Een zelfstandige warmtepomp kan volledig voorzien in de warmtevraag van een pand, een hybride warmtepomp heeft daar de hulp van een gasketel voor nodig. Het woord hybride slaat er in dit geval dus op, net als bij auto's, dat er meerdere energiedragers worden gebruikt. De meeste hybride warmtepompen gebruiken de lucht als warmtebron, de energiedragers bestaan dan uit de buitenlucht en gas dat via het net wordt aangeleverd.
Een zelfstandige warmtepomp wordt ook wel monovalente warmtepomp genoemd, dat betekend dat dit apparaat maar één energiedrager gebruikt als bron. Dit is bijvoorbeeld bodemwarmte of luchtwarmte. Met een monovalente warmtepomp kun je volledig van het gas af en met een hybride niet. Een belangrijk verschil is ook dat met een zelfstandige warmtepomp meestal in warm tapwater (zoals keukenkraan, douche en bad) wordt voorzien, met een hybride warmtepomp wordt juist alleen het CV-systeem (radiatoren en vloerverwarming) van warm water voorzien. De zelfstandige warmtepomp gebruikt daarvoor een buffervat of boilervat, een onderdeel dat bij hybride warmtepompen ontbreekt. Het temperatuurbereik van de zelfstandige warmtepomp is ook veel groter, deze moet kunnen werken bij een buitentemperatuur van -10°C, terwijl een hybride warmtepomp vaak al uitslaat bij 4°C. Het punt waarop een hybride warmtepomp zichzelf uitschakelt is overigens instelbaar, vaak wordt daarbij het omslagpunt gehanteerd waarbij het goedkoper is om op gas de woning te verwarmen, dan met de warmtepomp. Dit is afhankelijk van de actuele energieprijzen, voor zowel gas als elektriciteit; omdat de gasprijs en de elektriciteitsprijs voor het grootste deel bestaan uit energiebelasting (ook wel milieubelasting), heeft de overheid een sterk stuurmiddel in handen om de toepassing van warmtepompen en CV-ketels te stimuleren, danwel te ontmoedigen.
Als een warmtepomp voortdurend op een lage COP draait is het financieel niet aantrekkelijk om de CV-ketel af te schaffen en over te stappen op een warmtepomp. Ook kan het zo zijn dat er net een nieuwe CV-ketel hangt en om die direct weg te doen is ook niet erg duurzaam. Daarom bestaan er ook hybride warmtepompen. Een hybride warmtepomp kan worden aangesloten op de huidige CV-ketel. Er blijft dan gas gestookt worden, vooral in situaties dat de warmtepomp een lage COP heeft. Er wordt dan alleen gas verbruikt als dat voor het financieel rendement aantrekkelijk is.
Een zelfstandige warmtepomp (wordt ook wel full-electric warmtepomp of monovalente warmtepomp genoemd) neemt de verwarming volledig over. Er kan voor worden gekozen om de warmtepomp dan ook het warm water te laten verwarmen en elektrisch te gaan koken. Een pand kan dan volledig van het gas af, de gaskraan kan verzegeld of afgesloten worden. Om helemaal van het gas af te gaan is financieel aantrekkelijker, omdat daarmee op vastrechtkosten wordt bespaard. Wij brengen altijd een duidelijk advies uit voor hybride of zelfstandige warmtepomp en begeleiden pand-eigenaren in de transitie naar een gasloze of energiezuinige woning.