mteb/WikiClusteringP2P.v2 huggingface dataset:
{{automatic taxobox
|image = Asperula arvensis0.jpg
|image_caption = ''[[Asperula arvensis]]''
|display_parents = 2
|taxon = Asperula
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species = 
|type_species_authority = 
|synonyms = 
*''Asterophyllum'' <small>Schimp. & Spenn.</small>
*''Blepharostemma'' <small>Fourr.</small>
*''Chrozorrhiza'' <small>Ehrh.</small>
*''Cynanchica'' <small>Fourr.</small>
*''Galiopsis'' <small>St.-Lag.</small>
*''Lepunis'' <small>Steven</small>
}}
Dagiti nangabak iti '''[[GRAAFIL|Gov. Roque Ablan Awards for Iloko Literature (GRAAFIL)]]''' iti tawen [[1991]] (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor):
__NOTOC__
'''Salip iti Sarita'''<br>
Beterano:<br>
Umuna: ''"Rengngat"'' ni Guillermo I. Concepcion<br>
Maikadua: ''"Simotsimot"'' ni William V. Alvarado<br>
Maikatlo: ''"No Margaay Ti Uneg Ti Daga"'' ni Ricarte A. Agnes<br>
Agdadamo:<br>
Umuna: ''"Ti Ideolohia ni Manong Neil"'' ni Joel B. Manuel<br>
Maikadua: ''"'Propeta iti Baro a Panawen"'' ni Marcelo R. Llarenas<br>
Maikatlo: ''"Senario"'' ni Daniel L. Nesperos<br>
Maikapat: ''"Siasino Ti Karasaen?"'' ni Orlando L. Aganon<br>
Maikalima: ''"Panagsubli"'' ni Jovymar P. Tactac<br>
Maikanem: ''"Naiwawa a Mula"'' ni Myrna M. Molina<br>
Naghurado:
Daytoy ket maysa a '''listaan dagiti pagilian babaen ti populasion'''. Daytoy a listaan ket agiraman kadagiti [[Listaan dagiti pagilian ti lubong|naturay a pagilian]] ken dagiti [[agkamkammatalek a teritorio]] a naibatay iti ISO a pagalagadan a [[ISO 3166-1]]. Naited pay ti porsiento, ti populasion ti tunggal maysa a pagilian ket naipadpada ti [[Populasion iti Lubong]], a segun ti [[United States Census Bureau]] a pagorasan ti populasion ket {{formatnum:{{#expr: {{worldpop}} / 100000 round 0}}00000}}.<ref>{{cite web |author=Demographic Internet Staff | url=http://www.census.gov/ipc/www/popclockworld.html | title=International Programs Center | publisher=Census.gov | date=2012-01-22 | accessdate=2012-01-22}}</ref> Segun ti sabali a bilang babaen dagiti [[Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian|Nagkaykaysa a Pagilian]], sumuroken a 7&nbsp;bilion.<ref name=UN7bn>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-15459643 | title=Ti populasion a pito a bilion: UN sets out challenges | date=2011-10-26 | publisher=BBC | accessdate=2011-10-27}}</ref>
{| class="infobox bordered" style="width: 250px; font-size: 95%; float: right;" cellpadding="4" cellspacing="0"
|+ <big>'''Kurdistan '''</big>
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | [[Image:Kurdish-inhabited area by CIA (1992).jpg|225px]]<br>Dagiti lug-lugar a pagnaedan dagiti Kurdo.
|-
! style="text-align: left;" | [[Pagsasao]]
| [[Pagsasao a Kurdo|Kurdo]], [[Pagsasao a Turko|Turko]], [[Pagsasao nga Arabiko|Arabiko]] ken [[Pagsasao a Persiano|Persiano]]
|-
! style="text-align: left;" | Lokasion
| Lumaud ken Amianan a laud [[Iraniano a Plateau]]: [[Nangato a Mesopotamia]], [[Zagros]], [[Abagatan a daya nga Anatolia]], a mairaman dagiti paset ti amianan a laud ti [[Iran]], akin-amianan nga Irak, amianan a daya a [[Siria]] ken aabagatan a daya a [[Turkia]]<ref name="borders">{{Cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/Kurdistan|title=Kurdistan - Panagipalpalawag manipud ti Dictionary.com|accessdate=2007-10-21}}</ref>
|-
! style="text-align: left;" | Kalawa (Karkulo)
|190,000&nbsp;km²–390,000&nbsp;km²<br>74,000 kd.mi–151,000 kd.mi
|-
! style="text-align: left;" | Populasion
| 25 aginggana ti 30 a riwriw (Kurdo a Populasion) (Karkulo)<ref name=FSU>{{cite web|accessdate=2007-03-17 |url=http://www.xs4all.nl/~tank/kurdish/htdocs/announce/KSF.html |title=Programa dagiti Panagadal ti Kurdo |publisher=Unibersidad ti Estado ti Florida}}</ref>
|}
|archipelago = [[Is-isla ti Kalatakan a Sunda]]
|area_km2 = 174600
|rank = Maika-11
|highest_mount = [[Bulu Rantemario|Rantemario]]
|elevation_m = 3478
|country = Indonesia
|country_admin_divisions_title = Dagiti probinsia<br />(kapitolio)
|country_admin_divisions = [[Laud a Sulawesi]] ([[Mamuju (siudad)|Mamuju]])<br />[[Amianan a Sulawesi]] ([[Manado]])<br />[[Tengnga a Sulawesi]] ([[Palu]])<br />[[Abagatan a Sulawesi]] ([[Makassar]])<br />[[Abagatan a Daya a Sulawesi]] ([[Kendari]])<br />[[Gorontalo (probinsia)|Gorontalo]] ([[Gorontalo (siudad)|Gorontalo]])
|country_largest_city = [[Makassar]]
|country_largest_city_population = 1,338,633
|population = 18,455,058
|population_as_of = 2014 (karkulo)
|density_km2 = 97.4
|ethnic_groups = [[Makassarese]], [[Bugis|Buginese]], [[Tattao a Mandar|Mandar]], [[Minahasa]], [[Tattao a Gorontalo|Gorontalo]], [[Toraja]], [[Tattao a Butones|Butones]], [[Bajau]], [[Tattao  a Mongondow|Mongondow]]
}}
Ti '''Sulawesi''', dati nga ammo a kas ti '''Celebes''' ket ti isla idiay [[Indonesia]]. Maysa kadagiti uppat nga [[Is-isla ti Kalatakan a Sunda]], ken ti [[Listaan dagiti isla babaen ti kalawa|maikapito a kadakkelan nga isla iti lubong]], daytoy ket mabirukan idiay pagbaetan ti [[Borneo]] ken ti [[Is-isla Maluku]]. Idiay Indonesia, ti laeng [[Sumatra]], [[Borneo]], ken [[Papua (probinsia)|Papua]] dagiti dakdakkel iti teritorio, ken ti laeng [[Java]] ken Sumatra ti addaan iti dakdakkel a populasion.
Ni '''Judy Ann Santos-Agoncillo''' (naiyanak a kas ni '''Judy Anne Lumagui Santos'''; {{Kabibiag|NAILINIA3}})<ref>[http://www.abs-cbnnews.com/entertainment/04/28/09/judy-ann-santos-and-ryan-agoncillo-tie-knot Judy Ann Santos and Ryan Agoncillo tie the knot] ''ABS-CBN News''. Napetsaan iti Abril 29, 2009. Naala idi Hunio 29, 2012</ref> ket [[Tattao a Filipino|Filipina]] nga aktres ti pelikula ken telebision, mangsangsangaili, agitaltal-o iti produkto, ken produser ti pelikula.
Ti tawen idi '''1714''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]].
Ti '''nobela''' ket ti atiddog a [[naratibo]] a [[prosa]] a mangipalawag kadagiti karakter ken  dagiti pasamak iti porma iti agsisinnaruno nga istoria. Ti kita ket adda ti naipakasaritaan a ramut kadagiti pagobraan iti [[mediebal]] ken nasapa a [[Moderno a pakasaritaan|moderno]] a [[Romansa(natured a literatura)|romansa]] ken iti [[novella]]. Ti naududi, ket ti maysa nga Italiano a balikas nga inus-usar a panangilawag kadagiti ababa a sarita, ket nangited ti agdama a sapasap a termino iti maika-18 a siglo.
Ti tawen idi '''1591''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].
{{taxobox
|image = Serissa.jpg
|image_caption = Ti bonsai a bersion ti ''Serissa''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = '''''Serissa'''''
|genus_authority = [[Philibert Commerçon|Comm.]] ex [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]
|species = '''''S. japonica'''''
|binomial = ''Serissa japonica''
|binomial_authority = ([[Thunb.]]) Thunb.
|synonyms = ''Serissa foetida'' {{au|([[Carolus Linnaeus the Younger|L.f.]]) [[Jean-Baptiste Lamarck|Lam.]]}}
}}
Ti tawen idi '''1603''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]].
{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Deppea
| authority = [[Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal|Schltdl.]] & [[Adelbert von Chamisso|Cham.]]
| type_species = ''[[Deppea erythrorhiza]]''
| type_species_authority = [[Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal|Schltdl.]] & [[Adelbert von Chamisso|Cham.]]
| synonyms = 
* ''Choristes'' <small>[[George Bentham|Benth.]]</small>
* ''Schenckia'' <small>[[Karl Moritz Schumann|K.Schum.]]</small>
}}
Ti tawen idi '''1764''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]].
{{Automatic taxobox
|image = Arundo.donax2web.jpg
|image_caption = ''[[Arundo donax]]''
|taxon = Arundinoideae
|authority = [[Carl Sigismund Kunth|Kunth]] ex [[Carl Traugott Beilschmied|Beilschm.]] (1833)
|subdivision_ranks = Dagiti henero
|subdivision = 16 a henero, kitaen ti teksto
|synonyms=
*Arundinoideae {{small|Tateoka (1957, isonym)}}
*Phragmitoideae {{small|Parodi (1958, [[nom. inval.]])}}
*Phragmitoideae {{small|Parodi ex Caro (1982)}}
*Arundinaceae {{small|Burmeist. (1837, di nairanggo)}}
|synonyms_ref = <ref name="SorengPeterson2017" />
}}
{{automatic taxobox
|image =Starr 060225-6170 Pouteria sandwicensis.jpg
|image_caption =''[[Pouteria sandwicensis]]''
|taxon = Chrysophylloideae
|authority = Luersson
|type_genus = ''[[Chrysophyllum]]''
|type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2445 |title=''Sapotaceae'' Juss., nom. cons. subfam. ''Chrysophylloideae'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2009-03-31 |accessdate=2010-02-27 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923042137/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2445 |url-status=dead }}</ref>
|subdivision_ranks = Dagiti henero
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}
Iti [[ekonomika]], dagiti '''puonan a tagilako''', wenno '''pudno a puonan''' ket dagiti napatauden a [[naamnot a tagilako]] nga inus-usar iti [[Produksion (ekonomika)|produksion]] kadagiti [[tagilako (ekonomika)|tagilako]] wenno dagiti [[Serbisio (ekonomika)|serbisio]]. Dagiti puonan a tagilako ket saan a naisangayan a maib-ibus, ngem mabalinda a [[pannakaawan ti pateg|maawanan iti pateg]] iti [[proseso ti produksion]]. Ti puonan ket naisangayan manipud iti '''daga''' gaputa ti puonan iti kabukbukodanna ket nasken a mapataud babaen ti obra ti tao sakbay nga agbalin a [[dagiti pagibanagan iti produksion|pagibanagan ti produksion]].  Iti aniaman a darikmat iti panawen, ti dagup a pisikal a puonan ket mabalin a maitudo a kas ti '''puon a kapuonan''' (a saan a maiyallilaw iti [[kapuonan|puon a kapuonan]] iti maysa nga entidad iti negosio.) Iti kammasapulan a kapanunotan, ti puonan ket buklen iti aniaman a mapataud a banag a mangpasayaat ti bileg ti tao a mangaramid ti obra a maserbian ti ekonomiko—ti maysa a bato wenno maysa a pana ket puonan para iti maysa a duog a tao a maka-usar daytoy a kas intrumento ti  panaganup, ken dagiti kalsada ket puonan para kadagiti agtataeng iti maysa a siudad. Ti puonan ket maysa a maikabil iti [[produksion nga annong]]. Dagiti balay ken dagiti personal a pagluganan ket saan a puonan ngem isuda ket naamnot a tagilako gapu ta saanda a naus-usar kadagiti panagpataud.
Ti '''Basilicata''' ({{IPA-it|baziliˈkaːta}}), naamammoan pay a kas ti '''[[Lucania]]''', ket maysa a rehion idiay abagatan ti [[Italia]], a nabebbdengan ti [[Campania]] iti laud, ti [[Apulia]] ([[Puglia]]) iti amianan ken daya, ken ti [[Calabria]] iti abagatan, nga adda ti maysa nga ababa nga abagatan a laud nga aplaya idiay [[Baybay Tirreno]] a nagbaetan ti [[Campania]] idiay amianan a laud ken ti [[Calabria]] idiay abagatan a laud, ken ti maysa nga at-atiddog idiay abagatan a daya idiay [[Golpo ti Taranto]] idiay [[Baybay Honiko]] a nagbaetan ti Calabria idiay abagatan a laud ken [[Apulia]] idiay amianan a daya. Ti rehion ket  mabalin a maipanunotan a kas ti "sumrekan" iti Italia, a ti Calabria ket pamay-an a kas ti "ramay ti saka" ken ti Apulia a kas ti "mukod". Ti rehion ket sakupenna ti agarup a   10,000&nbsp;km<sup>2</sup> ken idi 2010 adda daytoy ti populasion ti basbassit ngem 600,000. Ti rehional a kapitolio ket ti [[Potenza]]. Ti rehion ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti [[Probinsia ti Potenza|Potenza]] ken ti [[Probinsia ti Matera|Matera]].
{{Speciesbox
| image = Mitragyna speciosa111.JPG
| genus = Mitragyna
| species = speciosa
| authority = ([[Pieter Willem Korthals|Korth.]]) [[Havil.]]
| synonyms =
* ''Nauclea korthalsii'' Steud. nom. inval.
* ''Nauclea luzoniensis'' Blanco
* ''Nauclea speciosa'' (Korth.) Miq.
* ''Stephegyne speciosa'' Korth.
|synonyms_ref = <ref>[http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-128805 Ti ''Mitragyna speciosa'' (Korth.) Havil. ketmaysa a maawat a nagan ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130716225515/http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-128805 |date=2013-07-16 }}. Theplantlist.org. Naala idi 2013-12-26.</ref>
}}
Ti '''''Mitragyna speciosa''''' (kadawyan nga ammo a kas '''kratom'''<ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate = 2013-12-26}}</ref>) ket ti tropikak [[kankanayon a berde]] a kato iti [[Rubiaceae|pamilia ti kape]] a patneng iti [[Abagatan a daya nga Asia]]. Daytoy ket indihenio iti [[Tailandia]], [[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Myanmar]], ken [[Papua Baro a Guinea]],<ref name=Rech2015>{{cite journal|last1=Rech|first1=MA|last2=Donahey|first2=E|last3=Cappiello Dziedzic|first3=JM|last4=Oh|first4=L|last5=Greenhalgh|first5=E|title=New drugs of abuse|journal=Pharmacotherapy|date=February 2015|volume=35|issue=2|pages=189–97|pmid=25471045|doi=10.1002/phar.1522}}</ref> akadagiti a lugar ket naus-usar a kas tradisional nga agas manipud idi maik-19 a siglo.<ref name="Hassan2013">{{cite journal | last1=Hassan | first1=Z | last2=Muzaimi | first2=M | last3=Navaratnam | first3=V | last4=Yusoff | first4=NHM | last5=Suhaimi | first5=FW | last6=Vadivelu | first6=R | last7=Vicknasingam | first7=BK | last8=Amato | first8=D | last9=von Hörsten | first9=S | last10=Ismail | first10=NIW | last11=Jayabalan | first11=N | last12=Hazim | first12=AI| last13=Mansor | first13=SM | last14=Müller|first14=CP|year=2013|title=From Kratom to mitragynine and its derivatives: Physiological and behavioural effects related to use, abuse, and addiction|journal=Neurosci Biobehav Rev | volume=37 | issue=2 | pages=138–151 | doi=10.1016/j.neubiorev.2012.11.012 | issn=01497634 | pmid=23206666 }}</ref>
{{Dusa iti patay}}
, ''Dei delitti e delle pene'']]
Ti '''dusa iti patay''' wenno ti '''panakabitay''' ket maysa a legado a pamay-an a ti maysa a tao ket patayen babaen ti [[estado (gobierno)|estado]] a kas pammadusa para iti krima. Ti bilin ti ukom a ti maysa a tao ket maipadusa ti kastoy a pamay-an ket maysa a  '''patay a sentensia''', bayat ti panagipatay ti tao ket maysa a '''panagbitay'''. Dagiti krima a mabalin a pagbanagan iti panakabitay a naam-aamuan a kas dagiti ''kapital a krima'' wenno ''kapital a basol''. Ti termino ''kapital'' ket nagtaud manipud iti [[Pagsasao a Latin|Latin]] ''capitalis'', literal a ti "maipapan ti ulo" (a mangitudtudo ti panagbitay babaen ti [[panagputol]]).<ref name=KronenwetterP202>{{Harvnb|Kronenwetter|2001|p=202}}</ref>
Ti '''Bengkulu''', historikal nga ammo a kas '''Bencoolen''' wenno '''Bencoolen ti Britaniko''',<ref>{{cite web|url=http://wftw.nl/bencoolen/bencoolen.html |accessdate=10 Mayo 2016|title= A History on the Honourable East India Company's Garrison on the West Coast of Sumatra 1685–1825}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Indonesia.htm#Bencoolen |accessdate=10 Mayo 2016|title= Bencoolen (Bengkulen)}}</ref>  ket maysa kadagiti [[Probinsia ti Indonesia]] ken mabirukan daytoy idiay abagatan a laud nga aplaya ti [[Sumatra]]. Daytoy ket naporma idi 18 Nobiembre 1968 babaen ti panangisina ti dati a lugar ti [[Residensia ti Bengkulu]] manipud iti probinsia ti [[Abagatan a Sumatra]] (Sumatra Selatan) babaen ti Linteg Blng. 9 of 1967 ken natungpal idi babaen ti Regulasion ti Gobierno Blng. 20 idi 1968. Naiwarwaras kadagiti sumurok a 19,813&nbsp;km<sup>2</sup>, daytoy ket beddengan babaen dagiti probinsia ti [[Laud a Sumatra]] (Sumatra Barat) iti amianan, ti [[Jambi]] iti amianan a daya, ti [[Lampung (probinsia)|Lampung]] iti abagatan a daya, ti [[Abagatan a Sumatra]] (Sumatra Selatan) iti daya, ken ti [[Taaw Indiano]] iti amianan a laud, abagatan, abagatan a laud, ken laud.
Ti '''Tepic''' ({{Audio-IPA|TepicPronunciation.ogg|te'pik}}) ket ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti akinlaud nga [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|estado]] ti [[Mehiko]] iti [[Nayarit]]. Daytoy ket mabirukan iti tengnga a parte ti estado iti {{coord|21|30|30|N|104|53|35|W|}}.
0.533 Daga
| polar_radius = {{nowrap|3,376.2 ± 0.1 km}}
0.531 Daga
| flattening = {{nowrap|0.005 89 ± 0.000 15}} <!-- calculated from data in ref name="Seidelmann2007" -->
| surface_area = 144,798,500&nbsp;km<sup>2</sup><br />
0.284 Daga <!--144,371,391 km2 in [http://www.peeep.us/7437231b] -->
| volume = 1.6318{{e|11}}&nbsp;km<sup>3</sup><br />
0.151 Daga
| mass = 6.4185{{e|23}}&nbsp;kg
0.107 Daga
| density = {{nowrap|3.9335 ± 0.0004}}g/cm³
| surface_grav = 3.711&nbsp;[[panagpardas|m/s²]]<br />
0.376&nbsp;''[[g-force|g]]''
| escape_velocity = 5.027&nbsp;km/s
| sidereal_day = 1.025 957&nbsp;aldaw<br />
24.622&nbsp;9&nbsp;h
| rot_velocity = {{pagbaliwen|868.22|km/h|m/s|abbr=on}}
| axial_tilt = 25.19°
| right_asc_north_pole = 21&nbsp;h&nbsp;10&nbsp;min&nbsp;44&nbsp;s<br />
317.681&nbsp;43°
| declination = 52.886&nbsp;50°
| albedo = 0.170 ([[heometriko nga albedo|heometriko]])<br />
0.25 ([[Piansa nga albedo|Piansa]])
| magnitude = {{nowrap|+1.6 to −3.0}}
| angular_size = 3.5–25.1"
| temperatures = yes
| temp_name1 = [[Kelvin]]
| min_temp_1 = 186&nbsp;K
| mean_temp_1 = 210&nbsp;K
| max_temp_1 = 293&nbsp;K
| temp_name2 = [[Celsius]]
| min_temp_2 = −87&nbsp;°C
| mean_temp_2 = −63&nbsp;°C
| max_temp_2 = 20&nbsp;°C
| pronounce = {{IPAc-en|audio=en-us-Mars.ogg|ˈ|m|ɑr|z}}
| adjectives = [[Marsiano]]
| atmosphere = yes
| atmosphere_ref = 
| surface_pressure = 0.636 (0.4–0.87)&nbsp;[[pascal (paset)|kPa]]
| atmosphere_density =
| atmosphere_composition =
  {{plainlist |
* ([[mole fraction]]s)
* 95.32% [[karbon dioksido]]
* 2.7% [[nitróheno]]
* 1.6% [[argon]]
* 0.13% [[oksíheno]]
* 0.08% [[karbon monoksido]]
* 210 [[paset tunggal maysa a riwriw|ppm]] ti [[danum]] nga alingasaw
* 100 ppm [[nitriko oksido]]
* 15 ppm [[hidróheno molekular]]
* 2.5 ppm [[neón]]
* 850 [[paset-tunggal maysa a notasion|ppb]] [[nadagsen a danum|HDO]]
* 300 [[ppb]] [[kriptón]]
* 130 ppb [[pormaldehído]]
* 80 ppb [[senón]]
* 30 ppb [[osono]]{{citation needed|date=Abril 2010}} <!-- Ozone is not covered by Barlow08 or nssdc -->
* 18 ppb [[peroksido hidróheno]]
* 10 ppb [[metano]]
}}
}}
Ti '''Marte'''<ref>{{cite-Rubino|Marte|page=362}}</ref> ket isu ti maikapat a [[planeta]] manipud iti [[Init]] iti [[Sistema a Solar]]. Naipanaganan iti [[Romano a mitolohia|Romano]] a [[diosen iti gubat]] a ni [[Marte (mitolohia)|Marte]], kanayon a makunkuna daytoy a kas iti "Nalabbaga a Planeta"  gapu ti kaudo iti [[oksido a hero]] iti rabaw na nga agiparang iti daytoy a planeta ti kitana a  nalabbaga. Ti Marte
ket maysa a [[naindagaan a planeta]] nga addaan ti naingpis a [[tangatang]], addaan daytoy iti rabaw a langa a kas dagiti panagkatinnag nga abut iti [[Bulan]] ken dagiti [[bulkan]], ginget, desierto, ken dagiti [[yelo a gora ti polar]] iti [[Daga (planeta)|Daga]].
Ti '''silaba''' ket maysa a paset iti organisasion para iti panagsisinnaruno dagiti uni iti [[Bitla a pannkisinnarita|bitla]]. Kas pagarigan, ti balikas a ''danúm'' ket buklen ket buklen dagti dua a silaba: ''da'' ken ''úm''. Ti silaba ket kadawyan a naaramid iti maysa a [[nukleus ti silaba]] (kadawyan a maysa a [[bokal]]) nga adda iti pangpilian a rugi ken dagiti kanungpalannga igid (kadawyan a dagiti [[konsonante]]).
manipud kenni [[Vincent van Gogh]], ti maysa nga Aprikano nga estatua ti [[tattao a Chokwe|Chokwe]], ti salaysay manipud iti ''[[Ti Pannkaipasngay ni Benus (Botticelli)|Pannakaipasngay ni Benus]]'' babaen ni [[Sandro Botticelli]] ken ti maysa a Hapon a [[Shisa]] a leon]]
Ti tawen idi '''1650''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]].
{{speciesbox
| display_parents = 3
| genus = Dolichodelphys
| species = chlorocrater
| parent_authority = [[Karl Moritz Schumann|K.Schum.]] & [[Kurt Krause|K.Krause]]
| authority = [[Karl Moritz Schumann|K.Schum.]] & [[Kurt Krause|K.Krause]]
| synonyms =  *''Rustia longifolia'' <small>[[Paul Carpenter Standley|Standl.]]</small>
}}
Ti '''biokimika''', sagpaminsan pay a tinawtawagn iti '''biolohiko a kimika''', ket isu ti panagadal iti [[kimika|kimiko]] a proseso iti kaunegan ti, ken mainaig kadagiti, sibibiag nga [[organismo]].<ref>[http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content?_nfpb=true&_pageLabel=PP_ARTICLEMAIN&node_id=1188&content_id=CTP_003379&use_sec=true&sec_url_var=region1&__uuid=aa3f2aa3-8047-4fa2-88b8-32ffcad3a93e portal.acs.org]</ref>  Babaen ti panagtengngel kadagiti panagayus ti pakaammo babaen ti biokimika a panagisenial ken ti panagayus iti kimiko nga enerhia babaen ti [[metabolismo]], ti biokimiko a proseso ket mangited ti kinarikut iti [[biag]]. Kadagiti napalabas a 40 tawen ti biokimika ket ket nagballigin iti panangipalawag kadagiti sibibiag a proseso a gangani nga adda itan kadagiti amin a lugar [[dagiti siensia ti biag]] manipud iti [[botanika]] aginggan iti [[medisina]] ket nakitigtignay iti biokimika a panagsukisok.<ref>{{Cite web |url=http://www.biochemistry.org/Education/Careers/Schoolsandcolleges/Whatisbiochemistry.aspx |title=biochemistry.org |access-date=2013-05-07 |archive-date=2014-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140929184644/http://www.biochemistry.org/Education/Careers/Schoolsandcolleges/Whatisbiochemistry.aspx |url-status=dead }}</ref> Tatta nga aldaw ti kangrunaan a naikapatengngaan ti isp iti puro a biokimika ket ti pannakaawat no kasano a mangited dagiti biokohiko a molekula kadagiti proseso a rumsua iti kaunegan dagiti sibibiag a [[selula (biolohia)|selula]], nga adu a pakainaigan iti panagadal ken pannkaawat kadagiti sibubukel nga organismo.
{{Automatic taxobox
| image = Pharus latifolius L. (8603114130).jpg
| image_caption = ''[[Pharus latifolius]]''
| display_parents = 2
| taxon = Pharus (mula)
| authority = [[Patrick Browne|P.Browne]]<ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/page/11267865#page/359/mode/1up Browne, Patrick 1756. Civil and Natural History of Jamaica in Three Parts, page 344] description in Latin, commentary in English</ref>
|type_species_authority = [[L.]]<ref>[http://www.tropicos.org/Name/40006354 Tropicos, ''Pharus'' P.Browne]</ref>
|type_species = '''''Pharus latifolius'''''
}}
{{speciesbox
|name = Rambutan
|image = Rambutan white background alt.jpg
|image_caption = Di naukisan ken naukisan a rambutan
|image2 = Rambutans by Muhammad Mahdi Karim.jpg
|image2_caption = Dagiti bunga ti rambutan
|status = LR/lc
|status_system = IUCN2.3
|status_ref =
|genus = Nephelium
|species = lappaceum
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref>{{ITIS|id=506073 |taxon=Nephelium lappaceum|accessdate =18 Septiembre 2010}}</ref>
}}
Ti tawen idi '''1824''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]].
Ti tawen intono '''2027''' (MMXXVII) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|mangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] C), ti maika-2027 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-27 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-27 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-8 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2020]].