muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2168, Karar No: 2025/1976, Tarih: 08.04.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2168 E.  ,  2025/1976 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/503 E., 2024/598 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2020/737 E., 2023/1102 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkili ...’nin kızı ...’nın böbrek yetmezliği sebebiyle tedavi gördüğü ve böbrek nakil olunmasına karar verildiğini, müvekkillerince nakil için davalı Hastaneye müraacat edildiğini, davalı doktor tarafından ...’ya, babasından böbrek nakli yapıldığını, daha sonra donöre kanser teşhisi konulduğunu, bunun üzerine ...’ya yapılan biyopsi sonucunda, böbreğinde kanser hücrelerine rastlandığının söylendiğini ve ameliyata alınarak kanserli hücrelerin görüldüğü böbreğin ...’dan alındığını, donörün ve daha sonra ...’nın vefat ettiğini, davalıların gerek tıp bilimince kendilerine yüklenen etik ve mesleki kurallara gerekse hukuken kendilerine yüklenin aydınlatma, dikkat ve özen sorumluluğuna aykırı hareket ederek ölüm neticesinde tam kusurlu olduklarını, davalıların gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kusurlu tıbbi uygulamaları neticesinde hastaların ölümüne sebebiyet verdiğini ileri sürerek davacı (eş ve anne) ... ve davacı (çocuk ve kardeş) ... ... için şimdilik 100.000,00 TL maddi tazminatın ile her davacı için ayrı ayrı 500.000,00 TL olmak üzere toplam 1.000.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; alıcı ve donörün tüm testler, görüntülemeler ve konsültasyonları ile konsey yapıldığını, konsey kararı ile nakil olmak için alıcı ve verici uygunlukları onaylandığını, böbrek hastası olan ...’da donör yoluyla kanser ortaya çıkmasının olası ve istenmeyen bir komplikasyon olduğunu, konulan teşhis, yapılan nakil işlemi ve yapılan ameliyatın tıp kurallarına uygun ve gerekli olup ameliyat öncesi bu tarz bir sorunla karşılaşılmamak için yapılması gereken her türlü tetkik / tahlil ve araştırmanın yapıldığını, gerek nakil öncesi gerekse nakil sonrası yapılan tüm tıbbi müdahalenin özen ve tıp kurallarına uygun olarak yapıldığı gibi komplikasyon gelişmesi üzerine de tüm bakım ve tedavisinin tıp kurallarına uygun bir şekilde gerekli özen ve dikkat gösterilerek eksiksiz yapıldığını, müvekkili hekimin takip ve tedavisinin tıp kurallarına uygun olduğunu, yapılan tedavi ile ilgili müvekkil hekim ve hastanenin hukuki sorumluluğu gerektiren bir kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ATK ve üniversiteden alınan raporlar birlikte değerlendirildiğinde; davalıların gerekli özen ve dikkati gösterdiği, yapılan işlemlerin tıbbın gerek ve kurallarına uygun olduğu, olayda davalıların sorumluluğunu gerektirecek ihmal ve hata bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; davalıların gerek tıp bilimince kendilerine yüklenen etik ve mesleki kurallara gerekse hukuken kendilerine yüklenen aydınlatma, dikkat ve özen sorumluluğuna aykırı hareket ederek ölüm neticesinde tam kusurlu olduklarını, ...’ya kanserin nakil yapılan böbrek sırasında geçtiğini, donörde ileri evre metastatik tümör tespit edildiğini öğrenmelerine rağmen ...’ya kanser taraması amaçlı tetkiklerin süresinde yapılmadığını, kanserli hücrelerin donör yoluyla vücuduna almasının ölüme sebebiyet verdiğini, yaşam hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, vekalet ilişkisinden kaynaklı hekim hatası (malpraktis) iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, Mahkemece aldırılan ATK raporu ile bilirkişi kurul raporunun birbiriyle uyumlu olmasına ve özellikle her iki raporda da organ bağışından önce vericide yapılması gereken tüm incelemelerin yapıldığı, uygulanan böbrek nakli ameliyatı ve sonrasında yapılan tıbbi işlemlerde hata saptanmadığının tespit edilmesine göre davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27795, Karar No: 2016/394, Tarih: 12.01.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/27795 E.  ,  2016/394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .. .. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, genel tatil ücreti %5 fazlası, fazla mesai ücreti %5 fazlası alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde haber yayın kordinatörü olarak çalıştığını, fazla çalışma alacakları ile ulusal bayram ve genel tatil aalcaklarının ödenmediğini ileri sürerek, fazla çalışma ve genel tatil ücret alacaklarını ayrıca bunların %5 fazlası alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının fazla çalışma yapmadığını ve alacaklarının ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, %5 fazlalık alacaklarından % 30 hakkaniyet indirimi yapıldıktan sonra takdiren %90 indirimde yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı, fazla çalışmanın ispatlanamadığı ve %5 fazlalık alacaklarından yapılan indirimin düşük olduğu gerekçesi ile temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Basın İş Kanununda bazı işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından indirim konusunda taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinde bahsedilen ücret ile Ek 1 inci maddesinde sözü edilen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışma ücretlerinin gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenlemelerde sözü edilen alacaklar için ödeme tarihi de belirlenmiş olmakla, yüzde beş fazla ödemeye hak kazanmak için işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi de gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek oran bir oran içermesi sebebiyle vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Borçlar Kanunun 44 üncü maddesinde, “Mutazarrır olan taraf zarara razı olduğu yahut kendisinin fiili zararın ihdasına veya zararın tezayüdüne yardım ettiği ve zararı yapan şahsın hal ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakim, zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilir. Eğer zarar kasden veya ağır bir ihmal veya tedbirsizlikle yapılmamış olduğu ve tazmini de borçluyu müzayakaya maruz bıraktığı takdirde hakim, hakkaniyete tevfikan zarar ve ziyanı tenkis edebilir” şeklinde düzenlemeye yer verilmiş olmakla, Dairemiz anılan hüküm paralelinde günlük yüzde beş fazla ödemelerden indirime gitmektedir. İndirim oranının tespitinde gazetecinin fazla çalışma saatleriyle ilgili talepleri yönünden gecikilen süre, hesaplamaya konu olan asıl alacak tutarları ve günlük yüzde beş fazlasının belirlenen miktarı da gözetilmektedir.

5953 sayılı Kanunda bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödenmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin amacı, gazetecinin ücret ve diğer bazı işçilik alacaklarını güvence altına almak ve kitleleri doğru bilgilendirme gibi önemli bir görevi de olan gazeteciye belli bir oranda iş güvencesi sağlamaktır. Gerçekten gazetecinin emeğinin karşılığı olan hakları yeterince güvence altına alınmadığı taktirde, göreviyle ilgili konularda bağımsızlığı ve hatta tarafsızlığından söz edilemez. Bu nedenle yasakoyucu gazeteciler yönünden ücret ve bazı diğer hakları koruma çabası içine girmiştir. Düzenleme ile hedeflenen amaç, gazetecinin ücret ve diğer işçilik haklarının gününde ödenmesini sağlamaktır. İşverenin yasa hükmüne uyması durumunda günlük yüzde beş fazla ödeme bakımından bir yaptırım gündeme gelmez. Buna karşın ödemelerin gecikmesi halinde günlük yüzde beş fazla ödeme kuralı yıllık % 1825 oranına karşılık geldiğinden, kısa süre içinde önemli miktara ulaşabilmektedir. Söz konusu hüküm gazeteci yönünden de bir zenginleşme aracı olarak kullanılmamalıdır.

5953 sayılı Kanunda öngörülen bazı alacakların gününde ödenmemesi halinde günlük yüzde beş fazlasıyla ödeneceğine dair kuralın Anayasa’ya aykırılığı itiraz olarak ileri sürülmüştür. Anayasa Mahkemesinin 12.8.2008 gün ve 2005/28 E, 2008/122 K. sayılı kararında, ücret ve fazla çalışma ücretlerin gününde ödenmeme koşuluna bağlı olan söz konusu yaptırımın, kamuoyunu doğru bilgilendirme görevi olan gazetecileri işverene karşı koruma amacını taşıdığı ve gazetecilerin basın özgürlüğünün sağlanması noktasında önemli bir işlev gördüğü açıklanmış ve aykırılık istemi oybirliği ile reddedilmiştir.

Fazla saatlerde çalışma karşılığı olan asıl alacaklardan yapılan indirim oranında günlük yüzde beş fazla ödeme miktarlarının da indirilmesi gerektiği açıktır. Günlük yüzde beş fazla ödeme miktarları, gerçekleşen ve kabulü gereken asıl alacak miktarlarının gününde ödenmemesinden kaynaklanmış olmakla, günlük yüzde beş fazlasının da doğrudan hüküm altına alınan asıl alacak miktarlarına göre tespiti gerekir. Bundan başka yukarıda sözü edilen gerekçelerle günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından oransal indirime gidilmelidir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, yüzde beş fazla ödeme tutarlarından yapılan indirim sonucu reddine karar verilen miktar bakımından davalının kendisini vekille temsil ettirmesi durumunda davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemelidir (Yargıtay 18.11. 2008 gün 2007/32530 E, 2008/31205 K.).

Somut olayda, davacının Basın İş Kanunu'na tabi olarak çalıştığı ve fazla çalışma ve genel tatil alacaklarının ödenmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece fazla çalışma ve genel tatil günlük %5 fazlalık alacağından % 30 hakkaniyet indirimi yapıldıktan sonra takdiren %90 indirimde yapılarak hüküm kurulmuş ise de dairemizin yerleşik içtihatlarına göre davacının günlük yüzde beş fazlalık alacağının asıl alacağın 4-5 katını geçemeyeceği açıktır. Mahkemece %5 fazlalıklar belirlenirken yapılan %90 oranındaki taktiri indirim sonucunda belirlenen miktarlar 32.993,31 TL fazla mesai alacağı için 278.751,53 TL 3.024,98 TL genel tatil alacağı için ise 21.842,05 TL olup bu %5 fazlalıklar asıl alacakların 4-5 katından fazladır. Bu nedenle, mahkemece %5 fazlalıklar belirlenirken taktiri indirim %90 daha fazla bir oranda yapılarak asıl alacağın 4-5 katını aşmayacak bir miktara ulaşılmalıdır. %5 fazlalıklarda taktiri indirimin az yapılması bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2596, Karar No: 2015/5757, Tarih: 16.11.2015

**15. Hukuk Dairesi         2015/2596 E.  ,  2015/5757 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar S.. Ç.. vs. ile davalılar 1-P.. O.. A.. Y.. T.. S.. 2-İ.. A.. 3-A.. D.. G.. T.. S.. A.Ş. 4-D.. EGL Gaz T.. Tic. A.Ş. 5-A.. A.. 6-E.. G.. S.. D.. LNG A.. Pet. Ür. Top. Sat. A.Ş. 7-G.. A.. 8-O..-C.. D.. T.. S.. Dağ. Ltd. Şti. vs. arasındaki davadan dolayı Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07.06.2012 gün ve 2007/635-2012/209 sayılı hüküm davacılar ve davalılar 1-P.. O.. A.. Y.. T.. S.. 2-İ.. A.. 3-A.. D.. G.. T.. S.. A.Ş. 4-D.. EGL G.. T.. Tic. A.Ş. 5-A.. A.. 6-E.. G.. S.. Doğ. LNG A.. P.. Ür. Top. Sat. A.Ş. 7-G.. A.. 8-O..-C.. D.. T.. S.. Dağ. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmiş, davacılar ve davalılar İ.. A.. ve A.. D.. G.. T.. S.. A.Ş. vekillerince duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacılar vekili Avukat O.. U.. ile davalı B.. B.. H.. ve P.. T.. A.Ş. vekili Avukat İ.. V.. S.. ile diğer davalı İ.. A.., A.. D.. G.. T.. S.. A.Ş. vekili Avukat M.. D.., O..-C.. D.. T.. S.. Dağ. A.Ş. vekili Avukat A.. İ.. ve diğer davalı A.. D.. T.. S.. A.Ş. Vek. Av. M.. D.., P.. A..Y.. T.. A.Ş. vekili Avukat Z.. B.. geldi. Diğer davalılar ve vekilleri gelmedi. Diğer davalı S.. D.. D.. Paz. ve Tic. A.Ş. yetkilisi ile diğer davalı E..San. ve Tic. A.Ş. yetkilisi gelmedi. Hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli, sözleşme dışı ilave işler bedeli ve gecikme cezası olarak hakedişten kesilen bedelin tahsili istemlerine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacılar ve davalılar A.. G.. AŞ (Eski Ticaret Unvanı:A.. G.. Ticaret ve Sanayi AŞ), E.. G.. S.. D.. LNG A.. P.. Ü.. T.. S.. AŞ, G.. D.. S.. ve Ticaret AŞ, İ.. AŞ, A.. D.. T.. S.. AŞ (Eski Ticaret Unvanı:K.. S.. G.. T.. S.. AŞ), D.. EGL G.. T.. T.. AŞ (Eski Ticaret Unvanı: M.. LNG T.. S.. T.. ve Sanayi AŞ), O..-C.. D.. T.. S.. D.. Ltd Şti ve O.. G.. ve E.. S.. AŞ (Eski Ticaret Unvanı: P.. O.. A.. Y.. T.. S.. AŞ) vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyanın, tespit edilen bir kısım eksikliklerin ikmâli amacıyla Dairemizin 09.06.2014 tarih ve 2013/4926-3906 Esas ve Karar sayılı ilâmıyla mahalline geri çevrilmesine karar verilmiş, geri çevirme kararında (1) numaralı bentte gösterilen harçlara ilişkin eksiklikler ile (2) ve (3) numaralı bentlerde yer verilen tebliğ eksiklikleri tamamlanmış. ancak; (4) numaralı bentte gösterilen eksikliklerden davalı E.. S.. ve T.. AŞ'ye gerekçeli karar Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca tebliğ edilmişken, adı geçen şirkete davacılar vekilince sunulan temyiz dilekçesinin tebliğ edilmediği görülmüştür. Yine (5) numaralı bentte gösterilen eksikliklerin ikmâli konusunda herhangi bir yazışma yapılmadığı gibi dosya kapsamında yapılan incelemede de, bu bentte gösterilen eksik evrakların tamamlanarak dosyasına eklendiğine dair bir kayıt bulunmamıştır.

Bu nedenle; davacılar vekilince sunulan temyiz dilekçesinin davalı E.. A..'ye tebliği ile geri çevirme kararında (5) numaralı bentte yazılı belgelerin tarafların ortak delili olması gözetilerek taraflardan temin edilip dosyasına eklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi amacıyla dosyanın ikinci kez mahalline geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle yeniden bir yazışmaya neden olmayacak şekilde eksikliklerin ikmâli ile Dairemize gönderilmesi amacıyla dosyanın ikinci kez mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5362, Karar No: 2006/6588, Tarih: 16.10.2006

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2006/5362 E.  ,  2006/6588 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 103 ada 135 parsel sayılı 3725.67 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz zilyetlikle iktisap şartlarının oluşmaması nedeniyle ham toprak vasfı ile davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... , yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince Devlete intikale den yerlerle ilgisinin olmadığı zilyetlikle mülk edinme şartlarının adına tescil kararı verilen yararına gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz ham toprak vasfıyla Hazine adına tesbit edilmiş; davacı, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece tesbite aykırı sonuca varıldığı halde tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmamış, arazi başında dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmemiş, bilirkişi ve tanık beyanlarında taşınmaz ve çevresinin yayla yeri olduğu belirtildiği halde arazinin coğrafi anlamda yayla olup olmadığı, yayla değil ise kullanmanın ekonomik amaca uygun bulunup bulunmadığı usulen araştırılmadan hüküm kurulmuştur. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için taşınmazla aynı adada yer alan tüm parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosyaya konulduktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları teknik ve uzman bilirkişiler huzuruyla keşif icra edilmelidir. Taşınmaz başında icra edilecek keşif sırasında varsa tarafların dayandığı kayıtlar uygulanıp kapsamı belirlenmeli, dinlenecek yansız yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne surette kullanıldığı, kullanmanın ekonomik amaca uygun olup olmadığı, taşınmazın ve çevresinin kamu orta malı niteliğinde mer’a veya yayla olup olmadığı, taşınmazın senede kaç gün ve ne surette tasarruf edildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla, arazi başında ve gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenilip arazinin niteliği ve kullanım hususu kesin olarak belirlenmeli, beraberde götürülecek uzman ziraat mühendisi veya ziraat mühendisleri kurulundan taşınmazın niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bu raporun önceki bilirkişi raporuyla çelişmesi halinde nedeni üzerinde durulup giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiye uygulanacak kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmelidir

. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 16.10.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4754, Karar No: 2024/3557, Tarih: 17.10.2024

**6. Hukuk Dairesi         2022/4754 E.  ,  2024/3557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/1018 E., 2019/812 K.

HÜKÜM/KARAR: Kısmen Kabul

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, davacı yüklenici 19.01.2006 tarihli Adana Yüreğir 1 Adet İlköğretim Okulu, 1 Adet Ticaret Merkezi ve Adaiçi Atlyapı ve Çevre Düzenlemesi, 22.09.2005 tarihli Konya Ereğli 24 Derslikli İlköğretim Okulu, 1 Adet Bekçi Kulübesi Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi ile 29.04.2005 tarihli Kocaeli Bekirpaşa Sosyal Donatı, Cami, Şadırvan ve Ticaret Merkezi ile ilgili sözleşmelerden kaynaklı, fiyat farkı alacağının ve sözleşme dışı işlerin bedelinin tahsilini, hak edişin geç ödenmesinden kaynaklanan zararın tazminini ve hak edişten haksız olarak kesilen bedelin iadesini talep etmiş, mahkemenin 27.04.2015 tarihli ilk kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2-Mahkeme kararına karşı taraflar vekillerince temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/2521 Esas, 2018/4082 Karar sayılı ilamıyla, 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 16. maddesi gereğince taleplerin dinlenebilmesi için talep edilen miktar olan 80.000,00 TL üzerinden nispi harcın yatırılması gerektiği, mahkemece, davacı tarafından 70.000,00 TL'lik harç yatırılmasına rağmen 80.000,00 TL üzerinden dava tarihi itibariyle alınması gereken karar ve ilâm harcının dörtte biri oranındaki peşin nispi harcın, Harçlar Yasası'nın 30. maddesine göre davacıdan alınması için davacıya süre verilmeksizin, yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırıldığı, Harçlar Yasası'ndaki düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden göz önünde tutulacağı gibi temyiz aşamasında Yargıtay'ca da re'sen dikkate alınacağı belirtildikten sonra,"bu durumda mahkemece talep edilen 80.000,00 TL'lik kısmın eksik yatırılan 10.000,00 TL'si üzerinden tarifeye göre hesaplanacak nispi ilâm harcının dörtte biri tutarındaki peşin harcın yatırılması için davacıya Harçlar Yasası'nın 30. maddesine göre süre verilmesi, harç eksikliğinin davacı tarafından bu şekilde tamamlanması halinde yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması, harcın ikmâl edilmemesi halinde ise eksik yatırılan 10.000,00 TL bakımından Harçlar Yasası'nın 30. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 447/2 maddesi yollamasıyla 150. maddesi gereğince işlem yapılması gerekirken kamu düzenine ilişkin olan harç hususu gözden kaçırılarak yargılamaya devamla asıl davada işin esası ile ilgili hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur" gerekçesiyle, bozma sebebine göre tarafların diğer temyiz itirazları incelenmeksizin kararın bozulmasına karar verilmiştir