Kikyrili
Kikyrili ni aina ya mwandiko au alfabeti inayotumiwa kuandika lugha mbalimbali za Ulaya ya Mashariki na Asia ya Kati, kwa mfano Kirusi, Kiserbia, Kitajiki.
Jina limetokana na mmonaki na mtalaamu Mgiriki Mt. Kyrilo (827 - 14 Februari 869) aliyesemekana aliunda namna hiyo ya mwandiko kwa ajili ya lugha za Kislavoni pamoja na mdogo wake Mt. Methodio.
Hali halisi hawakuanzisha aina hii ya alfabeti lakini waliendeleza namna ya kuiandika iliyosaidia kusambaza mwandiko kati ya mataifa wasemaji wa lugha za Kislavoni. Lugha hizo zina sauti kadhaa ambazo hazina herufi katika alfabeti ya Kilatini. (Mwandiko wa Kilatini hutumiwa siku hizi kwa lugha nyingi duniani, zikiwa pamoja na Kiswahili na wikipedia hii.)
Kuna lugha za Kislavoni, kama vile Kipoland, Kicheki na Kikroatia, zinazoandikwa kwa alfabeti ya Kilatini, lakini kuna alama za nyongeza kwa ajili ya sauti za pekee za lugha za Kislavoni kwa mfano: "Č" kwa sauti ya "tsh" au "Ž" kwa aina ya "sh laini".
Alfabeti za Kikyrili zinatofautiana kiasi kati ya lugha na lugha; kuna namna tofauti za kuandika sauti ileile au pia herufi za pekee kwa ajili ya sauti za pekee katika lugha fulani. Alfabeti inayotumiwa na watu wengi ni ya Kirusi inayoonyeshwa hapa.
Lugha za Kislavoni zinazoandikwa kwa alfabeti ya Kikyrili ni:
Kibelarusi Kibulgaria Kimakedonia Kirusi Kiserbia Kiukraine
Kutokana na athira ya Urusi katika Asia ya Kati kuna pia lugha mbalimbali za Kiasia ambazo zinaandikwa kwa mwandiko wa Kikyrili tangu karne ya 19 au mwanzo wa karne ya 20. Nchi zinazohusika zilikuwa ama sehemu za Umoja wa Kisovyet au nchi jirani kama Mongolia.
Lugha kadhaa za Kiasia zinazoandikwa siku hizi kwa alfabeti za Kikyrili ni:
Kikazakhi Kikirgizi Kimari Kimongol Kitajiki Kichecheni Kiturkmeni Kiuzbeki
Herufi za Kikirili (kubwa / ndogo)Herufi za Kilatini zinazolinganaMatamshiА аA aaБ бB bbВ вV vvГ гG gg (w)Д дD ddЕ еE ee / yeЁ ёË ëyoЖ жŽ žsh lainiЗ зZ zzИ иI iiЙ йJ ji fupiК кK kkЛ лL llМ мM mmН нN nnО оO ooП пP ppР рR rrС сS ssТ тT ttУ уU uuФ фF ffХ хKh khkama matamshi ya Kiarabu "Alkhamisi" (Alhamisi)Ц цC ctsЧ чČ čtshШ шŠ šshЩ щŜ ŝshtshЪ ъ" (alama gumu)alama hii hunonyesha matamshi „magumu“ ya herufi inayotanguuliaЫ ыY yY yЬ ь(alama laini)alama hii huonyesha sauti ya "y" baada ya herufiЭ эÈ èe fupiЮ юÛ ûyuЯ яÂ âya
Jamii:Alfabeti Jamii:Mwandiko Jamii:Lugha Jamii:Lugha za Kislavonia