รายพระนามพระมหากษัตริย์ลาว
ลำดับกษัตริย์ลาว อ้างอิงตามพงศาวดารหลวงพระบาง ชินกาลมาลีปกรณ์ และ ตำนานพระแก้วมรกต กรณีศักราชไม่ตรงกัน จะยึดตามตำนานพระแก้วมรกตเป็นหลัก
ขุนบรมราชาธิราช (พ.ศ. 1240 - พ.ศ. 1293) ได้ย้ายจากหนองแส (เมืองหลวงของอาณาจักรน่านเจ้า) มาอยู่ที่ใหม่เรียกว่า นาน้อยอ้อยหนู (เมืองแถนหรือเมืองกาหลง) ปัจจุบันเรียกว่าเชียงรุ่งเขตสิบสองพันนา พร้อมทั้งขยายอาณาเขตออกไปโดยส่งโอรส 7 องค์ไปครองเมืองต่าง ๆ คือ
ขุนลอ - ปกครองเมืองชวา(หลวงพระบาง) ท้าวผาล้าน - ปกครองเมืองหอแต(ต้าหอ) ท้าวจุลง - ปกครองเมืองโกดแท้แผนปม ท้าวคำผง - ปกครองเมืองเชียงใหม่ ท้าวงั่วอิน - ปกครองเมืองศรีอยุธยา (ละโว้) ท้าวกม - ปกครองเมืองมอน (อินทรปัต) ท้าวเจือง - ปกครองเมืองพวน (เชียงขวาง)
ขุนลอ องค์ปฐมกษัตริย์ลาว ผู้ตั้ง<b data-parsoid='{"dsr":[3350,3364,3,3]}'>เมืองชวา</b>เป็นราชธานีครั้งแรกเมื่อ (พ.ศ. 1300) และได้เปลี่ยนนามใหม่ว่า เมืองเชียงทอง มีกษัตริย์สืบต่อมา 16 ขุน 5 ท้าว จนมาถึงองค์ที่ 23 คือ พระยาลังธิราช
พระเจ้าฟ้างุ้มเป็นปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้าง [1] กษัตริย์พระองค์สุดท้ายในราชวงศ์คือพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
ราชอาณาจักรล้านช้าง ได้แตกออกเป็นอาณาจักรต่างๆ ได้แก่ อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์
อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ลำดับรายพระนามครองราชย์สิ้นสุดหมายเหตุ1พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 (พระไชยองค์เว้)พ.ศ. 2250พ.ศ. 2273พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช2เจ้าองค์ลองพ.ศ. 2273พ.ศ. 2283พระราชโอรสในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 23เจ้าอุปราช (ท้าวนอง)พ.ศ. 2283พ.ศ. 2294พระราชอนุชาในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 24พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3 (พระเจ้าศิริบุญสาร)พ.ศ. 2294พ.ศ. 2322พระราชโอรสในเจ้าองค์ลอง, เสียเอกราชแก่สยามในปี พ.ศ. 23225พระเจ้านันทเสนพ.ศ. 2325พ.ศ. 2337พระราชโอรสในพระเจ้าศิริบุญสาร, ปีครองราชย์ตามพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา6พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 4 (พระเจ้าอินทวงศ์)พ.ศ. 2337พ.ศ. 2348พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสน, พระอัยกาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี ในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์7พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 5 (พระเจ้าอนุวงศ์)พ.ศ. 2348พ.ศ. 2371พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสนและพระเจ้าอินทวงศ์, สิ้นวงศ์กษัตริย์เวียงจันทน์ หลังพระองค์พยายามแยกตัวเป็นอิสระจากไทย แต่ไม่สำเร็จ
อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์ลำดับรายพระนามครองราชย์สิ้นสุดหมายเหตุ1พระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูรพ.ศ. 2256พ.ศ. 2280พระราชนัดดาของพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช2พระเจ้าองค์หลวงไชยกุมารพ.ศ. 2280พ.ศ. 2334พระราชโอรสในพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร เสียเอกราชแก่สยามในปี พ.ศ. 23223พระวิไชยราชขัตติยวงศา (เจ้าหน้า)พ.ศ. 2334พ.ศ. 2354บุตรพระตาเมืองหนองบัวลำภู เชื้อสายเจ้าปางคำเมืองเชียงรุ้ง ได้ปกครองจำปาศักดิ์จากความชอบในการปราบปรามกบฏอ้ายเชียงแก้ว น้องชายของพระปทุมววรราชสุริยวงษ (เจ้าคำผง) แห่งเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช4เจ้านูพ.ศ. 2354พระราชโอรสในพระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร ถึงแก่พิราลัยหลังรับสุพรรณบัตรเจ้าเมืองได้ 3 วัน5เจ้าหมาน้อยพ.ศ. 2356พ.ศ. 2360พระราชนัดดาในพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร6เจ้าราชบุตร (โย้)พ.ศ. 2362พ.ศ. 2370พระราชโอรสในพระเจ้าอนุวงศ์ ร่วมกับพระเจ้าอนุวงศ์ประกาศแยกตัวเป็นอิสระจากไทยในปี พ.ศ. 2369 - 23707เจ้าฮุยพ.ศ. 2371พ.ศ. 2383พระราชนัดดาในพระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร8เจ้านาคพ.ศ. 2384พ.ศ. 2393พระเชษฐาของเจ้าฮุย9เจ้าบัวพ.ศ. 2396พ.ศ. 2398หนังสือ ลำดับกษัตริย์ลาว ระบุว่า ยุคนี้ว่างเจ้าผู้ครองนคร 5 ปี (2394-98)10เจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่)พ.ศ. 2399พ.ศ. 2401พระราชโอรสในเจ้าฮุย หลังถึงแก่พิราลัย เจ้าอุปราช (จู) รักษาราชการแทน11เจ้ายุติธรรมธร (คำสุก ณ จำปาศักดิ์)พ.ศ. 2405พ.ศ. 2443พระราชโอรสในเจ้าฮุย พระราชอนุชาในเจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่)12เจ้ายุติธรรมธร (หยุย ณ จำปาศักดิ์)พ.ศ. 2443พ.ศ. 2489พระราชโอรสในเจ้ายุติธรรมธร (คำสุก ณ จำปาศักดิ์) หลัง พ.ศ. 2446 ฝรั่งเศสลดฐานะเป็นผู้ว่าราชการนครจำปาศักดิ์ ต่อมาเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดนครจัมปาศักดิ์ ภายใต้การปกครองของไทย พ.ศ. 2484 - 2489
อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบางลำดับรายพระนามครองราชย์สิ้นสุดหมายเหตุ1เจ้ากิ่งกิสราชพ.ศ. 2246พ.ศ. 2265พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช2เจ้าองค์คำพ.ศ. 2265พ.ศ. 2266พระราชโอรสในเจ้าอินทรกุมาร เชื้อสายกษัตริย์เมืองเชียงรุ้ง3เจ้าอินทโฉมพ.ศ. 2266พ.ศ. 2292พระราชอนุชาในเจ้ากิ่งกิสราช4เจ้าอินทพรหมพ.ศ. 2292พ.ศ. 2293พระราชโอรสในเจ้าอินทโฉม ครองราชย์ 8 เดือน จึงถวายราชสมบัติให้เจ้าโชติกะ5เจ้าโชติกะพ.ศ. 2293พ.ศ. 2314พระเชษฐาองค์โตในเจ้าอินทพรหม6เจ้าสุริยวงศ์พ.ศ. 2314พ.ศ. 2334พระราชอนุชาในเจ้าโชติกะ เสียเอกราชแก่สยามเมื่อปี พ.ศ. 23227เจ้าอนุรุทธพ.ศ. 2334พ.ศ. 2359พระราชโอรสองค์ที่ 2 ในเจ้าอินทโฉม พระเชษฐาในเจ้าสุริยวงศ์8เจ้ามันธาตุราชพ.ศ. 2359พ.ศ. 2378พระราชโอรสในเจ้าอนุรุทธ9เจ้าสุกเสริมพ.ศ. 2381พ.ศ. 2393พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช10พระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ (เจ้าจันทราช)พ.ศ. 2395พ.ศ. 2414พระราชอนุชาในเจ้าสุกเสริม11พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร (เจ้าอุ่นคำ)พ.ศ. 2415พ.ศ. 2431พระราชอนุชาในพระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช, เกิดเหตุโจรจีนฮ่อยกทัพปล้นสะดมตามหัวเมืองลาวต่างๆ เป็นเวลาหลายปี เมืองหลวงพระบางถูกเผาจากเหตุการณ์ครั้งนี้, รัชกาลที่ 5 ทรงให้ออกจากตำแหน่งเจ้านครหลวงพระบาง ฐานหย่อนสมรรถภาพ, ถึงแก่พิราลัยในปี พ.ศ. 243812พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ (เจ้าคำสุก)พ.ศ. 2432พ.ศ. 2448พระราชโอรสในพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร สมัยนี้ดินแดนลาวตกเป็นของฝรั่งเศส13พระเจ้าศรีสว่างวงศ์พ.ศ. 2447พ.ศ. 2488พระราชโอรสในพระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ หลังปี พ.ศ. 2488 ทรงเปลี่ยนพระราชฐานะเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรลาว
พระราชอาณาจักรลาว (ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ)ลำดับรูปรายพระนามครองราชย์สิ้นสุดหมายเหตุ1 พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์พ.ศ. 2488พ.ศ. 2502ก่อนหน้านี้มีพระอิสริยยศเป็น พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง2พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา (Lao: ພຣະບາທສົມເດັຈພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັດທະນາ)พ.ศ. 2502พ.ศ. 2518สละราชสมบัติ หลังพรรคประชาชนปฏิวัติลาวเข้ากุมอำนาจรัฐสำเร็จ ต่อมาถูกส่งตัวไปค่ายสัมมนาที่เมืองเวียงชัย และเสด็จสวรรคตที่นั่น
ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาวลำดับรายพระนามครองราชย์สิ้นสุดหมายเหตุ1พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนาพ.ศ. 2518พ.ศ. 2521?2527อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว หลังถูกถอดออกจากราชสมบัติ2เจ้าฟ้าชายมกุฎราชกุมารวงศ์สว่างพ.ศ. 2521พ.ศ. 25243เจ้าสุริวงศ์ สว่างพ.ศ. 2524ปัจจุบันพระโอรสในเจ้าฟ้าชายมกุฎราชกุมารวงศ์สว่าง
ประธานประเทศลาว นายกรัฐมนตรีลาว
เติม วิภาคย์พจนกิจ. ประวัติศาสตร์อีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2546. คำหมั้น วงกตรัตนะ,เจ้า.พงศาวดารชาติลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2 .เวียงจันทน์:หอสมุดแห่งชาติ.1971. สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. ลำดับกษัตริย์ลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร. 2545.
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ลาว ลาว หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ลาว