De baatbelasting is één van de heffingen waar gemeenten geld mee kunnen binnenhalen. In vergelijking met bekendere heffingen als de onroerendezaakbelasting (OZB) is de baatbelasting maar een heel klein deel van de gemeente-inkomsten, blijkt uit gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2021 hebben alle gemeenten samen voor nog geen miljoen aan baatbelasting opgehaald.
Meebetalen aan verbetering omgeving
In feite is de baatbelasting een heffing waarmee de gemeente eigenaren of huurders van (bedrijfs)panden laat meebetalen aan de verbetering van hun omgeving. Daarbij gaat het om projecten als de aanleg van riolering, een toegangsweg of straatverlichting. Als ondernemer heeft u baat bij die aanleg, en daarom verhaalt de gemeente een deel van de kosten op u, zo is het idee.
De Gemeentewet schrijft niet voor hoe gemeenten baatbelasting moeten heffen. De maatstaf voor de heffing kan dus per gemeente verschillen. Zo kan er worden gekeken naar de oppervlakte van het bedrijfspand.
Niet uit de lucht vallen
Vóórdat de aanleg van de voorzieningen start, moet de gemeenteraad besluiten welk deel van de kosten zullen worden verhaald via baatbelasting. Als het goed is komt de aanslag dus niet helemaal uit de lucht vallen. De baatbelasting wordt in principe in één keer geheven, al kan een belastingplichtige wel vragen om de heffing in maximaal 30 jaar in jaarlijkse porties te voldoen.
Bezwaar en beroep mogelijk
Tegen de aanslag baatbelasting kan een belastingplichtige bezwaar maken, en daarna nog beroep instellen bij de rechter. Voordat u ‘baat’ heeft van de nieuwe voorziening, kan uw onderneming eerst nog hinder ondervinden. Bijvoorbeeld door de afsluiting van een weg door de werkzaamheden. Dan is het in sommige gevallen mogelijk om ‘nadeelcompensatie’ te vragen bij de gemeente, de provincie of het Rijk. Maar deze compensatie krijgen is bepaald niet eenvoudig. Voor een deel wordt dit soort overlast namelijk geschaard onder het ondernemersrisico. Bovendien is de eis dat de schade niet te voorzien was. Als er dus al een overheidsbesluit voor de verbouwing was dat u toevallig over het hoofd heeft gezien, komt u niet in aanmerking voor compensatie.