Gaatjes ontstaan wanneer bacteriën in de mond (in de tandplak) suikers van allerlei voedingsmiddelen omzetten in zuren. Onder invloed van deze ‘zuurstoot’ lost het glazuur van tanden en kiezen op. Tanden en kiezen kunnen zich van nature van deze zuuraanval herstellen maar als dit evenwicht verstoord is, bijvoorbeeld door te vaak iets tussendoor te eten of drinken, kunnen op den duur gaatjes ontstaan.
Suikers veroorzaken op zichzelf geen cariës. Er moeten tegelijkertijd ook tandplak en bacteriën aanwezig zijn.
Om gaatjes zoveel mogelijk te voorkomen is het in de eerste plaats belangrijk om twee maal per dag de tanden zorgvuldig te poetsen met een fluoridehoudende tandpasta. Poetsen verwijdert de tandplak - en daarmee de bacteriën - en maakt tevens het glazuur sterker. Daarnaast is het belangrijk dat men maximaal zeven maal per dag iets eet en/of drinkt, dat betekent bij voorkeur drie hoofdmaaltijden en vier tussendoortjes. Op die manier krijgen tanden en kiezen voldoende tijd om zich van de zuurstoot te herstellen.