Uit je stopcontact komt wisselstroom. Toestellen op wisselstroom vragen altijd meer vermogen dan wat ze omzetten in actief vermogen. Het resterende vermogen noemen we reactief vermogen. Een inductiemotor bijvoorbeeld zet 80 tot 90% om in actieve energie en gebruikt het reactief vermogen om een magnetisch veld in de motor te creëren. De verhouding tussen actief vermogen en schijnbaar vermogen is de Cosinus Phi of arbeidsfactor. Die kan dus maximaal 1 zijn, bij 100% actief vermogen.
Bij een te hoog reactief vermogen en dus een te lage Cos Phi zijn er grotere warmteverliezen en daalt het rendement. Een belangrijke reden waarom het minimum op 0,9 is gesteld en netbeheerders een boete aanrekenen bij een lagere Cos Phi, is dat door een lagere waarde de stroom in de kabels toeneemt. Hierdoor stijgt ook de warmteontwikkeling in deze kabels. Het zorgt ook voor een extra zware belasting van de schakelinstallaties.
Er bestaan manieren om de faseverschuiving tot een aanvaardbare waarde terug te brengen. Deze Cos Phi-compensatie gebeurt voornamelijk met condensatoren. Het Vlaams Energiebedrijf maakt je attent op een consequent te hoog reactief verbruik, en adviseert je in eventuele acties.