Viscositeitsindexverbeteraars zijn polymeren met hoog molecuulgewicht (combinatie van macromoleculen) die zodanig zijn ontworpen, dat deze de temperatuurafhankelijke viscositeitsverandering van een olie beïnvloeden. Het polymeer trekt bij lage temperaturen samen. Als gevolg hiervan wordt de weerstand, die het polymeer tegenstand biedt aan een binnendringend lichaam, minder en wordt de viscositeitsverandering van de basisolie gecompenseerd.
Grafisch ziet deze wijze waarop het werkt er als volgt uit: