รายพระนามพระมหากษัตริย์อังกฤษ
บทความนี้คือรายพระนามพระมหากษัตริย์อังกฤษ สำหรับรายพระนามแห่งพระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะซึ่งประกอบกันเป็นสหราชอาณาจักรปัจจุบันดู รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะอังกฤษ และรายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักรดูที่ รายพระนามพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
ต่อไปนี้คือรายพระปรมาภิไธย พระมหากษัตริย์และสมเด็จพระราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรอังกฤษ ซึ่งในปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ และประเทศในเครือจักรภพ สำหรับรายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะซึ่งประกอบกันเป็นสหราชอาณาจักรปัจจุบันดู รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะอังกฤษและรายพระนามพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
พระอิสริยยศของกษัตริย์อังกฤษนับแต่พระเจ้าอัลเฟรดมหาราชจนถึงพระเจ้าจอห์น คือ Rex Anglorum ("King of the English") สำหรับกษัตริย์ในยุคก่อนนอร์แมนนั้น บางพระองค์มีพระอิสริยยศพิเศษดังนี้
พระเจ้าอัลเฟรดมหาราช: Rex Angulsaxonum and Rex Anglorum et Saxonum พระเจ้าแอเทลสเตน: Rex Anglorum per omnipatrantis dexteram totius Bryttaniæ regni solio sublimatus พระเจ้าเอ็ดมันด์ที่ 1: Rex Britanniae and Rex Anglorum caeterarumque gentium gobernator et rector พระเจ้าเอเดรด: Regis qui regimina regnorum Angulsaxna, Norþhymbra, Paganorum, Brettonumque พระเจ้าเอ็ดวี: Rex nutu Dei Angulsæxna et Northanhumbrorum imperator paganorum gubernator Breotonumque propugnator พระเจ้าเอ็ดการ์: Totius Albionis finitimorumque regum basileus พระเจ้าคนุตมหาราช: Rex Anglorum totiusque Brittannice orbis gubernator et rector and Brytannie totius Anglorum monarchus
ในยุคนอร์มัน พระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ใช้พระอิสริยยศว่า Rex Anglorum พร้อมกับ Rex Anglie อย่างไรก็ตามจักรพรรดินีมาทิลดาทรงใช้พระอิสริยยศว่า Domina Anglorum ("Lady of the English") [1] หลังจากรัชสมัยของพระเจ้าจอห์นเป็นต้นมา พระมหากษัตริย์ทรงใช้คำว่า Rex Anglie และพระราชินีทรงใช้ Regina Anglie ("Queen of England") ในปี พ.ศ. 2147 พระเจ้าเจมส์ที่ 6 แห่งสกอตแลนด์ทรงเถลิงราชย์เป็นพระมหากษัตริย์อังกฤษ และก่อนที่สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์จะทรงออกพระราชบัญญัติสหภาพ พ.ศ. 2250 พระมหากษัตริย์และสมเด็จพระราชินีนาถทุกพระองค์ใช้พระอิสริยยศว่า "พระมหากษัตริย์ (หรือสมเด็จพระราชินีนาถ) แห่งอังกฤษและสกอตแลนด์" และหลังพระราชบัญญัติสหภาพสมเด็จพระราชินีนาถแอนน์ทรงเฉลิมพระปรมาภิไธยว่า "สมเด็จพระราชินีนาถแห่งบริเตนใหญ่" ซึ่งเป็นพระอิสริยยศของพระประมุขแห่งอังกฤษมาจนกระทั่งทุกวันนี้
พระมหากษัตริย์พระองค์แรกของอังกฤษเริ่มต้นนับที่พระเจ้าอัลเฟรดมหาราช ซึ่งแต่เดิมเป็นพระมหากษัตริย์เวสเซ็กซ์ ตั้งแต่ พ.ศ. 1414 พระองค์ทรงเอาชนะพวกเดนมาร์ก ในปี พ.ศ. 1421 และได้ทรงรวบรวมอาณาจักรให้เป็นปึกแผ่นก่อนสถาปนาเป็นราชอาณาจักรอังกฤษ และทรงปราบดาภิเษกพระองค์เองขึ้นเป็น พระมหากษัตริย์แห่งชนแองโกล-แซกซอน หลังจากยึดและสร้างนครลอนดอนจากชาวเดนมาร์กในปี พ.ศ. 1429 อนึ่งในช่วงต้นราชวงศ์นี้พระมหากษัตริย์ทรงใช้พระอิสริยยศว่า "พระมหากษัตริย์แห่งชนแองโกล-แซกซอน" (King of the Anglo-Saxons) ตราบจนถึงต้นรชสมัยของพระเจ้าแอเทลสแตนจึงเปลียนมาใช้ พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งชนอังกฤษ (King of the English) ซึ่งพระยศนี้ใช้ตราบจนกระทั่งการสิ้นสุดของราชวงศ์เวสเซกซ์
อังกฤษตกอยู่ภายใต้การปกครองของพระมหากษัตริย์เดนมาร์กภายหลังจากรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าเอเธล์เรดที่ 2 ในช่วงนี้อังกฤษและเดนมาร์กมีกษัตริย์บางพระองค์ร่วมกัน
ราชวงศ์แซกซอนส์ได้ถูกฟื้นฟูกลับขึ้นมา แต่พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดธรรมสักขีผู้ซึ่งภายหลังทรงได้รับการยกย่องเป็นนักบุญ ทรงมีจิตใจฝักใฝ่ชาวนอร์มันมากกว่าชาวอังกฤษ
หลังจากที่ชาวนอร์มันสามารถเอาชนะอังกฤษได้ในปี พ.ศ. 1609 พระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์ได้มีการใส่ตัวเลขแสดงรัชกาล (Regnal number) ตามแบบฝรั่งเศสเพื่อแยกกษัตริย์ที่มีพระนามซ้ำกัน แต่กระนั้นธรรมเนียมการตั้งพระนามด้วยพระนามเล่นก็ยังคงใช้กันอยู่บ้าง
ในช่วงต้นของราชวงศ์แพลนแมเจเนต พระมหากษัตริย์อังกฤษได้ปกครองพื้นที่มากมายในฝรั่งเศส และไม่ได้ทรงมองอังกฤษเป็นประเทศหลัก (primary home) จนกระทั่งได้เสียอาณาจักรในฝรั่งเศสจำนวนมากในรัชสมัยพระเจ้าจอห์น ราชวงศ์นี้ปกครองอังกฤษอยู่นาน สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ราชวงศ์ย่อย
บรรพบุรุษของราชวงศ์ทิวดอร์บางส่วนเป็นชาวเวลส์ ในปี พ.ศ. 2079 ชาวเวลส์สามารถรวบรวมอาณาจักรอังกฤษได้หลังจากตกภายใต้การปกครองของอังกฤษมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 1827 เมื่อสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 8 ทรงขัดแย้งกับศาสนจักรคาทอลิก กษัตริย์อังกฤษถือว่าเป็นประมุขของนิกายเชิร์ชออฟอิงแลนด์(The Supreme Head of the Church of England) พระอิสสริยยศของพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 1 ประมุขสูงสุดของนิกายเชิร์ชออฟอิงแลนด์
หลังจากที่พระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 1 สวรรคตในปี พ.ศ. 2146 พระมหากษัตริย์สกอตแลนด์ในขณะนั้นคือพระเจ้าเจมส์ที่ 6 แห่งสกอตแลนด์ได้ทรงขึ้นครองราชบัลลังก์อังกฤษเป็นสมเด็จพระเจ้าเจมส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ หรือที่รู้จักกันว่า Union of the Crowns ในปี พ.ศ. 2147 พระองค์ทรงฉลองพระอิสสริยยศเป็นพระมหากษัตริย์แห่งบริเตนใหญ่ กระนั้นก็ตามทั้งสองราชอาณาจักรก็ยังคงแบ่งแยกกันอยู่
ไม่มีกษัตริย์ครองราชย์หลังจากพระเจ้าชาลส์ที่ 1 ทรงถูกสำเร็จโทษในปี พ.ศ. 2192 จนกระทั่งมีการฟื้นฟูราชวงศ์อังกฤษอีกครั้งของสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 ในปี พ.ศ. 2203 ในระหว่างนี้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2196 มี “เจ้าผู้อารักขา” (Lord Protector) ปกครอง เรียกสมัยนี้ว่าช่วงว่างระหว่างรัชกาล หรือ สมัยสาธารณรัฐ
แม้ว่าจะมีการฟื้นฟูระบอบกษัตริย์ขึ้นในปี พ.ศ. 2203 แต่ก็ไม่มีความมั่นคงจนกระทั่งมีการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ พ.ศ. 2231 (The Glorious Revolution 1688) ซึ่งรัฐสภาได้สรรหาผู้ที่เหมาะสมจะครองราชย์ได้
สุปราณี มุขวิชิต. ประวัติศาสตร์อังกฤษและราชวงศ์ (โอเดียนสโตร์, 2549) ISBN 974-9713-63-X
รายพระนามพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร พระราชพิธีราชาภิเษกในสหราชอาณาจักร (เวลาและสถานที่) รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์อังกฤษ เจ้าชายแห่งเวลส์ เจ้าหญิงแห่งเวลส์ รายพระนามสมาชิกในราชวงศ์อังกฤษ
อังกฤษ รายพระนาม รายพระนาม