Wanneer u een procedure bij de rechtbank op wil starten dan moet dat in vrijwel alle gevallen door middel van een dagvaarding of een verzoekschrift. Beide zijn dus inleidende processtukken. Wanneer u een dagvaarding moet gebruiken en wanneer een verzoekschrift is vastgelegd in de wet.
In een dagvaarding eist de ene partij iets van de andere, bijvoorbeeld het terugbetalen van een openstaande schuld. Een dagvaarding moet altijd door een deurwaarder worden betekend aan de gedaagde partij.
Een verzoekschrift is een brief waarin u de rechter vraagt om iets te doen, bijvoorbeeld een echtscheiding uit te spreken of een beslissing te nemen over alimentatie. Het verzoekschrift wordt in tegenstelling tot de dagvaarding niet gericht aan de andere partij, maar aan de rechter. Het verzoekschrift kan worden opgestuurd naar de rechtbank. Die informeert vervolgens andere betrokken partijen. Bij een zaak die dient voor de civiele rechter, moet het verzoekschrift worden ondertekend door een advocaat. Men noemt een verzoekschrift ook wel een rekest of request.
Een dagvaarding is formeler van aard dan een verzoekschrift en als er bepaalde vereisten ontbreken, dan kan de rechter de dagvaardingsprocedure nietig verklaren. Bij een verzoekschrift is dit niet het geval. Als er zaken in het verzoekschrift ontbreken, dan zal de rechter simpelweg vragen deze alsnog toe te voegen.