เกออร์กี มาเลนคอฟ
เกออร์กี มักซีมีลีอะโนวิช มาเลนคอฟ (Russian: Гео́ргий Максимилиа́нович Маленко́в; English: Georgy Maximilianovich Malenkov; 8 มกราคม พ.ศ. 2445 - 14 มกราคม พ.ศ. 2531) เป็นนักการเมืองโซเวียตและผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์
ครอบครัวของเขาความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับวลาดิมีร์ เลนินทำให้ช่วยส่งเสริมเขาในการเข้าพรรคและในปี พ.ศ. 2468 เขาทำหน้าที่ความดูแลของการรักษาประวัติบัญชีของพรรค นำเขาเข้ามาใกล้ชิดกับโจเซฟ สตาลินและเขาก็มีส่วนร่วมอย่างมากในการกวาดล้างของช่วงปี พ.ศ. 2473 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองเขาได้รับความรับผิดชอบในการพัฒนาการสร้างขีปนาวุธสหภาพโซเวียต ต่อมาเขาเป็นที่โปรดปรานของสตาลินในการทำลายชื่อเสียงของจอมพลเกออร์กี จูคอฟ และสนับสนุนสตาลินในการทำลายล้างการเมืองและวัฒนธรรมทั้งหมดในเลนินกราดเพื่อส่งเสริมประชาชนวัฒนธรรมมอสโก
หลังการตายของสตาลินในปี พ.ศ. 2496 มาเลนคอฟ เป็นหัวหน้าพรรคในเวลาสั้น ๆ แต่ในไม่ช้าก็ถูกแทนที่ด้วยนีกีตา ครุชชอฟ มาเลนคอฟ ดำรงตำแหน่งประธานสภารัฐมนตรีแห่งสหภาพโซเวียตซึ่งต้องสู้กับอำนาจของครุสชอฟ ระยะเวลาสองปีของเขาจบลงด้วยความล้มเหลว เขาถูกไล่ออกจาก โปลิตบูโร ในปี พ.ศ. 2500 ในปี พ.ศ. 2504 เขาถูกขับออกจากพรรคและถูกเนรเทศไปคาซัคสถาน
มาเลนคอฟ เกิดที่โอเรนบุร์กในจักรวรรดิรัสเซีย บรรพบุรุษของพ่อมาเลนคอฟมมาจากดินแดนManastir Vilayetซึ่งเป็นเขตการปกครองในอดีตของจักรวรรดิออตโตมัน[1][2]พ่อของเขาเป็นชาวนาที่ร่ำรวยในโอเรนบุร์ก บางครั้งเข้าช่วยพ่อของเขาในการทำธุรกิจการขายการเก็บเกี่ยว แม่ของเขาเป็นลูกสาวของช่างตีเหล็กและหลานสาวของนักบวชออร์โธดอก[3]
มาเลนคอฟจบการศึกษาจากโรงเรียนกีฬาโอเรนบุร์กเพียงไม่กี่เดือนก่อนที่จะมีการปฏิวัติรัสเซีย พ.ศ. 2460 และอาสาสมัครเข้าร่วมกองทัพแดงในปี พ.ศ. 2461 เขาเข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต (CPSU) ในปี พ.ศ. 2463 และทำงานเป็นตำแหน่งผู้ตรวจการฝ่ายโฆษณาชวนเชื่อใน เติร์กเมนิสถานในช่วงสงครามกลางเมือง[3]
ใน เติร์กเมนิสถาน, มาเลนคอฟ ได้พบรักกับวาเลเรียยา โกยุบโซวา (Valeria Golubtsova), ลูกสาวของอเล็กซ์ โกยุบโซวา (Aleksei Golubtsova) อดีตสมาชิกสภารัฐของจักรวรรดิรัสเซียใน ซึ่งทั้งคู่ ไม่เคยจดทะเบียนอย่างเป็นทางการ และไม่ได้ยังจดทะเบียนเลยตลอดชีวิตสมรส วาเลเรียยา โกยุบโซวเข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตในปี พ.ศ. 2463 มุมมองส่วนตัวของเธอจากเพื่อนร่วมงานอธิบายว่าเธอเป็นพวกต่อต้านชาวยิว[4]เธอความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับวลาดิมีร์ เลนินผ่านทางแม่ของเธอ - หนึ่งใน "น้องสาว Nevzorov" เป็นเด็กฝึกงานของเลนินและการเข้าร่วมกับเขามาหลายปีนานก่อนที่การปฏิวัติรัสเซีย พ.ศ. 2460 ความสัมพันธ์นี้ได้ช่วยทั้งโกยุบโซวา และมาเลนคอฟ ในเข้าสู่การวงการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์ต่อมา โกยุบโซวา ได้เป็นผู้อำนวยการสถาบันพลังงานมอสโกซึ่งเป็นศูนย์วิจัยพลังงานนิวเคลียร์ในสหภาพโซเวียต[5][6]
หลังจากสงครามกลางเมืองรัสเซีย มาเลนคอฟ ได้เลื่อนตำแหน่งในพรรคคอมมิวนิสต์และได้รับการแต่งตั้งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ทในโรงเรียนทหารมอสโกในปี พ.ศ. 2463[3]ในการศึกษาของเขา มาเลนคอฟ ได้อาชีพนักการเมืองโซเวียต
ในปี พ.ศ. 2467 โจเซฟ สตาลินสังเกตเห็นความเก่งของ และได้รับมอบหมายให้เขาไปทำหน้าที่คณะกรรมการกลางของพรรคคอมมิวนิสต์โซเวียต (ออร์กบูโร).[7]และได้เป็นเจ้าหน้าอย่างเป็นทางการที่ในปีต่อมา[3]ในปี 1925 มาเลนคอฟ ทำงานในเจ้าหน้าที่ขององค์การสำนักออร์กบูโร ของคณะกรรมการกลางของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต[3]
มาเลนคอฟ ทำหน้าที่ความดูแลของการรักษาประวัติที่สมาชิกของพรรคคอมมิวนิสต์โซเวียต - สองล้านไฟล์ที่ไฟล์ที่ถูกสร้างขึ้นภายใต้การดูแลเขาในช่วงสิบปีข้างหน้า[7]ในงานนี้ มาเลนคอฟ เริ่มมีความใกล้ชิดกับสตาลินและมีส่วนร่วมการกวาดล้างศัตรูของพรรค[3][7]ในปี พ.ศ. 2481 เขาเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญในการนำเสนอการปลดหัวหน้าคณะกรรมาธิการประชาชนด้านกิจการภายในประเทศ (NKVD) Nikolai Yezhov. ในปี พ.ศ. 2482 มาเลนคอฟ กลายเป็นหัวหน้าพนักงานการบริหารจัดการภายในพรรคคอมมิวนิสต์ซึ่งทำให้เขาควบคุมมากกว่าเรื่องบุคลากรของระบบราชการของบุคคล [3]ในปีเดียวกันเขาก็กลายเป็นสมาชิกและเลขานุการของคณะกรรมการกลางและสมาชิกเต็มรูปแบบของออร์กบูโร[3]. ในกุมภาพันธ์ปี พ.ศ. 2484 มาเลนคอฟได้สมัครเป็นสมาชิกของโปลิตบูโร[3].
หลังปฏิบัติการบาร์บารอสซาของเขาก็กลายเป็นสมาชิกของคณะกรรมการกลาโหมของรัฐ (GKO) ร่วมกับลัฟเรนตีย์ เบรียาและวยาเชสลาฟ โมโลตอฟ กลุ่มเล็ก ๆ จัดขึ้นเพื่อเข้าควบคุมทางการเมืองและเศรษฐกิจในฐานะหัวหน้าคณะกรรมการ[3]จึงทำให้เขาเป็นหนึ่งในห้าสุดยอดคนที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในสหภาพโซเวียตในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ในช่วงพ.ศ. 2484-2486 รับผิดชอบร่วมเบรียากับในดูแลการผลิตอากาศยานทหารเช่นเดียวกับการกำกับดูแลการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ในปี พ.ศ. 2486 นอกจากนี้เขายังเป็นประธานของคณะกรรมการที่คุมการฟื้นฟูเศรษฐกิจหลังสงครามในพื้นที่การปลดปล่อยยกเว้นเลนินกราด
มาเลนคอฟ รับผิดชอบร่วมเบรียากับงานที่สำคัญที่สุดการสร้างขีปนาวุธนิวเคลียร์.เขาได้รับการแต่งตั้งเป็นหัวหน้าของโครงการของขีปนาวุธโซเวียต.ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง มาเลนคอฟ,ดมิตรี ยูสตนอฟ และมิฮาอิล ครุนนิเชฟ เริ่มโครงการขีปนาวุธโซเวียตและจรวด โดยแทรกซึมอุตสาหกรรมขีปนาวุธเยอรมัน
หลังสงครามมาเลนคอฟได้ผู้ควบคุมในการขนย้ายจรวดวี-2ย้ายจากเมืองฟอร์พอมเมิร์น (Peenemünde) ไปมอสโกสำหรับในการพัฒนาต่อการสร้างจรวดวอสตอคและโคจรการสปุกนิกไม่กี่ปีต่อมา.ในเวลาเดียวกัน,มาเลนคอฟ ได้รับคำสั่งของสตาลินในการสร้างศูนย์พัฒนาจรวดในพื้นที่ต่างๆเช่น ปุสตินยาร์ ใกล้แม่น้ำโวลก้าและศูนย์ขีปนาวุธ ครุนนิเชฟ ในมอสโก[7][8]
จอมพลเกออร์กี จูคอฟเป็นผู้บัญชาการทหารที่โดดเด่นที่สุดของสหภาพโซเวียตในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองที่ชนะการต่อสู้ที่สำคัญหลายครั้งเช่น การล้อมเลนินกราด, การรบที่สตาลินกราด และ รบที่เบอร์ลิน หลังสงคราม สตาลินและมาเลนคอฟ เริ่มสงสัย จูคอฟ มีแนวโน้มจะพวกทุนนิยมเพราะ จูคอฟ ได้เป็นมิตรกับนายพลดไวต์ ดี. ไอเซนฮาวร์และให้การรับรองการทำงานร่วมกันระหว่างสหรัฐอเมริกาและสหภาพโซเวียต. มาเลนคอฟ ข้อกล่าวหากับ จูคอฟ มีพฤติกรรมต่อต้านการปฏิวัติและเป็นพวกทุนนิยมจึงทำให้เขาถูกลดตำแหน่งในตำแหน่งและย้ายไปทำงานในตำแหน่งที่ต่ำกว่า จูคอฟ เริ่มมีอาการโรคหัวใจหลังจากนั้นไม่นานและความกังวลของ สตาลินและมาเลนคอฟ ก็ค่อย ๆ จางหายไป[7][8]
หลังจากนั้นมาเลนคอฟ ได้ผู้แข็งแกร่งและกลายเป็นหนึ่งในผู้ใกล้ชิดกับสตาลินและหนึ่งในผู้ทรงอำนาจพรรคคอมมิวนิสต์ ในปี พ.ศ. 2489 มาเลนคอฟ ได้เป็นสมาชิกของโปลิตบูโรอย่างเป็นทางการ แม้ว่าตามหลังคู่คือ อันเดรย์ จดานอฟ และ ลัฟเรนตีย์ เบรียา ไม่ช้าเขาก็กลับเข้ามาเป็นโปรดปรานของโจเซฟ สตาลินโดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากการตายอย่างลึกลับของ อันเดรย์ จดานอฟ ในปี พ.ศ. 2491 ในปีเดียวกันนั้น มาเลนคอฟ กลายเป็นเลขานุการของคณะกรรมการกลาง
ในตอนท้ายของสงครามโลกครั้งที่สองและไม่นานหลังจากที่ มาเลนคอฟ ดำเนินการตามแผนสตาลินที่จะทำลายทุกการแข่งขันทางการเมืองและวัฒนธรรมจากเลนินกราดซึ่งเป็นอดีตเมืองหลวงของรัสเซียเพื่อที่จะรวมอำนาจทั้งหมดในมอสโก เลนินกราดและผู้นำที่ได้รับความเคารพอันยิ่งใหญ่และการสนับสนุนที่นิยมเนื่องจากการชนะกล้าหาญล้อมของเลนินกราด ทั้งสตาลินและ มาเลนคอฟ ต่างเกลียดชังของพวกเขาจนเกิดการจัดระเบียบใหม่กับทุกคนที่เกิดและการศึกษาในเลนินกราดจนนำไปสู่การโจมตีชนชั้นในเลนินกราด เบเรีย และ มาเลนคอฟ ร่วมกับ Abakumov ประหารชีวิตคู่แข่งของพวกเขาในเลนินกราดทั้งหมดและพันธมิตรของจดานอฟ ได้ถูกประหารชีวิตไปด้วยเช่นกันและหลายพันคนถูกขังไว้ในค่ายกูลักตามคำสั่งสตาลิน มาเลนคอฟ สั่งให้ทำลายของพิพิธภัณฑ์ล้อมของเลนินกราดและประกาศว่าเป็นการป้องกัน 900 วันที่ยาวนานของเลนินกราด เขาอ้างว่าเป็นการออกแบบโดยคนทรยศซึ่งได้พยายามที่จะลดความยิ่งใหญ่ของสหายสตาลิน พร้อมกันนั้น มาเลนคอฟ แทนที่พรรคคอมมิวนิสต์และเป็นผู้นำคณะกรรมการภูมิภาคเลนินกราดแห่งพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตที่จงรักภักดีต่อสตาลิน หลังจากนั้นเพื่อทดสอบ มาเลนคอฟ เป็นผู้สืบทอดที่ศักยภาพการ สตาลินเริ่มถอนตัวออกจากสำนักเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ออกจากงานในการกำกับดูแลของพรรคคอมมิวนิสต์โซเวียตทั้งหมดเพื่อ มาเลนคอฟ[9] ในเดือนตุลาคมปี พ.ศ. 2495 สตาลินยังได้ยกเลิกสำนักงานเลขาธิการอย่างเป็นทางการ (แม้ว่าจะมีผลในเรื่องนี้ไม่ได้ลดอำนาจของสตาลิน)[10]
ปี พ.ศ. 2495 และปี พ.ศ. 2496 นิตยสารไทม์ระบุว่า มาเลนคอฟ ได้รับการพิจารณาโดยทั่วไปจะฝึกงานสตาลินและทายาท[11]
ความทะเยอทะยานของมาเลนคอฟเป็นผล,สตาลินชีวิตในวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2496 สี่วันต่อมา มาเลนคอฟ, วยาเชสลาฟ โมโลตอฟ, ลัฟเรนตีย์ เบรียาและนิกิตา ครุสชอฟมากล่าวคำสรรเสริญในงานศพของสตาลิน
เมื่อวันที่ 6 มีนาคมวันหลังจากที่สตาลินเสียชีวิต มาเลนคอฟ ขึ้นมาเป็นประธานสภารัฐมนตรีแห่งสหภาพโซเวียตโดยชื่อของเขาถูกเสนอจากสมาชิกของโปลิตบูโร แม้ว่าจะไม่มีการระบุชื่อผู้นำของพรรคเป็นเวลาเกือบปีนี้แสดงให้เห็นว่า มาเลนคอฟ ประสบความสำเร็จในการเป็นหัวหน้าพรรคได้เป็นอย่างดี[12]เมื่อวันที่ 7 มีนาคมชื่อ มาเลนคอฟ ปรากฏอยู่บนรายชื่อของเลขานุการของสำนักเลขาธิการยืนยันว่าเขาได้ประสบความสำเร็จเป็นคนที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในสหภาพโซเวียต แต่หลังจากนั้นเพียงหนึ่งสัปดาห์ มาเลนคอฟ ถูกบังคับให้ลาออกจากเลขาธิการ;โดยผู้นำพรรคคนใหม่คือนิกิตา ครุสชอฟ
ในช่วงเวลานี้กิจกรรมทางการเมืองเป็นต่อสู้แย่งชิงอำนาจภายในเครมลิน แม้ว่าเขาจะยังคงเป็นผู้ที่มีอำนาจต่อจากสตาลินก็ตาม เขาเริ่มมีความคิดขัดแย้งกับการวิจัยและพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์และประกาศว่า "สงครามนิวเคลียร์อาจนำไปสู่การทำลายโลก "มาเลนคอฟ ยังมีนโยบายส่งเสริมการขายกับชาติตะวันตก ทำให้คณะกรรมการพรรคหลายคนไม่พอใจ นำไปสู่การลดลงอำนาจของเขา.เขาสนับสนุนเศรษฐกิจในการผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคหลากหลาย
มาเลนคอฟ ถูกบังคับให้ลาออกจากตำแหน่งในเดือนกุมภาพันธ์ปี พ.ศ. 2498 หลังจากที่เขาถูกกล่าวว่ามีส่วนพัวพันกับเบรียาซึ่งถูกจับในข้อหากบฏและเป็นประธานสภารัฐมนตรีหุ่นเชิดให้กับเบรียา มาเลนคอฟเป็นคนที่รับผิดชอบต่อการปฏิรูปที่เชื่องช้า
อีกสองปีต่อมา มาเลนคอฟ ยังคงเป็นสมาชิกประจำของคณะกรรมการบริหาร ร่วมกับครุสชอฟ,อย่างไรก็ตามในปี พ.ศ. 2500 มาเลนคอฟ และคนอื่นๆพยายามทำรัฐประหารกับครุสชอฟ แต่ล้มเหลวเนื่องจากการช่วยเหลือของจอมพลเกออร์กี จูคอฟนำกองกำลังยุติไว้ได้ ความพยายามที่ล้มเหลวของ มาเลนคอฟ และเขาร่วมกับผู้ร่วมสมรู้ร่วมคิด วยาเชสลาฟ โมโลตอฟ และลาซาร์ คากาโนวิช ทำให้เขาถูกไล่ออกจากโปลิตบูโร
ในปี พ.ศ. 2504 มาเลนคอฟ ถูกขับออกจากพรรคคอมมิวนิสต์และถูกเนรเทศไปจังหวัดห่างไกลของสหภาพโซเวียต เขากลายเป็นผู้จัดการของโรงไฟฟ้าพลังน้ำในคาซัคสถาน[13]หลังจากนั้น มาเลนคอฟ ตกอยู่ในความสับสนและได้รับความเดือดร้อนจากภาวะซึมเศร้าเนื่องจากการอำนาจและคุณภาพชีวิตในเขตที่ทุรกันดาร.อย่างไรก็ตามนักวิจัยบางคนบอกว่าในภายหลัง มาเลนคอฟ ถูกถอดถอนนี้และถูกเนรเทศบรรเทาจากความกดดันจากการต่อสู้แย่งชิงอำนาจเครมลิน ในปีต่อๆมา มาเลนคอฟ เปลี่ยนแปลงตัวเองเป็นรัสเซียดั้งเดิมเช่นเดียวกับลูกสาวของเขาที่ได้ใช้เวลาตั้งแต่เป็นในโบสถ์ชนบท ในปีสุดท้ายของเขาได้นักร้องประสานเสียงในโบสถ์แห่งนั้น เขาเสียชีวิตเมื่ออายุ 86 ปี[14]
พ.ศ. 2495 ปกนิตยสารไทม์เป็น มาเลนคอฟนั่งอยู่บนตักสตาลิน แสดงให้เห็นว่า มาเลนคอฟ เป็นเด็กฝึกหัดของสตาลินและทายาท ในปี พ.ศ. 2497 คณะผู้แทนของพรรคแรงงานอังกฤษ (รวมถึงอดีตนายกรัฐมนตรี Clement Attlee และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข Aneurin Bevan) อยู่ในกรุงมอสโกกับ เซอร์ William Goodenough Hayter เอกอัครราชทูตอังกฤษประจำสหภาพโซเวียตได้สอบถามสำหรับการประชุมกับนีกีตา ครุชชอฟ หลังจากที่ได้เป็นเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต[15]ซึ่งน่าแปลกใจมากที่Hayterไม่เพียง แต่ไม่ยอมรับข้อเสนอ ครุชชอฟ แต่เขาตัดสินใจที่จะเข้าร่วมในฝ่ายของ วยาเชสลาฟ โมโลตอฟ, อะนัสตัส มีโคยัน Andrey Vyshinsky นีโคไล ชเวียร์นิคและ เกออร์กี มาเลนคอฟ[15]เรื่องดังกล่าวได้กระตุ้นความสนใจในวงการการเมืองอังกฤษโดยเหตุการณ์นี้ว่าเซอร์วินสตัน เชอร์ชิลล์ต่อมาได้เชิญHayterกลับมาที่Chartwell (บ้านพักส่วนตัวของเชอร์ชิลล์) เหอธิบายตุผลในการประชุม[15]มาเลนคอฟ ดูเหมือนว่า"เป็นคนเข้าใจง่ายดายฉลาดและเร็วที่สุดที่จะเข้าใจสิ่งที่ถูกกล่าวว่า"และพูดว่า "ไม่มีอะไรมากไปกว่าที่เขาอยากจะพูด" เขาถูกมองว่าเป็น "เพื่อนบ้านที่น่ามากร่วมโต๊ะรับประทาน"" และคิดว่าจะ"รื่นรมย์ เสียงดนตรีและพูดดีอย่างมีการศึกษาแบบรัสเซีย"มาเลนคอฟ แนะนำแม้อย่างเงียบ ๆ ที่ให้ทูตอังกฤษควรอ่านนิยายแปลของ Leonid Andreyev นักเขียนวรรณกรรมซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ระบุว่าเป็นที่เสื่อมโทรมในสหภาพโซเวียตในยุคนีกีตา ครุชชอฟ ซึ่วเป็น ใจร้อน, พูดมาก,ตื่นตระหนกไม่รู้ว่าการต่างประเทศ"[16] Hayter ตั้งข้อสังเกตว่าเขา "พูดประโยคสั้น ๆ ในการให้เสียงหนักแน่นและด้วยความเชื่อมั่นที่ดี ..... ยิ้ม-อัธยาศัยดี"[16]ว่าเขามักจะ "สะดุดในการเลือกคำพูด"[16]และพูดใน "สิ่งที่ผิด."[16] "Hayter คิดว่าครุชชอฟ ดูเหมือนว่า "ความสามารถในการจับความคิดของเบรียา"[16]และ มาเลนคอฟต้องอธิบายเรื่องที่เขาอยู่ใน "คำพูดของพยางค์เดียว".[16] มอบให้กับ "การรบกวน"[16] เขา (ครุชชอฟ) ลำบากมากขึ้นความกระตือรือร้นที่จะพูดคุยมากกว่าที่จะฟังและเข้าใจ เขาเป็น "อย่างรวดเร็ว แต่ไม่ฉลาด"[16] เชื่อว่า มาเลนคอฟอยู่ในความดูแลไม่มีใครในอังกฤษแทนรู้สึกมีความโน้มเอียงตามความพยายามกับครุชชอฟ มาเลนคอฟ "พูดที่ดีที่สุดของรัสเซียผู้นำโซเวียตใด ๆ ที่ผมเคยได้ยิน" ของเขา "กล่าวสุนทรพจน์ที่ถูกสร้างขึ้นอย่างดีและตรรกะในการพัฒนาของพวกเขา" และดูเหมือนว่าเขา "คนที่มีความคิดแบบตะวันตกที่มุ่งเน้นมากขึ้น."
วีรบุรุษแห่งแรงงานสังคมนิยม (30 กันยายน พ.ศ. 2486) เครื่องอิสริยาภรณ์เลนิน (30 กันยายน พ.ศ. 2486, พฤศจิกายน พ.ศ. 2488, มกราคม พ.ศ. 2495)
หมวดหมู่:สหภาพโซเวียต หมวดหมู่:นักการเมืองโซเวียต