పొడవైన నదుల జాబితా
ఇది భూమి మీది పొడుగైన నదుల జాబితా . 1000 కి.మీ.ల కన్నా పొడుగైన నదులు ఈ జాబితాలో చేర్చబడ్డాయి.
ఓ నది పొడుగు గణించటం చాలా కష్టం. "నది పొడుగు" యొక్క నిర్ధారణని నది యొక్క మూలం, అది సముద్రంతో సంగమం చేసే చోటును గుర్తించటం, మరియు కొలత ప్రమాణం వంటి చాలా అంశాలు ప్రభావితం చేస్తాయి. అందుచేత, నదుల కొలతలు ఉజ్జాయింపుగానే చెపుతారు. ప్రత్యేకించి, అమెజాన్ మరియు నైలు నదులలో ఏది పొడవైన నది అనే విషయం పై చాలా కాలంగా అనంగీకారం ఉంది. నైలు నది పొడవైనదని సంప్రదాయబద్ధంగా పరిగణించేవారు. కాని బ్రెజిల్ మరియు పెరూ దేశాలలోని అధ్యయనాలు అమెజాన్ నదిని, దాని ముఖ ద్వారాన్ని మరియు వేలా జల కాలువను కలిపి అమెజాన్ నదిని పొడుగైన నదిగా చూపుతున్నాయి.[1][2][3][4]
నది పొడుగును తెలుసుకోవటానికి, సాగర సంగమానికి అత్యంత దూరంగా ఉన్న ఉపనది ఉద్భవ స్థానాన్ని పరిగణిస్తారు. ఈ ఉపనదికి, ముఖ్య నదికి ఉన్న పేరే ఉండాలని కూడా లేదు. ఉదాహరణకు, మాములుగా మిసిసిప్పి నది యొక్క మూలం ఇతస్క సరస్సుగా చెప్పినప్పటికి, సంగమానికి అత్యంత దూరంగా ఉన్న మూలం జెఫెర్సన్ నదిది. ఈ జెఫెర్సన్ నది మిసోరి నదికి, మిసోరి నది మిసిసిప్పి నదికి ఉప నదులు. ఇలా అత్యంత దూరంగా ఉన్న ఉద్భవ స్థానం నుండి పొడుగును గణించినప్పుడు ఈ నదిని మిసిసిప్పి-మిసోరి-జెఫర్సన్</i>గా వ్యవహరిస్తారు. నది ఉద్భవ స్థానాన్ని గుర్తించటం కూడా కొన్ని సార్లు కష్టమవుతుంది - ప్రత్యేకించి అశాశ్వత ప్రవాహాలు, బురద నేలలు లేదా మరే కొలనుల నుండి ఉద్భవించినప్పుడు. ఈ జాబితాలో పేరుతో సంబంధం లేకుండా సాతత్యంగా ఉన్న నీటి ప్రవాహము నది పొడుగు</i>గా పరిగణించబడింది.
వెడల్పు పెరిగుతూ సముద్రంలో కలిసేటప్పుడు పెద్ద ముఖ ద్వారంగా ఏర్పడినప్పుడు సముద్రంలో సంగమం చేసే చోటు గుర్తించటం కూడా కష్టమే. దీనికి ఉదాహరణలు ప్లేట్ నది మరియు సెయింట్ లారెన్స్ నది. ఒకావంగో, హంబోల్ట్, మరియు కేర్న్ వంటి కొన్ని నదులకు సంగమం ఉండదు - అవి చాలా తక్కువ నీటి పరిమాణం గల ప్రవాహంగా మారి చివరికి ఇగిరిపోతాయి, లేదా జలమయస్తారాలలో కలిసి పోతాయి, లేదా వ్యవసాయానికి మళ్ళించబడతాయి. కొన్ని సార్లు ఇలాంటి నదులు అంతమయ్యే చోటు కాలాన్ని బట్టి కూడా మారుతుంది.
కొన్ని నదుల మొదలు కనుగొనడం కూడా కష్టమే. వ్యవసాయ క్షేత్రాల నుండి ఉద్భవించే మురుగు నీటి కాలువలు, గుంతల నుంచి ఉత్పన్నమయ్యే నదులలో వానల తర్వాత నీరు ఉంటుంది. దక్షిణ ఇంగ్లాండ్ లోని చిల్తర్న్స్ లాంటి సుద్దతో కూడిన (చవుడు) నేలల నుండి ఉద్భవించే నదుల మొదటి స్థాయి గమనం కాలాన్ని బట్టి మారే నీటి మట్టం పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇలాంటి నదులు వేసవి కాలంలో ఎండిపోయి ఉంటాయి. (వానాకాలం నుండి ప్రవహించే ఏరును చూడండి.)
పటం మాపకం వల్ల కూడా నది పొడుగు నిర్ధారించటం కష్టముతుంది. చిన్న మాపకం వాడే పటాలు (ఎక్కువ ప్రాంతాన్ని చూపించే పటం) పెద్ద మాపకం వాడే పటాల (తక్కువ ప్రాంతాన్ని చూపించే పటం) కన్నా నది ప్రవాహాన్ని సూచించే గీతలని సాధారనీకృతం (చదునుగా) చేస్తాయి. సాధారణంగా అందరూ ఒప్పుకునే నియమాన్ని బట్టి, నది ప్రవాహాన్ని అంచనా వేసేందుకు ఉపయోగించే పాట మాపకం ఆ నది వెడల్పును కూడా సూచించగలిగేంత పెద్దదిగా ఉండాలి. నది పొడుగు తెలుసుకోవటానికి నది మధ్యన చిన్న పడవ నడిచే దారిని కొలవాలి.
పూర్తి వివరాలతో కూడిన పటాలు ఉన్నప్పటికీ, నది పొడుగు యొక్క కొలతలో స్పష్థత లేకపోవచ్చు. ఒక నది నుంచి చీలిపోయి తిరిగి అదే నదిలో క్రింది భాగంలో కలిసే ప్రవాహ శాఖలు నదికి ఉండచ్చు. నది ఒడ్డున కొలిచామా లేదా నది మధ్య నుండి కొలిచామా అన్న దాని మీద కూడా పొడుగు ఆధారపడి ఉంటుంది. మధ్యలో సరస్సులు లేదా కొలనులు ఉంటే, దాని గుండా ప్రవహించే నది పొడుగు లెక్కించడం పై స్పష్టత లేదు. కాలాన్ని బట్టి వచ్చే మార్పులు నదులని, సరస్సులని కూడా మార్చవచ్చు. నది పొడుగులో మార్పుకు ఇతర కారణాలు వరదలు రావటం, కోతకు గురి కావటం, ఆనకట్టలు, కరకట్టలు వంటివి నిర్మించటం, మరియు ప్రవాహాన్ని వంపులు లేకుండా మార్చటం. కాలక్రమంలో వక్రనదాలు సహజంగానో లేక కృత్రిమంగా తెగిపోవటంతో తిన్నగా కూడా అవుతూ ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, 1766 నుండి 1885 మధ్య కాలంలో 18 గండ్లు పడటం వలన కైరో, ఇల్లినోయిస్ మరియు న్యూ ఆర్లియన్స్, లూసియానా ల మధ్య మిసిసిప్పి నది పొడుగు __218 miles (351km) తగ్గింది.[5]
ఈ కారణాల వల్ల నది పొడుగును కచ్చితంగా కొలవటం అసాధ్యం కాకపోయినప్పటికీ కష్టమైన పనే. కచ్చితంగా లేని కొలతల కారణంగా నదుల పోడవులను సందేహాలకు అతీతంగా పోల్చటం కూడా కష్టమైనదే.
క్రింద సూచించిన జాబితా సమాచారంని వాడుతున్నప్పుడు పుర్వోక్తి చర్చలని దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. నదులు లేదా నది వ్యవస్థ పొడుగు పై చాలా ఆధారాలు వివాదాస్పదమైన సమాచారాలు కలిగి ఉన్నాయి. వివిధ ఆధారాలు నుంచి వచ్చిన సమాచారంని స్పష్టత కోసం కొన్ని వాక్యాలుగా వాడారు.
పొడుగు తర్వాత నక్షత్ర చిహ్నం ఉంటే, అది వివిధ మూలాల సరాసరి. మూలాలలో చెప్పబడిన పొడుగులో చాలా వ్యత్యాసం ఉన్నట్లయితే, అన్ని పొడుగులు కూడా జాబితాలో చూపబడ్డాయి. వాటిలోని వ్యత్యాసం చిన్నదే అయితే, ఆ పొడుగుల సరాసరి చూపబడింది. అమెజాన్ మరియు నైలు నదులలో ప్రపంచంలో అత్యంత పొడవైన నది ఏది అన్న అంశంపై వైజ్ఞానికుల మధ్య చర్చ ఉంది. నైలు నది పొడవైనదని సంప్రదాయబద్ధంగా పరిగణించేవారు. కాని ఇటీవలి కాలంలో వచ్చిన సమాచారం అమెజాన్ నది పోడుగైనదేమోనని సూచిస్తున్నాయి. ఈ తేడాలు ముఖ్యంగా ఇల్హ డి మరాజోకు దక్షిణంగా ఎక్కడి వరకు అమెజాన్ నదీ ప్రాంతంగా పరిగణించవచ్చుననే దాని పై ఆధారపడి ఉంది. ఎండిస్ పర్వతాలలో ఎక్కువ ఎత్తులో నిర్వహించిన పరిశోధనల నుండి ఉత్పన్నమై 2007 జూన్ 16 నాడు విడుదలైన ప్రకారం "అమెజాన్ నైలు కన్నా 100 కి మీ పొడుగైనది. దీని ఆధార వాగులన్నిటి కన్నా పొడుగైన వాగు నేవడో మిసమి పర్వతాల ఉత్తర వాలులలో ఉత్పన్నమయ్యే కర్హుసంత వాగుగా నిర్ధారించారు. ఈ వాగు రియో అపురిమక్ లో కలుస్తుంది. "[19] అయితే, నేవడో మిసమిలో అమెజాన్ ఉద్భవిస్తుందని ఒక దశాబ్దం క్రితమే తెలిసింది ( చూడండి). ఉపగ్రహం ఆధారంగా చేసిన కొలతలలో అమెజాన్ నది పొడుగు 6,400 కి. మీ. కన్నా మించలేదు. సాధారణంగా వాడే ఆంగ్లం లోని పేరు వాడబడింది. స్వదేశీ భాషలో ఆ నది పేరు లేదా ఇతర అక్షర క్రమం ఉన్నట్లైతే అది కూడా ఇవ్వబడ్డాయి. ఆయా దేశాలలో నది ప్రవహించే శాతం (సరిహద్దులతో సహా) వివాదాస్పదమైనది లేదా తెలియదు.
ఎండిస్ ఉవ్వెత్తుకు లేచే వరకు అమెజాన్ నదీక్షేత్రం పశ్చిమానికి పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోకి ప్రవహించేది.[20]
అన్ని పక్కల నుంచి కొండ ప్రాంతాలతో చుట్టి ఉన్న కొంగో నదీక్షేత్రం, కిన్షాస తర్వాత వచ్చే లోయ గుండా బయటికి వస్తుంది. ఇక్కడే మాన్యంగా దగ్గర జలపాతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇలా ఉండటంతో కొంగో నదీక్షేత్రం ఇంతకు ముందు ఇంకా ఎత్తులో ఉండేదని, ప్రవాహపు క్రింది భాగాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఇది పునరుజ్జీవితమైనదని అనిపిస్తోంది.
ఇప్పటి నుండి 200 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం (అనగా పెర్మియన్ మరియు త్రియసిక్ యుగాలలో) ఆఫ్రికా మరియు దక్షిణ అమెరికా ఖండాలు ఒక్కటిగానే ఉండి, మధ్య సముద్రం ఉండేది కాదు. (ఖండ చలనం మరియు భూ ఉపరితల భాగ చలన శాస్త్రం చూడండి.) ఆ సమయంలో బహుశ కొంగో నది అమెజాన్ లోకి ప్రవహించి తుదికి పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో కలిసేది. దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహా సముద్రం ఆవిర్భవించినప్పుడు మరుగైన భాగం కలుపు కొని, అమెజాన్ కొంగో వ్యవస్థ పొడుగు 12,000 కి.మీ. (7,500 మైళ్ళు) ఉండి ఉండవచ్చు.
క్రిందటి హిమ యుగం నాటికి ఈ నది పొడుగు బహుశ 10,000 కి.మీ. (6,000 మైళ్ళు). పశ్చిమ సైబీరియ హిమనీనదీయ సరస్సు చూడండి. మొంగోలియా లోని సేలెంగా నది దీని ఆధార వాగులన్నిటి కన్నా పొడుగైన వాగు. ఈ వాగు హిమ బంధ సరస్సుల మీదుగా, ఆరాల్, కాస్పియన్ సముద్రాల గుండా ప్రవహించి నల్ల సముద్రం వరకు వచ్చేది.
మియోసీన్ యుగంలో విరుంగా అగ్ని పర్వతాలు పెరిగి నైలు నదిని అడ్డుకునే వరకు, తంగాన్యికా సరస్సు ఉత్తర దిశగా జల నిర్గమం చేసి ఆల్బర్ట్ నైలు లోకి ప్రవహించేది. అప్పుడు నైలు నది పొడుగు దాదాపు 700 మైళ్ళు ఎక్కువగా ఉండేది. మియోసీన్ యుగం చివర వచ్చిన మెసినియా శకంలో ఉషరత సంక్షోభం సమయంలో మేడిటెర్రేనియన్ సముద్రం ఎండిపోయినప్పుడు నైలు నది ఉత్తర దిక్కుగా ప్రవహించి ఇంకో 100 మైళ్ళు ఎక్కువ పొడుగు ఉండి ఉండవచ్చు.
ప్లీస్తోసీన్ యుగం చివరలో బవెంశియన్ దశలో (రెండు మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం) బాల్టిక్ సముద్రం మొత్తం భూమి గానే ఉండే రోజులలో ఎరిందనోస్ ఓ పొడుగైన నదిగా ఉండేది. అప్పుడు ఈ నది దాదాపు 2700 కి. మీ.లు (1700 మైళ్ళు) పొడుగు ఉండి, ప్రస్తుతపు డానుబే నది కన్నా కొంచెం చిన్నదిగా ఉండేది. లప్లాండ్ లో మొదలై, బోత్నియ గల్ఫ్ మరియు బాల్టిక్ సముద్రం గుండా పశ్చిమ ఐరోపాకు చేరి ఉత్తర సముద్రం అంత పెద్ద మైదాన ప్రాంతంగా సముద్రంలో చేరేది. దీని ముఖద్వారం ప్రస్తుతం అమెజాన్ నది ముఖద్వారం అంత ఉండేది.
నైలు లాగే మెసినియా శకంలో ఉషరత సంక్షోభం సమయంలో పో నది ఆగ్నేయ దిక్కుకు ప్రవహించి అడ్రియటిక్ సముద్రం వరకు ఉండేది. దీనితో ప్రస్తుతమున్న 652 కి.మీ కన్నా రెండింతలు ఉండేది. వేడి సముద్ర భూతలం పై ప్రవాహం కాలాన్ని బట్టి ఈ పొడుగు మారుతూ ఉండేది.
డి నది, రో నది, మరియురేప్రు నది, ఇ మూడు నదులు ప్రపంచంలో చాలా చిన్న నదులుగా దావా చేస్తున్నయి. సరస్సు మహాసముద్రం నది జలమార్గం జలనిర్గమన క్షేత్రాల జాబితా నీటి విడుదలతో నదుల జాబితా
సమయం పంచాంగం 2004 ప్రపంచ సంపదల సంస్థ (BBC)
వర్గం:నదుల జాబితా వర్గం:పొడుగు పై జాబితా