Besmetting met de ziekteverwekkende bacterie Listeria monocytogenes komt in Nederland 70 tot 100 keer per jaar voor. Er kunnen meer besmettingen zijn, want ze worden lang niet altijd opgemerkt. Jaarlijks worden bij het RIVM ongeveer tachtig gevallen van een listeria-infectie gemeld. De bron is meestal rauw voedsel, zoals vlees, kaas, vis of een voorverpakte salade. Bij de meeste mensen veroorzaakt zo’n infectie, listeriose genoemd, milde, griepachtige klachten. Denk daarbij aan buikpijn, spierpijn, misselijkheid en diarree. De tijd tussen het besmet raken en ziek worden varieert van enkele dagen tot enkele maanden; meestal 2 tot 4 weken. Doordat het zo verschilt wanneer de infectie tot uiting komt, is het vaak lastig om de bron van de voedselinfectie te achterhalen. Bij gevoelige groepen kan de infectie ernstiger gevolgen hebben, en zelfs dodelijk zijn. Vandaar dat listeria beschouwd wordt als een gevaarlijke voedselinfectie. Bij ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem kan listeriose leiden tot bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking. Bij zwangere vrouwen kan de infectie leiden tot een miskraam. Ook voor pasgeborenen kan de bacterie levensgevaarlijk zijn. Listeriose is te behandelen met antibiotica. Er is geen vaccin dat tegen besmetting kan beschermen. Besmettingen met listeriose moeten altijd gemeld worden, zodat er zicht is op clusters van besmettingen, waaruit de bron kan worden herleid. De bacterie Listeria monocytogenes komt overal in het milieu voor, in de bodem, in water, in dieren en in groente. De bacterie is taai en blijft in leven onder ongunstige omstandigheden, zoals droogte en lage temperaturen. Als voedsel te lang of bij een te hoge temperatuur bewaard wordt, kan de bacterie groeien, en mensen die het onverhit consumeren ziek maken.