Een gerechtsdeurwaarder heeft bepaalde bevoegdheden, zoals erop toezien dat het vonnis van de rechter wordt nageleefd, die andere mensen niet hebben. Een gerechtsdeurwaarder mag alleen beslagleggen of een woning ontruimen nadat dit is vastgesteld door de rechter. Zonder vonnis mag een gerechtsdeurwaarder dit niet doen.
Mocht een gerechtsdeurwaarder loonbeslag opleggen, dan moet hij hierbij bovendien rekening houden met de beslagvrije voet: dit is het minimum aan inkomen dat de wanbetaler moet ontvangen voor levensonderhoud.
Let op: hoewel de term deurwaarder en gerechtsdeurwaarder veel door elkaar gebruikt worden, zit er wel een groot verschil in de twee beroepen. Alleen gerechtsdeurwaarders hebben deze bevoegdheden om te dagvaarden, beslag op te leggen en het vonnis na te leven. Een deurwaarder heeft deze bevoegdheden niet.