mteb/WikiClusteringP2P.v2 huggingface dataset:
Ir-'''Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa''' (bil-Maċedonjan: Прекуграничен биосферен резерват „Охрид-Преспа“,  b’ittri Rumani: ''Prekugraničen biosferen rezervat „Ohrid-Prespa“''; bl-Albaniż: ''Oher – Prespe, Rezerve Ndërkufitare Biosfere'') hija riżerva ta’ bijosfera li tinkludi ż-żoni tal-[[Lag ta’ Ohrid]] u tal-[[Lag ta’ Prespa]] fil-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta’ Fuq]] u fl-[[Albanija]].<ref name=":0">{{Ċita web|url=http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/environment/ecological-sciences/biosphere-reserves/europe-north-america/albaniathe-former-yugoslav-republic-of-macedonia/ohrid-prespa/|titlu=Ohrid-Prespa {{!}} United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|sit=www.unesco.org|data-aċċess=2021-03-30}}</ref>
'''Saryarka''' (bil-[[Lingwa Każaka|Każak]]: ''saryarka'', li tfisser "wita safra") hija parti watja mir-reġjun muntanjuż tal-[[Każakistan]], b'pajsaġġ enormi ta' 450,344 ettaru magħmul minn [[Steppa|steppi]] u [[Lag|lagi]] fit-Tramuntana tal-Każakistan.<ref>{{Ċita web |url=https://www.britannica.com/place/Kazakh-Uplands|titlu=Kazakh Uplands region, Kazakhstan |data-aċċess=2021-02-26 |pubblikatur=Encyclopedia Britannica |lingwa=en}}</ref> Saryarka ġiet iddeżinjata bħala [[Sit ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]] fis-7 ta' Lulju 2008<ref>{{Ċita web |url=https://whc.unesco.org/en/news/453/ |titlu=Twenty-seven new sites inscribed |data-aċċess=2021-02-26 |pubblikatur=UNESCO World Heritage Centre |lingwa=en}}</ref> u tinkludi żewġ riżervi naturali: ir-Riżerva Naturali Statali ta' [[Naurzum]] fil-Provinċja ta' [[Kostanay]] u r-Riżerva Naturali Statali ta' [[Korgalzhyn]] fir-Reġjun ta' [[Aqmola]].<ref name=":0">{{Ċita web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1102/ |titlu=Saryarka – Steppe and Lakes of Northern Kazakhstan |data-aċċess=2021-02-26 |pubblikatur=UNESCO World Heritage Centre |lingwa=en}}</ref>
Il-'''Misġed il-Ħram''' ([[Lingwa Għarbija|Għarbi]]: ٱَلْمَسْجِدُ ٱلْحَرَامُ, <small>rum.</small> ''al-Masġid al-Ħarām'', "Il-Moskea s-Sagra"),<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Denny|isem=Frederick M.|data=9 August 1990|editur-kunjom1=Kieckhefer|editur-isem1=Richard|editur-kunjom2=Bond|editur-isem2=George D.|titlu=Sainthood: Its Manifestations in World Religions|url=https://books.google.com/books?id=7jj4QLAN2coC&pg=PA69|url-status=live|pubblikatur=University of California Press|paġna=69|isbn=9780520071896|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210918143013/https://books.google.com/books?id=7jj4QLAN2coC&pg=PA69|arkivju-data=2021-09-18|data-aċċess=18 August 2019|df=dmy-all }}</ref> magħruf ukoll bħala l-'''Moskea s-Sagra''' jew il'''-Moskea l-Kbira tal-Mekka''',<ref>{{Ċita web|url=https://www.britannica.com/topic/Great-Mosque-of-Mecca|titlu=Great Mosque of Mecca {{!}} History, Expansion, & Facts|sit=Encyclopedia Britannica|lingwa=en|data-aċċess=2020-08-08|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20191211000810/https://www.britannica.com/topic/Great-Mosque-of-Mecca|arkivju-data=2019-12-11 |df=dmy-all }}</ref> huwa moskea li tagħlaq il-viċinanza tal-[[Kagħba]] fil-[[Mekka]], fil-Provinċja tal-Mekka tal-[[Arabja Sawdija|Għarabja Sawdija]]. Huwa fost is-siti tal-pellegrinaġġ assoċjati bil-[[Ħaġġ]], li kull [[Iżlam|Mislem]] għandu jwettaq mill-inqas darba f'ħajtu jekk jista'. Huwa wkoll is-sit ewlieni għall-eżekuzzjoni tal-[[Umra]], il-pellegrinaġġ iżgħar li jista' jsir f'kull żmien tas-sena. Ir-riti taż-żewġ pellegrinaġġi jinkludu ''tawaf'' (ċirkumambulazzjoni tal-Kagħba) ġewwa l-moskea. Il-Misġed il-Ħram jinkludi siti sinifikanti oħra importanti, bħall-Ħaġra s-Sewda, il-Bir Żamżam, il-Maqam Ibrahim, u l-iġbla s-Safa u l-Marwa.
Il-'''WorldCat''' huwa katalgu kkonsolidat li jelenka l-kollezzjonijiet ta' 15,600 [[librerija]] f'107 pajjiżi<ref name="statistics">{{Ċita web|url=https://www.oclc.org/en/about.html|titlu=About OCLC|data=2021-03-25|sit=OCLC|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-05-06}}</ref> li jipparteċipaw fil-kooperattiva globali [[OCLC]]. Dan imħaddem minn OCLC, Inc.<ref name="InsideWorldCat">{{Ċita web|url=https://www.oclc.org/en/worldcat/inside-worldcat.html|titlu=Inside WorldCat|data=2021-03-12|sit=OCLC|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-05-06}}</ref> Il-libreriji membri li jabbonaw fih, kollettivament jieħdu ħsieb il-manutenzjoni tal-bażi tad-''data'' tal-WorldCat, l-akbar bażi tad-''data'' biblijografika fid-[[Id-Dinja|dinja]].<ref name="largest">{{Ċita ktieb|kunjom=Oswald|isem=Godfrey|data=2017|titlu=Library world records|url=https://www.worldcat.org/oclc/959650095|post=Jefferson, North Carolina}}</ref> Il-bażi tad-''data'' tinkludi sorsi oħra ta' informazzjoni flimkien mal-kollezzjonijiet tal-libreriji membri.<ref>{{Ċita web|url=https://www.oclc.org/content/dam/oclc/worldcat-discovery/contentlist.xls|titlu=WorldCat Discovery - content list|format=XLS}}</ref> L-OCLC tipprovdi l-katalgu WorldCat b'xejn għal-libreriji, iżda l-katalgu huwa l-pedament għal servizzi OCLC oħra ta' abbonament (bħall- qsim tar-riżorsi u l-immaniġġjar tal-ġbir). Il-WorldCat jintuża mil-librara għall-ikkatalogar u r-riċerka u mill-pubbliku ġenerali.
Il-'''Fortizzi Tondi tal-Vikingi''', magħrufa wkoll bħala l-'''fortizzi tat-tip ta' Trelleborg''' jew anke '''trelleborgs''', huma tip ta' forti ċirkolari b'disinn speċjali, li nbnew fl-Iskandinavja matul Żmien il-[[Vikingi]].<ref>{{Ċita web|url=http://www.arkeologiskasamfundet.se/csa/Dokument/Volumes/csa_vol_17_2009/csa_vol_17_2009_s187-204_weidhagen-hallerdt.pdf|titlu=A possible ring fort from the late Viking period in Helsingborg. Current Swedish Archaeology. 17.|kunjom=Weidhagen-Hallerdt|isem=Margareta|data=2009|data-aċċess=2023-10-05|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20141019214101/http://www.arkeologiskasamfundet.se/csa/Dokument/Volumes/csa_vol_17_2009/csa_vol_17_2009_s187-204_weidhagen-hallerdt.pdf|arkivju-data=2014-10-19|url-status=dead}}</ref> Dawn il-fortizzi għandhom għamla strettament tonda, b'toroq u daħliet fl-erba' direzzjonijiet kardinali. Xi kultant mad-dawra tagħhom ikun hemm fortifikazzjonijiet avvanzati parzjali, għalkemm dawn mhux dejjem ikunu ċirkolari.
Ir-'''Riżerva tal-Bijosfera ta' Tehuacán-Cuicatlán''' hija żona naturali protetta li tinsab fix-Xlokk tal-[[Messiku]]. L-isem oriġina miż-żewġ komponenti ewlenin tar-riżerva: Cuicatlán u Tehuacán. F'dan tal-aħħar hemm l-uffiċċji amministrattivi tar-riżerva. Ir-riżerva tal-bijosfera tkopri 490,186 ettaru mifruxa fost 21 muniċipalità fl-istati ta' [[Puebla]] u [[Oaxaca]].
L-'''Università ta' Coimbra''' (bil-[[Lingwa Portugiża|Portugiż]]: ''Universidade de Coimbra'', pronunzja: [univɨɾsiˈðad(ɨ) dɨ kuˈĩbɾɐ]) hija università pubblika tar-riċerka f'[[Coimbra]], il-[[Portugall]]. L-università l-ewwel ġiet stabbilita f'[[Liżbona]] fl-1290, twettqu għadd ta' rilokazzjonijiet, u mbagħad ġiet ittrasferita b'mod permanenti f'Coimbra fl-1537. L-università hija fost l-eqdem universitajiet li baqgħu joperaw b'mod kontinwu fid-dinja, hija l-eqdem fil-Portugall, u kellha rwol influwenti fl-iżvilupp tal-edukazzjoni għolja fil-postijiet fid-dinja fejn jiġi mitkellem il-Portugiż. Fl-2013, l-[[UNESCO]] niżżlet l-università bħala [[Sit ta' Wirt Dinji]], bis-saħħa tal-arkitettura, il-[[kultura]] unika, it-tradizzjonijiet u r-rwol storiku tagħha.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1387/|titlu=University of Coimbra &ndash; Alta and Sofia|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2023-03-07}}</ref>
{{infobox city}}
'''Dubrovnik''' (ippronunzjata bil-Kroat: [dǔbroːʋniːk]<ref>{{Ċita web|url=http://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=fF9vXRI=|titlu=Hrvatski jezični portal|sit=hjp.znanje.hr|data-aċċess=2021-04-06}}</ref>; magħrufa storikament bħala '''Ragusa''') hija belt fil-Baħar Adrijatiku fin-Nofsinhar tal-[[Kroazja]]. Hija waħda mill-iktar destinazzjonijiet turistiċi prominenti fil-[[Baħar Mediterran]], port marittimu u ċ-ċentru tal-Kontea ta’ Dubrovnik-Neretva. Skont iċ-ċensiment tal-2011, Dubrovnik għandha popolazzjoni ta’ {{#statements:P1082}} ruħ.<ref>{{Ċita web|url=https://www.dzs.hr/Eng/censuses/census2011/results/htm/E01_01_01/e01_01_01_zup19_0981.html|titlu=Central Bureau of Statistics|sit=www.dzs.hr|data-aċċess=2021-04-06}}</ref> Fl-1979, il-belt antika ta’ Dubrovnik tniżżlet fil-lista ta’ [[Sit ta’ Wirt Dinji|Siti ta’ Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]].<ref name=":1">{{Ċita web|url=http://whc.unesco.org/en/list/095/|titlu=Old City of Dubrovnik|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2021-04-06}}</ref>
L-'''Għoljiet ta' Donets''' (bir-[[Lingwa Russa|Russu]]: Доне́цкий кряж, Doneckij krjaž; bl-[[Lingwa Ukrena|Ukren]]: Донецький кряж, ''Donec'kij krjaž'') huma grupp ta' għoljiet li jiffurmaw l-ogħla parti fil-Grigal tal-art b'elevazzjoni għolja ta' Donets fil-Lvant tal-[[Ukrajna]] u fin-Nofsinhar tar-[[Russja]] [[Ewropa|Ewropea]]. L-għoljiet jinsabu fi ħdan l-Oblasts ta' [[Donetsk]] u ta' [[Luhansk]] u parzjalment imissu wkoll mat-territorju tal-Oblast ta' [[Rostov]], ir-Russja. L-ogħla quċċata hija l-għolja Mohyla Mechetna, b'elevazzjoni ta' 367 metru (1,204 piedi).
'''Hahoe''' (bil-[[Lingwa Koreana|Korean]]: 안동하회마을) huwa villaġġ [[Folklor|folkloristiku]] tradizzjonali ta' żmien id-dinastija Joseon, li jinsab f'[[Andong]], Gyeongsangbuk-do, il-[[Korea t'Isfel]]. Il-prefiss "Ha" fl-isem tal-villaġġ hija verżjoni mqassra tat-terminu għal "xmara" u s-suffiss "hoe" jfisser "li ddur lura jew tirritorna".<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Tourism|isem=Korean Culture and Information Service Ministry of Culture, Sports and|data=2010|titlu=Let’s Go Korea|url=https://books.google.com/books?id=QjZvBgAAQBAJ&q=andong+hahoe+village&pg=PA56|lingwa=en|iktar=|pubblikatur=길잡이미디어}}</ref>
'''Tallinn''' (/ˈtɑːlɪn, ˈtælɪn/;<ref>{{Ċita web|url=https://www.infoplease.com/dictionary/tallinn|titlu=Tallinn: Meaning and Definition of {{!}} Infoplease|sit=www.infoplease.com|lingwa=en|data-aċċess=2022-04-15}}</ref><ref>{{Ċita enċiklopedija|titlu=Tallinn|url=https://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Tallinn|data-aċċess=2022-04-15}}</ref><ref>{{Ċita enċiklopedija|titlu=Tallinn|url=https://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Tallinn|data-aċċess=2022-04-15}}</ref> pronunzja bl-[[Lingwa Estonjana|Estonjan]]<small>:</small> [ˈtɑlʲːinː]) hija l-[[belt kapitali]]  u l-iżjed belt popolata tal-[[Estonja]]. Tinsab qrib bajja fit-Tramuntana tal-pajjiż, max-xatt tal-[[Golf tal-Finlandja]] tal-[[Baħar Baltiku]]. Tallinn għandha popolazzjoni ta' 438,341 (fl-2021)<ref>{{Ċita web|url=https://andmed.stat.ee:443/pxweb/en/stat/stat__rahvastik__rahvastikunaitajad-ja-koosseis__rahvaarv-ja-rahvastiku-koosseis/RV0240.px/|titlu=RV0240: POPULATION BY SEX, AGE AND PLACE OF RESIDENCE AFTER THE 2017 ADMINISTRATIVE REFORM, 1 JANUARY|sit=PX-Web|data-aċċess=2022-04-15}}</ref> u amministrattivament tagħmel mal-kontea jew ''maakond'' ta' Harju. Tallinn hija ċ-ċentru finanzjarju, industrijali u [[Kultura|kulturali]] ewlieni tal-Estonja. Tinsab 187 kilometru fil-Majjistral tat-tieni l-ikbar belt tal-pajjiż,  Tartu, madankollu tinsab biss 80 kilometru fin-Nofsinhar tal-belt kapitali tal-[[Finlandja]], [[Ħelsinki|Helsinki]], kif ukoll 320 kilometru fil-Punent ta' [[San Pietruburgu]], ir-[[Russja]], 300 kilometru fit-Tramuntana tal-belt kapitali tal-[[Latvja]], [[Riga]], u 380 kilometru fil-Lvant tal-belt kapitali tal-[[Żvezja|Iżvezja]], [[Stokkolma]]. Mis-seklu 13 sal-ewwel nofs tas-seklu 20, Tallinn kienet magħrufa fil-biċċa l-kbira tad-[[Id-Dinja|dinja]] b'diversi varjanti tal-isem storiku tagħha '''Reval'''.
{{Wikifikazzjoni}}
Il-'''Forti Sant’Anġlu''' hija [[Fortifikazzjonijiet ta' Żmien il-Kavallieri f'Malta|fortifikazzjoni]] li tinsab fil-ponta tal-Birgu u sseparata minn din il-Belt b'foss li hu mimli bl-ilma baħar. Il-fortizza hi dedikata lil [[Sant’Anġlu ta’ Sqallija]] fil-[[Birgu|Birgu.]]
]]
 f'[[Wied il-Għajn|Marsaskala]], Malta]]
'''Torri tal-għassa''' huwa tip ta' [[fortifikazzjoni]] użata f'ħafna partijiet tad-dinja. Huwa differenti minn [[torri]] regolari peress li l-użu primarju tiegħu huwa militari u minn turretta peress li ġeneralment tkun struttura sparata minn bini ieħor. L-iskop ewlieni tiegħu huwa li jipprovdi post għoli u sigur li minnu sentinella jew għassiesa jistgħu josservaw iż-żona tal-madwar. F'xi każijiet, torrijiet mhux militari, bħal torrijiet reliġjużi, jistgħu jintużaw ukoll bħala torrijiet tal-għassa.
'''Lingwa Awżiljari Internazzjonali''' magħrufa ukoll bħala '''Lingwa Awżiljari''' (fil-qosor '''IAL'''), hija lingwa maħluqa għall-komunikazzjoni bejn nies ta' nazzjonijiet differenti li m'għandhomx l-istess lingwa, biex tiġi mitkelma bħala t-tieni lingwa ta' għajnuna komunikattiva internazzjonali. Għalkemm idea antika ħafna, l-IAL tqieset għall l-ewwel darba fuq bażi teoretika serja mil-Lingwisti [[Edward Sapir]] u [[Otto Jespersen]] fil-bidu tas seklu li għadda. B'mod speċjali, il-ħsibijiet ta' Sapir għadhom siewja sa llum. L-argumenti tal-[[konstruttivismu|filosofija konstruttivista]] ikomplu jsaħħu dawn il-ħsibijiet. Dan l-artiklu jagħmel emfasi fuq ir-rwol tal-[[krejattività]] konxja fil-lingwa. Fl-istess waqt irid jingħadd li, minħabba il-kumplessità tal-Lingwa, il-lingwisti saru joqgħodu ħafna aktar attenti li ma jagħmlux dikjarazzjonijiet daqshekk ġenerali. Fil-fatt ħafna kliem użat hawn huwa problematiku, per eżempju, għadd mhemmx definizjoni ċara fuq x'inhi "sempliċità" u "loġika" fil-lingwa (ara [[#Evalwazzjoni|Evalwazzjoni]]).
'''Alphonse Matejka''' (twieled fid-9 ta' Jannar 1902 f'[[Sankt Gallen]], l-[[Żvizzera|Iżvizzera]] - miet fis-27 ta' Ottubru 1999 f'[[La Chaux-de-Fonds]], l-Iżvizzera) kien Oċċidentalist famuż ta' oriġini [[Ċekja|Ċeka]].<ref>{{Ċita web|url=http://cosmoglotta.narod.ru/Cg289/cg289.htm|titlu=Cosmoglotta 289|sit=cosmoglotta.narod.ru|data-aċċess=2022-09-12}}</ref>
[[File:World_Heritage_Logo_global.svg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:World_Heritage_Logo_global.svg|daqsminuri|150x150px|Logo tal-Kumitat tal-Wirt Dinji tal-UNESCO.]]
Il-'''Kumitat tal-Wirt Dinji''' huwa kumitat tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura ([[UNESCO]]) li jagħżel is-siti li jitniżżlu bħala [[Sit ta' Wirt Dinji|Siti ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]], inkluż il-Lista tas-Siti ta' Wirt Dinji u l-Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Periklu, jiddefinixxi l-użu tal-Fond tal-Wirt Dinji, u jalloka assistenza finanzjarja skont it-talbiet mill-istati li jkunu membri.<ref>{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/committee/|titlu=The World Heritage Committee|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2023-08-24}}</ref> Huwa magħmula minn rappreżentanti minn 21 stat membru li jiġu eletti mill-Assemblea Ġenerali tal-Istati Membri għal mandat ta' erba' snin. Dawn il-membri jivvutaw fuq deċiżjonijiet u proposti marbuta mal-[[Konvenzjoni tal-Wirt Dinji]] u l-Lista tas-Siti ta' Wirt Dinji.
{{infobox bijografija}}
Dr. '''Asuman Baytop''' (twieldet fis-27 ta’ Marzu 1920 - mietet fit-18 ta’ Frar 2015) kienet botanika, kollezzjonista tal-pjanti, farmakologa, u edukatriċi Torka li kienet magħrufa għar-riċerka tagħha fil-proprjetajiet mediċinali tal-flora tat-[[Turkija]].<ref>{{Ċita web|url=https://medium.com/bilim-kad%C4%B1nlar%C4%B1/asuman-baytop-ed3aea061e8|titlu=Asuman Baytop|kunjom=Kadınları|isem=Bilim|data=2019-03-16|sit=Medium|lingwa=en|data-aċċess=2021-05-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://bilimakademisi.org/wp-content/uploads/2015/06/BT-1473-15.pdf|titlu=Şengör, A. M. Celal. "Botanik biliminin bir numaralı hanımefendisini kaybettik! Asuman Baytop" (PDF). Botanik Tarihi.}}</ref>
Il-'''Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana''' (bil-[[Lingwa Persjana|Persjan]]: راه‌آهن سراسری ایران, b'ittri Rumani: ''Râh-âhan Sarâsari Irân'') kienet proġett ta' kostruzzjoni tal-linja ferrovjarja ewlenija li nbeda fl-[[Iran]] ta' żmien Pahlavi fl-1927 u tlesta fl-1938, taħt it-tmexxija tal-monarka Iranjan ta' dak iż-żmien [[Reza Shah]]. Il-linja nbniet kollha b'kapital intern u tikkollega l-[[belt kapitali]] ta' [[Tehran]] ma' Bandar Shahpur (issa magħrufa bħala Bandar-e Emam Khomeyni) fil-Golf Persjan fin-Nofsinhar u ma' Bandar Shah (issa magħrufa bħala Bandar Torkaman) fil-[[Baħar Kaspju]] fit-Tramuntana, billi tgħaddi minn Ahvaz u Ghom.<ref>Wright, p. 367.</ref> Fl-1961, taħt iben Reza Shah, [[Mohammad Reza Pahlavi]], il-linja ferrovjarja ġiet estiża minn Bandar Shah sa terminus ġdid f'Gorgan.<ref>De Planhol, X. (1988). "Bandar-e Šāh". ''Encyclopaedia Iranica''. Vol. III. pp. 688-689.</ref> Matul ir-riformi tal-art ta' Mohammad Reza Pahlavi fl-1963, bħala parti mir-"Revoluzzjoni l-Bajda", il-Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana ġiet estiża biex tikkollega Tehran ma' Mashhad, ma' [[Tabriz]] u ma' [[Esfahan]].<ref>Abrahamian, p. 133.</ref>
'''Eleonora Jenko Groyer''' (1879-1959) kienet [[Tabib|tabiba]] [[Slovenja|Slovena]], magħrufa bħala l-ewwel tabiba mara mill-Artijiet Sloveni.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-V5HIISVO|titlu=dLib.si - Prva slovenska zdravnica dr. Eleonora Jenko Groyer (1879-1959)|sit=www.dlib.si|data-aċċess=2023-04-25}}</ref>
'''Il-Jum Dinji tar-Radju''' (''bl-Ingliż:'' World Radio Dary; ''bil-Franċiż:'' Le jour mondial de la radio) huwa [[Lista ta' osservanzi sekulari minuri|jum internazzjonali]] ċċelebrat fit-13 ta' Frar ta' kull sena. Il-ġurnata ġiet deċiża mill-[[UNESCO]] fit-3 ta’ Novembru 2011 waqt is-36 konferenza tagħha.
'''Abu l-Ħasan Għali l-Ġeżnej''' (Għarbi: أبو الحسن علي الجزنائي, ''Abu l-Ħasan Għali al-Ġażnā'i'') kien [[storiku]] [[Marokk|Marokkin]] li għex fis-seklu 14 u [[awtur]] ta''’ Kitāb Tari<u>ħ</u> Madinaẗ Fās'' (Ktieb Storja [[Mdina (kwartier)|Mdina]] [[Fes]])'', al-Magħruf bi Żahraẗ al-As fi Bina Madinaẗ Fās'' jew sempliċiment ''Żahra l-As'' (Fjura tar-Riħan),<ref>French translation by Alfred Bel, Ali El Djaznai, ''La fleur du myrte, traitant de la fondation de la ville de Fès'', Arabic text, with annotated translation, Algiers, Jules Carbonel, 1923</ref> sors importanti dwar l-istorja ta' [[Fes]] fil-[[Marokk]] u l-abitanti tagħha.
Il-'''Vulkan tat-Tajn ta'''' '''Lökbatan''' (bl-Ażerbajġani: ''Lökbatan palçıq vulkanı''), magħruf ukoll bħala l-'''Kon tat-Tajn ta'''' '''Lok-Batan''', huwa vulkan tat-tajn li jinsab fil-[[Peniżola]] ta' Absheron ħdejn l-insedjament ta' Lökbatan fir-''raion'' ta' Qaradağ ta' [[Baku]], l-[[Ażerbajġan]]. Il-vulkan tat-tajn żbroffa fl-1977 u mill-ġdid fl-10 ta' Ottubru 2001, meta pproduċa fjammi kbar għoljin ħafna għexieren ta' metri.<ref>{{Ċita aħbar|data=2001-10-29|titlu=Azeri mud volcano flares|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/1626310.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2021-04-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.volcanodiscovery.com/lokbatan.html|titlu=Lokbatan|sit=www.volcanodiscovery.com|data-aċċess=2021-04-26}}</ref> Mill-1998 'l hawn, iż-żona tressqet fil-lista tas-siti indikattivi biex fil-ġejjieni titqies biex issir [[Sit ta’ Wirt Dinji|Sit ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]].<ref>{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1176/|titlu="Lok-Batan" Mud Cone|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2021-04-26}}</ref>
Iż-'''Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke''' huma żoni naturali protetti fir-Republika Srpska u fil-[[Bożnija u Ħerżegovina|Bożnija-Ħerzegovina]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.protectedplanet.net/555593974|titlu=Protected Planet {{!}} Janj|sit=Protected Planet|data-aċċess=2022-04-24}}</ref>
{{Taxobox
| isem = ''Pika''
| stampa = Alpenpfeifhase-drawing.jpg
| daqs_stampa = 240px
| deskrizzjoni_stampa = [[Pika Amerikana]] (''Ochotona princeps'')
| renju = [[Annimal|Animalia]]
| fajlum = [[Chordata]]
| klassi = [[Mammiferu|Mammalia]]
| sottoklassi = [[Theria]]
| infraklassi = [[Eutheria]]
| superordni = [[Euarchontoglires]]
| ordni = [[Lagomorpha]]
| familja = [[Ochotonidae]]
| awtorità_familja = Thomas, 1897
| ġeneru = ''[[Ochotona]]''
| awtorità_ġeneru = Link, 1795
| sottoġeneru = '''''Pika'''''
| grad_sottodiviżjoni = Speċi
| sottodiviżjoni =
*''[[Ochotona alpina]]''
*''[[Ochotona argentata]]''
*''[[Ochotona collaris]]''
*''[[Ochotona hoffmanni]]''
*''[[Ochotona hyperborea]]''
*''[[Ochotona pallasi]]''
*''[[Ochotona princeps]]''
*''[[Ochotona turuchanensis]]''
}}
'''''Pika''''' huwa [[sottoġeneru]] ta' [[mammiferu|mammiferi]] fil-klassi [[Mammalia]], fis-sottoklassi [[Theria]], fl-infraklassi [[Eutheria]] (il-plaċentati), fl-ordni [[Lagomorpha]], fil-familja [[Ochotonidae]], fil-ġeneru ''[[Ochotona]]'', bi tmien speċi ħajjin.
'''Valentyna Radzymovska''' (twieldet fl-1 ta' Ottubru 1886 – mietet fit-22 ta' Diċembru 1953) kienet riċerkatriċi [[Ukrajna|Ukrena]] fil-oqsma tal-bijokimika u l-fiżjoloġija, kif ukoll attivista pubblika tal-moviment nazzjonali Ukren.
L-'''Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Laura''' huma żewġ eks impjanti u raffineriji industrijali li jinsabu fit-Tramuntana taċ-[[Ċili|Ċilì]]. Dawn tniżżlu fil-lista tas-[[Sit ta' Wirt Dinji|Siti ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]] fl-2005, bħala xhieda tal-importanza storika ta' dik l-industrija fiċ-Ċilì u tal-aġenda kulturali u soċjali li żviluppat madwarha fl-aħħar tas-seklu 19.<ref>{{Ċita aħbar|data=2016-02-04|titlu=21 amazing World Heritage Sites you've probably never heard of|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/galleries/21-World-Heritage-Sites-you-have-probably-never-heard-of/|lingwa=en-GB|data-aċċess=2023-10-22}}</ref><ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1178/|titlu=Humberstone and Santa Laura Saltpeter Works|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2023-10-22}}</ref> L-impjanti tniżżlu fil-lista tas-siti fil-periklu fl-istess sena, minħabba l-fraġilità tal-binjiet abbandunati, iżda tneħħew fl-2019.<ref>{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/news/1997/|titlu=The Humberstone and Santa Laura Saltpeter Works site (Chile), removed from the List of World Heritage in Danger|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2023-10-22}}</ref>
'''Ir-Ramla ta' Għajn Tuffieħa''' (jew sempliċiment '''Għajn Tuffieħa''', u magħrufa ma' xi wħud bħala 'r-Riviera' jew 'ir-Riviera Martinique', għalkemm dan huwa isem mhux korrett) hija bajja bir-ramel ħamrani li tinsab fil-limiti tal-[[Mġarr|Imġarr]], [[Malta]]. Il-bajja tinsab 345 metru fin-Nofsinhar tar-Ramla tal-Mixquqa (magħrufa wkoll bl-isem 'Golden Bay'). Normalment bħala bajja tkun iktar kwieta mill-Mixquqa u spiss iżuruha kemm il-[[Maltin]] kif ukoll it-turisti.<ref>{{Ċita web|url=https://www.maltainfoguide.com/ghajn-tuffieha-bay-malta.html|titlu=Ghajn Tuffieha Bay Malta {{!}} Everything You Need To Know|sit=Malta Info Guide|data-aċċess=2022-04-10}}</ref> Sabiex wieħed jasal f'din il-bajja, irid jinżel 187 tarġa.<ref>{{Ċita web|url=https://www.visitmalta.com/en/a/info/ghajntuffieha/|titlu=Organisation Information|sit=Visit Malta|lingwa=en-US|data-aċċess=2022-04-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://holidaysinmalta.net/ghajn-tuffieha/|titlu=Discover Għajn Tuffieħa (Riviera) The Ultimate Guide|data=2020-05-15|lingwa=en-US|data-aċċess=2022-04-10}}</ref>
{{Mudell:Infobox qaddis
|isem=San Ġlormu
|stampa='Saint Jerome in his study', painting by Filippino Lippi, c. 1493, El Paso Museum of Art.jpg
|desk_stampa=''San Ġlormu fl-istudju'', ta' [[Filippino Lippi]]. 
|data_twelid=347
|post_twelid=[[Stridon]] (forsi ''Strido Dalmatiae'', fuq il-fruntiera bejn id-Dalmazja u Pannonja
|data_mewt=420
|post_mewt=[[Betlem]], [[Ġudea]]
|data_beatifikazzjoni=
|post_beatifikazzjoni=
|beatifikat_minn=
|data_kanonizzazzjoni=
|post_kanonizzazzjoni=
|kanonizzat_minn=
|jum_festa=30 ta' Diċembru
|l-ikbar_santwarju=Bażilika ta' Santa Maria Maggiore, Ruma
|attribut1=Kurċifiss, kappell ta' Kardinal, iljun, ras ta' mewt
|patrun=arkeoloġi, bibljotekarji, tradutturi u studjużi in ġenerali
}}
'''San Ġlormu''' (347-430) kien saċerdot [[Insara|Nisrani]] u wieħed mis-Santi Padri, imsejħin Apoloġisti. Magħruf l-aktar għat-traduzzjoni tal-[[Bibbja]] għal-[[Lingwa Latina|Latin]] imsejħa il-Vulgata.