mteb/NusaParagraphTopicClassification huggingface dataset:
Itê mungkin coa dau namên jano pa o ngen kracok dopoa, nak kota biasonê kutê o nam tênukua bi ja ang tun dau namên kulo. Nak umêak kuwatku sarno kêrno si nak sadêi gi, dau kênliakku kracok dopoanê o nêa dewek, awêi citong do o si mênêa kuni bahan kiyêu, biasonê itê dê dau nak kota makêi dê kuni bahan plastik saro itê têmau dê kuni kiyêu. I o kulo ngen sênuk lapên amên gak kuwatku o kuni bahan sayok pêtêanê kiyêu, jijai gesea kutê kracok dopoanê nam mênêa dewek. Amên uku meker sêbênêa nê dio kulo nam jijai dalên bisnis, barang yo bêguno, unik do kulo utuk kesehatan awêinê terjamin soalnê kuni bahan sehat nêbaning ngen plastik.
Amên prinsipku utuk bêkuwat o dê paok nyên ngen uku dê nam uku majok tukar pekeran, amên cuma ngênguta bae do o dau. Tapi uku nam miliak ipê dê kuwatku nyên ngen ipê dê cuma kuwat bae. Sêbênêanê uku bêl o coa milik kuwat tapi ngen adenê pengalaman dê uku mêding jijai muloi oba uku harus miliak dê dipê dê nam uku kêmuwat. Jijai intinê utuk tun dê mungkin ati ade pengalaman dau awêi uku, si nam bae sêmrai kutê kuwatnê. Têpuak sudo yo amên pas gidong saro nak diba baru si namên api dê bêbênêa kuwat, itê têngen bae nam têmamêak kuwat mungkin tip bilai amên itê kêrjo nak luwêa kator do o ade bae kuwat bêlau dê itê dapêt, tapi kuni kêkêdau kuwat o kiliakba ipê dê bêbênêa kuwat ngen kuwat biaso
Jano  udi ade dê galok muk kêkêmuk kuni bahan kan ? amên ade, pasti udi ade dê namên ngen empek-empek. Empek-empek jano pempek do o kêkêmuk kuni Plimbang dê bi dau tun Indonesia namên. Asainê luyek tênamêak ngen kuwêak cukonê dê asainê pêlgiak, mis ngen pi iak. Supayo nam muk empek-empek nak umêak, itê nam mênêa dewek. Bahan dê perlu itê sêmyap utuk empek-empeknê daging kan dê padeknê amên ade kan belido jano kan wên, sagau, gêndum didik, ngen rêpêak-rêpêaknê. Nulek jijai do sudo o nêbentuk awêi ipê klok tê baru nêbus ngen biyoa gêlgok sapêi si ngapung baru nakêt. Utuk mênêa kuwêak jano cukonê itê makêi cabe mun, bawang putiak, gulo milêak, ngen cuko amên ade tênamêak tongcai didik nebus ngen takêa biyoa kêdau itê lok mênêa.  Amên empek-empek bi jijai tingêa gêmureng sudo o sen yap tenamêak ngen kuwêa jano cukonê.
Ade nak do pnan uku kêmliak nak perakitan stom dê kêrjo o cigai si tun, nak di o gesea kutê bi makêi robot, dioba asea tehknologi tun dê kreatif nam mênêa robot dê si cukup kontrol kuni ku uak jano nam mênêa program pitar dê coa si perlu kontrol igai. Robot dê kênliakku yo si bi nrancang tun utuk mrakai mêsin stom, jijai nak di o kutê alat-alat jano kracok utuk mesin do o robot kutê dê masang, utuk tip komponennê do o lêluyên robotnê, muloi kuni mpek krako mêsin, dê masang isainê, de masang arêak baut ngen min dê sudo moi pnan masang nak stom. Utuk masang moi stom do o ade tun duai nak di luyên kuni o dê masang robot oba. Uku nak di adê abiak paok si duai jam do o kênliakku bi kêdau mesin dê nêa robot o.
Nusakambangan adeba pulêu nak Jawai Têngêak dê dêbiak tun namên pnan yo adeba pnan tun têbuang kerno yo ade Lembaga Pemasyarakatan dê coa mudêak tun lolos. Tepatnê nak Kecamatan Cilacap Selatan dê klilingnê laut lepas Samudera Hindia. Sêbênêanê luyên kuni pnan tun têbuang pnan yo kulo baês utuk wisata laut, kerno pnan yo kulo dau tun ati namên dau pnan wisata makonê gi sunyai. Nak belek pulêu Nusakambangan, pnannê bêbaês amên lok lalau mindi itê mlitas dalêm bêbutai ngen imbo ngen ade kulo mlitas nak kês bangunan zama Portugis bêl okekiro lêmo bêlas sapêi duai puluak menit sapêi patoi. Utuk udi dê lok mêsoa pengalaman bêlau berwisata udi nam mio.
Khotbah bilai Jum’at sanigê yo isainê mbahas masalah pêtingnê nak lêm idup bertêtanggo. Uku nak lêm têmi uk khotbah o nam mok tainê awêi ipê cao itê nam idup harmonis ngen têtanggo tê, jijai ngen têtanggo o itê nam mangêp si o kêluargo paok tê, mêak sapêi itê sêminggung perasaannê ngen itê nam bêbagiak jano bae ngen mêak kêmliak têtanggo tê o tunnê awêi ipê. Dêniênnê itê mêak miliak si o lok agamo jano kêrno masalah agamo o adeba masalah akidah mêmasing tun, uku pêrnêak têtanggo ngen tun luyên agamo tapi keme sêsamo hormat ngen têtanggo o, jijai keme coa pêrnêak madêak masalah agamo amên nguta sabênnê mêak ade dê coa snang, utuk tê nak lêm Islam itê kêmuwêt imên tê ngen itê kulo cao gêmêak jano agamonê.
Dau daerah kêrno lêluyên sukau o rêrato têmuan alat musik, amên nak daerahku khususnê Jang ade gennê Krilu. Alat musik Krilu yo amên nak pnan luyên ade dê bi lok srai, alat yo bi lok srai ngen suling kêrno gi do jenis ngen suling. Uku pêi namên alat yo kuni tun tuai dê gi ade, amên tun bêl o alat yo rêrato nam mênêa tapi zaman uyo anok aui ja ang ade dê dê nam mênêa. Alat musik krilu yo biaso nakêi utuk mi ing ta ai jang nak lêm o kulo ade alat musik luyênnê. Jijai krilu yo nam itê kêmliak waktau ade acara lai nak Jang jano itê sêngajo moi kêmliak nak sanggar ta ai Jang dê ade nak Kabupaten Lebong.
Gesea kutê itê bi namên ngen candi Borobudur. Candi Borobudur adeba pnan rekreasi ngen pengetahuan ngen istilah dê tepat. Coa si Cuma pnan wisata bae tapinak candi Borobudur kulo itê nam namên sejarah kulo candi o. Candi Borobudur adeba candi Budha dê ade nak Borobudur, Magelang, Jawai Têngêak. Bangunan yo nêa kêkiro abad dêlapên blas waktau gi maso pêmritêak Wangsa Syailendra, candi yo ade dêpuluak tikêt dê ade num tikêt betuknê bujur sangkar, têlai tikêt betuknê bulêt mlikêa, ngen stupa utamo jijai pucuknê. Nak tip tikêtnê ade stupa jijai kutênê ade tujuak puluak duai stupa, nak tip stupa ade patung Budha. Dioba dê jêmijai keajaiban dênio.
Utuk rubo yo amên nak lampung dau nyên pnan amên itê lok têmukua, ade do pnan do o spanjang dalên o kutê rêrato tun jêmuwoa utuk rubo kuni Lampung. Amên nak di tip bilai mingau pênuak stop kuni luwêa kota cuma utuk mêsoa gen rubo ayok si belek, kênliakku dê lakau nyên o kupi ngen kripik pisang. Amên kripik pisang nak yo ade mêmêcêm asainê ade asai coklat, kêju, pêlgiak, ngen dau igai mêcêm asainê, utuk go kulo coa si la ang kêrno nak pyo memang dau pisang. Mêak sabên utuk singêak nak pnan yo têpatnê nak dalên Z.A.Pagaralam jano gang PU amên gen annê, nak di o bi lok si kutê kidêu kanên tun jêmuwoa rêrubo, jijai itê tingêa miliak lok nak pnan dêdipê.
Cimol adeba kêkêmuk has  kuni daerah Bandung Jawa Barat, nêa pakêi gelpung sagau ngen gendum nebentuk bulêt sudo o gênureng sapêi ga ing asainê gurih ngen agok mlunyut. Maroba itê mênêa cimol utuk kêkêmuk nak umêak, pertamo nunok gêlpung sagau,gêndum,bawang putiak dê bi alus, silai ngên biyoa gêlgok. Nulêk rato nêmot sapêi sêngok sudo o nulek sapêi jijai do, nasuk dawên bawang dê bi snisit, nebentuk bêbulêt ndêm nak minyok sêngok sudo o gnureng sapêi ngapung, sudo o nakêt tingêa mpek nak pingan nê on ngen cabe bubuk gidong pêpanês. Amên bi siap dê padek nê nêmuk gidong agok panês, amên bi sêngok si  biasonê agok têlo.
Amên ade rencana lok liburan nak Lampung kota Metro jijai do pnan dê padek utuk udi magêa. Kota Metro o coa si uak kuni kota Bandarlampung, amên kuni Bandarlampung kêkiro dêjam itê bi sapêi nak Kota Metro. Nak Kota Metro mudêak itê lok têmau pnan têmalêm dê agok mudêak ngen fasilitas dê cukup. Radin Inten Hotel dê do nak kota Metro dê têmawêa ngen fasilitas dê cukup, lokasinê nak dalên Branti Raya km duai puluak tujuak Natar coa si uak kuni Bandara Internasional Radin Inten. Kêmliak ca o umumnê hotel yo bi cukup padek ngen tikêt kenyamanannê kulo baik, biliknê lapang ngen bersih, bi ade ac, kamar mêndainê bi ade biyoa panês ngen sêngok, ngen go dê coa si la ang igê makonê hotel yo coa pernêak sunyai.
Stunting menurut WHO adeba têgangaunê perkembangan titik nak lêm maso pertumbuhan do o kêrno gizi kidek. Ahli tehknologi pangan Hindah Muarif madêak kêmuk tradisional nam têmamêak gizi ngen têmu un stunting. Contoh kêmuk dê bergizi nam mênêa dewek awêi lapên sup jano lodeh. Lapên o ade lêmo warno sayuran, awêi ungu do o kuni têlung, ijo kuni buncis jano labak siam, kuning kuni wortel, milêak kuni tomat ngen dê luyênnê. Utuk kêmu ang masalah stunting makonê pêmritêak mêluak harus nê biaso titik Indonesia muloi muk kêkêmuk tradisional dê dau gizi, supayo dapêt têmu un kasus stunting sapêi 14% nak taun 2024.
Bulên puaso adeba bulên istimewa utuk umat Islam, kêrno nak lêm bulên yo kulo Al Quran tu un. Puaso kulo cet tun Islam jêmijai bulên mbaco Al Quran. Rasulullah bersabda : “ api bae dê mbaco do uruf kuni Al Quran mako si dapêt kebaikan ”. Mbaco Al Quran nam têmnang pekeran ngen atêi ngen nam jêmijai suasano gêlung o jijai tênang, ngen pênuak keberkahan. Api dê mbaco Al Quran bakêa dapêt pahalo dê bêlipêt ngen keberkahan kuni Allah SWT. Mbaco Al Quran o harus sêsuoi ngen tartil dê jijai ca o wajib nak lêm itê mbaco Al Quran, dio perlu supayo itê nam faham tai ngen dê nêbaco kuni Al Quran o.
Perusahaan lok si lai jano titik, nak lémné ade bagian-bagian utuk manéu tugas pokok ngen dé luyénné manéu tugas luyén. Ade peranan dé nam manéu tugas do o genné pekérjo kator. Pekérjo kator biasoné manéu kuté aktifitas utuk kémopoa data, cématet, mengolah, ngen maik. Kérjo o si manéu supayo kuté dé ade hubungan ngen perusahaan nam panéu lacéa awéi ipé klok perusahan. Mnurut IdeTimes tun dé kérjo nak kator jano adeba pekérjo dé manéu kérjo managerial, profesional jano dé matur administrasi dé kénréjo nak kator. Biasoné pekérjo kator o murus tugas-tugas dé ade kaitanné ngen managemen bisnis, pemasaran, tehnologi informasi ngen akademis. Luyén kuni dapét gajai tip bulén pekérjo kator kulo dapét fasilitas awéi ruangan dé nyaman ngen kuté fasilitasné, ngen ade kulo kendaraan.
Pêlbêak yo jadwal utuk senam aerobik, memang biaso nade utuk mêmêi dê ade nak komplek keme. Senam dê biasonê keme manêu tujuannê utuk sêmehat awok ngen kêkopoa bae. AwêI biaso sêati jamnê muloi mêmêi bi têkopoa samo ngênguta ngen mot dê majêa senam o têko. Coa an dê majêa o sapêi trus muloi ngen pemanasan kilêak, senam utuk pemanasan biasonê dê lêlêngan bae awêi mutêa ulau, mutêa pingang, mutêa bau ngen mlipêt kekea. Pas pemanasan bi sudo baru muloi moi senam dê niên dê makêi musik dê agok gacang iramanê. Ade dê pêi muloi milêm senam bilai o makonê si ati nam têmotoa gêrok senam o, têtibo keme têkanjêt ade suaro tun us, ruponê dê pêi milêm o us têmot kêrno kekeanê salêak mêlakêak jijai têpitêa ngen kekea dêpêak igai, kuni papêanê kten selek akhirnê ade dê têmulung si moi biding lapangan.
Kuni bêl o keme tun Jang coa têmingêa kêmuk khas kuni daerah keme gennê lêmêa. Lêmêa yo adeba lapên asli dê kuni pnan keme Lebong. Utuk mênêa lêmêa yo bahannê kuni lêbung , amên kini sadêi keme dae tun dê biaso mênêa dê biaso kulo uku mêsên amên belek msadêi. Jijai kêkêmuk dê biaso keme nak ratau yo min gen rubo bi pasêtba min dê gennê lêmêa, mênêa lêmêa yo bahan lêbung o cêncong sudo o nêpuk bêbêrsih ndêm slamo têlau jano pat malêm ngen tênutup rapat, utuk malêm kêduai biyoanê gênitêi ngen biyoa bêlau ngen tênamêak kan dê bi nêbus, ngut malêm kê pat, sudo o mênnê itê bi nam kêmsok gen lapên. Lêmêa yo dê padeknê kênsok sênatên ngen tênamêak kan jano dê itê galok muk. Keme dê tingêa nak ratau yo amên ade dê belek msadêi dê arok nyên amên ade dê min rubo lêmêa yo.
Nak zaman moderen yo masalah tun dau nak bangso yo bi nyato tamêak jijai, hal yo kêrno bangso tê bi masuk lêm krisis akidah ngen syariah. Utuk mubêak krisis o tokoh agamo dê perlu nyên utuk nam dêmorong masyarakat utuk jêmijai akhlak dê lêbiak baik. Akhlak adeba bagian kuni pemahaman tun têmamêak yakin agamonê dê nam itê makêi nak idup bêbilai dê biaso itê madêak prêngoi. Ade akhlak baik amên tun o nam manêu sêsuoi syariah ngen prêngoinê kkulo coa mêlangêa agamo ngen masyarakat, akhlak o coa nam mêlajêa kêrno iso si lêmau tapi akhlak o nanêu nak lêm idup tê bêbilai.
Kêmrêjo puaso coa si pas bulên puaso bae, tapi ade kulo puaso sunah dê kênrêjo nak bilai Senen ngen Kemis. Sêbênêanê dau mêcêm sunah tapi dê awit kênrêjo Nêbai Muhammad SAW adeba puaso Senen Kemis, nak êm hadist Nêbai bersabda “ Sesungguhnya segala amal perbuatan di persembahkan pada hari Senin dan Kamis, maka Allah SWT mangampuni dosa setiap Muslim “. Puaso Senen Kemis yo ade dau manfaat do o kulo dê nêluak Nêbai Muhammad SAW kêrno nam kêmnek derajat manusio ngen manfaat luyên nam mênva awok sehat. Nak lêm hadist riwayah At Tarmidzi, kutê amal dê nêa manusio nak bilai Senen ngen Kemis bakêa nêrikso Malaikat. Amalan puaso yo dapêt itê madêak pahalonê langsung ngen Allah SWT bakêa malês langsung kulo.
Kêrno uku dau hobi olah raga makonê dau dê uku snang nyên ngen olahragawan, bareak olah raga tinjau uku snang nyên ngen Mike Tyson. Waktau si gi jayo nyên bêl o uku bi pasêt têmoton tip si tanding, têtiko amên an si coa tanding uku gi masiak têmoton amên ade siaran ulangnê nak TV walau uku bi namên awêi ipê lawênnê o alêak. Bêl o ade dê snayangku ngen Mike Tyson yo si têtiko galok coa nam têmaên emosi, dio ba dê mênêa karirnê ajua, sêbênêanê si o pêtinjau hebat, coa mudêak tun lok malêak si cuma si têtiko galok kten omong, jijai si kulo galok mangêp cetes lawênnê. Amên lêm duai rondê si ati nam mubuak lawênnê si bakêa bubêak moi kidek ngen têmamêak emosi.
Dê biaso sêndio nak dasêi awêi teh. Teh adeba menem dê mengandung kafein, cao midang teh kulo coa si payêak tingêa mênêa teh ngen biyoa panês sapêi wanonê agok coklat, ade tun pa o sêmyap teh coa pakêi gulo tapi dau kulo dê langsung munok ngen gulo pasir kunyau coa pet igê. Manfaat teh utuk kesehatan menurut ahli, adeba mlawên radikal bebas kêrno teh mengandung anti oksidan, têmu un bênêk awok kêrno teh nam têmulung kêmu ang lêmak, têmu un resiko penyakit Alzheimer dê mnurut dokter Uma Naidoo teh nam tmulung kêmbang resestensi stres ngen nam utuk mlindung sel kuni krusakan, têmu un kolesterol ngen têmikêt kesehatan jatung.
Utuk mêsoa pnan têmalêm nak Bandarlampung ade kêkêdau hotel dê nam masuk rekomendasi, awêi hotel Radisson Lampung dê ade nak Kecamatan Kedaton, nak di ade restorant, fasilitas olah raga, bar, ngen life musik. Hotel yo lêbiak ku ang dê kilo têngêak kuni têngêak kota Ibu Kota Propinsi. Utuk pelayanan resepsionis do o duai puluak pat jam, ade kulo anter jemput bandara gratis. Nak biliknê itê dapêt fasilias utuk kêmsok biyoa, kulkas, brankas, TV LED ngen fasilitas kamar mêndai dê lengkap barêak kracok mêndai muloi kuni sabun, odol, bros epen sapêi anduk. Kuni kêkêdau tun dê têmalêm di madêak puês ngen kutê fasilitas pelayanan nak hotel yo, pnan yo bersih coa si uak moi ipê-ipê.
Jijai umat Muslim bi namên awêi ipê kisah Nêbai Muhammad SAW ngen mukjizatnê. Kisah Nêbai yo coa si cuma cerito bae tapi jijai totoa dê nanêu nak lêm idup bêbilai, kêrno dau sipêt baik dê kênrêjo Nêbai. Kisah hmanêu idup Nêbai Muhammad SAW kuni laher sapêi mêningêa dau mêlêi pelajaran walau coa kutê mudêak ngen snang. Kisah Nêbai Muhammad SAW yo muloi kuni kêlaherannê nak Mêkêak bilai Senin duai belas Rabiul Awal taun lêmo otos tujuak puluak satu. Laher kuni inok dê têgen Aminah ngen tiaknê têgen Abdullah. Nak lêm Al Quran taun laher Nêbai Muhammad SAW genne taun gajah têpatnê nak Surah Al-Fil dê têmuan tainê taun gajah adeba taun pas pasukan gajêak dê nak bêak pimpinan Abrahah Habasyah sêmrang Ka’bah. Allah SWT mêdan pasukan gajêak o ngen mêluak burung Ababil mê us butau-butau.
Masin cuci o memang utuk mênêa mudêak kêrjo dê mêmêi dê biaso nêpap, ade kulo dê sêmanêi dê idup mênyu ang kulo biaso makêi masin cuci yo. Mesin cuci bagi tê yo bi jijai kebutuhan dê harus ade utuk maso yo, ipê igai tun dê kesibukan bêbilainê dau nak pnan kêrjo, amên ngen adenê mesin cuci yo itê nam lok nêpap kêlmên jano pueng kulo coa jijai masalah kêrno dau mesin cuci rêrato bi ade utuk kêm ing biyonê. Utuk it namên bae mnurutku amên itê têmuan mesin cuci mêak coa galok mêrsih, masalahnê amên itê coa galok mêrsih nak lêmnê bakêa sêna ang arêak lepes têtiko kulo ade sêmut dê masuk. Utuk jêmago supayo trus bersih ade baiknê itê awit mêrsih lêmnê.
Uku galok cêcubo tanêm walau uku tingêa nak kota, amên itê dê giade pnan misalnê nak biding umêak jano blakang umêak itê cubo têtanêm nak pot jano nak tanêak langsung. Uku memang galok cêcubo ngen cêcubo o uku mêding aseanê, barêak nak umêakku uku sêngajo têmukua polybag utuk têtanêm, jijai nak belek umêak do o coa si dau tapi utuk dewek do o bi gênêp. Uku ade têmanêm cabe lai ngen cabe mun, trus uku têmanêm tomat ngen kacang panjang, kuni o uku bi nam panen utuk dasêi dewek, cabe cigai mnukua i o kulo tomat kutênê tingêa mok sêsuoi ngen kebutuhan tê. Ade waktau uku têmanêm têlung do o uku sapêi nam magiak tun paok umêak, jijai ngen galoknê uku tanêm ade pao keprluan bêbilai dê cigai mnukua.
Muk kêkêmuk dê itê snang samo santai cet jijai biaso dê saro itê milok. Padahal kêbiasoan yo nam bae ade resiko amên itê gemuk, kuni dau nam itê miliak kêkucêp dê biaso nêmuk ade dê nam mênêa itê gêmuk. Misalnê coklat, gesea kutê tun galok ngen coklat, kêrno nam lêm coklat ade susu ngen gulo dê mênêa asai gmuk ngen mis. Luyên kuni asainê, mon coklat kulo kulo khas ngen padek. Coklat yo dau mengandung gulo dê nam têmamêak energi lêbiak, gulo dê ade nak lêm coklat dê mênêa itê galok muk nê coklak kulo ade kulo anti oksidan ngen mikronutrien sudo o igai 70%cocoa nak 100 gram coklat ade kandungan kalori dê lêkat 600 kalori makonê jijai pilihan dê baik utuk kêmnek bênêk awok.
Amên nak Kulau khususnê tun Jang kêmuk khas keme gennê Lêmêa. Uku dê asli tun Jang walau uku lai nak ratau nam kulo mênêa lêmêa yo, amên bahannê kuni lêbung matêak cêncong sudo nêpuk nêpek biyoa tênutup nunyau sapêi pat bilai jano lêmo bilai sudo o bi nam kêmsok. Keme Jang walau keme meratau ja ang kulo belek msaêi tapi keme co mêlnyêp kêmuk yo. Nak pnan luyên kulo ade dê bi lok srai tapi gennê luyên barêak nak Plimang gennê lêbung asem, lêmêa ngen lêbung asêm yo cuma mbisonê amên lêmêa o si cêncong agok alus ngen tênamêak kan, lêbung asêm o lêbungnê sênisit agok kasar ngen coa makêi kan.
Coa kutê tun kêrjo makêi laptop tapi mnurutku kadêak itê coa makêi padeknê itê kulo nam cet gmuno laptop yo. Itê têtiko coa namên utuk sudo yo au ba uyo itê coa makêi laptop itê gi nam kêrjo, ati tau sudo yo amên kêrjo tê o harus makêi awêi ipê, awêi uku dewek kêdau pnan uku kêrjo coa pêrnêak uku makêi laptop, mêak gi laptop komputer kulo uku coa makêi, makonê dau uku coa namên jano bae fitur dê ade nak komputer jano laptop waktau o. Pas uku bi bêdan kêrjo uku muloi manêu usaho dewek, nak yo ba uku ngêding asai mnyêsal kêrno waktau o uku coa lok mlajêa jano cêmubo komputer, jijai uku harus blajêa igai kuni nol utuk nak komputer, memang coa an uku mlajêa, kêrno uku harus gacang nam o makonê kêkiro dêmingau uku bi nam. Makonê utuk itê dê kêrjo coa makêi komputer jano laptop ade baiknê itê muloi mlajêa
Amên itê têmi uk ade dê madêak robot dê ade nak pekeran tê do o bêtuknê dê awêi tun tapi gêmroknê pakêi mesin, robot o sêbênêanê coa kutê harus bêtuknê awêi tun ade kulo dê awêi bnatang, ngen ade dê bêtuk luyênnê. Uku pêrnêak têkanjêt waktau mukmêi nak do restoran  mewah, nak ruponê itê mêsên jano dê itê lok kutê o dê mlayan itê adeba robot, jijai waktau keme masuk keme mêsoa pnan uku agok heran biasonê playan gêgacang magêa amên ade dê masuk moi restoran, tapi dio coa si uku madêak ngen kuwatku itê mmêsên kêmuk moi kasir gi si kulo coa namên, lêm agok bingung o coa an têko robot min kertas menu ngen madêak “ selamat datang silahkan mau pesan apa “ lêm gi masiak heran uku mok kertas menu sudo kêmliak trus mêsên klok keme, si sêmimêt madêak “ ok silahkan tunggu terima kasih “. Memang zaman yo bi canggih nyên êan asaiku tênago tun bi cigai nakêi igai amên barêak yo.
Bêtanêm o amên utuk tun sadêi do o mudêak si manêu kêrno lingkungannê memang tani, tapi amên utuk itê dê ati biaso bêtanêm dio agok saro amên itê coa mlajêa kilêak. Uku waktau bêl o pêrnêak belek msadêi krno nak kota gidong saro msoa kêrjo, jijai abiak duai taun uku nak sadêi, kê an nak sadêi uku cêmubo mukok imo utuk mênêa kêbun, waktau uku rêncano têmanêm kupi. Bi dêtaun nak sadêi kupiku bi tanêm pao kêkiro têngêak kuni imo dê uku mukok, masuk taun kêduai kupi o bi tanêm kutê tapi gi têtitik, jijai utuk nam mêding asea kuni kupi o muloi kuni itê têmanêm do o kêkiro pat taun baru bêbuak. Amên waktau o uku lok mot, mungkin anokku sêkulahnê nak sadêi, kêrno uku kulo coa lok amên anokku sêkulah nak di jijai uku mok keputusan utuk baliak igai moi kota. Kêbunku uku sêmrêak ngen asuakku ngut si bêbuak trus utuk buaknê uku mêluak si dê mok.
Nak lêm Islam ade kêkêdau hari besar dê mudêak itê mingêtnê o adeba Idulfitri ngen Iduladha amên keme jang madêaknê  biali Rayo lai ngen Rayo Ajai. Keme khususnê uku amên ayok bilai Rayo lai o biasonê sêmyap utuk nam belek msadêi masalahnê uku gi têmuan inok dê ade nak sadêi ngen sêpasuka kulo gi dau nak di, do igai almarhum tiak keme kulo mêningêa nak sadêi amên nak sadêi keme biaso tradisinê amên sudo sêmyang Rayo trus belek mdasêi maaf memaafkan sudo o kutê lalau moi kubua baso kmênê cêmcêa kubua, nak di ba itê nam têmau kutê sêpasuak ngen têtanggo. Belek kuni kubua itê lajau moi umêak sêpasuak utuk silahturahmi amên gi ade waktau itê nam kulo moi magêa sêpasuak dê pnannê agok uak. Bilai kêduainê biasonê saling magêa têtanggo.
Nak tip daerah ade têmuan lêgau daerahnê mêmasing, dau lêgau daerah amên khusunê nak Sumatera gi masiak ni ing makêi gitar. Uku kêrno kuni titik nêmin tun tuaiku mratau moi Lampung, jijai utuk lêgau daerah keme uku muloi bêlajêa waktau uku gi sêkulah nak SMA. Uku mêlajêa muloi kuni lêgaunê sapêi cao main gitarnê kulo, pas nyên kêrno tiak ngen inokku sêsamo nam main gitar khususnê lêgau daerah Jang. Coa an uku bêlajêa uku bi nam lêgau daerah keme Jang. Memang  utuk nam main gitarnê itê harus nam gitar klasik, kêrno lêgaunê kuni uloi sapêi sudo itê makêi petikan klasik. Dau lêgau daerah kuni Jang mungkin tun dau ati namên awêi legau Lalan Belek, Ting Bêdêting ngen dau igai luyênnê. Sayangnê bae coa dau anok Jang dê ade minat utuk mêlajêa lêgau Jang yo.
Amên nak Indonesia bakwan tun mênêa kuni mêmêcêm bahan, ade dê kuni sayuran ade kulo dê kuni jagung. Barêak jagung, jagung yo dau mengandung karbohidrat makonê nak Indonesia adê tun dê memaang kêmuk utamonê jagung. Dê dau nê tun mênêa sekedar utuk kêkucêp bae gen kêmuat menem kupi jano teh, kêkêmuk yo makonê cet itê kêmliak ade pu eng, pêlbêak jano kêlmên, coa si Cuma utuk kêkucêp bae bakwan jagung yo mudêak mênêa nê ngen manfaatnê kulo dau. Nak lêm do bakwan jagung ade kandungan kalori, lemak, protein, arbohidrat, serat, gulo ngen dê luyênnê.Makonê dau kulo tun mênêa dio pêgen têtamêak lapên mukmêi.
Rêrubo yo kulo adeba ciri khas kuni daerah o, amên kanyo kêliak ku utuk itê mêsoa gen rubo yo khususnê nak pnan keme Lebong agok payêak. Amên galok itê mêsên kilêak ngen dê biaso mênêa, jijai biasonê itê tok sapêi mênnê itê bi mêsên walau itê bakêa belek igai moi pnan tê gi têlau jano pat bilai igai. Sêbênêanê amên tun nak pnan keme lok mênêa têngen bae do o nam, awêi juadêak tat bae amên kêmsoknê bênêa do o nam taên sapêi têlau jano pat bulên coa si usak. Mênêa juadêak yo kan nam têngen bae, do igai utuk têmaruak jano jêmuwoanê kulo nam kêjo samo ngen mini market jano warung-warung. Awêi nak Kulau misalnê ayok itê têmingêa Kulau arah moi Lampung di o dau spanjang dalên khusus tun jêmuwoa rêrubo kuni Kulau, memang ba ade kulo dê jêmuwoa rêrubo kuni Jang tapi coa si kêpadek dê asli kuni Jang khususnê Lebong.
Perlu nyên itê maik dana darurat nak dasêi mêak têtibo itê gidong coa mêgong caci tapi itê harus kêmluwêa caci. Mnurutku coa itê maik caci o amên misalnê lok nak Bank do o buliak bae tapi mêak itê mênêa ATMnê, amên ade ATM do itê mêak coa didik ku ang caci nak luwêa bi pasêtba itê mok, amên lok nak Bank do o tênabung bae mêak meker mêmok amên coa dêsok nyên. Amên uku biasonê naikku nak dasêi oba, uku mênêa kuni kalêng dê agok lai trus amên coa tip bulên do o coa uku kêmliak, jijai knamênku tip bulên uku misai bae kêdau nam uku misai, misalnê amên ade kêlbiak kuni gajai misalnê ade tamêak lêmbur do o nêpekku kutê nak lêm kaleng o. Dêtaun amên coa nênakêi do o uku mukok trus uku têmabung ngen bukaunê uku maik coa uku min tidêa utuk milok mêak têpeker lok mok.