Οι βελονιστές, για να κάνουν διάγνωση μιας πάθησης, ζητούν από τον ασθενή να αφαιρέσει ορισμένα από τα ρούχα του για να έχουν καλύτερη πρόσβαση σε ορισμένα σημεία του σώματός του και χρησιμοποιώντας όλες τους τις αισθήσεις, συλλέγουν διαγνωστικές πληροφορίες. Συγκεκριμένα:  Ακούνε προσεκτικά τον τόνο και την ένταση της φωνής του ασθενή, για να διαπιστώσουν την ένταση του πόνου που βιώνει. Κοιτάζουν προσεκτικά το σώμα του ασθενή, την κίνησή του, την έντασή του και ελέγχουν για ασυνήθιστους αποχρωματισμούς στο δέρμα. Ελέγχουν τη γλώσσα, η οποία τους παρέχει πληροφορίες για τη θερμοκρασία του σώματος, την ποιότητα του μεταβολισμού των σωματικών υγρών, τη δύναμη της ροής του αίματος και τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.  Ελέγχουν τον καρδιακό παλμό μέσω της αφής. Ψηλαφίζουν την κοιλιά, για να δουν αν υπάρχει κάποια ενόχληση στα εσωτερικά όργανα του σώματος. Ψηλαφίζουν τους μυς, για να διαπιστώσουν αν υπάρχουν μυοσκελετικές ανισορροπίες. Ελέγχουν τον τόνο του δέρματος, ο οποίος δίνει πληροφορίες για θέματα διατροφής και μεταβολισμού των σωματικών υγρών. Το πάτημα του δέρματος δίνει στοιχεία για μπλοκαρίσματα στη ροή της ενέργειας του σώματος.  Οι ιατροί βελονιστές, ανάλογα με την κατάσταση του ασθενή, τη διάγνωση που έκαναν και σε συνδυασμό με προϋπάρχουσα, αν υπάρχει, διάγνωση από άλλο γιατρό, επιλέγουν συγκεκριμένα σημεία στο σώμα του ασθενή, στα οποία τοποθετούν τις βελόνες τους. Τα σημεία αυτά ονομάζονται σημεία βελονισμού. Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται είναι μερικών εκατοστών, λεπτές, αποστειρωμένες και μιας χρήσης.  Οι βελόνες εισάγονται είτε ακριβώς κάτω από το δέρμα, είτε πιο βαθιά στο δέρμα για να φτάσουν στους μυς, ανάλογα με την κατάσταση που χρήζει αντιμετώπισης. Αφού τοποθετηθούν στα σημεία που πρέπει, παραμένουν για ένα χρονικό διάστημα που διαρκεί από λίγα λεπτά μέχρι και περίπου μισή ώρα. Με την τοποθέτηση των βελόνων, ο ασθενής μπορεί να νιώσει έναν θαμπό πόνο ή μυρμήγκιασμα, συμπτώματα για τα οποία πρέπει να ενημερώσει τον βελονιστή του.