มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (English: Sukhothai Thammathirat Open University; ชื่อย่อ: มสธ., STOU) เป็นสถาบันอุดมศึกษาของรัฐแบบไม่จำกัดรับจำนวน (มหาวิทยาลัยเปิด) แห่งเดียวของประเทศไทย และเป็นมหาวิทยาลัยเปิดโดยใช้ระบบการศึกษาทางไกลแห่งเดียวในประเทศไทย
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจัดตั้งขึ้นเพื่อขยายและกระจายโอกาสทางการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่ประชาชน มีลักษณะเป็นมหาวิทยาลัยในระบบเปิด ดำเนินการดำเนินการสอนโดยใช้ระบบการสอนทางไกลซึ่งพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อ "มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช" ตามพระนามกรมของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นกรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา และพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้พระราชลัญจกรในรัชกาลที่ 7 ซึ่งเป็นรูปพระแสงศรสามองค์ นำมาประกอบกับเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของ กรุงสุโขทัย เป็นตราประจำมหาวิทยาลัย
เมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2521 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้ทรงลงพระปรมาภิไธยใน พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช พุทธศักราช 2521 มหาวิทยาลัยจึงกำหนดวันที่ 5 กันยายน ของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนามหาวิทยาลัย [1]
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจัดการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีแบบมหาวิทยาลัยเปิดโดยรับนักศึกษาไม่จำกัดจำนวน ปัจจุบันมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชเปิดการศึกษาถึงระดับดุษฎีบัณฑิตในบางสาขาวิชา[2] โดยมีการสอบคัดเลือกเพื่อเข้าศึกษาเหมือนมหาวิทยาลัยปิดทั่วไป[3]
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชไม่มีชั้นเรียนตามปกติเหมือนมหาวิทยาลัยทั่วไป แต่ดำเนินการสอนโดยใช้ระบบการสอนทางไกล ซึ่งจัดการเรียนการสอนโดยเน้นให้นักศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองจากเอกสารชุดวิชาจากสื่อสารสนเทศต่าง ๆ ที่ทางมหาวิทยาลัยจัดไว้ให้นักศึกษา เช่น สื่อสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์และสื่อต่าง ๆ เป็นต้น
ผู้ที่จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชในอดีต ได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้เข้ารับพระราชทานปริญญาบัตรจากพระหัตถ์พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช แต่ในปัจจุบันสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร เสด็จพระราชดำเนินปฏิบัติพระราชกรณียกิจในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจนถึงปัจจุบัน ภายหลัง รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 คณะรักษาความสงบแห่งชาติ ได้ออกประกาศที่ 1/2560 เข้าควบคุมมหาวิทยาลัยเนื่องจากกรณีกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ ขอลาออกจากตำแหน่งจนทำให้เหลือกรรมการไม่ครบองค์ประกอบตามมาตรา 13 แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช พ.ศ. 2521 [4] และยกเลิกประกาศควบคุมเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายนพ.ศ. 2561[5]เนื่องจากมีประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งนายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชเป็นที่เรียบร้อยแล้ว[6]
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชมีการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีแบบ "มหาวิทยาลัยเปิด" กล่าวคือรับนักศึกษาไม่จำกัดจำนวน โดยมหาวิทยาลัยไม่มีชั้นเรียนตามปกติเหมือนมหาวิทยาลัยปิดและมหาวิทยาลัยตลาดวิชาซึ่งดำเนินการสอนโดยใช้ระบบการสอนทางไกล จัดการเรียนการเรียนการสอนโดยเน้นให้นักศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองจากเอกสารชุดวิชาจากสื่อสารสนเทศต่าง ๆ ที่ทางมหาวิทยาลัยจัดไว้ให้นักศึกษา เช่น สื่อสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์และสื่อต่าง ๆ เป็นต้น
การก่อตั้งมหาวิทยาลัยเปิด เป็นความพยายามของรัฐบาลในการที่จะขยายโอกาสการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่ประชาชนให้มากที่สุด แนวคิดนี้ได้เคยนำมาใช้แล้วในประเทศไทย โดยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง ซึ่งตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2476 ได้จัดการศึกษาระบบ "ตลาดวิชา" โดยไม่จำกัดรับนักศึกษา เป็นครั้งแรก แต่ต่อมาก็ได้เปลี่ยนมาเป็นระบบมหาวิทยาลัยปิด (จำกัดการรับนักศึกษา) เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ต่อมาปี พ.ศ. 2514 ได้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยแบบตลาดวิชาขึ้นอีกแห่งหนึ่ง คือ มหาวิทยาลัยรามคำแหง แต่มหาวิทยาลัยรามคำแหงยังคงจัดการศึกษาโดยอาศัยชั้นเรียนเป็นหลัก ทำให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงประสบปัญหาในด้านอาคารสถานที่เรียนเป็นอันมาก ทำให้ไม่สามารถขยายให้เพียงพอกับจำนวนนักศึกษาที่เพิ่มขึ้นทุกปีได้ ทางรัฐบาลเล็งเห็นว่าหากรัฐบาลให้การสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงจัดการศึกษาให้เพียงพอกับความต้องการของผู้เรียนแล้วจะทำให้ภาครัฐต้องรับผิดชอบภาระด้านงบประมาณมากขึ้นอย่างไม่มีวันสิ้นสุด
ดังนั้นเพื่อเป็นการขยายโอกาสทางการศึกษาระดับอุดมศึกษาให้แก่ประชาชน ให้กว้างแคบที่สุด โดยใช้ทรัพยากรที่มีจำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุด จึงมีการก่อตั้งมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชขึ้น โดยดำเนินการใน<i data-parsoid='{"dsr":[5933,5998,2,2]}'>ระบบมหาวิทยาลัยเปิด จัดการเรียนการสอนโดยใช้ระบบการศึกษาทางไกล มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จึงเป็น<b data-parsoid='{"dsr":[6035,6102,3,3]}'>มหาวิทยาลัยเปิด โดยใช้ระบบการศึกษาทางไกล แห่งเดียวในประเทศไทย[7]
มหาวิทยาลัยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อ "มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช" ตามพระนามเดิมของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศ เป็น "กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา" และพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้พระราชลัญจกรในรัชกาลที่ 7 ซึ่งเป็นรูปพระแสงศรสามองค์ นำมาประกอบกับเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของกรุงสุโขทัย เป็นตราประจำมหาวิทยาลัย
เมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2521 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้ทรงลงพระปรมาภิไธย ใน พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช พ.ศ. 2521[8] มหาวิทยาลัยจึงกำหนดให้ วันที่ 5 กันยายน ของทุกปีเป็น วันสถาปนามหาวิทยาลัย
ในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2521 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งกรรมการสภามหาวิทยาลัยชุดแรก[9] รวมทั้งได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง ศาสตราจารย์ ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน ให้ดำรงตำแหน่ง อธิการบดีคนแรก
หลังจากได้ใช้เวลาเตรียมการด้านต่าง ๆ เพื่อให้พร้อมที่จะเปิดสอนเป็นเวลาประมาณ 2 ปี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจึงได้เปิดรับนักศึกษารุ่นแรก เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2523[10] สาขาวิชาที่เปิดสอน 3 สาขาวิชา คือ สาขาวิชาศิลปศาสตร์ สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ และสาขาวิชาวิทยาการจัดการ[11] โดยมี ผู้สนใจลงทะเบียนเรียน จำนวน 11152 คน
ต่อมาในปี พ.ศ. 2525 มหาวิทยาลัยได้ขยายการรับนักศึกษาเพิ่มขึ้นในสาขาวิชานิติศาสตร์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ สาขาวิชาคหกรรมศาสตร์(มนุษยนิเวศศาสตร์) และสาขาวิชาส่งเสริมการเกษตรและสหกรณ์ ปีการศึกษา 2526(ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นสาขาวิชาเกษตรศาสตร์และสหกรณ์) มหาวิทยาลัยได้เปิดสอนสาขาวิชารัฐศาสตร์ ปีการศึกษา 2527 เปิดสอนสาขาวิชานิเทศศาสตร์ ในปีการศึกษา 2538 มหาวิทยาลัยได้เปิดสอนสาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และในปี พ.ศ. 2544 ได้เปิดสอนสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ เพิ่มขึ้นอีกสาขาวิชาหนึ่ง รวมเป็น 12 สาขาวิชา
ในฐานะที่เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจึงมีอำนาจให้ปริญญาบัตร และประกาศนียบัตรที่มีศักดิ์และสิทธิเช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยของรัฐอื่น ๆ ทุกประการ
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จัดพิธีพระราชทานปริญญาบัตรเป็นครั้งแรก ณ อาคารใหม่สวนอัมพร เมื่อวันที่ 26 - 31 มีนาคม พ.ศ. 2527 โดยเป็นการพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตจากมหาวิทยาลัยรุ่นแรก (ประจำปีการศึกษา 2525) ซึ่งในปีนั้นมีผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี จำนวน 9,594 คน จาก 2 สาขาวิชา คือ สาขาวิชาศึกษาศาสตร์และสาขาวิชาวิทยาการจัดการ [12]
ในอดีต ผู้ที่จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชได้รับพระมหากรุณาธิคุณ ให้เข้ารับพระราชทานปริญญาบัตรจากพระหัตถ์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช แต่ในปัจจุบันสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร เสด็จพระราชดำเนินปฏิบัติพระราชกรณียกิจในการพระราชทานปริญญาบัตร แก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจนถึงปัจจุบัน นับเป็นความภูมิใจของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช อย่างหาที่สุดมิได้
ตราประจำมหาวิทยาลัย ต้นปาริชาตหรือต้นทองหลางลาย ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย เสื้อครุยพระราชทาน
มหาวิทยาลัยได้รับพระบรมราชานุญาตให้ใช้พระราชลัญจกรในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นรูปพระแสงศรสามองค์เรียงกันบนบันไดแก้ว ได้แก่ "พระแสงศรพรหมศาสตร์" "พระแสงอัคนิวาต" "และพระแสงศรพลายวาต" ประดิษฐานอยู่ภายใต้ พระมหามงกุฏ นำมาประกอบกับส่วนยอดของ "เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์" ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของกรุงสุโขทัย และมีข้อความ "มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช" อยู่ในแถบริ้วเบื้องล่าง เป็นตราประจำมหาวิทยาลัย[13]
เสื้อครุยวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยเป็นเสื้อคลุม ผ้าโปร่งสีขาว ผ่าอกตลอดรอบขอบและที่ต้นแขนกับปลายแขน มีแถบสีทองทาบทับด้วยแถบทองบริเวณอกเสื้อทั้งสองข้างมีวงกลมสีทอง กลางวงมีตรามหาวิทยาลัย ปริญญาตรี มี 1 วง ปริญญาโทมี 2 วง ปริญญาเอก มี 3 วง[14]
มหาวิทยาลัยกำหนดให้ ต้นปาริชาตหรือต้นทองหลางลายเป็นต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย เนื่องจากมีใบเป็นสีเขียวและเส้นใบเป็นสีทอง ตรงกับสีเขียว-ทองซึ่งเป็นสีประจำมหาวิทยาลัย
"สีเขียว - ทอง" เป็นสีประจำมหาวิทยาลัย
██ สีเขียว เป็นสีประจำวันพุธ ซึ่งเป็นวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
██ สีทอง เป็นสีแห่งความเป็นสิริมงคล
อาคารพุ่มข้าวบิณฑ์ เป็นอาคารสัญลักษณ์ของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ซึ่งได้ประยุกต์สถาปัตยกรรมไทยสมัยสุโขทัยมาใช้ในการออกแบบก่อสร้าง โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี ศิลปินแห่งชาติ เป็นผู้ออกแบบ การจัดวางอาคารนั้นตั้งอยู่กึ่งกลางของอุทยานการศึกษารัชมังคลาภิเษก จัดเป็นสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นที่สุดในมหาวิทยาลัย[15]
อาคารอเนกนิทัศน์ เป็นหอประชุมขนาดใหญ่ของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช สร้างเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2549 ปัจจุบันใช้เป็นสถานที่พระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัย[16]
หอพระ ประดิษฐานพระพุทธรูปประจำมหาวิทยาลัยปางมารวิชัย ขนาดหน้าตัก 60 นิ้ว ตัวอาคารหอพระออกแบบโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี ศิลปินแห่งชาติ โดยตัวอาคารมีเอกลักษณ์สะท้อนรูปลักษณะศิลปสุโขทัย อันเป็นชื่อของมหาวิทยาลัย ตัวอาคารสร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2551 การจัดวางอาคารนั้นตั้งอยู่บริเวณมุมด้านเหนือของอุทยานการศึกษารัชมังคลาภิเษกใกล้กับถนนหลักภายในมหาวิทยาลัย ตัวอาคารยกพื้นสูงจากระดับปรกติ จึงทำให้มีความโดดเด่นสะดุดตา[17]
ห้องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี เป็นแหล่งรวบรวมข้อมูลพระราชประวัติ พระราชกรณียกิจพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ตั้งอยู่ ณ อาคารบรรณสาร ชั้นสอง ออกแบบตกแต่งด้วยรูปลักษณะสถาปัตยกรรมสมัยรัชกาลที่ 7 เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและให้บริการข้อมูลทางประวัติศาสตร์ระหว่างพ.ศ. 2468-2477 [18]
หน่วยงานภายในมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช มีดังนี้
สำนักงานอธิการบดี กองการเจ้าหน้าที่ กองกลาง กองแผนงาน กองคลัง กองพัสดุ งานวิเทศสัมพันธ์ ศูนย์สารสนเทศ ศูนย์สัมมนาและฝึกอบรม ศูนย์ประสานงานการประกันคุณภาพการศึกษา สำนักงานสภามหาวิทยาลัย สำนักงานตรวจสอบภายใน
สำนักทะเบียนและวัดผล สำนักเทคโนโลยีการศึกษา สำนักบริการการศึกษา สำนักวิชาการ สำนักบรรณสารสนเทศ สำนักพิมพ์ สำนักการศึกษาต่อเนื่อง สำนักคอมพิวเตอร์ สำนักบัณฑิตศึกษา สถาบันวิจัยและพัฒนา ศูนย์ฝึกอบรมเทคโนโลยีการพิมพ์แห่งชาติ
ปัจจุบันมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช เปิดทำการเรียนการสอนทั้งในระดับประกาศนียบัตร, ปริญญาบัณฑิต, ประกาศนียบัตรบัณฑิต, และปริญญามหาบัณฑิต กระจายไปตามสาขาวิชาต่าง ๆ โดยมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช มีสาขาวิชาทั้งหมด 12 สาขาวิชา (เป็นหน่วยงานตามประกาศกระทรวงฯ 10 สาขาวิชา[19] เป็นหน่วยงานภายใน 2 สาขาวิชา) ดังนี้
สาขาวิชานิติศาสตร์ สาขาวิชานิเทศศาสตร์ สาขาวิชามนุษยนิเวศศาสตร์ สาขาวิชารัฐศาสตร์ สาขาวิชาวิทยาการจัดการ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ
สาขาวิชาศิลปศาสตร์ สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ สาขาวิชาเกษตรศาสตร์และสหกรณ์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์
หมายเหตุ: สาขาวิชาเทียบเท่ากับคณะวิชาของมหาวิทยาลัยทั่วไป
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ยังเปิดการเรียนทางไกลให้สำหรับนักเรียนหรือบุคคลที่ต้องการเรียนล่วงหน้าได้โดยไม่ต้องมีวุฒิการศึกษา ไม่ต้องสมัครเป็นนักศึกษาในหลักสูตรใดหลักสูตรหนึ่งก็ได้ เมื่อสอบผ่านแล้วผู้เรียนยังสามารถโอนชุดวิชาที่เรียนผ่านเข้าเป็นชุดวิชาในหลักสูตรที่ต้องการศึกษาในภายภาคหน้าได้ ซึงแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่
(สำหรับชุดวิชาในหลักสูตรปริญญาตรี) (สำหรับชุดวิชาในหลักสูตรปริญญาโท)
ศูนย์วิทยพัฒนามหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช เป็นหน่วยงานหนึ่งของมหาวิทยาลัยที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาค เพื่อทำหน้าที่สนับสนุนการจัดการศึกษาในระบบการศึกษาทางไกลของมหาวิทยาลัย โดยเริ่มเปิดศูนย์วิทยพัฒนามหาวิทยาลัยฯ จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นแห่งแรกในปี พ.ศ. 2534
ปัจจุบันมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชมีศูนย์วิทยพัฒนาทั้งสิ้น 10 ศูนย์ กระจายไปตามจังหวัดต่าง ๆ ครบทุกภาคของประเทศไทย ดังนี้[20]
ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดลำปาง ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดสุโขทัย ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดนครสวรรค์ ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดอุดรธานี ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดอุบลราชธานี
ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดนครนายก ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดเพชรบุรี ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดจันทบุรี ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดนครศรีธรรมราช ศูนย์วิทยพัฒนามสธ. จังหวัดยะลา
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จัดการศึกษาสำหรับคนไทยในต่างประเทศโดยได้รับความร่วมมือจากกรมสารนิเทศ กระทรวงการต่างประเทศ สำนักบริหารการศึกษานอกโรงเรียน กระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงแรงงาน เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาตลอดชีวิตให้กับคนไทยในต่างประเทศได้เพิ่มพูนความรู้และเพิ่มคุณวุฒิการศึกษาระดับอุดมศึกษาให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยมีการจัดการศึกษาสำหรับคนไทยในประเทศต่างประเทศ ดังนี้
ศูนย์บริการการศึกษามสธ. ประเทศสิงคโปร์ ศูนย์บริการการศึกษามสธ. ประเทศมาเลเซีย ศูนย์บริการการศึกษามสธ. ประเทศไต้หวัน ศูนย์บริการการศึกษามสธ. ประเทศซาอุดีอาระเบีย ศูนย์บริการการศึกษามสธ. ประเทศบรูไนดารุสซาลาม ศูนย์บริการการศึกษามสธ. เมืองฮ่องกง ศูนย์บริการการศึกษามสธ. ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (เมืองดูไบ)
ทั้งนี้นักศึกษาจะต้องเดินทางมาเข้ารับการฝึกอบรมชุดวิชาประสบการณ์วิชาชีพ หรือชุดวิชาที่มีการฝึกปฏิบัติ ณ สถานที่ที่มหาวิทยาลัยฯ จัดให้โดยใช้เวลาในการฝึกอบรมประมาณ 4 - 5 วัน นอกจากประเทศ/เมืองที่มหาวิทยาลัยยังมีการให้บริการจัดสอบในต่างประเทศ
นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชมีอธิการบดีมาแล้ว 6 ท่าน และ รักษาการแทนอธิการบดี 3 ท่าน ดังรายนามต่อไปนี้
รายนามอธิการบดีมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช รายนามอธิการบดีวาระการดำรงตำแหน่งอ้างอิง1. ศาสตราจารย์ ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน 7 มกราคม พ.ศ. 2522 - 7 มกราคม พ.ศ. 2526 (วาระที่ 1) 7 มกราคม พ.ศ. 2526 - 6 มกราคม พ.ศ. 2530 (วาระที่ 2) 7 มกราคม พ.ศ. 2530 - 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530 (วาระที่ 3) 2. ศาสตราจารย์ ดร.เอี่ยม ฉายางาม 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530 - 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534 (วาระที่ 1) 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534 - 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 (วาระที่ 2) 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 - 22 มีนาคม พ.ศ. 2543 (วาระที่ 3)3. รองศาสตราจารย์ ดร.ทองอินทร์ วงศ์โสธร 22 มีนาคม พ.ศ. 2543 - 1 พฤษภาคม พ.ศ. 25474. ศาสตราจารย์ ดร.ปรัชญา เวสารัชช์ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2547 - 30 มิถุนายน พ.ศ. 25515. รองศาสตราจารย์ ดร.ปราณี สังขะตะวรรธน์ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2551 - 29 มิถุนายน พ.ศ. 25556. รองศาสตราจารย์ ดร.สมจินต์ สันถวรักษ์ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2555 - 31 มกราคม พ.ศ. 2556 (กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ รักษาการแทนอธิการบดี) 9 มิถุนายน พ.ศ. 2559 - 24 มีนาคม พ.ศ. 2560 (กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ รักษาการแทนอธิการบดี)7. รองศาสตราจารย์ ดร.นพ.ชัยเลิศ พิชิตพรชัย 31 มกราคม พ.ศ. 2556 - 9 มิถุนายน พ.ศ. 2559[21]8. รองศาสตราจารย์ ดร.ภาณุมาศ ขัดเงางาม 25 มีนาคม พ.ศ. 2560 - 22 มีนาคม พ.ศ. 2561 (กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้แทนสภาวิชาการ รักษาการแทนอธิการบดี)9. ศาสตราจารย์ ดร.ประสาท สืบค้า 23 มีนาคม พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน (กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ รักษาการแทนอธิการบดี)
นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช มีนายกสภามหาวิทยาลัยมาแล้ว 5 ท่าน และทำหน้าที่แทนนายกสภามหาวิทยาลัย 1 ท่าน ดังรายนามต่อไปนี้
รายนามนายกสภามหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช รายนามนายกสภามหาวิทยาลัยวาระการดำรงตำแหน่งอ้างอิง1. ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.เกษม สุวรรณกุล 24 ตุลาคม พ.ศ. 2521 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2523 (วาระที่ 1) 21 เมษายน พ.ศ. 2524 - 20 เมษายน พ.ศ. 2526 (วาระที่ 2) 5 ตุลาคม พ.ศ. 2526 - 4 ตุลาคม พ.ศ. 2528 (วาระที่ 3) 13 ธันวาคม พ.ศ. 2528 - 12 ธันวาคม พ.ศ. 2530 (วาระที่ 4) 14 ตุลาคม พ.ศ. 2542 - 22 กันยายน พ.ศ. 2544 (วาระที่ 5) 22 กันยายน พ.ศ. 2544 - 21 กันยายน พ.ศ. 2546 (วาระที่ 6) 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 - 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2548 (วาระที่ 7) 2. ศาสตราจารย์ ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2531 - 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 (วาระที่ 1) 30 ตุลาคม พ.ศ. 2549 - 29 ตุลาคม พ.ศ. 2551 (วาระที่ 2) 26 มกราคม พ.ศ. 2552 - 25 มกราคม พ.ศ. 2554 (วาระที่ 3) 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน (วาระที่ 4) 3. ศาสตราจารย์ ดร. ชัยอนันต์ สมุทวณิช 22 กันยายน พ.ศ. 2533 - 21 กันยายน พ.ศ. 25354. ดร. อาชว์ เตาลานนท์ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2536 - 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 (วาระที่ 1) 23 มีนาคม พ.ศ. 2538 - 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 (วาระที่ 2) 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2540 - 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 (วาระที่ 3) 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 - 14 ตุลาคม พ.ศ. 2542 (วาระที่ 4) [] 5. ศาสตราจารย์ ดร. คณิต ณ นคร พ.ศ. 2555 - พ.ศ. 2557 (ทำหน้าที่แทนนายกสภามหาวิทยาลัยและอุปนายกสภามหาวิทยาลัย)6. รศ.ดร. องค์การ อินทรัมพรรย์ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 - 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561
ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช มีกรรมการสภามหาวิทยาลัย 15 ท่าน ดังรายนามต่อไปนี้[22]
รายนามคณะกรรมการสภามหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช รายนามคณะกรรมการสภามหาวิทยาลัยตำแหน่งวาระการดำรงตำแหน่งอ้างอิง1. ศาสตราจารย์ ดร.วิจิตร ศรีสอ้านนายกสภามหาวิทยาลัย 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน 2. ศาสตราจารย์ ดร.ชัยยงค์ พรหมวงศ์อุปนายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน 3. รองศาสตราจารย์ ดร.ทัศนา บุญทองกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561- ปัจจุบัน4. ศาสตราจารย์ ดร. ประสาท สืบค้ากรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 27 มิถุนายน 2560 - 27 กุมภาพันธ์ 2561 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน 5. ศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ ศรีนิเวศน์กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561- ปัจจุบัน 6. รองศาสตราจารย์ มานิตย์ จุมปากรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 27 มิถุนายน 2560 - 27 กุมภาพันธ์ 2561 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน 7. ดร.ศิริ กาญเจริญดีกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน 8. เขมทัตต์ พลเดชกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561- ปัจจุบัน 9. นิรันดร์ จงวุฒิเวศย์กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน 10. พรทิพย์ กาญจนนิยตกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน 11. ดร.สุภัทร จำปาทองกรรมการสภามหาวิทยาลัยโดยตำแหน่ง (เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา) 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 - ปัจจุบัน [] 12. พลโทสรรเสริญ แก้วกำเนิดกรรมการสภามหาวิทยาลัยโดยตำแหน่ง (อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์) 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 - ปัจจุบัน [] 13. ศาสตราจารย์ ดร. ประสาท สืบค้ากรรมการสภามหาวิทยาลัยโดยตำแหน่ง (รักษาการอธิการบดี) 23 มีนาคม พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน [] 14. รองศาสตราจารย์ สราวุธ สุธรรมาสาประธานกรรมการสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ (ผู้แทนสภาวิชาการ) - ปัจจุบัน [] 15. รองศาสตราจารย์ ดร.สมพร พุทธาพิทักษ์ผลรักษาการแทนรองอธิการบดีฝ่ายกิจการสภามหาวิทยาลัย (เลขานุการ) - ปัจจุบัน []
การจัดอันดับโดย เว็บโอเมตริกซ์ (Webometrics) ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อแสดงความตั้งใจของสถาบันต่าง ๆ ในการเผยแพร่ความรู้สู่เว็บไซต์ และเป็นความริเริ่มเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงความรู้อย่างเปิดกว้าง (Open Access) ทั่วโลก โดยบ่งบอกถึงปริมาณและคุณภาพของสิ่งตีพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ของสถาบัน เพื่อใช้ร่วมกับตัวชี้วัดอื่น ๆ ในการประเมินผลงานวิจัยของสถาบัน ซึ่งทางเว็บโอเมตริกซ์ได้จัดอันดับปีละ 2 ครั้งในเดือนมกราคม และกรกฎาคม ล่าสุดเดือนมกราคม พ.ศ. 2554 มสธ. อยู่ในอันดับที่ 2,335 ของโลก อันดับที่ 82 ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อันดับที่ 29 ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย[23]
รายนามบุคคลจากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
มหาวิทยาลัยเปิด รายนามบุคคลจากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช มหาวิทยาลัยรามคำแหง มหาวิทยาลัยตลาดวิชาแห่งเดียวของประเทศไทย
เว็บไซต์อย่างไม่เป็นทางการ จัดทำโดย ชมรมนักศึกษา จังหวัดพังงาและกระบี่
สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช สุโขทัยธรรมาธิราช หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ไทย หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในจังหวัดนนทบุรี หมวดหมู่:สถาบันการศึกษาที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2521