De medezeggenschap vertegenwoordigt de belangen van (een deel van) de studenten aan een onderwijsinstelling. Medezeggenschap bestaat niet zomaar: het is verankerd in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW).
Medezeggenschappers zijn gesprekspartner van het bestuur en beleidsmedewerkers bij de onderwijsinstelling. Middels onder andere het adviesrecht en het instemmingsrecht kunnen zij invloed uitoefenen op het te voeren beleid van de onderwijsinstelling.
Medezeggenschappers worden op alle niveau’s gekozen door de studenten: op de meeste instellingen vinden hiervoor jaarlijks verkiezingen plaats.
Centraal en decentraal
Medezeggenschap speelt zich af op meerdere niveau’s. Overal is er tenminste een centrale raad, die gesprekspartner is van het College van Bestuur (CvB) en inspraak heeft op (een deel van) wat zij doen.
Wanneer de onderwijsinstelling uit meerdere faculteiten of academies bestaat, is hiervoor ook een faculteitsraad. Deze raad is de gesprekspartner van de decaan en/of het faculteitsbestuur.
Op het derde niveau zitten de opleidingscommissies (OC). OC’s geven advies aan de docenten en het onderwijsbestuur van hun opleiding en hebben instemmingsrecht op (delen van) de Onderwijs- en Examenregeling (OER).
Gedeeld en ongedeeld systeem
Op instellingen treden twee verschillende vormen van medezeggenschapssystemen op. Bij een gedeeld systeem is er een raad voor de studenten en een aparte raad voor het personeel. Hierin vormen beide raden vormen samen de gezamenlijke vergadering. Bij een ongedeelde raad zijn de personeels- en studentenvertegenwoordigers gecombineerd in één raad.