క్రికెట్ ప్రపంచ కప్
ఐసిసి క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ (ICC Cricket World Cup) అనేది పురుషుల ఒక రోజు అంతర్జాతీయ (ODI) క్రికెట్‌కు సంబంధించిన ప్రధాన అంతర్జాతీయ పోటీలను సూచిస్తుంది. ఈ ప్రపంచ కప్‌ను క్రీడా పాలక సంస్థ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ సంగము (ICC) నిర్వహిస్తుంది, ప్రతి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి జరిగే తుది టోర్నమెంట్‌కు ముందుగా ప్రాథమిక అర్హత పోటీలు జరుగుతాయి. ఈ టోర్నమెంట్ ప్రపంచంలో నాలుగో అతిపెద్ద మరియు అత్యధిక మంది వీక్షించే క్రీడా కార్యక్రమంగా గుర్తింపు పొందింది.[1][2][2] అత్యంత ముఖ్యమైన టోర్నమెంట్‌గా మరియు ఈ క్రీడలో అత్యున్నత సాధనగా ఐసిసి దీనిని గుర్తిస్తుంది.[3][4] మొదటి క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ పోటీలను ఇంగ్లాండ్‌లో 1975లో నిర్వహించారు. ఒక ప్రత్యేక మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ను కూడా 1973 నుంచి ప్రతి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి నిర్వహిస్తున్నారు.
క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ యొక్క చివరి ఆటల్లో మొత్తం పది-టెస్ట్ (ఒక రోజుకన్న ఎక్కువ) - మరియు ఒకరోజు ఆటలు-ఆడే దేశాలు, ప్రపంచ కప్ అర్హత పోటీల్లో విజయవంతమైన దేశాలు పాల్గొంటాయి. ఆటల పొటీలో విజేతలుగా నిలిచిన ఐదు జట్లలో ఆస్ట్రేలియా అత్యంత విజయవంతమైన జట్టుగా గుర్తింపు పొందింది, ఈ జట్టు నాలుగుసార్లు ఈ టోర్నీ టైటిళ్లను గెలుచుకుంది. వెస్టిండీస్ రెండుసార్లు టైటిళ్లు గెలుచుకోగా, పాకిస్థాన్, భారతదేశం మరియు శ్రీలంక దేశాలు ఒక్కొక్క ఈ టైటిల్‌ను సొంతం చేసుకున్నాయి.
2007 ప్రపంచ క్రికెట్ కప్ మ్యాచ్‌లు వెస్టిండీస్‌లో మార్చి 13 మరియు ఏప్రిల్ 28, 2007 మధ్యకాలంలో జరిగాయి. 2007 టోర్నమెంట్ పూల్ దశలో (రౌండ్-రాబిన్ పద్ధతిలో ఆడారు) పదహారు జట్లు పాల్గొన్నాయి, తరువాత "సూపర్ 8" దశ, ఆపై సెమీ-ఫైనల్ మరియు ఫైనల్ దశలు జరిగాయి. శ్రీలంకతో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో ఆస్ట్రేలియా విజయం సాధించి తిరిగి ఛాంపియన్‌షిప్‌ను నిలబెట్టుకుంది.
2011 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ ఫిబ్రవరి 19 మరియు ఏప్రిల్ 2, 2011 మధ్య తేదీల్లో జరగనుంది. ఈ టోర్నమెంట్‌కు బంగ్లాదేశ్, భారతదేశం మరియు శ్రీలంక దేశాలు సంయుక్తంగా ఆతిథ్యం ఇస్తున్నాయి. ఈ టోర్నమెంట్‌లో 14 దేశాలు పాల్గొంటాయి.
మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మ్యాచ్ కెనడా మరియు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల మధ్య సెప్టెంబరు 24, 25 తేదీల్లో జరిగింది. అయితే, మొదటి టెస్ట్ మ్యాచ్ 1877లో ఆస్ట్రేలియా మరియు ఇంగ్లాండ్ దేశాల మధ్య జరిగింది, తరువాతి సంవత్సరాల్లో యాషెస్ కోసం ఈ రెండు జట్లు నియతకాలికంగా తలపడుతూనే ఉన్నాయి. 1889లో దక్షిణాఫ్రికాకు టెస్ట్ హోదాను స్వీకరించింది.[5] ఇతర దేశాల్లో పర్యటన చేపట్టేందుకు ప్రాతినిధ్య క్రికెట్ జట్లను ఎంపిక చేశారు, తద్వారా ద్వైపాక్షిక పోటీలు ప్రారంభమయ్యాయి. 1900 ప్యారిస్ గేమ్స్ సందర్భంగా క్రికెట్ ఒక ఒలింపిక్ క్రీడగా కూడా ఉంది, దీనిలో ఫ్రాన్స్ జట్టును ఓడించి గ్రేట్ బ్రిటన్ బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది.[6] వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో క్రికెట్ భాగంగా ఉన్న సందర్భం ఇదొక్కటే కావడం గమనార్హం.
అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మొదటి బహుముఖ పోటీలు 1912 ముక్కోణపు టోర్నమెంట్‌తో ప్రారంభమయ్యాయి, ఇంగ్లాండ్‌లో జరిగిన ఈ టెస్ట్ క్రికెట్ టోర్నమెంట్‌లో ఆ సమయంలో టెస్ట్-ఆడే దేశాలన్నీ పాల్గొన్నాయి: అవి ఇంగ్లాండ్, ఆస్ట్రేలియా మరియు దక్షిణాఫ్రికా. ఈ పోటీలు విజయవంతం కాలేదు: వేసవిలో వేడి తీవ్రత ఎక్కువగా ఉండటంతో, పొడి పిచ్‌లపై ఆడటం బాగా కష్టమైంది, అంతేకాకుండా ప్రేక్షకులు కూడా ఆశించిన స్థాయిలో మ్యాచ్‌లకు హాజరుకాలేదు.[7] తరువాతి సంవత్సరాల్లో, అంతర్జాతీయ టెస్ట్ క్రికెట్‌ను సాధారణంగా ద్వైపాక్షిక సిరీస్‌గా నిర్వహించారు; 1999లో చతుర్ముఖ ఆసియన్ టెస్ట్ ఛాంపియన్‌షిప్ వరకు తిరిగి బహుముఖ టెస్ట్ టోర్నమెంట్‌ను నిర్వహించలేదు.
కాలక్రమంలో టెస్ట్ క్రికెట్ ఆడే దేశాల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతూ వచ్చింది, 1928లో వెస్టిండీస్, 1930లో న్యూజీలాండ్, 1932లో భారతదేశం మరియు 1952లో పాకిస్థాన్ టెస్ట్ హోదా పొందాయి, అయితే అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మాత్రం మూడు, నాలుగు లేదా ఐదు రోజులపాటు ద్వైపాక్షిక టెస్ట్ మ్యాచ్‌ల రూపంలోనే కొనసాగింది.
1960వ దశకం ప్రారంభంలో, ఇంగ్లీష్ కౌంటీ క్రికెట్ జట్లు ఒక్కరోజులోనే ముగిసే క్రికెట్ యొక్క కుదించిన రూపాన్ని ఆడటం మొదలుపెట్టాయి. 1962లో మిడ్‌ల్యాండ్స్ నాకౌట్ కప్ పేరుతో నాలుగు-జట్లు పాల్గొనే నాకౌట్ పోటీలు ప్రారంభమయ్యాయి, [8] తరువాత 1963లో ప్రారంభ జిల్లెట్ కప్‌తో ఆట యొక్క ఈ రూపం కొనసాగించబడింది, తరువాత ఇంగ్లాండ్‌లో వన్డే క్రికెట్‌కు ప్రజాదరణ పెరిగింది. 1969లో ఒక జాతీయ సండే లీగ్‌ను ప్రారంభించారు. 1971లో మెల్బోర్న్‌లో ఇంగ్లాండ్ మరియు ఆస్ట్రేలియాల మధ్య జరుగుతున్న టెస్ట్ ఐదో రోజున వర్షం కారణంగా మ్యాచ్ నిలిచిపోయింది, దీంతో ఆగ్రహం చెందిన ప్రేక్షకులను సంతృప్తిపరిచేందుకు మిగిలిన సమయంలో ఈ రెండు జట్ల మధ్య మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ వన్డే మ్యాచ్ నిర్వహించారు. ఓవర్‌కు ఎనిమిది బంతులతో 40 ఓవర్‌ల మ్యాచ్‌గా ఇది జరిగింది.[9]
ఇంగ్లాండ్‌లో మరియు ప్రపంచంలోని మిగిలిన దేశాల్లో దేశవాళీ వన్డే పోటీలతోపాటు ప్రారంభ అంతర్జాతీయ వన్డేలు విజయవంతం కావడం మరియు ఆదరణ పొందడంతో, ఐసిసి ఒక క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ను నిర్వహించే ప్రతిపాదనలను పరిగణలోకి తీసుకుంది.[10]
ప్రారంభ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌కు 1975లో ఇంగ్లాండ్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది, ఆ సమయంలో ఇటువంటి భారీ టోర్నమెంట్‌కు వనరులు సమకూర్చగల సామర్థ్యం ఉన్న ఏకైక దేశం ఇంగ్లాండ్ ఒక్కటే కావడం గమనార్హం. 1975 టోర్నమెంట్ జూన్ 7న ప్రారంభమైంది.[11] ఇంగ్లాండ్‌లోనే మొదటి మూడు టోర్నమెంట్‌లు జరిగాయి, ప్రుడెన్షియల్ పిఎల్సీ ప్రాయోజితం చేయడంతో అధికారికంగా టోర్నమెంట్‌ను ప్రుడెన్షియల్ కప్‌గా పిలిచారు. ఈ మ్యాచ్‌లను ఒక్కో ఓవర్‌కు ఆరు బంతుల చొప్పున ఒక్కొక్క జట్టుకు 60 ఓవర్‌లు కేటాయించి సాంప్రదాయ రూపంలో పగటిపూట నిర్వహించారు, ఆటగాళ్లు క్రికెట్ వైట్‌లు (తెలుపు దుస్తులు) ధరించి, ఎరుపు క్రికెట్ బంతులతో ఈ మ్యాచ్‌లు ఆడారు.[12]
మొదటి టోర్నమెంట్‌లో ఎనిమిది జట్లు పాల్గొన్నాయి: అవి, ఆస్ట్రేలియా, పాకిస్థాన్, ఇంగ్లాండ్, వెస్టిండీస్, భారతదేశం, మరియు న్యూజీలాండ్, (ఇవి ఆ సమయంలో టెస్ట్ హోదా ఉన్న ఆరు దేశాలు), శ్రీలంక మరియు వివిధ దేశాల ఆటగాళ్లతో కూడిన సంయుక్త తూర్పు ఆఫ్రికా జట్టు.[13] దక్షిణాఫ్రికాను ఈ టోర్నీలో నిషేధించారు, జాతివివక్ష కారణంగా అంతర్జాతీయ క్రికెట్ నుంచి ఈ జట్టును బహిష్కరించారు. ఈ టోర్నమెంట్‌లో వెస్టిండీస్ విజేతగా నిలిచింది, లార్డ్స్‌లో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో ఆస్ట్రేలియాపై వెస్టిండీస్ 17 పరుగుల తేడాతో విజయం సాధించింది.[13]
1979 ప్రపంచ కప్ నుంచి టెస్ట్ ఆడని దేశాలకు ప్రపంచ కప్‌లో ఆడే అవకాశం కల్పించేందుకు ICC ట్రోఫీ పోటీలు పరిచయం చేశారు, [14] వీటి ద్వారా శ్రీలంక మరియు కెనడా దేశాలు ప్రపంచ కప్‌లో ఆడేందుకు అర్హత సాధించాయి.[15] వెస్టిండీస్ వరుసగా రెండో ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంట్‌లో కూడా విజేతగా నిలిచింది, ఆతిథ్య జట్టు ఇంగ్లాండ్‌తో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో వెస్టిండీస్ జట్టు 92 పరుగుల తేడాతో విజయం సాధించింది. ప్రపంచ కప్ అనంతరం జరిగిన అంతర్జాతీయ క్రికెట్ సదస్సులో ఈ టోర్నీని నాలుగేళ్లకు ఒకసారి నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.[15]
1983 టోర్నీకి కూడా ఇంగ్లాండ్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది, ఇంగ్లాండ్ ఈ టోర్నీకి ఆతిథ్యం ఇవ్వడం వరుసగా ఇది మూడోసారి కావడం గమనార్హం. ఈసారి టోర్నీ సమయానికి శ్రీలంక టెస్ట్ హోదా పొందింది, ICC ట్రోఫీ ద్వారా జింబాబ్వే ప్రపంచ కప్‌లో ఆడేందుకు అర్హత సాధించింది. ఈ టోర్నీ నుంచి ఫీల్డింగ్ సర్కిల్‌ను పరిచయం చేశారు, స్టంప్‌లకు ఇది 30 yards (27m) దూరంలో ఉంటుంది. అన్ని సమయాల్లో ఈ వలయానికి లోపల నలుగురు ఫీల్డర్లు ఉండాలి.[16] ఈ టోర్నీ ఫైనల్‌లో భారతదేశం 43 పరుగుల తేడాతో వెస్టిండీస్‌పై విజయం సాధించి టైటిల్‌ను సొంతం చేసుకుంది.[10][17]
భారతీయ ప్రాయోజిత సంస్థ పేరుమీదగా రిలయన్స్ ప్రపంచ కప్‌గా నామకరణం జరిగిన 1987 టోర్నమెంట్‌ను భారతదేశం మరియు పాకిస్థాన్ సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి, ఈ టోర్నీ ఇంగ్లాండ్ వెలుపల జరగడం ఇదే తొలిసారి. ఈ టోర్నీలో మ్యాచ్‌ల ఇన్నింగ్స్‌లను 60 నుంచి ప్రస్తుత ప్రమాణంగా ఉన్న 50 ఓవర్‌లకు కుదించారు, ఇంగ్లాండ్‌లో వేసవి సమయాల్లో కంటే భారత ఉపఖండంలో పగటి గంటలు తక్కువగా ఉండటం వలన మ్యాచ్ ఇన్నింగ్స్‌లను 50 ఓవర్‌లకు కుదించడం జరిగింది.[18] ఫైనల్‌లో ఇంగ్లాండ్‌పై 7 పరుగుల తేడాతో విజయం సాధించడం ద్వారా ఆస్ట్రేలియా ఈ టోర్నీ విజేతగా నిలిచింది, ప్రపంచ కప్ ఫైనల్ చరిత్రలో అతి తక్కువ తేడాతో తేలిన ఫలితంగా ఇది గుర్తించబడుతుంది.[19][20]
1992 ప్రపంచ కప్ ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూజీలాండ్ దేశాల్లో జరిగింది, ఈ సందర్భంగా ఆటలో అనేక మార్పులు ప్రవేశపెట్టారు, రంగుల దుస్తులు, తెలుపు బంతులు, పగలు/రాత్రి (డే/నైట్) మ్యాచ్‌ల పరిచయం, ఫీల్డింగ్ నిబంధనలకు మార్పులు చేయడం జరిగింది. జాతివివక్ష పాలనకు ముగింపు పలకడం మరియు అంతర్జాతీయ క్రీడా బహిష్కరణ ఎత్తివేయడంతో దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ జట్టు మొదటిసారి ఈ టోర్నమెంట్‌లో పాల్గొంది.[21] నిరాశాజనకమైన ప్రారంభం నుంచి పుంజుకున్న పాకిస్థాన్ చివరకు టోర్నీ విజేతగా నిలిచింది, ఫైనల్‌లో పాకిస్థాన్ ప్రత్యర్థి ఇంగ్లాండ్‌పై 22 పరుగుల తేడాతో విజయం సాధించింది.[22]
1999 ఛాంపియన్‌షిప్ ద్వారా భారత ఉపఖండంలో ప్రపంచ కప్‌ను రెండోసారి నిర్వహించారు, ఈసారి ఆతిథ్య దేశాల్లో శ్రీలంక కూడా భాగస్వామి అయింది, ఈ టోర్నీ గ్రూపు దశ మ్యాచ్‌ల్లో కొన్నింటికి శ్రీలంక ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.[23] ఈడెన్ గార్డెన్స్ (కలకత్తా) లో జరిగిన సెమీ-ఫైనల్ మ్యాచ్ సందర్భంగా భారత జట్టు ప్రదర్శనతో తీవ్ర అసంతృప్తి చెందిన అభిమానులు అల్లర్లకు దిగడంతో భారీ విజయానికి చేరువలో ఉన్న శ్రీలంకను విజేతగా ప్రకటించారు, ఈ మ్యాచ్‌లో 254 పరుగుల విజయలక్ష్యంతో బరిలోకి దిగిన భారత జట్టు 120 పరుగులకే ఎనిమిది వికెట్లు కోల్పోయింది, దీంతో అభిమానులు ఆగ్రహం చెంది స్టేడియంలో అల్లర్లకు దిగారు.[24] లాహోర్‌లో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో ఆస్ట్రేలియాపై ఏడు వికెట్ల తేడాతో విజయం సాధించిన శ్రీలంక ప్రపంచ కప్‌ను కైవసం చేసుకుంది.[25]
1999లో జరిగిన టోర్నీకి ఇంగ్లాండ్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది, ఈ టోర్నీ మ్యాచ్‌లు స్కాట్లాండ్, ఐర్లాండ్, వేల్స్ మరియు నెదర్లాండ్స్‌లలో కూడా జరిగాయి.[26][27] దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన సూపర్ 6 మ్యాచ్‌లో చివరి ఓవర్‌లో లక్ష్యాన్ని చేరుకొని ఆస్ట్రేలియా సెమీ ఫైనల్‌కు అర్హత సాధించింది.[28] తరువాత సెమీ-ఫైనల్ మ్యాచ్ (ఇది కూడా దక్షిణాఫ్రికాతోనే) టై (రెండు జట్ల స్కోరు సమం) కావడంతో ఆస్ట్రేలియా ఫైనల్‌లోకి అడుగుపెట్టింది, సెమీస్ మ్యాచ్‌లో దక్షిణాఫ్రికా బ్యాట్స్‌మెన్ లాన్స్ క్లూసెనర్ మరియు అలెన్ డొనాల్డ్ మధ్య గందరగోళం నెలకొంది, దీని ఫలితంగా డొనాల్డ్ బ్యాట్ విడిచిపెట్టి పిచ్ మధ్యలో నిలబడిపోయాడు, అతను రనౌట్ కావడంతో మ్యాచ్ టై అయింది. ఫైనల్‌లో పాకిస్థాన్‌ను ఆస్ట్రేలియా 132 పరుగులకే నిలువరించింది, ఆపై ఈ లక్ష్యాన్ని ఆస్ట్రేలియా 20 ఓవర్లలోపే రెండు వికెట్ల మాత్రమే కోల్పోయి చేరుకుంది.[29] 2003 ప్రపంచ కప్‌కు దక్షిణాఫ్రికా, జింబాబ్వే మరియు కెన్యా సంయుక్తంగా ఆతిథ్యం ఇచ్చాయి. ఈ టోర్నమెంట్‌లో పాల్గొనే జట్ల సంఖ్య పన్నెండు నుంచి పద్నాలుగుకు చేరుకుంది. శ్రీలంక మరియు జింబాబ్వేలపై విజయాలతోపాటు, న్యూజీలాండ్ జట్టు కెన్యాలో భద్రతాపరమైన కారణాల వలన ఆడేందుకు నిరాకరించడంతో కెన్యా జట్టు నేరుగా సెమీ ఫైనల్స్‌కు చేరుకుంది, ఒక సహచర జట్టు కనబర్చిన అత్యుత్తమ ప్రదర్శన ఇదే కావడం గమనార్హం. ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో ఆస్ట్రేలియా రెండు వికెట్‌ల నష్టానికి 359 పరుగుల భారీ స్కోరు చేసింది, తద్వారా ఆసీస్ ఈ మ్యాచ్‌లో ప్రపంచ కప్ ఫైనల్ చరిత్రలో అతిపెద్ద విజయలక్ష్యాన్ని ప్రత్యర్థి భారత్ ముందుంచింది, భారత్ లక్ష్యచేధనలో 125 పరుగుల వెనుక నిలిచిపోయి పరాజయం పాలైంది.[30][31]
2007లో ఈ టోర్నమెంట్‌కు వెస్టిండీస్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది; తద్వారా జనావాసాలు ఉన్న ఆరు ఖండాల్లో నిర్వహించిన మొదటి ప్రధాన క్రీడా టోర్నమెంట్‌గా క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ గుర్తింపు పొందింది.[32] భారతదేశంపై విజయం సాధించడం ద్వారా మొదటిసారి బంగ్లాదేశ్ రెండో రౌండులోకి అడుగుపెట్టింది, రెండో రౌండులో దక్షిణాఫ్రికాను కూడా బంగ్లాదేశ్ ఓడించింది.[33] జింబాబ్వేతో జరిగిన మ్యాచ్ టై కావడం, పాకిస్థాన్‌పై విజయంతో మొదటిసారి ప్రపంచ కప్‌లోకి అడుగుపెట్టిన ఐర్లాండ్ రెండో రౌండుకు చేరుకుంది, ఈ రౌండులో బంగ్లాదేశ్‌ను ఓడించి ఈ జట్టు ప్రధాన వన్డే పట్టికలో చోటు దక్కించుకుంది.[34] ఐర్లాండ్ చేతిలో పరాజయం పాలైన తరువాత, పాకిస్థాన్ కోచ్ బాబ్ వుమర్ తన హోటల్ గదిలో మరణించారు; గుండె పోటుతో ఆయన మరణించినట్లు తరువాత నిర్ధారించారు, [35] మ్యాచ్ ఫలితం కారణంగా ఆయన మరణించలేదని ఎక్కువ వాదనలు ఉన్నాయి. వెలుతురు సరిగా లేకపోవడం వలన, డక్‌వర్త్ లూయిస్ పద్ధతిలో ఆస్ట్రేలియా 53 పరుగుల తేడాతో ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో శ్రీలంకపై విజయం సాధించింది, తద్వారా ప్రపంచ కప్‌లో వరుసగా 29 మ్యాచ్‌లలో అజేయంగా నిలవడంతోపాటు, వరుసగా మూడో ప్రపంచ కప్‌ను ఆస్ట్రేలియా కైవసం చేసుకుంది.[36]
ప్రపంచ కప్ ప్రధాన టోర్నమెంట్‌కు టెస్ట్ ఆడే దేశాలు నేరుగా అర్హత సాధిస్తాయి, ఇతర జట్లు ఒక వరుస ప్రాథమిక అర్హత టోర్నమెంట్‌ల ద్వారా ఈ టోర్నమెంట్‌కు అర్హత పొందుతాయి. అంతర్జాతీయ వన్డేలు ఆడే దేశాలు నేరుగా తుది అర్హత టోర్నమెంట్, ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్‌కు అర్హత పొందుతాయి, వేర్వేరు పోటీల ద్వారా అర్హత పొందిన దేశాలు కూడా ఈ దశకు చేరుకుంటాయి.
రెండో ప్రపంచ కప్ సందర్భంగా అర్హత టోర్నమెంట్‌లను పరిచయం చేశారు, ఫైనల్స్‌లోని ఎనిమిది స్థానాల్లో మొదటి రెండు స్థానాల్లో ఉన్న జట్లకు ఐసిసి ట్రోఫీలో ప్రధాన జట్లతో ఆడే అవకాశాన్ని కల్పిస్తారు.[14] ఐసిసి ట్రోఫీ ద్వారా ఎంపిక చేసే జట్ల సంఖ్య కాలక్రమంలో మారుతూ వచ్చింది; ప్రస్తుతం ఆరు జట్లను క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం ఎంపిక చేస్తున్నారు. ICC యొక్క సహచర మరియు అనుబంధ సభ్యదేశాలు అర్హత సాధించేందుకు మెరుగైన అవకాశాలు కల్పించడానికి ఉపయోగించే అర్హత వ్యవస్థగా ప్రపంచ క్రికెట్ లీగ్ (ఇది అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కౌన్సిల్ నియంత్రణలో జరుగుతుంది) ఉంది.ఐసిసి ట్రోఫీ పేరును తరువాత ఐసిసి వరల్డ్ కప్ క్వాలిఫైయర్‌గా మార్చారు.[37]
ప్రస్తుత అర్హత ప్రక్రియ పరిధిలో, ప్రపంచ క్రికెట్ లీగ్‌లో ఐసిసి యొక్క మొత్తం 91 సహచర మరియు అనుబంధ సభ్యదేశాలు ప్రపంచ కప్‌కు అర్హత సాధించడానికి అవకాశం ఉంటుంది. అర్హత ప్రక్రియలో ప్రారంభించిన డివిజన్ ఆధారంగా, ప్రపంచ కప్ ఫైనల్స్‌కు అర్హత సాధించేందుకు సహచర మరియు అనుబంధ సభ్యదేశాలు ఐసిసి ప్రపంచ క్రికెట్ లీగ్‌లో రెండు మరియు ఐదు దశల్లో తప్పనిసరిగా ఆడాలి.
కాలక్రమానుసారంగా ప్రక్రియ సంక్షిప్త రూపం:
ప్రాంతీయ టోర్నమెంట్‌లు: ప్రతి ప్రాంతీయ టోర్నమెంట్‌ల నుంచి వచ్చిన రెండు అగ్రశ్రేణి జట్లకు ఒక డివిజన్‌ను కేటాయిస్తారు, ఈ కేటాయింపు ఐసిసి ర్యాంకులు మరియు ప్రతి డివిజిన్ యొక్క ఖాళీ స్థానాలపై ఆధారపడివుంటుంది. మొదటి డివిజన్: 6 జట్లు — ఇవన్నీ నేరుగా ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ దశకు అర్హత పొందుతాయి. మూడో డివిజన్: 6 జట్లు — మొదటి రెండు జట్లు రెండో డివిజన్‌కు అర్హత పొందుతాయి. రెండో డివిజన్: 6 జట్లు — ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్‌కు మొదటి నాలుగు జట్లు అర్హత పొందుతాయి. ఐదో డివిజన్: 6 జట్లు — మొదటి రెండు జట్లు నాలుగో డివిజన్‌కు వెళతాయి. నాలుగో డివిజన్: 6 జట్లు — మొదటి రెండు జట్లు మూడో డివిజన్‌కు అర్హత పొందుతాయి. మూడో డివిజన్ (రెండో ఎడిషన్): 6 జట్లు — మొదటి రెండు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్‌కు అర్హత పొందుతాయి. ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్: 12 జట్లు — మొదటి ఆరు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లకు వన్డే హోదా కల్పిస్తారు, మొదటి నాలుగు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు ప్రపంచ కప్‌కు అర్హత పొందుతాయి.
ప్రారంభించినప్పటి నుంచి క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ యొక్క ఫార్మాట్‌లో పెద్దఎత్తున మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. మొదటి నాలుగు టోర్నమెంట్‌లలో ప్రతిసారి ఎనిమిది జట్లు పాల్గొన్నాయి, వీటిని నాలుగేసి జట్లు ఉన్న రెండు గ్రూపులుగా విభజించి టోర్నమెంట్‌ను నిర్వహించారు.[38] ఈ సమయంలో, పోటీలు రెండు దశల్లో జరిగాయి, అవి గ్రూపు దశ మరియు నాకౌట్ దశ. ప్రతి గ్రూపులోని నాలుగు జట్లు ఒకదానితో ఒకటి రౌండ్-రాబిన్ గ్రూపు దశలో తలపడతాయి, ప్రతి గ్రూపులో మొదటి రెండు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు సెమీ-ఫైనల్స్‌కు చేరుకుంటాయి. సెమీ-ఫైనల్స్‌లో విజేతలుగా నిలిచిన జట్లు ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో కప్ కోసం పోటీ పడతాయి. వర్ణవివక్ష నిషేధం ఎత్తివేయడం ద్వారా, 1992లో దక్షిణాఫ్రికా తిరిగి రావడంతో తొమ్మిది జట్లు గ్రూపు దశలో పోటీ పడ్డాయి, నాలుగు జట్లు సెమీ ఫైనల్‌లోకి అడుగుపెట్టాయి.[39] 1996లో టోర్నమెంట్‌ను మరింత విస్తరించారు, ఆరు జట్లు ఉన్న రెండు గ్రూపులుగా ఈసారి టోర్నీలో జట్లను విభజించారు.[40] ప్రతి గ్రూపులో మొదటి నాలుగు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు క్వార్టర్-ఫైనల్స్‌లోకి అడుగు పెడతాయి, తరువాత నాలుగు జట్లు సెమీస్‌కు చేరుకుంటాయి.
ఈ కొత్త ఫార్మాట్‌ను 1999 మరియు 2003 ప్రపంచ కప్‌ల కోసం ఉపయోగించారు. ఈ ఫార్మాట్‌లో జట్లను రెండు పూల్స్‌గా విభజిస్తారు, ప్రతి పూల్ నుంచి మొదటి మూడు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు సూపర్ 6 దశకు చేరుకుంటాయి.[41] "సూపర్ 6" దశకు చేరుకున్న ఒక గ్రూపులోని మూడు జట్లు మరో గ్రూపు నుంచి వచ్చిన మూడు ఇతర జట్లతో తలపడతాయి. ముందుకు వెళ్లే కొద్ది, జట్లు తమతోపాటు ఆడిన ఇతర జట్లతో ముందు మ్యాచ్‌లలో సాధించిన పాయింట్లను పొందుతాయి, గ్రూపు దశలో జట్లు మెరుగైన ప్రదర్శన ఇచ్చేందుకు ఈ పాయింట్లు ప్రోత్సాహాన్ని అందిస్తాయి.[41] సూపర్ 6 దశలో మొదటి నాలుగు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు సెమీ ఫైనల్‌కు చేరుకుంటాయి, ఈ దశలో విజేతలుగా నిలిచిన జట్లు ఫైనల్‌కు చేరుకుంటాయి.
చివరి ఫార్మాట్‌ను 2007 ప్రపంచ కప్‌లో ఉపయోగించారు, ఈ టోర్నమెంట్‌లో 16 జట్లు పాల్గొన్నాయి, వీటిని నాలుగు గ్రూపులుగా విభజించారు.[42] ప్రతి గ్రూపులో, జట్లు రౌండ్-రాబిన్ పద్ధతిలో తలపడతాయి. విజయాలు సాధిస్తే జట్లకు పాయింట్లు వస్తాయి, టై అయితే సగం-పాయింట్లు వస్తాయి. ప్రతి గ్రూపులో మొదటి రెండు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు సూపర్ 8 దశకు చేరుకుంటాయి. "సూపర్ 8" దశకు చేరుకున్న ఒక గ్రూపు జట్లు ఇతర గ్రూపుల నుంచి వచ్చిన మిగిలిన ఆరు జట్లతో తలపడతాయి. గ్రూపు దశలో మాదిరిగానే జట్లు ఈ దశలో కూడా పాయింట్లు పొందుతాయి, అయితే సూపర్ 8 దశకు ఒకే గ్రూపు నుంచి అర్హత సాధించిన ఇతర జట్లపై సాధించిన పాయింట్లు, సంబంధిత జట్టు ఖాతాలో ఈ దశలో కూడా కొనసాగుతాయి.[43] సూపర్ 8 దశలో మొదటి నాలుగు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు సెమీ-ఫైనల్‌కు చేరుకుంటాయి, సెమీ-ఫైనల్స్‌లో విజేతలుగా నిలిచిన జట్లు ఫైనల్‌లో తలపడతాయి.
ఐసిసి ఆమోదించిన ప్రస్తుత ఫార్మాట్‌ను 2011 ప్రపంచ కప్‌లో ఉపయోగిస్తారు, దీనిలో 14 జట్లు పాల్గొంటాయి. ప్రతి గ్రూపులో, జట్లు రౌండ్-రాబిన్ పద్ధతిలో ఆడతాయి. ప్రతి గ్రూపు నుంచి మొదటి నాలుగు జట్లు క్వార్టర్-ఫైనల్స్‌తో ప్రారంభమయ్యే నాకౌట్ దశకు చేరుకుంటాయి. క్వార్టర్-ఫైనల్స్‌లో విజేతలుగా నిలిచిన జట్లు సెమీ-ఫైనల్స్‌లో ఆడతాయి, సెమీస్‌లో విజయం సాధించిన జట్లు ఫైనల్‌కు చేరుకుంటాయి.
ప్రపంచ కప్ ఫైనల్స్‌లో విజయం సాధించిన జట్టుకు ఐసిసి క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ ట్రోఫీని ప్రదానం చేస్తారు. ప్రస్తుత ట్రోఫీని 1999 ఛాంపియన్‌షిప్ విజేతల కోసం తయారు చేశారు, టోర్నమెంట్ చరిత్రలో మొదటి శాశ్వత బహుమతిగా ఇది గుర్తించబడుతుంది; దీనికి ముందు, ప్రతి ప్రపంచ కప్‌కు ప్రత్యేకంగా వేర్వేరు ట్రోఫీలను తయారు చేయించారు.[44] ట్రోఫీని లండన్‌లోని గెరార్డ్ అండ్ కోకు చెందిన హస్తకళా నిపుణుల బృందం పది నెలలు శ్రమించి తయారు చేసింది.
ప్రస్తుత ట్రోఫీని వెండి మరియు గిల్డ్‌లతో తయారు చేశారు, దీనిలో మూడు వెండి నిలువు వరుసలపై ఒక బంగారు గోళం ఉంటుంది. స్టంప్‌లు మరియు బెయిల్స్ ఆకృతిలో మలిచిన ఈ మూడు నిలువు వరుసలు క్రికెట్ యొక్క ఈ కింది ప్రాథమిక కోణాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి; అవి బ్యాటింగ్, బౌలింగ్ మరియు ఫీల్డింగ్, పైన ఉన్న గోళం క్రికెట్ బంతిని సూచిస్తుంది.[45] ట్రోఫీని ప్లేటోనిక్ పరిమాణాలతో రూపొందించారు, అందువలన దీనిని ఏ కోణం నుంచి అయినా సులభంగా గుర్తించవచ్చు. ఇది 60 సెం.మీ ఎత్తు మరియు సుమారుగా 11 కిలోగ్రాముల బరువు ఉంటుంది. గత విజేతల పేర్లను ట్రోఫీ అడుగు భాగంలో ముద్రిస్తారు, ఇక్కడ మొత్తం ఇరవై జట్ల పేర్లను లిఖించే వీలుంది.
అసలు ట్రోఫీ ఐసిసి వద్ద ఉంటుంది. లేఖనాల విషయంలో మాత్రమే వ్యత్యాసం ఉండే దీని యొక్క ఒక ప్రతి రూపాన్ని విజేతగా నిలిచిన జట్టుకు శాశ్వతంగా ప్రదానం చేస్తారు.
ఈ టోర్నమెంట్ ప్రపంచంలో మూడు అతిపెద్ద ప్రసార మరియు అత్యధిక మంది వీక్షించే కార్యక్రమంగా గుర్తింపు పొందింది (ఫిఫా ప్రపంచ కప్ మరియు వేసవి ఒలింపిక్స్ మాత్రమే దీని కంటే ముందు స్థానాల్లో ఉన్నాయి), 200పైగా దేశాల్లో దీని టెలివిజన్ ప్రసారాలు జరుగుతున్నాయి, 2.2 బిలియన్‌ల మందికిపైగా పౌరులు దీనిని వీక్షిస్తున్నారు.[1][2][46][47] ప్రధానంగా 2011 మరియు 2015 ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంట్‌ల యొక్క టెలివిజన్ హక్కులను US$1.1 బిలియన్‌లకు విక్రయించారు, [48] ప్రాయోజిక హక్కులను మరో US$500 మిలియన్‌లకు విక్రయించడం జరిగింది.[49] 2003 ప్రపంచ కప్ మ్యాచ్‌లను చూసేందుకు 626,845 మంది ప్రేక్షకులు హాజరయ్యారు, [50] ఇదిలా ఉంటే 2007 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌కు 672,000 టిక్కెట్లు విక్రయించడం జరిగింది, క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ చరిత్రలో అత్యధిక టిక్కెట్‌ల ఆదాయం ఈ ప్రపంచ కప్ సందర్భంగా నమోదయింది.[51][52]
అంతర్జాతీయ వన్డే క్రికెట్ తన స్థానాన్ని మరింత పటిష్ఠపరుచుకుంటూ వచ్చే కొద్ది ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంట్‌లకు ప్రసార సాధనాల్లో ప్రాధాన్యత కూడా బాగా పెరిగింది. ప్రకాశవంతమైన జీబ్రాను చిహ్నం (మస్కట్) గా ఉపయోగించిన మొదటి క్రీడా కార్యక్రమంగా దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన 2003 ప్రపంచ కప్ గుర్తింపు పొందింది. 2007 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం మెల్లో</i>గా గుర్తించే నారింజ రంగు రాకూన్-వంటి జీవిని మస్కట్‌గా ఉపయోగించారు.[53]
అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కౌన్సిల్ కార్యవర్గ కమిటీ టోర్నమెంట్ ఆతిథ్య దేశాలను ఎంపిక చేసేందుకు ఓటింగ్ పద్ధతిని ఉపయోగిస్తుంది, క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ను నిర్వహించేందుకు ఆసక్తి ఉన్న దేశాలు దాఖలు చేసిన బిడ్‌లను పరిశీలించిన తరువాత ఓట్ల ద్వారా ఆతిథ్య దేశాన్ని ఎంపిక చేస్తారు.[54]
మొదటి మూడు టోర్నమెంట్‌లకు ఇంగ్లాండ్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ప్రారంభ పోటీలను నిర్వహించేందుకు అవసరమైన వనరులను సమకూర్చడానికి సంసిద్ధత వ్యక్తం చేయడంతో మొదటి టోర్నమెంట్ నిర్వహణ బాధ్యతలను ఇంగ్లాండ్‌కు అప్పగించాలని ఐసిసి నిర్ణయించింది.[11] మూడో క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌కు ఆతిథ్యం ఇచ్చేందుకు భారతదేశం స్వచ్ఛందంగా ముందుకొచ్చినప్పటికీ, ఐసిసిలోని ఎక్కువ సభ్యదేశాలు ఇంగ్లాండ్‌ను అనువైన క్రీడా వేదికగా భావించాయి, ఇంగ్లాండ్‌లో జూన్ నెల సమయంలో పగటి సమయం ఎక్కువగా ఉండటం ఇందుకు ప్రధాన కారణంగా ఉంది, [55] పగటి సమయం ఎక్కువగా ఉన్నట్లయితే మ్యాచ్ ఒకరోజులోనే ముగుస్తుందని ఐసిసి సభ్యదేశాలు భావించాయి.[56] 1987 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ ఇంగ్లాండ్ వెలుపల నిర్వహించిన మొదటి టోర్నీగా గుర్తింపు పొందింది, దీనికి భారతదేశం మరియు పాకిస్థాన్ ఆతిథ్యం ఇచ్చాయి.
ఒకే భౌగోళిక ప్రాంతానికి చెందిన దేశాలు సంయుక్తంగా అనేక టోర్నమెంట్‌లకు ఆతిథ్యం ఇచ్చాయి, దీనికి ఉదాహరణలు, 1987 మరియు 1996 టోర్నీలకు దక్షిణాసియా, 1992 టోర్నీకి ఆస్ట్రేలాసియా, 2003లో ఆఫ్రికా దక్షిణ ప్రాంత దేశాలు మరియు 2007లో వెస్టిండీస్. 2011 ప్రపంచ కప్‌కు బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక మరియు భారతదేశం సంయుక్తంగా ఆతిథ్యం ఇస్తున్నాయి.
19 దేశాలు క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ తుది టోర్నమెంట్‌కు కనీసం ఒకసారి అర్హత సాధించాయి (అర్హత టోర్నమెంట్‌లను మినహాయించి). ప్రతి తుది టోర్నమెంట్‌లో ఏడు జట్లు పాల్గొన్నాయి, వీటిలో ఐదు దేశాలు కప్‌ను గెలుచుకున్నాయి.[10] వెస్టిండీస్ మొదటి రెండు టోర్నమెంట్‌ల విజేతగా నిలిచింది, ఆస్ట్రేలియా నాలుగుసార్లు టైటిల్ గెలుచుకుంది, ఇదిలా ఉంటే భారతదేశం, పాకిస్థాన్ మరియు శ్రీలంక ఒక్కొక్కసారి ప్రపంచ కప్ గెలుచుకున్నాయి. వెస్టిండీస్ (1975 మరియు 1979) మరియు ఆస్ట్రేలియా (1999, 2003 మరియు 2007) మాత్రమే వరుస ప్రపంచ కప్‌లు గెలుచుకున్న రికార్డు కలిగివున్నాయి.[10] ఆస్ట్రేలియా మొత్తం 9 ఫైనల్ మ్యాచ్‌లలో 6 మ్యాచ్‌ల్లో ఆడింది (1975, 1987, 1996, 1999, 2003, 2007), చివరి నాలుగు టోర్నమెంట్‌ల ఫైనల్స్‌లో ఆస్ట్రేలియా ఆడటం గమనార్హం. ఇంగ్లాండ్ ఇప్పటికీ ప్రపంచ కప్‌ను గెలుచుకోవాల్సి ఉంది, మూడుసార్లు ఇంగ్లాండ్ రన్నరప్ స్థానంలో నిలిచింది (1979, 1987, 1992). టెస్ట్-హోదా లేని దేశంగా అత్యుత్తమ ప్రదర్శన కనబర్చిన దేశం కెన్యా, ఇది 2003 ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంట్‌లో సెమీ ఫైనల్‌లోకి అడుగుపెట్టింది: ప్రారంభ టోర్నీలో టెస్ట్ హోదా లేని దేశంగా అత్యుత్తమ ప్రదర్శన కనబర్చిన దేశం ఐర్లాండ్, 2007 టోర్నమెంట్‌లో ఈ జట్టు సూపర్ 8 (రెండో రౌండు) కు చేరుకుంది.[10]
1996 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ సహ-ఆతిథ్య దేశమైన శ్రీలంక టోర్నమెంట్‌కు ఆతిథ్యం ఇచ్చి కప్ గెలుచుకున్న ఏకైక దేశంగా గుర్తింపు పొందింది, అయితే ఈ టోర్నీ ఫైనల్ మాత్రం పాకిస్థాన్‌లో జరిగింది.[10] టోర్నమెంట్‌కు ఆతిథ్యం ఇచ్చి ఫైనల్‌కు చేరుకున్న మరొక దేశంగా (1979) ఇంగ్లాండ్ గుర్తింపు పొందింది. టోర్నమెంట్‌కు సహ ఆతిథ్య దేశాలుగా ఉండి ఉత్తమ ప్రదర్శన కనబర్చిన మరొక దేశంగా న్యూజీలాండ్ ఉంది, 1992 టోర్నమెంట్‌లో న్యూజీలాండ్ సెమీ ఫైనల్‌కు చేరుకుంది; ఆతిథ్య దేశాలుగా అత్యుత్తమ ప్రదర్శన కనబర్చిన ఇతర దేశాల్లో జింబాబ్వే (2003 టోర్నీలో సూపర్ సిక్స్‌కు చేరుకుంది) ; కెన్యా (2003 టోర్నీలో సెమీ ఫైనల్‌కు చేరుకుంది) ఉన్నాయి.[10] 1987లో సహ ఆతిథ్య దేశాలు భారతదేశం మరియు పాకిస్థాన్ రెండూ సెమీ ఫైనల్స్‌కు చేరుకున్నాయి, అయితే ఈ దశలో వరుసగా ఆస్ట్రేలియా మరియు ఇంగ్లాండ్ చేతిలో ఇవి పరాజయం పాలైయ్యాయి.[10]
కింద ఇచ్చిన పట్టిక గత ప్రపంచ కప్‌లలో జట్ల ప్రదర్శనలపై అవలోకనాన్ని అందిస్తుంది.
1992 నుంచి ప్రపంచ కప్ ఫైనల్ మ్యాచ్ ముగిసిన తరువాత "మ్యాన్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్‌"గా ఒక ఆటగాడిని ప్రకటిస్తున్నారు:[57]
దీనికి ముందు, ఎటువంటి టోర్నమెంట్ పురస్కారాలు లేవు, అయితే ప్రతి మ్యాచ్‌కు మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ పురస్కారాలు మాత్రం అందించేవారు. ఫైనల్‌లో మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ పురస్కారం అందుకోవడం ముఖ్యమైన గౌరవంగా ఉంటుంది, ప్రపంచ కప్ ఫైనల్‌లో కీలక పాత్ర పోషించిన ఆటగాడిని ఇది సూచిస్తుంది. ఇప్పటి వరకు ఈ పురస్కారం విజేతగా నిలిచిన జట్టులోని సభ్యుడినే వరించింది. పైనల్‌లో మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ పురస్కారాన్ని ఈ కింది ఆటగాళ్లకు ప్రదానం చేశారు:[57]
U/19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్
వర్గం:క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ వర్గం:ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు వర్గం:ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ కౌన్సిల్ టోర్నమెంట్‌లు