Można wskazać cztery elementy, którymi ołówki do szkicowania wyróżniają się na tle zwykłych ołówków:
Ołówki do szkicowania zawierają grafit o różnych proporcjach gliny i węgla. To z kolei wpływa na twardość ołówków i miękkość rysików. Od tego zależy również to, jak ciemny będzie odcień pozostawionej na kartce linii. Rysownik może dobrać konkretny ołówek, aby uzyskać dany efekt. W przypadku zwykłych ołówków są one projektowane w taki sposób, aby były średniej twardości.
Ołówki do szkicowania są dostępne w szerokiej skali twardości. Od wyjątkowo miękkich (8B) aż po bardzo twarde (10H). Tradycyjne ołówki przeważnie mają twardość oznaczoną znakiem HB, która uznawana jest za uniwersalną, nadającą się do codziennego użytku.
W kwestii ergonomii ołówki do szkicowania trzyma się dość miękko, a ich kształt jest ergonomiczny, dzięki czemu możliwe jest rysowanie przez dłuższy czas. Klasyczne ołówki nie mają zazwyczaj żadnych dodatkowych funkcji.
Ołówki do szkicowania przeznaczone są dla artystów, architektów i osób, które podczas pracy oczekują od ołówka wyjątkowej precyzji i uzyskania linii o konkretnej grubości i kolorze. Zwykły ołówek sprawdza się podczas robienia notatek i prostych rysunków technicznych.