به خاک بنتونیتی که توسط یک ماده شیمیایی دچار تغییروتحول شده و خاصیت جدیدی در آن ایجاد شده، بنتونیت فعال می‌گویند.
در بعضی موارد این فعال‌سازی توسط یک اسید انجام می‌شود که به آن بنتونیت فعال اسیدی می‌گویند. در این حالت خاصیت سفیدکنندگی و رنگ‌بری در خاک ایجاد می‌شود. در بعضی موارد یون کلسیم با یون سدیم جابه‌جا می‌شود. این عمل بیشتر با محلول آب‌نمک یا کربنات سدیم جهت افزایش خاصیت تورمی آن صورت می‌گیرد.