Madagaska
ሃግሬ ኤርትራ Repoblikan'i Madagasikara Republique de Madagascar Jamhuri ya Madagaska (Kinaganaga)(Kinaganaga) Hadabu ya Taifa: Tanindrazana, Fahafahana, Fandrosoana (Malagasi: Nchi ya wenyeji, Rukhsa, Maendeleo) | Lugha za TaifaMalagasi KifaransaMji MkuuAntananarivoRais Waziri MkuuHery Rajaonarimampianina Jean RavelonarivoEneo - Jumla - 0.13% MajiKadiriwa 45 duni 587,040 km² Umma - Kadiriwa ( 58 duni ) - Jumla (18,040,341 ) - Umma kugawa na Eneo 31Kadiriwa 126 duni ; (142 duni)GDP Chumo cha uchumi - Jumla - kwa kipimo cha umma 126 kadir $15.82 billion (223) $900 (214)Uhuru - Kadirifu - BarabaraMadaraka) 26 Juni 1960FedhaAriariSaa za EneoUTC +3Wimbo wa Taifa Ry Tanindraza nay malala ô (Eh, nchi yentu asili) |Intaneti TLD.mgkodi za simu2611Lugha ya Malagasi, kulingana na katiba ndiyo lugha ya Taifa. Lugha ya Kifaransa, haijatiwa umaakini kama Lugha rasmi.
Jamhuri ya Madagaska inaenea katika Madagaska (pia: Bukini), kisiwa cha Bahari Hindi mashariki kwa pwani ya Afrika.
Jina Madagaska lina maana ya "Kisiwa kikubwa" na linatokana na lugha ya wenyeji, Wamalagasi ambao waongea Kimalagasi.
Kisiwa chenyewe ni cha nne kwa ukubwa duniani.
Upekee wa kisiwa unatokana na kwamba kilimeguka kutoka India miaka milioni 88 hivi iliyopita, halafu kilibaki bila watu hadi karne ya 5 hivi BK.
Kisiwa hicho ni pia mazingira makubwa ya aina ya violezo ambayo ni asilimia 5 ya violezo vyote vya mimea na wanyama vya dunia nzima.
Asilimia 90 ya viumbe asili ni maalumu wa Madagaska, kama vile wanyama aina ya kima awali wanaoitwa lemuri, ndege ambao wasambukiza ugonjwa na mti wa mbuyu.
Madagaska ni kati ya maeneo ya mwisho kufikiwa na kukaliwa na binadamu.
Wa kwanza kufika walitokea visiwa vya Indonesia (kama mwaka 350-550 BK).
Baadaye tu walihamia watu kutoka bara la Afrika (mwaka 1000 hivi) na wengineo (Waarabu, Wahindi, Wazungu, Wachina n.k.).
Kuanzia mwaka 1787 hadi mwaka 1897 kisiwa kilizidi kuunganishwa kisiasa chini ya Ufalme wa Merina.
Watawala walikuwa watu kutoka familia ya Andrianampoinimerina, mwanzilishi wa taifa hilo, ambaye alikuwa ametokea katika kabila la Wamerina
Kabila hilo lilikuwa kubwa na muhimu kuliko yote 18 ya kisiwa hicho. Makazi yake yalikuwa katika uwanda wa juu wa kati lakini lilienea sehemu kubwa ya Bukini.
Wamerina walikuwa na makao makuu ya utawala wao Antananarivo; baada ya kugawiwa kwa ufalme wao mnamo 1710 kitovu cha malaka kati ya Wamerina ikahamia kwenye mlima wa Ambohimanga lakini tangu kuunganishwa kwa Wamerina mnamo 1794 mji mkuu ukulikuwa tena Atananarivo. Kutoka hapo waliweza kueneza mamlaka yao katika sehemu nyingine za kisiwa hicho.
Makabila yote ya wenyeji yalizungumza lugha moja na yalikuwa na mila na desturi zinazofanana, hivyo yaliweza kujenga umoja wa kiutamaduni uliowafanya wawe jamii moja kimsingi.
Watawala hao wa kifalme waliweza kutekeleza mambo mbalimbali kuendeleza Bukini katika vipindi vyao kabla ya kuja kwa wageni kutoka Uingereza na Ufaransa ambao kwa kiasi fulani ulidhoofisha mamlaka ya kifalme.
Kisiwa hicho hatimaye kiligeuzwa kuwa koloni la Ufaransa. Hii ni kwa kuwa, ingawa sera ya kuisasisha ya Bukini kwa namna fulani iliimarisha uwezo wa nchi hiyo wa kutetea uhuru wake, lakini kwa ujumla sera hiyo ilidhoofisha ufalme huo kwa kuongeza utegemezi wake kwa mataifa ya kigeni.
Mwaka 2012 idadi ya wakazi ilikadiriwa kuwa milioni 22. Wenyeji wengi wana mchanganyiko wa damu: DNA inaonyesha kuwa wakazi wa kwanza kutoka Indonesia wameichangia asilimia 50 hivi na Waafrika vilevile. Wanaoishi sehemu za ndani ni wa Kiindonesia zaidi, wakati wale wa pwani ni wa Kiafrika zaidi.
Lugha rasmi za Madagaska ni Kimalagasi na Kifaransa (angalia pia orodha ya lugha za Madagaska).
Nchini Madagaska kuna dini za jadi (52% hivi), Ukristo (41%, Waprotestanti wakiwazidi kidogo Wakatoliki), Uislamu (7% hivi) n.k.
Pamoja na kutokea mazingira tofauti sana, Wamalagasi wamechanganyikana sana na kuwa na utamaduni na lugha aina moja, ya Kiindonesia zaidi.
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika
CS1 maint: multiple names: editors list (link)
from BBC News at Curlie from UCB Libraries GovPubs Wikimedia Atlas of Madagascar from International Futures
* Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Visiwa vya Afrika Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi