Barkod okuyucunun çalışma prensibi, barkodda yer alan siyah ve beyaz çizgilerin elektrik sinyallerine dönüştürülmesi ve özel yazılım ile bu sinyallerin rakam veya karakterlere çevrilmesi prensibine dayanır.
Barkod okuyucu, etiketi okuyarak belleğine algıladığı grafiksel bilgileri elektronik ortama iletir. Daha sonra iletilen bilgiler (bilgisayarlarda veya terminallerde) çözümlenir ve önceden tanımlanan işlemler gerçekleştirilir. Veri girişi çok daha hızlı ve doğru gerçekleştirilir. Ayrıca kaliteli barkod etiketi kullanılıyorsa, silinmelerden / kötü baskılardan dolayı oluşabilecek hatalar da minimuma indirilir.
Barkod etiketlerinde yer alan koyu çubuk çizgiler ışığı emerler. Koyu çubuk çizgilerin arasındaki beyaz boşluklar ise ışığı geri yansıtır. Bu sayede elektromanyetik sinyaller oluşarak barkodun okunması sağlanır. Radyo frekans yardımı ile çalışan barkod okuyucular da mevcuttur. Bu tip barkod okuyucular kablosuz olarak kullanılır.