1800: - mensen reizen te voet, te paard of te zeilschip - na zonsondergang was het pikdonker, ook in de steden - de meeste mensen werkten op het land - nijverheid: werk werd met hand- en werktuigen gedaan 1900: - mensen reizen met de trein of stoomschip - de straten in de stad waren 's avonds verlicht - steeds meer mensen werkten in de stad - handarbeid was vervangen door machines