mteb/WikiClusteringP2P.v2 huggingface dataset:
'''Paganî''' (bi [[latînî]]: ''paganus'') ji bo bawerîye li bawerê olên yek-Xudayî (monoteism) derve bawer dikin re tê gotin. Ew kesî peyçûna paganî dere re ''Pagan'' tê gotin. Ewna bi gelemperî peyçûna olên berê, yên li ber olên semîtîk, derin.
'''Weşanxaneyê Roşna''' bi pirranî kitêben bi [[Zazakî|kirdkî]]  diweşîne. Di sala 2012an de li Diyarbekirê dest bi weşanê kiriye. Îdarekerê weşanxaneyê [[Roşan Lezgîn]] e.<ref>{{diq}} "Weşanxaneyê Roşna", [http://www.kurdilit.net/?p=2569 kurdilit] </ref> Di nav heşt salan ji 60î zêdetir bi kirmanckî kitêb weşandine<ref>{{diq}} [http://rosanlezgin.blogspot.com/2018/08/wesanxaneye-rosna.html ''rosanlezgin.blogspot.com'':  ''Weşanxaneyê Roşna''] (29.08.2018)</ref>. Kitêbên ku weşandine wek hîkaye, helbest, folklor, lêkolîn, ferheng, gramer û roman ji mijarên cûda cûda ne. Bilî zazakî bi kurmancî û tirkî jî hin kitêb hatiye weşandin.
'''Zawdex''' an jî '''Bezabde''' (bi zimanê ermenî: Ծավդեք, ''Tsavdek'' an Զավդեք, ''Zavdek''), bi yonanî: Ζαβδιχηνής ''Zavdichinís'', bi latînî: ''Zabdiccena'', bi sûryanî: ''Zawdai'') begîtiyeke kardoxî bû<ref>C. Toumanoff, ''Introduction to Christian Caucasian History II: Status and Dynasties of the Formative Period'', Traditio, Vol. XVII, pp.1–107, 1961, Fordham University Press, New York. (see p.31-32-49)</ref>. Ew begîtiye li rojavaya [[Ake]]yê, başûr rojavayê [[Ancewasî|Ancewasiyê]] û bakûrê [[Hezewan]]ê bû.
Ev lîsteya zanistvanên [[misilman]] yê [[serdema zêrîn a îslamê]] ne.<ref>http://www.ahmad-sanusi-husain.com/2014/10/most-famous-muslim-scientists-and-their.html?m=1</ref> Ji [[sedsala 8an]] de dest pê dike û heta [[sedsala 16an]].<br>
[[Zanistvan]]ên misilman yên ku li ser çiqilên [[zanist]]ê ên weke [[stêrnasî]], [[fizîk]], [[kîmya]], [[matematîk]], [[biyolojî]], [[endezyarî]], [[jeolojî]], [[dîrok]], [[bijîşkî]], [[erdnîgarî]], [[civaknasî]] û hwd xebitînin cih girtine.<ref>http://scienceislam.com/muslims_science.php</ref><ref>http://www.scientificamerican.com/slideshow/forgotten-history-muslim-scientists/</ref><ref>http://haberseyret.com/mobil/haber/29080/musluman-bilim-adamlari-ve-icatlar{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref>
'''Psîkoterapî''' tê wateya saxkirina psîkologîk. Bi nexweşiyên psîkologîk ên ne bingeh-laşî ne re psîkologên ku perwerdeya [[psîkoanalîz|psîkoanalizê]] dîtinê bilî dibin. Heger bingeha nexweşiyê laşî be, ango organîk, tedawîkirin karê [[psîkîatrî]]stane. Psîkiyatrîst bi metodên bijîşkî û dermanan nexweşên xwe tedawîdikin. Psîkolog ana psîkoanalîst an psîkoterapîst bi metodên taybet ên psîkoterapiyê tedawîdikin. Bo mînak, seansên psîkoterapiyê, axavtin, [[hîpnoz]] hwd. Psîkolog çi [[klînîk psîkolog]], çi psîkoterapîst nikarin metodên bijîşkiyê û dermanan bikarbînin. Lewra wan perwerdeya bijîşkiyê nedîtine. Psîkoterapîst li nexweşxaneyan bi psîkiyatrîstan re tevlî tedawiyê dinin an li klînîkên xwe yên taybet bi serê xwe tedawîdikin. Psîkoterapîstên ku perwerdeya [[hîpnotîzma]]yê nedîtine nikarin vê metodê bikarbînin, qedexe ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]
'''Cahîdo''', [[dengbêj]]ekî kurd e, di sala 1960’an de li [[Mûş]]ê, li gundê [[Orgînos]]ê ji dayîk bûye. Dibistana seretayî xelas kiriye. Ji [[Sason]]ê hatine li Mûşê bi cihûwar bûne. Ji donzdeh saliya xwe û virde ye distrê. Zewicandî ye û deh zarokên wi hene. Li Orgînosê dijî.
{{kêm}}
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| mapframe           = na
| navê rastî         = {{ubl|Λυδία|Lydia}}
| nexşe binnivîs     = Nexşeya Împeratoriya Lidya ({{bi-en|Kingdom of Lydia}}) di dema herî xurt de, di sedsala 6. b.z. de.
| çespandina nexşeyê binnivîs = Lidya li Turkiyeyê
| wargeh             = {{ubl|Keyaniya dîrokî|Herêm dîrokî}}
}}
'''Lidya''' (bi [[Asûrî]]: ''Luddu'', {{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) welatek û herêmekê dîroki di dewera [[Anatoliya]] bû, niha dikeve ser parizgehên [[Îzmîr]] û [[Manisa]] li [[Tirkiye]]yê. Paytextê wê, bajarê [[Sardîs]]ê bû.
'''Serhildana Boxer''' ([[Zimanê çînî|Çînî]]: 義和團起義, pinyin: Yìhétuán qǐyì), ew serhildanek li dijî bandora aborî û siyasî ya welatê [[rojava]] li ser [[Çîn]]<nowiki/>ê, di sedsala 19an de bû. Armanc ew e ku hemû biyanî ji welat were derxistin<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://www.worldcat.org/oclc/870272576 |sernav=The origins of the Boxer War : a multinational study |paşnav=Xiang, Lanxin, 1956- |isbn=978-1-136-86589-3 |cih=London |oclc=870272576 }}</ref>. Ew di meha [[mijdar]]<nowiki/>a 1899 de dest pê kir û di 7ê [[îlon]]<nowiki/>a 1901an de bi dawî bû. Di dema serhildan û tepisandina serhildanê de, bi hezaran serhildêr, biyanî û sîvîlan jîyana xwe ji dest dan.<br />
{{Sernav bi îtalîk}}
'''Kubara min''' albûma hunermenda kurd [[Zînê]] ([[Saadet Özlük]]) e. Albûm ji deh stranan pêk tê û di salên 1990î de ji aliyê [[Elmas Müzik Üretim]] ve hat çêkirin.<ref>Kaseta Zînê, Kubara min. Elmas Müzik Üretim, Stembol.</ref>
'''Konên aşîtiyê''' an jî weke ku di nav xelkê de tê gotin "konên çareseriya demokratîk yên çareserkirina pirsgirêka kurd". Li [[Kurdistan]]ê di [[Newroz]]a 2011an de ji aliyê dayikên kurd yên aşîtiyê ve hatine avakirin. Dayikên kurd, ji bo ku pêşî li wî serê ku heya bigirin, hertimî di nav tevgerekê de bûn. Ew kirina wan ya dawiyê ya di 2011an de bû. Dewleta tirk, di wê newrozê de bidest operasyonan li ser gerîla kir û di roja komkujiya kurda roja Helebçê de roja 16 adarê 2011an de sê ciwanên kurd kuştin. Helîme Baş û Halît dag du ji wan ciwanên kurd bûn. Halît zewicî bû û bavê du keçan bû û ji [[Mahsertê]] bû. Kurdistaniyan ew weke ´pekrawanên newrozê´ himbêzkirin û wisa denezandin.
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
'''Nasyonalsosyalîzm''', '''nazîzm''' an jî '''Hitlerîzm''' peyveke kolanî ya bo alîgir û birêveberên [[Adolf Hitler]] û sosyalîstên neteweperest (bi [[almanî]]: ''Nationalsozialist'') tê bikaranîn. Peyv ji kurtkirina peyva almanî ''Nationalsozialismus'' tê. Herwekî [[neonazî]] (anku, "tezenazî", "nûnazî") jî tê wateya nasyonalsosyalîstên nû. Îdeologiya nasyonalsosyalîzmê di [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de bo sedemê mirina nêzîki 50 milyon mirovî û têk çû. Nazî, di deme şerê cihanê yê duyem de li Almanya hatina ser desthilatdariyê. Avakerê bîrdoziya Naziyan Adolf Hitler, bi eslê xwe yekî ku Awistiryayî bû. Pênaberekî ku li Almanya bû. Piştre li wir xwe avêta nava Siyasetê û pêde çû. Hitler, li Almanya, hemû nirxên mirovatî bikarhanîn bi wan bilind bû û hat û bû desthilatdar. Pêşî di partiya Almana ya ku weke partiyeka karkeran bû "[[Partiya Karkerên Alman a Nasyonalsosyalîst]] " ku bi almanî navê wê "Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, (kinasî; NSDAP)" Li ser wê wê re bilind bû û hat ser desthilatdariyê.
{{Agahîdank nivîskar
| nav                = Katherine Mansfield
| wêne               = Katherine Mansfield (no signature).jpg
| mezinahiya_wêne    = <!-- 180px -->
| sernavê_wêne       = Katherine Mansfield
| navê_jidayikbûnê   = Kathleen Mansfield Beauchamp
| roja_jidayikbûnê   = {{birth date|df=yes|1888|10|14}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Wellington]], [[Zelanda Nû]]
| roja_mirinê        = {{death date and age|df=yes|1923|01|09|1888|10|14}}
| cihê_mirinê        = [[Fontainebleau]], [[Île-de-France]], Fransa
| cihê_goristanê     = Cimetiere d'Avon, [[Avon, Seine-et-Marne]]
| netewe             = Brîtanî ([[Zelanda Nû]])
| perwerde           = [[Queen's College, London]]
| pîşe               = Nivîskar, helbestvan
| serdem             = 1908 – 1923
| tevger             = Modernîst
| şêwe               = 
| ziman              = Inglîzî
| hevjîn             = {{ubl|{{marriage|George Bowden|1908|1917|end=div}}|{{marriage|[[John Middleton Murry]]|1918}}}}
| partner            = {{ubl|[[Maata Mahupuku]]|Edith Kathleen Bendall|Ida Constance Baker}}
| zarok              = 
| xizm               = [[Arthur Beauchamp]] (grandfather)<br>[[Harold Beauchamp]] (father)<br>[[Elizabeth von Arnim]] (cousin aunt)
| malper             = {{URL|https://www.katherinemansfield.com/}}
| mijar              = 
| şanenav            = 
}}
'''Kathleen Mansfield Murry''' (jdb. Beauchamp; 14ê çiriya pêşîn a 1888an - 9ê kanûna paşîn a 1923an) nivîskareke modernîst a navdar bû ku li [[Nû Zelenda|Zelanda Nû]] ji dayik û mezin bûye. Wê bi bernavê '''Katherine Mansfield''' [[kurteçîrok]] û helbest nivîsandin. Dema ku ew 19 salî bû, Zelanda Nû ya kolonyal terikand û li Înglistanê bi cih bû, li wir di {{girêdan|Koma Bloomsbury|en|Bloomsbury Group}} de bû hevala [[D. H. Lawrence]], [[Virginia Woolf]], [[Lady Ottoline Morrell]] û yên din. Di sala 1917an de hatiye teşhîskirin ku Mansfield bi [[tuberkuloz]]ê ketiye, û ew li Fransayê di 34 saliya xwe de mir.
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Westhofen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Alzey-Worms]]
}}
'''Westhofen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Alzey-Worms]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Innernzell
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Freyung-Grafenau]]
}}
'''Innernzell''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Freyung-Grafenau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>
'''Nîvgirava Apennin''' (bi [[îtalî]], ''Penisola Appenninica'') an '''Nîvgirava Îtalyayê''' yek ji nîvgiravên herî mezinên [[Ewropa]] ye. Ew ji [[Alp]]an de heta [[Deryaya Navîn]] li ser nêzî 1.000 km dirêjahîyeke ye. Ew ji bo teşeyê xwe wek gîzme (bi îtalî: ''Lo Stivale'') tê zanîn.
Di rêza nukleotîdên ADN-ya zîndewerê de rûdana guherînên mayînde wekî '''mutasyon''' an jî '''bazdan''' (bi înglîzî: ''mutation'') tê navkirin.<ref name="Campbell">Campbell, N. A., & Reece, J. B. (2008). Biology (8th ed.). San Francisco, CA: Benjamin-Cummings Publishing Company.</ref>
{{bi zazakî|Mihemed Elî Şakir (zazakî)}}
{{yekkirina dîrokê|Mihemed Elî Şakir (kurmancî)}}
'''Mihemed Elî Şakir''' hunermendekî kurd e ku di sala 1946an de li [[Dirbêsî, Hesîçe|Dirbêsiyê]] ([[Rojavaya Kurdistanê]], [[Sûrî|Sûriyê]]) hatiye dinê.
Hunermend Mihemed Elî Şakir, di sala 1946an de li navçeya Dirbêsiyê ya parêzgeha Hesekê ya Sûriyê (beşa kurdî ya girêdayî dewleta Sûriyê) ji dê û bavên ku ji neteweperweriya xwe ya kurdî hez dikin, hatiye dinê.
Bapîrê wî ji aliyê bavê xwe ve mirovekî dîndar û muezzinê mizgeftê bû, bi dengekî awaz û mezinbûna wan bi perwerdeyeke dînî bû. Bavê wî yê ezîz jî bi muzîkê re têkildar bû û li tenbûrê dixist. Dibêjin ku bavê wî bandoreke mezin li ser heza wî ya muzîkê kiriye û bi saya xwendina dînî ya bapîrê xwe hunermend jêhatîtir bûye. Mihemed Elî Şakir, jiber kirin û xwendina Quranê bi dengê xwe yê xweş di rojên dînî de û li dibistanê digot.
{{Agahîdank mirov
| nav                = Nesredîn Tûsî
| navê_rastî         = {{ziman|fa|نصیرالدین طوسی}}
| sernavê_wêne       = Nesredîn Tûsî
| roja_jidayikbûnê   = 1201
| cihê_jidayikbûnê   = Xorasan
| roja_mirinê        = 1274
| cihê_mirinê        = [[Bexda]], [[Îraq]] (73 Salî)
| hevwelatî          = {{ala|Îran}}
| serdem             = [[Serdema Zêrîn a Îslamê]]
| bandorbar          = [[Îbn Sîna]], [[Fexredîn Razî]]
| netewe             = Faris
| bandorker          = [[Îbn Xeldûn]], [[Qutbedîn Şîrazî]] û [[Fexredînê Exlatî]], [[Îbn el-Şatir]], [[Nicolaus Copernicus]]
| pîşe               = [[Felsefe]], [[Matematîk]], [[Teolojî]] û [[Astronomî]]
| xebat              = Cota Tûsî
}}
	
'''Nesredîn Tûsî''' ({{bi-fa|نصیرالدین طوسی}}, Ebû Cefar Mihemed bin Muhemmed bin el-Hesen Nesredîn et-Tûsî, zayîn [[1201]] li [[Tûs]], [[Xorasan]]a [[Îran]]ê, mirin [[1274]] li [[Bexda]]yê) [[teolojî|teolog]], [[matematîknas]], [[stêrnasî|stêrnas]] û [[fîlozof]]ekî [[misilman]]ê [[Gelê Farsê|faris]] yê di [[sedsala 13'an]] de jiya bû.
'''Carlos Saavedra Lamas''' (jdb. [[1ê çiriya paşîn]] [[1878]] li [[Buenos Aires]], [[Arjentîn]] - m. [[5ê gulanê]] [[1959]] li heman derê) dadnas û polîtîkerekî arjentînî bû. Sala 1936î Xelata Nobel a aşitiyê wergirtiye.
Di bijîşkiyê de, [[tesîra advers]] bizerer e û encama tesîra nedaxwazkirî ye bi bikaranîna derman an jî midaxaleyeke din wek cerrahî.Tesîreke advers dikare wek ''[[Tesîra rexnak]]'' jî bê nîşan dan, ndema wek tesîra esas an jî ya tedawîker bi awayeke sekonder tê nirxîn.Eger encamên wê ji doz an jî prosedûreke çewt hatibe, ev rewş wek çewtiya dermankirinê tê nasîn ,ne wek [[komplîkasyon]].
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derman]]
[[Kategorî:Dermannasî]]
'''Guram Zaxarovîç Acoyev''' (jdb. {{Jidayikbûn|18|çiriya pêşîn|1961}} li [[Tibîlîsî]], [[Gurcistan]]) gogbazekî profesyonel ê futbola [[rûs]] bû. Bi eslê xwe [[êzdî]] e. Dî lîga yekem a [[Rûsya]]yê de dilîst. Bejna wê 1.82 m ye, pirranî di qada navîn û êrîşê de gog dibezand.
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Arketîp''', bi [[grekî]] tê wateya dîmenên dîrokkevn. [[Fîgûr]], [[drûv]], qalibên fêrbûyî yên ji demên pirr kevn hatine û di [[binhişar]]ê de cih digirin in. Evana qalibên dînamîk in û bandora xwe li [[hişar]]ê dikin.
'''Karl Adolf Gjellerup''' (jdb. [[2ê tîrmehê]] [[1857]] li [[Roholte]], m. [[11ê çiriya pêşîn]] [[1919]] li [[Klotzsche]] a nêzîkî [[Dresden]]) nivîskarekî Danimarkayî bû û [[Xelata Nobelê]] ya wêjeyê wergirtî bû.
'''Kixse''', '''kexs''', '''kixs''' an '''kixsik''' pîvazên serî yên biçûk in. Kixse ji bo çandinê tên bikaranîn. Kixseyan dikin erdê, ser wan digrin. Di wir de nêrî (zîl) didin û pelçên xwe derdikevin rûyê erdê.
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Geratskirchen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rottal-Inn]]
}}
'''Geratskirchen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rottal-Inn]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>
{{Paqij bike|tarîx=adar 2024}}
'''Kêrlîng ''' (bi îngilîzî: curling) werzişek e ku bi paldana keviran li ser qeşayê tê lîstin. Van keviran ber bi hedefek ku ji sê derdorên li ser hev pêk tê diherikin. Kêrlîng di dawiya Serdema Navîn de li Skoçyayê derket holê. Çavkaniyên nivîskî yên yekem ên di derbarê lîstina bi kevirên li ser berfê de bi karên Paisley Abbey, li Renfrewshire di Sibata 1541-an de têkildar in. Kêrlîng lîstikek komê ya werzîş û şahî ye ku di navbera du koman de li ser rûberek qeşayê ya pir safî û nerm tê lîstin.
{| border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="width:300px; float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Fruktoz
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | 
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Agahiyên gelemper
|-
| Nav || Fruktoz
|-
| Navên din || Şekirê fêkiyê, fêkîşekir?
|-
| [[Direfş]] || C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Taybetmendî
|-
| [[Baristeya molekulî]] || 180,16 <math> \frac {g}{mol}</math>
|-
| [[Tîrbûn]] || 1,59 <math> \frac {kg}{m^3}</math>
|-
| Rewşa di germiya odê de || hişk
|-
| [[Xala helînê]] || 100–104 [[Grad Selzîyus|°C]]
|}
'''Fruktoz''' (bi latînî: ''fructus'', tê wateya "fêkî") an jî '''şekirê fêkiyê.'''   Di nav hegzozan da şekira herî tehmşirîn fruktoz e. 
Wekî levuloz ji bi nav dibe. Ji ber ku di nav fêkiyên wekî tirî, sêv, û hirmiyan da fruktoza serbest bi mêjerek mezin 
heye, fruktoz wekî şekira fêkî jî tê bi nav kirin. [[Hingiv]] û 
nektar(şîreya şîrîn a kulîlkan) jî gelekî fruktoz dihundirînin. 
Şekira çayê([[sukroz]]) ji fruktoz û [[glukoz]]ê pêk tê. 
Fruktoz di [[kezeb]]a  mirov de tê guherandinê, ji fruktoz molekulên wekî [[glîserol]] û [[trîglîserîd]] çêdibin. Ji van molekulan jî dibe ku molekulên [[rûn]]ê, glukoz û [[glîkojen]]ê çêbibin. Hema hemû [[xane]]yan ji bo peydakirina enerjiya [[ATP]]yê ligel glukoz, fruktozê jî bi kar tînîn. Fruktoz cureyek [[monosakkarîd]] e. Formula wî ya kîmyayî C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> ye. Cudahiya wê ji [[glukoz]] ew e ku şekirê fêkiyê [[kêton]] şûna [[aldehîd]] pêve ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Biyokîmya]]
[[Kategorî:Adan]]
'''Persê''' ([[yewnanî]]: Πέρση) di [[mîtolojiya yewnanî]] de jina [[Hêlios]] û dêya hinek nemirên girîng e. Wek wateya navê xwe bi werankirinê re tê tekildar kirin. Lê agahiyên derheqê wê gelek tinne. Zarokên wê û Hêlîosê [[Kîrkê]] û [[Eêtes]] e.<ref>(960) [[Teogonîa]]-[[Hêsîodos]]</ref> Apollodorus yek zêde dike û dibêje [[Pasîfaê]] jî zaroka wê ye.<ref>[[Apollonius of Rhodes]],</ref> Ji aliyê piraniyan nivîskar û helbestvanên demên kevnar Persê nayê hesibandin lê [[Hêsîodos]] jî [[Homêros]] jî qala wê diken û Persêyê qebul diken.
{{Sernav bi îtalîk}}'''''Zerdeşt wiha ferman kir''''' (bi [[almanî]]: ''Also sprach Zarathustra'') navê pirtûka bi nav û deng a [[fîlozof]] û nivîskarê mezin ê [[Almanya]]yê [[Friedrich Wilhelm Nietzsche]] ye. Pirtûk ji çar beşan pêk tê û di navbera salên [[1883]] û [[1885]]'an de hat nivîsandin.
'''Kevirê dêrişî''' yan jî '''[[kevzgal]]''', kevirekî gelek rengîn e ku tenê li çiyayê [[Dêrîş]] û [[Quzêrîb]]ê he ye û jê [[xar]]ên kevirî û kevirên [[mermer]]î dihê çêkirin. Di nava kevir de reng, reh û reh û xet xet li hev dilefin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Kevir]]
{{Agahîdank gund
| nav                = Hacîawa
| navê_din           = Ḧacîawa
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Hacîawayî]], xelkê Hacîawayê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Hacîawa''', '''Ḧacîawa''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.
'''Begzade''' mîrêt qela Beresori û Kelêge, hakimêt Tergewer û Mergewer bûne. Ew li binemala mîrêt Hekariyê û Şemzîna bûne. Ew heta dumahîka sedsalêt 19-ê serokêt ‘eşîrêt wan herêma bûne.
'''Hevalên derewîn''' an jî '''hevalên çewt''' (bi [[înglîzî]]: ''false friends'') hin peyv hene ku bi temamî yan pirr wek hev in lê ziman yan [[zarava]]yên cuda de yan jî li deverên cuda maneya wan cuda ye. Mirov bawer dike ku ew peyvên nas in lê dibe ku mirov xelet wan fehm bike. Navê peyvên wisa "hevalên derewîn" yan "hevalên çewt" e.
{{Agahîdank gund
| nav                = Kafro
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Elbeğendi
| wêne               = Kafro1.jpg
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Midyad]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 35
| sala_nifûsê        = [[2008]]
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 965
| koda_postayê       = 47500
| koda_telefonê      = 0482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|16|59|N|41|24|26|E|display=inline, title}}
}}
'''Kafro''' an jî '''Xerabê Kefrê''' (bi [[aramî]] ''Kafro Tahtayto'', bi zimanê [[romî]] ''Elbeğendi'') gundekî navçeya [[Mîdyad]]ê (di parêzgeha [[Mêrdîn]]ê de) ku li [[Tûr Abdîn]]ê de cih digre, ye. Ev gund di sala 1980an de ji aliyê [[Dewleta Tirk]] ve hatibû betalkirin lê di sala 2004an de gund ji nû ve hate avakirin. Herwiha, îro 18 malbatên sûryani/aramî tê de dijîn.
{{bnr|Soran}}
{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Soran
 | Navê_din           = 
 | Navê_fermî         =
 | Wêne               = Hewler governorate 2012.png
 | Wêne_firehî        = 260px
 | Wêne_sernav        = Koordînat: {{Mapframe|zoom=9|36.8, 44.6|geotype=geomask|ids=Q7563286|type=maplink}}
 | Welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
 | Dûgel              = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
 | Parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
 | Serbajar           = [[Soran]]
 | Qeymeqam           = 
 | Navê_nîştecihan    = Xelkê Soran
 | Hejmara_nahiyan    =   <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 
 | Hejmara_taxan      = 
 | Hejmara_gundan     = 
 | Hejmara_mezran     = 
 | Gelhê_navçeyê      =   <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = 
 | Gelhê_navçeyê_çavkanî = 
 | Gelhê_bajaran      = 
 | Gelhê_gundan       = 
 | Rûerd_navçe        = 
 | Berbelavî_navçe    = 
 | Gelhe_serbajar     =   <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= 
 | Gelhê_serbajarê_çavkanî = 
 | Şaredar            = 
 | Rûerd_serbajar     = 
 | Bilindayî_serbajar = 
 | Koda_postayê       = 
 | Koda_telefonê      = 
 | nexşeya_cihan      = 
 | nexşeya_cihan2     =
 | koordînat          = 
 | Nexşe              = 
 | Nexşe_sernav       = 
}}
'''Soran''' yek ji navçeyên [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]], [[Herêma Kurdistanê]]) ye. Soran ji nahiyên [[Xelîfan]], [[Diyana]] û [[Sîdekan]] pêk tê<ref>https://web.archive.org/web/20110308105346/http://hawlergov.org/kur/subject.aspx?ID=97</ref><ref>http://www.wikiwand.com/ckb/پارێزگای_ھەولێر</ref>..
{{Agahîdank bajar|nav=Lanzhou|navê_fermî=兰州|nexşeya_cihan=Çîn|nc_relief=na|nc_firehî=|koordînat={{Koord|36|03|43|N|103|50|06|E|display=inline, title}}|mertal=|welat={{Ala|Çîn}}|herêm=|parêzgeh=|parêzgar=|şaredar=|rûerd=|gelhe=3,6 milyon kes (2010)|berbelavî=|dem=UTC+8|bilindayî=|koda_postayê=|koda_telefonê=|wêneSer=兰州皋兰山201905.jpg|wêneSer_sernav=Lanzhou|wêne2=|wêne2_sernav=|malper=}}
{{Agahîdanka giştî
|sernavê_îtalîk=erê
}}
'''The Hunger for More''' ([[kurdî]]: ''Birçîbûna bo hê bêhtir'') [[albûm|albûma]] yekê ya [[rapvan|rapvanê]] [[DYA|amerîkî]] [[Lloyd Banks]] e. Ew di sala [[2004]]'an de derket. Hilberînerên vê albûmê ev in: [[50 Cent]], [[Eminem]], [[Havoc]], [[Ron Browz]], [[Thayod Ausar]], [[K1 Mil]], [[Hi-Tek]], [[Timbaland]], [[Scram Jones]], [[Chad Beat]], [[Sha Money XL]], [[Greg "Ginx" Doby]] û [[Black Jeruz]].
(''Aquarius'') de.]]
'''Trappist-1''', di heman demê de wek '''2MASS J23062928-0502285'''<ref>*"2MASS J23062928-0502285". SIMBAD. Centre de données astronomiques de Strasbourg.</ref> jî tê binavkirin, di nav [[komstêrka Dewlikê]] (''Aquarius'') de<ref> Gillon, M.; Jehin, E.; Lederer, S. M.; Delrez, L.; De Wit, J.; Burdanov, A.; Van Grootel, V.; Burgasser, A. J.; Triaud, A. H. M. J.; Opitom, C.; Demory, B.-O.; Sahu, D. K.; Bardalez Gagliuffi, D.; Magain, P.; Queloz, D. (2016). "Temperate Earth-sized planets transiting a nearby ultracool dwarf star" (PDF). Nature. 533 (7602): 221–224. Bibcode:2016Natur.533..221G. doi:10.1038/nature17448.</ref> [[stêr]]keke bejnbihost e ku ji [[Roj (stêrk)|Ro]]<nowiki/>jê 39,5 [[Sala tîrêjê|sala roniyê]] (12,1 parsek) dûrtir e.<ref> Chang, Kenneth (22 February 2017). "7 Earth-Size Planets Identified in Orbit Around a Dwarf Star". New York Times. Retrieved 22 February 2017.</ref><ref>http://www.nerinaazad.net/kr/news/life/politics/nasay-askere-kir-7-gerstrkn-n-hat-dtin-dibe-li-ser-3yan-av-hebe</ref>