Pisarz, futurolog i eseista. Jest najczęściej tłumaczonym polskim autorem i jednym z najbardziej znanych twórców literatury SF na świecie. Jego książki zostały przetłumaczone na 41 języków i osiągnęły łączny nakład ponad 30 mln egzemplarzy.
O fenomenie tej popularności stanowi m.in. wielowymiarowość jego twórczości. Książki Lema łączą w sobie analizy społeczne ze złożoną i atrakcyjną fabułą, w której naukowe rozważania przeplatane są futurystycznymi domysłami. Często swoimi powieściami zdawał się przewidywać przyszłość. Najbardziej znanym dziełem Stanisława Lema jest Solaris – wielopoziomowa opowieść o odkrywaniu Innego na obcej planecie, ale także w sobie i w drugim człowieku.
Fascynacja nauką zaowocowała również licznymi esejami poruszającymi tematykę rozwoju techniki i technologii, ewolucji życia na Ziemi, biotechnologii, natury ludzkiej i naszego miejsca we wszechświecie, kontaktów pozaziemskich. Nie brak jednak u Lema także rozmyślań dotyczących wizji społeczeństwa, utopii i antyutopii, krytyki totalitaryzmu.
Oprócz opowiadań science fiction, jak chociażby Dzienniki gwiazdowe czy cykl przygód pilota Pirxa, w dorobku pisarza są także powieści detektywistyczne (Śledztwo),futurologiczne eseje i rozprawy (m.in. Summa technologiae),poezja, listy (m.in. z Sławomirem Mrożkiem i Ewą Lipską),scenariusze słuchowisk, filmów czy dramatów, jak również, jedyne w swoim rodzaju, kosmiczne baśnie Bajki robotów.
Jednym z licznych wyrazów międzynarodowego uznania dla twórczości Stanisława Lema było nazwanie jego nazwiskiem odkrytej we wrześniu 1970 roku planetoidy, a także pierwszego zbudowanego w całości w Polsce satelity naukowego.