Hoewel een mogelijke uitspraak al langer in de lucht hing, is het oordeel donderdag in Brussel toch als een mokerslag aangekomen. De EU verkeert nu feitelijk op onbekend terrein: niet eerder deed een nationaal hof een zo verstrekkende uitspraak. In een verklaring liet voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vrijdag weten „zeer bezorgd” te zijn en haar ambtenaren de opdracht te hebben gegeven de uitspraak te bestuderen. „Op basis daarvan zullen we een besluit nemen over volgende stappen.” Op korte termijn ligt het starten van een inbreukprocedure het meest voor de hand. Maar die kan uiteindelijk jaren duren, terwijl de roep om een sneller, steviger signaal groeit.