Na wstępie zaznaczyć należy, że inaczej sytuacja kształtuje się w przypadku, gdy pracownik jest zwalniany przez pracodawcę, a inaczej, gdy dochodzi do tzw. „samozwolnienia”.
Pracodawca nie zawsze ma obowiązek wskazać w oświadczeniu o zwolnieniu przyczynę takiej decyzji. Przepisy wymagają tego, aby pracodawca podał powód uzasadniający zwolnienie w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Co za tym idzie, pracodawca nie ma obowiązku przytaczania przyczyn zwolnienia w przypadku wypowiedzenia na czas określony lub zawartej na okres próbny.
Pracownik ma obowiązek podania przyczyny uzasadniającej „samozwolnienie” w sytuacji  rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym (bez wypowiedzenia) oraz wypowiedzenia umowy z powodu mobbingu.