Jednym z najważniejszych etapów przygotowania do operacji zaćmy jest jej prawidłowa diagnostyka. Proces diagnostyczny obejmuje przede wszystkim szczegółowy wywiad lekarski oraz obserwację dna oka, a także jego przedniej części w lampie szczelinowej. Dzięki tym badaniom lekarz okulista jest w stanie ocenić stopień uszkodzenia soczewki i wpływ schorzenia na nerw wzrokowy.