ในสังคมไทยในอดีต พระมหากษัตริย์หรือบุคคลต้องยอมจำทนเพื่อยอมรับการวิพากษ์วิจารณ์ได้ ดังปรากฏในกฎหมายตราสามดวงว่ามีบทบัญญัติที่ให้อำนาจผู้กระทำสามารถทูลทัดทาน ซึ่งถือเป็นการวิพากษ์วิจารณ์การใช้พระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ เหตุที่ผู้ปกครองมีพระราชอำนาจมาก อาจจะสามารถกระทำความผิดได้ และเพื่อมิให้เกิดการกระทำผิด จึงได้ตราบทบัญญัติดังกล่าว เพื่อเป็นการยับยั้งการใช้พระราชอำนาจของพระองค์ ดังนั้น ข้าราชการโดยเฉพาะผู้มีหน้าที่หรือตำแหน่งที่ใกล้ชิด ต้องมีสิทธิ์ที่จะว่ากล่าวตักเตือน คัดค้าน หรือทัดทานการใช้พระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์หรือพระราชโองการที่ไม่เป็นธรรมได้ ซึ่งการกระทำเช่นนี้ แม้จะเป็นการหมิ่นประมาทพระราชโองการ หรือติเตียนว่ากล่าวพระมหากษัตริย์ แต่หากเป็นการแสดงความคิดเห็น หรือข้อความโดยสุจริต ในฐานะเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติการตามหน้าที่ ย่อมไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือดูหมิ่น นอกจากนี้ ในกรณีที่มีการนินทาพระมหากษัตริย์ ก็มีแนวคิดว่าหากกษัตริย์มิได้ยินด้วยพระองค์เองก็ไม่ควรจะถือสาหาความกัน ดังปรากฏในเรื่องพระภิกษุนินทาพระเจ้าแผ่นดิน เล่าถึงว่าสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีพระราชโองการให้อำมาตย์มาถามพระพรหม (อาจารย์ของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช) ว่าพระสงฆ์วัดวังไชยนินทาพระเจ้า (หมายถึงพระมหากษัตริย์) ว่าพระเจ้ารักแขกเมืองยิ่งกว่าข้าแผ่นดิน และพระเจ้าให้ขับออกไปนั้นชอบหรือไม่ พระพรหมเห็นว่าการที่สงฆ์นินทาพระมหากษัตริย์ย่อมไม่ชอบ แต่ถ้าพระมหากษัตริย์ไม่ได้ยินด้วยตนเอง อย่าไปถือสาหาความ เพราะคนอื่นที่มาเล่าหรือพูดต่อนั้นอาจจะคิดประจบประแจงหรือหวังผลประโยชน์ “ถ้าข้าหลวงได้ยินนั้นกูว่าด้วยมิได้ เกลือกมันจะใคร่ได้ยศฐานันดรศักดิ์เจียดเงินพานทอง แลมันเอามาเท็จมาทูล มันจะทำให้พระเจ้าได้บาป ทั้งกูผู้หลงนี้ก็จะได้บาป พระเจ้าก็มิได้ยิน กูก็มิได้ยิน แลกูจะว่าด้วยมิได้ แลกฎหมายเอาคำกูไปกราบทูลแก่พระเจ้าว่าถูกระนี้เถิด” รวมถึงในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ก็ทรงไม่ถือเอาโทษผู้ที่นินทา เพราะถือว่าย่อมเป็นเรื่องไม่มงคลต่อผู้พูดเอง ...
See Details: ซุบซิบนินทาในสังคมศักดินา เมื่อไพร่นินทาเจ้า พระภิกษุนินทาพระนารายณ์