Wikingowie czy Normanowie byli narodem maruderów ze Skandynawii, którzy od końca VIII wieku wyruszali do europejskich miast przybrzeżnych. Od 800 r. coraz częściej napadali na wybrzeża i dorzecza Imperium Frankońskiego, wielokrotnie podbijali Paryż i niszczyli Hamburg w 845 r. Ich floty dotarły aż do Moguncji i Metzu, Burgundii i Morza Śródziemnego. Do wielkich sukcesów Wikingów należy zaliczyć podbój arabskiej Sewilli, postępy w Maroku, Balearach, Prowansji i Toskanii.
Grupa pod dowództwem Rollo osiedliła się w rejonie Rouen i założyła w 911 r. Księstwo Normandii. Inne stada osiadły w Anglii od 866 r. zgodnie z planem. Knut Wielki zjednoczył pod swoją koroną Danię, Anglię i Norwegię. W 1066 r. Normanowie z północnej Francji podbili Anglię. Na wyspie Man Wikingowie założyli w 820 roku królestwo, które trwało do 1266 roku. W IX wieku powstały inne małe normańskie królestwa, na przykład w Dublinie. Wyspy Owcze, Wyspy Orneijskie i Szetlandzkie oraz Hebrydy stały się Normanem już w VII wieku. Od 860 roku Normanowie przybyli na Islandię i osiedlili się tam od 874 roku, od około 981 roku na Grenlandii, około 1000 roku w Ameryce. Szwedzcy Normanowie awansowali do regionu Morza Bałtyckiego i Rosji, gdzie założyli dominium w Kijowie i Nowogrodzie. Na Wołdze i przez Morze Czarne Wikingowie dotarli aż do Bizancjum, do którego służby wojskowej częściowo dołączyli. Od czasu upadku rzymskiej, a później bizantyjskiej potęgi morskiej, Morze Śródziemne było najbardziej pożądanym obszarem dla najazdów Wikingów.
Od 1016 rycerze z Normandii weszli w służbę południowowłoskim książętom. Robert Guisscard podbił całe dolne Włochy i zabrał je jako księstwo (Apulia i Kalabria) od papieża. Roger I porwał Sycylię i Maltę od Arabów. Państwa krzyżowców w Syrii były przewożone przez Normanów. Jedyna cienka normandzka klasa wyższa stworzona zarówno w południowych Włoszech, jak i w Normandii dobrze zorganizowane państwa o wysokiej kulturze, których instytucje (centralizm, służba cywilna) stały się wzorem dla innych państw europejskich w średniowieczu.