తురుమెళ్ళ
తురుమెళ్ళ గుంటూరు జిల్లా అమృతలూరు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అమృతలూరు నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తెనాలి నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 398 ఇళ్లతో, 1422 జనాభాతో 485 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 646, ఆడవారి సంఖ్య 776. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 932 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 17. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590391[1].పిన్ కోడ్: 522312. ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08643.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.[2]
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో అమృతలూరు, ఆలపాడు, మోదుకూరు, యలవర్రు, ప్యాపర్రు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి అమృతలూరులో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తెనాలిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ పొన్నూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల తెనాలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పెదపూడిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తెనాలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి. ఈ గ్రామములో ఇంటూరు లాకుల వద్ద ఉన్న ఉన్నత పాఠశాల శంకుస్థాపన, 1913 ఆగస్టు 20 న అప్పటి కలెక్టరు శ్రీ జె.ఎన్.రాయ్ చేశారు. ఆ తరువాత నిర్మాణం పూర్తిచేసుకున్న ఈ ఉన్నత పాఠశాల, చుట్టుపక్కల గ్రామాల ప్రజలకు విద్యావసరాలు తీరుస్తూ వచ్చింది. T- ఆకారంలో పెంకులతో నిర్మించిన ఈ భవనం, ఇప్పటికీ చెక్కు చెదరకుండా ఉంది. ఎందరో ప్రముఖులు ఈ పాఠశాలలో చదివారు.యలవర్రులో జన్మించిన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత లెదర్ టెక్నాలజీస్టు యలవర్తి నాయుడమ్మ తురుమెళ్ళలో చదివారు.
తురుమెళ్ళలో ఉన్న ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
తురుమెళ్ళలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
తురుమెళ్ళలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 83 హెక్టార్లు వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 400 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 400 హెక్టార్లు
తురుమెళ్ళలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
తురుమెళ్ళలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, మినుము, పెసర
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ పేర్ల వెంకటసుబ్బారావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]
ఈ గ్రామంలో, 2014, ఆగస్టు-12, బుధవారం ఉదయం 8 గంటలకు, శ్రీ అభయాంజనేయస్వామివారి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ నిర్వహించెదరు. అనంతరం భక్తులకు అన్నసంతర్పణ నిర్వహించెదరు. దాత శ్రీ జూటూరి కోటేశ్వరరావు ఆర్థిక సహకారంతో, ఈ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటుచేసారు. [6] ఈ విగ్రహప్రతిష్ఠ నిర్వహించి ఒక సంవత్సరం అయిన సందర్భంగా, 2015, ఆగస్టు-12వ తేదీ బుధవారంనాడు, స్వామివారికి తమలపాకులతో పూజ నిర్వహించారు. భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొని స్వామివారిని దర్శించుకొని మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా, గ్రామానికి చెందిన దాత, విశ్రాంత ఉపాధ్యాయులు శ్రీ వీరయ్య చౌదరి దంపతులు, భక్తులకు అన్నసంతర్పణ నిర్వహించారు. [9]
ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం ధనుర్మాసంలో పూజలు నిర్వహించెదరు. మొక్కోటి నాడు ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించెదరు. [7]
ఈ ఆలయ వార్షికోత్సవం, 2016, జనవరి-26 మంగళవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో స్వామివారికి అభిషేకాలు, ప్రత్యేకపూజలు, గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నసమారాధన నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో విచ్చేసారు. [11]
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు
కొడాలి శివరామకృష్ణ అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందిన ప్రముఖ వైద్యులు [2] కొసరాజు రామయ్య చౌదరి రావు బహదూర్ తుమ్మల దుర్గాంబ కొడాలి పున్నయ్య పేదల వైద్యుడు
ఈ గ్రామానికి చెందిన రమామణి ని, 12 సంవత్సరాల వయస్సులో దుగ్గిరాలకు చెందిన 17 సంవత్సరాల వయస్సుగల డాక్టర్ జంపాల రామకృష్ణయ్యకు ఇచ్చి వివాహం చేసి దుగ్గిరాలకు కాపురానికి పంపినారు. అప్పటినుండి వారు దుగ్గిరాలలోనే ఉంటున్నారు. ఇప్పుడు నూరేళ్ళ్ వయస్సులో ఉన్న శ్రీమతి రమామణి, 30 సంవత్సరాలుగా ప్రతి రోజూ కనీసం పావు కిలో తీపి (స్వీటు) తింటున్నారు. అయిన ఆమెను షుగర్ వ్యాధి ఏమీ చేయలేకపోవడం విశేషం. [10]
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1798.[3] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 879, స్త్రీల సంఖ్య 919, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 504 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 485 హెక్టారులు.
జనాభా (2011) - మొత్తం 1,422 - పురుషుల సంఖ్య 646 - స్త్రీల సంఖ్య 776 - గృహాల సంఖ్య 398
వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు