రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్
రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ (BSE:, LSE:) అనేది మార్కెట్ విలువ ప్రకారం భారతదేశం యెుక్క అతిపెద్ద ప్రైవేటు రంగ సమష్టి సంస్థ, మార్చి 2010 ఆర్థిక సంవత్సర ముగింపుకు US$ 44.6 బిలియన్ల వార్షిక టర్నోవర్‌ మరియు US$ 3.6 బిలియన్ల లాభంతో, ఫార్చూన్ గ్లోబల్ 500 (2009[3]) వద్ద 264వ స్థానాన్ని మరియు ఫోర్బ్‌స్ గ్లోబల్ 2000 జాబితాలో (2010) 126వ స్థానాన్ని పొందిన భారతదేశం యెుక్క ప్రైవేటు రంగ సంస్థలలో ఒకటిగా ఉంది.[4]
రిలయన్స్ స్థాపనను భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త ధీరూభాయి అంబానీ 1966లో స్థాపించారు. అంబానీ భారత స్టాక్ మార్కెట్లలో పూర్తిగా మార్చుకొన వీలున్న డింబెంచర్ల వంటి ఆర్థిక సాధనాలను పరిచయం చేసిన మార్గదర్శి. స్టాక్ మార్కెట్ల వైపు రిటైల్ పెట్టబడిదారులను ఆకర్షింపచేసిన మొదటి వ్యవస్థాపకులలో అంబానీ ఒకరు. నియంత్రించబడిన ఆర్థిక వ్యవస్థ యెుక్క మీటలను మోసపూరితంగా తన లాభానికి వాడుకున్న ధీరూభాయి సామర్థ్యం కారణంగానే రిలయన్స్ పరిశ్రమలు మార్కెట్ మూలధనీకరణ పరంగా ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నాయని విమర్శకులు ఆరోపించారు.
సంస్థ యెుక్క చమురు-సంబంధిత కార్యకలాపాలు వ్యాపారం యెుక్క ప్రధాన ఆకృతిగా ఉన్నప్పటికీ, ఇది ఇటీవల సంవత్సరాలలో దాని కార్యకలాపాలను వైవిధ్యపరిచింది. స్థాపకుల ఇరువురు కుమారులైన ముకేష్ అంబానీ మరియు అనిల్ అంబానీ మధ్య తీవ్రమైన స్పర్ధలు తలెత్తడంతో, ఈ గ్రూప్ వారిరువురి మధ్య 2006లో విభజించబడింది. సెప్టెంబర్ 2008లో, ఫోర్బ్‌స్ యెుక్క "ప్రపంచంలోని 100 అత్యంత గౌరవనీయ సంస్థల" జాబితాలో ఉన్న ఏకైక భారతీయ సంస్థ రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్.[5]
సంస్థ వెబ్‌సైట్ ప్రకారం "భారతదేశంలోని ప్రతి 4 మంది పెట్టుబడిదారులలో ఒకరు రిలయన్స్ వాటాదారులుగా ఉన్నారు" అని తెలిపింది. రిలయన్స్ 3 మిలియన్ల కన్నా ఎక్కువ మంది వాటాదారులను కలిగి అత్యంత నిల్వను కలిగి ఉన్న ప్రపంచ సంస్థలలో ఒకటిగా ఉంది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ Ltd, జనవరి 2006లోని చీలిక తరువాత వృద్ధి చెందడం కొనసాగింది. రిలయన్స్ సంస్థలు భారతీయ స్టాకు మార్కెట్ వద్ద ఉత్తమమైన ప్రదర్శనను కనపరుస్తున్న సంస్థలలో ఉన్నాయి.
రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ విస్తారమైన పరిధిలో ఉత్పత్తులను కలిగి ఉంది, ఇందులో చమురు ఉత్పత్తులు, పెట్రోరసాయనాలు, నుండి వస్త్రవ్యాపారం (బ్రాండ్ విమల్ పేరు మీదగా) వరకూ, తాజా ఆహార వస్తువుల మార్కెట్ రిలయన్స్ ఫ్రెష్ మరియు డిలైట్ రిలయన్స్ రిటైల్‌గా పిలవబడే మాంసాహార క్రమాలలో రిలయన్స్ రిటైల్ ప్రవేశించింది మరియు శక్తి-సామర్థ్య నిర్మాణాలను చేయటానికి అంగీకార లేఖ మీద NOVA రసాయనాలు సంతకం చేసింది.
చమురు శుద్ధీకరణ మరియు పెట్రోరసాయనాలనేవి సంస్థ యెుక్క ప్రధాన వ్యాపారాలు. ఇది 33 మిలియన్ల టన్నులు ఉన్న రిఫైనరీ (శుద్ధీకరణ ప్రదేశం)ను భారతదేశంలోని గుజరాత్ రాష్ట్రంలో ఉన్న జాంనగర్‌లో నిర్వహిస్తోంది. రిలయన్స్ 29 మిలియన్ టన్నులు ఉన్న రెండవ రిఫైనరీను అదే ప్రదేశంలో ఏర్పరిచింది, అది దాని కార్యకలాపాలను డిసెంబర్ 2008లో ఆరంభించింది. ఈ సంస్థ చమురు & వాయువు వెలికితీతలో మరియు ఉత్పత్తిలో కూడా నిమగ్నమై ఉంది. 2002లో, భారతదేశ యెుక్క తూర్పు తీరంలోని కృష్ణ గోదావరి నదీమైదానం వద్ద అతిపెద్ద నిక్షేపాలను కనుగొన్నారు. ఈ నిక్షేపం నుండి వాయు ఉత్పత్తి 2 ఏప్రిల్ 2009 నుండి ఆరంభించబడింది. 2009-2010 యెుక్క 3వ త్రైమాసిక చివరినాటికి, KG D6 నుండి వాయు ఉత్పత్తి 60 MMSCMD వరకూ పెరిగింది.
రిలయన్స్ పెట్రోలియం లిమిటెడ్ (RPL) రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ (RIL) అనుబంధంగా ఉంది మరియు వెలువడుతున్న అవకాశాలు, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా శుద్ధీకరణ రంగంలో విలువను ఏర్పరచటానికి ఏర్పాటు చేయబడింది.ప్రస్తుతం, RPL ప్రమాణాలు RILతో సంయోగం అయ్యి ఉన్నాయి.[6] రిలయన్స్ లైఫ్ సైన్సెస్ అనేది పరిశోధన కొరకు, జీవసాంకేతికత ద్వారా నడపబడే జీవ శాస్త్రాల సంస్థ, అది వైద్య, వృక్ష మరియు పారిశ్రామిక జీవ సాంకేతిక అవకాశాలలో పాల్గొంటుంది. నిర్దిష్టంగా ఇవి జీవ ఔషధ తయారీ, ఔషధ తయారీ, క్లినికల్ రీసెర్చ్ సర్వీసెస్, పునరుత్పత్తి వైద్యం, అణువైద్యం, నావెల్ థెరప్యుటిక్స్, జీవ ఇంధనాలు, వృక్ష జీవసాంకేతికత మరియు పారిశ్రామిక జీవసాంకేతికతతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.[7] రిలయన్స్ ఇండస్ట్రియల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లిమిటెడ్ (RIIL) పారిశ్రామిక అవస్థాపన స్థాపన/ కార్యనిర్వహణను నిర్వహిస్తోంది, ఇందులో కంప్యూటర్ సాఫ్ట్‌వేర్ లీజింగ్ మరియు డేటా ప్రోసెసింగ్‌తో సంబంధం ఉన్న లీజింగ్ మరియు సేవలను అందించడంలో నిమగ్నమై ఉంటుంది.[8] ధీరూభాయి అంబానీ ఫౌండేషన్ చేత స్థాపించబడిన రిలయన్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ లైఫ్ సైన్సెస్ (Rils), జీవ విజ్ఞానశాస్త్రాలు మరియు సంబంధిత సాంకేతికతల యెుక్క అనేక రంగాల సంస్థ.[9] రవాణా, పంపిణీ, గిడ్డంగులు, లాజిస్టిక్స్, మరియు సరఫరా క్రమ అవసరాలకు ఏక గవాక్ష పరిష్కారాల సహాయదారుగా రిలయన్స్ లాజిస్టిక్స్ (P) లిమిటెడ్ ఉంది, దీనికి సహకారాన్ని టెలిమాటిక్స్ మరియు టెలిమెట్రీ సొల్యూషన్స్ అందిస్తున్నాయి.[10] (RCRS), అనేది ఒక కాంట్రాక్టు రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ (CRO) మరియు రిలయన్స్ లైఫ్ సైన్సెస్ సంపూర్ణ యాజమాన్యం కలిగిన అనుబంధ సంస్థ, దీనిని ఔషధ సంబంధ, జీవసాంకేతికత మరియు వైద్య ఉపకరణాల సంస్థలకు రోగ చికిత్స సంబంధ పరిశోధనా సేవలను అందించటానికి ఏర్పాటు చేయబడింది.[11] రిలయన్స్ సోలార్, రిలయన్స్ యెుక్క సౌరశక్తి ప్రోత్సాహకంగా ఉన్న ఇది సౌరశక్తి విధానాలను మరియు పరిష్కారాలను ప్రధానంగా దూరాన మరియు పల్లె ప్రాంతాలకు తీసుకురావడం మరియు జీవన విలువలో మార్పు తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో ఉంది.[12] రెలీకార్డ్ అనేది దక్షిణ తూర్పు ఆసియా అత్యంత ఆధారపడే మరియు మొట్టమొదటి కాండ-కణం బ్యాంకింగ్ సేవలను ముకేష్ అంబానీ నియంత్రణ చేస్తున్న రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్‌చే అందించబడుతోంది.[13] ఇన్ఫోటెల్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అనేది బ్రాడ్‌బ్యాండ్ సేవను అందిస్తుంది, దీని పూర్తి యాజమాన్యాన్ని RIL ₹4,800 కోట్లతో[14] కలిగి ఉంది.
2002లో, రిలయన్స్ సహజ వాయువును ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం సమీపంలో కృష్ణ గోదావరి నదీమైదాన తీరం వద్ద కనుగొన్నారు.[15] 2002-2003 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సహజవాయువును కనుగొనుటలో ఇది అతిపెద్దది.[16] 2 ఏప్రిల్ 2009న, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ (RIL) కృష్ణ-గోదావరి (KG) నదీ మైదానంలో దాని యెుక్క D-6 బ్లాక్ నుండి సహజ వాయువు ఉత్పత్తిని ఆరంభించింది.[17]
పరిమాణంలో ఆ వాయువు నిధి 7 ట్రిలియన్ల ఘనపుటడుగులు ఉంది. ఇది 1.2 బిలియన్ల బ్యారల్స్ (165 మిలియన్ టన్నులు) ముడి చమురుకు సమానంగా ఉంది, కానీ కేవలం 5 ట్రిలియన్ల ఘనపుటడుగులు మాత్రమే వెలికితీయగలిగే వీలును కలిగి ఉంది.[18]
2008 అక్టోబర్ 8న, అనిల్ అంబానీ యెుక్క రిలయన్స్ నాచురల్ రిసోర్సస్, అనిల్ అంబానీకి $2.34లను ఒక మిలియన్ బ్రిటీష్ థర్మల్ యూనిట్స్‌కు సహజవాయువును RIL సరఫరా చేస్తుందనే అంగీకారంతో ఉన్న ఒక విజ్ఞాపనపత్రంతో రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్‌ను బొంబాయి హై కోర్టు వద్దకు తీసుకువెళ్ళింది.[19]
అనేది రిలయన్స్ వ్యాపారం యెుక్క రిటైల్ వ్యాపార శాఖగా ఉంది. రిలయన్స్ ఫ్రెష్, రిలయన్స్ ఫుట్‌ప్రింట్, రిలయన్స్ టైం అవుట్, రిలయన్స్ డిజిటల్, రిలయన్స్ వెల్‌నెస్, రిలయన్స్ ట్రెండ్జ్, రిలయన్స్ ఆటోజోన్, రిలయన్స్ సూపర్, రిలయన్స్ మార్ట్, రిలయన్స్ ఐస్టోర్, రిలయన్స్ హోం కిచెన్స్, మరియు రిలయన్స్ జ్యువెల్ వంటి అనేక బ్రాండులు రిలయన్స్ రిటైల్ బ్రాండ్ క్రిందకు వస్తాయి.
రిలయన్స్ పరిశ్రమ ప్రపంచంలో అతిపెద్ద పాలిస్టర్ ఉత్పత్తిదారుగా ఉంది మరియు దాని ఫలితంగా ప్రపంచంలో పాలిస్టర్ వ్యర్థాలను ఉత్పత్తిదారులలో ఒకటిగా కూడా ఉంది. అతిపెద్ద మొత్తాలలో ఉన్న వ్యర్థాలను పరిష్కరించటానికి వ్యర్థాలను రీసైకిల్ చేసే మార్గాన్ని కూడా ఏర్పరచాలి. పాలిస్టర్ వ్యర్థాన్ని నింపి మరియు కూరటానికి ఉపయోగించే అతిపెద్ద పాలిస్టర్ రీ సైక్లింగ్ కేంద్రాన్ని వీరు నిర్వహిస్తున్నారు. వీరు ఈ పద్ధతిని బలమైన రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియను అభివృద్ధి చేయటానికి ఉపయోగించారు, దాని కొరకు టీం ఎక్స‌లెన్స్ పోటీలో వీరికి పురస్కారం లభించింది.[20]
రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ 2006లో ఢిల్లీలో జరిగిన పర్యావరణ చేతనా సమావేశానికి మద్ధతును ఇచ్చింది. ఈ సమావేశాన్ని ఆసియా పసిఫిక్ జురిస్ట్ అసోసియేషన్, పర్యావరణ & అరణ్య మంత్రిత్వశాఖ, భారతదేశ ప్రభుత్వం, మరియు మహారాష్ట్రా పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు భాగస్వామ్యంతో సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ ప్రాంతంలో పర్యావరణ భద్రత యెుక్క అనేక ఉద్దేశ్యాల మీద నూతన అభిప్రాయాలను మరియు శీర్షికలను బయటకు తీసుకురావటానికి సహాయంగా పెట్టబడింది. మహారాష్ట్రా కాలుష్య నివారణా బోర్డు, కాలుష్య నివారణ విధానాలతో ఉన్న అనేక పరిశ్రమలను సమావేశంలో చురుకుగా పాల్గొనటానికి మరియు చందాదారుగా మద్ధతు ఇవ్వడానికి ఆహ్వానించింది. ఈ సమావేశం ఈ ప్రాంతంలో ఉన్న పర్యావరణ స్పృహను ప్రోత్సహించే మార్గంగా ప్రభావవంతంగా నిర్ధారించబడింది.[21]
23వ వార్షిక హార్ట్స్ వరల్డ్ రిఫైనింగ్ అండ్ ఫ్యుయల్స్ కాన్ఫరన్స్ వద్ద 2005 సంవత్సరానికి [22] ఇంటర్నేషనల్ రిఫైనర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ పురస్కారం పొందారు
ముకేష్ D. అంబానీ యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా-ఇండియా బిజినెస్ కౌన్సిల్ (USIBC) నాయకత్వ పురస్కారాన్ని "గ్లోబల్ విజన్" 2007ను వాషింగ్టన్‌లో జూలై 2007న స్వీకరించారు. ముకేష్ D. అంబానీ ఆసియా సొసైటీ, వాషింగ్టన్, USA చేత మే 2004లో ఆసియా సొసైటీ లీడర్‌షిప్ పురస్కారం పొందారు. ముకేష్ D. అంబానీ ఆగష్టు 2004లో ఫార్చ్యూన్ పత్రికచే ప్రచురించబడిన ది మోస్ట్ పవర్‌ఫుల్ పీపుల్ ఇన్ బిజినెస్ యెుక్క ఆసియాస్ పవర్ 25 జాబితాలో 13వ స్థానాన్ని పొందారు. ముకేష్ D. అంబానీ ఎకనామిక్ టైమ్స్ బిజినెస్ లీడర్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా ఉన్నారు. ముకేష్ అంబానీ రీడర్స్ డైజస్ట్ పత్రిక యెుక్క భారతీయ సంచికచే నిర్వహించబడిన 2010 సర్వేలో భారతదేశంలో అత్యంత నమ్మదగిన వ్యక్తులలో 74వ స్థానంలో ఉన్నారు.
రిలయన్స్ జియో జాంనగర్ రిఫైనరీ రిలయన్స్ పెట్రోలియం రిలయన్స్ అనిల్ ధీరూభాయి అంబానీ గ్రూప్