نگهداری و تعمیرات مبتنی بر وضعیت (CBM) یا نگهداری و تعمیرات اقتضایی یکی از استراتژی‌های نگهداری و تعمیرات است که در آن شرایط یک تجهیز در لحظه کنترل می‌شود تا مشخص شود که چه نوع اقداماتِ نگهداشتی باید صورت بپذیرد. بر خلاف نت پیشگیرانه، که در آن از مواردی چون نگهداشت تقویمی و ابزارهای دیگر برای برنامه‌ریزی و زمان‌مند ساختن اقدامات نگهداری و تعمیرات استفاده می‌شود، نگهداری و تعمیرات مبتنی بر وضعیت تنها زمانی انجام می‌شود که شاخص‌های در لحظه عملکرد تجهیز، بی‌نظمی‌ها یا نشانه‌های کاهش عملکرد را نشان دهند.
هدف از نگهداری و تعمیرات اقتضایی CBM، نظارت مستمر بر دارایی‌ها برای شناسایی خرابی‌های قریب‌الوقوع است، که به‌وسیلهٔ آن می‌توان اقدامات نگهداری و تعمیرات را پیش از وقوع خرابی به‌طور پیشگیرانه برنامه‌ریزی کرد. ایده اصلی نت اقتضایی این است که این نظارت بلادرنگ و لحظه‌ای قبل از وقوع خرابی یا کاهش عملکرد تجهیز به زیر سطح بهینه، به تیم‌های نگهداشت زمان کافی را برای اقدامات پیشگیرانه می‌دهد.