మేరీ క్యూరీ
మేరీ క్యూరీ (నవంబర్ 7, 1867 – జూలై 4, 1934) ఒక ప్రసిద్ధ భౌతిక, రసాయనిక శాస్త్రవేత్త. రెండు నోబెల్ బహుమతులు (భౌతిక, రసాయన శాస్త్రాలలో) ప్రప్రథమంగా ఈమెకే లభించాయి. ఇప్పటికీ మరే శాస్త్రవేత్తకూ రెండు వేరువేరు వైజ్ఞానిక రంగాలలో నోబెల్ బహుమతులు లభించలేదు[1]. రేడియో ధార్మికతలో ఈమె పరిశోధనలు ఆ విషయంలో తరువాతి శాస్త్రవేత్తలకు మార్గదర్శకాలయ్యాయి. సోర్‌బోన్‌లో ఈమె మొట్టమొదటి మహిళా ప్రొఫెసర్. పోలండ్‌లో జన్మించి తరువాత ఫ్రెంచి పౌరసత్వం తీసుకొన్న ఈమెకు రెండు దేశాలతోనూ ప్రగాఢమైన సంబంధం ఉంది.
ఈమె భర్త, సహ పరిశోధకుడు అయిన పియరీ క్యూరీ వారి మొదటి నోబెల్ బహుమతిని ఈమెతో కలసి అందుకొన్నాడు. ఈమె కుమార్తె ఇరీన్ జూలియట్ క్యూరీ మరొక నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత. ఇలా వీరి కుటుంబంలో ముగ్గురికి నోబెల్ బహుమతులు లభించాయి.
మారియా స్క్లొడొస్క పోలండ్ రాజధాని నగరమైన వార్సాలో నివసిస్తున్న బ్రోనిస్లావా మరియు వ్లాడిస్లా స్క్లొడొస్కి అనబడే పోలిష్‌ దంపతులకు జన్మించింది. వీరు ఇద్దరు ఉపాధ్యాయ వృత్తి చేసేవారు. మారియా వారికి కలిగిన ఐదుగురి సంతానంలో చిన్న అమ్మాయి. మారియా చిన్న వయసులోనే సోదరి హెలెనా మరియు తల్లి చనిపోయారు.[2] చిన్నతనంలో అత్యధిక శ్రద్ధతో చదువు కొనసాగించింది. ఒక్కోసారి చదువులో నిమగ్నమయ్యి అన్నం తినడం కూడా మరచిపోయేది. 15 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆమె చదువుతున్న తరగతిలో అందరికంటే ఎక్కువ మార్కులతో ఉన్నత పాఠశాల పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణురాలైనది.[3]
అమ్మాయి అవడం వల్లనూ, ఇంకా రష్యా మరియు పోలండ్‌ల మధ్య ఉన్న గొడవల వల్ల అప్పట్లో ఆమెకు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశం దొరకలేదు. బోధనలు చేస్తూ సంపాదించిన డబ్బులతో ఆమె వార్సాలోని ఫ్లోటింగ్ యూనివర్సిటిలో చదువుకొనసాగిస్తూ పారిస్‌లో వైద్యాన్ని అభ్యసిస్తున్న సోదరికి అండగా నిలిచింది. 1891 లో కూడబెట్టుకున్న ధనంతో ఆవిడ పారిస్ చేరుకున్నది.
పారిస్‌లో ఈమె ఉన్నత విద్యను అభ్యసించి తన పరిశోధనలను ప్రారంభించింది. సార్బోన్‌లో గణితం, భౌతిక శాస్త్రము మరియు రసాయన శాస్త్రాలను అభ్యసించింది (అక్కడే తరువాత 1909లో సార్బోన్‌లో ప్రొఫెసర్ అయిన మొట్టమొదటి స్త్రీగా చరిత్రలో నిలిచిపోయింది). 1893 ప్రారంభంలో అండర్ గ్రాడ్యుయెషన్ ప్రథమస్థానంలో పూర్తి చేసింది. ఒక సంవత్సరం తరువాత అదే యూనివర్సిటీలో, గణితంలో ఆవిడ తన పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ కూడా పూర్తి చేసింది. 1903లో హెన్రి బెకెరెల్ పర్యవేక్షణలో ESPCI (École Supérieure de Physique et de Chimie Industrielles de la Ville de Paris) నుండి DSc పొందడంతో ఫ్రాన్సులో డాక్టరేటు పూర్తి చేసిన మొట్టమొదటి స్త్రీగా మళ్ళీ చరిత్ర సృష్టించారు. సార్బోన్‌లో తోటి ఇన్‌స్ట్రక్టర్ అయిన పియరి క్యూరీని పెళ్ళాడారు. మారియా తన పరిశోధనలను వివిధ రకాలైన స్టీల్‌ల అయస్కాంతత్వంతో ప్రారంభించారు. ఈ పరిశోధనల వల్లనే మారియా మరియు పియరి దగ్గరయ్యారు.
వారిరువురూ తరువాత వారి పరిశోధనలని రేడియోధార్మికతపై ఆరంభించారు. ముఖ్యంగా వారి పరిశోధనలు పిచ్‌బ్లెండ్ అనబడే ఖనిజంపై సాగాయి. ఈ ఖనిజంనుండి వారు యురేనియాన్ని వేరుచేసారు. 1898 కల్లా వారు పిచ్‌బ్లెండ్‌లో యురేనియం కన్నా ఎక్కువ రేడియోధార్మికతను కలిగియున్న పదార్థం ఉందని నిర్దారించారు. 1898 డిసెంబరు 26న వీరు ఈ పరిశోధనను బయలు పరిచారు. పారిస్‌లోనూ, వార్సాలోనూ క్యూరీ ఇన్స్టిట్యూట్‌లను ప్రారంభించింది.
భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి (1903) డేవీ పతాకము (1903) మత్తెయూచీ పతాకము (1904) రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి (1911) scince
Naomi Pasachoff, Marie Curie and the Science of Radioactivity, New York, Oxford University Press, 1996.
Two biographies of Skłంdowska-Curie, one brief and one comprehensive. -A study of women physicists Chronology from nobelprize.org and – Nobel committee page; presentation speech, her award lecture etc. in English. ; with quotes, photographs, links etc. at American Institute of Physics website (site also has a short version for kids entitled , UK American Institute of Physics: Exhibit on the Life of Marie Curie. on IMDb - Animated bigraphy of Marie Curie on DVD from an animated series of world and American history - Animated Hero Classics distributed by Nest Learning. on IMDb - Live Action portrayal of Marie Curie on DVD from the Inventors Series produced by Devine Entertainment. on IMDb - Portrayal of Marie Curie in a television mini series produced by the British Broadcasting Corporation
వర్గం:1867 జననాలు వర్గం:1934 మరణాలు వర్గం:భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు వర్గం:నోబెల్ బహుమతి పొందిన స్త్రీలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రవేత్తలు