ราชวงศ์มังราย
ราชวงศ์มังราย[1] (Northern Thai: ) เป็นราชวงศ์ที่ปกครองอาณาจักรล้านนา ตั้งแต่รัชสมัยพญามังรายจนถึงพระเจ้าเมกุฎิสุทธิวงศ์ (ท้าวแม่กุ) เป็นเวลายาวนานกว่า 260 ปี จนถึงยุคเสื่อม เมื่ออุปนิกขิต (สายลับ) ที่พระเจ้าบุเรงนองส่งมาฝังตัวเพื่อรายงานสถานการณ์ในเชียงใหม่ แจ้งกลับไปบอกว่าเชียงใหม่ถึงยุคเสื่อมสุดแล้ว ให้ยกทัพหงสาวดีมาชิงเมือง ดังนั้น ใน พ.ศ. 2101 พระเจ้าบุเรงนอง จึงยกทัพมาตีเมืองเชียงใหม่ โดยทัพพม่าใช้เวลาเพียงสามวันก็สามารถยึดเมืองเชียงใหม่ได้โดยง่าย กษัตริย์เมืองเชียงใหม่ในขณะนั้น ได้หลบหนีไปยังเมือง"ปาไป่น้อย"หรือเมืองเชียงแสน ตามหลักฐานของจักรพรรดิจีนราชวงศ์หมิง อีกหกปีต่อมา พม่าก็ปลดพระเจ้าเมกุฎิสุทธิวงศ์ออกจากราชบัลลังก์ในข้อหาแข็งเมืองก่อการกบฏ พระเจ้าบุเรงนองจึงได้แต่งตั้งพระนางวิสุทธิเทวี อันเป็นเชื้อสายราชวงศ์มังรายอีกพระองค์ขึ้นเป็นกษัตริย์ พระนางครองเมืองเชียงใหม่ได 14 ปี ก็สวรรคต และสิ้นสุดราชวงศ์มังรายสายพญาแสนภู [2] แต่ราชวงศ์มังรายยังคงเหลือเชื้อสายในราชวงศ์ที่ปกครองเมืองเชียงตุง ซึ่งเป็นสายของพระราชบุตรอีกพระองค์ของพญาไชยสงคราม ซึ่งภายหลังที่อังกฤษเข้ายึดครองพม่า ราชวงศ์เชียงตุงได้อพยพเข้ามาอยู่ในอาณาจักรล้านนา ภายใต้การปกครองของราชวงศ์ทิพย์จักราธิวงศ์ (เจ้าเจ็ดตน)
1พญามังรายพ.ศ. 1835 - 18542พญาไชยสงครามพ.ศ. 1854 - 1868 (14 ปี)3พญาแสนภูพ.ศ. 1868 - 1877 (11 ปี)4พญาคำฟูพ.ศ. 1877 - 1879 (2 ปี)5พญาผายูพ.ศ. 1879 - 1898 (19 ปี)6พญากือนาพ.ศ. 1898 - 1928 (30 ปี)7พญาแสนเมืองมาพ.ศ. 1928 - 1944 (16 ปี)8พญาสามฝั่งแกนพ.ศ. 1945 - 1984 (39 ปี)9พระเจ้าติโลกราชพ.ศ. 1984 - 2030 (46 ปี)10พญายอดเชียงรายพ.ศ. 2030 - 2038 (8 ปี)11พญาแก้ว (พระเมืองแก้ว)พ.ศ. 2038 - 2068 (30 ปี)12พญาเกศเชษฐราช (พระเมืองเกษเกล้า)พ.ศ. 2068 - 2081 (13 ปี) ครั้งที่ 113ท้าวซายคำพ.ศ. 2081 - 2086 (5 ปี)พญาเกศเชษฐราช (พระเมืองเกษเกล้า)พ.ศ. 2086 - 2088 (2 ปี) ครั้งที่ 214พระนางจิรประภาพ.ศ. 2088 - 2089 (1 ปี)15พระไชยเชษฐาพ.ศ. 2089 - 2090 (1 ปี)ว่างกษัตริย์พ.ศ. 2090 - 2094 (4 ปี)16พระเจ้าเมกุฏิสุทธิวงศ์ (ท้าวเม่กุ)พ.ศ. 2094 - 2107 ตั้งแต่ พ.ศ. 2101 ปกครองภายใต้อำนาจพม่า17พระนางวิสุทธิเทวีพ.ศ. 2107 - 2121 ปกครองภายใต้อำนาจพม่า
ลำดับพระนามพระชาติกำเนิดพระราชสวามี/พระมหาเทวีหมายเหตุ1ไม่ปรากฏพระนามสืบเชื้อสายมาจากเวียงไชยปราการ[3]พญามังราย2ไม่ปรากฏพระนาม[4]พญาไชยสงคราม3ไม่ปรากฏพระนามพญาแสนภู4ไม่ปรากฏพระนามพญาคำฟู5พระนางจิตราเทวี[4]ธิดาเจ้าเมืองเชียงของพญาผายู6ไม่ปรากฏพระนามหลานเจ้าเมืองเชียงของพญากือนา7พระนางติโลกจุฑาเทวี[5]พญาแสนเมืองมา8แม่พระพิลก[6]พญาสามฝั่งแกน9ไม่ปรากฏพระนามพระเจ้าติโลกราช10มหาเทวีสิริยศวดีธิดาขุนนางนครเขลางค์พญายอดเชียงราย11ไม่ปรากฏพระนามพระเมืองแก้ว12มหาเทวีจิรประภาพระเมืองเกษเกล้า13ไม่ปรากฏพระนามท้าวซายคำ14พระเมืองเกษเกล้าโอรสพระเมืองแก้วมหาเทวีจิรประภา15พระนางตนทิพย์ พระนางตนคำธิดาพระเมืองเกษเกล้าพระไชยเชษฐา16ไม่ทราบพระเจ้าเมกุฏิสุทธิวงศ์17ไม่ทราบพระนางวิสุทธิเทวี