Onder een flexibel testament verstaan we een testament dat aan uw erfgenamen verschillende mogelijkheden biedt, om optimaal om te gaan met de regelgeving die geldt bij uw overlijden. Meestal gaat het om regelgeving die ziet op de te betalen erfbelasting (ofwel successierechten) of de te berekenen zorgkosten, indien de langstlevende partner wordt opgenomen in een instelling voor langdurige zorg. De tarieven en vrijstellingen voor de erfbelasting worden ieder jaar opnieuw geïndexeerd. Dat betekent dat het vrijgestelde bedrag voor de erfbelasting ieder jaar iets hoger wordt. Het grote verschil tussen de partnervrijstelling (in 2023 ruim € 723.000) en de kindvrijstelling (in 2023 ruim € 23.000) blijft echter bestaan.
Flexibiliteit is met name van belang als in een gezin één van de partners komt te overlijden en er een of meerdere kinderen zijn. De erfenis wordt dan namelijk op grond van de wet gelijk verdeeld over de erfgenamen. Dat resulteert dan snel in een erfenis voor de kinderen die de vrijstelling overstijgt. Hierover moet erfbelasting afgedragen worden aan de fiscus. Als de overledene in het testament een opvullegaat heeft opgenomen, kan de overblijvende partner de erfdelen van de kinderen verkleinen zodat de erfenis van de kinderen niet hoger uitvalt dan de vrijstelling en er geen erfbelasting betaald hoeft te worden. Een uitgebreid rekenvoorbeeld vindt u hier. In dit rekenvoorbeeld wordt ook ingegaan op de flexibiliteit ten aanzien van de zorgkosten.