Australia na Pasifiki
Australia na Visiwa vya Pasifiki (pia: Oceania, Okeania, Oshania) hujumlishwa mara nyingi pamoja katika hesabu ya mabara.
Hasa watu kwenye visiwa vingi vya Pasifiki wana utamaduni wa karibu. Vilevile historia ya visiwa hivyo kabla ya kuenea kwa ukoloni imefanana katika mengi.
Hivyo mara nyingi sehemu hii ya dunia imeitwa "Bara la Kiutamaduni". Jina hili si sahihi kijiografia kwa sababu maeneo yake yako juu ya mabamba ya gandunia tofauti, kama vile bamba la Pasifiki, bamba la Australia na mengine madogo. Hata wataalamu hawapatani kuhusu mipaka ya eneo hilo.
Kwa lugha nyingi za dunia jina la "Oceania" (Okeania, Oshania) limekuwa la kawaida kutokana na neno la Kigiriki "okeanos" (kwa Kilatini: oceanus; kwa Kiingereza: ocean). Hivyo "Oceania" yamaanisha "nchi katika bahari". Ila tu hatuoni faida ya kuingiza neno hili katika lugha ya Kiswahili kwa sababu ni neno lisiloeleweka vizuri. Mara wataalamu hujadili "Oceania" kuwa visiwa vya Pasifiki pamoja na Australia; mara wanaona "Oceania" ni visiwa vile pekee bila Australia na wengine wanasema wenyewe "visiwa vya Pasifiki" ingekuwa jina zuri zaidi kama Australia haihesabiwi.
"Australasia" imekuwa jaribio tofauti la kutaja eneo, hasa kati ya wataalamu wa Australia, ila tu halipendwi na watu wengi visiwani. Hivyo imetumiwa zaidi kwa kanda la Australia na visiwa jirani pekee.
Visiwa vyote kwa pamoja (bila Australia yenyewe) hukadiriwa kuwa 7,500 vyenye eneo la nchi kavu la kilomita za mraba milioni 1.3 vilivyosambaa katika eneo la bahari la kilomita za mraba milioni 70. Takriban visiwa 2,100 vimekaliwa na watu milioni 14.9.
Eneo hili si bara kwa maana ya jiolojia. Visiwa vikubwa vya New Zealand, Guinea Mpya, Kaledonia Mpya na Tasmania ni mabaki ya bamba la Gondwana ya kihistoria. Guinea Mpya imetenganishwa na Australia kwa bahari ya Arafura isiyo na kina kirefu na wakati wa enzi ya barafu iliyopita zilikuwa kama nchi moja kwa sababu uwiano wa bahari ulikuwa chini kuliko leo.
Visiwa vingi katika Pasifiki ni milima ya volkeno inayoinuka kutoka tako la bahari hadi uso wa maji; mara nyingi zinaonyesha kasoko. Visiwa vingine vinajengwa na matumbawe yanayokua juu ya volkeno ambazo zimeishia kidogo chini ya uso wa bahari. Visiwa vingine ni atoli ambako matumbawe yamejenga tuta tumbawe kwa umbo la mviringo kuzunguka kisiwa cha kivolkeno.
Sababu ya kutokea kwa volkeno nyingi ni miendo ya gandunia katika tabaka za ganda la dunia chini ya bahari. Ngozi ya nje au ganda la dunia hufanywa na vipande mbamlimbali (=mabamba ya gandunia) vinavyoelea juu ya tabaka ya mwamba moto na kiowevu. Pale ambako vipande hivi vinagusana mara kwa joto na mwamba moto ulioyeyuka unapanda juu; pale ambao kupanda huku kunatokea haraka tunaona volkeno na hivyo kisiwa kipya kutokea. Mfano ni safu ya visiwa vya Hawaii ambavyo ni safu ya milima ya volkeno inayoanza kwenye tako la bahari, mengine inaonekana kama visiwa, mengine iko chini ya uso wa bahari.
Mara nyingi kanda nne zimetofautishwa:
Maeneo yanayotajwa kwa "Melanesia" na "Australasia" huingiliana.
(Nchi huru zaonekana kwa mwandiko mzito, maeneo yaliyo chini ya nchi nyingine kwa mwandiko wa kawaida)
Jina la eneo, pamoja na bendera[1]Eneo (km²)Wakazi (kadiro mnamo 1 Julai 2002)Msongamano (watu kwenye km²)Mji mkuuAustralasia (Australia na New Zealand) Australia7,686,85020,697,2412.5CanberraKisiwa cha Krismasi (Australia)[2]1354743.5The Settlement Visiwa vya Cocos (Keeling) (Australia)[2]1463245.1West Island New Zealand[3]268,6803,908,03714.5Wellington Kisiwa cha Norfolk (Australia)351,86653.3KingstonMelanesia[4] Fiji18,270856,34646.9Suva Sehemu za Indonesia[5]499,8524,211,5328.4Jakarta Kaledonia Mpya (Ufaransa)19,060207,85810.9Nouméa Papua Guinea Mpya[6]462,8405,172,03311.2Port Moresby Visiwa vya Solomon28,450494,78617.4Honiara Vanuatu12,200196,17816.1Port VilaMikronesia Shirikisho la Mikronesia702135,869193.5Palikir Kiribati81196,335118.8Teinainano Visiwa vya Marshall18173,630406.8Majuro Nauru2112,329587.1Yaren Visiwa vya Mariana ya Kaskazini Marekani47777,311162.1Saipan Guam (Marekani)549160,796292.9Hagåtña Palau45819,40942.4Melekeok[7]Polynesia[8] Samoa ya Marekani (Marekani)19968,688345.2Fagatogo, Utulei[9] Visiwa vya Cook (New Zealand)24020,81186.7Avarua Polynesia ya Kifaransa (Ufaransa)4,167257,84761.9Papeete Hawaii (Marekani)29,3111,211,53742.75Honolulu Niue (New Zealand)2602,1348.2Alofi Kisiwa cha Pasaka (Chile)163,63,79123,17Hanga Roa Visiwa vya Pitcairn (Uingereza)54710Adamstown Samoa2,944178,63160.7Apia Tokelau (New Zealand)101,431143.1—[10] Tonga748106,137141.9Nuku'alofa Tuvalu2611,146428.7Vaiaku Wallis na Futuna (Ufaransa)27415,58556.9Mata-UtuTotal9,008,45835,834,6704.0
Jamii:Pasifiki Jamii:Bara