Η διάγνωση των ρευματικών παθήσεων είναι δύσκολη σε ορισμένες περιπτώσεις, διότι κάποια από τα συμπτώματα που προκαλούν είναι κοινά με άλλες ασθένειες. Ο ρευματολόγος, για να κάνει διάγνωση, στρέφεται αρχικά προς την ενδελεχή εξέταση του ιατρικού ιστορικού του ασθενή, ο οποίος θα κληθεί να απαντήσει σε μια σειρά από ερωτήσεις όπως το πότε εμφανίζεται ο πόνος, πόσο διαρκεί, πότε εμφανίστηκε για πρώτη φορά, τι κάνει τον πόνο να βελτιώνεται και τι τον επιδεινώνει, αν υπάρχει κάποια ασθένεια, αν υπάρχουν και άλλα συμπτώματα πέραν του πόνου, αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό αρθρίτιδας, αν ο ασθενής λαμβάνει κάποιο φάρμακο και αν αντιμετώπισε πρόσφατες λοιμώξεις.  Ακολούθως, ο ρευματολόγος θα πραγματοποιήσει μια φυσική εξέταση, κατά την οποία θα εξετάσει τις αρθρώσεις του ασθενή για ερυθρότητα, ζεστασιά, βλάβη, κίνηση και ευαισθησία και στη συνέχεια θα προχωρήσει σε εργαστηριακές εξετάσεις, όπως: Εξέταση αντιπυρηνικού αντισώματος (ANA): Εξέταση που ελέγχει την ύπαρξη και τα επίπεδα των αντισωμάτων ΑΝΑ στο αίμα, που υπάρχουν σε άτομα με ασθένειες του συνδετικού ιστού και αυτοάνοσες διαταραχές, όπως ο λύκος.  Εξέταση αντισωμάτων ΚΚΚ: Τεστ που ελέγχει τα επίπεδα των αντισωμάτων αντι-κιτρουλίνης στο αίμα ενός ατόμου. Η κιτρουλίνη είναι μια πρωτεΐνη που ανιχνεύεται στο 70% των ατόμων με πρώιμα συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Γενική εξέταση αίματος (CBC): Εξέταση αίματος που προσδιορίζει τον αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων, των ερυθρών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων στο αίμα ενός ατόμου. Τα χαμηλά επίπεδα των λευκών και ερυθρών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων, υποδηλώνουν ρευματική πάθηση.  Εξέταση C-αντιδρώσας πρωτεΐνης: Μη ειδική εξέταση που πραγματοποιείται για την ανίχνευση της γενικευμένης φλεγμονής. Τα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης αυξάνονται σε άτομα με φλεγμονώδεις ασθένειες, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Εξέταση κρεατινίνης: Εξέταση αίματος που μετρά τα επίπεδα της κρεατινίνης, ενός προϊόντος που δημιουργείται από τη διάσπαση της κρεατίνης, ενός σημαντικού συστατικού για τους μυς. Η κρεατινίνη απεκκρίνεται εξ΄ ολοκλήρου από τα νεφρά και όταν η νεφρική λειτουργία είναι φυσιολογική, τα επίπεδά της παραμένουν σε φυσιολογικό εύρος. Η συγκεκριμένη εξέταση πραγματοποιείται για την αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας σε ασθενείς με ρευματοειδής αρθρίτιδα.  Εξέταση ρευματοειδούς παράγοντα: Τεστ ανίχνευσης ρευματοειδούς παράγοντα, ενός αντισώματος που υπάρχει στο αίμα των περισσοτέρων ατόμων με ρευματοειδή αρθρίτιδα.  Εξέταση ταχύτητας καθίζησης των ερυθροκυττάρων (ρυθμός sed ή ESR): Εξέταση αίματος που πραγματοποιείται για την ανίχνευση φλεγμονής στο σώμα. Τα υψηλότερα ποσοστά καταστολής, δείχνουν ότι υπάρχει φλεγμονή και υποδηλώνουν κάποιες μορφές αρθρίτιδας, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα. Τα υψηλότερα ποσοστά καταστολής υποδηλώνουν κάποιες ανοσολογικές ασθένειες του συνδετικού ιστού, όπως ο λύκος και το σκληρόδερμα. Εξέταση ούρων: Τα ούρα εξετάζονται για την ύπαρξη πρωτεϊνών, ερυθρών αιμοσφαιρίων, λευκών αιμοσφαιρίων και βακτηρίων. Τα μη φυσιολογικά επίπεδα αυτών των συστατικών μπορεί να υποδηλώνουν νεφρική νόσο σε άτομα με λύκο ή με άλλες ρευματικές καταστάσεις υγείας.  Εξέταση αιματοκρίτη (PCV ή όγκος συσσωρευμένων κυττάρων): Εξέταση αιματοκρίτη και αιμοσφαιρίνης που μετρά τον αριθμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα του ατόμου. Ο μειωμένος αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων υποδηλώνει φλεγμονώδη αρθρίτιδα ή άλλη ρευματική ασθένεια.  Εξέταση αρθρικού υγρού: Το αρθρικό υγρό εξετάζεται για τα επίπεδα των λευκών αιμοσφαιρίων, την ύπαρξη βακτηρίων ή ιών ή κρυστάλλων σε μια άρθρωση. Η αρθροκέντηση μπορεί να δείξει ρευματικές ασθένειες ή λοιμώξεις.  Επίσης ο ρευματολόγος πραγματοποιεί και απεικονιστικές εξετάσεις, για να εξετάσει το εσωτερικό των αρθρώσεων, όπως: Αξονική τομογραφία (CT ή CAT scan) Μαγνητική τομογραφία (MRI)