Το λογισμικό antivirus σαρώνει τη συσκευή σας για να εντοπίσει επιβλαβή αρχεία. Αυτά τα επιβλαβή αρχεία είναι γνωστά ως ιοί ή κακόβουλο λογισμικό — και περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα διαφόρων απειλών, όπως δούρειους ίππους (trojans), σκώληκες (worms), λογισμικό υποκλοπής (spyware), ανεπιθύμητες διαφημίσεις (adware), παράνομες καταγραφές πληκτρολόγησης (keyloggers), πειρατεία υπολογιστών για εξόρυξη κρυπτονομισμάτων, (cryptojackers), rootkits, και άλλα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το κακόβουλο λογισμικό έχει σχεδιαστεί για να καταστρέψει τη συσκευή σας ή για να αποκτήσει πρόσβαση στα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα σας για οικονομικό όφελος — ή και για τα δύο.
Τα προγράμματα antivirus χρησιμοποιούν βάσεις δεδομένων κακόβουλου λογισμικού για να δουν αν ο κώδικας κάποιου από τα αρχεία που έχετε σαρώσει ταιριάζει με τον κώδικα κάποιου κακόβουλου λογισμικού στη βάση δεδομένων. Επίσης, ελέγχουν για αρχεία που είναι παρόμοια με αυτά της βάσης δεδομένων. Τα προηγμένα antivirus, όπως το Norton και το Bitdefender, χρησιμοποιούν επίσης μηχανική εκμάθηση για τον εντοπισμό κακόβουλου λογισμικού με βάση τη συμπεριφορά που έχει το καθένα από αυτά. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα λογισμικό antivirus μπορεί να ανιχνεύσει ένα καινούργιο ή αναδυόμενο κακόβουλο λογισμικό.
Εκτός από το ό,τι σάς προσφέρει μια μηχανή σάρωσης για κακόβουλο λογισμικό όταν τη χρειάζεστε και η οποία ανιχνεύει και αφαιρεί το κακόβουλο λογισμικό που έχει ήδη μολύνει το σύστημά σας, το λογισμικό antivirus περιλαμβάνει επίσης προστασία σε πραγματικό χρόνο που σαρώνει ενεργά τα προγράμματα που τρέχουν σε πραγματικό χρόνο. Ως εκ τούτου, η προστασία σε πραγματικό χρόνο μπορεί να μπλοκάρει το κακόβουλο λογισμικό ΠΡΙΝ μολύνει τη συσκευή σας.
Τα antivirus μπορούν μερικές φορές να επισημάνουν ασφαλή αρχεία ως μη ασφαλή. Αυτά είναι γνωστά ως ψευδώς θετικά. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να βάλετε το πρόγραμμα στη ‘λευκή λίστα’ και το antivirus θα του επιτρέψει να τρέξει. Η προσθήκη προγραμμάτων στη ‘λευκή λίστα’ είναι εύκολη, αλλά θα πρέπει να το κάνετε μόνο αν είστε βέβαιοι ότι ένα αρχείο είναι 100% ασφαλές.