De monumentencommissie adviseert over de aanwijzing van monumenten en beoordeelt vergunningaanvragen voor wijzigingen aan monumentale panden. Ze zorgt ervoor dat renovaties en onderhoud voldoen aan de geldende normen om de historische en culturele waarde te behouden. De monumentencommissie is een onderdeel van de commissie omgevingskwaliteit, in Friesland is dat Hûs en Hiem. Zij zullen door de gemeente betrokken worden bij de beoordeling van een aangevraagde omgevingsvergunning.