Doordat de olie aan hoge temperaturen blootgesteld wordt, raakt deze zijn werkzame eigenschappen kwijt. Op den duur gaan de prestaties op het gebied van slijtage- en roestwering en het vormen van een beschermende laag achteruit, waardoor de motoronderdelen sneller zullen verslijten. Daarnaast hopen er zich meer vervuilende stoffen in de olie op, waardoor de kans op vorming van koolstofafzetting op de onderdelen van de motor toeneemt. Als gevolg van verdamping neemt de viscositeit van het smeermiddel toe. Dit kan leiden tot een niet toereikende aanvoer van olie, in het bijzonder tijdens het starten van een koude motor. De kans op oververhitting van de motor wordt groter. Dit leidt tot voortijdige achteruitgang van de cilinder-zuigergroep, vroegtijdige slijtage aan de olieschraapveer en de zuigerveren, de drijfstanglagers en de kleppen. Tevens vormt verontreinigde olie een gevaar voor de turbolader.
Opmerking: het bijvullen van olie vormt geen alternatief voor de volledig verversing ervan, omdat er zich nog veel vervuilde en verslechterde olie in het smeersysteem bevindt. Toch dient u het smeermiddel telkens bij te vullen wanneer u constateert dat het peil niet toereikend is.