mteb/NusaParagraphTopicClassification huggingface dataset:
Islam majêi idup sederhano kêrno tun dê idup nak lêm mewah o bakêa têmtang kebenaran jani mnyipang kuni kebenaran. Makonê Islam têmutun utuk idup sederhano ngen harto dênio utuk lêbiak dêmutê akherat kuni dênio. Al Quran coa pêrnêak mujai idup mewah dê ade nak lêm Al Quran o cuma mingêt ngen tun dê slalu idup bi bêlbiak igê. Perlu itê namên Islam mingêt itê dê idup bêlbiak coa bertai mengharamkan kutê nikmat dê Allah SWT mêlêi nge itê. Jijai maksud kuni idup sederhano o adeba idup dê slalu cêmukup sêsuoi ngen kebutuhan tê ngen coa bêlbiak igê nak lêm manêu idup.
Kadêak itê tingêa uak kuni pnan galok adenê bêncano tapi itê têp jêjago mêak sapêi pnan tê têjijai. Awitba mbaco ngen kêmliak cao tun sêmlamat awoknê amên gidong ade bêncano, dê dutênê amên umêak dê tênungau tê o umêak bêton amên têtibo ade gêpo gacangba kêluwêa kuni umêak tê, nêsoaba pnan dê aman utuk sêmêntaro, mêak meker barang tê dê gi tingêa nak lêm umêak dê utamonê senlamatba awok kilêak. Coa didik tun dê jijai korban o kêrno lok sêmlamat barangnê pas gidong ade bêncano, jijai do o utuk pelajaran tê mêak sapêi têjijai ngen itê. Misalnê amên tun dau madêak ati aman mêak kulo cêcubo utuk lok masuk umêak tê kilêak, kêrno biasonê amên gêpo do o coa si dêbat, cêcoanê duai kilai nam kulo lêbiak dau igai.
Ade dau aktivitas nam itê gêmuno nak pueng bilai, aktivitas joging jijai aktivitas gen misai liburan ngen keluargo. Olah raga jijai aktivitas tun pao i o kulo keme muloi aktivitas pueng yo sekitar jam stêngêak num. Ado pnan utuk kegiatan joging biasonê nak lapangan, Tamêak bilai tê ang pnan yo tamêak rami. Kêmliak tun kêmbiak daunê rêrato ngen keluargo kêkuat kulo utuk olah raga, ade dê cuma pêpanêu bae ade kulo dê smiwo alat olah raga dê bi sênyap nak biding lapangan, luyên kuni o kulo dê têko moi lapangan yo ade dê cuma mêsoa kêkêmuk kêrno dau tun jêmuoa nak biding lapangan kulo.
Buak lemeu adeba jenis buak dê mudêak itê mêsoa kêrno lemeu o adeba bêbuak dê paling dau tun namên nak masyarakat Indonesia. Luyên kuni o buak lemeu adeba jenis buak dê mudêak têmanêm nak ipê bae ipê igai buaknê coa makêi musim jano bêbuak terus, pun lemeu mudêak idup nak cuaco jano bae, nam têmanêm nak dataran lêkat jano têmêak. Ahli gizi madêak amên buak lemeu dau kandungan vitamin C nê lêkat. Luyên kuni vitamin C buak yo kulo ade kandungan vitamin A, karbohidrat, serat, protein, zat besi, magnesium, fosfor, kalium, folat ngen kolin. Buak lemeu memang dau mengandung vitamin, kalêaknê kulo ade manfaat utuk kêma ên dau penyakit.
Dau dê madêak itê harus dau bêsyukur tip waktau, tapi nyatonê têtiko itê coa tingêt mucêp syukur ngen jano bae dê itê dapêt tapi dê awitnê galok sêmalêak idup. Kisah dê lok cêmrito adeba utuk mingêt itê supayo nam bêsyukur nak lêm kondisi jano bae. Dini adeba tun dê laher cacêt, si coa nam panêu si kulo harus makêt kêrsai ruda kêrno si coa nam panêu kuni laher, tapi semangat idupnê coa pernêak pasrah ngen kondisi, si nam manêu usaho mênêa papên bungai dê bi dau tun namên. Si bêrasea nak lêm usaho yo, hal dê nam itê mok kuni cerito yo adeba si awit peker amên si nêlêi Tuhan ade dê ku ang tapi si kulo nêlêi Tuhan kêlbiak utuknê. Makonê si cet bêsyukur ngen kondisinê coa pêrnêak si mênyêrêak ipê igai sêmalêak Allah SWT.
Khususnê kuni sukau keme Jang dau acara adat dê itê mungkin ati namên. Uyo nak pnan keme awêi acara nikêak memang uku kêmliak nak daerah luyên ade dê bilok srai, barêak nak Lampung utuk acara nikêak yo gi nam itê kêmliak kêrno ngut uyo gi dau tun makêi walau biayanê agok lai. Amên nak sukau keme acara nikêak yo amên itê têmotoa adat sapêi tujuak bilai tujuak malêm gennê Kejai, tip bilai motong kêbêu do jijai ngut tujuak bilai kêbêunê tujuak likup. Uyo nak pnan keme Jang acara adat yo dê makêi tun-tun kayo bae dê ade caci utuk manêu acara yo. Amên mnurutku baikba uyo dê pêting lok samo lok masalah biaya kêdau bae gênêp dê pêting rukunnê dê gênêp, amên gimakêi nyên acara adat asaiku dau tun dê coa binai nikêak kêkênoi uyo nak lêm kondisi uyo. Coa si lok mêlnyêp cao adat tapi cukupba tun dê bêcaci bae dê manêu cao yo.
Bêl o istilah chef cet tun mangap srai ngen koki, dê tainê juru ngêsok, amên uyo profesi chef yo tamêak dau tun namên trus muloi tun kulo namên amên chef ngen koki adeba duai kerjo dê coa si srai walau sêsamo kêrjo nak dopoa. Mako tun madêak chef si o juru ngêsok profesional biasonê jijai kêpalo juru ngensok nak hotel, sedangkan koki o kêrjonê sêmyap ngen kêmsok kêmuk khususnê kêrjo jijai juru ngêsok. Bêl o duai profesi yo dau tun coa lok kerno amên masalah ngêsok nangêp tun do o kêrjo slawêi bae, tapi uyo dau ba dê sêmanêi mlajêa jano skulah nak jurusan yo, utuk uyo dau nyên peluang kêrjo nak bidang yo.
Kulau khususn Jang jano Rejang Lebong ade ta ai gennê ta ai Kêjai. Uku ja ang kmliak na ai Kejai yo kêrno uku kuni titik sapêi tua diêm nak ratau belek moi sadêo dêdêbat bae. Ta ai kêjai yo biaso nakêi amên ade acara nikêak tun-tun kayo kêrno biaya utuk blêlai cukup la ang. Ta ai kêjai amên nadêak tun Lebong jano kêjêi nadêak tun Cu up dia bi ade kuni mêna o. Pêrnêak waktau uku belek msadêi bêl o ade dêbat uku kêmliak acara ta ai kêjai yo, itê ja ang kêmliak kêrno uyo bi ja ang tun dê amên ulêak o makêi acara yo. Amên itê lok kêmliak acara kêjai yo itê harus namên kilêak ade informasi tun dê lok ulêak blêlai jano ade acara dê memang makêi ta ai kêjai yo.
Gimasiak madêak ponsel jano handphone dê duai puluak taun dê sudo, mêmêcêm ponsel o coa dau waktau o, awêi uku dê an uku makêi o luyên kuni Nokia ade igai  Samsung, dê Samsung yo uku têmuan dê ade antene dê handphone yo nyapku waktau o utuk nak luwêa kota bae do o sinyalnê baês, ipê igai waktau o uku makêi kartu Menteri, utuk sinyal waktau o mêntari yo dê dau itê dapêt amên itê nak luwêa kota. Jijai ponselku dê Samsung yo memang padek waktau o kêrno tun kulo ja ang makêi dê daunê dê merek Nokia dê dau tun makêi, ngut uyo uku gi maik ponsel Samsung o, cuma utuk suaronê do o ati ade gêtêanê dê ade cuma suaro bae, amên uyo ponsel o bi cigai tê namên mêcêmnê lok dê kuni go paling la ang sapêi dê mudêak itê nam têmukua sêsuoi ngen caci tê.
Amên nak pnanku dau niên mêmêcêm alat transportasi wisata, jijai itê nam miliak dê dipê itê lok. Ade waktau uku ngen kêkuwat lok wisata moi Pesisir Barat Lampung, ade duai pilihan waktau o, lok têmingia petbang jano smiwo bis. Kêrno keme dê dau ngen keme kulo min keluargo jijai smudonê keme makêi bis wisata. Keme makêi duai bis utuk do bis muêt tun duai puluak, jijai pueng keme brakat kêrno utuk moi mini do o muk waktau kêkiro lêmo sapêi num jam, lêm perjalanan o dau pemandangan dê bêbaês, muloi kuni imo lêm sapêi pemandangan umok nak biding laut. Têngêak bilai kêkiro jam duai keme sapêi tru moi penginapan sudo prai sêmyang keme mesoa utuk mukmêi bilai, ruponê nak di kulo dau itê nam miliak pnan mukmêi. Nano waktau nak dalên bis keme ade dê agok mleset didik acnê coa sêngok jijai nak lên bi asai nêbus kêmbiak panêsnê, mujua ba coa an ade pnan bêdan kru nê mênêa ac kilêak, coa sia an ba sudo o brakat ngen acnê bi sêngok igai.
Ade nak Kulau pnan tamasya dê bi dau tun namên, gennê Pantai panjang Kulau, Uku ngen keluargo pas libur mêto moi mini, nyapku nak yo patoinê bersih mulio itê masuk sapêi lêm biding laut. Nak yo amên itê lok mênai coa buliak moi têngêak igê kêrno umoknê lai, tapi keme coa mênai nak di Cuma mêto bae. Memang spanjang patoi bersih niên bênêi putiak nê nyap ba keme kêmliak samo pêpoto. Amên mini waktau asainê coa ngêding kmasai tê pêi têgoa coa namênnê bi pa ok telau jam. Nak di ade kutê muloi kuni kêkêmuk biaso awêi barêak ruti, gêgureng, ade kulo jagung sênyêp, dau kulo umêak makan jijai amên nyemen tingêa mêsên coa perlu kêluwêa. Padek ba amên libur moi miyo kêrno coa kulo si uak kuni kota.
Utuk itê dê tip bilai kêrjo makêi laptop itê jêngik nyên amên gidong kêrjo têtibo laptop tê matêi jano ade masalah. Mnurutku itê dê biaso kêrjo makêi dio padeknê itê sêmyap kutê jano pao dê bakêa mênêa laptop tê ade masalah, utuk mrawat laptop o sêbênêanê mudêak, utuk mêak sapêi usak butaunê do o itê amên mêcas mêak sapêi an igê têpasang moi listrik amên bi pênuak do igai amên makêi o mêak butaunê sapêi kosong nyên dio dê bakêa jijai masalah ngen butau laptop, amên nam itê kulo têngen makêi samo mcas mêak coa makêi stabilizer utuk jêmago mêak sapêi ade masalah ngen listrik misalnê spaning dê galok kênek tu un, amên itê makso ngen coa makêi stabilizer yo do o laptop tê gacang mudêak usak
Waktu keme made acara keluargo, utuk mukmêi besamonê kêrno keme tingêa nak Lampung mako ade menu kmuk khas lampung gen nê Seruit. Nak menu seruit o dê wajib ade kan nangang, samea caluk, puyok jano manga tênamêak igai ade sêkulêmnê. Utuk udi namên bae puyok o adeba asea permentasi kuni buak diyên, asainê agok pi iak tapi mon diyênê coa nyêp, kan biasonê dê nakêi amên ade kan biaso amên kan wên, kan blido jano kan nila, kêrno Lampung kulo pa ok laut mako nam kulo makêi kan laut awêi kan simba, kurisi, kan tenggiri jano dê luyênnê. Nak acara keme yo keme makêi kan wên dê asai dagingnê kêmbiak baik nêbaning ngen kan luyên.
Ngen pengalamanku têmukua barang elektronik sêbênêanê padeba itê mêsoa ngen têmukua nak toko bae, amên nam nilok dê galok têmukua nak ade kêkêdau aplikasi o. Mêak puce go dê agok mudêak o itê meker itê utung do o ati tau, pasêt ba coa kutê barêak o dê mêlêi barang coa sêsuoi ngen awêi dê itê kêmliak, mungkin ade kulo dê baês. Mnurutku dê utuk dewek lêbiak baik uku têmukua nak toko kunyau ba gonê agok la ang tapi itê puês do igai utuk garansi barang dê itê têmukua o jêlas. Memang uku bi cêmubo ade kêkêdau kilai utuk têmukua barang elektronik nak aplikasi tapi aseanê uku ku ang puês kêrno coa si awêi kênlok tê.
Ade udi de bi cubo muk es jamau mtiga dê najua makêi blender coa gi, do o gen nê jus. Dio amên nak umêak makan bi masuk menu istimewa, utuk mênêa nê coa si saro igê, itê sêmyap jamau mtiga msok, gulo putiak jano gulo milêak, es butau, ngen kremer. Jamau mtiga nê dê bi sudo kênkok nepek nak blender cenapua es butau didik ngen gulo, nêblender sapêi agok alus sudo o nepek nak makuk jano glas, amên galok nam kulo tênamêak meses coklat, sudo o tênamêak igan ngen kremer, amên sudo bi nam sendio ,padêk nê nêmuk kêbilai panês.
Nak lêm pariwisata fungsi transportasi o dê paling pêting. Transportasi o adeba alat utuk min wisatawan lalau moi tujau wisata. Transportasi yo utuk mênêa mudêak itê lok lalau moi tujau wisata o ade dau mêcêm alat transportasi awêi biduk misalnê. Angkutan biduk yo biaso adenê nak pnan wisata biyoa, misalnê daerah wisata aliran biyoa jano danêu, itê dê mini nam makêi biduk utuk mto moi kêmliling danêu jano têmotoa  sepanjang biyoa têtiko sapêi botos meter utuk kêmliak kê baês  pemandangan. Lêbiak padek igai amên kêmnêk biduk waktau kêlmên. Itê nam kêmliak pemandangan sadêi dê itê mlitas. Têtiko itê cigai tingêt waktau amên bi nak das biduk.
Indonesia ade mêmêcêm agamo, tapi umat beragamo nak Indonesa nam sêsamo mêgo antaro do ngen dê luyênnê kêrno bedasar moi sila pertamo Pancasila adeba Ketuhanan Yang Maha Esa. Tip agamo ade bilai rayo nê mêmasing, utuk umat Islam luyên kuni Idulfitri ade kulo rayo Iduladha. Bilai rayo yo mingêt ngen peristiwa qurban pas Nêbai Ibrahim as lok qurban anoknê Ismail as gen wujud citanê ngen Allah SWT, sêati Nêbai Ibrahim as qurban anoknê Ismail as Allah SWT gêmitêi Ismail as gen domba, jijai jak kuni o tip rayo Iduladha yo bi pasêt sêmêmbêliak qurban berupo sapai, kambing, ngen domba trus dagingnê nagiak ngen tun-tun coa mampu.
Kutê tun dê bi ade pasangan do o mêmêcêm ceritonê, ade dê sêsamo coa lok alêak ade kulo dê mngalêak trus. Uku bi duai puluak taun lêbiak umêak tanggo, amên itê madêak coa ade masalah do o mngike ba, dê niênnê kutê o têgatung itê ngen pasangan tê. Amên dê uku mêding slamo umêak tanggo dau niên têmau masalah, tapi uku mênêa masalah o jijai nyêp ngen coa masalah lai do o tênitik ngen masalah titik usaho nam mêlnyêp. Ngen itê nam ngêrtai pasangan tê asaiku coa si bêlbiak igê amên dêdêbat itê dê mngalêak, kêrno amên nak lêm kondisi emosi do o kutê jijainê coa ade kêbênêanê. Makonê ngut uyo uku ngen pasangan biaso bae awêi coa pêrnêak têjijai masalah antaro kemeb bêduai.
Tun dau ade madêak muk kalêak mlinjo o amên nêlapên padek, uku ngen kuwatku Agus ade mukmêi nak luwêa kota pas nak di uku kêmliak ade lapên kalêak mlinjo o, uku cêcubo muk, memang waktau muk padek ba asai nê, tapi pas kêkiro dêjam sudo o ngêding asai kung ku gatêa trus botok, sakoku uku masuk angin jano kêno rokok ruponê iso. Uku mingêt nyên amên nano pêi sudo muk lapên kalêak mlinjo o, muloi kuni o ba ngut ba uyo uku cigai lok cêmubo muk lapên o, kadêak ba si baik cigai nyên uku lok jê o asai nê.
Wisata samo mêlngan pekeran itê nam wisata sama mêdai nak biyoa panês. Nak Indonesia dau pnan wisata biyoa panês dê dau tun ati namên, awêi nak Kabupaten Tasikmalaya gi dau pnan igai dê uak kuni kota. Awêi pnan mêndai biyoa panês Cipatuh dio bae dau tun ati namên, nak di itê nam mêndai samo bnênêm nak biyoa panês. Wisata yo pnannê nak têngêak imbo dau pun lêlêkat nak lansir @waktuindonesiaberlibur Instagram biyoa panês nak yo agok luyên, biyoanê ade tujuak asai biyoa coa srai, nak dêak tun bêl o biyoa panês nak yo ade khasiat nam kêma ên kêkêdau penyakit. Dau tun mini ade dê cuma utuk bubêt ade kulo dê cuma mto.
Sêyang Dhuha adeba Sêmyang sunah, ngen itê manêu sêmyang sunah duai rakaat nam dapêt pahalo dê srai ngen itê bertasbih, tahmid nge taler. Utamo kuni sêmyang dhuha jijai amalan sunah utuk mêlacêa jêrkai, sêmyang dhuha yo waktaunê muloi pueng kuni matai bilai bi kênek sapêi paok lohor. Amalan yo ade khasiat dê luwêa biaso, cerito kuno tukang becak nam moi ajai kêrno rajin manêu sêmyang dhuha. Jijai tukang becak pak Darmo kulo kêmopoa barang kês dê rêrato dêbulên cuma dapêt dêkapên otos ribau, tapi si ade niat lok moi ajai ngen prêpuannê, Si coa pêrnêak putus aso ngen trus tip pueng sêmyang dhuha ngen dau duo kulo, kuni di ba jêrkainê mêngalua sapêi prêpuannê mandêak amên tabungannê dê bi gênêp utuk moi ajai. Pak Darmo têkanjêt kêrno caci dê kênopoa prêpuannê kuni pelek blanjo nam têkopoa sapêi gênêp utuk brakat moi ajai. Si pêcayo ngen itê awit sêmyang dhuha bakêa mêlacêa jerkai.
Pnan rekreasi laut nak Lampung dau, antaronê pulau Pahawang masuk nak Kabupaten Pesawaran Lampung, mak di o bi lêkêp termasuk ade pnan têmalêm kulo bi sêndio tingêa itê miliak sêsuoi ngen go dê itê lok. Nak Pahawang yo amên puweng ngen pêlbêak itê nam kêmliak dau kan lumba-lumba mlitas, makonê jam-jam yo dau tun dê mini diêm nak biduk, biduknê kulo itê nam sêmiwo lok per jam jano per bilai, amên uku miyo biasonê dê coa tingêa o kewea, amên bi das biduk pasêt nyên uku ngewea. Tun luyên Cuma lok kêmliak kan lumba-lumba tapi uku ngewea bae, kannê kulo dau nak yo kêrno karangnê gi masiak têjago.
Sêbênêanê kutê dê najêa masalah agamo o mudêak itê mingêt. Khususnê uku kuni titik uku bi bêlajêa agamo, luyên kuni nak sêkulah uku kulo bêlajêa ngajai, bêlajêa sêmyang ngen bêlajêa dê luyên. Dê paling uku tingêt nyên waktau pertamo bêlajêa ngajai, kêrno waktaunê kêlmên jijai cet ba dê stêkuk, amên guaunê mêngiak mênnê uku minoi baliak pnan ngajai. Smudonê uku dê paling cênok nam ngajai nêbaning ngen kêkuwatku. Coa tê namên bi kêdau guau ngajai dê uku masuk, ade do guau ngajai dê uku agok snang, ngen guau yo keme tip mingau nêluaknê ngajai makêi mik nas masjid ayok sêmyang maghrib cang gitêi, kêrno uku lok niên nam ngajai makêi mik makonê uku harus nam ngajai. Nak di oba dê nam mênêa uku nam ngajai ngen cigai galok mêmain.
Kêan tingêa nak Lampung uku dau kulo namên cao-cao nak Lampung i o kulo adat istiadatnê têmasuk ta ai. Nak Lampung dau mêcêm ta ai dê ade, amên dê ade uku pêrnêak kêmliak waktau o pas nak Lampung Barat, jijai nak di o ade gennê ta ai Sekura jano ta ai Tuping amên tun Lampung madêak. Acara ta ai yo nade biasonê nak tip awal bulên syawal, ta ai yo amên nadêak tun Lampung gunonê utuk kêmten asai syukur , snang ngen utuk mingêt jano bae kêsalêak tê dê sudo itê mênêa. Sayang nê ta ai yo coa itê nam kêmliak têngen bae, kêrno dio adenê dê taun dêbat.
Waktau luang o adeba waktau dê cigai bakêa nam itê melek igai , makonê nak waktau luang o itê nam kêmrêjo jano bae dê bakêa bêguno baik utuk tê dewek jano utuk tun dau. Waktau luang o kulo itê nam mênêa kegiatan misalnê manêu hobi. Manêu kegiatan hobi yo bakêa mênêa ade asai puês nê ngen nam kulo masêak kêpacok. Hobi o adeba aktifitas dê itê manêu utuk kunyau itê mêding puês. Biasonê hobi o nanêu pas belek kêrjo jano pas waktau libur kêrjo utuk mêlnyêp kepayêak jano stres. Hobi ade dau kategori ade kêkêdau jenis, ade aktifitas fisik, aktifitas peker, aktifitas kreatif ngen berkomunitas. Manêu kegiatan hobi o nanêu ngen snaang atêi kêrno coa adê paksoan kuni tun luyên.
Khotah dêbat yo utuk nam itê mênung têgoa bi sapêi ipê itê berbakti ngen keduai tun tuai tê khususnê ngen inok tê. Itê ade nak dênio yo coa itê nam milok adeba perjuangan dê lai kuni inok. Nak lêm Al Quran Allah SWT gêmamar lêm surah Luqman ayat pat belas “ Dan kami perintahkan kepada manusia ( agar berbuat baik ) dengan kadua orang tuanya, ibunya telah mengandung dalam keadaan lemah yang bertambah-tambah dan menyapihnya dalam usia dua tahun. Bersyukurlah kepadaKu dan kepada kedua orang tuamu hanya kepada kembalimu”. Inok kêmbiak mulia kedudukannê ngen lêbiak berhargo kuni berlian, nak lêm lêkat derajadnê o cito inok ngen itê coa ade ujung. Kedudukan inok kêmbiak lêkatnê ngen hormat ngen si do o bukti keimanan tê ngen kulo tando kemuliaan tê, jijai kêlviba waktau utk nam bakti ngen inok ngen jênijai ba utamo utuk dapêt ridhoNê.
Jogjakarta temasuk kawasan wisata dê dau têmuan kêbaês alamnê, coa si dê rami jano dê tun dau namên, tap ade kulo pnan dê agok bunyin dau tun ati namên. Gua Langse dê ade nak Gunung Kidul, amên lok moi Gua Langse yo itê nam manêu dalên dê agok saro. Pnan Gua yo ade nak sadêi Giricahyo, Purwosari, Kabupaten Gunung Kidul. Coa mudêak itê lok moi miyo, dalênnê dalên titik awêi dalên moi kêbun agok mênêbing ngen ade nêpek kiyêi dê sêngajo tun mênêa utuk pegong, dio ba dê jijai tantangan itêmini ipê igai dalênnê pas nyên nak das tebo ngen pemandangan laut Parangtritis.
Liburan skulah utuk titik dau do ipê igai sênpok ngen libur bilai rayo o agok an waktaunê, coa si kutê keluargo liburan jano mto moi ipê bae waktau libur, tapi liburan nak umêak coa si bratai diêm bae jano coa ade mênêa kegiatan. Liburan dê baik utuk anok dê bi jlasnê nam itê gmuno utuk têmikêt kemampuan anok, mnurut fsikologi anak kuni Universitas Indonesia gennê Gisella Tani Pratiwi, SPi madêak ngen majok anok misai liburan ngen aktivitas dê asik bratai tun tuai kulo mêlêi manfaat dê baik utuk anok ngen kegiatan liburan dê mênêa snang, awêi tnulis nak keluarga.com kegiatan dê nam itê manêu misalnê têtanêm sêsamo. Main ngêngêi do o mênê têtitik mêding snang. Sênyap sêmlan, pot jano pnan utuk têtanêm, najêa ca o awêi ipê mikoa pitok trus têmanêm sêmlan, kegiatan yo bakêa kêmbang dayo peker anok.
Utuk anok uai jano dê gi sêkulah uyo padeknê harus dau mlajêa lêmau dê uyo dau tun makêi, bi dau uyo pnan sêkulah jano pnan kuliah dê made jurusan tehknologi dê bakêa bêguno uyo ngen sudo yo. Anok uai jano itê dê ade anok dê gi sêkulah kêlêi ba pengertian utuk mok nak bidang dê baêa dau tun perlu sudo yo, uyo cigai payêak itê lok mêsoa pnan mok lêmau yo bi gesea kutê kota ngen propinsi bi ade sêkulah jano perguruan tinggi dê made jurusan yo. Memang ba kutê o harus ade kulo klok jano bakat kuni itê jano anok tê, tapi itê harus dau jano mêsoa namên awêi ipê perkembangan maso uyo. Jijai itê nam miliak dê dipê mnurut tê dê bakêa nam min itê moi kehidupan maso sudo yo.
Tujau amên lok mto waktau libur ade pnan dê gidong rami niên nak Lampung, gennê Puncak Mas, uku ngen kêluargo pêrnêak lalu mini waktau libur. Pnannê o nak das têbo itêm kêmliak pemandangan alam sapêi laut. Nak di kulo amên itê lom têmalêm bi sênyap tun pnan awêi vila jano bungalow dê nam itê smiwo, utuk siwo dêmalêmnê coa si la ang igê, utuk kêkêmuk kulo coa tê payêak mêsoa kêrno bi ade kutê nak di. Amên nak Lampung gesea kutê tun namên pnan yo, kuni luwêa kota kulo bi dau dê namên, ipê igai uyo jak ade dalên tol barêak kuni Plimbang ngêding cigai si uak kêrno nak yo dau pnan wisatanê.
Kitêb suci umat Islam berupo Al Quran isainê petunjuk ngen pedoman idup manusio. Kutê umat manusio harusnê nam mbaco Al Quran ngen faham tai isainê supayo idupnê sesuai ngen petunjuk dê nêlêi Allah SWT. Al Quran adeba dasar hukum Islam ngen dasar syareat Islam. Uyo Al Quran kulo bi dau terjemahan kêkêdau baso asing têmasuk Indonêsia, dio tujuannê supayo Al Quran lêbiak mudêak nêlajêa ngen mudêak ngertai utuk umat Islam tapi baso asli Al Quran do oba Arab têp tênaên utuk jêmago aslinê. Mbaco Al Quran adeba ibadah utuk kutê umat muslim ngen ade kêkêdau kebaikan nak lêmnê, Al Quran kulo isainê pêtunjuk utuk umat muslim nak lêm adab bêbilai, kêrno Al Quran adeba sumber kuni kutê sumber hukum dê matur prêngoi tê nak lêm manêu idup nak dênio.
Indonesia  adeba negrai kepulauan dê dau lêbiak kuni tujuak belas ribau pulêu kuni Sabang sampêi Marauke. Tip pulêu nak Indonesia temuan pnan dê bêbaês ade kulo tun dê bi namên ade kulo tun dê ati namên, awêi nak pulêu nak Maluku, dau pnan bêbaês ati tun dau namên ade do pnan do baês nak pulêu Malauku dê tun ati dau namên, barêak Desa Saleh, nak pulêu Kelang Kabupaten Seram nak dê pê Propinsi Maluku. Daerah yo jênolok tun ngen seribau pulêu, amên lok moi daerah yo itê nam têmingiak kêpêk laut kerno si ade nak pulêu Kelang. Tetiko tun mlitas daerah yo gimasiak sabên kerno arusnê nam mênêa kêpêa kêlbau.
Pertandingan olah raga dê awit jijai dau minat tun adeba badminton jano dau tun namên ngen bulu tangkis dê asalnê kuni duai kato adeba bulu ngen tangkis, cao basonê olah raga yo têmakis bal bulau ngen makêi raket. Badminton yo adeba permainan bal titik dê nêa kuni bulau angso dê bêaknê ade kait dê tun madêak kok jano shuttlecock, tujuan permainan yo adeba ngen mbas kok ngen raket supayo nam mlitas net jano jaing lawên dê ntang nak têngêak lapangan, sudo o us nak pnan lawên supayo nam dapêt nilai. Permainan badminton yo populer nyên nak kawasan Asia awêi Indonesia, Malaysia, Cina, Jepang ngen Korea Selatan. Nak Indonêsia badminton adeba dê do cabang olah raga dê awit mênêa prestasi nak pertandingan Internasional. Badminton adeba cabang olah raga dê têmasuk lêm klompok permainan, badminton nam main nak lêm jano luwêa lapangan dê nêpek batas ngen gais ngen ukuran panjang libêanê ngen ukuran dê bi ade.
Amên ade moi Lampung mêak coa tinget têmukua gen ruba belek. Nak Lampung yo dau niên mêmêcêm kêkêmuk dê nam itê mênêa gen rubo. Kêrno Lampung paok ngen Plimang jijai nak Lampung kulo itê mudêak lok têmukua barêak rubo kuni Plimang, awêm pempek, kerupuk kan ngen dê luyênnê. Amên kuni Lampung dewek dê niênnê ade kupi khas Lampung, ade keripik pisang, kan mêsin, keripik bêko ngen dau igai dê luyênnê. Dê daunê tun amên moi Lampung o bi pasêt têmukua kupi, Kêrno kupinê gi asli nyên jijai utuk asainê nêbaning ngen pnan luyên o coa si srai asainê, kupi Lampung yo coa makêi capua barêak nak pnan luyên ade dê cênapua bêlas, ade kulo dê cênapua jagung. Amên kupi kuni yo coa pakêi capua makonê dau tun têmukua utuk ruba kupi yo.
Nak sukau keme Jang ade sênyatai tradisional gennê kêis, nak Jang dê têmuan kêis yo nam nitung, coa kutê tun Jang têmuan amên uku ade do o tênu un tun tuaiku ayok si mêningêa. Sênyatai yo amên ade dê lok nikêak biasonê minyêm ngen kêtuai adat, minyêmnê o kulo makêi mahar, kêlai maharnê kedau nadêak kêtuai adat o. Minyêmnê kulo coa nam api bae, jijai amên ade dê lok nikêak biasonê dê minyêm o dê nangêp tuai nak kêluargo dê lok nikêak o, jijai si tê tanggung jawab ngen kêis o ngut sudo acara nikêak. Uku ade mêgong kêis yo dê nêlêi tiakku, amên cerito kêluargo kêis yo bi tu un utuk dê kê lêmo ngen uku. Têmu un kêis yo harus ngen anok sêmanêi dê tuai jijai amên dê luyên lok makêi do o harus minyêm.