Het begrip ‘staatsmachten’ of kortweg ‘machten’ gaat over de drie belangrijkste functies van de overheid: het vaststellen van regels (wetgevende macht), het uitvoeren van regels (uitvoerende macht) en beoordelen hoe regels in concrete gevallen moeten worden toegepast (rechtsprekende macht). Bij de Rijksoverheid worden deze functies uitgevoerd door het parlement en de regering samen (wetgevende macht), de regering (uitvoerende macht) en de rechtspraak. Vertegenwoordigers van die instanties hebben samen overleg gevoerd over de opdracht aan de Staatscommissie rechtsstaat. Soms noemen we die kortweg ‘de drie staatsmachten’.
Nederland kent naast de Rijksoverheid ook andere overheden, zoals provincies en gemeenten. Daar worden de functies wetgeving en uitvoering uitgeoefend door andere organen. In gemeenten ligt de wetgevende macht bijvoorbeeld primair bij de gemeenteraden en de uitvoerende macht bij de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders.
Het begrip (staats)machten wordt vaak in verband gebracht met de leer van de trias politica van de Franse filosoof Montesquieu. Zie voor meer informatie bijvoorbeeld de website van ProDemos.