อำเภอปากช่อง
ปากช่อง เป็นอำเภอแรกสุดของการเดินทางจากถนนมิตรภาพเข้าสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
เมื่อ พุทธศักราช 2430 ชาวบ้านปากช่องขึ้นกับ ต.ขนงพระ อ.จันทึก ต่อมาปีพ.ศ. 2434 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 มีพระราชประสงค์ให้ก่อสร้างทางรถไฟสายแรก กรุงเทพฯ -โคราช สร้างทางผ่านกลางหมู่บ้าน จำเป็นต้องระเบิดภูเขาเพื่อวางทางรถไฟ จึงทำให้หมู่บ้านถูกระเบิดหินทำทางรถไฟเป็นช่อง จึงเรียกว่า "บ้านปากช่อง" เมื่อ พุทธศักราช 2482 ทางการสั่งยุบ ต.ขนงพระ อ.จันทึก ให้บ้านปากช่องไปขึ้นกับตำบลจันทึก อำเภอสีคิ้ว เมื่อ พุทธศักราช 2492 บ้านปากช่องได้รับการยกฐานะเป็นตำบลปากช่อง
วันที่ 18 กรกฎาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลปากช่อง [1] วันที่ 1 มกราคม 2500 ตั้งกิ่งอำเภอปากช่อง โดยแยกตำบลปากช่อง ตำบลจันทึก ตำบลกลางดง และตำบลหมูสี ออกจากอำเภอสีคิ้ว [2] เมื่อ พุทธศักราช 2500 ทหารสหรัฐอเมริกาเข้ามาฝึกซ้อมรบในประเทศไทย ที่จังหวัดนครราชสีมา ได้ก่อสร้างถนนเฟรนชิป หรือถนน "มิตรภาพ" จากสระบุรี-ปากช่อง-นครราชสีมา ไว้เป็นอนุสรณ์ โดยมีจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรีเป็นผู้รับมอบ วันที่ 23 กรกฎาคม 2501 ยกฐานะเป็นอำเภอปากช่อง [3] วันที่ 1 กรกฎาคม 2508 จัดตั้งสุขาภิบาลกลางดง [4] วันที่ 15 กันยายน 2515 ตั้งตำบลขนงพระ โดยแยกออกจากตำบลปากช่อง [5] วันที่ 15 สิงหาคม 2516 ตั้งตำบลหนองสาหร่าย โดยแยกออกจากตำบลจันทึก [6] วันที่ 1 มิถุนายน 2520 ตั้งตำบลวังกะทะ โดยแยกออกจากตำบลหนองสาหร่าย [7] วันที่ 25 มิถุนายน 2524 ยกฐานะจากสุขาภิบาลปากช่อง เป็นเทศบาลตำบลปากช่อง [8] วันที่ 1 พฤษภาคม 2525 ตั้งตำบลโป่งตาลอง โดยแยกออกจากตำบลหมูสี และ ตั้งตำบลคลองม่วง โดยแยกออกจากตำบลวังกะทะ [9] วันที่ 1 สิงหาคม 2527 ตั้งตำบลหนองน้ำแดง โดยแยกออกจากตำบลขนงพระ และ ตั้งตำบลวังไทร โดยแยกออกจากตำบลหนองสาหร่าย [10] วันที่ 1 สิงหาคม 2529 ตั้งตำบลพญาเย็น โดยแยกออกมาจากตำบลกลางดง [11] เมื่อ พุทธศักราช 2534 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ รัชกาลที่ 9 เสด็จประพาสนครราชสีมาโดยทางรถไฟ ขณะเสด็จผ่านสถานีรถไฟปากช่อง เสด็จพระราชดำเนินตลาดสุขาภิบาลปากช่อง และกองวัคซีน วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลกลางดง เป็นเทศบาลตำบลกลางดง วันที่ 10 พฤษภาคม 2548 ยกฐานะจากเทศบาลตำบลปากช่อง เป็นเทศบาลเมืองปากช่อง [12]
อำเภอปากช่องตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอมวกเหล็ก (จังหวัดสระบุรี) และอำเภอสีคิ้ว ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอวังน้ำเขียว ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอประจันตคาม (จังหวัดปราจีนบุรี) อำเภอปากพลี และอำเภอเมืองนครนายก (จังหวัดนครนายก) ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอมวกเหล็ก (จังหวัดสระบุรี)
อำเภอปากช่องแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 219 หมู่บ้าน ได้แก่
1.ปากช่อง(Pak Chong)7.ขนงพระ(Khanong Phra)2.กลางดง(Klang Dong)8.โป่งตาลอง(Pong Talong)3.จันทึก(Chanthuek)9.คลองม่วง(Khlong Muang)4.วังกะทะ(Wang Katha)10.หนองน้ำแดง(Nong Nam Daeng)5.หมูสี(Mu Si)11.วังไทร(Wang Sai)6.หนองสาหร่าย(Nong Sarai)12.พญาเย็น(Phaya Yen)
ท้องที่อำเภอปากช่องประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 14 แห่ง ได้แก่
เทศบาลเมืองปากช่อง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากช่องและบางส่วนของตำบลหนองสาหร่าย เทศบาลตำบลกลางดง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลกลางดงและบางส่วนของตำบลพญาเย็น เทศบาลตำบลสีมามงคล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกลางดง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลกลางดง) เทศบาลตำบลหมูสี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหมูสีทั้งตำบล เทศบาลตำบลวังไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังไทรทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลปากช่อง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากช่อง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองปากช่อง) องค์การบริหารส่วนตำบลจันทึก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจันทึกทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลวังกะทะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังกะทะทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองสาหร่าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองสาหร่าย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองปากช่อง) องค์การบริหารส่วนตำบลขนงพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขนงพระทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งตาลอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งตาลองทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลคลองม่วง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองม่วงทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองน้ำแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองน้ำแดงทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลพญาเย็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพญาเย็น (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลกลางดง)
ทางรถยนต์ มีถนนสายหลักคือ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) และถนนภายในเขตเทศบาลจำนวน 254 สาย มีลำตะคองเป็นลำน้ำสายหลักที่ใช้ในการบริโภค ขนส่ง และประกอบ ทางรถไฟ มีขบวนรถขึ้น-ล่อง หยุดรับส่งผู้โดยสารที่สถานีรถไฟปากช่องให้บริการทุกขบวน ลักษณะการโดยสารรถไฟ มีรถท้องถิ่นเที่ยวขึ้นช่วงเช้า-เที่ยวกลับช่วงเย็น มีรถเร็วเที่ยวขึ้นช่วงสาย,หัวค่ำ,ช่วงดึก,เช้ามืด-เที่ยวกลับช่วงบ่าย,ช่วงเย็น,ช่วงดึก,เช้ามืด มีรถด่วน/ด่วนดีเซลรางเที่ยวขึ้นช่วงบ่าย,ช่วงดึก,เช้ามืด-เที่ยวกลับเช้ามืด,เช้า,ช่วงดึก มีรถด่วนพิเศษเที่ยวขึ้นช่วงเช้า-เที่ยวกลับช่วงหัวค่ำ มีรถธรรมดาเที่ยวขึ้นช่วงบ่าย-เที่ยวกลับช่วงเช้า
มีโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 87 โรงเรียน สังกัดเอกชน จำนวน 17 โรงเรียน
โดยมีโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอ คือ โรงเรียนปากช่อง เป็นโรงเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองสาหร่าย และโรงเรียนดีใกล้บ้าน (โรงเรียนในโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนในฝัน) คือ โรงเรียนบ้านปากช่อง (คุรุสามัคคี 1) ระดับชั้นอนุบาลจนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และโรงเรียนพี่เลี้ยงโรงเรียนในฝัน คือ โรงเรียนมารดาดรุณีรักษ์ สอนระดับอนุบาล 1 ถึง มัธยมศึกษาปีที่ 6 และยังเป็นโรงเรียนเอกชนการกุศล
กลุ่มสนใจ 13 กลุ่ม วิชาชีพระยะสั้น 11 กลุ่ม ที่อ่านหนังสือประจำหมู่บ้าน 37 แห่ง ห้องสมุดประจำหมู่บ้าน 1 แห่ง
โรงเรียนปริยัติธรรมแผนกรวม 2 แห่ง หน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล 12 แห่ง
ธนาคารออมสิน สาขาปากช่อง สาขากลางดง สาขาปาลิโอ้ สาขาเทสโก้โลตัส ปากช่อง
ธนาคารกรุงเทพ สาขาปากช่อง สาขาเทสโก้โลตัส ปากช่อง
ธนาคารกรุงศรีอยุธยา สาขาปากช่อง สาขาเทสโก้โลตัส ปากช่อง
ธนาคารกรุงไทย สาขาปากช่อง สาขากลางดง
ธนาคารกสิกรไทย สาขาปากช่อง สาขาเทสโก้โลตัส ปากช่อง
ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาปากช่อง สาขาเทสโก้โลตัส ปากช่อง
ธนาคารธนชาต สาขาตลาดปากช่อง
ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาปากช่อง สาขาเขาใหญ่
ธนาคารแลนด์ แอนด์ เฮ้าส์ สาขาเขาใหญ่ สาขาปากช่อง
ธนาคารอาคารสงเคราะห์ สาขาย่อยปากช่อง
ประชากรทั่วไปนับถือศาสนาพุทธประมาณร้อยละ 98 ศาสนา
อื่นประมาณร้อยละ 2
วัดและที่พักสงฆ์ จำนวน 185 แห่ง มัสยิด จำนวน 2 แห่ง ศาลเจ้า จำนวน 4 แห่ง
มีการให้บริการด้านการสาธารณสุข โดยมีสถานบริการ ดังนี้
โรงพยาบาลทั่วไป ขนาด 259 เตียง จำนวน 1 แห่ง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ จำนวน 1 แห่ง สถานีอนามัยประจำตำบล/หมู่บ้าน จำนวน 14 แห่ง ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลง จำนวน 1 แห่ง สถานพยาบาลเอกชน จำนวน 3 แห่ง คลินิกเอกชน จำนวน 46 แห่ง ร้านขายยาแผนปัจจุบัน จำนวน 34 แห่ง อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) จำนวน 2,300 คน
มีสถานีตำรวจภูธรอำเภอ/ตำบล จำนวน 4 แห่ง ดังนี้
สถานีตำรวจภูธรอำเภอปากช่อง สถานีตำรวจภูธรตำบลกลางดง สถานีตำรวจภูธรตำบลหมูสี สถานีตำรวจภูธรตำบลหนองสาหร่าย สถานีตำรวจทางหลวง สทล.6 กก.1
อำเภอปากช่องมีเขตติดต่อกับอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ซึ่งทางขึ้นอุทยานด้านอำเภอปากช่องเป็นถนนที่สามารถขึ้นไปถึงบริเวณอุทยานได้สะดวก เนื่องจากเขตอำเภอมีอาณาเขตติดต่อกับผืนป่าดงพญาเย็นประกอบกับเป็นที่ราบสูงสลับภูเขา ทำให้สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปมีความเย็นเหมาะแก่การทำปศุสัตว์ขนาดใหญ่ จึงมีฟาร์มขนาดใหญ่หลายแห่ง รวมทั้งฟาร์มโคนมโชคชัยซึ่งปัจจุบันพัฒนาให้มีบริเวณที่สามารถรองรับนักท่องเที่ยวและจัดเป็นแพ็กเกจทัวร์เพื่อเที่ยวชมภายในฟาร์ม นอกจากนี้ยังมีฟาร์มอื่น ๆ รีสอร์ต และโรงแรมอีกมาก ซึ่งสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้มาก โดยเฉพาะช่วงวันหยุดซึ่งจะมีนักท่องเที่ยวจากกรุงเทพมหานครมาพักผ่อน
ปากช่องมีระดับโอโซนเป็นอันดับ 7 ของโลกทำให้นักท่องเที่ยวได้รับอากาศที่บริสุทธิ์ สดชื่น ดีต่อสุขภาพ บริเวณเขตติดต่อกับอำเภอสีคิ้วเป็นที่ตั้งของเขื่อนลำตะคองซึ่งมีจุดชมวิวที่สวยงาม เหมาะแก่การพักผ่อนโดยตัวเขื่อนอยู่ห่างจากตัวอำเภอปากช่องประมาณ 15 กิโลเมตร ส่วนตำบลกลางดงเป็นแหล่งแวะพักเพื่อซื้อของฝากประเภทผลไม้ต่าง ๆ มากมายสดจากไร่และข้าวโพดหวานอันเลื่องชื่อของไร่สุวรรณ
ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม โดยมีการเพาะปลูกพืชหลายชนิด โดยเฉพาะที่เป็นผลไม้ที่ขึ้นชื่อของอำเภอและมีการจัดงานประจำปีขึ้นทุกปี คือ น้อยหน่า ส่วนพืชผลอื่น ๆ คือ ข้าวโพด มันสำปะหลัง อ้อย มะม่วง องุ่น และลิ้นจี่ พืชผักอื่น ๆ ที่เพาะปลูกมาก คือ มะละกอ พริก ผักชี แตงกวา และต้นหอม นอกจากนี้ การทำปศุสัตว์ก็เป็นอีกอาชีพที่ได้รับความนิยม คือ การเลี้ยงไก่ สุกร และโคนม โดยมีโรงงานฟักไข่ขนาดใหญ่อยู่ในสำหรับด้านพาณิชยกรรมและอุตสาหกรรมหลัก โดยทั่วไปจะอยู่ในเขตตัวเมืองซึ่งเป็นเขตการค้าที่ไม่กระจุกตัว แต่จะมีที่ตั้งตามแนวถนนทั้งสองฝั่งของถนนมิตรภาพ มีตลาดในตัวเมืองเพื่อแลกเปลี่ยนสินค้าหลายแห่ง แต่มีเขตติดต่อกันจนดูเหมือนเป็นแห่งเดียวกัน
จัดตั้งสุสาน และ ฌาปนสถานสำหรับช่วยเหลือบุคคลยากจนและศพไร้ญาติ ช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ผู้ประสพวินาศภัยทั่วไป ดำเนินการเพื่อสาธารณกุศลต่าง ๆ ช่วยเหลือบริการสังคมท้องถิ่น ดำเนินการเพื่อสาธารณประโยชน์ หรือร่วมมือกับองค์การการกุศลอื่น ๆ เพื่อสาธารณประโยชน์ ไม่ดำเนินการเกี่ยวข้องกับการเมืองแต่ประการใด
มูลนิธิสว่างวิชชาธรรมสถาน (明智善壇)[13]
ที่อยู่ เลขที่ 17 ถนนเทศบาล 12 ต.ปากช่อง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา 30130 โทร.0-4431-1817, 08-5025-2510 Email:swtf@hotmail.co.th
ลำดับที่ชื่อ-สกุลระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง1นายบรรยง สู่พานิช18 ก.ย. 2500 - 30 พ.ย. 25062นายอนันต์ อนันตกูล6 ธ.ค. 2506 - 22 พ.ย. 25123นายจรินทร์ กาญจโนมัย22 พ.ย. 2512 - 6 พ.ค. 25144นายวิโรจน์ อำมรัตน์27 พ.ค. 2514 - 9 พ.ค. 25165นายจรวย ยิ่งสวัสดิ์17 พ.ค. 2516 - 18 พ.ค. 25186นายไพฑูรย์ สุนทรวิภาต1 ธ.ค. 2518 - 10 ต.ค. 25207ร.ต.ชวลิต วิบูลย์ประพันธ์22 ต.ค. 2520 - 1 มิ.ย. 25228นายวิเชียร เปาอินทร์3 มิ.ย. 2522 - 22 ส.ค. 25239ร.ต.เสนาะ นิพภยะ1 ก.ย. 2523 - 8 ต.ค. 252710นายบุญธรรม ใจรักพันธ์8 ต.ค. 2527 - 5 ต.ค. 252911นายไพบูลย์ จินดารัตน์6 ต.ค. 2529 - 22 ม.ค. 253012นายสันต์ ภมรบุตร16 ต.ค. 2530 - 22 ม.ค. 253213นายพงศ์โพยม วาศภูติ23 ม.ค. 2532 - 15 ต.ค. 253214นายปัญญารัตน์ ปานทอง16 ต.ค. 2532 - 1 ก.ค. 253315นายอาวุธ วิวัฒน์วานิช2 ก.ค. 2533 - 24 มี.ค. 253416นายวิสุทธิ์ ตุลสุข25 มี.ค. 2534 - 20 ต.ค. 253417นายวิทยา ปิณฑะแพทย์11 พ.ย. 2534 - 5 ต.ค. 253518นายวีรวัฒน์ วรรณกูล12 ต.ค. 2535 - 16 ม.ค. 253719นายวิลาศ รุจิวัฒนพงศ์17 ม.ค. 2537 - 13 ต.ค. 253920นายฐานิศร์ น้อยเพ็ง14 ต.ค. 2539 - 21 พ.ย. 254221นายพิบูลย์ชัย พันธุลี22 พ.ย. 2542 - 4 ก.พ. 254422นายไพบูลย์ ปัญจะ5 ก.พ. 2544 - 11 ต.ค. 254723นายสุพล ลีมางกูร1 พ.ย. 2547 - 25 ธ.ค. 254824นายประหยัด เจริญศรี26 ธ.ค. 2548 - 23 ต.ค. 255025นายคณีธิป บุณยเกตุ24 ต.ค. 2550 -23 ม.ค.255426นายวิบูลย์ รัตนาภรณ์วงศ์2 พ.ค. 2554 - 14 ธ.ค. 255727นายปัญญา วงศ์ศรีแก้ว26 ม.ค. 2558 - 13 ต.ค. 256028นายสุรพันธ์ ศิลปสุวรรณ16 ต.ค. 2560 - ปัจจุบัน
ปากช่อง หมวดหมู่:อำเภอปากช่อง