Jihadi
Jihadi ni neno lenye asili ya Kiarabu (‏جهاد‎ jihād) na lenye maana ya kujitahidi kwa ajili ya Allah katika dini ya Uislamu.
Mtu anayehusika katika jihadi huitwa "mujahid". Jihadi ni wajibu wa kidini kwa Waislamu.
Katika Qurani neno jihadi liko mara 41, mara nyingi katika usemi "jihadi kwenye njia ya Mungu (الجهاد في سبيل الله al-jihad fi sabil Allah)".[1][2][3] . Katika Qurani "jihadi" huwa hasa na maana ya kijeshi [4] lakini si wazi kama maana hiyo ilikuwa mapigano dhidi ya wenye imani tofauti kwa jumla au vita vya kujihami tu.
Katika mafundisho wa wataalamu Waislamu wa karne za kwanza baada ya Muhammad jihadi ilikuwa na shabaha ya kupanua eneo chini ya utawala wa Uislamu na utetezi wake, hadi Uislamu ungekuwa dini tawala.[5]
Hii haikuwa na shabaha ya kuwalazimisha wote wasiokuwa Waislamu kupokea dini hiyo. Katika mafundisho ya wataalamu wa kale, wale walioitwa "Wapagani" walipaswa kushambuliwa hadi wakubali Uislamu au wauawe. Lakini watu wa "ahl al-kitab" (wenye misahafu) yaani Wakristo, Wayahudi na Wasabayi walipewa nafasi ya kukubali kipaumbele cha Waislamu na kuishi chini ya utawala wa Waislamu katika hali ya dhimma.
Katika mwendo wa upanuzi wa utawala wa Kiislamu nafasi ya dhimma iliongezwa pia kwa dini nyingine kama Uzoroastro na Uhindu ingawa hao wana miungu mingi sana.
Mwishoni karibu kila jumuiya ya kidini ilipewa nafasi ya kukubali hali ya dhimma. [6]
Leo hii ina maana tatu kati ya Waislamu hasa
kutetea imani ya Kiislamu pamoja na kulinda umma ya Waislamu, pia kutetea Waislamu wanaoshambuliwa. kushindana na udhaifu wa nafsi na kujitahidi kuwa mtu mwema. jitihada za kuboresha umma ya Waislamu.[7]
Waislamu kadhaa wanaitumia pia kwa maana ya kueneza Uislamu kwa njia ya silaha na matishio. Hapa kuna hata vikundi kama Al Qaida na Boko Haram wanaotumia mbinu za ugaidi kwa jihadi jinsi wanavyoielewa. Ingawa idadi yao si kubwa kati ya Waislamu kwa jumla, watu wengi nje ya Uislamu wanaelewa neno hasa kwa maana inayotangazwa na hao.
, 2013 The Royal Aal al-Bayt Institute for Islamic Thought, Amman, (kitabu cha kitaalamu kilichotolewa na wataalamu Waislamu kikilenga kulinganisha matumizi ya "jihadi" katika Qurani, historia ya kwanza ya Uislamu na kukosoa matumizi yake na wanajihadi wa kigaidi wa leo)
Tovuti ya Mwamerika en:Robert Spencer anayeamini Uislamu una mafundisho memngi ya kivita na kulaumu itikadi za kigaidi zinazotumia jina la Jihadi Tovuti ya Waislamu wa zamani walioacha dini hii na kuipinga sasa wakiangalia hasa mahubiri ya Jihadi