Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych to kwoty, które przysługują wierzycielowi w przypadku, gdy dłużnik opóźnia się z uregulowaniem należności za wykonanie dostawy towarów lub świadczone usługi. Odsetki te stanowią rekompensatę dla wierzyciela za utracone korzyści z tytułu opóźnienia w płatnościach, jednocześnie będąc sankcją i narzędziem dyscyplinującym dłużnika. Kwestię odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych regulują przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Przepisy powołanej ustawy stosuje się do transakcji handlowych, gdy obiema stronami tej transakcji są: przedsiębiorcy, podmioty prowadzące działalność, o których mowa w art. 3 ustawy o swobodzie dziatlanoscu gospodarczej, osoby wykonujące wolny zawód, oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, zagraniczni przedsiębiorcy prowadzący przedsiębiorstwa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej. Zatem, jeśli ustalimy już czy w danych okolicznościach istnieje podstawa do zastosowania odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, to należy się zastanowić w jakich przypadkach owe odsetki są naliczane. Przedsiębiorca ma prawo do dochodzenia odsetek w nastepujących sytuacjach: jeśli termin zapłaty ceny nie został ustalony, a od dnia dostawy towaru lub świadczenia usługi minęło 30 dni, jeśli termin płatności został uzgodniony, odsetki ustawowe od transakcji handlowych należą się dnia następnego po dniu ustalonym w dniu zapłaty ceny, jeśli ustalony termin płatności ceny jest dłuższy niż 60 dni i jest on rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela, a wierzyciel spełnił swoje świadczenie, odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych naliczane są po upływie 60 dni od dnia doreczenia faktury lub rachunku. Warto zaznaczyć, że zgodnie z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wierzycielowi już od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty: 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5 000 złotych; 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5 000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych; 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równą lub wyższa od 50 000 złotych. Zatem, podsumowując, o stosowaniu przepisów dotyczących odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych możemy mówić wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki. Po pierwsze umowa zawarta między stronami musi spełniać definicję transakcji handlowej, po drugie jej strony muszą podlegać stosowaniu tej ustawy (katalog tych osób został wskazany powyżej). Wysokość tego rodzaju odsetek jest zmienna, w 2024 roku wynoszą odpowiednio 13,75% i 15,75%, w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym oraz w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym.