723-сон 14.11.2025. Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjat turi: unknown | Qabul qilgan organ: unknown

Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
ИЛОВА
Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш ҚОИДАЛАРИ
1-боб. Умумий қоидалар
2-боб. Ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш принциплари
3-боб. Инфратузилма оператори томонидан ташувчига кўрсатиладиган хизматлар
4-боб. Ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш тартиби
5-боб. Буюртманомаларни тақдим этиш ва кўриб чиқиш тартиби
6-боб. Поездлар ҳаракати меъёрий графигини шакллантириш тартиби
7-боб. Инфратузилмага киришни таъминлаш бўйича буюртманомаларни кафолатлаш
8-боб. Инфратузилма хизматларини кўрсатиш тартиби
9-боб. Инфратузилма хизматларини кўрсатиш шартномаси
10-боб. Инфратузилма оператори ташувчисининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
11-боб. Якунловчи қоидалар
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 14.11.2025 йилдаги 723-сон
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИНИНГ
ҚАРОРИ
Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ўзбекистон Республикасининг «Темир йўл транспорти тўғрисида»ги Қонуни
ва
12-моддаларига
, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикасининг темир йўл транспорти соҳасини тубдан ислоҳ қилиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2023 йил 10 октябрдаги ПҚ-329-сон
қарорига
мувофиқ темир йўл транспортида ташишларни амалга оширувчи юридик шахсларнинг умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмаси хизматларидан тенг фойдаланиш шарт-шароитларини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш қоидалари
иловага
мувофиқ тасдиқлансин:
ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини тақдим этиш принциплари ва тартиби;
инфратузилма оператори томонидан ташувчиларга кўрсатиладиган хизматлар;
поездлар ҳаракати меъёрий графигини шакллантириш тартиби;
инфратузилмага киришни таъминлаш бўйича буюртманомаларни кафолатлаш;
инфратузилма хизматларини кўрсатиш тартиби ва шартномаси;
инфратузилма оператори ташувчисининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари.
2. Ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
3. Транспорт вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ушбу қарор кучга кирган кундан бошлаб, ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни уч ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
4. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари А.Ж. Раматов ҳамда транспорт вазири И.Р. Махкамов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 14 ноябрь,
-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 14 ноябрдаги 723-сон
қарорига
ИЛОВА
Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш
ҚОИДАЛАРИ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Қоидалар мулк ҳуқуқи ёки бошқа қонуний асосларда ҳаракатдаги таркибга (локомотивлардан ташқари) эга бўлган умумий фойдаланишда бўлмаган темир йўл транспорти ташувчиларининг (кейинги ўринларда — ташувчилар) ички ва халқаро йўналишларда юк ҳамда йўловчи ташишни амалга ошириш учун умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига (кейинги ўринларда — инфратузилма) кириш ҳуқуқини таъминлашнинг умумий принциплари ва тартибини, шунингдек, кириш ҳуқуқини тақдим этиш ва инфратузилма хизматларидан фойдаланиш соҳасида ташувчилар томонидан инфратузилма оператори билан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
график йўналиши
— жўнаб кетиш, етиб келиш, оралиқда тўхташ манзили, жўнаб кетиш ва етиб келиш вақти, технологик тўхташ жойлари, ўртача юриш вақтлари, шунингдек, поезднинг бошқа техник ва технологик кўрсаткичлари кўрсатилган ҳолда поезд ҳаракати йўналишининг поездлар ҳаракати графигидаги чизиқли тасвири;
ёрдамчи поездлар
— йўловчиларни поездга чиқариш пунктларига, техник станцияларга ва тўхташ жойларига олиб бораётган якка локомотивлар ёки локомотивлар гуруҳи (бирикмалар), йўловчи вагонларидан, дизель ва электр секцияларидан ташкил топган поездлар, шунингдек, инфратузилма операторининг ўз эҳтиёжлари учун ҳаракатланадиган, поездлар ҳаракати графигида кўзда тутилмаган поездлар;
инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи —
ташувчилар томонидан йўловчиларни, багажни, юк багажини, юкларни, почта ва курьерлик жўнатмаларини ташиш учун инфратузилма хизматларидан фойдаланиш имконияти;
инфратузилма хизматлари
— йўловчиларни, багажни, юк багажини, юкларни, почта ва курьерлик жўнатмаларини ташишни ташкил этиш ва амалга ошириш учун умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасидан ва локомотивларидан фойдаланган ҳолда кўрсатиладиган умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти хизматлари ҳамда темир йўл транспортида ташиш жараёни билан боғлиқ бошқа инфратузилма хизматлари;
инфратузилма хизматларини кўрсатиш бўйича узоқ муддатли шартнома
— инфратузилма хизматларини кўрсатиш учун инфратузилма оператори билан ташувчи ўртасида камида беш йил муддатга тузилган шартнома;
инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун буюртманома
(кейинги ўринларда — буюртманома) — поездлар ҳаракати меъёрий графиги амал қиладиган даврда йўловчиларни, багажни, юк багажини, юкларни, почта ва курьерлик жўнатмаларини ташиш, шунингдек, ташиш жараёни билан боғлиқ хизматларни кўрсатиш учун ташувчи томонидан инфратузилма операторига тақдим этиладиган ҳужжат;
инфратузилма участкаси
— инфратузилма оператори томонидан белгиланган локомотив айланиш участкаси доирасидаги темир йўл транспорти инфратузилмасининг бир қисми;
инфратузилманинг ўтказувчанлик қобилияти
— турли тоифадаги поездларнинг ўтказилишини ҳисобга олган ҳолда ушбу инфратузилманинг техник ва технологик имкониятлари, ҳаракатдаги таркиб ва поездлар ҳаракатини ташкил этиш усулларига қараб, ҳисоб-китоб даври (сутка) учун инфратузилма участкаси бўйлаб ўтказилиши мумкин бўлган поездлар (поездлар жуфтлиги) ҳаракатининг ўлчамлари;
махсус поездлар
— йўловчиларни ва (ёки) ўта муҳим ҳарбий ёки стратегик юкларни ташиш учун мўлжалланган, қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ махсус талабларга асосан ажратиладиган поездлар;
моторвагонли ҳаракатдаги таркиб
— йўловчиларни, багажни, юк багажини, юкларни, почта ва курьерлик жўнатмаларини ташиш учун мўлжалланган моторвагонли йўловчи ташиш поездлари (электропоездлар, дизелли поездлар, дизелли электропоездлар ва автомотрисалар (рельсли автобуслар)) тузиладиган, секцияларга бирлаштирилган моторли ва моторсиз вагонлар;
навбатдан ташқари поездлар
— поездлар ҳаракатига тўсқинлик қилаётган ҳолатларни бартараф этиш, режалаштирилмаган ишларни бажариш ва транспорт воситаларининг жойлашган жойини тегишли равишда ўзгартириш учун мўлжалланган, ҳаракат графигида кўрсатилмаган поездлар (тиклаш ва ўт ўчириш поездлари, қор тозалаш поездлари, вагонларсиз локомотивлар, махсус ўзиюрар ҳаракатдаги таркиб);
поездлар ҳаракати графиги
— инфратузилма участкаларида барча тоифадаги поездлар ҳаракати ташкил этилишини белгилайдиган, поездлар ҳаракатини шартли суткаларда масштаб сеткасида график тарзда акс эттирадиган ва поездлар ҳаракати меъёрий (режалаштирилган йил учун), вариантли (вақтнинг алоҳида даврлари учун) ва поездлар ҳаракатининг бажарилган графикларига бўлинадиган, инфратузилма операторига тегишли бўлган норматив-техник ҳужжат;
поезд тоифаси
— ташиш тури, қатнов масофаси, таркибдаги вагонлар, айланиш мунтазамлиги ва ҳаракат тезлигига қараб поездларнинг шартли равишда гуруҳларга бўлиниши. Ташиш турига кўра поездлар йўловчи поезди, юк поезди ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган (махсус, ҳарбий, ёрдамчи, навбатдан ташқари) поездларга бўлинади;
поездлар ҳаракати жадвали
— поездлар ҳаракати графиги асосида муайян календарь саналарда поездлар ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳужжат;
ташиш жараёнининг диспетчерлик бошқаруви —
реал вақт режимида тезкор шароитларда поездлар ҳаракати ва манёвр ишларини назорат қилиш, бошқариш жараёни;
ташишларни режалаштириш
— умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмаси объектларида (участкаларида ва темир йўл станцияларида) белгиланган давр мобайнида (йил, ой, сутка) хизматларни кўрсатиш тўғрисида тузилган шартномалар асосида ташиш режасини ишлаб чиқиш;
ташишларни тезкор режалаштириш
— маълум вақт оралиғида техник меъёрлар, поездлар ҳаракати графиги ва поездларни шакллантириш режаси бажарилишида, ҳаракатдаги таркиб ҳамда темир йўл участкалари ва станцияларининг ўтказувчанлик қобилиятидан самарали фойдаланишда қўл келадиган режалаштириш тури;
умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасининг оператори
(кейинги ўринларда — инфратузилма оператори) — умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти соҳасидаги ваколатли ташкилотга тегишли бўлган, умумий фойдаланишдаги темир йўлларнинг ва умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмаси бошқа объектларининг фойдаланилишини, жорий сақланишини ва модернизациясини, қурилишини амалга оширадиган, шунингдек, инфратузилмадан фойдаланиш хизматларини, шу жумладан, ҳаракатдаги таркибни ўтказиш ва олиб ўтиш учун умумий фойдаланишдаги темир йўллардан фойдаланиш билан боғлиқ бўлган хизматларни кўрсатадиган юридик шахс;
юк поездларини шакллантириш режаси
— ташувчиларнинг поездларни шакллантириш режаси лойиҳалари асосида инфратузилма оператори томонидан тасдиқланадиган, умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмаси участкаларининг ўтказувчанлик қобилияти ҳамда темир йўл станцияларининг қайта ишлаш қобилиятини ҳисобга олган ҳолда темир йўл станцияларида шакллантириладиган поездларнинг тоифалари ҳамда вазифаларини белгилайдиган норматив-техник ҳужжат;
қўшимча буюртманома
— поездлар ҳаракати меъёрий графиги амал қилаётган даврда қўшимча ташишларни амалга ошириш учун ташувчининг инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун берган буюртманомаси;
қўшимча ташишлар —
поездлар ҳаракати меъёрий графигида кўзда тутилмаган, графикнинг қўшимча йўналишлари ажратилишини талаб этадиган, банд бўлмаган ёки белгиланган тартибда бўшатилган инфратузилманинг ўтказувчанлик қобилияти ҳисобидан амалга оширилиши мумкин бўлган ташишлар.
3. Ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи инфратузилма оператори томонидан белгиланадиган инфратузилма участкаларида шартномалар асосида, шунингдек, қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда кучга кирган халқаро шартномаларга мувофиқ тақдим этилади.
Инфратузилмадан шартнома тузмасдан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Инфратузилма хизматлари учун ташувчи томонидан тўлов қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ваколат берган коллегиал орган тасдиқлаган тарифлар асосида амалга оширилади.
2-боб. Ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш принциплари
4. Инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи ташувчиларга қуйидаги принциплар асосида берилади:
инфратузилма участкаларининг ўтказувчанлик қобилияти доирасида техник ва технологик имкониятларни ҳисобга олган ҳолда ташувчиларнинг тенг ҳуқуқлилиги;
ташувчиларга нисбатан инфратузилма хизматлари соҳасида ягона нарх (тариф) сиёсатини юритиш;
инфратузилма хизматлари рўйхати, инфратузилманинг техник ва технологик имкониятларидан келиб чиққан ҳолда, ушбу хизматларни кўрсатиш тартиби ҳамда инфратузилма хизматлари тарифлари ҳақидаги маълумотлардан фойдаланиш имконияти;
ташиш фаолиятини режалаштириш, ташкил этиш ва инфратузилма хизматларини кўрсатиш жараёнида маълум бўлиб қолган тижорат ёки давлат сирини ташкил этувчи маълумотларни ҳимоя қилиш;
ташувчилар томонидан инфратузилма участкаларида фойдаланиладиган ҳаракатдаги таркибга нисбатан қонунчилик ҳужжатлари ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларининг бажарилиши;
инфратузилманинг ўтказувчанлик қобилиятидан самарали фойдаланиш ва ташиш жараёнининг узлуксизлигини, технологик жараёнларнинг яхлитлиги ва хавфсизлигини таъминлаш мақсадида инфратузилмани таъмирлаш, сақлаш ва унга хизмат кўрсатиш ишларини оқилона режалаштириш;
поездлар ҳаракати меъёрий графигига мувофиқ инфратузилманинг ўтказувчанлик қобилияти чекланган шароитларда ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини тақдим этишда навбатма-навбат бериш.
3-боб. Инфратузилма оператори томонидан ташувчига кўрсатиладиган хизматлар
5. Инфратузилма оператори шартномага мувофиқ ташувчига қуйидаги хизматларни кўрсатади:
а) инфратузилма локомотивлари ва локомотив бригадаларини тақдим этиш, шунингдек, поездлар харакатини (ўтишини) таъминлаш, шу жумладан, қуйидаги ишларни (операцияни) амалга ошириш:
ташувчининг ҳаракатдаги таркибини умумий фойдаланишдаги темир йўлларга қабул қилиш ва топшириш;
умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти локомотивларидан ва темир йўл станцияларининг техник воситаларидан фойдаланган ҳолда, инфратузилма операторига тегишли бўлган умумий фойдаланишдаги темир йўлларда ташувчининг ҳаракатдаги таркибидан поездни шакллантириш;
б) поездлар ҳаракатини бошқариш, шу жумладан, қуйидаги ишларни (операцияни) бажариш:
хорижий давлатларнинг темир йўллари ва бошқа транспорт турлари ташкилотлари билан ташишлар бўйича техник ва технологик имкониятларни келишиш;
инфратузилма операторига тегишли бўлган умумий фойдаланишдаги темир йўлларда кўзда тутилган муайян ташишларни амалга ошириш учун ташувчининг ҳаракатдаги таркиби шартномада назарда тутилган шартларга мувофиқ ҳаракатланишини ташкил этиш;
ташишни диспетчер томонидан бошқариш;
ташувчининг ҳаракатдаги таркиби техник ҳолатини назорат қилиш (техник кўрик);
ташувчида ҳаракатдаги таркибни мустақил равишда таъмирлаш имконияти бўлмаса, қатнов давомида ташувчининг ҳаракатдаги таркибига хизмат кўрсатиш (ажратмасдан таъмирлаш);
ташувчининг мурожаатига асосан унинг ҳаракатдаги таркиби ҳаракати ёки жойлашган жойи тўғрисидаги маълумотни тақдим этиш;
ташиш жараёнида инфратузилма участкаларида ҳаракатдаги таркибни электр энергияси билан таъминлаш;
ташиш жараёнида темир йўл станцияларида саралаш ва манёвр ишларини амалга ошириш;
в) ташувчига тегишли бўлган ёки у томонидан ташиш учун жалб қилинган, ташиш жараёни билан боғлиқ бўлмаган бўш вагонларни сақлаш имкониятини бериш;
г) инфратузилма оператори томонидан ташувчи номидан умумий фойдаланишда бўлмаган темир йўллардан фойдаланиш шартномасини, шунингдек, умумий фойдаланишда бўлмаган темир йўлларда вагонларни бериш ва қайтариб олиш шартномасини тузиш.
6. Инфратузилма оператори ва ташувчи ушбу Қоидаларнинг
5-бандида
кўрсатилмаган хизматларни кўрсатиш тўғрисида шартномалар тузиш ҳуқуқига эга. Бундай ишлар (хизматлар) рўйхатини инфратузилма оператори мустақил равишда белгилайди.
7. Инфратузилма оператори томонидан кўрсатиладиган хизматлар, уларнинг нархи, шунингдек, поездлар ҳаракати графигига мувофиқ инфратузилманинг мавжуд техник ва технологик имкониятлари ҳақидаги маълумот инфратузилма оператори томонидан ташувчиларга инфратузилмадан фойдаланиш бўйича хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги буюртманомаларни қабул қилиш жойларида мунтазам хабарлар тарзида тақдим этилади. Ушбу маълумот қўшимча равишда электрон ёки почта алоқаси орқали ёхуд томонларнинг келишувида назарда тутилган бошқа усул билан ҳам берилади.
4-боб. Ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш тартиби
8. Инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи инфратузилма оператори томонидан қуйидаги шартлар асосида берилади:
ташувчи томонидан темир йўл транспортининг авариясиз ишлашини, ҳаракат хавфсизлигини, меҳнатни муҳофаза қилиш ва экологик хавфсизлик талабларини тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатларига ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ ташиш жараёни хавфсизлигини таъминлаш соҳасида белгиланган талабларга риоя этилиши;
ташувчига тегишли бўлган ҳаракатдаги таркиб ҳаракатдаги таркибнинг авариясиз ишлашини тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатларининг ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг белгиланган талабларига мувофиқ бўлиши.
9. Инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи қуйидагилар асосида берилади:
поездлар ҳаракатини ташкил этиш учун инфратузилманинг техник ва технологик имкониятлари;
инфратузилманинг ўтказувчанлик қобилияти ва ташувчиларнинг инфратузилма участкаларидан фойдаланиш тўғрисидаги таклифлари мавжудлиги;
поездларни шакллантириш режаси ва поездлар ҳаракати графиги;
инфратузилманинг ўтказувчанлик қобилияти чекланган шароитда ташувчиларга инфратузилма хизматларидан меъёрий графикка мувофиқ навбатма-навбат фойдаланиш ҳуқуқини бериш;
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ темир йўл орқали ташишни амалга оширишга тўсқинлик қилувчи тақиқ ва чекловларнинг мавжуд эмаслиги.
10. Ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш навбати (устуворлиги) инфратузилма оператори томонидан қуйидаги мезонлар:
а) поезд тоифаси;
б) агар поезд тоифалари бир хил бўлса:
ташувчи томонидан ташиш қобилиятидан фойдаланиш интенсивлиги;
шартноманинг мавжудлиги ёки муддати узайтирилгани;
в) ушбу банднинг
«а»
ва
«б» кичик бандларида
кўрсатилган мезонлар бир хил бўлса, буюртманома берилган сана бўйича тақдим этилади.
11. Поездлар ҳаракати меъёрий графигига мувофиқ графикнинг муайян йўналишлари бўйича ташишларни амалга ошириш учун инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи ташувчиларга поездлар ҳаракати жадвали амал қилиши давомида фақат бир муддатга берилади, узоқ муддатли шартномалар бундан мустасно.
12. Ташувчига инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш қуйидаги босқичларни ўз ичига олади:
ташувчи томонидан инфратузилма операторига инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш бўйича буюртманомани ушбу Қоидаларга
иловада
кўрсатилган шаклга асосан тақдим этиш;
инфратузилма оператори томонидан ташувчининг буюртманомасини кўриб чиқиш ва инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш (беришни рад этиш) тўғрисида қарор қабул қилиш;
поездлар ҳаракати графигини ва поездлар ҳаракати жадвалини тасдиқлаш;
ташишларни амалга ошириш учун инфратузилма хизматларини кўрсатиш бўйича шартнома тузиш.
Ташувчи бир вақтнинг ўзида фойдаланиш режалаштирилган инфратузилма оператори ҳам бўлса, буюртманома бериш ва шартнома тузиш талаб этилмайди.
13. Инфратузилма хизматларини кўрсатиш шартномаси инфратузилма оператори томонидан ташувчига инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш тўғрисида қарор қабул қилингандан кейин, бироқ поездлар ҳаракати меъёрий графиги кучга кириш санасидан камида ўн календарь кун олдин тузилади.
Ташувчининг қўшимча буюртманомаси бўйича инфратузилма хизматларини кўрсатиш шартномаси ташишлар амалга ошириладиган календарь ой бошланишидан камида бир ой олдин тузилиши керак.
14. Инфратузилма оператори ташувчида кўрсатилган инфратузилма хизматлари учун ҳақ тўлаш бўйича қарздорлик мавжуд бўлганда, шунингдек, темир йўл транспорти соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этилмаган тақдирда, ташувчига инфратузилма хизматларини кўрсатиш юзасидан шартнома тузишни рад этишга ҳақли.
5-боб. Буюртманомаларни тақдим этиш ва кўриб чиқиш тартиби
15. Инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини олиш учун ташувчи инфратузилма операторига қуйидаги ҳужжатларни илова қилган ҳолда буюртманома тақдим этади:
режалаштирилаётган график йўналишлари лойиҳаси;
ташишларнинг режалаштирилаётган йиллик ҳажмлари тўғрисидаги маълумотлар (чораклар ва ойлар бўйича тақсимланган ҳолда);
ташувчи томонидан ташишларни таъминлаш учун назарда тутилган вагонлар, моторвагонли ҳаракатдаги таркибнинг турлари (типлари), мансублиги, сони ва тавсифлари тўғрисидаги маълумотлар;
вагонларга бўлган мулк ёки эгалик ҳуқуқини, шунингдек, уларнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ давлат рўйхатидан ўтказилганини тасдиқловчи ҳужжат нусхаси;
темир йўл транспортининг авариясиз ишлашини, транспорт воситаларининг ва ташиш жараёни билан боғлиқ бўлган бошқа техник воситаларнинг ҳаракати ва улардан фойдаланиш хавфсизлигини, шунингдек, меҳнатни муҳофаза қилиш ва экологик хавфсизлик талабларини тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатлари ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ ташувчининг ҳаракатдаги таркибини кўрикдан ўтказиш далолатномасининг нусхаси;
ташиш фаолиятини амалга ошириш учун лицензия нусхаси;
қарздорлик мавжуд эмаслиги (мавжудлиги) тўғрисида маълумот кўрсатилган тақдирда, ушбу қарздорликнинг шаклланиш муддатларини тасдиқловчи ҳужжатлар;
суғурта ташкилоти билан ҳаракатдаги таркибни суғурталаш бўйича қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тузилган шартномалар;
буюртманоманинг режалаштирилаётган хизматлар ҳажми қийматининг 0,1 фоизига тенг миқдордаги пул таъминоти ёки банк кафолати;
юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор ваколатли шахсига муайян шартномани имзолаш ҳуқуқини берувчи ишончнома.
16. Ташувчи томонидан инфратузилма операторига қоғоз шаклида тақдим этиладиган буюртманома қуйидаги талабларга мос бўлиши керак:
буюртманома ва унга илова қилинган ҳужжатлар тикилади, рақамланади ва ташувчининг муҳри ҳамда имзоси (ёки унинг ваколатли шахсининг имзоси) билан тасдиқланади;
илова қилинган ҳужжатлар асл ёки нусха кўринишида бўлиши керак, нусхалар тақдим этилган бўлса, буюртманомани имзолаётган раҳбар ёки унинг ваколатли шахси уларнинг ҳаққонийлиги ва тўлиқлигини ёзма равишда тасдиқлаши керак;
буюртманомада ҳамда унга илова қилинган ҳужжатларда, маълумотларда ҳеч қандай тузатиш ёки қўшимчалар бўлмаслиги лозим.
17. Буюртманома ва унга илова қилинадиган ҳужжатлар ташувчи томонидан электрон рақамли имзо билан тасдиқланган ҳолда электрон шаклда расмийлаштирилади.
18. Инфратузилма оператори ташишларни ташкил этиш учун буюртманомаларни қуйидагича қабул қилади:
халқаро қатновларда — ташиш режалаштирилган йилдан олдинги йилнинг 10 январидан 25 февралигача бўлган даврда;
ички қатновларда — ташиш режалаштирилган йилдан олдинги йилнинг 10 июнидан 25 июлигача бўлган даврда.
19. Буюртманома инфратузилма оператори томонидан рўйхатга олинади ва ташувчига буюртманоманинг қабул қилинган санаси, рўйхатга олиш тартиб рақами ва қабул қилинган ҳужжатлар рўйхати кўрсатилган маълумотнома берилади.
20. Инфратузилма оператори келиб тушган буюртманома ушбу Қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқлигини текширади.
Буюртманома ушбу Қоидаларга номувофиқ бўлса ёки ташувчи томонидан нотўғри маълумотлар тақдим этилган бўлса, инфратузилма оператори буюртманома келиб тушган кундан бошлаб беш иш куни ичида рад этиш сабаблари кўрсатилган ҳолда буюртманомани кўриб чиқишни рад этиш ҳақида ташувчини ёзма ёки электрон равишда хабардор қилади.
21. Инфратузилма оператори томонидан буюртманомаларни кўриб чиқиш ва поездлар ҳаракати меъёрий графигининг лойиҳасини шакллантириш муддати ташиш режалаштирилган йилдан олдинги йилнинг 25 сентябрида тугайди.
22. Поездлар ҳаракати меъёрий графигини шакллантириш учун тақдим этилган буюртманомадаги маълумотлар буюртманомаларни кўриб чиқиш даврида ўзгарса (лекин буюртманомаларни кўриб чиқиш муддати тугашидан камида бир ой олдин), ташувчи бу ҳақида инфратузилма операторини ёзма равишда хабардор қилади.
23. Буюртманомаларни кўриб чиқиш даврида (лекин буюртманомаларни кўриб чиқиш муддати тугашидан камида бир ой олдин) инфратузилма оператори буюртманома бериш талабларига риоя этилишини ҳисобга олган ҳолда, сўровнома келиб тушган кундан бошлаб беш иш куни мобайнида ташувчи томонидан тақдим этилиши керак бўлган поездлар ҳаракати меъёрий графигини шакллантириш учун зарур бўлган қўшимча ахборотларни (маълумотларни) ташувчилардан сўраб олиш ҳуқуқига эга.
24. Ташувчилар буюртманомани кўриб чиқишнинг дастлабки натижасидан норози бўлган тақдирда, инфратузилма оператори манфаатдор ташувчилар ўртасидаги келишмовчиликларни (зиддиятларни) музокаралар ўтказиш орқали ҳал этишга қаратилган келишиш тартиб-таомилларини ташкил этади, бу жараёнда инфратузилма оператори ташувчига графикнинг бошқа йўналишларини таклиф қилишга ҳақли.
25. Инфратузилма оператори ушбу бобда назарда тутилган барча тартиб-таомиллар ўтказилгандан кейин инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш (рад этиш) тўғрисида қарор қабул қилади ва ташувчини буюртманомани кўриб чиқиш натижалари тўғрисида (унга киритилган тузатишларни (мавжуд бўлса) ҳисобга олган ҳолда) хабардор қилади.
26. Ташувчининг белгиланган муддатдан кейин келиб тушган буюртманомалари поездлар ҳаракати меъёрий графигини тузишда инфратузилма оператори томонидан инобатга олинмайди ва қўшимча буюртманомалар сифатида кўриб чиқилади.
Ташувчининг қўшимча буюртманомаси ушбу Қоидаларнинг
15 — 19-бандларида
белгиланган талабларга мувофиқ расмийлаштирилади ва рўйхатдан ўтказилади.
27. Ташувчининг қўшимча буюртманомаси ташишлар амалга ошириладиган календарь ой бошланишидан камида икки ой олдин берилади ва у келиб тушган кундан бошлаб бир ой давомида ушбу Қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқлиги кўриб чиқилади.
28. Ташувчининг қўшимча буюртманомаси асосида инфратузилма оператори графикнинг қўшимча йўналишларини ажратиш ва ташишларни амалга ошириш учун инфратузилма хизматларини кўрсатишга шартнома ёки тузилган шартномага қўшимча келишув тузиш имконияти тўғрисидаги масалани кўриб чиқади.
Талабномада тақдим этиладиган маълумотларнинг тўлиқлиги ва ишончлилиги учун ташувчи жавобгар бўлади.
6-боб. Поездлар ҳаракати меъёрий графигини шакллантириш тартиби
29. Поездлар ҳаракати меъёрий графиги лойиҳаси ташувчиларнинг кўриб чиқиш учун қабул қилинган буюртманомаларини ва инфратузилма участкаларининг ўтказувчанлик қобилиятидан максимал даражада фойдаланишни ҳисобга олган ҳолда инфратузилма оператори томонидан тузилади.
30. Поездлар ҳаракати меъёрий графиги ва поездлар ҳаракати жадвали инфратузилма оператори томонидан ушбу Қоидалар ҳамда инфратузилма операторининг локал ҳужжатларида белгиланган талабларга мувофиқ йиллик давр учун шакллантирилади, ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
31. Поездлар ҳаракати меъёрий графиги инфратузилма оператори томонидан қуйидагиларни инобатга олган ҳолда тузилади:
поездлар ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш;
инфратузилма участкаларининг ўтказувчанлик ва юк кўтариш қобилияти ҳамда темир йўл станцияларининг қайта ишлаш қобилиятидан самарали фойдаланиш;
инфратузилма участкаларини сақлаш ва таъмирлаш бўйича ишларни амалга ошириш имкониятини бериш.
32. Поездлар ҳаракати графигида поездлар ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш ва инфратузилма объектларини соз ҳолатда сақлаш учун вақт захираси назарда тутилади.
33. Поездлар ҳаракати меъёрий графигини ишлаб чиқиш жараёнида ташувчиларга инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини беришда навбатма-навбат принципи ҳисобга олинади.
34. Инфратузилма оператори поездлар ҳаракати графигини ишлаб чиқиш бўйича топшириқлар ва меъёрлар асосида (ташувчиларнинг буюртманомаларини инобатга олган ҳолда) поездлар ҳаракати меъёрий графигини тайёрлайди.
35. Поездлар ҳаракати меъёрий графиги қуйидаги бошланғич маълумотлар асосида шакллантирилади:
инфратузилма оператори ва ташувчилар томонидан поездлар ҳаракати амалдаги графигининг бажарилишини таҳлил қилиш натижалари;
инфратузилма операторининг инфратузилма объектларидан техник фойдаланиш хусусиятлари, инфратузилма участкаларининг техник хусусиятлари тўғрисидаги маълумотлар;
ташувчиларнинг буюртманомаларида, шунингдек, поездлар ҳаракати графигини ишлаб чиқишга доир топшириқлар ва меъёрларда мавжуд бўлган маълумотлар.
36. Поездлар ҳаракати меъёрий графиги якунланаётган декабрь ойининг иккинчи якшанбасида соат 00:00 да кучга киради ва кейинги йил декабрь ойининг иккинчи шанбасида соат 24:00 да ўз кучини йўқотади.
Поездлар ҳаракати меъёрий графиги тасдиқлангандан сўнг ташувчи ва инфратузилма оператори ўртасида ушбу Қоидаларга мувофиқ белгиланган тартибда шартнома тузилади.
37. Поездлар ҳаракати меъёрий графиги асосида поездлар ҳаракати жадвали тузилади.
38. Инфратузилма оператори поездлар ҳаракатининг норматив графигига ва поездлар ҳаракати жадвалига уларнинг амал қилиш даврида қуйидаги ҳолларда тузатишлар киритишга ҳақли:
ташувчи инфратузилма участкасининг ўтказиш қобилиятининг ажратилган улушидан (график йўналишидан) поездлар ҳаракати белгиланган жадвали ва шартномага нисбатан кам ҳажмда фойдаланганда;
ташувчининг қўшимча буюртманомаси бўйича инфратузилма оператори томонидан қўшимча поездлар ҳаракати ёки поезд узунлигини узайтириш ташкил этилганда;
инфратузилманинг техник ва технологик имкониятлари мавжуд бўлмаган ёки ўзгарганда;
инфратузилма оператори томонидан янги темир йўлларни ва сунъий иншоотларни таъмирлаш ёки қуриш сабабли поездлар ҳаракати чекланганда;
тортувчи ҳаракатдаги таркиб тури ўзгарган тақдирда;
ташувчи томонидан умумий фойдаланишдаги темир йўлларда ҳаракатдаги таркибдан техник фойдаланишга қўйиладиган талаблар поездларнинг ҳаракат графиги ва жадвалига ўзгартиришлар киритган ҳолда қатновдан олинишига олиб келадиган тарзда бузилганда;
темир йўл транспортида ҳаракат ва ташиш хавфсизлиги талаблари бузилиши билан боғлиқ ҳодисалар юз берганда, тақсимланган график йўналишлари бекор қилиниб, инфратузилмани тиклаш учун зарур бўлган муддатга;
инфратузилмада табиий ва техноген тусдаги фавқулодда вазиятлар юзага келганда, шунингдек, фавқулодда ҳолат жорий этилганда ва ташишга тўсқинлик қиладиган, оқибатларни ва поездлар ҳаракатига тўсиқларни бартараф этиш, инфратузилмани тиклаш бўйича кўзда тутилмаган ишларни бажариш учун узоқ вақт талаб қиладиган бошқа ҳолатларда.
7-боб. Инфратузилмага киришни таъминлаш бўйича буюртманомаларни кафолатлаш
39. Инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун буюртманома мажбуриятларини таъминлаш мақсадида ташувчи ушбу Қоидаларнинг 15-банди
ўнинчи хатбошисига
мувофиқ буюртманома учун пул таъминоти ёки банк кафолатини киритади.
40. Инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун буюртманоманинг пул таъминоти қуйидаги ҳолларда инфратузилма оператори томонидан тўлиқ ҳажмда қайтарилади:
буюртманома ушбу Қоидаларда белгиланган талабларга жавоб бермагани сабабли рад этилганда;
буюртманомани киритиш муддатлари бузилгани сабабли буюртманома қабул қилинмаганда;
инфратузилма оператори томонидан ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ шартнома тузиш рад этилганда;
шартнома кучга кирганда ва ташувчи томонидан умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмаси хизматларини кўрсатишга доир шартнома бажарилиши бўйича таъминоти киритилганда.
41. Ушбу Қоидаларнинг
40-бандида
назарда тутилган ҳолларда инфратузилма оператори уч иш куни ичида умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмаси хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун буюртманоманинг пул таъминотини қайтаради.
42. Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмаси хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун буюртманома бўйича пул таъминоти қуйидаги ҳолларда инфратузилма оператори томонидан қайтарилмайди (ушбу Қоидаларнинг
40-бандида
кўзда тутилган ҳолатлар бундан мустасно):
ташувчи томонидан ушбу Қоидаларнинг
15-бандида
назарда тутилган ҳужжатлардаги маълумотлар нотўғри ёки бузиб кўрсатилгани сабабли инфратузилма оператори шартнома тузишдан бош тортганда;
ташувчининг буюртманомасини меъёрий ва (ёки) аниқлаштирилган поездлар ҳаракати графигига киритиш шарти билан ташувчи шартнома тузишдан бош тортганда.
8-боб. Инфратузилма хизматларини кўрсатиш тартиби
43. Ташишларда инфратузилма хизматларини кўрсатиш ташишларни ташкил этиш ва амалга оширишнинг қуйидаги жараёнлари доирасида инфратузилма оператори ва ташувчининг ўзаро ҳамкорлигини назарда тутади:
ташишларни режалаштириш ва меъёрлаштириш;
ташишларни ойма-ой ва тезкор режалаштириш;
шартнома доирасида ташишларни амалга ошириш;
ташиш жараёнини амалга оширишда маълумот (ахборот) алмашиш.
44. Ташишларни режалаштириш ва меъёрлаштириш, ташиш ҳажмларига ва поездлар ҳаракат графигига ушбу Қоидалар ва қонунчиликда белгиланган тартибда кучга кирган халқаро шартномалар билан белгиланган тартибда тузатиш киритилади.
45. Ташишларни тезкор режалаштиришда инфратузилма оператори ва ташувчилар поездлар ҳаракатининг тасдиқланган суткалик режасини (поездлар ҳаракати графигини) ва келишилган техник режани, шу жумладан, қонунчиликда белгиланган тартибда кучга кирган халқаро шартномаларда белгиланган давлатлараро туташув пунктлари бўйича поездларни, вагонларни алмаштириш режасини бажаради.
46. Инфратузилма оператори ташувчи билан эксплуатация ишларини, шу жумладан, поездларни қабул қилиш ва жўнатиш, инфратузилма участкалари бўйлаб ўтказиш технологиясини, манёвр ишларини ташкил этиш технологиясини, темир йўл станциясида поездларни тарқатиш ҳамда шакллантиришни ва вагонлар оқимини ташкил этишда инфратузилма оператори ҳамда ташувчининг ўзаро ҳамкорлиги технологиясини белгилайди.
47. Қуйидагилар ташиш жараёнини диспетчер томонидан бошқариш ва инфратузилманинг ўтказувчанлик қобилиятини тақсимлашнинг ягона принциплари ҳисобланади:
инфратузилманинг хизмат кўрсатиладиган участкаларида поездлар ҳаракатини битта диспетчер томонидан бошқариш;
поездлар ҳаракати графигида мавжуд нормалар ва меъёрларни, эксплуатация ишининг технологик жараёнлари ва техник нормаларини бажариш;
поездлар ҳаракат хавфсизлигини таъминлаш ва ходимларнинг меҳнат муҳофазасини кафолатлаш;
диспетчер томонидан ҳаракатланиш кетма-кетлиги берилиши.
48. Ташиш жараёнининг диспетчерлик бошқаруви поездларнинг суткалик ҳаракат режаси билан тасдиқланган поездлар ҳаракати графигига мувофиқ инфратузилма участкаларида поездларнинг хавфсиз ўтишини таъминлаш мақсадида инфратузилма оператори томонидан амалга оширилади.
49. Поездларни қабул қилиш, жўнатиш ва ўтказиб юбориш, ҳаракатдаги таркибнинг манёвр ҳаракати жараёнлари инфратузилма оператори томонидан тартибга солинади.
Инфратузилма операторининг (умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти ташувчисининг) кўрсатиб ўтилган жараёнларга, шу жумладан, поездлар ҳаракати хавфсизлиги талабларини, поездлар ҳаракати графиги меъёрларини, инфратузилма оператори бўлинмалари ишининг технологик жараёнларини таъминлашга тааллуқли бўлган фармойишлари (кўрсатмалари) ташиш жараёнининг барча иштирокчилари учун мажбурийдир.
50. Ташиш жараёнини амалга ошириш мақсадида инфратузилма оператори ва ташувчилар ахборот алмашиш учун инфратузилма операторининг ахборот тизимларидан фойдаланади.
Асосий маълумотларга нисбатан қўшимча маълумотлар инфратузилма оператори томонидан ташувчига алоҳида шартномалар асосида тақдим этилади.
51. Тузилган шартнома мавжуд бўлганда, инфратузилма оператори ташувчига инфратузилма хизматлари кўрсатилишини қуйидаги ҳолларда рад этади:
темир йўл транспорти соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқ багажни, юк багажини, юкларни, почта ва курьерлик жўнатмаларини ташиш тўхтатилганда ёки чекланганда, шу жумладан, олиб кириш ва (ёки) олиб чиқиш чекланганда;
фавқулодда вазиятлар (инфратузилма объектларининг носозлиги натижасида ҳаракат хавфсизлигига таҳдид солувчи ёки поездларни ўтказишга тўсқинлик қилувчи ҳолатлар) юзага келиши оқибатида инфратузилма хизматларини кўрсатиш имконияти йўқлигида;
ташишлар навбатдан ташқари поездларда амалга оширилганда.
52. Инфратузилма оператори миллий хавфсизликка таҳдид юзага келганда ёки фавқулодда ҳолат жорий этилганда, инфратузилма оператори ва ташувчиларга боғлиқ бўлмаган ҳамда шартномага мувофиқ мажбуриятларни бажаришга тўсқинлик қиладиган табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар юзага келганда темир йўл қатновининг муайян йўналишларида ташиш билан боғлиқ хизматлар кўрсатишни вақтинча тўхтатиш ёки чеклаш тўғрисида қарор қабул қилади.
Инфратузилма оператори бундай қарорнинг амал қилиш муддатини белгилаши, шунингдек, ваколатли органларни, ташувчиларни ва бошқа манфаатдор шахсларни дарҳол хабардор қилиши шарт.
53. Ушбу Қоидаларнинг
ва
52-бандларига
мувофиқ инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи чекланган тақдирда, инфратузилма оператори шартнома бўйича мажбуриятларни бажариш имкони мавжуд эмаслиги тўғрисида ташувчини дарҳол хабардор қилади.
54. Инфратузилма оператори поездлар ҳаракати графигидан четга чиққан ҳолда ҳаракатланаётган поездларни ўтказиб юборишни ташкил этиш бўйича зарур чораларни кўради.
9-боб. Инфратузилма хизматларини кўрсатиш шартномаси
55. Инфратузилма хизматларини кўрсатиш шартномаси поездлар ҳаракати меъёрий графиги ва йиғма жадвали тасдиқлангандан кейин ҳаракатнинг меъёрий графиги амалга киритилишидан камида икки ой олдин ёзма шаклда тузилади. Шартноманинг амал қилиш муддати (узоқ муддатли шартномалардан ташқари) поездлар ҳаракати меъёрий графигининг амал қилиш даврини ташкил этади.
56. Қўшимча буюртманомалар бўйича шартнома ташишлар амалга ошириладиган календарь ой бошланишидан камида бир ой олдин поездлар ҳаракати меъёрий графигининг амал қилиш давридан ошмайдиган муддатга тузилади.
10-боб. Инфратузилма оператори ташувчисининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
57. Ташувчи қуйидаги ҳуқуқларга эга:
а) ташишларни ташкил этиш, ташиш жараёни билан боғлиқ фаолиятни амалга ошириш учун ахборотни ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ олиш, бунда тарқатилиши ва (ёки) тақдим этилиши чекланган ахборотга нисбатан белгиланган чекловларни ҳисобга олиш;
б) инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини олиш ва ушбу хизматлардан поезд ҳаракати давомида ҳам фойдаланиш.
58. Ташувчининг мажбуриятлари қуйидагилардан иборат:
а) инфратузилма операторларига инфратузилма хизматларини кўрсатиш учун маълумотлар ва ҳужжатларни ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ тақдим этиш;
б) ташиш жараёни билан боғлиқ бўлган транспорт воситалари ва бошқа техник воситаларнинг ҳаракати ва улардан фойдаланиш хавфсизлиги талаблари бузилишига олиб келадиган (олиб келиши мумкин бўлган) ҳодисалар ва ҳолатлар тўғрисида инфратузилма операторига хабар бериш, шунингдек, уларни бартараф этиш (олдини олиш) чораларини кўриш;
в) инфратузилма операторининг ташувчига маълум бўлган тижорат сирини ташкил этувчи миллий хавфсизликка тааллуқли маълумотларнинг белгиланган тартибда ҳимоя қилинишини таъминлаш;
г) инфратузилма хизматлари учун тўловларни амалга ошириш;
д) вагонларнинг (поездларнинг) жойлашган жойи ўзгартирилиши (кўчирилиши) ва (ёки) ташувчилар ҳаракатдаги таркибининг темир йўл станцияларида тўхтаб туриши муносабати билан инфратузилма оператори томонидан сарфланган харажатларни қоплаш;
е) инфратузилма операторини инфратузилма хизматларидан фойдаланиш рад этилгани тўғрисида ёзма шаклда хабардор қилиш;
ж) инфратузилма операторига ва (ёки) учинчи шахсларга етказилган зарарни қоплаш;
з) инфратузилма хизматларидан фойдаланишда қуйидагиларни таъминлаш:
ташиш жараёни ва инфратузилма операторининг локал ҳужжатлари билан боғлиқ бўлган транспорт воситалари ва бошқа техник воситалар ҳаракати ҳамда улардан фойдаланиш хавфсизлиги талабларига риоя қилиш;
юкларни, шу жумладан, ногабарит юкларни темир йўлда ташиш шартларига риоя этиш;
ташишларни келишилган ҳажмда амалга ошириш ва темир йўлда ташишнинг бошқа параметрлари (шароитлари) юкнинг йўналиши бўйича темир йўл транспорти инфратузилмаси участкаларининг ўтказувчанлик қобилиятига ва (ёки) темир йўл станцияларининг қайта ишлаш қобилиятига мувофиқлигини таъминлаш;
шартномада белгиланган бошқа мажбуриятларни бажариш.
59. Инфратузилма оператори қуйидаги ҳуқуқларга эга:
а) ҳаракат хавфсизлигини таъминлаш чораларини кўриш бўйича:
инфратузилма участкаларида поездлар ҳаракати тезлигига чекловлар ўрнатиш;
поезд ҳаракатланиши вақтида ҳаракатдаги таркибнинг ҳаракат хавфсизлигига таҳдид солувчи техник ва тижорат носозликлари автоматик ҳамда визуал назорат воситалари билан аниқланган тақдирда, темир йўл станциясида, перегонда поезд ҳаракатини тўхтатиш;
темир йўл транспортида ҳаракат ва ташиш хавфсизлиги талаблари бузилиши билан боғлиқ бўлган, поездлар ҳаракатига тўсқинлик қиладиган ҳодисалар юзага келганда инфратузилма ишини тиклаш учун ташувчининг ресурсларидан (ҳаракатдаги таркиб, ходимлар) фойдаланиш;
ташувчига поездлар ҳаракати хавфсизлиги талабларини, поездлар ҳаракати графиги меъёрларини, поездларни шакллантириш режаси ва тартибини, инфратузилма оператори линия бўлинмалари ишининг технологик жараёнларини таъминлашга тааллуқли фармойишлар бериш;
б) ушбу Қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқ юк поездларининг меъёрий ҳаракат графиги ва ҳаракат жадвалига тузатишлар киритиш;
в) ташишларни амалга ошириш учун инфратузилма хизматларини кўрсатиш юзасидан шартнома тузиш босқичида ташувчидан ҳаракатдаги таркибни кўрикдан ўтказиш далолатномаларини талаб қилиш;
г) ташувчи томонидан инфратузилма участкаси ўтказувчанлик қобилиятининг ажратилган улушидан поездлар ҳаракати графиги ва шартномага нисбатан кам ҳажмда фойдаланилган тақдирда, инфратузилма хизматларини кўрсатиш шартномасига инфратузилма участкалари ўтказувчанлик қобилиятининг ажратилган улушига (график йўналишига) тузатиш киритиш бўйича ўзгартириш ва қўшимчаларни киритиш тўғрисида хабарнома юбориш (уч иш куни мобайнида);
д) ташувчи инфратузилмадан шартнома шартларини бузган ҳолда фойдаланган тақдирда, ташувчиларнинг ҳаракатдаги таркиби жойлашган жойини ўзгартириш (кўчириш) ва бўш йўл имкониятлари мавжуд бўлган темир йўл станциясида унинг тўхтаб туришини таъминлаш тўғрисида қарор қабул қилиш;
е) инфратузилма операторига боғлиқ бўлмаган сабабларга кўра (учинчи шахсларнинг, шу жумладан, қўшни (чегарадош) темир йўл маъмуриятлари ва (ёки) тегишли инфратузилмалар эгаларининг айби билан) ташувчига инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқини рад этиш, бунда бу каби ҳолатларни шартнома шартларининг бузилиши деб тан олмаслик;
ж) табиий ва техноген тусдаги фавқулодда вазиятлар юзага келганда, шунингдек, фавқулодда ҳолат жорий этилганда ва ташишга тўсқинлик қилувчи бошқа ҳолатларда ташиш билан боғлиқ хизматлар кўрсатишни вақтинча тўхтатиш ёки тўлиқ бўлмаган ҳажмда хизматлар кўрсатиш тўғрисида билдиришнома юбориш орқали қарор қабул қилиш;
з) темир йўл транспортида ҳаракат ва ташиш хавфсизлиги талаблари бузилиши билан боғлиқ ҳодисалар юзага келган тақдирда, тақсимланган график йўналишларини бекор қилган ҳолда инфратузилмани тиклаш учун зарур бўлган муддатга инфратузилмага киришни чеклаш.
60. Инфратузилма операторининг мажбуриятлари қуйидагилардан иборат:
а) ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ маълумотлар ва ҳужжатларни қабул қилиш ва кўриб чиқиш;
б) тарқатилиши ва (ёки) тақдим этилиши чекланган ахборотга нисбатан белгиланган чекловларни инобатга олган ҳолда, ушбу Қоидаларга мувофиқ ташувчиларга маълумотларни тақдим этиш;
в) инфратузилма участкаларининг ўтказувчанлик қобилиятини ушбу Қоидаларга мувофиқ инфратузилма участкаларининг техник ва технологик имкониятлари доирасида тақсимлаш;
г) ташувчини поездлар ҳаракати графигида хизматлар кўрсатишнинг муддатлари ва шартлари ўзгаришига сабаб бўладиган ўзгаришлар ҳақида шартномада назарда тутилган тартибда хабардор қилиш.
11-боб. Якунловчи қоидалар
61. Ушбу Қоидаларда белгиланган талабларнинг бажарилиши устидан давлат назорати Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси ҳамда Транспорт вазирлиги томонидан уларнинг ваколатлари доирасида амалга оширилади.
62. Ушбу Қоидалар талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш
қоидаларига
ИЛОВА
Шакл намунаси
Инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун БУЮРТМАНОМА
20___ йил «____» _____________
______-сон
20___ йил «____» __________дан 20___ йил «____» ____________гача бўлган даврга
Инфратузилма оператори ________________________________________________________
____________________________________________________________________________________
(номи, юридик ва почта манзили, банк реквизитлари)
____________________________________________________________________________________
Ташувчи ___________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
(номи, юридик манзили, банк реквизитлари ёки Ф.И.Ш.)
Тўловчи __________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________________
(номи, юридик манзили, банк реквизитлари)
Инфраратузилма хизматларини кўрсатиш тўғрисидаги шартноманинг рақами ва санаси (мавжуд бўлса) ___________________________________________________
Тўловчининг коди _____________________________________________________
Қатнов тури __________________________________________________________
Мазкур инфратузилма хизматларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун буюртманома билан буюртманома берувчи:
1) қонунчиликда назарда тутилган талабларга жавоб беришини;
2) қонунчилик талабларига риоя қилиш мажбуриятини зиммасига олишини;
3) инфратузилма хизматларини кўрсатиш тўғрисидаги шартноманинг шартларини ва инфратузилма участкаларининг техник хусусиятлари талабларини қабул қилишини;
4) ўтказувчанлик қобилиятининг ўзига ажратилган қисмидан Умумий фойдаланишдаги темир йўл транспорти инфратузилмасига кириш ва унинг хизматларидан фойдаланиш қоидалари талабларига мувофиқ фойдаланишини;
5) хавфли юклар ташувларини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлардан келиб чиқадиган талаблар билан танишганини ва хавфли юкларни ташиш учун ўтказувчанлик қобилиятидан фойдаланишда (ўтказувчанлик қобилиятидан хавфли юкларни ташиш учун фойдаланмоқчи бўлганда) уларга риоя қилиш мажбуриятини зиммасига олганини;
6) банкрот эмаслигини;
7) ўтказувчанлик қобилиятининг улушини ажратиш учун унда ҳуқуқий тўсиқлар мавжуд эмаслигини;
8) инфратузилма хизматларини кўрсатиш тўғрисидаги шартнома бўйича мажбуриятларни таъминлаши юзасидан кафолат беришини, хусусан:
ташиш жараёнини ташкил этишда ташувчи томонидан ҳаракат хавфсизлиги талабларига риоя этилиши таъминланишини;
ташувчи томонидан қонунчилик ҳужжатларида ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган, темир йўл транспортининг авариясиз ишлашини, ҳаракат хавфсизлигини, меҳнатни муҳофаза қилиш ва экологик хавфсизлик талабларини тартибга соладиган талабларга риоя этилиши таъминланишини;
инфратузилма хизматларидан фойдаланишнинг устуворлигини тасдиқлайди.
Буюртманомага илова қилинган __ варақда, ___ нусхада бўлган ҳужжатларнинг (маълумотларнинг) тўлиқлиги ва ишончлилигини тасдиқлайман:
1. ________________________________________________________.
2. ________________________________________________________.
Ташувчи ___________________________________________________________________________
(Ф.И.Ш. ваколатли вакил имзоси)
М.Ў.
20 __ йил «____» ________________
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.11.2025 й., 09/25/723/1054-сон)