Kwelwater is grondwater dat uit de grond komt. In het gebied tussen Gennep en Mook ontstaat kwel als gevolg van waterdruk vanuit de stuwwal in combinatie met stijgende waterstanden in de Maas. Het gebied heeft van nature dus te maken met het fenomeen kwel, en de hoeveelheid kwelwater neemt tijdelijk toe als waterstanden in de Maas stijgen.
Indien kwelwater als gevolg van hoogwater voor te grote problemen zorgt, is een van de mogelijkheden om het watersysteem in het gebied aan te passen. Zo wordt bijvoorbeeld in Middelaar een apart buiten- en binnendijks watersysteem aangelegd. Op deze manier verdwijnen de duikers onder de dijk door, en wordt binnendijkse wateroverlast na hoogwater vermeden.