William Ruto
William Samoei arap Ruto (alizaliwa tarehe 21 Desemba 1966 katika kijiji cha Kamagut, wilaya ya Uasin Gishu) ni mwanasiasa wa Kenya ambaye alikuwa Waziri wa Kilimo tangu Aprili 2008 akawa makamu wa rais tangu mwaka 2013.
Yeye alikuwa Katibu Mkuu wa Kenya African National Union, chama cha siasa kilichotawala zamani, na alikuwa mbunge wa Eldoret Kaskazini tangu mwaka wa 1997.
Yeye akawa Waziri wa Mambo ya Ndani mnamo Agosti 2002 lakini alipoteza nafasi hiyo baada ya uchaguzi wa Desemba 2002, ambapo KANU ilipoteza kwa muungano wa NARC. Yeye anaonekana kama mwanasiasa wa Rift Valley anayekuwa kwa kazi kubwa katika siasa za Kenya.
Ruto alihudhuria Shule ya Sekondari ya Wareng, Eldoret, Kapsabet Boys, Nandi na ana shahada masomo ya mimea kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi.
Kuandaa Ruto alikuwa Katibu wa Vijana kwa Kanu '92 (YK92), kundi kilichoundwa kupigia depe kampeni kwa Rais Daniel arap Moi katika uchaguzi wa mwaka 1992.[1]
Katika Januari mwaka wa 2006, Ruto alitangaza hadharani kwamba atawania kuwa rais katika uchaguzi mkuu ujao, uliopangwa kufanyika mwezi wa Desemba 2007. Taarifa yake alisstumiwa na baadhi ya wanachama wa KANU wake, pamoja na rais wa zamani Daniel arap Moi. Ruto alitaka uteuzi wa chama cha Orange Democratic Movement (ODM) kama mgombea wa urais wake, lakini katika kura cha chama mnamo tarehe moja Septemba 2007, yeye alikuwa wa tatu kwa kura 368, nyuma ya mshindi, Raila Odinga (kwa kura 2,656) na Musalia Mudavadi (na 391).[2] Ruto aliuunga mkono Odinga baada ya kura.[3] Yeye alijiuzulu kutoka wadhifa wake kama katibu mkuu wa KANU tarehe 6 Oktoba 2007.[4]
Ingawa uchaguzi wa rais wa Desemba mwaka wa 2007 iliahindwa rasmi Mwai Kibaki, ODM ilipinga matokeo hayo, wakidai ushindi kwa Odinga. Baada ya vurugu na mgogoro wa kisiasa juu ya matokeo, Kibaki na Odinga walikubali kuunda serikali ya kugawana madaraka.[5][6] Katika wizara ya serikali ya muungano ilioundwa tarehe kumi na tatu Aprili 2008 [6] na kula kiapo tarehe kumi na tisa Aprili,[5] Ruto aliteuliwa kuwa Waziri wa Kilimo.[6]
William Ruto kwa sasa ana kesi ya kushtakiwa kupora Kampuni ya Kenya pipelinepesa mingi kupitia mikataba isiyoeleweka, lakini aliwachiliwa kwa dhamana. Mahakama ya katiba ilihairisha kesi kutozikilizwa kutokana na malalamiko kwa Ruto kwamba mashtaka hayo yalikuwa na lengo la kisiasa.[7] 10
Mapema mwaka wa 2009 baada ya mjadala wa bunge juu ya kashfa ya mahindi, waziri wa Kilimo William Ruto alitolewa madai yote ilivyoagizwa naye mbunge wa Ikolomani Bonny Khalwale (Mwenyekiti wa kamati la fedha ya umma ) na si hati zote ya Taifa ya Nafaka na kuzalisha ilohusishwa mr Ruto na uuzaji haramu wa mahindi ilikubaliwa na naibu wa speaker.
ilikuwa pamoja na mabarua kutoka mameneja wa bodi ya kugawa mahindi kwa baadhi ya watu binafsi ikidai kutoka wito wa bwana Ruto. Zengine ni pamoja na meza kuonyesha kwamba bodi ya nafaka alikuwa na magunia milioni 2.6 za mahindi Juni 2008 katika kuhifadhi na wale zilizotengwa mahindi kwa makampuni na watu binafsi kama ilivyoelezwa Khalwale kama yaziyostahili. Bwana Ruto alikuwa amearifu bunge kwamba mahindi katika makala wakati huo ilikuwa magunia milioni 1.6. Mr Khalwale alitaka kujua kilichotokea kwa magunia milioni moja. Pia aliibuka kuwa ingawa Bwana Ruto alikuwa alitangaza mageuzi ambayo alidai kuwa ameondoa mameneja kumi na wanne wa bodi ya Bodi ya taifa Nafaka kutoka mameneja wake kumi na saba,yeye wakati huo huo aliteu mkurugenzi wa kampuni ya kusiaga iliyotengewa zaidi ya magunia elfu mia sita ya mahindi kwa bodi ya wadhamini ya NCPB .Waziri pamoja na na meneja aliyeteuliwa walipowalisiliwa walikana madai ya kuwepo na mgongano wa maslahi yoyote na kuteuliwa kwake ilikuwa kwa mujibu wa sheria. William Ruto alidai kuhusishwa na kashfa ya mahindi na madai ya kuhusika katika ufisadi wake ilikuwa kazi ya maadui wake kisiasa" [8] Yeye ni mwanzilishi wa Chama Cha Kutanga Tanga (Idlers' Movement Party)
Daily Nation: 21 Januari 2006 William Ruto, 40 Gazeti la Daily Nation: 22 Januari 2006: kushukiwa Kama kushtakiwa: Ruto anayekiri tamaa lake
Kenya's kisiasa Punch-up
Jamii:Wanasiasa wa Kenya Jamii:Waliozaliwa 1966 Jamii:Watu walio hai Jamii:Wajumbe wa Orange Democratic Movement (Kenya)