Usenet is een wereldwijd gedecentraliseerd platform dat werkt volgens een hiërarchische structuur. Een gebruiker post tekst, afbeeldingen of video in een van de meer dan 100.000 onderwerpgebaseerde "nieuwsgroepen" die muziek, nieuws, onderzoek, sport en nog veel meer omvatten. Wat Usenet onderscheidt is dat het niet gecensureerd noch gemodereerd is en niet door één enkele entiteit wordt gecontroleerd.
Usenet is een protocol (NNTP) zodat iedereen een Usenet-server kan hebben en peeren met de andere servers die er zijn. Usenet biedt ook hogere overdrachtssnelheden dan andere protocollen zoals HTTPS en FTP, evenals volledig versleutelde en beveiligde toegang.
Om toegang te krijgen tot Usenet zijn een abonnement op een Usenet service en een app genaamd een "Nieuwslezer" beide nodig om door nieuwsgroepen te bladeren en artikelen te vinden, lezen of downloaden. Gelukkig hebben de beste Usenet providers vooraf geconfigureerde nieuwslezers met ingebouwde zoekfuncties.
Voor gevorderde gebruikers kunnen Usenet- of NZB-indexers nuttige hulpmiddelen zijn voor het zoeken en groeperen van berichten. Deze indexers crawlen het Usenet en stellen je in staat om snelle zoekopdrachten uit te voeren en specifieke berichten op te halen, vergelijkbaar met hoe zoekmachines zoals Google je het internet laten verkennen.