In de jaren ’50 van de vorige eeuw werd de bouwvak in Nederland geïntroduceerd om de vakantie van bouwvakkers en bouwbedrijven te coördineren. Destijds gingen de meeste Nederlanders in de zomer op vakantie, en door de vakantieperiode van de bouwsector te centraliseren konden bouwbedrijven hun werkzaamheden beter plannen en de vakantie van hun personeel beter organiseren. Hierdoor ontstond een collectieve vakantieperiode, bekend als de bouwvak, waarin bouwprojecten werden stilgelegd en bouwvakkers van hun welverdiende rust konden genieten. Dit reguleerde de bouwsector en zorgde voor gelijke behandeling van bouwvakkers en bedrijven.
Hoewel de exacte data van de bouwvak van jaar tot jaar kunnen verschillen, valt deze vakantieperiode doorgaans in juli en augustus. In deze periode gaan veel Nederlanders op vakantie, wat kan leiden tot drukte op wegen en in toeristische gebieden.
Hoewel veel bouwbedrijven tegenwoordig het hele jaar door actief zijn en er steeds meer flexibiliteit wordt geboden in de vakantieperiode, blijft de bouwvak een belangrijk moment voor de bouwsector. Het is een periode waarin veel vakantie wordt gevierd en waarin bedrijven even kunnen bijkomen na een periode van hard werken.