Dinosauri
Dinosauri (kutoka Kigiriki δεινός, deinos – "wa kutisha", σαῦρος, sauros - "mjusi"; pia: dinosau, dinosari, dinosaria) ni jina la kundi la reptilia wakubwa sana walioishi duniani miaka milioni kadhaa iliyopita.
Wataalamu huamini ya kwamba dinosauri walitokea miaka milioni 230 iliyopita wakatoweka ghafla miaka 65 iliyopita. Ndege hutazamwa kuwa katika nasaba ya dinosauri.
Ujuzi kuhusu wanyama hao unatokana na visukuku vyao (mabaki ambayo yamekuwa mawe) kama vile mifupa, nyayo, mayai au samadi. Visukuku vya dinosau vimepatikana kwenye mabara yote, hata Antaktika, kwa sababu waliishi wakati mabara yote yalikuwa bado pamoja kama bara kubwa asilia la Pangaia.
Hadi sasa spishi 500 zimegundulika na idadi ya spishi zilizotambuliwa inazidi kuongezeka.
Kutokana na meno yao imewezekana kutambua chakula chao. Wengine walikuwa wala majani, wengine wala nyama.
Wale wakubwa sana walikula majani kama vile apatosauri na brakiosauri na hao walikuwa ndio viumbehai wakubwa kabisa waliowahi kutembea duniani.
Wala nyama walikimbia kwa miguu miwili ya nyuma jinsi wanavyofanya watu lakini pia majusi kadhaa za leo.
Kulikuwa pia na reptilia wakubwa walioruka hewani walioitwa pterosauri, lakini kinasaba hawakuwa karibu sana na dinosauri.
Wengine wakubwa waliishi baharini kama ikhtiosauri na plesiosauri; hata hao walikuwa kundi lingine.
Picha zifuatazo zinaonyesha kwanza visukuku vya kweli vya dinosau halafu uchoraji au sanamu zinazoonyesha jinsi gani wataalamu wanadhani mnyama alionekana.
Kiunzi cha triseratopsi Kiunzi cha stegosauri (New York) Sanamu ya stegosauri Kiunzi cha alosauri (San Diego Natural History Museum) Uchoraji wa alosauri Kiunzi cha diplodoko (kutoka Tanzania - Museum für Naturkunde Berlin ) Uchoraji wa diplodoko