De tegemoetkoming vanuit de wettelijke ziekteverzekering in het aanbod van psychologische zorg in de eerste lijn wil tegemoet komen aan de reële behoeften van personen met lichte tot matige psychische problemen en dit met bijzondere aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Om dit te realiseren wordt op een geïntegreerde manier door de netwerken twee functies psychologische zorg aangeboden: eerstelijns psychologische zorg en gespecialiseerde psychologische zorg. De klinisch psycholoog/orthopedagoog beslist op basis van de behoeften van de gebruiker welk zorgaanbod het meest gepast is (= matched care).
De functie eerstelijnspsychologische zorg is gericht op mensen die psychisch kwetsbaar zijn (of dreigen te worden). Zij kunnen moeilijkheden alleen of met hun omgeving aan, maar hebben een 'helpende hand'/steun van een professional nodig. De interventies van de klinisch psycholoog/orthopedagoog zijn gericht op het versterken van het eigen psychologisch welzijn of steun te bieden aan de mensen om zich heen, maar ook op het verduidelijken van de hulpvraag of klacht of op de verergering ervan te voorkomen.
Als deze zorg niet is aangepast (of niet volstaat) aan de vraag van de gebruiker, zal de professional de gebruiker doorverwijzen naar een gepast zorgaanbod dat aansluit op de hulpvraag.
De gebruiker kan rechtstreeks toegang krijgen tot dit aanbod van psychologische zorg door contact op te nemen met een klinisch psycholoog/orthopedagoog die geconventioneerd is, of kan zich er naartoe laten leiden via een andere professional waarmee hij/zij al in contact is. Om de afstemming van de zorg te verbeteren kan de professional, met instemming van de gebruiker en in zijn belang, contact opnemen met de behandelende arts.
De tweede functie is deze van de gespecialiseerde psychologische zorg. De interventies van de klinisch psycholoog/orthopedagoog zijn gericht op de behandeling van problemen of stoornissen die een belangrijke impact hebben op het functioneren. Gespecialiseerde psychologische zorg is mogelijk indien uit het functioneel bilan blijkt dat de gebruiker behoefte heeft aan deze zorg.
Deze zorg is echter niet geschikt voor dringende problematieken (d.w.z. wanneer er een onmiddellijk gevaar bestaat voor de lichamelijke integriteit van de gebruiker) of voor complexe niet gestabiliseerde problemen.