Trước hết, vật chứng là vật mang dấu vết tội phạm, là vật được sử dụng làm công cụ, phương tiện phạm tội, hoặc là đối tượng của tội phạm, tiền hoặc vật khác có giá trị chứng minh tội phạm và người phạm tội hoặc là vật có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án (Điều 89 Bộ luật tố tụng Hình sự 2015).
Về hình thức, được gọi là vật chứng nếu như chúng được cơ quan tiến hành tố tụng xác nhận trong hồ sơ vụ án.
Cụ thể, việc xử lý vật chứng được tạm giữ trong vụ án hình sự bị đình chỉ hoặc trong vụ án hình sự không bị đình chỉ được thực hiện theo quy định tại Điều 106 Bộ luật tố tụng Hình sự 2015, Thông tư liên tịch 01/2020/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BNN&PTNT-BTC-BTP, Thông tư liên tịch 06/1998/TTLT/TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTC-BTP.
Nguyên tắc chung để xử lý vật chứng là tịch thu, nộp ngân sách Nhà nước/hoặc tiêu hủy.
Lưu ý rằng, trong vụ án hình sự mà chủ sở hữu tài sản không là người phạm tội và tài sản đang được thế chấp tại ngân hàng thì ngân hàng và chủ sở hữu tài sản sẽ là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án.
Khi xem xét, giải quyết, xử lý vật chứng là tài sản đang thế chấp tại ngân hàng phải xét đến quyền lợi, yêu cầu hợp pháp của những người tham gia tố