Xuất phát từ đặc trưng sinh học rất cao to, vạm vỡ, nhanh nhẹn vì vậy loài ngựa đã trở thành một biểu tượng trong văn hóa mà ở đó, người ta tìm thấy nhiều đặc tính mà con người mong muốn đó là sự dũng mãnh, kiên cường, lòng trung thành và sự tận tụy. Bắt đầu từ cuộc kháng chiến chống lại phương Bắc thể hiện qua chuyện Thánh Gióng, ngoài nhiều hình ảnh khác về con ngựa trong ca dao, dân ca... Yếu tố con ngựa sắt trong truyện Thánh Gióng là một vật cưỡi cộng thêm sức mạnh cho đứa bé vụt lớn thành dũng sĩ là biểu hiện kết tinh sắt đá của tinh thần yêu nước, tinh thần chống giặc ngoại xâm.