ปลาฉลามน้ำจืด
สำหรับปลาฉลามน้ำจืดอย่างอื่นดูที่: ปลาฉลามน้ำจืด (แก้ความกำกวม)
ปลาฉลามน้ำจืด หรือ ปลาฉลามแม่น้ำ (English: River sharks, Freshwater sharks) เป็นปลาฉลามที่หายากจำนวน 6 ชนิด ในสกุล Glyphis (/กลาย-ฟิส/) เป็นสมาชิกในวงศ์ Carcharhinidae ซึ่งเป็นปลาฉลามเพียงประเภทเดียวเท่านั้นที่สามารถอาศัยอยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดสนิทได้ตลอดทั้งชีวิต
ปัจจุบันยังไม่มีองค์ความรู้เพียงพอเกี่ยวกับปลาฉลามสกุลนี้มากนัก และอาจมีชนิดอื่น ๆ ที่ยังไม่ถูกค้นพบ หรืออาจจะเป็นไปได้ว่าในบางชนิดเป็นชนิดเดียวกันด้วยซ้ำ อย่างไรก็ตาม ปลาฉลามในสกุลนี้ มีลักษณะคล้ายกับปลาฉลามสีน้ำเงิน (Prionace glauca) ซึ่งเป็นปลาฉลามที่พบในทะเลด้วย
ซึ่งสำหรับปลาฉลามบางชนิดที่สามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำจืดสนิทได้ เช่น ปลาฉลามหัวบาตร (Carcharhinus leucas) หรือ ปลาฉลามครีบดำ (C. melanopterus) ไม่จัดว่าเป็นปลาฉลามแม่น้ำ เพราะปลาฉลามแม่น้ำแท้ ๆ นั้นต้องอยู่ในสกุล Glyphis เท่านั้น แม้จะได้รับการเรียกขานบางครั้งว่าเป็นปลาฉลามแม่น้ำก็ตาม
โดยปลาฉลามแม่น้ำนั้นได้รับการบรรยายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรก โดย นักชีววิทยาชาวเยอรมัน 2 คน คือ โยฮันเนส มึลเลอร์ และยาค็อบ เฮนเล ในราวปี ค.ศ. 1839–41 โดยบรรยายจากตัวอย่างสตั๊ฟฟ์ของปลาฉลามเพศเมียความยาว 1 เมตร ที่ไม่ทราบที่มา (เป็นไปได้ว่าอาจจะมาจากทะเลจีนใต้ หรือมหาสมุทรอินเดีย) จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1843 นักมีนวิทยาชาวอเมริกันเชื้อสายสวิตเซอร์แลนด์ หลุยส์ อกาซซี่ ได้ตั้งสกุล Glyphis ขึ้นมาใหม่จากซากฟอสซิลที่พบในอังกฤษ คือ G. hastalis แต่อย่างไรก็ตามสกุล Glyphis ก็ยังไม่ได้รับการยอมรับและถูกนำมาใช้ จนกระทั่ง แจ็ค เกอร์ริค ได้นำมาใช้ในปี ค.ศ. 1982 โดยเปลี่ยนมาจากสกุล Carcharhinus[1][2][3]
โดยทั่วไปแล้วปลาฉลามแม่น้ำทุกชนิดจะมีลักษณะดังต่อไปนี้
จมูกสั้น แบน และกลม รูจมูกเล็ก ตาเล็ก มีสีเข้ม ฟันบนแบน และเป็นร่องหยักคล้ายฟันเลื่อย ช่องปากสั้นมาก ครีบหลังแบน อยู่ใกล้ครีบอก พบในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปจนถึงโอเชียเนีย ในแม่น้ำสายใหญ่ เช่น แม่น้ำคงคา, แม่น้ำอิรวดี ในบริเวณปากแม่น้ำที่ติดกับทะเล ใกล้สูญพันธุ์แล้ว มีขนาดตั้งแต่ 1 เมตร ถึง 2 เมตร
(สูญพันธุ์ 1 ชนิด และได้รับการยอมรับจริง ๆ 3 ชนิด[4] )
Glyphis hastalis † ปลาฉลามแม่น้ำคงคา, Glyphis gangeticus (Müller & Henle, 1839) ปลาฉลามแม่น้ำฟันหอก, Glyphis glyphis (Müller & Henle, 1839) ปลาฉลามแม่น้ำอิรวดี, Glyphis siamensis (Steindachner, 1896) ปลาฉลามแม่น้ำบิเซนต์, Glyphis bizantii ปลาฉลามแม่น้ำบอร์เนียว, Glyphis fowlerae ปลาฉลามแม่น้ำนิวกินี, Glyphis garricki[5]
Data related to Glyphis at Wikispecies
หมวดหมู่:ปลาแบ่งตามชื่อสามัญ ฉลาม หมวดหมู่:วงศ์ปลาฉลามครีบดำ หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศอินเดีย หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศออสเตรเลีย