muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/382, Karar No: 2008/2045, Tarih: 20.02.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/382 E.  ,  2008/2045 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 27.04.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.02.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Kadastro işlemleri sırasında 11.232 m2 yüzölçümündeki 169 ada 39 parsel sayılı taşınmaz satın alma suretiyle geçen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tesbit ve tescil edilmiştir.

Davacı Hazine, taşınmazın 24.01.1942 tarih 64 numaralı tapu kaydından geldiğini bu kayıt kapsamında kalan davalı tapusunun iptali ile Hazine adına tescilini talep etmiştir.

Davalı, taşınmaz üzerinde kazandırıcı zilyetliği bulunduğundan, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece 169 ada 39 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Davacı Hazinenin dayandığı kayıt, 3500 m2 yüzölçümünde ve Hazami Kezo, batıda Heydoyı Sereno, kuzeyde kayalık, güneyde ise ... sınırlarıyla çevrilidir. Gerçekten, kaydın edinme sebebi hanesinde firari ve yitik kişiden Hazineye geçtiği yazılıdır. 3402 sayılı Kadastro Kanunununn 18. maddesi hükmünce kaçak ve yitik kişilere ait iken kanunlar uyarınca Devlete kalan taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanma olanağı yoktur. Burada üzerinde durulması gereken

önemli sorun ise, kaçak ve yitik kişi yeri olan taşınmaz bölümünün saptanmasıdır. Çünkü davacı, Hazine, 24.01.1942 tarih 64 numaralı kayda dayandığından kanunlar uyarınca Devlete kalan kaçak ve yitik kişi yeri bu kaydın kapsamı ile sınırlıdır. Diğer yandan, belirtilmelidir ki, kaçak ve yitik bir kişinin özel mülkü olmayan ancak zilyetlikle kazanılma olanağı bulunan bir taşınmaz, koşulları mevcutsa zilyetlikle mülk edinilebilir.

Kayıt ve belgelerin kapsamını belirleyen 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20/c maddesine göre de, harita plan ve krokiye dayanmayan kayıt ve belgede belirtilen sınırlar, değişebilir ve genişletmeye elverişli nikelikte ise, kural olarak kayıt ve belgenin kapsamı miktarı ile tayin olunur. Az yukarıda sözü edildiği üzere, davacı Hazinenin dayandığı 64 sayılı kayıt kayalık sınırı ile çevrili olduğundan kayda miktarı ile değer tanınmalıdır. Hazine kayıt kapsamı dışında kalan kısmın, firari ve yitik kişi yeri olduğunu iddia etmediği gibi, bu konuda dosyada yer alan bir beyanda olmadığından, Hazinenin dayandığı kaydın kapsamı dışındaki yerin zilyetlikle kazanılabileceğinin kabulü gerekir.

Mahkemece yapılması gereken ...; yerinde yeniden keşif yapılarak Hazinenin dayanağı olan 24.01.1942 tarih 64 numaralı kayıt kapsamını sabit olan sınırdan başlayarak belirlemek, bu kısmın krokisine işaret ettirmek ve davayı bu bölüme hasren kabul etmek olmalıdır. Değinilen yön gözardı edilerek dayanak kaydın 39 parseli tamamen kapsadığı kabul edilmek suretiyle, davanın yazılı olduğu şekilde sonuçlandırılması doğru olmadığından, karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 20.02.2008 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6907, Karar No: 2012/30844, Tarih: 27.11.2012

**7. Ceza Dairesi         2011/6907 E.  ,  2012/30844 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4926 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre sanık ve katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 27.11.2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Konusunda ehil bilirkişi tarafından tayin olunacak dava konusu eşyanın cif değeri yeniden gümrük idaresine bildirilerek, bu miktar üzerinden gümrük idaresine hesaplattırılacak olan gümrüklenmiş değere göre sanığa yeniden bu miktarın üç katı tutarında ön ödeme önerisi yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususun sanığın iradesi ile değiştirilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmasının bozma nedeni yapılması gerektiği görüşü ile sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.

KARŞI OY

Cumhuriyet Savcılığınca 12.12.2005 tarihinde yapılan, dava konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin 3 katının esas alındığı ön ödeme önerisinin sanık tarafından yerine getirilmediğinden bahisle kamu davası açıldığı ve mahkemesince eşyanın gümrüklenmiş değerinin 3 katı tutarında yeniden ön ödeme önerisi yapılarak ödenmediğinden bahisle yazılı cezaya hükmolunduğu anlaşılmakla, 4926 sayılı yasanın 34.maddesinin son fıkrasında öngörülen "bu maddenin uygulanmasında para cezasına esas alınacak değer, gümrük idaresince belirlenen değerdir." düzenlemesindeki "gümrük idaresince" ibaresinin hükümden önce 30.12.2008 gün ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 18.09.2008 gün ve 2006/47 Esas, 2008/144 karar sayılı kararı ile Anayasaya aykırı görülerek iptal edildiği dikkate alınmak suretiyle; konusunda ehil bilirkişi tarafından tayin olunacak dava konusu eşyanın cif değeri yeniden gümrük idaresine bildirilerek, bu miktar üzerinden gümrük idaresine hesaplattırılacak olan gümrüklenmiş değerin sanığın daha lehine olması halinde sanığa yeniden bu miktarın üç katı tutarında ön ödeme önerisi yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususun sanığın iradesi ile değiştirilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmasının bozma nedeni yapılması gerektiği görüşü ile sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2013/1310, Karar No: 2013/2417, Tarih: 28.02.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/1310 E.  ,  2013/2417 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalılar ..., ..., Arı Farm Tarım Ür. Tic. Ltd. Şti., ..., Pamukoğulları Zirai İlaç Tohum Gübre Ziraat Pet. Tic. Ltd. Şti., ..., ..., ..., ... ve ... aralarındaki dava hakkında ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 22.03.2012 gün ve 2010/681 - 2012/203 sayılı hüküm dairemizin 18.09.2012 gün ve 2012/9674 – 2012/9513 sayılı kararı ile düzeltilerek onanmasına ... verilmiş olup, süresi içinde Davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dosya içeriğine, ... ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre 6100 Sayılı HMK.nin geçici 3.maddesinin 2.fıkrası delaletiyle 1086 Sayılı HUMK.nin 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan ... düzeltme isteğinin REDDİNE, aynı Yasanın 442. maddesi uyarınca 219,00 TL para cezasının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydettirilmesine ve 492 Sayılı Harçlar Yasası'nın 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına 28.02.2013 tarihinde oybirliğiyle ... verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2018, Karar No: 2010/6980, Tarih: 24.05.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/2018 E.  ,  2010/6980 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile ... vekili avukat Makbulü Bozdoğan aralarındaki dava hakkında Küçükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 9.9.2008 gün ve 62-459 sayılı hükmün davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Dairemizin 12.10.2009 günlü 2009/3478-11204 sayılı kararı ile incelenmesine gerek görülen, davacının davalıya gönderdiği kasada bulunan bilgi mektubunun eklenerek gönderilmesi için, dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmişti. Ancak bu eksiklik giderilmeden, dosya geri gönderilmiştir. Dairemiz kararının yerine getirilmesinde azami özen ve dikkat gösterilmesi ve söz konusu mektubun dosyaya eklenmesi için, dosyanın mahalline yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.5.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13361, Karar No: 2014/10409, Tarih: 03.06.2014

**19. Hukuk Dairesi         2013/13361 E.  ,  2014/10409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 15/12/2010

NUMARASI : 2007/369-2010/877

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı İ.. S.. yönünden açılanan davanın kabulüne, N.. Ç.. yönünden açılan davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılardan İ.. S.. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı şirket yetkilisi R. Ç.. ve vek. Av. G.. Ş.. ile davalı İ.. S.. vek. Av. R.. A.. gelmiş, diğer davalı tarafından kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan yetkili ve avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı şirket vekili, müvekkili şirketin %1 oranında hisseli ve sınırlı olarak davalı N.. Ç..'e temsil yetkisi verildiğini, ancak davalının yetkisini kötüye kullanarak şirkete zararlar verdiğini, 19.01.2007 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi ilanı ile temsil yetkisinin elinden alındığını, davalının yetkisi elinden alındıktan sonra, şirket kayıtlarında görülmeyen, sahte olarak hazırlanmış eski tarihli senetlerin düzenlendiğini öğrendiklerini, oysa davalı N.Ç..'in yetkili olduğu dönemde şirketin ticari işleri için imza atıp verdiği senetlerden olmadığını, davalı N.. Ç..'in muvazaalı olarak eline geçirdiği, bonoyu icra takiplerine koyan davalı İ.. S..'in kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, iki adet icra dosyası nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı N.. Ç.. vekili, senetlerin şirketin borçları için verildiğini, davacı şirket zararına hareket etmeyeceğini, davacı şirketin bankadan kredi almadığını, dışarıdan borç alarak açık hesap çalıştığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı İ.. S.. vekili, davalı N.. Ç..'in yetkili olduğu dönemde davacı şirket için müvekkilinin verdiği nakit paraya karşılık bonolar aldığını, borcun ödenmediğini ve müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu bildirerek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller, icra takipleri bilirkişi raporu karşısında, davalı N.. Ç.., takipte taraf olmadığı için bu davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı İ.. S.. yönünden davanın kabulü ile Kayseri 4. İcra Müdürlüğü'nün 2007/6609 sayılı takipten dolayı davacı şirketin davalı İ.. S..ye borçlu olmadığının tespitine, takip konusu asıl alacak 37.126 TL üzerinden davacı yararına %40 kötüniyet tazminatının davalı İ.. S..'den tahsiline karar verilmiş, hükmü davalı İ.. S.. vekilince ve katılma yolu ile davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Davacı vekili, katılma yolu ile temyiz dilekçesinde hükme ilişkin itirazlarını da ileri sürmüş ise de, sözkonusu dilekçe temyiz defterine kaydedilmemiş olduğu gibi, harcının da yatırılmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin temyiz isteminin bu nedenle reddi gerekmektedir.

2- Davalılardan İ.. S.. vekilinin temyizi yönünden; menfi tespit talebinde bulunan davacı vekili, dava dilekçesinde “... Kayseri 4. İcra Müdürlüğü'nün 2007/6609 , Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün 2007/7298 Esas sayılı dosyalarıyla davalılara borçlu bulunmadıklarının tespitine ve %40 tazminata karar verilmesini istemiştir. Mahkemece “davalı İ.. S.. aleyhine açılan davanın kabulü ile, Kayseri 4. İcra Müdürlüğü'nün 2007/6609 sayılı dosyasına konu icra takibinden dolayı davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine” karar verilmiş, diğer dava konusu Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün 2007/7298 Esas sayılı icra takip dosyası ile ilgili hüküm oluşturulmamıştır.

HUMK 388/son maddesi (HMK m. 297/2) hükmüne göre, “Hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” O halde mahkemece davacı vekilinin dava dilekçesinde menfi tespite konu, Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün 2007/7298 Esas sayılı icra takip dosyasına ait talebi hakkında herhangi bir karar verilmemesi usül ve yasaya aykırı olup hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddine, (2) nolu bentte belirtilen sebeplerle davalı İ.. S.. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı İ.. S..'nin öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı İ.. S.. yararına takdir edilen 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı İ.. S..ye verilmesine, 03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6653, Karar No: 2019/8461, Tarih: 18.12.2019

**10. Ceza Dairesi         2017/6653 E.  ,  2019/8461 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : İZMİR (Kapatılan) 7. Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Sağlık için tehlikeli madde temin etme

Hüküm : Beraat

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanığın mağdura alkollü içki servisinin yapıldığı... isimli barın ortağı olduğu, söz konusu barda mesul müdür olarak çalışmadığı, dosyada mevcut “Mesul Müdürlük Bildirim Formundan” ...... isimli kişinin mesul müdür olduğu ve 18 yaşından küçüklere alkollü içki satılmaması hususunun onun sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 18.12.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6131, Karar No: 2013/5764, Tarih: 25.03.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/6131 E.  ,  2013/5764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 01.03.2011 tarih ve 2009/102-2011/134 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yolcu olarak içinde bulunduğu ... plakalı minibüsün kaza yapması sonucu yaralanarak %... oranında malul kaldığını ileri sürerek ıslahla birlikte 58.695,00 TL maddi tazminatın kaza yapan aracın Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı olan davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın ... yıllık zamanaşımı süresinden sonra açıldığını, davacıdaki "tenosinovit" hastalığının kazadan sonra meydana gelmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla %... oranındaki maluliyetin kaza nedeniyle oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulüne, 58.695,00 TL'nin 29.04.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, yolcu olarak içinde bulunulan aracın kaza yapması sonucu uğranılan zararın ZMMS Sigortacısından tazmini talebine ilişkindir.

... Devlet Hastanesi'nin ....02.2007 tarihli raporunda davacıda bulunduğu belirtilen "tenosinovit" hastalığının trafik kazası ile bağlantılı olup olmadığı, yine davacıda bulunduğu belirtilen %... oranındaki maluliyetin "tenosinovit" hastalığından mı, yoksa kaza neticesi meydana gelen kırıklardan mı doğduğu hususunda uzman bilirkişilerden denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken çelişkili raporlara rağmen maluliyetin kazadan kaynaklandığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

...-Kabule göre de, davalının poliçe limiti ile sorumlu olduğu nazara alınmaksızın bu limiti aşan miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ....03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19511, Karar No: 2024/7160, Tarih: 18.09.2024

**7. Ceza Dairesi         2021/19511 E.  ,  2024/7160 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

ASIL KARAR TARİHİ : 18.12.2015

EK KARAR TARİHİ : 21.06.2016

SAYISI : 2014/600 E., 2015/804 K.

SUÇ : 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî onama, kısmî bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün ve ek kararın; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü ve ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. GEREKÇE

Sanığın yargılama konusu eylemine göre belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan, aynı Kanun'un 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği ise 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, anılan Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği, zamanaşımını kesen son işlem olan, sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulan 18.12.2015 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleştiğinin anlaşılması bozmayı gerektirmiştir.

II. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden 18.12.2015 tarihli hükmün ve 21.06.2016 tarihli ek kararın, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE, suça konu yerde bulunan tel örgü ve kazıkların 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca MÜSADERESİNE, 18.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/41123, Karar No: 2013/3818, Tarih: 31.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/41123 E.  ,  2013/3818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin davalı işverene ait ... Gümrük sahasında bulunan gümrüksüz satış mağazalarında 01.11.1999 tarihinde grup şefi olarak çalışmaya başladığını, 10.10.2005 tarihinde işveren tarafından iş akdinin haksız yere feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının işi kendi isteği ile bıraktığını, iddialarının doğru olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, dinlenen çoğunluk tanık anlatımları ile davacı iddialarının kanıtlandığı, bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişinin düzenlediği 27.07.2010 tarihli raporda davacının alacak miktarlarını hesapladığı, raporun hüküm kurmaya yeterli görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. ... kararları da bu yöndedir (... 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.