mteb/WikiClusteringP2P.v2 huggingface dataset:
'''Söyembikä''' (spelluta wkoll ''Söyenbikä'' jew ''Sujumbike''; pronunzjata [sœˌjœmbiˈkæ]; biċ-Ċirilliku: ''Сөембикә''; twieldet fl-1516 – mietet wara l-1554) kienet mexxejja Tatara jew ''xanbikä''. Kienet reġġenti ta' [[Kazan]] meta binha kien għadu minorenni mill-1549 sal-1551.
L-'''Abkażja''' (Abkaż: Аҧсны́ Apsny [apʰsˈnɨ]; Ġeorgjan: აფხაზეთი Apkhazeti; Russu: Абхазия Abkhaziya) hija organizzazzjoni separatista favur ir-Russja li hija sponsorjata mill-istat Russu (
Li tkun kolonja Russa de facto) fil-[[Kawkażu]]. Fl-[[2006]], kien hemm 157,000-190,000 ruħ joqgħodu hemm. Il-belt kapitali hi [[Sukhumi]]. Il-maġġoranza tal-pajjiżi jqisu l-Akażja bħala part mill-[[Ġeorġja]]. Jirrikonoxxuha r-[[Russja]], [[Nawru]], [[Nikaragwa]], [[Veneżwela]] u [[Tuvalu]].
Iz-'''zona ekonomika esklussiva''' hi qatgħa baħar tmiss mal-ibħra territorjali li fuqha Stat tal-kosta jkollu s-sovranità għall-ġestjoni tar-riżorsi naturali, ġurisdizzjoni fi kwestjonijiet ta’ installazzjoni u użu ta’ strutturi artifiċjali jew fissi, riċerka xjentifika, protezzjon u konservazzjoni tal-ambjent tal-baħar.
'''Djerba''' (/ˈdʒɜːrbə, ˈdʒɛərbə/; bl-[[Lingwa Għarbija|Għarbi]]: جربة, b'ittri Rumani: ''Jirba'', IPA: [ˈʒɪrbæ]; bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Meninge, Girba''), ittrażlitterata wkoll bħala '''Jerba'''<ref>{{Ċita enċiklopedija|titlu=Jerba|url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Jerba|data-aċċess=2023-12-03|volum=Volume 15}}</ref> jew '''Jarbah''',<ref>{{Ċita web|url=http://www.uconv.com/ar.htm|titlu=Converter: Arabic, ar, `alyrbiah`, العربية|sit=www.uconv.com|data-aċċess=}}</ref> hija [[gżira]] [[Tuneżija|Tuneżina]] u l-ikbar gżira tat-Tramuntana tal-[[Afrika]] b'erja ta' 514-il kilometru kwadru (198 mil kwadru), fil-Golf ta' Gabès, lil hinn mill-kosta tat-Tuneżija. Skont iċ-ċensiment tal-2004 kellha popolazzjoni ta' 139,544 ruħ, li telgħet għal 163,726 ruħ fiċ-ċensimenti tal-2014. Bis-saħħa tal-[[Storja|istorja]] twila u unika tagħha, it-Tuneżija daret lejn l-[[UNESCO]] biex tiżgura l-protezzjoni tal-gżira, u fl-2023 Djerba tniżżlet uffiċjalment fil-lista tas-[[Sit ta' Wirt Dinji|Siti ta' Wirt Dinji]].<ref name=":1">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1640/|titlu=Djerba&#x3a; Testimony to a settlement pattern in an island territory|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2023-12-03}}</ref>
'''Elaine Feinstein''' (imwielda Elaine Cooklin; 24 ta’ Ottubru 1930 - 23 ta’ Settembru 2019)<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://www.nytimes.com/2019/10/04/books/elaine-feinstein-dead.html?mc_cid=5c578d716d&mc_eid=b73e319a34|titlu=Elaine Feinstein, Poet, Novelist and Biographer, Dies at 88|kunjom=Genzliger|isem=Neil|lingwa=en|data-aċċess=}}</ref><ref name=":1">{{Ċita web|url=https://literature.britishcouncil.org/writer/elaine-feinstein|titlu=Elaine Feinstein|sit=British Council Literature|lingwa=en}}</ref> kienet poetessa, rumanziera, kittieba ta’ novelli, drammaturga, bijografa u traduttriċi. Hija ngħaqdet mal-Kunsill tar-[[:en:Royal_Society_of_Literature|Royal Society of Literature]] fl-2007.
{{mur lura|Nunzjatura Appostolika}}
Din hi '''lista ta' Missjonijiet Diplomatiċi tas-Santa Sede'''. Sa mill-ħames seklu, sekli qabel it-twaqqif tal-[[Vatikan|istat tal-Vatikan]]fl-1929, mibgħuta tal-[[Papa]] (illum magħrufa bħala [[Nunzjatura Appostolika|Nunzji Appostoliċi]]) irrapreżentaw is-[[Santa Sede]] f’pajjżi barranin. Barra minn hekk, delegati tal-Papa, magħrufa bħala Delegati Appostoliċi jassiguraw kuntatt kontinwu bejn is-Santa Sede u l-[[Knisja Kattolika]] f’pajjiżi li ma stabilixxewx relazzjonijiet diplomatiċi mas-Santa Sede. Preżentament, hemm Delegazzjoni Appostolika residenzjali waħda, għall-[[Ġerusalemm]] u l-[[Palestina]], kif ukoll sebgħa non-residenzjali ([[Botswana]], [[Brunej]], [[Burma]], [[Laos]], [[Malasja]], [[Mawritanja]], u s-[[Somalja]]), u fi tlett reġjuni mingħajr kuntatt diplomatiku (il-Peniżola Għarbija, il-[[Karibew]], u l-[[Oċean Paċifiku]]). Il-[[Vjetnam]], għalkemm għadu mniżżel fl-''[[Annuario Pontificio]]'' bħala li għandu Delegazzjoni Appostolika, ilu b’dan il-post vakanti għal bosta snin. Iċ-[[Ċina]] jipprojbixxi kemm in-Nunzjatura, kif ukoll id-Delegazzjoni Appostolika, iżda s-Santa Sede hi rrapreżentat f’[[Tajpej]], minn Nunzjatura Appostolika, li iżda hi mmexxija minn chargé d’affaires. Bosta pajjiżi li qabel kellhom Delegazzjoni Appostolika, fosthom l-i[[Stati Uniti]], illum għandhom nunzju.
 
Barra mill-pajjiżi li għandhom Delegazzjoni Appostolika, l-[[Afganistan]], il-[[Butan]], Ir-[[Ċina|Repubblika taċ-Ċina]], il-[[Koreja ta’ Fuq]], l-[[Oman]], l-[[Arabja Sawdita]], u t-[[Tuvalu]] m’għandhom l-ebda forma ta’ relazzjonijiet diplomatiċi mas-Santa Sede.<ref>{{Ċita web|url=http://chiesa.espresso.repubblica.it/articolo/162301bdc4.html?eng=y|titlu=Mission Impossible: Eject the Holy See from the United Nations|sit=chiesa.espresso.repubblica.it|data-aċċess=2023-02-10}}</ref>
'''Nicolas-Joseph Cugnot''' (twieled fis-26 ta' Frar 1725 – miet fit-2 ta' Ottubru 1804) kien inventur [[Franza|Franċiż]] li bena l-ewwel vettura tal-art sħiħa, mekkanika u awtopropulsiva fid-[[Id-Dinja|dinja]], imsejħa l-"Fardier à vapeur" — li effettivament kienet l-ewwel [[karozza]] fid-dinja.
'''Johan Ludwig William Valdemar Jensen''', magħruf l-iktar bħala '''Johan Jensen''' (twieled fit-8 ta’ Mejju 1859 – miet fil-5 ta’ Marzu 1925), kien matematiku u inġinier Daniż. Huwa kien il-President tal-Għaqda Daniża tal-[[Matematika]] mill-1892 sal-1903.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Jensen/|titlu=Johan Ludwig Jensen - Biography|sit=Maths History|lingwa=en|data-aċċess=2021-05-08}}</ref>
Il-'''Palazz ta' Versailles''' (pronunzja: /vɛərˈsaɪ, vɜːrˈsaɪ/ ''vair-SY, vur-SY'';<ref>{{Ċita web|url=https://www.dictionary.com/browse/versailles|titlu=Definition of Versailles {{!}} Dictionary.com|sit=www.dictionary.com|lingwa=en|data-aċċess=2022-08-25}}</ref> bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Château de Versailles'' [ʃɑto d(ə) vɛʁsɑj]) huwa eks residenza rjali li nbena mir-Re [[Lwiġi XIV ta' Franza|Lwiġi XIV]] u li jinsab f'[[Versailles]], madwar 12-il mil (19-il kilometru) fil-Punent ta' [[Pariġi]], [[Franza]]. Is-sjieda tal-palazz hija tar-Repubblika Franċiża u mill-1995 ġie ġestit, taħt it-tmexxija tal-Ministeru Franċiż għall-[[Kultura]], mill-Istabbiliment Pubbliku tal-Palazz tal-[[Mużew]] u l-Proprjetà Nazzjonali ta' Versailles.<ref>{{Ċita web|url=https://en.chateauversailles.fr/public-establishment|titlu=The Public Establishment|data=2016-10-31|sit=Palace of Versailles|lingwa=en|data-aċċess=2022-08-25}}</ref> Kull sena, bħala medja, 15,000,000 ruħ iżuru l-palazz, il-park jew il-ġonna ta' Versailles, għaldaqstant huwa wieħed mill-iżjed attrazzjonijiet turistiċi li jżuruh nies fid-[[Id-Dinja|dinja]].<ref>{{Ċita web|url=https://us.france.fr/en/paris/article/palace-versailles-chateau-versailles|titlu=Palace of Versailles (Château de Versailles)|sit=us.france.fr|lingwa=en|data-aċċess=2022-08-25}}</ref> Minħabba l-[[pandemija tal-COVID-19]], l-għadd ta' viżitaturi li ħallsu l-biljett biex iżuru l-Palazz ta' Versailles naqas b'75 % minn tmien miljuni fl-2019 għal żewġ miljuni fl-2020. It-tnaqqis kien partikolarment qawwi fost il-viżitaturi barranin, li jirrappreżentaw tmenin fil-mija tal-viżitaturi li jħallsu l-biljett.<ref>{{Ċita web|url=https://chroniques.amisdeversailles.com/le-rapport-dactivite-2020-du-chateau-est-en-ligne/|titlu=Le rapport d'activité 2020 du château est en ligne|kunjom=benedicte|data=2021-07-24|lingwa=fr-FR|data-aċċess=2022-08-25}}</ref>
'''Júlia Sigmond''' (twieldet fil-11 ta' Lulju 1929 – mietet fit-23 ta' Marzu 2020) kienet attriċi bil-pupazzi [[Ungerija|Ungeriża]]-[[Rumanija|Rumena]], u [[Kittieb|kittieba]] u editriċi bl-[[Esperanto]]. Hija twieldet f'Turda, ir-Rumanija, u mietet fi [[Piacenza]], l-[[Italja]], bil-marda tal-[[coronavirus]].<ref>{{Ċita web|url=https://sezonoj.ru/2020/03/nekrologo-44/|titlu=Júlia Sigmond forpasis|kunjom=redakcio|isem=La|data=2020-03-23|sit=La Ondo de Esperanto|lingwa=eo|data-aċċess=2022-04-19}}</ref>
{{Nebbieta|Politika}}
'''John F. Marks''' ([[Isla]], 26 ta' Ġunju 1894 - [[Tas-Sliema]], 14 ta' Settembru 1954)<ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Għaqda tal-Kittieba tal-Malti|isem1=|data=|titlu=John F. Marks|url=https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/55572|rivista=|lingwa=mt}}</ref> kien wieħed mill-intellettwali ewlenin li kellu l-[[Partit Laburista]] fil-bidu tiegħu fis-snin 20, li ta sehem kbir biex Jum il-Ħaddiem fl-1 ta' Mejju jiġi ċċelebrat f’[[Malta]].
Iċ-'''Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova''' huma [[Sit ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]] f'[[Padova]], l-[[Italja]], mill-2021.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1623/|titlu=Padua’s fourteenth-century fresco cycles|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2022-03-02}}</ref>
'''Efesu''' (/ˈɛfɪsəs, ˈɛfəsəs/<ref>{{Ċita web|url=https://www.dictionary.com/browse/ephesus|titlu=Definition of Ephesus {{!}} Dictionary.com|sit=www.dictionary.com|lingwa=en|data-aċċess=2022-03-30}}</ref><ref>Olausson, Lena; Sangster, Catherine (2006). ''Oxford BBC Guide to Pronunciation''. Oxford, England: Oxford University Press. p. 120. ISBN <bdi>978-0-19-280710-6</bdi>.</ref>; bil-[[Lingwa griega|Grieg]]: Ἔφεσος, b'ittri Rumani: ''Éphesos''; bit-[[Lingwa Torka|Tork]]: ''Efes''; li oriġinarjament setgħet ġiet mill-Ittit: 𒀀𒉺𒊭, b'ittri Rumani: ''Apaša'') kienet belt fil-[[Greċja]] Antika mal-kosta Jonja, tliet kilometri fil-Lbiċ ta' fejn illum il-ġurnata hemm [[Selçuk]] fil-Provinċja ta' [[İzmir]], it-[[Turkija]].<ref>Michael Gagarin (2010). ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome''. Oxford University Press. pp. 2–. ISBN <bdi>978-0-19-517072-6</bdi>.</ref><ref>Carlos Ramirez-Faria (1 January 2007). ''Concise Encyclopeida Of World History''. Atlantic Publishers & Dist. ISBN <bdi>978-81-269-0775-5</bdi>.</ref> Inbniet fis-seklu 10 [[Ante Christum natum|Q.K]]. fuq is-sit fejn qabel kien hemm il-[[belt kapitali]] ta' [[Arzawan]] mill-kolonjalisti Attiċi u Grieg tal-[[Baħar Jonju]].<ref>Hawkins, J. David (2009). "The Arzawa letters in recent perspective". ''British Museum Studies in Ancient Egypt and Sudan'' (14): 73–83.</ref><ref>Hawkins, J. David (2009). "The Arzawa letters in recent perspective". ''British Museum Studies in Ancient Egypt and Sudan'' (14): 73–83.</ref> Matul iż-Żmien Grieg Klassiku, kienet waħda mit-tnax-il belt li kienu membri tal-Lega Jonja. Il-belt sfat taħt il-kontroll tar-Repubblika [[Imperu Ruman|Rumana]] fil-129 Q.K.
{{TaxoboxIng
| color = pink
| name = Opossum nanu mistur ta' Chacoan
| image = 
| image_caption = [[Opossum nanu mistur ta' Chacoan]] ''[[Cryptonanus chacoanensis]]''
| image_width = 250px
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Mammalia]]
| subclassis = [[Theria]]
| infraclassis = [[Metatheria]]
| superordo = [[Ameridelphia]]
| ordo = [[Didelphimorphia]]
| ordo_authority = (Gill,1872)
| familia = [[Didelphidae]]
| familia_authority = (Gray,1821)
| subfamilia = [[Didelphinae]]
| subfamilia_authority = (Gray,1821) 
| genus = ''[[Cryptonanus]]''
| genus_authority = (Voss et al.,2005) 
| species = '''''C. chacoensis'''''
| binomial = ''[[Cryptonanus chacoensis]]''
| binomial_authority = (Moojen,1943)
| subdivision_ranks = 
| subdivision =
}}
 ''[[Cryptonanus chacoensis]]'']]
L-[[Opossum nanu mistur ta' Chacoan]] jew [[Opossum grazzjuż ta' Chacoan]], magħruf xjentifikament bħala ''[[Cryptonanus chacoensis]]'', huwa mammiferu marsupjal, tat-[[tribù]] [[Thylamyini]], fil-[[familja]] [[Didelphidae]] ([[didelfidu]]), fl-ordni [[Didelphimorphia]] ([[didelfimorfju]]) u huwa wieħed mill-[[opossum nanu mistur|opossumi nani mistura]], nativ tal-kontinent ta' l-[[Amerika ta' isfel]].
  
Dan l-[[opossum nanu mistur]] huwa marsupjal b' abitudni notturna (attiv bil-lejl) b' attivita minima matul il-ġurnata. ''[[Cryptonanus chacoensis]]'' jgħix f' abitat varjat minn foresti subtropikali u tropiklai umdi, foresti temperati u foresti bl-arbuxelli tax-xewk imsejħin '''"Caatinga"''' u artijiet tal-ħaxix b' arbuxelli u siġar imdaqsa imsejħin '''"Cerrado"'''. Dan huwa mammiferu primarjament arborju (jgħix fis-siġar), għalkemm jingħzel ma' l-art biex jiekol xi frott u jikaċċa.
'''Il-Khanate tal-Krimea''' huwa wieħed mill-khanati li jirriżulta mid-diżintegrazzjoni tar-renju tat-tribù tad-deheb imwaqqfa mill-Mongoli u t-Tatari f'nofs is-seklu tlettax wara l-konkwista ta 'partijiet kbar tal-Ewropa tal-Lvant u l-Kawkasu mit-tribujiet tat-Tatar u Mughal taħt il-kmand ta' Genghis Khan u s-segwaċi tiegħu. L-ewwel wieħed mill-khans kien magħruf bħala l-kabchak khan, minħabba li ħafna mill-abitanti tagħha kienu Torok mit-tribù tal-kabchak. L-Iżlam adotta r-reliġjon tal-Imperu tat-Tribu tad-Deheb fl-1313 AD wara li kien ix-Xamaniżmu.
Iż-'''Żapoteki''' (biż-Żapotek: ''Be'ena'a''; li tfisser "In-Nies"; għall-ħabta tas-700 [[Ante Christum natum|Q.K]]. sal-1521 [[WK|W.K.]]) kienu ċivilizzazzjoni pre-[[Kolombja|Kolombjana]] indiġena (imsejħa wkoll '''ċivilizzazzjoni Żapoteka''') li tkattret fil-Wied ta' [[Oaxaca]] fil-Mesoamerka. L-evidenza [[Arkeoloġija|arkeoloġika]] turi li l-[[kultura]] tagħhom oriġinat mill-inqas 2,500 sena ilu. Is-sit arkeoloġiku taż-Żapoteki fil-belt antika ta' [[Monte Albán]] għandu binjiet [[Monument|monumentali]], spazji għal-logħba tradizzjonali tal-ballun, oqbra tal-għaġeb u oġġetti funebri, inkluż ġojjellerija tad-[[deheb]] maħduma b'mod mirqum. Monte Albán kienet waħda mill-ewwel bliet kbar fil-Mesoamerka. Kienet iċ-ċentru ta' stat taż-Żapoteki li ddomina l-biċċa l-kbira tat-territorju li llum il-ġurnata huwa magħruf bħala l-istat [[Messiku|Messikan]] ta' Oaxaca.
Il-'''Monasteri ta' Yuso u ta' Suso''' '''huma żewġ monasteri''' li jinsabu fil-villaġġ ta' [[San Millán de la Cogolla]], [[La Rioja]], [[Spanja]]. Il-Monasteru ta' Suso, magħruf ukoll bħala l-Monasteru ta' San Millán de Suso, inbena fis-seklu 6, filwaqt li l-Monasteru ta' Yuso, magħruf ukoll bħala l-Monasteru ta' San Millán de Yuso, inbena fis-seklu 11. Iż-żewġ monasteri ġew iddeżinjati bħala [[Sit ta' Wirt Dinji|Sit ta' Wirt Dinj]]<nowiki/>i tal-[[UNESCO]] f'Diċembru 1997.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/805/|titlu=San Mill&aacute;n Yuso and Suso Monasteries|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2022-08-18}}</ref>
{{Wikifikazzjoni}}{{kwota|L-aktar bniedem erudit tal-gżira|Abbé Delaporte fuq De Soldanis fi ktieb tal-vjaġġi tiegħu ppubblikat fl-1787}}
'''Ġann Piet Franġisk De Soldanis''' ([[Rabat (Għawdex)|Rabat]], [[31 ta' Ottubru]] [[1712]] - [[30 ta' Jannar]] [[1770]]) kien lingwista, storiku u studjuż tal-ilsien [[Malti]]. Kien bniedem għaref u ta' kultura vasta mhux biss jekk inqabbluh ma' studjużi oħra fil-gżejjer Maltin imma wkoll jekk inpoġġuh fil-kuntest Ewropew.
Is-[[Sit ta' Wirt Dinji|Siti ta' Wirt Dinji]] tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura ([[UNESCO]]) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972.<ref>{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/convention/|titlu=UNESCO World Heritage Centre - The World Heritage Convention|data=2016-08-27|sit=web.archive.org|data-aċċess=2022-04-26|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/|arkivju-data=2016-08-27|url-status=bot: unknown}}</ref> Il-wirt kulturali jikkonsisti minn [[Monument|monumenti]] (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, [[Skultura|skulturi]] monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]]), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' [[Annimal|annimali]] u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-[[xjenza]], tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali.<ref>{{Ċita web|url=http://whc.unesco.org/en/conventiontext/|titlu=UNESCO World Heritage Centre - Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage|data=2021-02-01|sit=web.archive.org|data-aċċess=2022-04-26|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/|arkivju-data=2021-02-01|url-status=bot: unknown}}</ref> Il-[[Montenegro]], li ddikjara l-indipendenza tiegħu fl-2006 wara x-xoljiment tal-[[Jugoslavja]] u s-[[Serbja]] u l-Montenegro, iffirma l-Konvenzjoni fit-3 ta' Ġunju 2006.<ref>{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/me|titlu=Montenegro - UNESCO World Heritage Centre|data=2017-12-19|sit=web.archive.org|data-aċċess=2022-04-26|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20171219135401/https://whc.unesco.org/en/statesparties/me|arkivju-data=2017-12-19|url-status=bot: unknown}}</ref>
{{Taxobox
| isem = ''Pichipilus''
| renju = [[Annimal|Animalia]]
| fajlum = [[Chordata]]
| klassi = [[Mammiferu|Mammalia]]
| sottoklassi = [[Theria]]
| infraklassi = [[Metatheria]]
| superordni = [[Ameridelphia]]
| ordni = [[Paucituberculata]]
| awtorità_ordni = (Ameghino, 1894)
| familja = [[Caenolestidae]]
| awtorità_familja = (Trouessart, 1898)
| sottofamilja = [[Pichipilinae]]
| awtorità_sottofamilja = 
| ġeneru = '''''Pichipilus'''''
| awtorità_ġeneru = (Ameghino, 1890)
}}
'''''Pichipilus''''' huwa [[ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' [[mammiferu|mammiferi]] [[marsupjal]]i estinti (dawk relatati fil-qrib mal-[[opossum bugeddum|opossumi bugdiedem]] jew l-[[opossum far|opossumi firien]]), u qiegħed ikklassifikat fil-klassi [[Mammalia]], fis-sottoklassi [[Theria]], fl-infraklassi [[Metatheria]], fis-superordni [[Ameridelphia]], fl-ordni [[Paucituberculata]], fis-sottordni [[Caenolestoidea]], fil-familja [[Caenolestidae]], fis-sottofamilja [[Pichipilinae]] ma' ġeneri oħra estinti u mingħajr ebda rappreżentant ħaj.
Fit-18 ta’ Ġunju [[2023]], intilfet il-komunikazzjoni ma’ Titan, sommerġibbli operat minn Oceangate, f’ibħra internazzjonali fl-Oċean Atlantiku tat-Tramuntana ‘l barra mill-kosta ta’ Newfoundland, il-Kanada. Is-sottomarin, li kien fi spedizzjoni turistika biex jara t-tifrik tal-RMS Titanic b’ħames persuni abbord, tilef il-kuntatt mas-sottomarin siegħa u 45 minuta wara li għaddas lejn is-sit tal-inkaljar, u l-awtoritajiet ġew notifikati meta ma reġax deher. fil-ħin aktar tard dakinhar.<ref>{{Ċita web|url=https://www.smithsonianmag.com/innovation/worlds-first-deep-diving-submarine-plans-tourists-see-titanic-180972179/|titlu=A Deep Dive Into the Plans to Take Tourists to the 'Titanic'|kunjom=Magazine|isem=Smithsonian|kunjom2=Perrottet|isem2=Tony|sit=Smithsonian Magazine|lingwa=en|data-aċċess=2023-07-02}}</ref>
[[Kategorija:Listi ta' speċi ta' mammiferi]]
[[Kategorija:2008]]
Din hija il-lista ta' l-ispeċi tal-mammiferi il-ġodda li ġew deskritti xjentifikament fis-sena 2008. It-terminu "mammiferi" hawn jinkludi l-ispeċi klassifikati fil-"[[Mammaliaformes]]" ([[Docodonta]], [[Haramiyida]], [[Morganucodonta]] u xi ġeneri oħrajn) ukoll.
'''Aksum''', spelluta wkoll '''Axum''' (pronunzjata: /ˈɑːkˈsuːm/), hija belt fir-Reġjun ta' Tigray tal-[[Etjopja]] b'popolazzjoni ta' 66,900 resident (mill-2015).<ref>{{Ċita web|url=https://www.citypopulation.de/en/ethiopia/|titlu=Ethiopia: Regions, Districts, Cities, Towns - Population Statistics in Maps and Charts|sit=www.citypopulation.de|lingwa=en-us|data-aċċess=2024-01-12}}</ref> Hija s-sit tal-[[belt kapitali]] storika tal-Imperu tal-Aksumiti,<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/15/|titlu=Aksum|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2024-01-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.britannica.com/place/Aksum-Ethiopia|titlu=Aksum {{!}} Ancient City, Stelae, Ruins, & Map {{!}} Britannica|data=2023-12-03|sit=www.britannica.com|lingwa=en|data-aċċess=2024-01-12}}</ref><ref>Phillipson, David W. (2014). ''Foundations of an African Civilisation: Aksum and the Northern Horn, 1000 BC - AD 1300''. Boydell & Brewer Ltd. p. 69. ISBN <bdi>9781847010889</bdi>.</ref> setgħa navali u kummerċjali li kellha f'idejha r-reġjun kollu flimkien ma' partijiet tal-Punent tal-[[Asja]] bħall-[[Arabja Sawdija]] u l-[[Jemen]]. L-imperu mexxa r-reġjun minn madwar l-400 [[Ante Christum natum|Q.K]]. sas-seklu 10 [[WK|W.K]]. Aksum tinsab fid-distrett ta' La’ilay Maychew tal-Etjopja.<ref>{{Ċita web|url=https://walkinethiopia.com/attractions/northern-ethiopia/item/39-axum#:~:text=Axum%20is%20located%20in%20the,by%20La'ilay%20Maychew%20district.|titlu=Axum - Walkin Ethiopia Tour and Travel|sit=walkinethiopia.com|data-aċċess=2024-01-12}}</ref>
Il-'''Konti''' '''Hubert James Marcel Taffin de Givenchy''' ([ybɛʁ də ʒivɑ̃ʃi]; twieled fl-20 ta' Frar 1927<ref>{{Ċita aħbar|data=2018-03-12|titlu=Le couturier Hubert de Givenchy est mort à l’âge de 91 ans|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2018/03/12/le-couturier-hubert-de-givenchy-est-mort-a-l-age-de-91-ans_5269637_3382.html|lingwa=fr|data-aċċess=2022-02-21}}</ref> – u miet fl-10 ta' Marzu 2018<ref>{{Ċita web|url=https://au.news.yahoo.com/world/a/39485543/little-black-dress-designer-givenchy-dies-aged-91/|titlu='Little black dress' designer Givenchy dies aged 91|data=2018-03-12|sit=web.archive.org|data-aċċess=2022-02-21|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20180312205409/https://au.news.yahoo.com/world/a/39485543/little-black-dress-designer-givenchy-dies-aged-91/|arkivju-data=2018-03-12|url-status=dead}}</ref>) kien aristokratiku u disinjatur tal-[[moda]] [[Franza|Franċiż]] li stabbilixxa d-ditta tal-moda ta' Givenchy fl-1952. Huwa baqa' famuż għaliex iddisinja l-biċċa l-kbira tal-ilbies personali u professjonali ta' [[Audrey Hepburn]] u ta' [[Jacqueline Bouvier Kennedy]]. Huwa kien imsemmi fil-Lista Internazzjonali ta' Nies Famużi li Jilbsu bl-Aqwa Mod fl-1970.<ref>Zilkha, Bettina (2004). ''Ultimate Style – The Best of the Best Dressed List''. p. 116. ISBN <bdi>2-84323-513-8</bdi>.</ref>
'''Svetlana Antonovska''' (Светлана Антоновска, twieldet fis-6 ta' April 1952 – mietet fis-7 ta' Ottubru 2016) kienet matematika u ħaddiema Maċedona fil-qasam tal-istatistika. Hija kienet il-kap tal-Uffiċċju Statali tal-Istatistika tar-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq]] mill-istabbiliment tiegħu fl-1991 sal-2001. Barra minn hekk, hija ħadmet biex dak l-uffiċċju jikkomunika ma' diversi organizzazzjonijiet internazzjonali ewlenin fil-qasam tal-istatistika, u stabbiliet l-ewwel ċensiment tar-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq.<ref>{{Ċita web|url=https://www.ohridnews.com/pochina-svetlana-antonovska-osnovopolozhnik-na-sovremenata-statistika-vo-samostojna-makedonija/|titlu=Почина Светлана Антоновска,основоположник на современата статистика во самостојна Македонија|kunjom=Tanja|data=2016-10-07|sit=OhridNews|lingwa=en-US|data-aċċess=2023-06-20}}</ref>
{{stub|ġeografija}}
[[File:Kärnten in Austria.svg|thumb|Kärnten ġewwa l-Awstrija]]
'''Kärnten''' (IPA: ''{{IPA|ˈkɛʁntn̩}}'') hija [[stat]] tal-[[Awstrija]]. l-istat għandu popolazzjoni ta' 557,371 (sal-2020).
'''Il-ħobż ta' Vjenna''' huwa tip ta' ħobż magħmul minn proċess żviluppat fi [[Vjenna]], l-[[Awstrija]] fis-seklu 19. Il-proċess ta' Vjenna juża tħin għoli ta' qamħ [[Ungerija|Ungeriż]] u ħmira miċ-ċerejali mgħaffeġ biex jgħolli l-ħobż.<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Eben Norton Horsford|sena=1875|titlu=Report on Vienna bread|url=https://archive.org/details/bub_gb_6jRDAAAAIAAJ|post=Washington|pubblikatur=Government Printing Office|paġni=[https://archive.org/details/bub_gb_6jRDAAAAIAAJ/page/n14 1]–114}}</ref>
[[File:Euclidis quae supersunt omnia.tif|thumb|Ewklide, 1703]]
'''Ewklide''' kien matematiku Grieg li għex fis-sena 300 [[QK|Q.K]]. X'aktarx kien edukat f'[[Ateni]] mid-dixxipli ta' [[Platun]]. Għallem il-ġeometrija f'[[Lixandra]] fejn sewwasew waqqaf skola tal-[[matematika]]. Ix-xogħol ewlieni tiegħu, l-''[[Elementi]],'' huwa trattat ta' 13-il volum dwar il-matematika. Jistħarreġ suġġetti bħall-[[ġometrija|ġeometrija]], il-proporzjonijiet inġenerali, il-proprjetajiet tan-numri u l-ġeometrija tas-solidi.
{{portal|Matematika|P_math.png|1px}}