Realiteti i martesës ndryshe nga fjala dhe koncepti “martesë” nuk është një shpikje ligjore e njeriut por në dallim të këtij realiteti njeriu ka deklaruar si martesë atë që përfshin realitetin dygjinor dhe riprodhues të një burri dhe një gruaje me vlerësimin e rëndësisë së mbrojtjes së vazhdimësisë së jetës dhe mirëqenies së frytit njerëzor të martesës. Thjesht ky realitet dinamik i një burri dhe një gruaje në lidhjen e tyre seksuale me riprodhimin dhe rëndësinë e vet është baza e asaj që e quajmë “martesë” dhe nuk ka pse të jetë aq e vështirë për të dalluar çfarë nuk është martesë.
Martesa pra nuk është një formulim konceptual i një lidhje të çfarëdoshme njerëzish për marrëdhënie dashurie dhe përkushtim për njeri-tjetrin siç e reduktojnë disa (ata që duan të thonë se dy burra mund të përkushtohen të duan njeri-tjetrin) por është lidhje unikale (me referim ndaj kapacitetit ndërveprues riprodhues) e një burri me një grua që do të mbetet e pandryshueshme sa të ketë jetë mbi tokë.