พรรคไทยรักไทย
พรรคไทยรักไทย จดทะเบียนก่อตั้งเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2541 เป็นพรรคการเมืองแรกที่ก่อตั้งขึ้นภายใต้ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 โดยมีผู้ร่วมก่อตั้ง 23 คน นำโดย ดร.ทักษิณ ชินวัตร และ ได้รับชัยชนะขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จนครบวาระ 4 ปี
เสรีธรรม ยุบมารวมกับ พรรคไทยรักไทย ตาม ม.73 เมื่อ 6 กันยายน 2544 (ส.ส.ทั้ง 14 คน ย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทย)
ถิ่นไทย ถูกยุบพรรค เพราะไม่ดำเนินการตาม ม.35 เมื่อ 10 มกราคม 2545 (บุญเติม จันทวัฒน์ ส.ส.คนเดียวของพรรค ย้ายมาสังกัด พรรคไทยรักไทย)
ความหวังใหม่ ยุบมารวมกับ พรรคไทยรักไทย ตาม ม.73 เมื่อ 22 มีนาคม 2545 (สมาชิกสภาผู้แทนราษฏรทั้งแบบเขต และบัญชีรายชื่อ ย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทย มีเพียง ชิงชัย มงคลธรรม สมาชิกสภาผู้แทนราษฏรระบบบัญชีรายชื่อ ขออยู่ฟื้นฟู พรรคความหวังใหม่/ และ ร้อยตำรวจเอก เฉลิม อยู่บำรุง สมาชิกสภาผู้แทนราษฏรบัญชีรายชื่อ ขอไปฟื้นฟู พรรคมวลชน/ พันโทหญิง ฐิติยา รังสิตพล (พันโทหญิง ฐิฏา รังสิตพล มานิตกุล) สมาชิกสภาผู้แทนราษฏรบัญชีรายชื่อ ย้ายไปอยู่พรรคประชาธิปัตย์)
ชาติพัฒนา ยุบมารวมกับ พรรคไทยรักไทย ตาม ม.73 เมื่อ 21 กันยายน 2547 (ส.ส.ทั้งแบบเขต และ บัญชีรายชื่อ ย้ายมาสังกัดพรรคไทยรักไทย )
อนึ่ง การยุบพรรค หรือถุกยุพรรค เป็นไปตามกรอบของ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541[1]
ปัจจุบันพรรคไทยรักไทย ถูกยุบตามคำวินิจฉัยใน คดียุบพรรค มีหัวหน้าพรรคคนสุดท้ายคือ จาตุรนต์ ฉายแสง
พรรคไทยรักไทยมีสมาชิกพรรคที่แจ้งต่อนายทะเบียนพรรคการเมือง ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548 ถึงประมาณ 14 ล้านคน (14,394,404 คน)[2]
พรรคไทยรักไทย เป็นพรรคการเมืองแรก ที่ผู้สมัครได้รับเลือกตั้ง เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เกินกึ่งหนึ่งของจำนวน ส.ส.ทั้งหมด ในการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2548 โดยได้รับการเลือกตั้งถึง 376 ที่นั่ง จากจำนวนที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 500 ที่นั่ง เอาชนะพรรคคู่แข่งคือ พรรคประชาธิปัตย์ที่ได้เพียง 96 ที่นั่ง ทำให้เป็นพรรคการเมืองแรก ที่สามารถจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียวได้สำเร็จ
การบริหารงานของ พรรคไทยรักไทย เป็นที่รับทราบโดยทั่วไป ในการเน้นนโยบายประชานิยมผ่านโครงการต่างๆ ที่เคยหาเสียงไว้ เช่น โครงการกองทุนหมู่บ้าน โครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค โครงการพักชำระหนี้เกษตรกร โครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ และ บ้านเอื้ออาทร แต่หลายโครงการมีปัญหาในการดำเนินการ และมีคำถามเรื่องความโปร่งใส และความพร้อมตรวจสอบ
พรรคไทยรักไทย ถูกตุลาการรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้ยุบพรรค ด้วยมติเอกฉันท์ 9 ต่อ 0 เสียง เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2550 และ กรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ถูกวินิจฉัยเพิกถอนสิทธิ์ทางการเมือง เป็นเวลา 5 ปี ด้วยมติ 6 ต่อ 3 เสียง
ดร.ทักษิณ ชินวัตร คณิต ณ นคร ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ พันธุ์เลิศ ใบหยก สิริกร มณีรินทร์
กันตธีร์ ศุภมงคล สารสิน วีระผล สุวรรณ วลัยเสถียร ปภัสรา ตรังคิณีนาถ
ดร.ทักษิณ ชินวัตร คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ จาตุรนต์ ฉายแสง ไชยยศ สะสมทรัพย์ พลเอก ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา เนวิน ชิดชอบ ประชา มาลีนนท์ ประยุทธ มหากิจศิริ ปองพล อดิเรกสาร พงศ์เทพ เทพกาญจนา พินิจ จารุสมบัติ โภคิน พลกุล เยาวภา วงศ์สวัสดิ์ วันมูหะมัดนอร์ มะทา สนธยา คุณปลื้ม สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ สมชาย สุนทรวัฒน์ สมศักดิ์ เทพสุทิน สรอรรถ กลิ่นประทุม สุชาติ ตันเจริญ สุรเกียรติ์ เสถียรไทย สุวัจน์ ลิปตพัลลภ สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ นายแพทย์ พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช ชานนท์ สุวสิน พงษ์ศักดิ์ รักตพงศ์ไพศาล วิเชษฐ์ เกษมทองศรี ภูมิธรรม เวชยชัย สิริกร มณีรินทร์ นาวาอากาศตรี ศิธา ทิวารี กร ทัพพะรังสี กอบกุล นพอมรบดี กันตธีร์ ศุภมงคล จำลอง ครุฑขุนทด ฉัตรชัย เอียสกุล พลตำรวจเอก ชิดชัย วรรณสถิตย์ ชูชีพ หาญสวัสดิ์ บุญชู ตรีทอง ประจวบ ไชยสาส์น นายแพทย์ เปรมศักดิ์ เพียยุระ เทวัญ ลิปตพัลลภ พวงเพ็ชร ชุนละเอียด พันธุ์เลิศ ใบหยก ระวี หิรัญโชติ รุ่งเรือง พิทยศิริ ลดาวัลลิ์ วงศ์ศรีวงศ์ วราเทพ รัตนากร วิเศษ จูภิบาล วิชิต ปลั่งศรีสกุล สฤต สันติเมทนีดล สุขวิช รังสิตพล สุพร อัตถาวงศ์ นายแพทย์ สุชัย เจริญรัตนกุล สุนัย เศรษฐบุญสร้าง สุรนันทน์ เวชชาชีวะ สุริยา ลาภวิสุทธิสิน สุวิทย์ คุณกิตติ เสนาะ เทียนทอง เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช อดิศร เพียงเกษ อดิศัย โพธารามิก อนุทิน ชาญวีรกูล เอกพร รักความสุข เกรียง กัลป์ตินันท์ เกษม รุ่งธนเกียรติ นายแพทย์ จาตุรงค์ เพ็งนรพัฒน์ ชูชัย มุ่งเจริญพร ทศพล สังขทรัพย์ ทองหล่อ พลโคตร ธีระยุทธ วาณิชชัง ประชาธิปไตย คำสิงห์นอก ประสิทธิ์ จันทาทอง ปรีชา เลาหพงศ์ชนะ ว่าที่ร้อยตรี ไพโรจน์ สุวรรณฉวี นายแพทย์ วิชัย ชัยจิตวณิชกุล วิฑูรย์ วงษ์ไกร วุฒิชัย สงวนวงศ์ชัย ศักดิ์สยาม ชิดชอบ สมศักดิ์ คุณเงิน สาคร พรหมภักดี อรดี สุทธิศรี อรรถสิทธิ์ (คันคาย) ทรัพยสิทธิ์ เอกภาพ พลซื่อ ชาญชัย ปทุมารักษ์ ฐานิสร์ เทียนทอง ธานี ยี่สาร บุญพันธ์ แขวัฒนะ พงษ์ศักดิ์ วรปัญญา พิมพา จันทร์ประสงค์ ยงยศ อดิเรกสาร ลิขิต หมู่ดี ว่าที่ร้อยโท นายแพทย์ วัลลภ ยังตรง สิทธิชัย กิตติธเนศวร สุรสิทธิ์ นิติวุฒิวรรักษ์ อนุชา นาคาศัย อุดม ไกรวัตนุสสรณ์ นายแพทย์ ทศพร เสรีรักษ์ ปกรณ์ บูรณุปกรณ์ ประทวน เขียวฤทธิ์ พินิจ จันทรสุรินทร์ ไพโรจน์ โล่ห์สุนทร ไพศาล จันทรภักดี มยุรา มนะสิการ เรืองวิทย์ ลิกค์ วิสาร เตชะธีราวัฒน์ วีระกร คำประกอบ พันตำรวจโท อดุลย์ บุญเสรฐ กฤษ ศรีฟ้า ประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ลิขิต ธีรเวคิน วัยโรจน์ พิพิธภักดี วีระ มุสิกพงศ์ สุธรรม แสงประทุม สุรเชษฐ์ ดวงสอดศรี หม่อมราชวงศ์ดำรงดิศ ดิศกุล ปวีณา หงสกุล พิมล ศรีวิกรม์ ลลิตา ฤกษ์สำราญ ศันสนีย์ นาคพงศ์
การุญ จันทรางศุ กิตติ ลิ่มสกุล กันตธีร์ ศุภมงคล คณิต ณ นคร ณรงค์ ปัทมะเสวี ดร.ทักษิณ ชินวัตร พลเอก ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ นายแพทย์ ประจวบ อึ้งภากรณ์ ประชา คุณะเกษม ประสิทธิ์ มะหะหมัด ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์
ปภัสรา ตรังคินีนาถ พันศักดิ์ วิญญรัตน์ พันธ์เลิศ ใบหยก ภูวนิดา คุนผลิน วิริยะ นามศิริพงศ์พันธุ์ วีระชัย วีระเมธีกุล สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ สิริกร (ลีนุตพงษ์) มณีรินทร์ สุธรรม แสงประทุม สุวรรณ วลัยเสถียร สำราญ ภูอนันตานนท์
กลุ่มจันทร์ส่องหล้า นำโดย ดร.ทักษิณ ชินวัตร กลุ่มวังบัวบาน นำโดย เยาวภา วงศ์สวัสดิ์ กลุ่มวังน้ำยม นำโดย สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ กลุ่มวังพญานาค นำโดย พินิจ จารุสมบัติ กลุ่มวังน้ำเย็น นำโดย เสนาะ เทียนทอง กลุ่มบ้านริมน้ำ นำโดย สุชาติ ตันเจริญ กลุ่มราชบุรี นำโดย สรอรรถ กลิ่นประทุม กลุ่มวังน้ำเค็ม (กลุ่มชลบุรี) นำโดย สนธยา คุณปลื้ม
ในการเลือกตั้งทั่วไป เมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2549 พรรคไทยรักไทย ได้คะแนนในระบบบัญชีรายชื่อถึง 18,993,073 เสียง และถูกกล่าวหาว่าจ้างพรรคการเมืองขนาดเล็กลงเลือกตั้ง โดยอ้างว่าพรรคต้องการหลีกเลี่ยงกฎร้อยละ 20 คณะกรรมการการเลือกตั้งจึงตั้งอนุกรรมการมาสอบ ซึ่งผลปรากฏว่ามีมูลทำให้พรรคไทยรักไทยอาจถูกยุบพรรคได้ และกำลังอยู่ในระหว่างการส่งศาลรัฐธรรมนูญตัดสินยุบพรรค
หลังการ รัฐประหาร 2549 ไม่นาน ดร.ทักษิณ ชินวัตร หัวหน้าพรรคไทยรักไทย ซึ่งพำนักอยู่ที่ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ได้ตัดสินใจลาออกจากหัวหน้าพรรค โดยส่งจดหมายซึ่งเขียนด้วยลายมือ โดยได้ชี้แจงสาเหตุถึงการลาออก และขอบคุณสมาชิกพรรคและผู้ให้การสนับสนุน
หลังจากที่หัวหน้าพรรคลาออกไม่นาน ความเคลื่อนไหวของสมาชิกพรรค โดยเฉพาะผู้บริหารพรรค ต่างก็ตัดสินใจลาออก จากกรรมการบริหารพรรค สมาชิกพรรค ทันที มีการฟ้องร้องยุบพรรคไทยรักไทย มีการตรวจสอบเรื่องการทุจริต ซึ่งอาจมีผลทำให้กรรมการบริหารพรรคต้องเว้นวรรคทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี
ในวันที่ 30 พฤษภาคม 2550 ตุลาการรัฐธรรมนูญตัดสินให้ยุบพรรคไทยรักไทย พร้อมเพิกถอนสิทธิการเมืองกรรมการบริหารทั้ง 111 คน เป็นจำนวน 5 ปี เหตุที่เพิกถอนสิทธิเพียง 111 คนใน 119 คน เนื่องจากใน 8 คนที่เหลือมีการลาออกหรือสิ้นสภาพกรรมการฯ ก่อนการกระทำผิด ได้แก่ พระเปรมศักดิ์ เพียยุระ, นายเสนาะ เทียนทอง, นายฐานิสร์ เทียนทอง, นายลิขิต ธีรเวคิน, นายสฤต สันติเมทนีดล, นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์, นายกร ทัพพะรังสี และนางกอบกุล นพอมรบดี อดีต ส.ส.ราชบุรี ที่ถูกยิงเสียชีวิต[4][5]
รายชื่อพรรคการเมืองไทย ดร.ทักษิณ ชินวัตร ทักษิโณมิค คดียุบพรรคการเมืองเนื่องจากการเลือกตั้ง 2 เมษายน พ.ศ. 2549 มูลนิธิ 111 ไทยรักไทย พรรคพลังประชาชน (พ.ศ. 2541) พรรคเพื่อไทย พรรคเพื่อธรรม พรรคไทยรักษาชาติ
หมวดหมู่:พรรคการเมืองไทยในอดีต ไทยรักไทย หมวดหมู่:พรรคการเมืองไทยที่ถูกยุบพรรคในปี พ.ศ. 2550 หมวดหมู่:พรรคการเมืองไทยที่ต้องห้าม