Het is denkbaar dat een rechter in zo’n geval niet de volledige schade voor rekening van de werkgever laat komen, maar aan de werknemer een tegemoetkoming toekent. Daarvoor zie ik twee mogelijkheden. Mogelijkheid 1 – Proportionele aansprakelijkheid In het verleden heeft de Hoge Raad in het geval van gezondheidsschade door asbest geoordeeld, dat in een dergelijk geval een deskundige kan worden benoemd die bepaalt hoe groot de kans is dat de schade van de werknemer is ontstaan tijdens de werkzaamheden (arrest Nefalit/Karamus). Als die kans groot is, zal de werkgever aansprakelijk zijn. Als bijvoorbeeld wordt vastgesteld dat die kans 60 procent is, is de werkgever aansprakelijk voor de gehele schade verminderd met de mate waarin de werknemer zelf de schade heeft veroorzaakt. Door dit leerstuk van de “proportionele aansprakelijkheid” wordt rekening gehouden met het feit dat een ziekte c.q. schade verschillende oorzaken kan hebben. Het is denkbaar dat rechters de moeilijke bewijspositie van de werknemers gaan vergemakkelijken door dit leerstuk ook in het geval van long-covid toe te passen. Bij de beoordeling hoe groot de kans is dat de Covid-19-besmetting op het werk is opgelopen, zal dan een rol spelen of de werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Als de werkgever geen verwijt kan worden gemaakt over zijn zorgplicht, zal de proportionele aansprakelijkheid minder snel tot aansprakelijkheid leiden dan wanneer de zorgplicht wel is geschonden. Mogelijkheid 2 – Arbeidsrechtelijke omkeringsregel Het is daarnaast denkbaar dat een rechter de werknemer tegemoet zal komen door een zogenaamd ‘causaliteitsvermoeden’ aan te nemen. Dit houdt in dat op voorhand wordt vermoed dat de ziekte op de werkvloer is opgelopen. Dit aan de hand van de uitgangspunten die de Hoge Raad in het arrest Unilever/Dikmans heeft gegeven. De werknemer zal hiervoor moeten stellen, dat hij is blootgesteld aan het coronavirus bij de uitvoering van zijn werkzaamheden en dat de besmetting die is opgelopen door deze blootstelling kan zijn veroorzaakt. Hiervoor is wel een redelijk mate van waarschijnlijkheid vereist. De werknemer zou dit kunnen onderbouwen door bijvoorbeeld aan te tonen dat hij privé niet of nauwelijks mensen heeft gezien en nooit zelf boodschappen heeft gedaan. Het causaliteitsvermoeden wordt in de rechtspraak wel toegepast op basis van wat algemeen bekend is omtrent een ziekte en haar oorzaken. Dat is, in theorie, ook bij long-covid mogelijk. De werkgever zal hier natuurlijk het verweer kunnen voeren, dat bij Covid-19, met name in de beginfase, nog niet voldoende bekend was over de ziekte, de oorzaak en het voorkomen van besmetting. Als het oorzakelijk verband te onzeker is, zal de rechter het causaliteitsvermoeden niet aannemen en de werknemer niet tegemoetkomen.