Cytologia polega na badaniu mikroskopijnym komórek nabłonka, pokrywających szyjkę macicy. Analiza cytologiczna umożliwia określenie stopnia zagrożenia wystąpieniem bądź rozwojem nowotworu szyjki macicy. Zaleca się wykonywanie cytologii co roku, jeśli jej wyniki są prawidłowe, kobiety po 30 roku życia mogą być badane co 2-3 lata.