โซเดียม
โซเดียม (English: Sodium) เป็นธาตุในตารางธาตุซึ่งมีสัญลักษณ์ Na (จากคำว่า Natrium ในภาษาละติน[1]) และหมายเลขอะตอม 11 โซเดียมเป็นโลหะอ่อน มีลักษณะเป็นไข มีสีเงิน และอยู่ในกลุ่มโลหะแอลคาไล โซเดียมมีมากในสารประกอบทางธรรมชาติ (โดยเฉพาะแฮไลต์)
โซเดียมทำปฏิกิริยาได้ว่องไวมาก ให้เปลวไฟสีเหลือง ออกซิไดส์ในอากาศและทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับน้ำมากจนเกิดเปลวไฟได้ จึงจำเป็นต้องเก็บอยู่ในน้ำมัน
Sir Humphry Davy เป็นคนแรกที่สกัดธาตุโพแทสเซียมก่อนตามด้วยธาตุโซเดียมใน ปี ค.ศ. 1807 ขณะที่เขาศึกษาปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยไฟฟ้าของโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ และโซเดียมไฮดรอกไซด์ตามลำดับ ในปีถัดมา (ปี ค.ศ. 1808) Gay-Lussac และ Thernard สามารถเตรียมโลหะโซเดียมได้โดยนำ โซเดียมไฮดรอกไซด์มารีดิวซ์ด้วยเหล็ก ณ อุณหภูมิสูง ในปี ค.ศ. 1921 บริษัท du Pont ผลิตโซเดียมได้ในราคาถูกมาก โดยใช้ สัญลักษณ์ของธาตุนี้มาจากคำลาติน Natrium
ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางกายภาพ
ของโซเดียมเป็น โลหะตัวนำความร้อนและไฟฟ้าที่ดี โลหะบางชนิดนำความร้อนได้ดีกว่าNa ได้แก่ เงิน ทอง อะลูมินัม และทองคำ เป็นตัวกลางแลกเปลี่ยนความร้อน (heat exchange medium) เป็นตัวหล่อเย็นในปฏิกรณ์นิวเคลียร[2]
ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางเคมี
ใช้เตรียมสารเคมีของโซเดียม เช่น เตรียมโซเดียมเปอร์ออกไซด์ (Na2O2) เป็นตัวฟอกสี โซเดียมไฮไดรด์ (NaH) เตรียมเตตระเมทิลเลด [(CH3)4Pb], เตตระเอทิลเลด [(C2H5)4Pb] เพื่อใช้เติมใส่แก๊สโซลีนเพื่อเพิ่มเลขออกเทนของน้ำมันแก๊สโซลีน ใช้เป็นตัวรีดิวซ์และเป็นตัวเร่งในปฏิกิริยา ใช้ในเตรียมสารอินทรีย์ของโซเดียม[3]
โซเดียมไอออน (Na+)เป็นธาตุ จำเป็นต่อร่างกายธาตุทีไม่เป็นพิษ โซเดียมทีอยู่ในรูปของธาตุอิสระ มีพิษอย่างแรง กัดเนื้อเยื่อทำให้เกิดอาการคัน เป็นผื่นแดง โซเดียมทำปฏิกิริยาน้ำและออกซิเจนในอากาศอย่างรุนแรง ติดไฟง่ายและให้สารละลาย โลหะโซเดียมต้องเก็บรักษาในตัวกลางเฉื่อย เช่น ในน้ำมันเคโซซิน การใช้โลหะต้องใช้ความระมัดระวังสูง โลหะโซเดียมทำปฏิกิริยาอย่างรวดเร็ว กับน้ำให้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) และแก๊สไฮโดรเจน สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH)
โซเดียมคลอไรด์ - ใช้ในการปรุงรสอาหาร และใช้ในอุตสาหกรรม โซเดียมไฮดรอกไซด์ - ใช้ในอุตสาหกรรม โซเดียมเอไซด์ - ใช้บรรจุในถุงลมนิรภัย โซเดียมสเตียเรต - สบู่ โซเดียมเตตระโบเรต เดคะไฮเดรต - ใช้ในการทำเครื่องทอง โซเดียมโบรไมด์ - NaBr โซเดียมไอโอไดต์ - NaI โซเดียมซัลเฟต - Na2SO4 โซเดียมฟลูออไรด์ - NaF โซเดียมออกไซด์ - Na2O โซเดียมซัลไฟด์ - Na2S โซเดียมซีลีไนด์ - Na2Se โซเดียมเทลลูไรด์ - Na2Te โซเดียมไฮไดรต์ - Na2O โซเดียมโบโรไฮไดรต์ - NaBH4 โซเดียมไซยาไนด์ - NaCN โซเดียมบิสเมต - NaBiO3 โซเดียมซูเปอร์ออกไซด์ - NaO2 โซเดียมซีลีเนต - Na2SeO4 โซเดียมไนเตรต - NaNO3 โซเดียมฟอสเฟต - NaPO3 โซเดียมอาร์ซีเนต - NaAsO3 โซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนต - NaHCO3 โซเดียมคลอเรต - NaClO3 โซเดียมฟลูออเรต - NaFO3 โซเดียมโบรเมต - NaBrO3 โซเดียมไอโอเดต - NaIO3 โซเดียมไฮโพคลอไรด์ - NaOCl โซเดียมไฮโพฟลูออไรด์ - NaOF โซเดียมไฮโพโบรไมด์ - NaOBr โซเดียมไฮโพไอโอไดต์ - NaOI โซเดียมเพอร์คลอเรต - NaClO4 โซเดียมแอนติโมเนต - NaSbO3 โซเดียมเทลลูเรต - Na2TeO4 โซเดียมพอโลเนต - Na2PoO4 โซเดียมพอโลไนต์ - Na2PoO3 โซเดียมเทลลูไรต์ - Na2TeO3 โซเดียมซีลีไนต์ - Na2SeO3 โซเดียมซัลไฟต์ - Na2SO3 โซเดียมอาร์เซไนต์ - NaAsO2 โซเดียมแอนติโมไนต์ - NaSbO2 โซเดียมแอนติโมไนด์ - Na3Sb โซเดียมไนไตรต์ - NaNO2 โซเดียมฟอสไฟต์ - NaPO2
หมวดหมู่:แร่โซเดียม หมวดหมู่:สารประกอบโซเดียม หมวดหมู่:โซเดียม ซโซเดียม ซโซเดียม ซโซเดียม