Als gedaagde partij niet (tijdig) schriftelijk reageert op de eis zoals geformuleerd in de dagvaarding en ook niet op de zitting verschijnt, verleent de rechtbank de gedaagde partij verstek. Dit gebeurt op de eerste zittingsdag of binnen enkele weken na de eerste zitting. Als de rechtbank verstek verleent, neemt de rechter meestal de eis van eiser in zijn vonnis over. De gedaagde wordt dan de veroordeelde partij genoemd en moet in dat geval bijna altijd de proceskosten betalen. Het gaat dan om de kosten van de gerechtelijke procedure, de kosten die de eiser eventueel heeft betaald aan rechtsbijstand, mogelijk de incassokosten, wettelijke rente en vanzelfsprekend de hoofdsom waarom de eiser de gerechtelijke procedure is opgestart. Gedaagde heeft tot twee weken na afloop van de zittingsdatum alsnog de kans om zijn verstek te zuiveren. Hij kan ook om uitstel om te mogen reageren vragen. Als het uitstel maar uiterlijk op de zittingsdatum is aangevraagd, zal de rechter dit verzoek bijna altijd inwilligen. De gedaagde krijgt hierdoor extra tijd om zich op de gerechtelijke procedure voor te bereiden en om een inhoudelijke reactie te kunnen geven.