క్యాన్‌బెర్రా
క్యాన్‌బెర్రా ఆస్ట్రేలియా రాజధాని నగరం. జనాభా 4,03,468. ఆస్ట్రేలియా దేశంలో సముద్రతీరానికి దూరంగా ఉండే అతి పెద్ద నగరంగా, ప్రపంచంలో ఏడో పెద్ద నగరంగా ఉన్న క్యాన్‌బెర్రా ఆస్ట్రేలియాా రాజధాని ప్రాంతంలో ఉత్తర భాగంలో ఉంది. ఈ నగరం సిడ్నీ నగరానికి నైఋతి దిశగా 280 కి.మీ. దూరంలో మెల్బోర్న్ కు ఈశాన్యంగా 660 కి.మీ. దూరం లోనూ ఉంది. క్యాన్‌బెర్రా నగర వాసిని కెన్బరన్ అంటారు. క్యాన్‌బెర్రా రాజధాని నగరమైనా గవర్నర్ జనరల్, ప్రధాన మంత్రితో సహా చాలా ఫెడరల్ ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలకు వివిధ రాష్ట్ర రాజధాని నగరాలలో రెండవ కార్యాలయాలు ఉన్నాయి.
1908వ సంవత్సరంలో ఆస్ట్రేలియాలో పెద్ద నగరాలైన సిడ్నీ, మెల్బోర్న్ నగరాలలో ఏ నగరం రాజధానిగా ఉండాలనే వివాదం ఏర్పడినప్పుడు మద్యేమార్గంగా క్యాన్‌బెర్రాా నగరాన్ని రాజధానిగా నిర్ణయించారు. ఒక ప్రణాళిక బధ్దమైన నగరం ఏ రాష్ట్ర పరిధిలోనూ లేకుండా (అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో వాషింగ్టన్ నగరం వలె, బ్రెజిల్ లో బ్రెసిల్లా నగరం వలె) ఆస్ట్రేలియాలో ఉండడం అసాధారణం. అంతర్జాతీయ స్ధాయిలో నగర నిర్మాణానికి నమూనాలకు నిర్వహించిన పోటీలలో అమెరికా ఆర్కిటెక్ట్ వాల్టర్ బర్లీ గ్రఫినండ్, మారియన్ మహ్నీ గ్రిఫిన్ రూపొందించిన బ్లూప్రింట్ ఎన్నికైంది. నగర నిర్మాణం 1913 లో ప్రారంభమైంది. గ్రిఫిన్ రూపకల్పన వృత్తాలు, త్రిభుజాలు, చతుర్భుజాలు, షడ్భుజులు వంటి భౌగోళిక రూపాలతో నిండి ఉంది.
ఈ నగర నమూనా పై ఉద్యాన నగర ఉద్యమం ప్రభావం ఉంది. సహజ వనాలు, కృతిమ జలాశాయాలు, అధిక వృక్షజాలం నగరానికి సరికొత్త శోభను చేకూర్చాయి. రెండవ ప్రపంచ యుధ్ధం, బృహద్ సంక్షోభం నగర నిర్మాణానికి ఆటంకమయ్యాయి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం పిమ్మట ఈ నగరం బాగా అభివృధ్ది చెందే నగరంగా రూపొందింది. ఇందుకు అప్పటి ప్రధాన మంత్రి సర్ రాబర్ట్ మెంజీస్ కృషి, పట్టుదల ప్రధాన కారణాలు. జాతీయ రాజధాని అభివృధ్ది కమిషన్ విస్తృత అధికారాలతో ఏర్పాటైంది. ఆస్ట్రేలియాా రాజధాని ప్రాంతం స్వయం ప్రతిపత్తి కలిగినప్పటికీ, జాతీయ రాజధాని అధారిటి ద్వారా కామన్వెల్త్ ప్రభుత్వ ప్రభావం కొంత ఉంది.
రాజధాని నగర కారణంగా పార్లమెంట్ భవనంతో పాటు రాజప్రతినిధి గవర్నర్ జనరల్ నివాసం, ఉన్నత న్యాయ స్ధానం, వివిధ ప్రభుత్వ శాఖలు, అనుబంధ సంస్ధలు ఇక్కడ కొలువయ్యాయి. ఆస్ట్రేలియాన్ యుధ్ధ స్మారకం, ఆస్ట్రేలియాా జాతీయ విశ్వవిద్యాలయం, రాయల్ ఆస్ట్రేలియాన్ ముద్రణశాల వంటి జాతీయ స్ధాయిలో ప్రాముఖ్యత కలిగిన సాంఘీక, సాంస్కృతిక సంస్ధలు ఇచ్చట నెలకొని ఉన్నాయి. ఆస్ట్రేలియాా మిలటరీకి నియమితులైన వారు డంట్రూన్ లో గల రాయల్ మిలటరీ కళాశాలలో శిక్షణ పొందుతారు. ఆస్ట్రేలియాా రక్షణ శాఖ ఎకాడమీ కూడా ఇక్కడ ఉంది.
ఆస్ట్రేలియాా రాజధాని ప్రాంతం ఏ రాష్ట్ర పరిధిలోనూ లేకుండా స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి కలిగి ఉండి ఇతర రాష్ట్రాల వలె ప్రత్యేక శాసన సభ కలిగి ఉండండ వలన కామన్వెల్త్ పార్లమెంట్ లో ఓటు వేసే అవకాశం కలిగి ఉంది. దీని వలన ఏ రాష్ట్రానికి కామన్వెల్త్ లో అయోగ్యమైన ప్రయోజనం సిద్ధించదు. క్యాన్‌బెర్రా నగరంలో అత్యధికంగా ప్రభుత్వోద్యోగులు ఉండడం వలన కామన్ వెల్త్ ప్రభుత్వం స్ధూల జాతీయోత్పత్తికి అధిక శాతం సమకూరుస్తోంది. నగరంలో అత్యధిక ఉద్యోగులు ప్రభుత్వోద్యోగులు కానప్పటికి ప్రభుత్వమే అత్యధిక ఉద్యోగాలను కల్పిస్తోంది. జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే నిరుద్యోగ శాతం తక్కువ. ఆదాయం అధికం, విద్యావంతులు అధికం. యువజనాభా అధికం. క్రయ విక్రయాల పై ఆంక్షల వలన స్ధిరాస్తుల ధరలు అధికం.
క్యాన్‌బెర్రా పేరు ఐరోపా వలస దారులు రాకపూర్వం అప్పటి స్థానిక తెగలు మాట్లాడే భాషలలో ఒకటైన నున్వాల్ భాష లో, కలిసే ప్రదేశం అనే అర్ధం వచ్చే కాంబెర లేదా కేంబర్రి అనే పదాలనుండి ఉద్భవించిందనే వాదన ఉంది. ఐతే, ఈ వాదనకు బలం చేకూర్చే ఆధారాలేమి లేవు. మరో వాదన - క్యాన్‌బెర్రా లేదా నన్బ్ర అనగా స్త్రీ వక్షం అని పరస్పరం ఎదురెదురుగా ఉన్న నల్ల పర్వతాన్ని (బ్లాక్ మౌంటెన్), ఈజ్లీ పర్వతాన్ని ఆ విధంగా స్థానికులు పిలుస్తారని చాలా మంది స్థానిక విశ్లేషకులతో పాటు నున్వాల్ పెద్దగా పేర్కొన డాన్ బెల్ అభిప్రాయం. 1830 వ సంవత్సరంలో మేజర్ మౌంట్ ఈజ్లీ, నల్లపర్వతం (బ్లాక్ మౌంటెన్) మధ్య మిచెల్ సలివాన్ నదీ ప్రహహాన్నినన్బెర్రగా పేర్కన్నారు. కాలక్రమంలో అది క్యాన్‌బెర్రాగా మారింది. పిదప వచ్చిన ఐరోపా వలస దారులు క్యాన్‌బెర్రా పేరును సుస్ధిర పరిచారు. 1837 ఈ జిల్లా సర్వే పటాలలో ఈ ప్రాంతాన్ని క్యాన్‌బెర్రాీ మైదానంగా పేర్కొన్నారు. 1860 లో క్వీన్ భయాన్ పత్రికాధిపతి జాన్ గేల్ మౌంట్ ఈజ్లీ, నల్లపర్వతం (బ్లాక్ మౌంటెన్) మధ్య మిచెల్ సలివాన్ నదీ ప్రహహాన్నిపేర్కొంటూ నన్బ్ర లేదా నన్బెర్ర పదానికి స్త్రీ వక్షోజాల మధ్య లోయగా అభివర్ణించారు. ఆర్. హెచ్. కెంబెజి 1919వ సంవత్సరంలో రచించిన న్యూ సౌత్ వేల్స్ సహజ వృక్ష సంపద అధ్యాయం 10 ఫెడరల్ రాజధాని ప్రాంతం (Notes on the Native Flora of New South Wales, Part X, the Federal Capital Territory ) అనే పుస్తకంలో “ఈ ప్రాంత తొలి వలసదారుడుగా భావించబడ్డ జాన్ ముర్రే 1823 వ సంవత్సరంలో ఈ ప్రాంతాన్ని క్యాన్‌బెర్రాీగా స్ధానికులు పిలిస్తారని దాని అర్ధం తెలియదన్నట్లు” పేర్కొన్నారు. 1920వ సంవత్సరంలో ఈ జిల్లాలో అధిక కాలంగా నివసించే వారు క్యాన్‌బెర్రా పేరు ఈ ప్రాంతంలో అధికంగా లభ్యమయ్యే ఆస్ట్రేలియాన్ క్రేన్బర్రీ అనే మొక్క నుండి వచ్చిందని ఆ మొక్కను స్థానికులు క్యాన్‌బెర్రా అని పిలిచేవారని పేర్కొన్నారు.
ఐరోపా వాసుల వలసల ముందు క్యాన్‌బెర్రా ప్రాంతంలో స్ధానిక తెగల వారు నివాస ముండే వారు. నార్మన్ టిండ్లే అనే నృ శాస్త్రజ్ఞుని (ఆంత్రపాలజిస్ట్) ప్రకారంనున్వల్ తెగ వారు ఇచ్చట నివాసముండే వారు. ఆస్ట్రేలియా రాజధాని గెరికో తెగ వారు, వల్గుల్ తెగ వారు దక్షిణ ప్రాంతంలో, తూర్పు ప్రాంతంలో వాన్డ్రేయన్ తెగ వారు, గన్డన్గర తెగ వారు ఉత్తర ప్రాంతంలో విరడ్జూరి తెగవారు పశ్చిమ (నైఋతి) ప్రాంతంలో ఉండే వారు. పురావాస్తు శాస్తజ్ఞుల ప్రకారం ఇక్కడ స్ధిరపడిన వారిలో రాతితో వివిధ పనులు చేసేవారు, క్వారిలో పనిచేసే వారు, సమాధులలో పనిచేసే వారు, వలస వాదుల వద్ద పనిచేసే వారు, రాతి గృహాలలో నివసించే వారు, రాతిపై చిత్రించేవారు, రాతిని చెక్కేవారు ఉండే వారు. ఇక్కడ లభ్యమైన కళాఖండాలను బట్టి మానవ సంబంధ కార్యకలాపాలు దాదాపు ఇరవై వేల సంవత్సరాల నుండి జరుగుతున్నాయి.
ఐరోపా నుండి వలసలు క్యాన్‌బెర్రా ప్రాంతంలో 1820 లో ప్రారంభమైంది. 1820 నుండి 1824 వరకు నాలుగు అన్వేషణా బృందాలు చేరాయి. 1823 లో వలస దారులు స్థిరనివాసం ఏర్పర్చుకోసాగారు. జౌసా జాన్ ముర్రే ఆస్ట్రేలియాా రాజధాని ప్రాంతంలో అతని బృందం నివాసాలను నిర్మించ సాగారు. 1826 సంవత్సరం డిసెంబరు 16న ఈ ప్రాంతాన్ని క్యాన్‌బెర్రాిగా ఉదహరిస్తూ ఇక్కడి స్ధలాన్ని కోనడానికి దరఖాస్తు చేసుకున్నాడు. 1827 ఏప్రిల్ 30న క్యాన్‌బెర్రాీలో వెయ్యి ఎకరాలు (405 హెక్టార్లు) అతనికి స్వాధీన పరస్తూ లేఖ జారీ అయింది.
19వ శతాబ్దంలో క్రమంగా ఐరోపా వలస దారుల సంఖ్య క్యాన్‌బెర్రా ప్రాంతంలో పెరగసాగింది. వారిలో డుంట్రూన్ లో కేంప్ బెల్ కుటుంబం ఒకటిరిగ్. వారి నివాసం ప్రస్తుతం రాయల్ మిలిటరీ కాలేజి భోజన శాల. కేంప్ బెల్ కుటుంబం తమ పొలాలలో పనిచేసే రైతులు వీటన్గెర ప్రాంతంలో స్ధిరపడ్డారు. తొలి వలస దారులలో ముర్రే, గిబ్స్ కుటుంబాలు ఉన్నాయి. 1830 నుండి 1881 వరకు వారి ఆధీనంలో ఉన్న యర్రలుమ్ల సంస్ధానం ఇప్పుడు ఆస్ట్రేలియా గవర్నర్ జనరల్ నివాసం. ప్రస్తుతం ఉన్న పురాతన కట్టడాలలో అతి పురాతనమైనది నగర పరిసరమైన రియడ్ లో సైంట్ జాన్ బాప్టిస్ట్ ఆంగ్లికన్ చర్చి. ఇది 1845 లో నిర్మితమైనది. సైంట్ జాన్ చర్చి ప్రాంగంణంలో శ్మశానంలో ఈ జిల్లాలో తొలి వలస వాదుల సమాధులు ఉన్నాయి. ఐరోపా నుంచి వలసలు పెరగడంతో ఇచ్చట స్ధానికుల జనాభా క్రమంగా తరగి పోయింది. వారు మశూచి, తట్టు వ్యాధులబారి పడి మరణించడం ఒక కారణం.
న్యూసౌత్ వేల్స్ లో పల్లె ప్రాంతంగా ఉన్న జిల్లా రాజధానిగా రూపాంతరం చెందడానికి తొలి అడుగు 19 వ శతాబ్దంలో పడింది. సిడ్ని, మెల్బోర్న్ నగరాలలో ఏ నగరం రాజధాని నగరంగా రూపొందించాలనే వివాదం ఏర్పడింది. రాజీగా న్యూ సౌత్ వేల్స్ రాజధాని అయిన కనీసం 160 కి.మీ. (100 మైళ్ల) దూరంలో రాజధానిని రూపొందించడానికి, మెల్బోర్న్ నగరంలో తాత్కాలిక పరిపాలనా కేంద్రాన్ని (రాజధానిగా పేర్కొన లేదు) ఏర్పాటు చేయడానికి ఒప్పందం జరిగింది. జాన్ గేల్ అనే పత్రికాధిపతి డల్గెటీ లేదా క్యాన్‌బెర్రాలో ఏది రాజధాని కావాలనే ప్రశ్న లేవనెత్తి క్యాన్‌బెర్రాను రాజధానిగా చేయాలని వాదన ముందుకు తెచ్చాడు. అన్ని విధాల ఛార్లెస్ స్క్రివెనర్ చేసిన సర్వే ఫలితంగా 1908వ సంవత్సరంలో క్యాన్‌బెర్రా రాజధానిగా చేయాలనే నిర్ణయం దాదాపుగా ఖరారైంది. న్యూ సౌత్ వేల్స్ ప్రభుత్వం సమాఖ్య రాజధాని ప్రాంతం (Federal Capital Territoryగా పిలవబడేది) నుండి సమాఖ్య ప్రభుత్వం (Federal Government)గా మారింది. ఆంతరంగిక వ్యవహారాల శాఖ 1911 ఏప్రిల్ 30వ తేదిన అంతర్జాతీయ నగర నమూనాల పోటీ నిర్వహించింది. ఈ పోటీకి ఆఖరు తేది 1912 జనవరి 31. నాటి ఆంతరంగిక వ్యవహారాల మంత్రి కింగ్ ఒమెల్లి తుది నిర్ణయాధికారం తనకే ఉండాలని నిపుణలతో నిర్మాణాన్ని వ్యతిరేకించడంతో పట్టుబడడంతో, బ్రిటన్ కు చెందిన రాయల్ ఇన్సిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్ట్స్, ఇన్సిట్యూట్ ఆఫ్ సివిల్ ఇంజనీర్స్ వాటి అనుబంధ సంస్ధలు ఈ పోటీని బహిష్కరించాయి. మెత్తం మీద 137 ఎంట్రీలు పోటీకి నిలిచాయి. ఒమెల్లి తనకు సహాయంగా ఉండడానికి త్రిసభ్య కమీటిని నియమించాడు. ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. 1911 మే 24 వ తేదిన ఒమెల్లి అధికుల అభిప్రాయానికి తలవొగ్గి, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రలలో చికాగో నగరానికి చెందిన వాల్టర్ బర్లీ గ్రిఫిన్, మారిన్ మహ్ని గ్రిఫిన్ రూపకల్పనకు ఉత్తమ మైనదిగా, ఫిన్లాండ్ కు చెందిన ఈర్ సెరినెన్ రూపకల్పన ద్వితీయ స్ధానంలో, బ్రెజిల్ లో జన్మించి ఫ్రాన్స్ లో పేరిస్ నగరంలో నివాసి ఆల్ప్రెడ్ అచీ రూపకల్పనను తృతీయ స్ధానంలో నిలిపారు. ఒమెల్లి గ్రిఫిన్ రూపకల్పనను అమలు చేయడానికి ఆరుగురు సభ్యులతో బోర్డును నియమించాడు. 1912 నవంబరు 25 వ తేదిన బోర్డు గ్రిఫిన్ రూపకల్పనను యధాతధంగా కాక మూడవ స్ధానం నిలిచిన, నాల్గవ స్ధానంలో నిలిచిన రూపకల్పనలను కూర్చి సంయుక్త రూపకల్పనను సిఫార్సు చేసింది. పార్లమెట్ బోర్డు సిఫార్సులను బలపరచడంతో 1913 జనవరి 10వ తేదిన ఒమెల్లి లాంఛనప్రాయ ఆమోద ముద్ర వేసాడు. 1913 సంవత్సరంలో గ్రిఫిన్ ఫెడరల్ రాజధాని రూపకల్పన నిర్మాణ సంచాలకులుగా నియమితులైనారు. 1913 లో రాజధాని నగర నిర్మాణం ప్రారంభమైనది. 1913 ఫిబ్రవరి 23న కింగ్ఒమెల్లి రాజధాని నగర నిర్మాణానికి పునాది వేసారు.
కెవ్బర్ర నగరం 814.2 చ.కి.మీ. (314.4 చ.మైళ్లు) విస్తరించి ఉంది. బ్రిందబెల్ల పర్వత శ్రేణులలో ఆస్ట్రేలియాా తూర్పు తీరానికి దాదాపు 150 కి.మీ. (93 మైళ్ల) దూరంలో ఈ నగరం ఉంది. ఈ నగరం 580 మీటర్లు (1900 అడుగులు) ఎ.హెచ్.డి. ఎత్తులో ఉంది. 880 మీ. (2,193 మీ) ఎత్తులో ఉన్న మౌంట్ మజుర అతి ఎత్తైన ప్రాంతం. ఇతర పర్వత సాణులు మౌంట్ టేలర్ 855 మీ (2,805 అడుగులు), మౌంట్ ఈజ్లీ 843 మీ. (2,766 అడుగులు), మౌంట్ ముగ్గముగ్గ 812 మీ. (2,664 అడుగులు), నల్ల పర్వతం ( బ్లాక్ మౌంటెన్ ) 812 మీ (2,664 ఆ.)
క్యాన్‌బెర్రా ప్రాంతంలో యూకలిప్టస్ వృక్ష జాతికి చెందిన సహజ వనం. ఇది స్ధానిక అవసరాలకు ఇంధనంగా ఉపయోగ పడేది. 1960 దశకం తొలి సంవత్సరాలలో యూకలిప్టస్ అంతరించే ప్రమాదం ఏర్పడింది. ఆటవిక ప్రాంతాన్ని అభివృధ్ది చేసే చర్యలు 1915 లో ప్రారంభమయ్యాయి. ఇందులో భాగంగా స్ట్రామ్లో అమెరికా సంయుక్త రాష్టాలలో లభించే పైనస్ రాడియట వంటి వృక్ష జాతులను పర్వత సాణులపై పెంచడం జరిగింది. నాటి నుంచి మొక్కలను విస్తారంగా నాటి అటవీ ప్రాంతాన్ని పెంపొందించడం జరిగింది. త ద్వారా కాటర్ కాచ్ మెంట్ లో నీటి నిల్వలు పెరిగాయి.
జిన్నిండెర్ర, మొలోంగ్లో, లైమ్ స్టోన్ మైదాన ప్రాంతాలలో క్యాన్‌బెర్రా నగర పరిసరాలు విస్తరించుకొన్నాయి. మొలోంగ్లో నది మొలోంగ్లో మైదానం గుండా ప్రవహిస్తుంది. జాతీయ రాజధాని సరూప చిహ్నమైన బర్లీ గిరిఫిన్ సరస్సు ఏర్పర్చడానికి మొలోంగ్లో నదిపై ఆనకట్ట నిర్మించారు. అటుపిమ్మట ఈ నది ఉత్తర ముర్రెంబిడ్జీ ద్వారా పశ్చిమ క్యాన్‌బెర్రా గుండా పశ్చిమంగా ప్రవహించి న్యూ సౌత్ వేల్స రాష్ట్రంలో యాస్ పట్టణం చేరుతుంది. క్వీన్ బెయన్ నది ఆస్ట్రేలియాన్ రాజధాని ప్రాంతంలో గల ఓక్స ఎస్టేట్ వద్ద మొలోంగ్లో నదిలో కలుస్తుంది.
జరబొంబెర్ర, యర్రలుమ్ల వంటి ఎన్నో వాగులు మొలోంగ్లో నదిలో కలుస్తాయి. ఈ వాగుల్లో గిన్నిండెర్ర, టుగ్గెరానాంగ్ వాగులపై ఆనకట్టలు కట్టి గిన్నిండెర్ర, టుగ్గెరానాంగ్ సరస్సులు ఏర్పరిచారు. ఇటీవల దాకా మొలోంగ్లో నదికి తీవ్రస్దాయిలో వరదలు వచ్చేవి. బర్లీ గ్రిఫిన్ సరస్సు నిర్మాణం వరకూ ఈ నది వరద ప్రమాదకరంగా ఉండేది.
కొప్పెన్ జిజర వర్గీకరణ ప్రకారం క్యాన్‌బెర్రా వాతావరణం ఓసియనిక్ వాతావరణం. జనవరి నెలలో ఉష్ణోగ్రత అధికం. సగటు అత్యున్నత ఉష్ణోగ్రత 28° సెంటీగ్రేడ్ (82 °ఫారెన్ హీట్). జూలైలో ఉష్ణోగ్రత స్పల్పం. సగటు కనీస ఉష్ణోగ్రత 11 ° సెంటీగ్రేడ్ (52 ° ఫారెన్ హీట్). గడ్డ మంచు శీతాకాలపు నెలలో సర్వ సాధారణం. కేంద్రీయ వాణిజ్య జిల్లా (central business district) లో హిమపాతం అసాధారణం. కానీ పరిసరాలలో శీతకాల నెలల్లో హిమపాతం సర్వసాధారణం. కేంద్రీయ వాణిజ్య జిల్లా నుండి మంచుతో కప్పబడిన పర్వతాలను చూడవచ్చు. 1968 వ సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 1 వ తేదిన నమోదైన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత 42.2 ° సెంటీగ్రేడ్ (108.0 °F ఫారెన్ హీట్). 2011 వ సంవత్సరం వెచ్చటి శీతాకాలం. ఈ సంవత్సరంలో ఉష్ణోగ్రత సగటున సాధారణ ఉష్ణోగ్రత కంటే 2 ° సెంటీగ్రేడ్ (4 °ఫారెన్ హీట్) ఎక్కువ. 1971 జూలై 11న కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత −10.0 ° సెంటీగ్రేడ్ (14.0 °F ఫారెన్ హీట్) నమోదయింది. స్వల్ప హిమపాతం సంవత్సరానికి ఒకటి రెండు సార్లు పరిపాటి. కానీ అది పూర్తిగా వ్యాపించదు. స్వల్ప కాలంలోనే అది ముగుస్తుంది. పశ్చిమాన గల బ్రిందబెల్ల కొద్ది పాటి వర్షపాతాన్ని కలగ చేసి క్యాన్‌బెర్రా రక్షణగా నిలుస్తున్నాయి. సంవత్సరంలో 100 రోజులు తేటగా ఉంటాయి. ఆస్ట్రేలియాలో ఎడిలైట్, హాబర్ట్ నగరాల తర్వాత అత్యల్ప వర్షపాతం నమోదయ్యే నగరం క్యాన్‌బెర్రా. వర్షపాతం తక్కువైనా, ఏడాది పొడుగునా సమంగా పరచుకుంటుంది. వసంత ఋతువు చివరి రోజుల్లో వర్షాలు విస్తారంగా కురుస్తాయి. వేసవి, పర్వతాల ప్రభావం వలన అక్టోబరు, ఏప్రిల్ నెల మధ్యకాలంలో ఉరుములతో కూడిన భారీ వర్షాలు కురుస్తాయి. ఈ ప్రాంతంలో వాయువు అధికంగా ఉండదు. ఆగస్టు నుండి నవంబరు వరకు గాలులు విపరీతంగా వీస్తాయు. సమీప సముద్ర తీరాలలోని నగరాలకంటే క్యాన్‌బెర్రా నగరంలో తేమ తక్కువ.
ప్రతి సంవత్సరం వసంత కాలం (స్పింగ్ సీజన్) లో కామన్వెల్త్ ఉద్యానవనంలో పుష్ప వేడుక (ఫ్లోరియడ్) నిర్వహిస్తారు. ఈ వేడుకలో వివిధ పుష్పాలను ఆకర్షణీయంగా అమర్చుతారు. ఈ సంవత్సరం సెప్టంబర్ 16 నుండి 15 అక్టోబరు వరకూ ఈ వేడుక సాగుతుంది. ఉత్సవ నిర్వాహకులు పర్యావరణ రక్షణ, విస్తృత్తంగా హరితాన్ని పెంపొందించడానికి, జల పరి రక్షణకు అవగాహన కలిగించడం పై దృష్టిని కేంద్రీకరిస్తారు. అంతే కాక ఇది ధూమపాన రహిత ప్రాంతం.
2005 సంవత్సరంలో ప్రతి క్యాన్‌బెర్రా పౌరుడు సగటున 13.7 టన్నుల హరిత గృహ వాయువును ఉత్పాదన చేయాల్సి ఉంది. 2012 సంవత్సరంలో హరిత గృహవాయువుల లక్ష్యాలను నిర్దేశించింది. విషవాయువుల వెగజిమ్మే శాతాన్ని తగ్గిస్తూ లక్ష్యాలను నిర్దేశిస్తూ చట్టాన్ని రూపొందించింది. ఈ చట్టం ప్రకారం విషవాయువుల వెగజిమ్మే శాతాన్ని1990 ప్రమాణాలకంటే 2020 కి 40 శాతం తగ్గాలి, 2050 కి 80 శాతం తగ్గాలి, 2060 నాటికి పూర్తిగా తగ్గాలి. ఆస్ట్రేలియాా రాజధాని ప్రాంతంలో వాడకమయ్యే విద్యుత్తులో 2013 నాటికి 90 శాతం, 2020 నాటికి 100 శాతం పునరుద్ధణీయ విద్యుతుత్పాదన మార్గాలద్వారా జరగాలని భారీ లక్ష్యాలను నిర్దేదింశింది. ప్రపంచంలోనే వ్యర్ధరహిత నగర మనే భావన కలిగిన ఏకైక నగరం క్యాన్‌బెర్రా. 2012 నాటికి క్యాన్‌బెర్రా నగరం వ్యర్ధరహిత నగరంగా ఉండాలనే భారీ లక్ష్యం 1996 లో నిర్దేశించింది. 2010 నాటికి వర్యరహిత సమాజ లక్ష్య సాధన ఈ వ్యూహ లక్ష్యం. 2010 నాటికి భూపూరణ చేరే వ్యర్ధాల పరిమాణం బాగా తగ్గినప్పటికీ, వర్ధరహిత నగరమనే ప్రభుత్వ లక్ష్యం సాధనకు మరింత సమయం పడుతుంది. లక్ష్యాన్ని తదనుగుణంగా సవరించాలి. పాలధిన్ పాలిమర్ తో తయారైన 35 µm కంటే పలుచని ప్లాస్టిక్ సంచీలను ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంత ప్రభుత్వం 2011లో నిషేధించింది. ఈ నిషేధం క్యాన్‌బెర్రా నగర అధిక పర్యావరణ రక్షణకు చేసింది. ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంతంలో ఉత్పత్తి అయ్య వ్యర్ధంలో 75 శాతం తిరిగి వినియోగ చక్రంలో చోటుచేసుకుంటాయి. సగటు గృహ వ్యర్ధం మిగిలిన ఆస్ట్రేలియాా సగటు కంటే అధికం. గృహ వ్యర్ధంపై ప్రభుత్వానికి సగటున $641 ఖర్చు అవుతున్నాయి.
ఆస్ట్రేలియా రాజధాని నగరం కావడం వలన రాజకీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన సమాచారాన్ని దేశ విదేశాలకు చేర వేయవలసిన కారణంగా ఆస్ట్రేలియాా బ్రాడ్ కాస్టింగ్ కార్పొరేషన్, వాణిజ్య టెలివిజన్ సంస్థలు, వివిధ పత్రికల ఇచ్చట స్థానికంగా తమతమ కార్యాస్థానాలను ఏర్పరచుకున్నాయి. వివిధ వార్తాసంస్థల విలేఖరులు ప్రెస్ గేలరీకి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ పార్లమెంట్ వార్తలను నివేదిస్తారు. బార్టన్ లో జాతీయ ప్రెస్ క్లబ్ అను నిత్యం ప్రముఖ రాజకీయవేత్త లేదా ప్రముఖుల భాషణలను, పిమ్మట ప్రశ్నోత్తరాల కార్యక్రమాన్ని ప్రసారం చేస్తుంది.
1926లో స్ధాపిత క్యాన్‌బెర్రా టైమ్స స్ధానిక దిన పత్రిక. సిటీ న్యూస్, క్యాన్‌బెర్రా వీక్లీ వంటి వార పత్రికలు బి.ఎం.ఎ మాగ్జైన్ వంటి వినోద కార్యక్రమాల సూచికలు ఉన్నాయి. బి.ఎం.ఎ మాగ్జైన్ 1992 లో తొలిసారిగా ప్రచురితమైంది.
వివిధ ఎఫ్.ఎం, ఎ.ఎం ప్రసార నిలయాలు క్యాన్‌బెర్రాలో ఉన్నాయి. కేపిటల్ రేడియో నెట్వర్క్ (2 సిఎ 2 సిసి) ఆస్ట్రియో ఎ.ఆర్.ఎన్. (104.7 106.3) ప్రధాన వాణిజ్య నిర్వాహకులు. చాలా సామూహిక నిర్వహణ కేంద్రాలు కూడా ఉన్నాయి. డిఎబి డిజిటల్ రేడియో కూడా ప్రస్తుతం నిర్వహణలో ఉంది. వివిధ ఎఫ్.ఎం, ఎ.ఎం ప్రసారాలకు ఇది ఉపకరిస్తుంది.
ఎబిసి క్యాన్‌బెర్రా, ఎస్ బి ఎస్ న్యూ సౌత్ వేల్స్, విన్ టెలివిజన్, దక్షిణ న్యూ సౌత్ వేల్స్ – ఏసిటి, నెట్ వర్క్ టెన్ ఎఫిలియేట్, ప్రైమ్ 7 దక్షిణ న్యూ సౌత్ వేల్స్ – ఏసిటి (సిబిఎన్) – సెవెన్ నెట్వర్క్ ఎఫిలియేట్, సదరన్ క్రాస్ నైన్ దక్షిణ న్యూ సౌత్ వేల్స్ – ఏసిటి (సిటిసి) – నైన్ నెట్వర్క్ ఎఫిలియేట్ ఈ ఐదు క్యాన్‌బెర్రాలో టి.వి. కార్యక్రమాలను ఉచితంగా ప్రసారం చేస్తాయి. ఇవి ఒక ప్రధాన ఛానల్, వివిధ మల్టి ఛానల్స్ కలిగి ఉన్నాయి. 1989 వరకూ ఎబిసి, ఎస్ బి ఎస్ సిటిసి (కేపిటల్ టెలివిజన్ సంస్ధలు) టివి కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తూ ఉండేవి. 1989వ సంవత్సరంలో ప్రభుత్వ ప్రాంతీయ ఏకీకరణ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఇవి సదరన్ క్రాస్ నైన్, ప్రైంటెలివిజన్ (ప్రైం 7) విన్ టెలివిజన్గా మారాయి. ఫాక్స్టెల్ సంస్థ ఉపగ్రహంతో, టెలికమ్యూనికేషన్స్ కంపెనీ కేబుల్ సాయంతో చెల్లింపు పధ్ధతి పై కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేస్తాయి.
క్యాన్‌బెర్రా నగరంలో రెండు ప్రభుత్వ ఆసపత్రలు ఉన్నాయి. గరన్ లో గల 600 పడకల క్యాన్‌బెర్రా హాస్పిటల్ (గతంలో వోడన్ వాలీ హాస్పిటల్). రెండవది బ్రూస్ లో గర 174 పడకల కల్వరి ప్రజ హాస్పిటల్. రెండు ఆస్పత్రులు బోధనా సంస్ధలు. డేకిన్ లో గల కల్వరి జాన్ జేమ్స్ అతి పెద్ద ప్రైవేట్ హాస్పిటల్. బ్రూస్ లో కల్వరి ప్రైవేట్ హాస్పిటల్, గరన్ లో హెల్త్ స్కోప్స్ నేషనల్ కేపిటల్ ప్రైవేట్ హాస్పిటల్ ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని సంరక్షిస్తాయి. బర్లీ గ్రిఫిన్ సరస్సు పై ఏక్టాన్ పెనిన్స్లా పై గల రాయల్ క్యాన్‌బెర్రా హాస్పిటల్ ను 1991 లో మూసి వేసారు. 1991లో వివాదస్పదమైన ప్రాణంతకమైన స్ఫోటనంలో హాస్పిటల్ భవనాన్ని ఆస్ట్రేలియా జాతీయ ప్రదర్శన శాల నిర్మాణానికి కూల్చివేసారు. నగరంలో 10 వృధ్దాశ్రమాలు ఉన్నాయి. క్యాన్‌బెర్రాలో ఆసుపత్రులు దక్షిణ న్యూ సౌత్ వేల్స్ లోని అత్యవసర కేసులకు చికిత్సను అందచేస్తాయి. ఎసిటి అత్యవసర సేవల అధారిటీ నాలుగు సంస్ధలలో ఎసిటి అంబులెన్స్ సర్వీసెస్ ఒకటి. ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంతంలో, దక్షిణ న్యూ సౌత్ వేల్స్ లో వివిధ ఆసుపత్రల మధ్య ప్రత్యేకంగా అనారోగ్య శిశువలకు నెట్స్ సంస్థ రవాణా సేవలను అందిస్తుంది.
క్యాన్‌బెర్రాలో రహదారులు నిపాస స్థలాలను కలుపుతూ అభివృధ్ది చెందని ప్రాంతాలు లేదా అడవుల మధ్య నుండి సాగి పోతూ ఉంటాయి. దానితో జన సమర్ధత కనిపించదు. పైగా రహదారులను విస్తత పరిచే సమయంలో టన్నెల్ నిర్మాణాలు, అభివృధ్ది చెందిన నిపాస ప్రాంతాలను సేకరించవలసిన అగత్యం ఉండదు. మిగిలిన రాష్ట్ర రాజధాని నగరాలలో పోలిస్తే క్యాన్‌బెర్రాలో హరిత క్షేతాలు ఎక్కువ. క్యాన్‌బెర్రా జిల్లాలు ఉద్యాన రహదారులతో కలుస్తాయి. ఇరువైపులా సాగే రహదారులు తక్కువ. గరిష్ఠ వేగం గంటకు 100 కి.మి. లేదా 62 మైళ్లు. ఉదాహరణ టుగ్గెర్నాగ్ ఉద్యన రహదారి. ఇది క్యాన్‌బెర్రా వాణిజ్య జిల్లాను టుగెర్నాగ్ వెస్టాన్ క్రీక్ ను తప్పిస్తుంది. చాలా జిల్లాలలో అనేక ఉప నగరాల చుట్టూ రహదారులు రక్త నాళాల వలే ఉంటాయి. కానీ వాటికి స్థానిక నిపాస ప్రాంతాలతో కలవవు. వాటితో ఆయా నివాస ప్రాంతాలకు సంబంధించని వాహనాలు నివాసాల ద్వారా సాగవు. రహదారి భద్రతకోసం కార్నెల్ ప్రభుత్వం ప్రపధమంగా ట్రాఫిక్ కెమెరాలను అమర్చింది. వీటి ద్వారా ఫైన్ల రూపంలో దాదాపు 11 మిలియన్ డాలర్ల ఆదాయం చేకూరుతుంది.యాక్షన్ ప్రభుత్వం నిర్వహించే ప్రజా రవణా సంస్ధ. నగరమంతా ప్రజా రవణా సౌకర్యం ఉంది. ట్రాన్స్ బోర్డర్ ఎక్స్ ప్రెస్, క్యూసిటీ రవణా క్యాన్‌బెర్రాకు, న్యూ సౌత్ వేల్స్ లోని సమీప ప్రాంతాలకు రవణా సేవలు అంద చేస్తోంది. 2011 జనాభా లెఖ్ఖల ప్రకారం 6.7శాతం ప్రజా రవణా సౌకర్యాలను వినియోగించుకుంటున్నారు. 6.5 శాతం కాలినడక లేదా సైకిళ్లపై కార్యాలయాలకు చేరుకుంటారు. 2007 వ సంవత్సరం వరకూ కేపిటల్ గ్రూప్ కు టేక్సీ సర్వీస్ కు గుత్తాధి పత్యం. 2007 లో కేబెక్స్ర్పెస్ సంస్థ ప్రవేశించింది. స్థానికంగా ఈ రెండు సంస్థలు టేక్సీ సర్వీసులు అంద చేస్తాయి. అక్టోబరు 2015 వ సంవత్సరంలో పంచుకునే (షేరింగ్) పధ్దతితో పాటు, యూబర్ టాక్సీలకుచట్టబధ్దత కల్పించింది. రవణా వ్యవస్థ పై చట్టం చేసే మొదటి అధికారం ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంత ప్రభుత్వానిదే. ఫెడరల్ హైవే (జాతీయ రహది 23) ద్వారా క్యాన్‌బెర్రాకు సిడ్నీ మూడు గంటల ప్రయాణం. ఈ రహదారి గౌల్బర్న్ దగ్గర హ్యూమ్ హైవే (జాతీయరహదారి 31) ని కలుస్తుంది. బార్టన్ హైవే (జాతీయ రహదారి 25) ద్వారా మెల్బోర్న్ ఏడు గంటల ప్రయాణం. ఇది యాస్స్ దగ్గర హ్యూమ్ హైవే ను కలుస్తుంది. ఇక్కడ నుండి స్నోయి పర్వతాలు, కస్కియస్కో జాతీయ పార్క్ మెనరో హైవే (జాతీయరహదారి 23) రెండు గంటల ప్రయాణం. కింగ్స్ హైవే పై ప్రసిధ్ది గాంచిన న్యూ సౌత్ వేల్స్ సాగర తీరంలో బేట్మన్స్ బే రెండుగంటల ప్రయాణం. క్యాన్‌బెర్రాలో ఉత్సాహంగా పయనించే వారి సంఖ్యఎక్కువ. 2011వ సంవత్సరం జనాభా లెఖ్కల ప్రకారం 7.1 శాతం నడక లేదా సైక్లింగ్ పై ప్రయాణం చేసారు. క్యాన్‌బెర్రా వాసులు రోజుకు 26 నిమిషాలు నడుస్తారు. క్యాన్‌బెర్రా టైమ్స్ మార్చి 2014 లో ప్రచురించిన వార్త ప్రకారం వారానికి నాలుగు సైక్లింగ్ చేసే వారిలో ప్రమాదాలకు గురి అవుతున్నారు. 87వేల మంది సైక్లిస్ట్లు నగరంలో ఉన్నట్లుగా కూడా పేర్కొంది. ఆస్ట్రేలియాా దేశంలో క్యాన్‌బెర్రాలో సైక్లిస్ట్లు అధికంగా ఉన్నారు. సైకిల్ ప్రమాదాలు కూడా దేశ సగటు కంటే రెట్టింపు.
న్యూసౌత్ వేల్స్ ట్రైన్ లింక్ క్యాన్‌బెర్రా, సిడ్నీ నగరాలను కలుపుతుంది. క్యాన్‌బెర్రా రైల్వే స్టేషన్ దక్షిణ ఉపనగరమైన కింగ్ స్టన్ లో ఉంది. 1920 -1922 సంవత్సరాలలో రైల్వే లైన్ మొలొంగ్లొ నది దాటి సిటీ సెంటర్ దాకా ఉండేది. వరదల కారణంగా ఆ లైన్ ను మూసి పేసారు. తిరిగి ప్రారంభించ లేదు. యాస్స్ వరకు రైల్వే లైన్ నిర్మాణ యోచన మధ్యలోనే ఆగింది. 1923 లో యర్రలుమ్ల బ్రిక్ వర్క్స్ నుండి తాత్కాలిక పార్లమెంట్ వరకూ గేజ్ మార్పు చేసి దానిని సివిక్ వరకూ పొడిగించారు. 1927 లో దానిని మూసి వేసారు. మెల్బోర్న్ వరకూ రైల్వే సర్సీసులను న్యూ సౌత్ వేల్స్ ట్రైన్ లింక్ బస్ సర్వీస్ నడుస్తోంది. మెల్బోర్న్, క్యాన్‌బెర్రా, సిడ్నీ నగరాల మధ్య హై స్పీడ్ రైల్వే సర్వీస్ నడపాలనే వివిధ ప్రతిపాదనలు ఆర్థికంగా ఉపకరించదనే భావనతో అమలు చేయలేదు. నగరంలో స్పీడ్ రైల్ ప్రతిపాదన అమలు కాలేదు. రెండవ దశ రైల్వే లైన్ ప్రతిపాదన 2013 ఏప్రిల్ 11న ప్రచురితమైంది. క్యాన్‌బెర్రా నుండి జెర్విస్ బేకు రైల్వే లైన్ ప్రణాళిక ఆచరణ లోకి రాలేదు.
క్యాన్‌బెర్రా విమానాశ్రయం నుండి సిడ్ని, మెల్బోర్న్, బ్రిస్బేన్, ఎడిలైడ్, గోల్డ్ కోస్ట్, పెర్త్ వంటి దేశీయ నగరాల మధ్య విమాన సేవలు ఉన్నాయి. అంతే కాక, డుబ్బో, న్యూ సౌత్ వేల్స్ లో న్యూ కేస్టల్ వంటి పట్టణాలకు విమాన సర్వీసులు ఉన్నాయి. 2003వ సంవత్సరం వరకూ విమానాశ్రయం ఫైర్ బేర్న్ లో రాయల్ ఆస్ట్రేలియాా ఐర్ ఫోర్స్ (ఆర్.ఎ.ఎ.ఎఫ్) వారి రన్ వే ఉపయోగించుకునేది. 2003వ సంవత్సరం నుండి ఐర్ ఫోర్స్ వ్యవహారాలు నిలిచి పోవడంతో విమానాశ్రయం మొత్తం పౌర విమానాశ్రయం ఆధీనంలో ఉంది. సింగపూర్, వెల్లింగ్టన్ నగరాలకు వారానికి 4 సార్లు వాణిజ్య అంతర్జాతీయ విమాన సర్వీసులను నడుపుతున్నారు. 2013 నుండి క్యాన్‌బెర్రా విమానాశ్రయాన్ని ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాంతాభివృధ్ధి శాఖ పరిమిత అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంగా నిర్ధారించింది.
ప్రభుత్వ ఆధీనంలో నడిచే ఎసిటిఇఢబ్ల్యు క్యాన్‌బెర్రా నగర మంచినీటి సరఫరా, మురుగుపారుదలను నిర్వహిస్తుంది. ఎసిటిఇఢబ్ల్యు, ఎజిఎల్ సంస్థలుఉమ్మడిగా ఎసిటిఇఢబ్ల్యు-ఎజిఎల్ సంస్ధగా ఏర్పడి క్యాన్‌బెర్రా వాసులకు నీరు, సహజవాయువు, విద్యుత్తు, టెలికమ్యూనికేషన్ల వంటి ప్రజోపకార సేవలను అనుబంధ సంస్థ ట్రాన్సాక్ట సంస్ధ ద్వారా అందచేస్తాయి. కాటర్ నదిపై నిర్మించిన కోరిన్, బెన్డోర, కాటర్ ఆనకట్టలు క్వీన్బయాన్ నదిపై నిర్మించిన గుగాంగ్ ఆనకట్ట మంచినీటి జలాసయాలు. గుగాంగ్ ఆనకట్ట న్యూసౌత్ వేల్స రాష్ట్రంలో ఉన్నప్పటికీ, దాని నిర్వహణ ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంత ప్రభుత్వానిదే. ఫిష్విక్, మొలొంగ్లొ నది దిగువ కల మురుగు నీటి పారిశుధ్య కేంద్రాలు ఎసిటిఇడబ్యు సంస్ధ యాజమాన్యంలో ఉన్నాయి.
క్యాన్‌బెర్రా నగరానికి విద్యుచ్ఛక్తి ప్రధానంగా హోల్ట, ఫిష్విక్ లో సబ్ స్టేషన్ల ద్వారా జాతీయ పవర్ గ్రిడ్ ద్వారా లభిస్తుంది. 1913 లో నిర్మితమైన మొలొంగ్లొ నది దగ్గర నిర్మితమై థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ ద్వారా మొదట్లో విద్యుత్ సరఫరా అవుతుంది. కాని దానిని 1957 లో మూసివేసారు. 2014 సెప్టెంబరు 3న రాయ్లా వద్ద 20 మెగావాట్ల సౌరకాంతి విద్యుత్ క్షేత్రాన్ని ప్రారంభించారు. ఆస్ట్రేలియాలో ఇది అతి పెద్ద సౌరకాంతి విద్యుత్ క్షేత్రం. 2.3 మెగవాట్ల మౌంట్ మజుర సౌర విద్యుత్ క్షేత్రాన్ని మజురలో 2016 అక్టోబరు 6న ప్రారంభమైంది.హ్యూం లోని ముగ్గ లేన్ వద్ద 13 మెగవాట్ల సౌర విద్యుత్కేంద్రం, విలియంస్డేల్ వద్ద 11 మెగావాట్ల సౌర విద్యుత్కేంద్రం నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. విలియంస్డేల్ సౌర విద్యుత్కేంద్రాన్ని ఉరిర్ర దగ్గర నిర్మితం కావవసి ఉంది. కాని స్థానికులు వ్యతిరేకించారు. పునరుద్ధణీయ మార్గాలద్వారా మౌంట్ స్ట్రోమ్లో వద్ద ప్రధాన నీటి కాలువ నుండి జలవిద్యుత్తు బెల్కొనెన్, ముగ్గ లేన్ వద్ద వ్యర్ధ పదార్ధల నుండి విద్యుతుత్పాదన జరుగుతోంది. పవానాధిరత విద్యుతుత్పాదనా కేంద్రాలు ప్రస్తుతం లేవు. న్యూసౌత్ వేల్సు సమీపంలో అనేక పవానాధిరత విద్యుతుత్పాదనా కేంద్రాలు నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. వాటిలో 140.7 మెగావాట్ల కేపిటల్ విండ్ ఫార్మొకటి. 2020 నాటికి ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంతంలో కావలసిన విద్యుత్ లో 90 శాతం పునరుద్ధణీయ విద్యుతుత్పాదన మార్గాలద్వారా జరగాలని 2013 లో ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంత ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.దీనితో లక్ష్యం 210 మెగావాట్ల నుండి 550 మెగావాట్లకు పెరుగుతుంది. 2017 లో పారంభం కానున్న విక్టోరియా, దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాా పవనాధారితి విద్యుతుత్పాదాన కేంద్రాలు 200 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తాయని 2015 ఫిబ్రవరిలో ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంతాలలోనూ, పరిసర ప్రాంతాలలోని వాణిజ్య సముదాయాలు, గృహ సంబంధ వ్యర్దాల నుండి 23 మెగావాట్ల విద్యుత్ ను 2020 నాటికి ఉత్పత్తి చేస్తామని ప్రభుత్వం 2014 లో ప్రకటించింది. 2014-15 గణాంకల ప్రకారం 90 శాతం ఆస్ట్రేలియా రాజధాని ప్రాంత వాసులకు ఇంటర్నెట్ సదుపాయం ఇంటి వద్ద లభ్యమవుతోంది. ఇది ఆస్ట్రేలియాాలో అత్యధిక శాతం.
స్ధానిక జట్లతో పాటు జాతీయ, అంతర్జాతీయ పోటీలలో పాల్గొనే వివిధ సమాఖ్యలు క్యాన్‌బెర్రా నగరంలో ఉన్నాయి. క్యాన్‌బెర్రా రైడర్స్ జట్టు రగ్బీ లీగ్ కు, బ్రంబీ జట్టు రగ్బీయూనియన్ కు ప్రఖ్యాతి. రెండు జట్లు వారి లీగ్ మ్యాచ్ లలో ఛాంపియన్లు. క్యాన్‌బెర్రా నగరంలో అతి పెద్దదైన క్యాన్‌బెర్రా స్టేడియంలో వారు వారి వారి ప్రావణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ఉంటారు. ఈ స్టేడియం 2000 సంవత్సరంలో సమ్మర్ ఒలింపిక్స్ కు, 2003 రగ్బీ ప్రపంచ కప్పుకు వేదిక. క్యాన్‌బెర్రా వికింగ్స్ జాతీయ రగ్బీ ఛాంపియన్ షిప్ కు నగరానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి 2015 సీజన్లో ద్వితీయ స్థానంలో నిలిచింది.
నగరానికి విజయాలు సాధించే బాస్కెట్ బాల్ జట్టు ఉంది. క్యాన్‌బెర్రా కేపిటల్స్ పదకొండు సార్లు నిర్వహించిన జాతీయ మహిళా బాస్కెట్ బాల్ టైటిల్స్ లో ఏడు సార్లు విజయ కేతనాన్ని ఎగుర వేసింది.
క్యాన్‌బెర్రా యునైటెడ్ ఫుట్ బాల్ క్లబ్ జాతీయ మహిళా సంఘం ఫుట్ బాల్ లీగ్ డబ్ల్యు లీగ్ లో నగరానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. 2011-12 సీజన్ లో ఛాంపియన్గా నిలిచింది.
నెట్ బాల్, ఫీల్డ్ హాకీ, ఐస్ హాకీ, క్రికెట్, బేస్ బాల్ మొదలైన ఆటలలో జాతీయ పోటీలలో నగరానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే జట్లు ఉన్నాయి. మనుక ఓవెల్ మరొక పెద్ద ఔట్ డోర్ క్రీడా మైదానం. ఇక్కడ క్రికెట్, ఆస్ట్రేలియాన్ రూల్స్ ఫుట్ బాల్ ఆడతారు. జూలై 2006 వరకు మనుక ఓవెల్ మైదానంలో మొల్బోర్న్ కు చెందిన ఎ.ఎఫ్.ఎల్. జట్టు కంగ్ర్సూ మనుక ఓవల్ లో ఆడేది. క్వీన్స్లాండ్ లో కర్రరను వారు ప్రత్యమ్నాయ మైదానం చేసుకోవడంతో 2007 లో మెల్బోర్న్, వెస్ట్రన్ బుల్ డాగ్స్ జట్లు మనుక ఓవల్ లో సిడ్నీ స్వాన్స్ ను ఢీకొన్నాయి. బరస్సి అంతర్జాతీయ ఆస్ట్రేలియాన్ ఫుట్ బాల్ యూత్ టోర్నమెంట్ కు కూడా క్యాన్‌బెర్రా నగరం వేదిక. ప్రతి సంవత్సరం మనుక ఓవల్లో ప్రధానమంత్రి 11 క్రికెట్ మాచ్ జరుగుతుంది. క్యాన్‌బెర్రా మారథాన్, క్యాన్‌బెర్రా నగర హాప్ ఐరన్ మన్ ట్రియాథ్లాన్ ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహింపబడే ఇతర క్రీడా వేడుకలు. ఆస్ట్రేలియాన్ క్రీడా సంస్ధ (AIS) క్యాన్‌బెర్రా ఉపనగరమైన బ్రూస్ లో ఉంది. ఇది జూనియర్, సీనియర్ ఎథెలెట్స్ కు విద్యా, శిక్షణ సంస్థ. సిడ్నిలో జరిగిన సమ్మర్ ఒలింపిక్స్ 200 లో ఆస్ట్రేలియాాకు చెందిన పతక విజేతలలో చాలా మంది ఈ సంస్థ పట్ట భద్రులే.
క్యాన్‌బెర్రా నగరంలో చాలా క్రీడా మైదానాలు, గోల్ఫ్ కోర్సులు, స్కేట్ పార్కులు, స్విమ్మింగ్ పూల్స్ ఉన్నాయి. నేషనల్ స్పోర్ట్స్ క్లబ్ లిన్హెం, క్యాన్‌బెర్రా మహిళా టెన్నిస్ క్లాసిక్ లలో టెన్నిస్ క్లబ్ లు ఉన్నాయి. నగరమంతా సైక్లింగ్ పాత్ లు క్రీడలకు, వినోదానికి విస్తరించి ఉన్నాయి. ప్రకృతి సిధ్దమైన పార్క్ లలో నడక తోవలు, గుఱ్ఱపు స్వారి, పర్వతాలపై సైకిల్ ట్రైల్స్ ఉన్నాయి. సైలింగ్, రోయింగ్, డ్రాగన్ బోటింగ్, వాటర్ స్కైలింగ్ వంటి జల సంబంధమైన క్రీడలకు క్యాన్‌బెర్రా సరస్సులలో వీలు ఉంది. క్యాన్‌బెర్రా ర్యాలి ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహబడే మోటార్ క్రీడ. డ్రాగ్ రేసింగ్ నిర్మాణానికి ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నారు. 2000-2002 మధ్య క్యాన్‌బెర్రా వి8 సూపర్ కార్స్ కోసం క్యాన్‌బెర్రా 400ను పార్లమెంట్ త్రిభుజి వద్ద తాత్కాలికంగా నిర్మించిన క్యాన్‌బెర్రా సర్క్యూట్ లో నిర్వహించారు.