తవాకెల్ కర్మన్
తవాకెల్ కర్మన్ దిద్దుబాటు (Arabic: توكل عبد السلام خالد كرمان‎ తవాకెల్ ఉస్ - సలం కర్మన్ రోమన్‌లో " తవాకుల్ " [3] తవాకెల్ అని కూడా అంటారు.[4][5][6]) (1979 ఫిబ్రవరి 7న జన్మించింది.[6]) తవాకెల్ యేమన్ పత్రికావిలేఖరి, రాజకీయవాది మరియు " అల్- ఇస్లాహ్ (యేమన్)" అనే రాజకీయ పార్టీ మరియు యేమన్ మానవహక్కుల సభ్యురాలు. " వుమెన్ జర్నలిస్ట్ వితౌట్ చైంస్ " (2005లో స్థాపించబడిన ఈ సంస్థ స్థాపనసభ్యులలో ఆమె ఒకరు) కు ఆమె నాయకత్వం వహించింది. [3] అరబ్ విప్లవంలో భాగంగా మొదలైన యేమన్ విప్లవంలో ఆమె పాల్గొని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తించబడింది.[7][8] 2011 నోబెల్ బహుమతి శాంతి పురస్కారం అందుకున్నవారిలో ఆమె ఒకరుగా ఉంది.[9] ఈ బహుమతి అందుకుని ఆమె యేమని మొదటి నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న వ్యక్తిగా మరియు మొదటి అరబ్ స్త్రీగా [10] మరియు నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న రెండవ ముస్లిం స్త్రీ మరియు చిన్నవయసులో నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న వారిలో ద్వీతీయస్థానం పొందిన వ్యక్తిగా గుర్తించబడింది.[11] 2005 నుండి కర్మన్ పత్రికావిలేఖరిగా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది.[3][12]
నోబెల్ పురస్కార గ్రహీత తవాకెల్ కర్మన్ 1979 ఫిబ్రవరి 7న యెమన్ లోని తైజ్ గవర్నరేట్ లోని మెఖ్లఫ్‌లో జన్మించింది. అమె తైజ్ (యెమన్‌లో మూడవ పెద్ద నగరం) సమీపంలో పెరిగింది. తైజ్ యెమన్‌లోని సంప్రదాయ నగరంగా గుర్తించబడింది.[13] ఆమె తైజ్‌లో విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసింది. ఆమె తండ్రి అబ్దెల్ సలాం కర్మన్ లాయర్ మరియు రాజకీయవాది. ఆయన అబ్దుల్లా సలేహ్స్ ప్రభుత్వంలో " లీగల్ అఫెయిర్ మినిస్టర్ "గా పనిచేసి రాజీనామా చేసాడు. [12] ఆమె సోదరుడు తారిక్ కర్మన్ కవిగా ప్రఖ్యాతి చెందాడు.[14] మరొక సోదరుడు సఫా కర్మన్ " అల్- జజీరా " పత్రికకు సంపాదకుడుగా పనిచేసాడు. [15] ఆమె మొహమ్మద్ అల్- నహ్మీని వివాహం చేసుకుంది. [8][16] ఆమెకు ముగ్గురు సంతానం ఉన్నారు.[17] కర్మన్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సైన్ అండ్ టెక్నాలజీ నుండి అండర్ గ్రాజ్యుయేట్ డిగ్రీని మరియు సనాల్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సైన్ అండ్ టెక్నాలజీ నుండి పొలిటికల్ సైన్సు డిగ్రీని అందుకున్నది. [13][15] 2012 లో అంతర్జాతీయ లాలో " యూనివర్శిటీ ఆఫ్ అల్బెర్టా (కెనడా) నుండి ఆమె గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకుంది. [18][19] 2010 లో ఒక నిరసన ప్రదర్శనలో ఒకస్త్రీ కర్మన్‌ను పిడిబాకుతో పొడవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు కర్మన్ మద్దతుదార్లు ఆమెను రక్షించారు. [16][20] ఆమె బహిరంగ నిరసనను కొనసాగిస్తే ఆమెను చంపుతామని 2011 జనవరి 26న ఫోన్ కాల్ చేసారని తారిక్ కర్మన్ ప్రకటించాడు.[21] కర్మన్ తల్లితండ్రులు టర్కీలోని కర్మన్ ప్రాంతానికి చెందినవారని ఆమె మాటల ఆధారంగా భావిస్తున్నారు. టర్కీ ప్రభుత్వం ఆమెకు పౌరసత్వం ఇవ్వడానికి ముందుకువచ్చింది. ఆమె 2012 అక్టోబరు 11న టర్కీ విదేశాంగ మంత్రి నుండి పౌరసత్వ దస్తావేజులను స్వీకరించింది.[1][22][23]
" సంకెళ్ళు లేని మహిళా విలేఖరులు" అనే మానవహక్కుల రక్షణ వ్యవస్థాపకులలో తవాకెల్ కర్మన్ ఒకరు. 2005లో 7 గురు ఇతర మహిళా వలేఖరులతో కలిసి కర్మన్ ఈ సంస్థను స్థాపించింది.[24]
తవాకెల్ కర్మన్ ప్రతిపక్షపార్టీ " అల్- ఇస్లాహ్ (యెమన్) " సభ్యురాలు. అంతేకాక ఆమె షురా కౌంసిల్‌లో పదవిలో ఉండేది. [13] అల్- ఇస్లాహ్ 2005 లో అధ్యక్షుడు సాలేహ్‌కు వ్యతిరేకంగా పనిచేయడం ఆరంభించించిన తరువాత దానికి ప్రజాదరణ అధికం అయింది. ఇస్లామిక్ రాజకీయ పార్టీ అయిన అల్- ఇస్లాం పార్టీని ముస్లిం సోదరులు మరియు సాలాఫిస్టులు ఆదరించారు.[25] అదే పార్టీలో " అబ్దుల్ మజీద్ అల్- జిందాని " సభ్యుడుగా ఉన్నందున కర్మన్ పార్టీ సభ్యత్వం వివాదాద్పదం అయింది. యెమని ముస్లిం బ్రదర్‌హుడ్‌కు జిందాని నాయకత్వం వహించాడు. తరువాత సలాఫీ వింగ్‌కు నాయకత్వం వహించాడు. ఆయన యునైటెడ్ స్టేట్స్ " ఆఫీస్ " ఆఫీస్ ఆఫ్ ఫారిన్ అసెట్స్ కంట్రోల్ " ఎస్.డి.ఎన్. జాబితాలో ఉన్నాడు.[26][27] తరువాత కర్మన్ పార్టీ నుండి స్వతంత్రం పిందింది.[15] తన దేశంలో పత్రికాస్వతంత్రం కొరకు కర్మన్ నిరసన ప్రదర్శనలు ఆరంవ్హించింది.[28][29] ఆమె సంప్రదాయ " నిక్వాబ్ " ధరించడం ఆపింవేసింది. 2004 లో కాంఫరెంస్ సందర్భంలో ఆమె నిక్వాబ్ ధరించకుండా కనిపించింది. తరువాత ఆమె ముఖం కనిపించే హిజాబీలను ధరించడం ప్రారంభించింది. [12] కర్మన్ నిక్వాబ్ బదులుగా స్కార్ఫ్ ధరించింది. పూర్తిగా ముఖాన్ని మూయడం సంప్రదాయమేకాని అది ఇస్లాం నిబంధనలలో ఒకటి కాదన్నది ఆమె భావన. [30][31] ఆమె మహిళలో అనేకమంది పోషాకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారని పురుషులకు పౌష్టికాహారం అందుతుందని అభిప్రాయం వెలిబుచ్చింది. అంతేకాదు మహిళలలో మూడింట రెండు వంతులు నిరక్ష్యరాశ్యులుగా ఉన్నారని ఆమె అభిప్రాయపడింది.[32] ఆమె వివాహ చట్టాలపట్ల వైవిధ్యమైన అభిప్రాయాలు కలిగి ఉంది. వివాహ చట్టం నిబంధనల విషయంలో అల్- ఇలాష్ పార్టీ ఇతరసభ్యుల కంటే ఆమె అభిప్రాయాలు భిన్నంగా ఉండేవి. 17 సంవత్సరాలకు ముందే ఆడపిల్లలకు వివాహం చేయాలన్న నిబంధనను ఆమె వ్యతిరేకించింది. హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ మరియు అడ్వకేట్ బృందానికి ఇచ్చిన స్టేట్మెంటులో ఆమె " యెమన్ విప్లవం అంటే రాజకీయ సమస్యలను పరిష్కరించడం మాత్రమే కాదు సాంఘిక సమస్యలను మరియు బాల్యవివాహాలను నిరోధించడం కూడా అందులో భాగమే " అని అభిప్రాయం వెలిబుచ్చింది.[33] ఆమె ప్రభుత్వంలోని చంచగొండితనం పట్ల వ్యతిరేకతగా నిరసన ప్రదర్శించింది.[16][20] ఆమె విదేశీప్రభావానికి లోను కాకుండా స్వతంత్రంగా ఉంటానని చెప్పింది. ఆమె మానవహక్కులను రక్షించడానికి యు.ఎస్. స్టేట్ డిపార్ట్మెంటు మరియు అమెరికన్ ఆర్గనైజేషన్లతో వ్యూహాత్మకమైన సంబంధాలను కలిగిఉంటానని ప్రకటించింది. అంతేకాక తాను ఐరోపా మరియు అరబ్ ఉద్యమకారులతో సమానహోదాలో సంబంధాలు కలిగి ఉంటానని చెప్పింది.[15] యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మిచిగాన్ ఆడియంస్‌తో ప్రసంగిస్తూ ఆమె తానది ప్రపంచ పౌరసత్వమని, ఈ భూమి తన దేశమని మరియు మానవత్వమే తన జాతి అని ప్రసంగించింది.[34]
2012-13 ఈజిప్షియన్ నిరసనలు మరియు 2013 ఈజిప్షియన్ తిరుగుబాటు ఈజిప్షియన్ తిరుగుబాటుకు స్పందనగా కర్మన్ ఈజిప్షియన్ అధ్యక్షుడు మొహ్మద్ మొర్సి రాజీనామాకోరేవారికి బాసటగా నిలిచింది. మొర్సీని పదవీచ్యుతుని చేసి రాజ్యాంగం రద్దుచేసి ముస్లిం బ్రదర్‌హుడ్ కార్యకలాపాలను ఈజిప్ట్‌ రాజకీయాల నుండి నిషేధించింది.[35][36] కర్మన్ తురుగుబాటుకు వ్యరేకంగా నిరసనలో పాల్గొనడానికి ఈజిప్ట్‌లో ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించింది. ఈజిప్షియన్ సైన్యం రక్షణసమస్యలను కారణంగా చూపి కర్మన్ ఈజిప్ట్ ప్రవేశాన్ని నిరాకరించింది.[37] కర్మన్ ముస్లిం బ్రదర్‌హుడ్‌కు చెందిన ఉన్నతస్థాయి అధికారులను ఖైదుచేయడానిని మరియు మొర్సీ మద్దతుదారుల మీద హింసలను ఖండించింది.[38]
కర్మన్ తరచుగా యెమన్లో షియా విప్లవం మరియు అరేబియన్ ద్వీపకల్పంలో అల్- కౌయిదాలకు వ్యతిరేకంగా స్పందించింది. యెమన్ ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టడానికి ప్రయత్నించిన బృందాలను ఆమె ఖండించింది.[39] అన్‌మాండ్ ఏరియల్ వెహికల్ యెమన్‌లో ప్రవేశించడాన్ని కర్మన్ వ్యతిరేకించింది. ప్రజలు రద్దీగా ఉండే ప్రదేశాలలో ఇలాంటి వాహనాలు ప్రవేశించడం అంతర్జాతీయ చట్టాలకు మరియు మానవహక్కులరక్షణకు ఇది వ్యతిరేకమని కర్మన్ అభిప్రాయపడింది. [40]
దీర్ఘకాల సలేహ్‌కు వ్యతిరేకంగా 2011లో తవాకెల్ కర్మన్ సనాలో విద్యార్థుల నిరసన ప్రదర్శనను నిర్వహించింది. తరువాత జవవరి 22 న ఆమె తనభర్తతో కారులో ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో పోలీస్ గుర్తింపు లేని సాధారణ దుస్తులలో ఉన్న ముగ్గురు వ్యక్తులు ఆమెను అడ్డగించి ఖైదు చేసి జైలులో ఉంచారు.[14][21] అక్కడ ఆమె 36 గంటల సమయం గడిపిన తరువాత జనవరి 9న ఆమెను పెరోల్‌లో విడుదల చేసారు.[41] తరువాత ఆమె జనవరి 29న మరొక నిరసన ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేసింది.[42] ఈజిప్షియన్ తిరుగుబాటు తరువాత ఒక అర్ధరాత్రి సమయంలో తవాకెల్ తిరిగి ఖైదుచేయబడింది.[43] ఆమె తన భర్తతో కలిసి కొన్ని మాసాల కాలం నిరసన మకాం ఏర్పాటు చేసింది.[8]
నోబెల్ శాంతి బహుమతి ప్రకటించిన తరువాత కర్మన్‌కు అంతర్జాతీయ వేదికలు మరియు ఐక్యరాజ్యసమితిలో తన అభిప్రాయాలు వెలువరించడానికి అవకాశం లభించింది.
కర్మన్ అతి చిన్నవయసులో నోబెల్ శాతిపురస్కారం అందుకున్న అరబ్ మహిళగా మరియు అంతర్జాతీతంగా నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్న రెండవ మహిళగా గుర్తించబడుతుంది. [44] ఆమె తన 32 సంవత్సరాలవయసులో నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్నది.[45] 2014 లో మలాలా యూసఫ్జై తన 17 సంవత్సరంలో నోబెల్ శాంతి పురస్కారం అందుకున్నది. 2003 లో షిరిన్ ఎబాద్ మొదటి పర్షియన్ మహిళగా మరియు మొదటి ముస్లిం మహిళగా నోబెల్ శాంతి పురస్కారం అందుకున్నది. నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్న పత్రికావిలేఖరులలో కర్మన్ మూడవ వ్యక్తి. 1905లో బెర్తా వన్ సున్నర్ మరియు 1946లో ఎమిలీ గ్రీన్ బాల్చ్ నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్నారు. 2011 లో కర్మన్ నోబెల్ పురస్కారం అందుకునే ముందు 12 మంది మహిళలు నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్నారు. తరువాత ఈ సంఖ్య 15కు చేరుకుంది. 2011 లో ఎలెన్ జాంసన్ సిర్లీఫ్ మరియు లేమత్ జిబోవీ కర్మన్‌తో కలిసి నోబెల్ శాంతి పురస్కారం అందుకున్నారు. [46]
కర్మన్‌కు నోబెల్ పురస్కారం ప్రకటించబడిన తరువాత కతర్కు వెళ్ళి షేక్ తమిన్ బిన్ హమాద్ అల్ థానీని కలుసుకుని చర్చించిన తరువాత మహిళా పత్రికావిలేఖరులకు అవగాహన కలిగించడానికి మరియు మహిళా పత్రికాకారులకు మద్దతుగా నిలవడానికి రేడియో కేంద్రం ఏర్పాటుకు సహకరించమని " దోహా సెంటర్ ఫర్ మీడియా ఫ్రీడం " సంస్థను కోరింది. [47] 2011లో " ఫారెన్ పాలసీ " 100 ప్రపంచ ఆలోచనాపరుల జాబితాలో కర్మన్ ప్రథమస్థానంలో నిలిచింది.న్ [48] " ఎం.బి.ఐ. అల్ జాబర్ ఫౌండేషన్ " తరఫున ఇస్తాంబుల్ అయ్దిన్ యూనివర్శిటీలో డిగ్రీ మరియు పోస్ట్ గ్రాజ్యుయేషన్ చదవడానికి ఉపకారవేతనం మంజూరు చేసింది. [49] కర్మన్ ప్రంపంచవ్యాప్తంగా కాలేజీలు మరియు యూనివర్శిటీలు ఆమె ప్రసంగించడం మరియు మహిళలు, మానవహక్కులు మరియు అరబ్ తిరుగుబాటు గురించి చర్చలు సాగించింది. [50][51][52]
"." Yemen Times, 19 February 2006. "." The Guardian, 9 April 2011. "." New York Times, 18 June 2011. "." The Guardian, 1 November 2011. (Includes a link to the Arabic version.) "." Nobelprize.org. 10 December 2011. (Includes links to the English, Norwegian, and Arabic versions.) "." World Association of Newspapers and News Publishers (WAN-IFRA), 3 May 2012. "." ది గార్డియన్ , 2013 ఆగస్టు 8. "." ఫారిన్ పాలసీ , 2013 ఆగస్టు 9.