จังหวัดราชบุรี
ราชบุรี เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ทางภาคตะวันตก โดยเป็นศูนย์กลางในด้านอุตสาหกรรมแปรรูปสินค้าเกษตร เช่น มะพร้าว ชมพู่ ฝรั่ง มะม่วง และการปศุสัตว์ของประเทศ รวมทั้งเป็นศูนย์กลางในด้านพลังงานของประเทศในปัจจุบัน โดยมีเมืองราชบุรีเป็นศูนย์กลางด้านการปกครอง เศรษฐกิจ และการคมนาคมในภูมิภาค ทิศเหนือติดต่อจังหวัดกาญจนบุรี ทิศใต้ติดต่อจังหวัดเพชรบุรี ทิศตะวันออกติดต่อจังหวัดสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสงคราม และจังหวัดนครปฐม และทิศตะวันตกติดต่อประเทศพม่า
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอด่านมะขามเตี้ย อำเภอท่าม่วง และอำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอกำแพงแสน อำเภอเมืองนครปฐม และอำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม; อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร; อำเภอบางคนทีและอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเขาย้อยและอำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตตะนาวศรี ประเทศพม่า
ราชบุรี ดินแดนวัฒนธรรมลุ่มน้ำแม่กลองและสายหมอกแห่งขุนเขาตะนาวศรี เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคกลางด้านตะวันตกที่มีภูมิประเทศหลากหลาย จากพื้นที่ที่ราบต่ำ ลุ่มแม่น้ำแม่กลองอันอุดม แหล่งเพาะปลูกพืชผักผลไม้เศรษฐกิจนานาชนิด สู่พื้นที่สูงทิวเทือกเขาตะนาวศรีทอดตัวยาวทางทิศตะวันตกจรดชายแดนไทย-พม่า
จากตำนานและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ทำให้สันนิษฐานได้ว่า ราชบุรีเป็นหัวเมืองที่เจริญรุ่งเรืองมากแห่งหนึ่งของแคว้นสุวรรณภูมิมาตั้งแต่สมัยที่พระเจ้าอโศกมหาราชแห่งอินเดียได้เผยแพร่พุทธศาสนาเข้ามาในดินแดนแถบนี้ เมื่อราวปี พ.ศ. 218 โดยแคว้นสุวรรณภูมินี้มีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่นครปฐมหรือที่สมัยนั้นเรียกกันว่า "ทวารวดี” ราชบุรียังเป็นแหล่งพบปะของพ่อค้าวาณิชแต่ครั้งโบราณ ทั้งยังเป็นเมืองหน้าด่านที่ติดต่อกับพม่า ราชบุรีจึงเป็นดินแดนที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ที่สุดแห่งหนึ่ง
ห่างจากกรุงเทพมหานครเบื้องทิศตะวันตกราว 110 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของจังหวัดราชบุรี ดินแดนอันเป็นที่มาของโอ่งเคลือบลายมังกรและผ้าทอบ้านไร่หรือผ้าขาวม้าอันลือชื่อ สำหรับผู้ไม่ใช่ชาวบ้านพื้นถิ่นน้อยคนนักจะเข้าใจว่าอุตสาหกรรมเครื่องปั่นดินเผาและหัตถกรรมทอผ้าพื้นเมืองเป็นเป็นเพียงผลงานบางส่วนที่สะท้อนความหลากหลายของราชบุรีที่ฝากร่องรอยทางประวัติศาสตร์ สังคม และวัฒนธรรม
รายนามผู้ว่าราชการจังหวัดราชบุรีลำดับรายนามระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง1เจ้าพระยาราชบุรี (เสม วงศาโรจน์)พระเจ้ากรุงธน - รัชกาลที่ 12เจ้าพระยาราชบุรี (แสง วงศาโรจน์)รัชกาลที่ 1 - รัชกาลที่ 23เจ้าพระยาราชบุรี (เนียม วงศาโรจน์)รัชกาลที่ 2 - รัชกาลที่ 34เจ้าพระยาราชบุรี (กลั่น วงศาโรจน์)รัชกาลที่ 3 - รัชกาลที่ 45พระยาอัมรินทรฤๅชัย (กุ้ง วงศาโรจน์)รัชกาลที่ 4 - รัชกาลที่ 56พระยาอัมรินทรฤๅชัย (นิ่ม วงศาโรจน์)รัชกาลที่ 5 - พ.ศ. 24407พระยาอัมรินทรฤๅชัย (เทียน บุนนาค)พ.ศ. 2440 - 24418พระยาจินดารักษ์ (นุด มหานิรานนท์)พ.ศ. 2441 - 24429พระยาอัมรินทร์ทรฤๅชัย (จำรัส รัตนกุล)พ.ศ. 2442 - 244510พระยาสัจจาภิรมย์ (ชุ่ม อรรถจินดา)พ.ศ. 2445 - 244811หม่อมเจ้าสฤษดิเดช ชยางกูรพ.ศ. 2448 - 245312พระยาประชากิจกรจักร (ทับ มหาเปารยะ)พ.ศ. 2453 - 245513พระยาศิริธรรมบริรักษ์ (เย็น สุวรรณปัทม์)พ.ศ. 2455 - 245814พระยาสัจจาภิรมย์อุดมราชภักดี (สรวง ศรีเพ็ญ)พ.ศ. 2458 -246115พระยาศรีมหาเกษตร (ชวน สุนทรานนท์)พ.ศ. 2461 - 246416พระยาวิชิตภักดี (รอด สาริมาน)พ.ศ. 2464 - 246617พระยาสมุทรศักดารักษ์ (เจิม วิเศษรัตน์)พ.ศ. 2466 - 246718พระยาสุนทรพิพิธ (เชย สุนทรพิพิธ)พ.ศ. 2467 - 246819พระยาอรรถกระวีสุนทร (สงวน อรรถกระวีสุนทร)พ.ศ. 246820พระยารามราชภักดี (หม่อมหลวงสวาสดิ์ อิสรางกูร)พ.ศ. 2468 - 247721พันเอก พระยารามณรงค์ (เสงี่ยม สุคนธรักษา)พ.ศ. 2477 - 18 มิ.ย. 248222พระนิกรบดี (จอน สาริกานนท์)18 มิ.ย. 2482 - 20 ม.ค. 248623ขุนธรรมรัตนธุรทร (ธรรมรัตน์ โรจนสุนทร)20 ม.ค. 2486 - 20 ก.ย. 248724นายอุดม บุญประกอบ2 พ.ย. 2487 - 12 ธ.ค. 248725หลวงนิคมคณารักษ์ (เทียน กำเหนิดเพชร)12 ธ.ค. 2487 - 15 ม.ค. 248826นายจรัส ธารีสาร5 ก.พ. 2488 - 30 มี.ค. 248827พระบำรุงบุรีราช (วิง สิทธิเทศานนท์)31 มี.ค. 2488 - 15 ก.ค. 249228ขุนรัฐวุฒิวิจารณ์ (สุวงศ์ วัฏฏสิงห์)2 ก.พ. 2492 - 30 ส.ค. 249329นายแม้น อรจันทร์1 ก.ย. 2493 - 8 ม.ค. 249430หลวงอรรถวิภัชน์พจนกร (กรุง อรรถวิภัชน์)1 เม.ย. 2494 - 8 ม.ค. 249531นายแม้น อรจันทร์8 ม.ค. 2495 - 17 ก.พ. 250132นายแสวง ชัยอาญา17 ก.พ. 2501 - 7 มิ.ย. 250333นายจันทร์ สมบูรณ์กุล20 ม.ค. 2504 - 30 ก.ย. 251034นายยุทธ หนุนภักดี1 ต.ค. 2510 - 30 ก.ย. 251435นายจำนง เทพหัสดิน ณ อยุธยา1 ต.ค. 2514 - 30 ก.ย. 251836ร้อยตำรวจตรี กร บุญยง1 ต.ค. 2518 - 30 ก.ย. 251937นายประชุม บุญประคอง1 ต.ค. 2519 - 30 ก.ย. 252038นายวัชระ สิงคิวิบูลย์1 ต.ค. 2520 - 8 มิ.ย. 252239นายปฐม สุทธิวาทนฤพุฒิ9 มิ.ย. 2522 - 10 ก.ค. 252740นายศักดิ์ โกไศยกานนท์10 ก.ค. 2527 - 30 ก.ย. 253141นายพีระ บุญจริง1 ต.ค. 2531 - 30 ก.ย. 253442หม่อมราชวงศ์กำลูนเทพ เทวกุล1 ต.ค. 2534 - 30 ก.ย. 253843นายมานิต ศิลปอาชา1 ต.ค. 2538 - 30 ก.ย. 254244นายโกเมศ แดงทองดี1 ต.ค. 2542 - 30 ก.ย. 254645นายพลวัต ชยานุวัชร1 ต.ค. 2546 - 30 ก.ย. 254846นายวงศ์ศักดิ์ สวัสดิ์พาณิชย์1 ต.ค. 2548 - 19 ต.ค. 255147นายสุเมธ ชัยเลิศวณิชกุล20 ต.ค. 2551 - 15 มี.ค.255248นายสุเทพ โกมลภมร16 มี.ค. 2552 - 30 ก.ย. 255449นายชนม์ชื่น บุญญานุสาสน์28 พ.ย. 2554 - 30 ก.ย. 255650นายสมศักดิ์ ปะริสุทโธ เหมทานนท์1 ต.ค. 255651นายนิสิต จันทร์สมวงศ์2 ต.ค. 2556 - 30 ก.ย. 255752นายสุรพล แสวงศักดิ์1 ต.ค. 2557 - 4 เม.ย. 256053นายชัยวัฒน์ ชื่นโกสุม4 เม.ย. 2560 - 30 ก.ย. 256054นายชยาวุธ จันทร1 ต.ค. 2560 - ปัจจุบัน
พื้นที่ภูเขาสูง อยู่บริเวณชายแดนด้านตะวันตกติดกับประเทศพม่า และด้านใต้ติดกับจังหวัดเพชรบุรี มีสภาพเป็นเทือกเขาสูง อุดมไปด้วยป่าดิบเขา ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าไผ่ ในระดับความสูง ตั้งแต่ 200 เมตร ถึง 1,400 เมตร ในเขตอำเภอสวนผึ้ง อำเภอบ้านคา และอำเภอปากท่อด้านตะวันตก พื้นที่ราบสูง ได้แก่บริเวณถัดจากเทือกเขามาทางด้านตะวันออก กลางของพื้นที่จังหวัดป็นที่ราบสูงและที่เนินลอนลาด มีแม่น้ำภาชี และลำห้วยสาขา เป็นสายน้ำหลัก สภาพเนื้อดิน เป็นดินปนทรายมีการชะล้างพังทลายของหน้าดินค่อนข้างสูงถึงปานกลาง อยู่ในเขตอำเภอสวนผึ้ง อำเภอบ้านคา อำเภอจอมบึง และด้านตะวันตกของอำเภอปากท่อ อำเภอเมืองราชบุรี อำเภอโพธาราม และอำเภอบ้านโป่ง ที่ราบลุ่ม ได้แก่บริเวณสองฝั่งแม่น้ำแม่กลอง และด้านตะวันออกของพื้นที่จังหวัด เนื้อดินเป็นดินร่วนและดินร่วนปนดินเหนียว มีความอุดมสมบูรณ์ มีระบบชลประทานแม่กลอง ที่เป็นระบบชลประทานขนาดใหญ่มากด้วย ที่ราบลุ่มต่ำ ได้แก่ตอนปลายของแม่น้ำแม่กลองที่ติดต่อกับจังหวัดสมุทรสงคราม อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลกลางเพียง 1-2 เมตร ดินจะมีความสมบูรณ์ เหมาะแก่การทำสวนผักผลไม้[1]
จังหวัดราชบุรีตั้งอยู่ในเขตที่ได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้จากมหาสมุทรอินเดีย แต่การที่มีเทือกเขาตะนาวศรีบังไว้อยู่ ทำให้เป็นที่อบฝน คือ อำเภอสวนผึ้ง อำเภอบ้านคา และอำเภอจอมบึง มีฝนตกน้อยและเป็นพื้นที่หนึ่งที่มีฝนตกน้อยที่สุดในประเทศ ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,000-1,250 มิลลิเมตรต่อปี อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ27 องศาเซลเซียส สูงสุดเดือนเมษายน-พฤษภาคมประมาณ 36 องศาเซลเซียส และต่ำสุดในเดือนธันวาคม-มกราคม ประมาณ 18 องศาเซลเซียส ฤดูฝนเริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคม-พฤศจิกายน โดยตกหนักที่สุดในเดือนกันยายน และทิ้งช่วงในเดือนมิถุนายนและสิงหาคมฝนส่วนใหญ่จะถูกพัดเลยไปตกในแถบลุ่มแม่น้ำแม่กลอง และด้านตะวันออกของพื้นที่จังหวัดอุณหภูมิอยู่ระหว่าง 13-38 องศาเซลเซียส แต่ในฤดูหนาวบริเวณเชิงเขาหรือหุบเขาในพื้นที่อำเภอสวนผึ้ง และอำเภอบ้านคาจะมีสภาพอากาศหนาวมาก เฉลี่ย 8-15 องศาเซลเซียส [1] และเป็นจังหวัดที่มีปริมาณโอโซนมากที่สุดติดอันดับของโลก
การปกครองส่วนภูมิภาคแบ่งออกเป็น 10 อำเภอ, 104 ตำบล และ 975 หมู่บ้าน การปกครองส่วนท้องถิ่นประกอบด้วยองค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง, เทศบาล 25 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 77 แห่ง
อำเภอเมืองราชบุรี อำเภอจอมบึง อำเภอสวนผึ้ง อำเภอดำเนินสะดวก อำเภอบ้านโป่ง อำเภอบางแพ อำเภอโพธาราม อำเภอปากท่อ อำเภอวัดเพลง อำเภอบ้านคา
ตราประจำจังหวัด ความหมายของตราประจำจังหวัด เครื่องราชกกุธภัณฑ์ 2 อย่างคือ ภาพฉลองพระบาทอยู่บนพานทอง ภาพพระแสงขรรค์ชัยศรี ซึ่งวางอยู่บนพระที่ ทั้งนี้ก็เพราะชื่อจังหวัดราชบุรีแปลว่า เมืองของพระราชา
อักษรย่อ รบ คำขวัญประจำจังหวัด: คนสวยโพธาราม คนงามบ้านโป่ง เมืองโอ่งมังกร วัดขนอนหนังใหญ่ ตื่นใจถ้ำงาม ตลาดน้ำดำเนิน เพลินค้างคาวร้อยล้าน ย่านยี่สกปลาดี ต้นไม้ประจำจังหวัด: ต้นโมกมัน ([Wrightia tomentosa]error: {{lang}}: text has italic markup (help)) ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกกัลปพฤกษ์ ([Cassia bakeriana]error: {{lang}}: text has italic markup (help)) สัตว์น้ำประจำจังหวัด: ปลายี่สก ([Probarbus jullieni]error: {{lang}}: text has italic markup (help))
รถยนต์ ใช้เส้นทาง สายเก่าสายเพชรเกษม ทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านบางแค- อ้อมน้อย - อ้อมใหญ่ - นครชัยศรี - นครปฐม - ราชบุรี หรือใช้เส้นทางสายใหม่ เส้นทางหลวงหมายเลข 338 จากกรุงเทพ - พุทธมณฑล - นครชัยศรี เข้าถนนเพชรเกษมบริเวณอำเภอนครชัยศรีก่อนถึงตัวเมืองนครปฐมประมาณ 16 กิโลเมตรจากนั้นใช้ถนนเพชรเกษมตรงไปตัวเมืองราชบุรี รถโดยสารประจำทาง</b>บริษัท ขนส่งจำกัดมีบริการเดินรถจากสถานีขนส่งสายใต้ ไปจังหวัดราชบุรีทุกวัน วันละหลายเที่ยวใช้เวลา รถไฟ การรถไฟแห่งประเทศไทยมีบริการรถไฟออกจากสถานีรถไฟหัวลำโพง และสถานีรถไฟธนบุรี (บางกอกน้อย) ทุกวันใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมง (ตั้งแต่เวลา 00.50-21.50 น.. อำเภอบ้านคา 58 กม.
3. อำเภอดำเนินสะดวก 25 กม.
4. อำเภอบ้านโป่ง 42 กม.
5. อำเภอจอมบึง 30 กม.
6. อำเภอโพธาราม 26 กม.
7. อำเภอปากท่อ 22 กม.
8. อำเภอบางแพ 22 กม.
9. อำเภอวัดเพลง 15 กม.
ชาวไทยที่เป็นประชากรของราชบุรีตามกลุ่มวัฒนธรรมต่างๆ มีอยู่เป็นหย่อมย่าน ถ้ามีการรวมกลุ่มกันอย่างหนาแน่น ทำให้เกิดการแสดงออกทางประเพณี วัฒนธรรม และความเชื่อ ถ้าชุมชนที่มีกลุ่มคนตามวัฒนธรรมนั้นอยู่เบาบาง ก็ไม่สามารถแสดงออกทางวัฒนธรรมได้อย่างเต็มที่ บางครั้งก็ถูกกลุ่มวัฒนธรรมหลักชักนำหรือถูกกลืนกลายให้เสื่อมสูญไปจากสังคมก็มี ข้อมูลต่อไปนี้แสดงถึงพื้นที่อยู่อาศัยของผู้คนตามวัฒนธรรมต่างๆ
1. ไทยพื้นถิ่นราชบุรี 2. ไทยเชื้อสายจีน 3. ไทยวน (อ่านว่า ไท-ยวน) 4. มอญ 5. เขมร 6. ลาวเวียง 7. กะเหรี่ยง 8. ไทดำ (ไทยทรงดำ หรือชาวโซ่ง)
จังหวัดราชบุรี เป็นจังหวัดที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในภาคตะวันตก จากการประมาณในไตรมาสแรกในปี 2553 ของคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ราชบุรีมีผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด(GPP) คิดเป็นมูลค่า 120,200 ล้านบาท[2] มากเป็นอันดับ 17 ของประเทศ และมีรายได้ต่อประชากร (GPP PER CAPITA) สูงถึง 144,062 บาท เป็นอันดับที่ 13 ของประเทศ จังหวัดราชบุรีมีการลงทุนทางอุตสาหกรรมถึง 1,100 โครงการ คิดเป็นเงินลงทุนมากกว่า 100,000 ล้านบาท เป็นศูนย์กลางของภูมิภาคมีธุรกิจการค้าประเภทสินค้าเกษตร และผลิตภัณฑ์แปรรูปทางการเกษตร เป็นโครงสร้างหลักทางเศรษฐกิจ โดยมีศูนย์กลางตลาดผักผลไม้ในภูมิภาค โดยเป็นหนึ่งในตลาดกลางสินค้าเกษตรที่ใหญ่ที่สุด แห่งหนึ่งของประเทศไทย นอกจากนั้นยังมีตลาดสดและตลาดนัดในท้องที่ต่าง ๆ ควบคู่กับการเลี้ยงปศุสัตว์ และโรงงานอาหารสัตว์ ที่มีมากในเขตอำเภอปากท่อ และอำเภอโพธาราม และยังมีอุตสาหกรรมอื่นๆ เช่น อุตสาหกรรมไฟฟ้า และก๊าซธรรมชาติ อุตสาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรมน้ำตาล และอุตสาหกรรมกระดาษ อุตสาหกรรมสิ่งทอ เป็นต้น โดยจังหวัดราชบุรีเป็น 1 ใน 14 จังหวัดที่มีนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ของประเทศไทยศูนย์กลางทางการค้าที่สำคัญจะกระจายอยู่ใน พื้นที่เมืองใหญ่ ได้แก่ เมืองราชบุรี และเมืองบ้านโป่ง เป็นต้น โดยเป็นที่ตั้ง ศูนย์ และสำนักงานสาขาในเขตภูมิภาค ของบริษัทชั้นนำหลายๆ แห่ง เช่น ปตท. โตโยต้า เป็นต้น อีกทั้งเป็นจังหวัดที่มีเศรษฐกิจเติบโตสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี เฉลี่ยปีละประมาณ 5-6 % ทำให้มีการลงทุนในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เช่น ศูนย์การค้า โครงการที่อยู่อาศัย บริษัท ห้างร้านต่างๆ เป็นต้น
..และจังหวัดราชบุรีมีอู่ต่อรถโดยสารมากประมาณ50กว่าอู่ มีชื่อเสียงมากในเรื่องการต่อรถโดยสาร เป็นที่แรกๆที่กำเนิดรถโดยสารของประเทศ...เป็นยนตกรรมทำด้วยมือก็ว่าได้
เมืองราชบุรีในอดีต นับว่าเป็นเมืองน่าด่านที่สำคัญ มีอาณาเขตติดต่อกับประเทศพม่า ปรากฏหลักฐานในประวัติศาสตร์ว่า พม่าได้พยายามยกทัพผ่านเมืองราชบุรี เพื่อเข้าตีกรุงเทพมหานครในสงครามเก้าทัพ สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นการยกทัพเพื่อรุกรานไทยเป็นครั้งสุดท้ายอีกด้วย จ.ราชบุรีเป็นเมืองชายแดนทิศตะวันตกของไทย มีอาณาเขตติดต่อกับสหภาพพม่าบริเวณ อ.สวนผึ้ง และ อ.บ้านคา เป็นระยะทางยาวประมาณ 73 กิโลเมตร ฝั่งสหภาพพม่าตรงข้ามกับ จ.ราชบุรี เป็นเทือกเขาตะนาวศรี มีแม่น้ำตะนาวศรีพาดผ่านจากตอนเหนือไหลลงสู่ทะเลอันดามันทางด้านทิศใต้บริเวณเมืองมะริด (MERGUI) แม่น้ำตะนาวศรีหรือที่เรียกกันว่า เกรทแทนเนสซาริน (TENASSERIM RIVER) อยู่ห่างจาก อ.สวนผึ้ง ออกไปทางทิศตะวันตกเพียง 12 กิโลเมตร มีความกว้างประมาณ 500 เมตร จากการศึกษาแผนที่และภาพถ่ายดาวเทียม เพื่อกำหนดแนวถนนที่เหมาะสมที่สุด เชื่อระหว่าง จ.ราชบุรี กับเมือเป (PE) ในสหภาพพม่า ในเบื้องต้นได้ข้อเท็จจริงว่าระยะทางในภุมิประเทศจากช่องห้วยคอกหมูใน อ.สวนผึ้ง จ.ราชบุรี ถึงเมืองเป (PE) ริมฝั่งทะเลอันดามัน ในพม่า มีระยะเพียงประมาณ 120 กิโลเมตร โดยเส้นทางด้านที่ติดอยู่กับประเทศไทย เป็นระยะยาว 2 ใน 3 ของเส้นทาง มีลักษณะเป็นพื้นที่ภูเขา มีความสูงโดยเฉลี่ยประมาณ 500 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ส่วนเส้นทางสู่ทะเลอันดามันที่เหลืออีกประมาณ 1 ใน 3 มีลักษณะเป็นถนนดินที่มีอยู่เดิม ซึ่งในไปสู่เมืองเป (PE) มีลักษณะภูมิประเทศเป็นพื้นที่ราบลุ่มมีเมืองต่างๆ ตามรายทาง คือ เมืองเย็บบู (YEBU) เมืองมิยังเบียง (MIGYAUNBYUAIN) เมืองลิชชี (LICHE) และเมืองเพตากัท (PETAKAT) สำหรับเมืองเป (PE) หากได้รับการพัฒนาจะกลายเป็นเมืองยุทธศาสตร์ เนื่องจากเหตุผลในด้านทำเลที่ตั้งเมือง ดังนี้ คือเมืองเป (PE) อยู่ตรงกึ่งกลางระหว่างเมืองทวายและเมืองมะริด และทางหลวงที่เชื่อมระหว่างเมืองทวายและเมืองมะริดตัดผ่านพอดี
การศึกษาของ บริษัท อันดามันซี โทลเวย์และพอร์ต จำกัด (ANDAMAN SEA TOLLWAY&PORT LTD.) เมื่อ พ.ศ. 2543 ระบุว่า "ชิเทียงยี" ซึ่งอยู่ใกล้เมืองเป (PE) มีความเหมาะสมที่จะก่อสร้างเป็นท่าเรือมาตรฐานนานาชาติ เนื่องจากจากพื้นที่บริเวณนี้ มีสิ่งป้องกันโดยธรรมชาติทางฝั่งเหนือ ได้แก่ ภูเขาที่เป็นแนวกำแพงธรรมชาติในทะเล แต่ก็ยังต้องการเขื่อนป้องกันคลื่นทางด้านทิศใต้ เนื่องจากในฤดูมรสุม คลื่นจะมีขนาดใหญ่ เมืองเป (PE) อยู่ใกล้กับกรุงเทพมหานครมากกว่าเมืองใดๆ ในสหภาพพม่า ที่อยู่ติดกับทะเลอันดามัน คือมีระยะทางตามภูมิประเทศ อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 300 กิโลเมตรเท่านั้น ด้วยเล็งเห็นความสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจตามแผนยุทธศาสตร์พัฒนาของ จ.ราชบุรี กรมการทหารช่างจึงได้นำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ มาใช้ในการวิเคราะห์และออกแบบแนวเส้นทาง โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียมในการจัดทำแผนที่เส้นทาง ซึ่งมีรายละเอียดตามผังที่แนบ และได้นำเสนอในงานแถลงศักยภาพและบทบาทของกรมการทหารช่าง กับงานยุทธศาสตร์การพัฒนา จ.ราชบุรี ต่อ หัวหน้าส่วนราชการทั้งภาครัฐและเอกชนและกลุ่มพลังมวลชนต่างๆ เมื่อวันที่ 19 ก.ค.2547 ที่ผ่านมา ซึ่งหลังจากนั้น จังหวัดราชบุรี จึงได้ออกคำสั่งที่ 2313/2547 ลงวันที่ 20 ก.ย.2547 แต่งตั้งคณะทำงานสำรวจและศึกษาความเหมาะสมเชิงพานิชย์ ในการเชื่อมโยงเส้นทางคมนาคม ระหว่างไทย-สหภาพพม่า ด้าน จ.ราชบุรี เพื่อสำรวจและศึกษาสภาพพื้นที่ศักยภาพ ตลอดจนความเหมาะสมเชิงพาณิชย์ ในการเชื่อมโยงเส้นทางคมนาคมจาก จ.ราชบุรีสู่ฝั่งทะเลอันดามัน
แม้จะไม่มีถนนที่สะดวกสบายในสหภาพพม่า เช่นเดียวกับประเทศไทย แต่การค้าระหว่าง 2 ประเทศ ที่มีพรมแดนติดต่อกัน จาก จ.เชียงราย ถึง จ.ระนอง ในปี 2546 ที่ผ่านมา ก็มีมูลค่ารวมถึง 57,716 ล้านบาท โดยไทยเป็ยฝ่ายขาดดุลการค้าอยู่ถึง 33,675 ล้านบาท และมูลค่าการค้าขายระหว่างไทย-พม่า ก็ยังคงมีแนวโน้มขยายตัวมา กขึ้น ท่ามกลางกระแสความไม่แน่นอนทางการเมืองในสหภาพพม่านั่นเอง โดย จ.ราชบุรี แม้จะมีพรมแดนติดต่อกับพม่า แต่ก็ไม่มีมูลค่าการค้าขายระหว่างกันเกิดขึ้นเลย นับตั้งแต่การปิดจุดผ่านแดนเพื่อนำเข้าไม้จากพม่า เมื่อปี 2535 เป็นต้นมา สำหรับสินค้าส่งออกที่สำคัญของไทยไปยังสหภาพพม่าในปี 2546 คือ อุตสาหกรรมการเกษตร ซึ่งมีมูลค่าทั้งสิ้น 2,802 ล้านบาท ส่วนสินค้าส่งออกที่สำคัญของสหภาพพม่า มายังประเทศไทย ในปี 2546 คือ เชิ้อเพลิง ซึ่งมีมูลค่าถึง 44,272 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม การสร้างถนนจาก จ.ราชบุรี สู่ทะเลอันดามัน จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางการค้าระหวางประเทศไทยกับสหภาพพม่าอย่างมหาศาล โดยเฉพาะนักธุรกิจชาวไทยที่มีสินค้าต่างๆ ทุกชนิดพร้อมที่จะส่งออก แต่ก็จำกัดด้วยเส้นทางคมนาคม ที่จะนำสินค้าเข้าสู่เมืองสำคัญในสหภาพพม่า ยิ่งไปกว่านั้น เส้นทางสาย จ.ราชบุรี สู่ทะเลอันดามัน จะสามารถร่นระยะทางที่จะขนสินค้าไปสู่อินเดีย และยุโรป ได้อีกด้วย โดยคาดว่า หากได้รับการผลักดันอย่างจริงจังจากรัฐบาลทั้งสองประเทศแล้ว โครงการนี้จะสร้างผลประโยชน์ให้กับไทยและสหภาพพม่า
ทรัพยากรป่าไม้ มีพื้นที่ป่าเหลืออยู่ประมาณ 1,239,236 ไร่ หรือ 38.16% ของพื้นที่จังหวัด ป่าไม้ส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นที่เขาและเทือกเขาตะนาวศรี แหล่งน้ำ</b>แหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญ ได้แก่แม่น้ำแม่กลองไหลผ่านจังหวัดราชบุรี มีความยาว ในเขตจังหวัดราชบุรี 67 กิโลเมตร และแม่น้ำสาขา ได้แก่แม่น้ำภาชีต้นน้ำเกิดจากเทือกเขาตะนาวศรีในเขตอำเภอบ้านคา ไหลผ่านอำเภอสวนผึ้ง อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรียังมีคลองสำคัญได้แก่ คลองดำเนินสะดวกที่ขุดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 เพื่อเชื่อม แม่น้ำท่าจีนกับแม่น้ำแม่กลอง โดยเริ่มจากตำบลบางยาง อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ผ่านอำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี บรรจบกับแม่น้ำแม่กลอง ที่ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม มีความยาวตลอดลำคลอง 35 กิโลเมตร และลำคลองสาขาอีกกว่า 200 คลอง และมีอ่างเก็บน้ำดังต่อไปนี้ 1.อ่างเก็บน้ำโป่งกระทิง หมู่บ้านโป่งกระทิง ต.บ้านบึง 2.อ่างเก็บน้ำห้วยท่าเคย หมู่บ้านบ้านบึง ต.บ้านบึง 3.อ่างเก็บน้ำห้วยมะหาด หมู่บ้านซ้ายแดง ต.หนองพันจันทร์ 4.อ่างเก็บน้ำชัฎป่าหวาย หมู่บ้านท่าเคย ต.ท่าเคย 5.อ่างเก็บน้ำห้วยสำนักไม้เต็ง หมู่บ้านน้ำพุ ต.น้ำพุ เป็นอ่างเก็บน้ำที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดราชบุรี เป็นอ่างขนาดใหญ่ด้วย
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายี) สมเด็จพระสังฆราช พระองค์ที่ ๑๖ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เสด็จสถิต ณ วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (อัมพร อมฺพโร) สมเด็จพระสังฆราช พระองค์ที่ ๒๐ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เสด็จสถิต ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร ปัจจุบันทรงดำรงตำแหน่ง ประธานกรรมการมหาเถรสมาคมกรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าคณะใหญ่ธรรมยุต แม่กองงานพระธรรมทูต เจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร ที่ปรึกษา เจ้าคณะภาค 14-15 (ธรรมยุต) และนายกสภา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ประจวบ กนฺตาจาโร) สมเด็จพระราชาคณะ อดีตคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตรักษาการ เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม อดีตประธานอำนวยการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ (ธรรมยุต) อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย อดีตเจ้าอาวาสวัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร สมเด็จพระธีรญาณมุนี (สนิธ เขมจารี) สมเด็จพระราชาคณะ อดีตเจ้าคณะภาค๑-๑๕ อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม อดีตเจ้าอาวาสวัดปทุมคงคาราชวรวิหาร อดีตเจ้าอาวาสวัดเพชรสมุทรวรวิหาร สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วีระ ภทฺทจารี) สมเด็จพระราชาคณะ อดีตคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม อดีตเจ้าอาวาสวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร พระครูโพธิรัตนาธร เจ้าอาวาสวัดโพธิ์รัตนารามองค์ปัจจุบัน มีชื่อเสียงด้านวิปัสสนาญาณ
ยอดธง เสนานันท์ ครูสอนวิชามวยไทยผู้อุทิศตนเพื่อส่งเสริมศิลปะการต่อสู้ประจำชาติ มนัส บุญจำนงค์ นักกีฬามวยสากล นน บุญจำนงค์ นักกีฬามวยสากล ปัญญา อุทก นักกีฬาชกมวยสากล ราชมงคล ก่อเกียรติยิม อดีตนักกีฬาชกมวยสากล มนต์สยาม ฮ. มหาชัย อดีตนักกีฬาชกมวยสากล นุศรา ต้อมคำ นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย สุนทรี รูปสูง นักกีฬาเซปักตะกร้อหญิงทีมชาติ วันวิสาข์ จันทร์แก่น นักกีฬาเซปักตะกร้อหญิงทีมชาติ สิงหา สมสกุล อดีตนักกีฬาเซปักตะกร้อตะกร้อทีมชาติไทย สืบศักดิ์ ผันสืบ อดีตนักกีฬาเซปักตะกร้อตะกร้อทีมชาติไทย ศาสนพงษ์ ตรีศิริกุล นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย นิรุติ สุระเสียง นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรบีอีซี เทโรศาสน ดาวุฒิ ดินเขต นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรอาร์มี่ ยูไนเต็ด ฉัตรชัย โมกเกษม นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรอาร์มี่ ยูไนเต็ด สราวุธ ทองสวัสดิ์ นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรอาร์มี่ ยูไนเต็ด จักรพงษ์ สมบูรณ์ นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรอาร์มี่ ยูไนเต็ด เอกภูมิ โพธารุ่งโรจน์ นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรราชบุรี มิตรผล ประหยัด บุญญา นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรราชบุรี มิตรผล พรขัย อาจจินดา นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรราชบุรี มิตรผล สุทธินันท์ พุกหอม นักกีฬาฟุตบอลชาวไทย สโมสรชลบุรี เอฟซี เป็ง เพิงสา นักวิ่งมาราธอนที่อายุมากที่สุดของประเทศไทย คือวัย 99 ปี ศุภวุฒิ เถื่อนกลาง นักกีฬาฟุตซอลทีมชาติไทย และสโมสรฟุตซอลชลบุรีบลูเวฟ
แท้ ประกาศวุฒิสาร ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง พยงค์ มุกดา ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง สุคนธ์ พรพิรุณ นักแต่งเพลง ชาตรี คงสุวรรณ นักร้องนักแต่งเพลง สายชล ระดมกิจ นักร้อง เพชร โพธาราม นักร้องเพลงลูกทุ่ง รุ่ง โพธาราม นักร้อง นักแต่งเพลงลูกทุ่ง ดวงรักษ์ เมืองราช นักร้องเพลงลูกทุ่ง พีรสันติ จวบสมัย นักร้อง รังษี เสรีชัย นักร้อง อุดม ทรงแสง นักแสดงและนักแสดงตลก พุฒิชัย เกษตรสิน ดีเจ , วีเจ , นายแบบ , พิธีกร , นักแสดง วราวุธ โพธิ์ยิ้ม นักร้อง , The star 9 ธนัยนันท์ เต็มปรีชา นักร้อง , AF 4 อริสมันต์ พงศ์เรืองรอง อดีตนักร้อง , นักการเมือง อาทิตย์ ตั้งวิบูลย์พาณิชย์ นักแสดง พัสกร พลบูรณ์ นักแสดงและนักแสดงตลก พัชญา เพียรเสมอ นักแสดง วรัทยา นิลคูหา นักแสดง พีรกร โพธิ์ประเสริฐ นักแสดง ปันชิดา ธนันสิน นักแสดง
สัปปะรดหวาน บ้านคา ผ้าจกไทยวน เค้กมะพร้าวอ่อน โอ่งมังกร หัวไชโป๊วเค็ม,หวาน มะขามเทศมัน ผลิตภัณฑ์ประเภทนมสด องุ่นหวานดำเนินสะดวก ตุ๊กตาผ้า ตะโกดัดและไม้แคระ เขียงไม้มะขามและตุ๊กตา เครื่องทองเหลือง แคนลายและขลุ่ย ย่ามกะเหรี่ยง ผ้าขาวม้า
ศูนย์สืบทอดศิลปผ้าจก: สถานที่อนุรักษ์และสืบทอดศิลปะผ้าจกของชาวไท-ยวน ให้คงอยู่เป็นมรดกทางภูมิปัญญาของชาวไท-ยวน ในราชบุรีสืบไป ค่ายภาณุรังษี: เป็นที่ตั้งของกรมทหารช่าง ริมแม่น้ำแม่กลอง ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง: เป็นหลักเมืองที่ตั้งขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ โดยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยรัชกาลที่ 2 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ย้ายเมืองเดิมไปตั้งทางฝั่งตะวันออกแม่น้ำแม่กลอง พิธภัณฑ์ทหารช่าง: เป็นแหล่งรวบรวมข้อมูลด้านประวัติศาสตร์ ที่เกี่ยวกับกิจกรรมทหารช่างรวมทั้งยุทโธปกรณ์และเครื่องมือเครื่องใช้ในอดีต พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชบุรี: เป็นสถานที่แสดงแหล่งประวัติศาสตร์การวิวัฒนาการของชาวจังหวัดราชบุรี ตั้งแต่ยุคอดีตถึงปัจจุบัน ความเป็นมาของการสร้างบ้านเมืองในแต่ละยุคสมัยรวม ถึงการจัดแสดงโบราณวัตถุร่องรอยของอารยธรรมและศิลปวัฒนธรรมของชาวพื้นเมือง พระปรางค์วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรวิหาร: ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองราชบุรี ชาวบ้านนิยมเรียกว่า วัดหน้าพระธาตุ เป็นพระปรางค์เก่าแก่ที่สร้างด้วยอิฐฉาบปูนและมีฐานเป็นศิลาแลงจำลองแบบมาจากนครวัด ตลาดโคยกี๊: เป็นถนนคนเดินอยู่บริเวณ ถนนริมแม่น้ำแม่กลอง เปิดทุกวัน ศุกร์ เสาร์ และ อาทิตย์ เมืองโบราณคูบัว: ตั้งอยู่ที่ตำบลคูบัว อำเภอเมืองราชบุรี ห่างจากศาลากลางจังหวัดราชบุรี ไปทางทิศใต้ประมาณ 8 กม. เป็นอาคารพุทธศาสนาเนื่องในลัทธิมหายานที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง
วัดหนองหอย: เป็นที่ตั้งของพระวิหารพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์กวนอิม หรือ พระแม่กวนอิมบนยอดเขา ตำบลเขาแร้ง อำเภอเมืองราชบุรีห่างจากตัวจังหวัด 12 กม. ไปทางถนนสายเขางู - เบิกไพร วัดอรัญญิกาวาส : จากนครปฐมถนนเพชรเกษมถึงแยกเขางูเลี้ยวขวาประมาณ3กิโลเมตรอยู่ทางขวามือ เขาแก่นจันทร์: ตั้งอยู่ริมถนนเพชรเกษม ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 2 กม. บริเวณเชิงเขาเป็นที่ตั้งของพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชรัชกาลที่ 1 บนยอดเขาสูงประมาณ 141 เมตร เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศเป็น 1 ใน 4 องค์ของพระสี่มุมเมืองซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สร้างขึ้นแล้วนำไปประดิษฐาน ณ เมืองรอบพระนครได้แก่ จังหวัดราชบุรี จังหวัดลำปาง จังหวัดสระบุรีและจังหวัดพัทลุง เขาวัง: อยู่ในเขตเทศบาลเมืองราชบุรีเดิมเรียกเขาสัตตนาถสมเด็จพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ครั้งดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ได้สร้างพระราชวังขึ้นบนภูเขาแห่งนี้ เพื่อให้เป็นที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อ พ.ศ. 2414 เขาหลวง: เขาหลวง อยู่ในเขตตำบลอ่างทอง บนยอดเขาเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปหินซึ่งเป็นที่เคารพนับถือของประชาชนทั่วไป เขาน้อย: อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 10 กม. เป็นที่ตั้งของวัดเขาน้อยเทียมสวรรค์เป็นวัดเก่าแก่ พระอุโบสถหลังเก่าสร้างด้วยศิลา-แลงทั้งหลัง ภายในอุโบสถเป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธรูป 2 องค์ ประทับนั่งหันหลังให้กัน เป็นพระที่สร้างด้วยศิลาแลง ถ้ำเขางู: อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 8 กม. ในตำบลเกาะพลับพลา อำเภอเมือง บริเวณเทือกเขาเป็นที่ตั้งของปูชนียสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และเก่าแก่ที่สุดของจังหวัด ถ้ำระฆัง: เป็นถ้ำหินปูน ตั้งอยู่บนเขาพญาปราบที่อยู่ในเทือกเขางูเป็นที่ประดิษฐาน ของพระพุทธสยัมภูและศาลเจ้าพ่อพญาปราบ ภายในถ้ำมีหินย้อยเป็นรูประฆัง ปัจจุบันมีค้างคาวอาศัยอยู่จำนวนมาก ถ้ำสาริกา: เป็นวัดสำคัญ ได้รับสถาปนาเป็น วัดของหลวง เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2525 เขางู แอดเวนเจอร์ปาร์ค: เปิดตัวขึ้นเพี่อรองรับนักท่องเที่ยวที่รักการผจญภัย มีกิจกรรมต่าง ๆ ที่น่าสนุกสนานตื่นเต้น
ตลาดน้ำดำเนินสะดวก: อยู่ติดกับถนนสุขาภิบาล 1 มีอาณาบริเวณตลอดคลองต้นเข็ม ปากคลองด้านที่บรรจบกับคลองเฮียกุ่ยจะมีร้านขายของที่ระลึกตั้งอยู่เป็นจำนวนมากตลาดน้ำเป็นวัฒนธรรม ของชาวบ้านที่ค้าขายกันทางน้ำ โดยใช้เรือพายเล็กๆเป็นพาหนะติดต่อแลกเปลี่ยนสินค้าตั้งแต่เช้ามืดจนใกล้เที่ยงวัน ตลาดน้ำดำเนินสะดวกเก่า หรือ ตลาดน้ำคลองลัดพลี: อยู่ในเขตตำบลดำเนินสะดวก หน้าวัดราษฎร์เจริญธรรม บริเวณนี้เคยเป็นตลาดน้ำดั้งเดิมซึ่งได้สูญหายไปเมื่อหลายปีก่อน กระทั่งทางจังหวัดราชบุรีได้ร่วมมือร่วมใจกับประชาชน รื้อฟื้นคืนชีวิตให้กับตลาดน้ำแห่งนี้อีกครั้ง วัดหลวงพ่อสดธรรมกายาราม: อยู่ในเขตอำเภอดำเนินสะดวก เป็นสถาบันพุทธภาวนาวิชชาธรรมกาย ที่สำคัญ
วัดขนอนหนังใหญ่: ตั้งอยู่ตำบลสร้อยฟ้า อำเภอโพธาราม เป็นวัดที่มีการจัดแสดงหนังใหญ่และมีพิพิธภัณฑ์เครื่องใช้ของโบราณ ค่ายหลวงบ้านไร่: ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 19 กม. อยู่ในตำบลคลองตาคตอำเภอโพธาราม เคยเป็นที่ตั้งของค่ายลูกเสือในรัชกาลที่ 6 วัดคงคารามและจิตรกรรมฝาผนังวัดคงคาราม: ตั้งอยู่ตำบลคลองตาคต อำเภอโพธารามเป็นวัดมอญ ภายในอุโบสถวัดคงคารามมีภาพจิตรกรรมฝาผนังที่ละเอียดอ่อนสวยงาม ถ่ายทอดตามต้นแบบที่มีชีวิตจริงและภาพพุทธประวัติตอนต่างๆ วัดเขาช่องพรานและค้างคาวเขาช่องพราน: ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม มีถ้ำที่เกิดจากหินปูน สูงจากพื้นประมาณ 30 เมตร ปากถ้ำกว้างประมาณ 2 เมตรสิ่งสำคัญคือมีค้างคาวตัว เล็กๆเข้าไปอยู่อาศัยจำนวนนับร้อยล้านตัวจนพลบค่ำประมาณ 18.00 น. ของทุกวัน จะเห็นภาพค้างคาวนับล้านๆตัว บินออกจากถ้ำนานนับชั่วโมง สุนทรีแลนด์ แดนตุ๊กตา: เป็นแหล่งรวมตุ๊กตาขนาดใหญ่ อุโบสถทองคำร้อยล้านวัดพระศรีอาร์ย: แสดงถึงความยิ่งใหญ่อลังการแห่งพลังศรัทธาของชาวราชบุรีที่มีต่อ พระพุทธศาสนาในการก่อสร้างอุโบสถทองคำมูลค่าร้อยล้าน ใช้เวลาก่อสร้างนานถึง 37 ปี นาตึก เป็นอาคารเก่าที่พักริมท่าน้ำ: อยู่ในพื้นที่ส่วนบุคคล รอพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว พระพุทธรูปปางไสยาสน์ ชื่อว่าหลวงพ่อยวน: อยู่ในพื้นที่ส่วนบุคคล รอพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว
สระน้ำโกสินารายณ์: จากหลักฐานการค้นคว้าทางโบราณคดีแสดงว่าเคยเป็นเมืองโบราณมาแต่สมัยเก่า ซึ่งได้ขุดพบพระกรของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ทำด้วยหินทรายแดง 5 พระกรถือคัมภีร์ ลูกประคำและดอกบัวกับพระบาทของพระโพธิสัตว์คู่หนึ่งซึ่งปัจจุบันได้ประดิษฐานอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชบุรีรวมถึงการจัดแสดงโบราณวัตถุร่องรอยอารยธรรมและศิลปวัฒนธรรมของชนพื้นเมือง บึงกระจับ: บึงกระจับแห่งนี้เป็นบึงน้ำและแหล่งเพาะพันธุ์ปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ที่สุดในภาคตะวันตก วัดม่วงและพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง: ตั้งอยู่ตำบลบ้านม่วง อำเภอบ้านโป่ง เป็นวัดที่มีหน้าบันพระอุโบสถเป็นปูนปั้นลวดลายเรขาคณิตระบายสีคล้ายรูปมังกร พระอุโบสถวัดม่วงสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2427 ซึ่งตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ภายในมีพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ความเป็นมาวิถีชีวิตวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่น จัดแสดงโบราณวัตถุคัมภีร์ใบลาน เครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ อุทยานบ้านปลา และสวนผีเสื้อมนชิดา: เป็นแหล่งรวมปลาทุกพันธุ์ ทั้งปลาที่มีในประเทศ และปลาต่างประเทศ (ปัจจุบัน ปิดให้บริการแล้ว) ศาลากลางน้ำวัดหนองปลาหมอ เป๋นศาลากลางน้ำของวัดหนองปลาหมอ ต.หนองปลาหมอ ที่พึ่งสร้างเสร็จเมื่อพ.ศ. 2556และจะผลักดันเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ทางพุทธศาสนาของจังหวัดราชบุรีต่อไป
ถ้ำเขาบิน: อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 20 กม. ภายในถ้ำเต็มไปด้วยหินงอกหินย้อยที่สวยงามและมีบ่อน้ำแร่ลึกประมาณ 1 เมตรที่ไม่เคยเหือดแห้งชาวบ้านเชื่อกันว่าศักดิ์สิทธิ์ สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีภาคกลางและสวนสัตว์เปิดเขาประทับช้าง: ห่างจากตัวจังหวัดราชบุรีประมาณ 25 กม.มีต้นไม้พรรณไม้ต่างๆตามเรื่องราวในวรรณคดีไทย สภาพทั่วไปเป็นป่าไม้ร่มรื่นปลูกเป็นสัดส่วนและตกแต่งไว้อย่างสวยงามมีสัตว์ป่าชนิดต่างๆ เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงแพร่พันธุ์สัตว์ป่าต่างๆโดย เฉพาะเสือโคร่งเหมาะสำหรับเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ ถ้ำจอมพลและสวนรุกขชาติ: อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 30 กม. อยู่ใกล้กับมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง เดิมชื่อถ้ำมุจลินทร์ สภาพเป็นป่าธรรมชาติมีฝูงลิงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากกรมป่าไม้ได้จัดเป็นสวนรุกขชาติเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ
เขากระโจม: ตั้งอยู่ในตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง ห่างจากตัวเมืองราชบุรี 80 กิโลเมตรเป็นพื้นที่ที่สูงที่สุดในจังหวัดราชบุรีประมาณ 1,045 เมตรจากระดับน้ำทะเลการเดินทางสู่ยอดเขาต้องใช้พาหนะขับเคลื่อน 4 ล้อสองข้างทางยังเป็นป่าเขาที่สภาพสมบูรณ์เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติและพบกล้วยไม้ป่าหลากหลายอยู่ทั่วไป ทัศนียภาพโดยรวมคล้ายป่าทางภาคเหนือ บนจุดสูงสุดเป็นเส้นแบ่งเขตแดนประเทศไทยกับประเทศพม่ามีลานกว้างสำหรับกางเต็นท์พักแรมสามารถชมวิวทิวทัศน์ได้รอบบริเวณ ระหว่างทางมีน้ำตกผาแดงจุดพักชมวิวและทางเดินศึกษาธรรมชาติที่สวยงาม
โป่งยุบ: อยู่ในท้องที่ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 60 กม. เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่หาชมยากในเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่แผ่นดินยุบตัวลงและถูกน้ำกัดเซาะดิน ทำให้เกิดเป็นหน้าผาสูงชันเป็นหลุมเป็นบ่อ ลักษณะคล้ายกับแพะเมืองผีที่จังหวัดแพร่ น้ำตกบ่อหวี : ตั้งอยู่บริเวณตำบลตะนาวศรี อำเภอสวนผึ้ง เป็นน้ำตกที่มีความสวยงานและความเป็นธรรมชาติอยู่มาก แก่งส้มแมว(สวนป่าสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์): เป็นแหล่งรวมพรรณไม้นานาชนิด มีสัตว์ป่าและลำธาร น้ำตกผาชลแดน: ตั้งอยู่ตำบลตะนาวศรี อำเภอสวนผึ้ง เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงามอีกแห่งหนึ่ง ที่ยังคงสภาพธรรมชาติอยู่มากและน้ำตกในแต่ละชั้นมีความสวยงามไม่เหมือนกันเหมาะสำหรับผู้ที่ชอบธรรมชาติ น้ำตกห้วยผาก : อยู่ก่อนธารน้ำร้อนบ่อคลึงประมาณ 1 กม. มีทางแยกซ้ายเข้าไปทางวัดห้วยผาก ประมาณ 1 กม. เป็นน้ำตกสายเล็กๆเชิงเทือกเขาตะนาวศรีความสูงของชั้นน้ำตกสามารถเดินเที่ยวชมได้ ธารน้ำร้อนบ่อคลึง: ตั้งอยู่ในเขตอำเภอสวนผึ้ง เลยที่ว่าการอำเภอสวนผึ้งไปประมาณ 15 กม. ในที่ดินของเอกชน เป็นธารน้ำร้อนที่ไหลออกจากซอกหินเชิงเขาตะนาวศรีมีความร้อนประมาณ 50 – 57 องศาเซลเซียส นับเป็นธารน้ำร้อนที่อยู่ใกล้กรุงเทพมากที่สุด น้ำตกเก้าโจน: ตั้งอยู่ที่บ้านผาปก อยู่ถัดจากธารน้ำร้อนบ่อคลึงไป 3 กม. จากลานจอดรถซึ่งอยู่ด้านล่าง เดินด้วยเท้าอีกประมาณ 500 เมตรถึงบริเวณตัวน้ำตกตอนล่างของลำห้วยบ่อคลึง เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ ที่สูง 9 ชั้น ระยะทางเดินจากชั้นล่างถึงชั้นบนประมาณ 2 กม. ใช้เวลาประมาณ 2 – 3 ชั่วโมง ฟาร์มกล้วยไม้ - ลันดา: เป็นสวนกล้วยไม้เอกชน มีพันธุ์กล้วยไม้จำพวกแวนด้าไว้จำหน่าย พิพิธภัณฑ์ภโวทัย: รวบรวมวัตถุโบราณสยามในอดีตรวมทั้งมีรถม้า พันธุ์ไม้ดอก ไม้ประดับของไทยชนิดต่างๆเช่น ดอกมณโฑ พิพิธภัณฑ์เปิดให้เข้าชมทุกวัน เสาร์-อาทิตย์ วันหยุดราชการ และ วันหยุดนักขัตฤกษ์ จุดชมวิวห้วยคอกหมู: อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง 800 เมตร สามารถมองเห็นภูมิประเทศของชายแดนพม่าอย่างสวยงาม สามารถมองเห็นต้นไม้ใหญ่ ป่าดงดิบที่อุดมสมบูรณ์ รวมทั้งนกนานาชนิดอีกมากมาย ธรรมสถาน วิโมกสิวาลัย: เป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้มาเยือนสวนผึ้ง ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางใจ ในการทบทวนจิตเพื่อความหลุดพ้นทุกข์ ไร่กุหลาบอุษาวดี: พื้นที่ไร่แห่งนี้ปกคลุมไปด้วยกลิ่นอายธรรมชาติ ภูเขา ทะเลหมอก และแมกไม้นานาพันธุ์ ให้คุณได้สัมผัสกับอากาศที่สดชื่นบริสุทธิ์ ความโดดเด่นของไร่อุษาวดีแห่งนี้ สวนผึ้งออร์คิด: เป็นสวนเพาะพันธุ์และจำหน่ายกล้วยไม้ขนาด ใหญ่อีกแห่งหนึ่งของสวนผึ้ง บ้านหอมเทียน: ภายในบ้านหอมเทียนตกแต่งด้วยของเก่าสะสมหายาก ภาชนะสังกะสี ตะเกียงโบราณ ของเล่นเก่า ฯลฯ กลมกลืนไปกับป่าธรรมชาติ เหมาะกับการถ่ายภาพในมุมต่าง ๆ ฟาร์มแกะสวนผึ้ง: เป็นสถานที่ท่องเที่ยวมีกิจกรรมหลากหลายให้ทำ เช่น การให้อาหารแกะ
อุทยานเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน: ภูมิประเทศเป็นหุบเขาตะนาวศรีสลับซับซ้อน ปกคลุมด้วยป่าต้นน้ำของห้วยแม่ประจัน จัดเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงามและสำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัด
อุทยานหุ่นขี้ผึ้งสยาม: ตั้งอยู่ในตำบลบางแพ เป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2549 ภายในบริเวณอุทยานจัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งบุคคลสำคัญที่ประกอบคุณงานความดีรวมทั้งงานศิลปะเอกลักษณ์ ทางวัฒนธรรมด้านต่างๆ ที่ทรงคุณค่าของไทยโดยการนำเสนอแบบผสมผสานกลมกลืนกับลักษณะที่เป็น ธรรมชาติและบรรยากาศแบบไทย
วัดเกาะศาลพระ: ตั้งอยู่ห่างจากตัวจังหวัดราชบุรีประมาณ 10 กม. มีเนื้อที่ประมาณ 35 ไร่ วัดเก่าแก่แห่งนี้ไม่ปรากฏว่าสร้างขึ้นเมื่อใดแต่พอสันนิษฐานได้จากศิลปะลวดลายไทยที่ซุ้ม ประตูและหน้าบันอุโบสถหลังเก่าว่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายหรือต้นรัตนโกสินทร์ โบราณสถานโคกวิหาร:: ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลเกาะศาลพระ มีลักษณะเป็นเจดีย์ขนาดใหญ่ โบราณวัตถุที่พบส่วนใหญ่เป็นรูปปั้นรูปใบหน้าบุคคลและเศียรพระพุทธรูปและเทวดา โบสถ์คริสต์พระหฤทัยวัดเพลง: ตั้งอยู่ริมคลองแควอ้อมมีอายุกว่า 100 ปี
บ่อพุน้ำร้อนโป่งกระทิง: เป็นบ่อน้ำอุ่น สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ หลายอย่าง
งานท่องเที่ยวราชบุรีของดีเมืองโอ่งและงานกาชาด: มีการจัดขึ้นทุกปีในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนมีนาคมบริเวณพื้นที่ของศาลากลางจังหวัด งานองุ่นหวานและของดีดำเนินสะดวก: จัดที่บริเวณเวทีกลางวัดราษฎร์เจริญธรรม (วัดสุน) อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี เพื่อส่งเสริมการจำหน่ายสินค้า และผลผลิตทางการเกษตร ประเพณีกินข้าวห่อมีการจัดพิธีขวัญข้อมือ กินข้าวห่อ ชมการแสดงวัฒนธรรมพื้นบ้าน พิธียกเสาหงส์ และผูกผ้าสีให้เสาหลักบ้าน สถานที่จัด บ้านโป่งกระทิงบน อ.บ้านคา
มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง และ ศูนย์การเรียนรู้ในเมือง ต.ดอนตะโก อ.เมือง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี วิทยาเขตราชบุรี วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี วิทยาลัยพยาลบาลบรมราชชนนีจักรีรัช บ้านโป่ง
วิทยาลัยอาชีวศึกษาดรุณาราชบุรี วิทยาลัยเทคโนโลยีดรุณาโปลีเทคนิค วิทยาลัยเทคนิคราชบุรี วิทยาลัยเทคนิคราชบุรี แห่งที่ 2 วิทยาลัยเทคนิคโพธาราม วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีราชบุรี วิทยาลัยการอาชีพปากท่อ วิทยาลัยสารพัดช่างราชบุรี วิทยาลัยการอาชีพบ้านโป่ง วิทยาลัยเทคโนโลยีบ้านโป่งบริหารธุรกิจ วิทยาลัยเทคโนโลยีดอนบอสโก บ้านโป่ง
ดูที่ รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดราชบุรี
รายชื่อวัดในจังหวัดราชบุรี รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดราชบุรี รายชื่อสาขาของธนาคารในจังหวัดราชบุรี รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดราชบุรี