ఢిల్లీ సల్తనత్
ఢిల్లీ సల్తనత్ స్వల్పకాలీన ఐదు వంశాల రాజ్య కాలాన్ని ఢిల్లీసల్తనత్ గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ ఐదు వంశాలు ఢిల్లీని కేంద్రంగా చేసుకుని వివిధ కాలాలలో పరిపాలించాయి. ఈ సల్తనత్ లకు చెందిన సుల్తానులు ప్రముఖంగా మధ్యయుగపు భారత్ కు చెందిన టర్కిక్ మరియు పష్తూన్ (అఫ్గాన్) జాతికి చెందిన వారు. వీరు 1206 నుండి 1526 వరకు పరిపాలన చేశారు. అని కూడా అంటారు. ఈ ఐదు వంశాల పాలన మొఘల్ సామ్రాజ్యం ఆరంభంతో పతనమయ్యింది. ఈ ఐదు వంశాలు మమ్లూక్ వంశం (1206–90); ఖిల్జీ వంశం (1290–1320); తుగ్లక్ వంశం (1320–1414); the సయ్యద్ వంశం (1414–51); మరియు ఆప్ఘనుల లోడీ వంశం (1451–1526).
కుతుబుద్దీన్ ఐబక్, ఒక బానిస, ఇతడు ముహమ్మద్ ఘోరీ యొక్క బానిస, ఇతడు బానిస వంశానికి చెందిన మొదటి సుల్తాన్. ఇతడి కాలంలో ఉత్తరభారతదేశం వీరి వశంలో ఉండేది. ఆ తరువాత ఖిల్జీ వంశం పరిపాలించింది. వీరికాలంలో పరిపాలన మధ్యభారతదేశం వరకూ వ్యాప్తి చెందింది. ఈ రెండు సల్తనత్ లు భారత ఉపఖండానికి కేంద్రీకృతం చేయడంలో విఫలమయ్యింది. కానీ మంగోల్ సామ్రాజ్యం విస్తరించకుండా అడ్డుపడడంలో సఫలీకృతం అయినది.[2]
1526 సం.లో మొఘలుల దండయాత్రతో ఈ ఢిల్లీ సల్తనత్ అంతమయినది. బాబర్ ఆక్రమణతో ఢిల్లీ సల్తనత్ పతనము మరియు మొఘల్ సామ్రాజ్య ప్రారంభం జరిగింది.
కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ (1206–1210), ముహమ్మద్ ఘోరీ చే "నాయబ్-ఉస్-సల్తనత్"గా నియమింపబడ్డాడు. మొదటి ముస్లిం సుల్తాన్, ఢిల్లీని రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించాడు. అరం షాహ్ (1210–1211) షంసుద్దీన్ అల్తమష్ (1211–1236), కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ అల్లుడు. రుకునుద్దీన్ ఫిరోజ్ (1236), అల్తమష్ కుమారుడు రజియా సుల్తానా (1236–1240), అల్తమష్ కుమార్తె మొయిజుద్దీన్ బెహ్రామ్ (1240–1242), అల్తమష్ కుమారుడు అలాఉద్దీన్ మసూద్ (1242–1246), రుకునుద్దీన్ కుమారుడు నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్ (1246–1266), అల్తమష్ కుమారుడు గియాసుద్దీన్ బల్బన్ (1266–1286), మాజీ-బానిస, సుల్తాన్ నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్ అల్లుడు. మొయిజుద్దీన్ కైకుబాద్ (1286–1290), బల్బన్ మరియు నాసిరుద్దీన్ యొక్క మనుమడు.
జలాలుద్దీన్ ఫైరోజ్ ఖిల్జీ (1290–1296) అలాఉద్దీన్ ఖిల్జీ (1296–1316) కుతుబుద్దీన్ ముబారక్ షా (1316–1320) ఖుస్రౌ ఖాన్ (1320)
గియాజుద్దీన్ తుగ్లక్ (1320–1325)[3] ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ (1325–1351) మహ్మూద్ ఇబ్న్ ముహమ్మద్ (మార్చి 1351) ఫైరోజ్ షాహ్ తుగ్లక్ (1351–1388) గియాజుద్దీన్ తుగ్లక్ II (1388–1389) అబూబక్ర్ షాహ్ (1389–1390) నాసిరుద్దీన్ ముహమ్మద్ షాహ్ III (1390–1393) సికందర్ షాహ్ I (మార్చి - ఏప్రిల్ 1393) నాసిరుద్దీన్ ముహమ్మద్ షాహ్ (సుల్తాన్ మహ్మూద్ II) ఢిల్లీ (1393–1413), నాసిరుద్దీన్ ముహమ్మద్ కుమారుడు, తూర్పు భాగాన్ని ఢిల్లీనుండి పాలించాడు. నాసిరుద్దీన్ నుస్రత్ షాహ్ (1394–1414), ఫిరోజ్ షా తుగ్లక్ మనుమడు, పశ్చిమాన్ని ఫిరోజాబాద్ నుండి పాలించాడు.
ఖిజర్ ఖాన్ (1414–1421) ముబారక్ షాహ్ (1421–1434) ముహమ్మద్ షాహ్ (1434–1445) ఆలం షాహ్ (1445–1451)
బహలూల్ లోఢీ (1451–1489) సికందర్ లోఢీ (1489–1517) ఇబ్రాహీం లోఢీ (1517–1526), బాబరు చే మొదటి పానిపట్టు యుద్ధంలో సంహరించబడ్డాడు (ఏప్రిల్ 20, 1526).
పర్షియన్ రాజ్యాలు ఢిల్లీ చరిత్ర ఢిల్లీ సల్తనత్ సాహిత్యం
Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); URL–wikilink conflict (help)
వర్గం:భారతదేశంలో ఇస్లాం వర్గం:ఢిల్లీ సుల్తానులు వర్గం:Turkic dynasties వర్గం:Empires and kingdoms of India