Nederland heeft, samen met Frankrijk, Duitsland en Italië, 300 miljoen doses besteld van het coronavaccin waar de Britse universiteit van Oxford met medicijnenfabrikant AstraZeneca aan werkt. Het vaccin is nog in ontwikkeling maar wordt alvast geproduceerd. Die keuze ligt voor de hand: het kandidaatvaccin uit Oxford is een van de koplopers in de mondiale ‘race’. Wereldwijd zijn meer dan 135 vaccinkandidaten in ontwikkeling, tien daarvan worden al getest in kleine groepen vrijwilligers. Het Oxford-vaccin, ChAdOx1 nCoV19, is het eerste dat bij een grotere groep van tienduizend mensen van verschillende leeftijden zal worden getest. Het vaccin bestaat uit een verzwakt chimpansee-verkoudheidsvirus, dat is uitgerust met het eiwit-uitsteeksel van het coronavirus SARS-CoV-2. Bij zowel muizen als resusapen wekt het een goede afweerreactie op tegen het virus, blijkt uit een voorpublicatie van de Oxford-groep. De aapjes werden dankzij het vaccin minder ziek dan hun niet-gevaccineerde soortgenoten nadat ze besmet waren met het virus: ze kregen geen longontsteking. Dat wijst erop dat het vaccin zou kunnen beschermen tegen ernstige Covid-19. Maar een deel van de proef met resusapen is minder bemoedigend, zegt Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan het UMC Groningen. „De ingeënte apen hadden nog steeds veel virus in hun neus, en zijn dus mogelijk nog wel besmettelijk. Dan zou het vaccin minder goed helpen om verspreiding van het virus te voorkomen.” Hoe het vaccin bij mensen uitpakt moet verder onderzoek uitwijzen. Uit tests met een vergelijkbaar vaccin van het Chinese bedrijf CanSino Biologics Inc. bleek dat sommige mensen al afweerstoffen hadden tegen de gekozen drager, een verzwakt menselijk verkoudheidsvirus, en daardoor het vaccin te snel opruimden. Dat zal bij het vaccin uit Oxford niet snel gebeuren, omdat dat een chimpanseevirus als drager gebruikt. Hoe snel de resultaten van de grote proef met het Oxford-vaccin bekend zijn, hangt af van de verspreiding van het coronavirus. Een aantal van de proefpersonen moet ook geïnfecteerd raken om te kunnen bepalen of het vaccin werkt. Het is nog maar de vraag of er nog voldoende corona heerst in het VK om het vaccin effectief te testen. Als gevolg is Oxford uitgeweken naar Brazilië, om daar proeven te verrichten.