Pijn bij het vrijen noemen we dyspareunie. We maken onderscheid tussen oppervlakkige en diepe dyspareunie. Diepe dyspareunie is als de partner diep in je zit en het doet pijn diep in de buik. Dit kan wijzen op allerlei ziektes van de baarmoeder, eierstokken of andere buikorganen en moet daarom onderzocht worden. Oppervlakkige dyspareunie is als het pijn doet bij het binnenkomen. Bijna altijd wordt dit veroorzaakt door het dunner worden, uitdrogen en krimpen van de slijmvliezen van de vagina. En dit wordt weer veroorzaakt door hormoonveranderingen na de overgang: een tekort aan oestrogenen.SlijmvliezenVrijen na de overgang is een zaak van ‘use it or lose it’. Zolang je het blijft doen, behouden de slijmvliezen het vermogen tot zwellen (extra bloedtoevoer) en vochtig worden. De slijmvliezen kunnen ook ‘herstellen’ met crèmes of een soort zetpillen (‘ovules’) met oestrogeen. Daarvoor moet je bij de huisarts zijn. Gewone glijmiddelen die verkrijgbaar zijn bij de drogist kunnen ook helpen, waarna het met ‘training’ makkelijker gaat. Er is ook glijmiddel dat van tevoren kan worden ingebracht, zodat het niet tijdens het vrijen hoeft.