mteb/WikiClusteringP2P.v2 huggingface dataset:
</small>
| ennym_dooghyssagh = 
| sorçh_balley = [[Queiggaghyn tradishoonagh ny Britaan|Queiggey tradishoonagh]]
| jarroo-raa = 
| far-ennym = 
| jalloo_brattagh = Flag-Pays-Tregor.png
| mooadys_brattagh = 140px
| jalloo_armys = Ecu-Pays-Tregor.png
| mooadys_armys = 85px
| jalloo_caslys-çheerey = Map-Bro-Dreger.png
| mooadys_caslys-çheerey = 250px
| fo-heidyl_caslys-çheerey = Caslys-çheerey Bro-Dreger
| ard_coordnaidyn = FR
| taishbyney_coordnaidyn = inline, title
| sorçh_aarheynn  = [[Ashoonyn Celtiagh|Çheer]]
| ennym_aarheynn  = {{brattagh|Brittany|Yn Vritaan (çheer){{!}}Y Vritaan}}
| sorçh_aarheynn1 = [[Rheynnyn ny Frank|Rheynnyn]]
| ennym_aarheynn1 = [[Aodoù-an-Arvor]] as [[Penn-ar-Bed]]
| sorçh_aarheynn2 = <hr />[[Çheeraghyn tradishoonagh ny Britaan|Çheeraghyn]]
| ennym_aarheynn2 = <hr />[[Treger Izel]]<br />[[Treger Vras]]<br />[[Treger Vihan]]
| sorçh_aarheynn3 = Commyoonyn
| ennym_aarheynn3 = [[Bro-Dreger#Commyoonyn|127]]
| enmys_bunneeaght = Bunneeaght Aspickys Treger
| date_bunneeaght = 865 BNJ
| sorçh_soieag = Preeu-valley
| soieag = [[Landreger]]
| fo-noteyn_eaghtyr =
| slane_eaghtyr_km2 = 2251
| earroo_yn_phobble_er = 2008
| fo-noteyn_earroo_yn_phobble = <ref>{{cite web | url = http://www.geobreizh.com/breizh/bre/sifrou-broiou2.asp?numero_pays_bro=6 | title = Breizh e sifroù - Broioù | accessdate = 6 Jerrey Fouyir 2011 | language = Britaanish | publisher = Geobreizh.com}}</ref>
| note_earroo_yn_phobble =
| slane_earroo_yn_phobble = 202580
| glooaght_y_phobble_km2 = 89.99
| cryss_hraa = [[Traa ynnydagh ny h-Oarpey Meanagh|CET]]
| ashchur_utc = +1
| cryss_hraa_TTSL = [[Traa houree ny h-Oarpey Meanagh|CEST]]
| ashchur_utc_TTSL = +2
|latd = 48 |latm = 39 |latNS = N
|longd = 03 |longm = 24 |longEW = W
}}
She nane jeh [[Queiggaghyn tradishoonagh y Britaan|queiggaghyn tradishoonagh]] ny [[Yn Vritaan (çheer)|Britaan]] eh '''Bro-Dreger''' ny '''Treger''' ({{lang-fr|Trégor}}). Ta'n queiggey jeant seose jeh ayrn sheear y rheynn noa-emshiragh [[Aodoù-an-Arvor]] as shiar hwoaie y rheynn [[Penn-ar-Bed]] dys awin [[Montroulez]]. Ta'n queiggey 2,251 km² er eaghtyr. Çheu-sthie jeh ny joaraghyn tradishoonagh ta 192,000 dooinney cummal ayn.
She deiney ta gennaghtyn [[enney keintys]] nagh vel cohassooagh rish y cheintys va livreit dauesyn as dy vel geearree ceaghley dy beayn dys y cheintys t'ad cur enney orroosyn hene ad '''tessen-cheintyssee'''. Dy mennick, t'ad goaill ymmyd jeh couyr lhee son dy yannoo yn ceaghley shen, goaill stiagh [[therapaghyn aaenmyssagh keintys]], lheid as [[therapey cur-er-ash broddagyn]] as [[laue-lheeys aa-enmyssagh keintys]] son dy chooney ad aa-heughey nyn girp rish nyn geintyssyn ennit.
|colught_reirey       = [[Coonseil Ardjynagh Picardie]]
|enmys_fer-toshee     = [[Eaghtyrane y Choonseil Ardjynagh|Eaghtyrane]]
|ennym_fer-toshee     = Claude Gewerc ([[Yn Partee Soshiallagh (y Rank)|PS]])
|slane_eaghtyr_km2    = 19399
|fo-noteyn_eaghtyr    = 
|slane_earroo_yn_phobble    = 1890000
|earroo_yn_phobble_er = 2008
|fo-noteyn_earroo_yn_phobble = 
|glooaght_y_phobble_km2=97.4
|sorçh_aarheynn       = [[Çheer]]
|ennym_aarheynn       = {{brattagh|France|Yn Rank{{!}}Y Rank}}
|sorçh_aarheynn1      = [[Rheynnyn y Rank|Rheynnyn]]
|ennym_aarheynn1      = [[Aisne]]<br />[[Oise]]<br />[[Somme]]
|sorçh_soieag         = [[Meoiraghtyn 'sy Rank|Meoiraght]]
|soieag               = [[Amiens]]
|cryss_hraa           = [[Traa Ynnydagh ny h-Oarpey Meanagh|CET]]
|ashchur_utc1         = +1
|cryss_hraa_TTSL      = [[Traa Houree ny h-Oarpey Meanagh|CEST]]
|ashchur_utc1_TTSL    = +2
|blank_name_sec1      = [[ISO 3166-2:FR|ISO 3166-2]]
|blank_info_sec1      = FR-S
|blank1_name_sec1     = [[NUTS]] 2
|blank1_info_sec1     = FR22
|ynnyd-eggey          = [http://www.cr-picardie.fr/ www.cr-picardie.fr]
}}
She [[Ardjyn Frangagh|ard]] y [[Yn Rank|Rank]] ee '''Picardie'''. T'ee soit ayns twoaie ny çheerey. She [[Amiens]] [[preeu-valley]] yn ard. Ta 1.9 millioon cummaltee 'syn ard lesh 186,000 jeu nyn gummal 'sy phreeu-valley.
She steat ayns [[ny Steatyn Unnaneysit]] eh '''Idaho'''. T'eh çhemmit liorish [[Washington]] as [[Oregon]] da'n sheear, [[Nevada]] as[[Utah]] da'n jiass, as [[Montana]] as [[Wyoming]] da'n shiar. Ta joarey eddyr-ashoonagh echey lesh y chummaght [[Yn Chanadey|Canadagh]], [[Yn Cholombey Ghoaldagh|y Cholombey Ghoaldagh]] da'n twoaie. She [[Boise, Idaho|Boise]] yn preeu-valley as y balley smoo 'sy steat.
{{Commons category|People of Finistère|Deiney ass Penn-ar-Bed}}
{{Catmore|Penn-ar-Bed}}
{{CategoryTOC}}
[[Ronney:Deiney ass y Vritaan|+Penn-ar-Bed]]
[[Ronney:Penn-ar-Bed]]
[[Ronney:Frangee rere rheynn|Benn-ar-Bed]]
Y Toolynn}}
| sorçh_aarheynn1 = [[Queiggaghyn ny Soolynn|Queiggey]]
| ennym_aarheynn1 = [[Västergötland]]
| sorçh_aarheynn2 = [[Coondaeghyn ny Soolynn|Coontae]]
| ennym_aarheynn2 = [[Coontae Västra Götaland]]
| sorçh_aarheynn3 = [[Baljaghtyn ny Soolynn|Baljaght]]
| ennym_aarheynn3 = [[Baljaght Härryda]] as [[Baljaght Mölndal]]
| enmys_bunneeaght= 
| date_bunneeaght = 
| enmys_bunneeaght1=
| date_bunneeaght1= 
| sorçh_slane = 
| enmys_fer-toshee = 
| ennym_fer-toshee = 
| enmys_fer-toshee1 = 
| ennym_fer-toshee1 = 
| slane_earroo_yn_phobble = 15608
| earroo_yn_phobble_er = 2010
| earroo_yn_phobble_baljagh =
| earroo_yn_phobble_moir = 
| fo-noteyn_earroo_yn_phobble = 
| glooaght_y_phobble_km2 = 1926.9
| glooaght_y_phobble_baljagh_km2 = 
| glooaght_y_phobble_moir_km2 = 
| slane_eaghtyr_km2 = 8.1
| eaghtyr_baljagh_km2 = 
| eaghtyr_moir_km2 = 
| fo-noteyn_eaghtyr = 
| cryss_hraa = [[Traa ynnydagh ny h-Oarpey Meanagh|CET]]
| ashchur_utc = +1
| cryss_hraa_TTSL = [[Traa houree ny h-Oarpey Meanagh|CEST]]
| ashchur_utc_TTSL = +2
| yrjid_m = 
| boayl_s'inshley_m = 
| boayl_s'yrjey_m =
| latd = 57 |latm = 40 |latNS = N
| longd = 12 |longm = 07 |longEW = E
| sorçh_coad_postagh = 
| coad_postagh = 
| plait_recortyssee = 
| coad_ardjynagh = 
| ynnyd-eggey = 
| coad_iso = 
| fo-noteyn =
}}
Ta '''Mölnlycke''' ny fo-valley ayns [[Göteborg|Göteborg Mooar]], [[Yn Toolynn|y Toolynn]]. Myrane lesh shen t'eh ny phreeu-valley er [[Baljaght Härryda]], [[Coontae Västra Götaland]] lesh 14,439 cummaltee ayn 'sy vlein 2005. Ta'n ard baljagh sheeyney harrish daa valjaght, as she [[Baljaght Mölndal]] y nah valjaght.
</ref>
|fam1=[[Çhengaghyn Ind-Oarpagh|Ind-Oarpagh]]
|fam2=[[Çhengaghyn Iddaalagh|Iddaalagh]]
|fam3=[[Çhengaghyn Romanagh|Romanagh]]
|fam4=[[Çhengaghyn Iddaalagh-Heear|Iddaalagh-Heear]]
|fam5=[[Çhengaghyn Iddaalagh-Heear Sheear|Sheear]]
|fam6=[[Çhengaghyn Goalagh-Ibeiragh|Goalagh-Ibeiragh]]
|fam7=[[Çhengaghyn Goalagh-Romanagh|Goalagh-Romanagh]]
|fam8=[[Çhengaghyn Rheytagh|Rheytagh]]
|iso1=rm
|iso2=roh
|iso3=roh
|lingua=51-AAA-k
|ashoon=[[Yn Elveeish]] 
|jantys= 
|screeu = [[Abbyrlhit Romanagh]]
|caslys-çheer = 
}}
<br />{{brattagh|Europe|Yn Unnaneys Oarpagh{{!}}Yn UO}}
|jantys=[[Commishoon y Litaanish]]
|iso1=lt
|iso2=lit
|iso3=lit
}}
Ta'n '''Litaanish''' (''lietuvių kalba'') ny çhengey steat oikoil ny [[Yn Litaan|Litaan]] as t'ee enmyssit myr nane jeh çhengaghyn oikoil [[yn Unnaneys Oarpagh]]. Ta mygeayrt 2.96 millioonyn dy loayreyderyn dooghyssagh 'sy Litaan as mygeayrt 170,000 loayreyderyn ass y çheer. Ta'n Litaanish nane jeh ny [[çhengaghyn Baltagh]] as ta mooinjerys eddyr ee as y [[Latvish]].
Y Pholynn}}
| sorçh_aarheynn1 = [[Queiggaghyn y Pholynn|Queiggey]]
| ennym_aarheynn1 =  [[Queiggey yn Tileesh|Y Tileesh]]
| sorçh_aarheynn2 = [[Powiat|Coontae]]
| ennym_aarheynn2 = ''Coontae caayragh''
| sorçh_aarheynn3 = 
| ennym_aarheynn3 = 
| sorçh_aarheynn4 = 
| ennym_aarheynn4 = 
| enmys_bunneeaght= Bunnit
| date_bunneeaght = 16oo eash
| enmys_bunneeaght1=Kiartyn caayragh
| date_bunneeaght1= 1865
| sorçh_slane = Caayr
| enmys_fer-toshee = Meoir
| ennym_fer-toshee = [[Piotr Uszok]]
| enmys_fer-toshee1 = 
| ennym_fer-toshee1 = 
| slane_earroo_yn_phobble = 306826
| earroo_yn_phobble_er = 2010
| earroo_yn_phobble_baljagh = 
| earroo_yn_phobble_moir = 
| fo-noteyn_earroo_yn_phobble = 
| glooaght_y_phobble_km2 = 1863.6
| slane_eaghtyr_km2 = 164.6
| fo-noteyn_eaghtyr = 
| cryss_hraa = [[Traa ynnydagh ny h-Oarpey Meanagh|CET]]
| ashchur_utc = +1
| cryss_hraa_TTSL = [[Traa Houree ny h-Oarpey Meanagh|CEST]]
| ashchur_utc_TTSL = +2
| yrjid_m = 
| boayl_s'inshley_m = 245
| boayl_s'yrjey_m = 357
| latd = 50 |latm = 15 |lats = 35 |latNS = N
| longd = 19 |longm = 01 |longs = 18 |longEW = E
| sorçh_coad_postagh = Coad postagh
| coad_postagh = 40-001 gys 40-999
| plait_recortyssee = SK
| coad_ardjynagh = +48 32
| ynnyd-eggey = {{URL|www.uml.katowice.pl}}
| fo-noteyn =
}}
She caayr 'sy [[Yn Tileesh|Tileesh]] ayns jiass [[yn Pholynn|y Pholynn]] eh '''Katowice'''  ({{ASE-pl|katɔˈvʲit​͡sɛ|pron}}; {{lang-de|Kattowitz}}). T'eh soit er ny h-awinyn [[Kłodnica]] as [[Rawa (awin)|Rawa]], fo-awinyn ny h-awinyn [[Odra]] as [[Wisła]] ayns [[Ard-heer y Tileesh]].
She steat ayns [[ny Steatyn Unnaneysit]] eh '''Maine'''. Ta'n steat ayns [[Sostyn Noa]] ayns shiar hwoaie ny çheerey, as t'eh çhemmit liorish [[New Hampshire]] da'n sheear yiass, as liorish ny queiggaghyn [[Yn Chanadey|Canadagh]] [[Québec]] da'n sheear hwoaie, as [[New Brunswick]] da'n shiar hwoaie. T'eh caglit liorish [[Yn Keayn Sheear|y Cheayn Sheear]] da'n jiass. She [[Augusta, Maine|Augusta]] yn preeu-valley as y balley smoo 'sy steat.
0.583
|rhenk_ALD                    = 132-oo
|ronney_ALD                   = <span style="color:#ffcc00">meanagh</span>
|sorçh_kiondeeaght            = [[Shennaghys ny Burmey|Bunneeaght]]
|note_kiondeeaght             = 
|taghyrt1_bunnit              = [[Bagan]]
|date1_bunnit                 = 1044-1287
|taghyrt2_bunnit              = Reeriaghtyn beggey
|date2_bunnit                 = 1287-1531
|taghyrt3_bunnit              = [[Reeraghtys Taungoo|Taungoo]]
|date3_bunnit                 = 1531-1752
|taghyrt4_bunnit              = [[Reeraghtys Konbaung|Konbaung]]
|date4_bunnit                 = 1752-1885
|taghyrt5_bunnit              = Reill coloinagh
|date5_bunnit                 = 1886-1948
|taghyrt6_bunnit              = Seyrsnys veih'n Reeriaght Unnaneysit
|date6_bunnit                 = [[4 Jerrey Geuree]] [[1948]]
|argid                        = [[kyat]]
|coad_argid                   = MMK
|traa_ynnydagh                = MMT
|ashchur_utc                  = +6:30
|traa_ynnydagh_TTLS           = 
|ashchur_utc_TTLS             = 
|cctld                        = [[.mm]]
|coad_çhellvane               = 95
}}
She çheer 'syn [[yn Aishey|Aishey]] ee '''Myanmar''' ny '''yn Vurmey'''. T'ee çhemmit liorish [[Yn Vangladesh|y Vangladesh]] as [[yn Injey]] da'n sheear hwoaie, liorish [[Deynphobblaght ny Sheen|y Çheen]] as [[Yn Laos|y Laos]] da'n shiar hwoaie, as liorish [[Yn Çheer Thai|y Çheer Thai]] da'n shiar. She [[Naypyidaw]] yn [[preeu-valley]].
{| align=right cellpadding=3 class="toccolours" style="margin-left: 15px;"
|- 
| align="center" colspan=2 | <small>'''[[Blein]]:'''</small><br />  [[1711]] [[1712]] [[1713]] - '''{{PAGENAME}} (MDCCXIV)''' - [[1715]] [[1716]] [[1717]]
|}
== Taghyrtyn ==
* [[20 Jerrey Fouyir]] &ndash; Haghyr crooinaghey [[Shorys I y Vretyn Vooar as Nerin|Horys I y Vretyn Vooar as Nerin]] ayns [[Abban y Vannishter Heear]].
{| align=right cellpadding=3 class="toccolours" style="margin-left: 15px;"
|- 
| align="center" colspan=2 | <small>'''[[Blein]]:'''</small><br />  [[1763]] [[1764]] [[1765]] - '''{{PAGENAME}} (MDCCLXVI)''' - [[1767]] [[1768]] [[1769]]
|}
== Taghyrtyn ==
* [[9 Averil]] &ndash; Va sleabyn Affrickagh kionnit as ymmyrkit stiagh dy jeeragh dys coloin Americaanagh y [[Queiggey yn Çhorshey|Çhorshey]] da'n chied cheayrt tra haink y scoadey ''Mary Brow'' stiagh ayns [[Savannah, y Çhorshey|Savannah]] as 78 cappee er boayrd va kionnit voish [[Saint-Louis, y Tenegaal]].
as [[Avispa Fukuoka]], 2004]]
She spoyrt fwirranagh eh '''sockyr''' ny '''soccer'''. Ny smenkey, ta sleih cur '''bluckan coshey''' er myr enmys cadjin, ga dy vel [[bluckan coshey]] currit er gammanyn cosoylagh elley. T'ad cloie yn gamman marish bluckan runt eddyr daa wirran as 11 bluckaneyr er dagh fwirran. Ta mysh 250 millioon dy vluckaneyryn ayns ny smoo na 200 çheeraghynas thallooyn-croghaneagh as, rere shen, she yn spoyrt smoo cadjin er y theihll t'ayn. Ta'n gamman cloiet er faaie kiare-chuilleigagh as maidjaghyn dean ec dagh kione. She dean y ghamman na'n bluckan y ghleashaghey harrish linney dean y chondaigys as eh y yannoo ny smoo na'n condaigys hene çheusthie jeh 90 minnidyn.
[[Ronney:Kassaghstaanee| ]]
[[Ronney:Fir rere ashoonaght|Chassaghstaanagh]]
[[Ronney:Fir 'sy Chassaghstaan]]
[[Ronney:Fir Oarpagh|Chassaghstaanagh]]
[[Ronney:Fir Aishanagh|Chassaghstaanagh]]
{| align=right cellpadding=3 class="toccolours" style="margin-left: 15px;"
|- 
| align="center" colspan=2 | <small>'''[[Blein]]:'''</small><br />  [[1903]] [[1904]] [[1905]] - '''1906 (MCMVI)''' - [[1907]] [[1908]] [[1909]]
|}
== Taghyrtyn ==
*
She yn mooinjerys eddyr daa 'ockle jeh bun condaigagh '''noi-cheayllys'''.  Ta daa horçh dy noi-cheayllys ayn:  ''noi-cheayllys so-cheim'', shen dy ghra king er continuum (gollrish ''çheh ''as ''feayr)''; as ''noi-cheayllys jeesoil'' ny ''noi-cheayllys ardoil'', shen dy ghra reddyn nagh voddagh ve ec y traa cheddin (gollrish ''marroo'' as ''bio'').<ref>Trask, R.L. ''Language: The Basics''. Routledge, [[1999]].</ref>
Y&nbsp;Phobblaght&nbsp;Çheck}}<br />{{brattagh|Europe|Yn Unnaneys Oarpagh{{!}}Yn&nbsp;Unnaneys&nbsp;Oarpagh}}
|mynlagh={{brattagh|Austria|Yn Austeyr}}<br />{{brattagh|Croatia|Yn Chroit{{!}}Y Chroit}}<br />{{brattagh|Slovakia|Yn Clovack{{!}}Y Clovack}}<br />{{brattagh|Serbia|Yn Serb{{!}}Y Serb}}
|jantys=[[Ústav pro jazyk český]]
|iso1=cs
|iso2=cze
|iso3=ces
}}
She steat ayns [[ny Steatyn Unnaneysit]] eh '''Alabama'''. T'eh çhemmit liorish [[Tennessee]] da'n twoaie, [[Yn Çhorshey (steat)|y Çhorshey]] da'n shiar, [[Florida]] as [[Lhoob Veksico]] da'n jiass as [[Mississippi]] da'n sheear. She [[Montgomery, Alabama|Montgomery]] y preeu-valley as y balley smoo.
magh veih twoaie ny [[Nalbin|h-Albey]].]]
Ta '''ellanragh''' çheet er driaght ny dossan dy [[ellan]]yn va crooit dy [[Çhectonaght|çhectonagh]]. Ta'n fockle ymmydit son dy cur sheese er possan ellanagh ennagh, ny ny keayrtyn, son dy chur sheese er mooir raad ta earroo mooar dy ellanyn ry-akin, lheid as [[ny h-Ellanyn Aejeeanagh]] 'sy [[Yn Vooir Aejeeanagh|Vooir Aejeeanagh]].
|pob1        = 48,322
|ref1        = <ref>[http://www.hagstova.fo/portal/page?_pageid=33,316936&_dad=portal&_schema=PORTAL Staydraa Ellanyn ny Geyrragh], 2007</ref>
|ard2        = {{brattagh|Denmark|Yn Danvarg}}
|pob2        = 21,687
|ref2        = <ref name="Denmark"> [http://politiken.dk/indland/article166953.ece Politiken], 2006 (pabyr-naight ayns [[Danvargish]])</ref>
|ard3        = {{brattagh|Norway|Norlynn}}
|pob3        = 500~1,000
|ard4        = {{brattagh|Iceland|Yn Eeslynn}}
|pob4        = 500
|cheng       = [[Faaroish]], [[Danvargish]]
|craue       = [[Yn Agglish Lutheragh]]
|mooinjeragh = [[Danvargee]], [[Norlynnee]], [[Eeslynnee]], [[Soolynnee]], [[Nalbinee]] as [[Yernee]]
}}
Ta ny '''Faaroee''' ([[Faaroish]]: ''føroyingar'') nyn gynney beg ayns [[Yn Europey|yn Oarpey]] my hwoaie. T'ad jeh kynney fuilleeaght [[ny Loghlynee]] as [[ny Celtiee]]. T'ad ry-gheddyn ayns [[Ellanyn ny Geyrragh]], [[yn Eeslynn]], [[Yn Danvarg|y Danvarg]], [[Norlynn]] as [[yn Austrail]]. T'ee [[Faaroish]], [[çhengaghyn Germaanagh|çhengey Ghermaanagh]] gollrish yn [[Eeslynnish]], nyn jengey oc.
{{WD Kishtey Fys Co-vunstoo
|formley_kemmigagh = CO<sub>2</sub>
|nfpa_slaynt = 2
|nfpa_aileaght = 0
|nfpa_frasseeaght = 0
|nfpa_elley = SA
}}
Ta '''daa-ocseed charboan''', lesh y [[formley kemmigagh]] CO<sub>2</sub>, ny [[gas|ghas]] gyn blass, gyn daah, as gyn soar. T'eh co-yeant veih un vreneen jeh [[carboan]] ta kianglt lesh daa vreneen jeh [[ocsygien]]. Ga nagh vel daa-ocseed charboan 0.03% jeh aer, t'eh feer scanshoil dy jarroo.  Cha noddagh lussyn gaase fegooish daa-ocseed charboan.  Fegooish lussyn, yioghe beiyn baase jeh accrys.  Fegooish lussyn as beiyn, yioghe sheelnaue baase.
== Troyn jeh daa-ocseed charboan ==
# Gas gyn daah, gyn soar, gyn blass.
# Cha nel daa-ocseed charboan cooney lesh lostey.  Ta'n gas shoh mooghey lossaanyn.
# Strimmey daa-ocseed charboan na aer.
# Ta daa-ocseed charboan cur daah bane bainnagh er ushtey-eayil.  Ta kelk ([[carbonaid chelkium]], CaCO<sub>3</sub> jeant.  Stoo do-lheie myr shoh ta jeant liorish ym-obbraghey kemmigagh, ta shin gra [[jasscane]] rish.  Shoh yn aght t'eh taghyrt: 
:Ushtey-eayil (hiddrocseed chelkium + daa-ocseed charboan → Kelk + Ushtey
:Ca(OH)<sub>2</sub> + CO<sub>2</sub> → CaCO<sub>3</sub> + H<sub>2</sub>O<br />
Shoh troyn scanshoil t'ec daa-ocseed charboan:
{| class="wikitable"
|-
! Troyn corpagh !! Troyn kemmigagh
|-
| Gas gyn daah, gyn soar, gyn blass. || Cha nel eh cooney lesh lostey.
|-
| Yn-lheie ayns ushtey. || T'eh cur daah bane er ushtey-eayil.
|-
| Ny strimmey na aer.  Ta glooid daa-ocseed charboan keayrt dy lieh cho mooar as glooid aer, bunnys. || 
|}
{{fogrey çhengoaylleeaght}}
Ayns [[çhengoaylleeaght]], she unnid neuloaghtagh sheean [[çhengey|hengaghyn]] eh '''myn-heean'''.  Ta'n unnid neuloaghtagh shoh kianglt rish possan dy heeanyn loaghtagh ([[#Sheean mooie|sheeanyn mooie]]), as adsyn "y sheean cheddin" ayns aght ennagh rere loayreyderyn ny çhengey.  Ta'n myn-heean cowraghey y "sheean bunneydagh" oc.
|colught_reirey       = Coonseil Coontae Cumbria
|enmys_fer-toshee     = [[Olteynyn y Pharlamaid|MPyn]]
|ennym_fer-toshee     = {{Rolley yn-filley
  | title = 6
  | frame_style = border:none; padding: 0;
  | title_style =
  | list_style = text-align:left;display:none;
  | 1 = [[Tony Cunningham]] ([[Partee yn Lught Obbyr (RU)|L]])
  | 2 = [[Tim Farron]] ([[Deynlaghteyryn Libraalagh|DL]])
  | 3 = [[John Woodcock (politickeyr Goaldagh)|John Woodcock]] ([[Partee yn Lught Obbyr Co-obbragh|LC]])
  | 4 = [[Rory Stewart]] ([[Yn Partee Cumaadagh (RU)|C]])
  | 5 = [[John Stevenson]] (C)
  | 6 = [[Jamie Reed]] (L)
 }}
|slane_eaghtyr_km2    = 6768
|fo-noteyn_eaghtyr    = 
|earroo_yn_phobble    = 496600
|earroo_yn_phobble_er = 2008
|fo-noteyn_earroo_yn_phobble = <ref>Population estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland, Mid-2008. National Statistics Online. Office for National Statistics.</ref>
|glooaght_y_phobble_km2=73.4
|sorçh_aarheynn       = [[Çheer]]
|ennym_aarheynn       = {{nowrap|{{brattagh|the United Kingdom|Reeriaght Unnaneysit}}}}
|sorçh_aarheynn1      = [[Çheer cho-ayrnagh]]
|ennym_aarheynn1      = {{brattagh|England|Sostyn}}
|sorçh_aarheynn2      = [[Ardjyn Hostyn|Ard]]
|ennym_aarheynn2      = [[Sostyn Heear Hwoaie]]
|sorçh_soieag         = Ard-oik reiragh
|soieag               = [[Carlisle]]
|cryss_hraa           = GMT
|ashchur_utc1         = +0
|cryss_hraa_TTSL      = BST
|ashchur_utc1_TTSL    = +1
|blank_name_sec1      = [[ISO 3166-2:GB|ISO 3166-2]]
|blank_info_sec1      = GB-CMA
|blank1_name_sec1     = [[Corys coadyn ONS|Coad ONS]]
|blank1_info_sec1     = 16
|blank2_name_sec1     = [[NUTS]] 3
|blank2_info_sec1     = UKD11/12
|ynnyd-eggey          = [http://www.cumbria.gov.uk/ www.cumbria.gov.uk]
}}
She [[coondaeghyn jesh-chliaghtagh Hostyn|coontae jesh-chliaghtagh Hostyn]] eh '''Cumbria''', ta soit da'n sheear twoaie. Va'n coontae bunnit 'sy vlein [[1974]]. She [[Carlisle]] y preeu-valley as ard-oik reiragh.  T'eh çhemmit liorish [[Dùn Phris as y Ghallioo]] da'n twoaie, [[Lancashire]] da'n jiass, [[Yorkshire Yiass]] da'n çheer yiass, as [[Coontae Durham]] as [[Northumberland]] da'n çheear.
|ennym_gienneydagh    = Il-ha-Gwilen
|sorçh_balley         = [[Rheynnyn y Rank|Rheynn y Rank]]
|jalloo_brattagh      = 
|mooadys_brattagh     = 
|jalloo_armys         = Blason département fr Ille-et-Vilaine.svg
|mooadys_armys        = 100px
|jarroo-raa           = 
|jalloo_caslys-çheerey= Ille-et-Vilaine-Position.svg
|mooadys_caslys-çheerey= 270px
|fo-heidyl_caslys-çheerey=Soiaghey Il-ha-Gwilen er caslys-çheerey yn Rank
|coord_a              = {{coord|48|10|N|01|40|W|type:city}}
|colught_reirey       = 
|enmys_fer-toshee     = Eaghtyrane
|ennym_fer-toshee     = Jean-Louis Tourenne ([[Yn Partee Soshiallagh (y Rank)|PS]])
|slane_eaghtyr_km2    = 6775
|fo-noteyn_eaghtyr    = 
|slane_earroo_yn_phobble    = 955846
|earroo_yn_phobble_er = 2007
|fo-noteyn_earroo_yn_phobble = 
|rhenk_earroo_yn_phobble = 23oo
|glooaght_y_phobble_km2=141.1
|sorçh_aarheynn       = [[Çheer]]
|ennym_aarheynn       = {{brattagh|France|Yn Rank{{!}}Y Rank}}
|sorçh_aarheynn1      = [[Ardjyn ny Frank|Ard]]
|ennym_aarheynn1      = {{brattagh|Brittany|Yn Vritaan (ard){{!}}Y Vritaan}}
|sorçh_soieag         = [[Meoiraghtyn 'sy Rank|Meoiraght]]<hr />[[Fo-veoiraghtyn 'sy Rank|Fo-veoiraghtyn]]
|soieag               = [[Roazhon]]<hr />[[Felger]]<br />[[Redon, Il-ha-Gwilen|Redon]]<br />[[Sant-Maloù]]
|cryss_hraa           = [[Traa Ynnydagh ny h-Oarpey Meanagh|CET]]
|ashchur_utc1         = +1
|cryss_hraa_TTSL      = [[Traa Houree ny h-Oarpey Meanagh|CEST]]
|ashchur_utc1_TTSL    = +2
|blank_name_sec1      = [[ISO 3166-2:FR|ISO 3166-2]]
|blank_info_sec1      = FR-35
|blank1_name_sec1     = [[NUTS]] 2
|blank1_info_sec1     = FR523
|blank2_name_sec1     = [[Rheynnyn ny Frank|Earroo ny rheynn]]
|blank2_info_sec1     = 35
|blank_name_sec2      = [[Slystyn ny Frank|Slystyn]]
|blank_info_sec2      = [[Slystyn Il-ha-Gwilen|4]]
|blank1_name_sec2     = [[Cantoonyn 'sy Rank|Cantoonyn]]
|blank1_info_sec2     = [[Cantoonyn Il-ha-Gwilen|53]]
|blank2_name_sec2     = [[Commyoonyn 'sy Rank|Commyoonyn]]
|blank2_info_sec2     = [[Commyoonyn Il-ha-Gwilen|353]]
|ynnyd-eggey          = 
}}
She nane jeh rheynnyn y [[Yn Rank|Rank]] ee '''Il-ha-Gwilen''' ([[Frangish]]: ''Ille-et-Vilaine''). Ta'n rheynn soit 'sy [[Yn Vritaan (ard)|Vritaan]] ayns sheear hwoaie ny çheerey. She [[Roazhon]] preeu-valley, ny meoiraght, ny rheynn.
raad dy vel y reiltys freilt 'sy pharlamaid ry-akin ayns daah <span style="color:red">'''jiarg'''</span>. Ta [[pobblaght pharlamaid|pobblaghtyn parlamaidagh]] raad ta ny parlamaidyn ny s'troshey na kione steat er lheh ry-akin ayns daah <span style="color:orange">'''oranje'''</span>. Ta pobblaghtyn parlamaidagh raad ta paart y chione steat mestit rish y pharlamaid ry-akin ayns daah <span style="color: #0ff">'''turcaid'''</span>.]]
Ta '''corys parlamaidagh''' çheet er corys dy reiltys raad ta [[shirveishagh (reiltys)|shirveishee]] y chrouw chiannoortagh poyntit ass olteynyn y [[quaiyl slattyssagh|whaiyl slattyssagh]] as ta freggyrtagh da'n chorpane shen, 'syn aght dy vel ny crouwyn kiannoortagh as slattyssagh co-vestit. Ayns coryssyn parlamaidagh, dy mennick ta anchaslys glen eddyr y [[kione y steat|chione steat]] as y [[kione y reiltys|chione reiltys]], as y fer shen enmyssit [[ard-vinishter]], [[toshiagh]] ny [[ard-hirveishagh]] dy mennick, as staydys ennymagh ec y chione steat, dooinney ta enmyssit [[eaghtyrane]] (reiht ec y phobbyl ny ec y reiltys) ny [[monarch]] eiraghtagh (ayns [[reeriaght vunraghtoil]] dy mennick).
She cruinnaghey reayrtagh dy [[bineen|vineenyn]] '''bodjal'''. Foddee dy ghra dy vel ad jeant seose jeh bineenyn beggey d'ushtey ny crystalyn beggey riojit t'er nyn groghey 'syn [[aeraght]] çheu heose jeh thalloo ny [[Yn Chruinney|Cruinney]] ny jeh thalloo chorpane planaidagh elley. Ta bodjal çheet er cruinnaghey reayrtagh ta çheet ry-cheilley fo [[ym-hayrn]] chammah, lheid as stooghyn 'sy spoar as ad enmyssit [[bodjal eddyr-rollageagh|bodjallyn eddyr-rollageagh]] as [[neeal]]yn.
Ayns [[bea-oaylleeaght killagyn]], she [[mynolt]] far-chrackanagh eh '''mitochondrion''', as eshyn ry-akin ayns faggys dy chooilley killag [[eukaryota]]gh.<ref name="mitosomes">{{enmysearishlioar 
  | screeudeyr=Henze K, Martin W 
  | ennym=Evolutionary biology: essence of mitochondria 
  | earishlioar=Nature 
  | ym-lioar=426 
  | earroo=6963 
  | duillag=127-8
  | blein=2003 
  | pmid=14614484 
  | doi=10.1038/426127a
  | çhengey = Baarle
}}</ref>  Ta bun [[Greagish]] er y fockle: ''μίτος '' ny ''mitos'', snaue + ''χονδρίον'' ny ''khondrion'', grineen.
Ta '''faastguinyn''', '''thoagyn ny marrey''', ny '''Porifera''', nyn [[phylum]] ‘sy [[reeriaght (bea-oaylleeaght)|reeriaght]] [[Animalia]]. Ta thoagyn cummal ‘syn ushtey, as t’ad ry-akin ayns dagh mooir y teihll. Cha nel agh beggan thoagyn cummal ayns ushtey millish.
{{fogrey kemmig}}
{{WD Kishtey Fys Bunstoo Kemmigagh
|glooid = 14.4 g/cm}}
She [[bunstoo]] eh '''lawrencium'''. She yn [[trimmid breneenagh]] ta echey ny {{nowrap|(262) g·mol<sup>−1</sup>}}. Ta [[earroo breneenagh]] '''103''' as cowrey '''Lr''' er.