In principe geldt thuisonderwijs niet als vervulling van de leer- en zorgplicht. In overleg met school, ouders en de leerplichtambtenaar kan thuisonderwijs wel (tijdelijk) een passend aanbod zijn om de leerling voor te bereiden op terugkeer naar de school.
Het is niet toegestaan om als samenwerkingsverband ervoor te kiezen om een online klas te starten voor thuiszitters; ook deze oplossing geldt niet als invulling van de leerplicht en van de zorgplicht. Het aanbod voor een thuiszitter moet altijd gericht zijn op het terugleiden naar school.
Voor een individuele leerling die aantoonbaar, bijvoorbeeld door (psychische) ziekte, niet in staat is naar school te gaan, kan in een zeer specifieke situatie en pas nadat andere opties zijn uitgesloten, een oplossing worden gezocht in tijdelijk thuisonderwijs. Dan stellen de betrokken school, ouders en de leerplichtambtenaar een handelingsplan/-contract op. De inspecteur bijzondere opdrachten kan hierbij ondersteunen en een voorbeeld van een handelingsplan/-contract bieden. In de afspraken staat overigens niet dat ouders de thuisstudie bij de school kunnen declareren. De school draagt de kosten voor aangepast lesmateriaal en extra begeleiding, zolang dit past binnen de rijksbekostiging voor de leerling.