmacılar kolluk görevlisi ise "suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama" konusunda faaliyette bulunabileceklerinden, öncelikle gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olup olmadığının sorulması, adli kolluk görevlisi ise CMK'nın 139/3. maddesi hükmü de gözetilerek tanık olarak dinlenilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

b) Suçun sübutunun tespiti için sanıktan uyuşturucu madde alma - temin etme eylemini gerçekleştiren gizli soruşturmacılar kolluk görevlisi ise "suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama" konusunda faaliyette bulunabileceklerinden, öncelikle gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olup olmadığının sorulması, adli kolluk görevlisi ise CMK'nın 139/3. maddesi hükmü de gözetilerek tanık olarak dinlenilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Gizli soruşturmacı sivil giyimli kolluk görevlilerinin; sanıktan 20/06/2013 ve 22/07/2013 tarihlerinde uyuşturucu madde satın aldıklarının anlaşılması karşısında; Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 28.04.2015 tarih, 2014/462 esas, 2015/135 karar ve 2014/848 esas, 2015/136 karar sayılı kararlarında da bahsedildiği üzere; kolluk görevlilerinin gerçek iradesinin uyuşturucu madde satın alma değil, suçu ve failini belirleyecek suç delilini elde etme olduğu, ilk alımdan sonraki alımların ayrıca suç oluşturmayacağı ve gerçek anlamda bir "alım - satım" söz konusu olmadığı, sanığın hareketlerinin bütünüyle “uyuşturucu maddeyi satışa arzetme” suçunu oluşturduğu gözetilmeden, sanığın birden fazla uyuşturucu madde sattığı kabul edilerek sanık hakkında zincirleme suçla ilgili TCK'nın 43. maddesinin uygulanması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi,

3-İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarınca şahit numune olarak alınan uyuşturucu maddenin de müsaderesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

4- Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve E.2014/140; K.2015/85 sayılı kararının 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olması nedeniyle TCK'nın 53. maddesiyle ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 02/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/655, Karar No: 2017/5911, Tarih: 19.06.2017

**19. Ceza Dairesi         2016/655 E.  ,  2017/5911 K.**

**"İçtihat Metni"**

4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun'a aykırılıkta ... (Sıla Pub) hakkında aynı Kanun'un 21/3. maddesi uyarınca 41.905,00 Türk Lirası İdari para cezası uygulanmasına dair Tekirdağ Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 08/04/2015 tarihli ve 82489053-858-3986 sayılı kararına yönelik başvurunun reddine ilişkin Tekirdağ 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 10/06/2015 tarihli ve 2015/507 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair Tekirdağ 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 09/07/2015 tarihli ve 2015/844 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 28/01/2016 gün ve 13811 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11/02/2016 gün ve KYB.2016-47268 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre kabahatli hakkında 5 yabancı işçi için ceza verilmiş ise de, esasen kabahatli iş yerinde 4 yabancı işçi bulunduğu, 25/03/2015 tarihli tutanakta 4 yabancı işçi bulunduğunun belirtildiği ve Tekirdağ Emniyet Müdürlüğü tarafından İş-Kur İl Müdürlüğüne yapılan bildirimde de 4 işçinin adının yer aldığı, zira yabancı uyruklu şahısların ifadelerinden anlaşılacağı üzere Maka Khonelizde isimli kişinin önce kendisini polise ''Mariam Khonelizde'' ismiyle tanıtmasından dolayı iki kez ifadesi alındığı için sanki 5 yabancı işçi varmış gibi işlem yapıldığı cihetle, kabahatliye 4 işçi için ceza verilmesi gerektiği gözetilerek, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

25.03.2015 tarihli tespit tutanağı içeriği ve Maka Khonelizde isimli yabancı uyruklu işçinin beyanları uyarınca iş yerinde 4 yabancı işçinin bulunduğu anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği karar tarihinde yürürlükte bulunan 4817 sayılı Kanun'un 21/3. maddesi uyarınca yerinde görüldüğünden Tekirdağ 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 09/07/2015 tarihli ve 2015/844 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/4-b maddesi uyarınca BOZULMASINA, ayrıca idari para cezalarına dayanak 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun, 13/08/2016 tarih ve 29800 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 27. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı ve bu hususun da uyarlama yargılamasına konu olabileceğine, aleyhe tesir etmemek üzere müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yapılmasına, 19/06/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9002, Karar No: 2014/8387, Tarih: 26.05.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/9002 E.  ,  2014/8387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R -

Davacılar vekili, müvekkillerinin desteği ..''nın sürücüsü ve aynı zamanda işleteni olduğu, davalıya trafik sigortalı aracın, çift taraflı kaza yapması sonucu desteğin vefat ettiğini belirterek ıslahla birlikte desteğin eşi..' için 88.000,00 TL, çocuğu ..' için 15.000,00 TL, kızı..' için 22.000,00 TL olmak üzere toplam 125.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, kazanın meydana gelmesinde desteğin tamamen kusurlu olduğunu, bu nedenle davacıların tazminat talep edemeyeceklerini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulü ile davacı ... için 88.000,00 TL, davacı Ali Boğaakça için 15.000,00 TL ve davacı Rojdan Boğaakça için 22.000,00 TL olmak üzere toplam 125.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 31/07/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle davacıların, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsü desteğin tam kusurlu olması halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda sürücü tam kusurlu olsa bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 6.404,25 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 26.05.2014 gününde üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

KARŞI OY

Uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK.dan doğan, tehlike sorumluluğu nedeniyle işleten-sürücü vefatı halinde desteğinden yoksun kalanların tazminat taleplerinde, ölen desteğin müterafik kusurunun tazminattan indirim sebebi teşkil edip etmeyeceği, desteğin kusurunun araç ZMSS.ini düzenleyen sigorta şirketini ne şekilde etkileyeceğine ilişkindir.

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" ,

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",

TBK 53/3 maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı"2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",

2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir.(Emre Gökyayla S:46 vd)

Kusursuz sorumlulukta tazminat belirlenirken aksi öngörülmemişse (TBK 49 vd) kusura dayanan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı doktrinde ve yargısal içtihatlarda benimsenmektedir. Tazminatta indirime sebep olan TKB 51, 52 madde hükümleri, kusursuz sorumluluk hallerinde takdir edilecek tazminatlarda da indirim sebebi teşkil edecektir (K.Oğuzman- T.Öz Borçlar Hukuk Genel Hükümler S:131, F.Eren Borçlar Hukuku Genel Hükümler S:7, 728, H.Nomer Haksız Fiil Sorumluluğundan maddi tazminatın belirlenmesi S:77).

Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/2 maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.

TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.

Nitekim, Federal Mahkeme de sigorta şirketinin, ölen desteğin kazanın oluşumundaki kusur oranında ödemesi gereken tazminat tutarında indirimi uygulamıştır.

Bu noktada destekten yoksunluk tazminatının bağımsız hak niteliğinin, müterafik kusur uygulamasına etkisinin ne olduğu önem kazanmaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminatının, destekten intikal eden bir hak olmaması, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin bir davada müterafik kusur nedeniyle tazminatın indirilmesi veya kaldırlmasına engel değildir. Bu açıdan bağımsızlık bulunmamaktadır. Bizzat ölenin tazminat talep etmiş olması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuçtan daha farklı bir durum yaratılamaz. Desteğin fiil ve davranışları TBK 51, 52 maddesi gereğince destek görenlerin tazminat talepleri bakımından gözönünde tutulur (Gökyayla S.46).

Destekten yoksun kalma tazminatında müterafik kusurun dikkate alınmasında şu ölçütten hareket edilmelidir. Zarar gören, destek kendisi tazminat talep etme imkanına sahip olsaydı kusuru sebebiyle tazminatta indirim yapılacak idi ise, destek görenler lehine takdir edilecek tazminatta da indirim yapılmalıdır. Nasıl ki, desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıtılması kabul edilmelidir (Gökyayla S 252).