Te dwa byty – spółdzielnia i wspólnota mieszkaniowa – mają inny status prawny i odmienną specyfikę działalności. Spółdzielnia mieszkaniowa (SM) jest podmiotem gospodarczym, który ma osobowość prawną, i działa na podstawie Ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze i Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych oraz w oparciu o zarejestrowany statut. Członkowie spółdzielni posiadają spółdzielcze, własnościowe prawo do nieruchomości lub spółdzielcze, lokatorskie prawo do nieruchomości. Z kolei wspólnota mieszkaniowa (WM) to zrzeszenie mieszkańców, które nie ma osobowości prawnej i nie jest podmiotem gospodarczym. Posiada natomiast zdolności: prawną i sądową. Członkiem wspólnoty może być każda osoba, która na podstawie aktu notarialnego określającego wynikające z niego prawa i obowiązki nabyła własnościowe prawo do lokalu. Istnieje możliwość wydzielenia z zasobu spółdzielni nieruchomości i utworzenia wspólnoty mieszkaniowej.