దాములూరు
దాములూరు కృష్ణా జిల్లా, నందిగామ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నందిగామ నుండి 13 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జగ్గయ్యపేట నుండి 49 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 512 ఇళ్లతో, 1817 జనాభాతో 692 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 882, ఆడవారి సంఖ్య 935. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 754 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588892[1].పిన్ కోడ్: 521185.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[2]
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొం డూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.
నందిగామ మండల పరిధిలోని సత్యవరం, రాఘవాపురం, అంబరుపేట, అడవిరావులపాడు, ఐతవరం, కంచర్ల, కేతవీరునిపాడు, చందాపురం, మునగచర్ల, కురుగంటివాని కండ్రిగ, లచ్చపాలెం, లింగాలపాడు, తక్కెళ్లపాడు, పల్లగిరి, మాగల్లు, కొండూరు, రామిరెడ్డిపల్లి, జొన్నలగడ్డ, తొర్రగుడిపాడు, కొణతం ఆత్మకూరు, దాములూరు, సోమవరం, రుద్రవరం, గొల్లమూడి గ్రామాలున్నాయి.
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో రామిరెడ్డిపల్లి, జొన్నలగడ్డ, రుద్రవరం, మాగల్లు, గుమ్మడిదుర్రు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
మధిర, నందిగామ, యెర్రుపాలెం, పెనుగంచిప్రోలు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి నందిగామలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కొంటం ఆత్మకూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కోటం ఆత్మకూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నందిగామలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్ నందిగామలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం నందిగామలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.
దాములూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
దాములూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. జగ్గయ్యపేట, మధిర నుండి రోడ్దు రవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్:- తొండల గోపవరం. విజయవాడ 49 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
పల్లంపల్లి (వీరులపాడు మండలం)-దాములూరు గ్రామాల మధ్య, వైరా నదిపై 6.47 కోట్ల రూపాయల అంచనా వ్యయంతో, ఒక వంతెన నిర్మాణానికి 2016,జనవరి-7న శంకుస్థాపన నిర్వహించినారు. ఈ వంతెనను 210 మీటర్ల పొడవుతో, 12 ఖానాలతో నిర్మించుచున్నారు. [6]
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
దాములూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 76 హెక్టార్లు వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 14 హెక్టార్లు శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 15 హెక్టార్లు తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 8 హెక్టార్లు వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 8 హెక్టార్లు బంజరు భూమి: 12 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 556 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 422 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 146 హెక్టార్లు
దాములూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కాలువలు: 122 హెక్టార్లు బావులు/బోరు బావులు: 23 హెక్టార్లు
దాములూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, ప్రత్తి, వేరుశనగ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కొలకలూరి విజయలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. నూతనంగా పంచాయతీ పాలకవర్గం ఏర్పడగానే, తొలి సమావేశంలోనే, అత్యవసరంగా గ్రామంలో అత్యవసరమైన పనులు చేయాలని తీర్మానం చేసి అమలుపరచారు. ఆ విధంగా గ్రామంలో పారిశుద్యం మెరుగు పరచారు. త్రాగునీటి మోటారుకు మరమ్మత్తులు చేయించారు. [3]&[4]
త్రివేణీ సంగమ క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందిన దాములూరు శివారు కూడలి సంగమేశ్వరుని దర్శించుకుంటే కోరిన కోర్కెలు నెరవేరుతాయని భక్తుల విశ్వాసం. ఆలయానికి తూర్పున వైరా, కట్టలేరు కలిసి ప్రవహించుచుండగా, ఇవి కొద్ది దూరంలో మునేరులో కలుస్తాయి. ఈ క్షేత్రాన్ని పూర్వం నుండి, "త్రివేణీ సంగమ క్షేత్రం"గా వ్యవహరిస్తుంటసరు. దేవాలయానికి దక్షిణ భాగంలోమునులు తపస్సు చేసుకొని, అక్కడే శివైక్యం (సజీవ సమాధి) అయ్యేవారని చెబుతుంటారు. అప్పటి మునుల సమాధులు ఇప్పటికీ ఇక్కడ దర్శనమిస్తాయి. ఇక్కడ చెన్నకేశవస్వామి భూమిలోపల కొలువై ఉన్నాడు. నాగేంద్రస్వామి మహిమాన్వితులుగా భక్తులు చెబుతుంటారు. ఏటా మహాశివరాత్రికి కృష్ణ, గుంటూరు, ఖమ్మం జిల్లాలనుండి 50 వేలమందికిపైగా భక్తులు ఇక్కడకు వస్తారు. మహాశివరాత్రి రోజున, లింగోద్భవ సమయంలో శ్రీ గంగా పార్వతి సమేత సంగమేశ్వరస్వామి కళ్యాణం నిర్వహించెదరు. [2] ఈ ఆలయానికి 11.37 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. [5]
మునేరు ప్రాజెక్ట్ కమిటీ మాజీ ఛైర్మన్ శ్రీ జొన్నలగడ్డ పుల్లారావు.
జనాభా (2011) - మొత్తం 1,817 - పురుషుల సంఖ్య 882 - స్త్రీల సంఖ్య 935 - గృహాల సంఖ్య 512;
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1791.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 897, స్త్రీల సంఖ్య 894, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 427 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 692 హెక్టారులు.
[2] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,ఫిబ్రవరి-26; 8వపేజీ. [3] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,మార్చి-1; 7వ పేజీ. [4] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,సెప్టెంబరు-27; 9వపేజీ. [5] ఈనాడు అమరావతి; 2015,మే-12; 33వపేజీ. [6] ఈనాడు అమరావతి/నందిగామ; 2017,జూన్-2; 1వపేజీ.
వర్గం:నందిగామ మండలంలోని గ్రామాలు వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు