Het gezag van de overheid staat of valt met het vertrouwen dat de overheid pal staat voor de beginselen van de rechtsstaat.
Wees alert op rechtsstatelijke tekorten
In het advies Een sterkere rechtsstaat stelde de ROB dat de principes van onze democratische rechtsstaat een adequate en effectieve aanpak van een crisis niet in de weg staan. In een goed functionerende rechtsstaat nemen de machten niet alleen hun eigen taak serieus, maar respecteren bovenal de taak en verantwoordelijkheden van de andere machten en geven die ook de ruimte om hun taak uit te voeren. Daarom is het bijvoorbeeld van groot belang dat een andere macht dan de regering toetst hoelang een crisissituatie duurt en daarbij duidelijk omschrijft wanneer de crisissituatie voorbij is en de crisismaatregelen ingetrokken kunnen worden.
De ROB concludeert dat onhandigheid, onwetendheid en onverschilligheid maken dat op onderdelen zogenoemde rechtsstatelijke tekorten ontstaan. Regering en parlement dienen – naar het voorbeeld van de Europese Unie – periodiek een zogenoemde Rechtsstaatagenda op te stellen, die moet bijdragen dat een rechtsstatelijke cultuur in Nederland onder politici, bestuurders, ambtenaren, onderwijzers en burgers blijft bestaan.