Op het moment dat Berlijn in tweeën gedeeld was, vond er veel ongewenst grensverkeer plaats. Niet alleen vanuit Oost-Berlijn naar West-Berlijn, maar ook vanuit de Duitse Democratische Republiek naar West-Berlijn. Het doel was vooral om de mensen die vanuit de communistische DDR naar de westerse Bondsrepubliek Duitsland wilden vluchten, tegen te houden. De muur is een initiatief van de politieke leiders van Oost-Duitsland en de Sovjet-Unie: Walter Ulbricht en Nikita Chroesjtsjov.