วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร หรือ วัดราชาธิวาสวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร[1] สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย ผูกพัทธสีมาเมื่อ พ.ศ. 2310 (กองพุทธสถาน)[2] ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งพระนคร ห่างจากสนามหลวงสองกิโลเมตรเศษไปทางเหนือ ใกล้ท่าวาสุกรี สามเสน มีเนื้อที่ตั้งวัด 34 ไร่ 2 งาน 63 ตารางวา โดยมีพระธรรมกวี (ลือชัย คุณวุฑฺโฒ) ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสตั้งแต่ พ.ศ. 2543-ปัจจุบัน
วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร เป็นวัดที่สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาททรงสถาปนาจาก “วัดสมอราย” ได้รับการปฏิสังขรณ์ต่อเนื่องตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 3 จนถึงในสมัยรัชกาลที่ 4 ได้ทรงปฏิสังขรณ์ใหม่แล้วพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดราชาธิวาสวิหาร” มีความหมายว่า “วัดอันเป็นที่ประทับของพระราชา”[3] เป็นวัดแรกที่ถือกำเนิดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
พระอุโบสถของวัดเป็นทรงขอมคล้ายนครวัด ออกแบบโดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ มีห้องสามตอนคือ ห้องหน้าเป็นระเบียง ห้องกลางเป็นห้องพิธี มีพระสัมพุทธพรรณีเป็นพระประธาน มีนพปฎลมหาเศวตฉัตร (ร. 5 หล่อพระราชทาน) หลังพระประธานเป็นซุ้มคูหา มีภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในแสดงเรื่องพระเวสสันดรชาดก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงเป็นผู้ร่างภาพ และ ศ. ซี. ริโกลี (C. Rigoli) จิตรกรชาวอิตาเลียน เป็นผู้เขียนด้วยการใช้สีปูนเปียก (Fresco)
ศาลาการเปรียญตั้งอยู่หน้าวัด เป็นศาลาการเปรียญสร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง โดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงให้สร้างเลียนแบบจากศาลาการเปรียญวัดใหญ่สุวรรณาราม จังหวัดเพชรบุรี ถือเป็นศาลาการเปรียญที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย[4]
ก่อนมีคณะธรรมยุต วัดนี้มีเจ้าอาวาสมาแล้ว 5 รูป นับแต่เริ่มกรุงรัตนโกสินทร์ ดังนี้
พระปัญญาพิศาลเถร (นาค) พระปัญญาพิศาลเถร (ศรี) พระธรรมวิโรจน์ (คง) พระธรรมวิโรจน์ (นก คชเสนี) บุตรเจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ คชเสนี) พระภาวนาภิราม (รอด) สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เขียว จนฺทสิริ) พระราชเมธี (จาบ เขมโก) พระธรรมวโรดม (เซ่ง อุตฺตโม) พระศาสนโศภน (ปลอด อตฺถการี) พระสุธรรมาธิบดี (เพิ่ม อาภาโค) เป็นเจ้าอาวาส ตั้งแต่ พ.ศ. 2506 - 2542 พระธรรมกวี (ลือชัย คุณวุฑฺโฒ) ตั้งแต่ พ.ศ. 2542 ถึงปัจจุบัน
ตั้งแต่เจ้าอาวาสลำดับที่ 6 เป็นต้นมา วัดเปลี่ยนมาสังกัดคณะธรรมยุต
พระธรรมกิตติเมธี (เกษม สญฺญโต) พระราชญาณปรีชา (ถวิล กนฺตสิริ) พระราชภัทราจาร (แคล้ว อภโย) พระราชมงคลกวี (อุดม ฐานุตฺตโม) พระวัฒนญาณดิลก (ประสงค์ ปสงฺคชาโน) พระศรีวิสุทธิญาณ (เนรมิต ธมฺมวีโร) พระกิตติวรประสาธน์ (สุชิน สุขิโต) พระศรีวินัยโสภณ (เกษม โธตโก)
ศาลาการเปรียญที่สร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง ศาลาการเปรียญที่สร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง พระสัมพุทธพรรณี (จำลอง) พระประธานอุโบสถวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร พระเจดีย์ รูปทรงเลียนแบบสมัยศรีวิชัย ซึ่งสร้างครอบเจดีย์เดิมสมัยรัชกาลที่ 5 จิตรกรรมสีปูนเปียก เรื่องพระเวสสันดรชาดก
หมวดหมู่:พระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร หมวดหมู่:วัดไทยในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย หมวดหมู่:วัดในเขตดุสิต