mteb/NusaParagraphEmotionClassification huggingface dataset:
Pernah teu sih keleungitan barang nu ku kolot teh geus diwanti-wani kade leungit? Urang pernah pas di sakola kabeh murid kudu mawa dahareun ti imah sabab rek diayakeun botram. Jadina indung urang nyiapkeun dahareun anu dibungkusna teh ku tupperware. Harita mah teu ngarti mun tupperware teh mahal, da paingan indung teh ngaomat-omat ulah nepikeun tinggaleun komo deui leungit mah. Pedah loba nu botramna jadi rada paciweuh, alhasil tupperware oge teuing kamana. Sabab sieun dicarekan lantaran ngaleungitkeun tupperware, urang ngahaja ka toko serba ada, biasana ngajual oge tempat dahareun. Harepanna mah teu dicarekan pas nepi imah, tapi nepi imah teh keukeuh dicarekan sanajan urang geus meuli nu anyar, da geuningan mah harga tupperware mahal teu sabanding jeung nu urang beuli.
Di kampung urang mindeng pisan kabanjiran, komo pas musim hujan mah pasti weh banjir. Komo deui posisi imah urang nu rada handap, teu sajajar jeung jalan. Jadina cai hujan teh nyurulung ka imah. Matakan mun peuting sok tara tenang keur sare teh, da bisina datang banjir. Biasana lobang-lobang panto nu dihandap sok dicocokan ku elap ngameh cai teu bisa asup. Malah mah baheula pas banjir gede, kabeh berkas penting kabawa palid nepikeun ka ayeuna teub kapanggih. Matak ayeuna mah mun berkas atawa barang penting teh sok diteundeun di luhureun lomari, ngarah mun pas aya banjir tiba-tiba masih keneh bisa disalametkeun.
Pernah aya warga nu manggihan harta karun mangrupa fosil hewan purbakala. Jadi harita manehna keur di sawah, tuluy pas maculan naha taneuhna teuas, apek teh nu dipaculna eta harta karun fosil hewan purbakala. Saharita teh geger di kampung, bahkan warta ieu teh kasebar nepi ka kecamatan sabeulah. Tuluy ayeuna harta karun teh diteundeun di imahna jang pajangan. Tapi ceuk urang mah tindakan eta kurang alus, sabab teu bijak. Alusna mah pas manggihan harta karun fosil hewan purbakala eta langsung bikeun ka pamerentah jang diteundeun di museum atawa tempat anu layak. Puguh-puguh deui di pamarentah mah diteundeunna merenah jeung diberesihkeun lantaran ngarti kumaha cara ngarawatna. Tibatan diantepkeun di imah mah.
Émosi négatif anu kaalaman, bisa dilantarankeun ku lantaran hiji jalma teu bisa ngadalikeun émosina kalawan bener, ku kituna diperlukeun léngkah/léngkah pikeun ngadalikeun émosi négatif, sangkan ngahasilkeun paripolah anu positif.. Situasi anu hayang ngahasilkeun émosi positip, upamana pas pasén cageur tina panyakit kronis, bakal ngahasilkeun émosi bagja, kasugemaan, kapercayaan, jeung sajabana. Dina kaayaan émosional ieu, bisa ngahasilkeun paripolah nu ngaronjatkeun ibadah, leuwih aktif dina sosialisasi jeung masarakat, kumaha cara ngokolakeun émosi négatif ku cara ngadeukeutkeun kulawarga, sarta leuwih bisa ngajaga kaséhatan. (1) Ngartos dampak négatif tina paripolah anu balukar tina émosi ieu; (2) Pikiran positip, upamana ku introspeksi diri jeung nyokot kauntungan saeutik tina unggal kajadian/kaayaan; (3) Milampah kagiatan positif pikeun nyalurkeun émosi, contona ku cara nulis, olah raga, rékréasi, jeung komunikasi jeung babaturan deukeut atawa kulawarga.
Lamun urang ngarasa geuleuh kakeunaan ciduh batur, aya sababaraha cara nu bisa urang lakukeun jang ngurangan resiko infeksi. Nu kahiji kumbah area nu kakeunaan ciduh ku cai atawa sabun. Ulah digaro atawa digosok, cukup dibilas ku cai anu ngalir jeung sabun sacara lembut jang ngaberesihkeun area nu kakeunaan. Nu kadua gunakeun hand sanitizer atawa alkohol jang ngaberesihkeun leungeun. Hal ieu bakal mantuan ngaberesihkeun leungeun tina bakteri jeung kuman nu bisa wae aya dina ciduh. Nu katilu ulah nyabak atawa ngagosok area nu kakeunaan atawa benda sejenna, lantaran hal ieu bisa ngagedekeun resiko infeksi. Nu terakhir bisa konsultasi ka dokter bisi aya tanda-tanda infeksi.
Daniel nu aya di imah, sibuk ku kagiatan sapopoena. Ujug-ujug, anjeunna nampi surat ti bank dimana anjeunna janten nasabah mangtaun-taun. Daniel kaget nalika anjeunna muka surat sareng terang yen anjeunna parantos dipilih salaku pemenang undian anu diayakeun ku bank. Anjeunna henteu percanten kana naon anu anjeunna baca sareng bagja pisan. Daniel henteu kantos ngira yen anjeunna bakal meunang lotre, sabab anjeunna ngan ukur nasabah biasa anu henteu ngagaduhan tabungan ageung. Sanajan kitu, anjeunna salawasna mayar tagihanana sarta ngalaksanakeun kawajiban na salaku nasabah. Sanggeus maca surat, Daniel langsung indit ka bank pikeun mastikeun yen manehna bener-bener narima undian. Anjeunna bagja pisan nalika dikonfirmasi yen anjeunna memang meunang undian. Bank masihan anjeunna hadiah anu lumayan, nyaeta sajumlah artos sareng sababaraha hadiah sejenna. Daniel bersyukur anjeunna meunang undian ieu. Anjeunna ngarasa bagja pisan sabab bank tempat anjeunna janten nasabah mangtaun-taun parantos masihan anjeunna kado anu ageung. Daniel jangji baris terus jadi nasabah satia bank jeung bakal terus mayar tagihan jeung ngalaksanakeun kawajiban salaku nasabah nu satia.
Kabersihan sabagean ti iman kitu ceuk papatah, eta teh bener pisan urang salaku manusa oge pasti embung kan risih teu betah lamun aya di tempat anu heunteu bersih tempat kotor kitu. Salian ti eta jurig teh resep cicing dina tempat anu kotor jeung bau, pernah ngadenge carita yen aya budak awewe anu keur haid kotor jeung jorok pisan boh ka dirina jeung ka tempat tinggalna, manehna ceunah di dekeutan jeung di tempokeun ku jurig biasana mah jurig kunti soalna kunti teh reuseupeun kana bau hanyir haid,  manehna di ganggu ceunag pernah di tempokeun oge nepi ka manehna sieun jeung reuwas pisan. Tapi saenggeus di bersihan ceunah geus teu ngaganggu deui, matakna penting keur urang kudu ngajaga kabersihan.
Mun jajan di tempat anyar atawa tempat batur teh mending keneh jajan nu kemasan dari pada jajanan anu ngadadak dipasak atawa geus diolah ku sorangan. Komo mun lingkunganna jorok mah, kudu ditalingakeun pisan, ulah asal jajan wae. Mun geus aya nu kotor atawa teu higienjs mah sok malah mawa panyakit kana awakna ge.  Ku sabab teu apal beresih jeung henteuna, atawa higienis jeung henteuna, mendingan keneh neangan dahareun nu aman, meuli dahareun nu kemasan  we. Dari pada kudu ngorbankeun kasehatan, mending keneh ngorbankeun acis jang jajanan anu geus puguh sehat jeung beresih pengolahan nana. Yuk biasakeun meuli nu kemasan we ai teu apal cara ngolahna mah!
Geus jadi kabiasaan mun indit naek motor ka tempat-tempat nu deukeut, boh eta ka warung atawa ka masigit rek jumatan tara make helm. Tapi hiji poe mah keuna apesna. Pas pisan urang teh keur mengendarai ditukangeun motor sejen, teuing kunaon manehanana jol nyiduh ka tukang. Jeung nyiduhna teh teu ka handap, kalakah ka gigir. Atuh beungeut urang nu keur teu make helm teh kakeunaan ku cipratan ciduhna. Nepikeun ka bau, urang buru-buru deui balik ka imah hayang ngaberesihkeun beungeut. Beungeut ku urang disabunan ngarah bauna bisa leungit. Tapi sok kabayang wae kumaha bauna, nepikeun awak ngabirigidig ngabayangkeun eta bauna ciduh teh.
Lamun di tingali tina mangfaat na, konten prank eweh nilai positifna eusi na ngan ngajailan batur hungkul keur heuheureuyan. Hayang ningali ekspresi reuwas teu sangka na, eta anu di teang nu di pikaresep ku batur anu nongton. Aya jelema anu teu resep di kitu kitu, tapi aya jelema anu teu masalah jeung milu resep. Eta mah nya balik deui kumaha jelema na. Prank hartina lelucon, ngolok ngolok  ngaheureuyan tapi bisa oge di anggap ngabully ngahina lamun ngaliwatan batas. Jelema anu di prank kan teu apal mimitin na jadi bisa lamun teu tarima atawa ngambek, matakna prank leuwih alus ka jelema anu emang geus di kenal deuket pisan boh babaturan atawa dulur ameh teu jadi masalah.
Dina ngadidik jeung ngabimbing perkembangan mental budak, orang tua ulah nepi ka boga cara kasar atawa nunjukeun hal kasar. Sabab orang tua teh biasana jadi role model jang anakna. Hal ieu ngeunaan kulawarga teh jadi agen sosial nu paling deukeit jeung budak. Sabisa mungkin ulah nepi ka maen tangan, komo neunggeul mah. Sabab ke ge budak teh bakal nerapkeun eta ka babaturan nana. Kudu sabar nagdidik budak mah, ulah nepi ka kasar, engke budakna kalah berontak jeung teu bisa diatur. Jadi, yuk urang pahami deui kumaha carana jadi orang tua nu picontoeun alus jang anak, ulah nepi ka ngasal wae ngadidikna!
Hal-hal anu anjeun tiasa laksanakeun nalika aya anu ngacungkeun bedil: 1) Upami aya anu ngahalangan anjeun ku péso, cokot koin lalaunan tina saku anjeun sareng teundeun kana taneuh. Pelaku bakal salawasna kasampak handap dina sora koin ragrag na masihan anjeun sababaraha detik ngajalankeun. trik ieu ogé lumaku lamun batur hayang narajang anjeun sarta anjeun kudu nyieun serangan awal, ieu disebut téhnik diversion. 2) Tenang, ulah panik. lamun urang panik, pasti palaku bakal ngalakukeun leuwih. Ku sabab kitu urang kudu tenang nalika nyanghareupan kaayaan kitu. 3) Tuturkeun heula kahayang tukang begal nepi ka kaayaan bisa dikawasa ku urang. 4) Lamun anjeun masihan begal naon maranéhna ménta, ulah nyerah ka aranjeunna. Buangna, langkung saé jauh ti anjeun duaan, anu tiasa masihan anjeun kasempetan pikeun kabur.
Abdi gaduh hiji tatanggi anu gawe sapopoena nyaeta janten tukang runtah. Unggal poe manehna kedah mapai kabeh imah di tilu RT anu geus ditugaskeun ka manehna. Tos ngumpulkeun runtah manehna oge langsung milah runtah anu tiasa keneh didaur ulang jeung tiasa dijual deui ka tukang ngumpulkeun palastik tilas runtah. Matak teu heran lamun balik ka imah manehna rada bau runtah lantaran hampir unggal poe sasarengan jeung runtah. Pas balik ka imah pernah anakna sorangan nyebut manehna bau runtah, padahal mah emang bener manehna bau runtah, tapi lantaran dibejaan kitu pas masih keneh loba jalmi manehna janten era, padahal mah teu kedah era da gawena memang ngumpulkeun runtah.
Teu saeutik jalma teh sieun pisan kana jarum suntik. Malahan mah loba nu nepi ka teu vaksin gara-gara sieun jarum suntik hungkul. Padahal, disuntik teh hal biasa nu teu kudu dipikasieun. Jarum suntikan teh ngan boga ukuran leutik pisan, dicocokeun na ge teu nyeuri, ngan peureus saeutik. Tapi naha loba nu sieun ku jarum suntik, pajarkeun teh ceunah nyeuri mun disuntik. Sabab loba kaperluan disuntik, misalns vaksin, atawa jang kasehatan, kudu na mah ulah aya kata sieun kana disuntik. Da dilakukeunna ge demi kasehatan diri sorangan. Mantak, supaya bisa sehat dina sagala rupa cara pengobatan, yuk biasakeun ulah sieun ku jarum suntik!
Salah sahiji ciri makanan kotor teh nyaeta tereh buruk. Komo mun makanan na anu dipasak jeung dibumbuan mah, mantak babari pisan kana buruk jeung haseumna bumbu. Sabab teu apal oge kan kumaha ngolahna jeung beresih atawa henteu sagala rupa wadah jeung tempat pengolahan nana. Mantak sok loba jalma anu rada cangcaya oge kana pasakan nu aya di sisi jalan sabab oge sok babari basi da diingkeun terbuka dina sisi jalan, tanpa tutup jeing sajabana. Makanan anu teu steril teh bakal tereh buruk sabab loba kontaminasi kokotor jeung bakteri anu kacampur lewat udara jeung lewat sentuhan leungeunna. Mantakna sok mikir dua kali mun rek jajan di sisi jalan teh.
Mun nuju batuk mah ulah nepi ka ngadaharan nu digoreng-goreng, oge ulah nginum nu ngandung gula atawa pemanis buatan. Tapi, loba pisan budak leutik anu ngalanggar sagala larangan sabab emang panasaran jeung teu bisa nahan larangan. Mun budak keur batuk atawa keur flu teh sok tuluy we nginuman es tea jus, kiko, jeung sajabana nu ngandung pemanis buatan. Tah hal ieu justru nu mantak kolotna nyarekan teh. Teu bisa diatur, teu bisa dipikanyaah, jeung sajabana. Kolot mah nyarekan sote sabab ku nyaah, sanes ku kesel atawa ngewa. Jadi kudu nurut kana sagala nu diparentah teh, ulah ngabantah komo ngalawan mah.
Waktu keur SD, aya carita lucu nu masih inget keneh, lantaran sok dicaritakeun keneh ku babaturan. Tah waktos harita simkuring nembe rengse pelajaran olahraga tuluy ganti baju seragam beureum bodas deui sabab saatosna masih aya pelajaran deui. Janten kuring sareng rerencangan parantos ganti baju sareng angkat ka kelas heula. Teu sadar pelajaran salajengna tinggal lima menit deui, tapi salah saurang babaturan kuring teu acan balik ti kamar mandi, ngaranna Ucup, tuluy babaturan kuring nuturkeun manehna ka kamar mandi, sarta ngomong yen kelas bakal dimimitian. Jadi ternyata Ucup samemeh ganti baju geus ngemil heula jadi lila-lila ganti bajuna, ngadenge aya nu ngabejaan yen kelas geura mulai manehna panik tuluy make seragam jadi buru-buru, malah lumpat bari indit ka kelas. Nepi ka kelas, saréréa sareuri ka manéhna sabab tétéla manéhna salah kancing saragamna anu ngabalukarkeun kaméjana katingali bengkungna. Si Ucupna ge seuri lantaran éra tuluy lumpat ka tukangeun lomari buku rék nyaluyukeun bajuna.
Bullying mangrupikeun kalakuan anu teu terhormat anu ngarugikeun korban bahkan mangaruhan kaséhatan psikologisna. Parah, kasus bullying ogé mindeng kapanggih di sakola.Salah sahiji conto bullying nyaéta ngahindarkeun atawa ngasingkeun babaturan di sakola. Ku cara kitu, sobat nu dijauhan ku anjeun bakal ngarasa sedih, depresi, sarta ngajadikeun maranéhna ngarasa teu genah malah ngarasa inferior.Penting pikeun terang yén murangkalih anu janten korban bullying ditangtayungan ku hukum. Anjeun tiasa kaancam ku hukuman upami anjeun nekad ngabully. Nurutkeun Unicef, bullying bisa diidéntifikasi ngaliwatan tilu ciri, nya éta dihaja (nganyenyeri), lumangsung terus-terusan, jeung aya bédana kakawasaan. Bullying tiasa lumangsung sacara pribadi atanapi online. Bullying online atawa nu disebut cyber bullying mindeng lumangsung ngaliwatan média sosial, SMS/téks atawa pesen instan, email, atawa platform online dimana barudak berinteraksi.
Rek eta di hareupeun kelas, di rapat kepanitiaan, atawa di lomba pidato pas keur muludan, ngomong dihareupeun umum jadi monster nu pikasieuneun. Awak jadi ngaderegdeg, jantung rasana dugdeg, kesang ngucur, tetempoan ujug-ujug ngaleungit nepikeun pingsan. Samenit awal awak ngaderegdeg teu bisa ngucapkeun sakecap-kecap acan, nepikeun ka muteurkeun awak meh teu nyanghareupan penonton. Pas ngalieuk deui ge tetep perasaan eta masih aya, malah penonton beuki seurina tarik lantaran ninggali nu keur geumpeur di panggung. Pas ngawanikeun mulai ngomong ge sabari tungkul teu wani ngangkat beuheung bari nyanghareupan penonton. Omongan ngahaja digancangkeun geus teu merhatikeun intonasi nu penting mah beres, jeung geura-geura turun ti panggung.
Paling keuheul ka jelema anu teu tertib di jalanan, sangkilang urang geus tertib sasuai aturan. Mimitina aya kereta api nu rek ngaliwat, jadi pengendara areureun heula nungguan kereta api eta ngaliwat. Ujug-ujug teh di arah berlawanan loba motor anu nungguan di tempat anu lain hakna. Tungtungna teh pas kereta geus ngaliwat, jadina macet. Macet ku sabab jalan nu kuduna diliwatan ku urang kalakah dipake tempat nungguan ku pengendara motor nu diarah berlawanan, jadina teu bisa gerak nu tungtungna jadi macet. "Ari sia teu boga otak? Geus nyaho eta teh jang jalan ngaliwat, kalakah ditempatan. Weureu sia mah, tuh deuleu jadina ngamacetkeun!" Urang ngomong bari ngajorowok.
Serangan panik (panic attack) nyaéta rarasaan ngadadak sieun atawa kahariwang kaleuleuwihan tanpa alesan nu jeas. Kaayaan ieu tiasa salami sababaraha menit dugi ka satengah jam. Serangan panik dicirikeun ku keteg jajantung gancang, sesak napas, pusing, tegangan otot atanapi tremor. Kaayaan ieu tiasa lumangsung iraha waé, boh nalika kagiatan sareng nalika istirahat. Serangan panik lumangsung aya kalana sarta biasana dileungitkeun sorangan nalika kaayaan lamun penyebabna leungit oge. Sanajan kitu, serangan panik ogé bisa lumangsung sababaraha kali dina jangka waktu nu panjang. Kaayaan ieu katelah karusuhan panik. Serangan panik langkung seueur dialami ku awéwé ngora sareng déwasa, upami dibandingkeun sareng lalaki, murangkalih sareng jalma sepuh.
Kumaha carana nungkulan demam panggung?  Kahiji, nyiapkeun sagala rupina. Penting pisan pikeun urang upami urang hoyong nyarios di hareupeun masarakat, sateuacanna urang kedah nyiapkeun sadayana sing mateng, ku kituna ngaminimalkeun rasa gugup. Pastikeun oge materi anu bade ditepikeun teh tos dikuasai, teu hilap oge praktekna. Kadua, nenangkeun awak jeung pikiran urang. Pikeun ngatasi kasieun di panggung, urang tiasa nenangkeun awak sateuacan manggung. Sateuacan naek panggung, urang tiasa ngalakukeun sababaraha peregangan kaki, panangan, tonggong, sareng taktak. Katilu, ngalegaan wawasan urang ku maca seueur buku, artikel, majalah, sareng warta anu keur rame. Sabab, beuki lega wawasan urang, beuki loba bahan diskusi anu bisa ditalian jeung didiskusikeun di hareupeun balaréa.
Panaliti anyar ti Universitas Chicago Booth School of Business di Amérika Serikat, nyayogikeun nasihat praktis pikeun ngaidentipikasi jalma anu tiasa dipercaya. Panaliti mendakan yén jalma anu paling rawan ngarasa bersalah pedah ngacewakeun jalma,  nyaéta jalma anu paling dipikaresep pikeun dipercaya sareng gaduh niat anu pangsaéna. Papanggihan nunjukkeun yén kacenderungan hiji jalma pikeun ngantisipasi perasaan kasalahan, anu disebat ku panalungtik "rawan kasalahan," mangrupikeun prediktor anu paling kuat ngeunaan kumaha dipercaya jalma éta. kumargi kitu saleresna perasaan sedih iyeu mangrupakeun hiji ning ciri jang nyaho karakter citra jeung gawena hiji jalma. Pikeun kitu ngalelola hiji ning ciri jang emosi jeung kasedihan mangrupakeun salah sahiji faktor nu alus jang ngagaluangkeun
Sieun mangrupikeun sifat manusa sareng éta normal upami anjeun karasa. panangluntikan ti ah li psiakter nu biasa nangani jalma nu curhat pedah gagal nimukeun yen loba nu gagal ku teu wani.  Masalahna nyaéta nalika kasieun éta ngajantenkeun anjeun henteu wani nyandak résiko sareng tantangan anu tiasa ngajantenkeun aranjeunna langkung ageung di hareup. Ieu anu nyababkeun seueur jalma masih ngalakukeun padamelan anu aranjeunna henteu resep sareng tetep sugema ku kaayaan anu aranjeunna alami. Tangtangan diri anjeun pikeun nyandak résiko anu diukur sareng nyandak kaputusan pikeun ngudag impian anu anjeun pikahoyong.Contona, anjeun nyobian ninggalkeun padamelan anu anjeun henteu resep sareng ngamimitian muka usaha anjeun ti mimiti. Jieun kaputusan anu diukur sareng nyanghareupan sagala resiko anu bakal timbul di hareup.
Di Indonesia, upami urang hoyong meunang SIM supados tiasa nyupir mobil jeung motor bakal hese kecuali lamun urang nembak. Nembak tos janten budaya anu hese dirobah lantaran masih keneh dilakukeun ku pulisi sorangan. Tapi sabener na mah aya cara supados urang tiasa meunang SIM tanpa nembak ka pulisi. Seeur jalmi anu masih keneh teu paham naon fungsi SIM. Apal na mah ngan saukur meg teu ditilang hungkul. Upami hoyong meunang SIM, urang kedah ngerjakeun heula ujian teori anu minimal ngerjakeun bener na 21 soal, jeung praktekna. Pas praktek urang teu kenging ngankat jeung nurunkeun suku, lamun gagal kedah ngulang deui dua minggon kahareup. Tapi sabenerna mah teu kedah ngantosan salila eta, urang tiasa datang deui nunjukkeun kartu peserta teras tiasa nyobian deui.)
Phobia teh jadi salah sahiji rasa sieun berlebih nu dirasakeun ku manusa dina ngahadapan suatu objek atawa situasi. Perasaan ieu teh muncul akibat ayana sababaraha faktor. Tah, phobia ge bisa diatasi ku cara nu bener, misalna ku konsultasi ka psikolog atawa psikiater, atawa bisa oge ku nyalira. Cara ngurangan phobia nyaeta ku ngabiasakeun diri dina ngahadapi hal nu dipikasieun, lalaunan adaptasi jeung lalaunan ngatur emosi jeung perasaan nana. Mun maggih objek nu mantak phobia, kudu cobaan ngatur nafas jeung sabisa mungkin bersikap tenang, ulah panik. Biasakeun ngahadapi kasieun, ulah nepi ka eleh ku kasieun sorangan. Jadi, yuk urang cobaan leungitkeun rasa phobia supaya teu ngarugikeun diri!
Sosiolog Inggris Gail Lewis [ngécéskeun] yén konsép rasisme (rasisasi) nujul kana gagasan heubeul yén ras mangrupakeun ciri biologis sarta ogé nujul kana gagasan anyar yén budaya. Henteu aya fakta biologis ngeunaan ras - sadayana manusa aya hubunganana genetik, tapi ideu ras sok aya dina imajinasi sosial. Salami urang masih mikir yén budaya, etnis, atanapi warna kulit mangaruhan kamampuan, sikep, motivasi, bahkan cara mikir sareng gaya hirup, maka rasisme bakal salawasna aya. Hayu urang tingali ideologi sapopoe di Indonesia. Aya suku tangtu anu dipikawanoh pikeun kageulisan maranéhanana? Kamampuh bisnis? Kamampuh artistik? Kakuatan fisik? Naha awéwé ti suku-suku tangtu dianggap calon pamajikan anu hadé tibatan awéwé ti suku séjén? Naha aya etnis tangtu anu dianggap leuwih bandel, leuwih taat, leuwih disiplin, leuwih émosional, leuwih bisa digawé rancage, atawa leuwih pikadeudeuh?
Poe minggu kamari urang ngater bapa urang ka kantor pajak biasa rek nguruskeun pajak tahunan imah. Saenggeus asup ka kantor na tuluy daftar urang diuk heula di korsi nungguan di panggil. Urang jeung bapak basa eta keur sibuk ku hape na masing masing. Nepi ka urang ningali ka bapa bapa anu gigireun teh gening geus ngobrol jeung bapa urang. Maneh na dua an ngobrol na meni rame pisan, nepi ka akhirna bapa teh nyarikeun hirup na keur leutik, bapa bapa anu hiji eta kaciri na asa reuwas tuluy nyarita yen maneh na teh babaturan bapa basa keur leutik. Bapa urang ge nta reuwas molohok, asa teu percaya bisa papangih deui jeung babaturan leutikna manehna dua an meni bungah pisan teu percaya bari tuluy nyarita kahirupan na ayeuna saenggeus teu papangih puluhan taun.
Harita kuring sareng kulawarga angkat ka emol, teras tuang di warung basso. Nalika kuring ngabumbui baso, kuring nempatkeun seueur teuing saos cabe, kusabab pedes kuring jadi loba teuing nginum cai. Pas geus bérés dahar, kuring rék balik ka imah kuring ujug-ujug hayang pipis, kuring ngajak adi kuring pikeun marengan kuring ka WC. Kusabab teu tahan, kuring langsung lumpat ka kamar mandi bari teu merhatikeun lingkungan kuring. Sanggeus bérés pipis, dumadakan kuring kadéngé sora lalaki ti luar kamar mandi. Kuring reuwas teu kaluar ti kamar mandi, bari ngadagoan eta lalaki kaluar ti WC. Sanggeus teu kadenge aya sora deui kuring kaluar ti kamar mandi, tapi tetela pas kuring mukakeun panto wc, kuring nabrak hiji lalaki nu rek asup ka WC. Kuring isin sabab kuring salah asup WC, kalah asup ka WC lalaki. Adi kuring  nu keur di luar ningali kajadian éta kalah seuri, manehna ngaledek kuring sabab asup ka WC anu salah. Ti harita kuring jadi leuwih ati-ati lamun asup ka WC.
Abdi émut pisan nyetuk sareng iseng ngadoakeun yén kuring hoyong ngagentos telepon sélulér kuring ka iPhone, kuring badé mésér iPhone 7 sabab kuring henteu ngagaduhan artos, tapi tétéla yén Gusti leres-leres. Abdi henteu kedah nanggung tanggung jawab pikeun iPhone XR, kuring resep nuturkeun, jam 1 siang kuring ngantosan anjeun muka akun Shopee anjeun, teras lebetkeun karanjang anjeun jam 13.00 sareng langsung buru ka kasir. Eh, opat kali proses pembayaran gagal, teu kunanaon nyerah, tapi masih usaha, cobian deui. Tungtungna usaha kalima suksés. Yeay Alhamdulillah tiasa mariksa. Sakitu raosna huhuhu ngobrol di akun ieu naha barangna dikintun atanapi henteu akhirna dikintun. nah didinya teh jadi abdi sadar yen ngadoa teh kudu oge jeung kudu wani jang nyobaan flas sale.
Nyanghareupan kaayaan calana robek tiasa ngerakeun sareng ngerakeun, tapi aya cara pikeun ngatasi rasa era ieu. Kahiji, ulah merhatikeun teuing ka batur jeung fokus kana diri sorangan, teangan cara supados soekan dina calana urang teu tiasa katingal ku batur. Kadua, pikir positif sareng yakin yen ieu mangrupikeun hal anu umum. Katilu, coba seuri jeung komunikasi jeung jalma sejen dina cara santai, tong nemongekeun urang karak ngalaman kajadian nu ngerakeun. Kaopat, cobian milarian solusi praktis sapertos nganggo pashmina atanapi kantong pikeun nutupan bagian anu robek. Anu pamungkas, diajar tina pangalaman ieu sareng cobian langkung ati-ati dina milih baju pikeun kaayaan salajengna.
Tenang teh bisa nyalametkeun urang bahkan di posisi nu keur genting, ulah gurunggusuh anu tungtungna bisa kajadian hal-hal nu teu dipikahayang. Contona wae mun ditodong make peso, mun pelaku keur ngadeukeutan, urang ulah bergerak atawa ngalakukeun gerakan ngadaadak, lantaran ieu bisa nyieun manehna reuwas jeung bisa bertindak leuwih kejam. Usahakeun urang apal keur nyanghareupan tipe jelema kawas kumaha, naha bet manehanana teh nodongkeun senjata ka urang? Naha keur mabok atawa emang hayang barang-barang urang? Tidieu penting urang nanyakeun naon kahayangna, lamun pelaku ngan saukur hayang barang nu urang piboga, situasi ieu sabenerna leuwih babari disanghareupan. Urang ngan kudu mikeun kabeh barang nu dipenta.
Deukeut imah kuring baheula aya kandang sapi jeung domba anu sering dipeuncit nalika Idul Adha. Hiji mangsa kuring jeung babaturan ulin ka dinya ningali jeung ngangon sapi. Aya ogé soang anu resep pisan ngalalana di sabudeureun kandang. Sabot kuring jeung babaturan keur mere dahar sapi, ujug-ujug salah saurang babaturan kuring nu ngaranna Ida menta tulung bari lumpat kaditu-kadieu. Kuring reuwas tuluy ngadeukeutan babaturan kuring si Ida. Kuring nempo manehna keur diudag ku soang bari mawa dahareun sapi. Harita kuring oge lumpat lantaran teu hayang dipatok ku si soang, nepi ka ahirna si soang eureun nyusul kami sabab naek kana pager terus asup ka kandang kosong. Tuluy kuring nanya ka Ida naha diudag ku si soang padahal mimiti datang manehna jempe, tetela si ida teu kahaja nincak suku si soang bari nyokot kadaharan sapi, tungtungna diudag ku si soang. Kuring nabok lengeun si Ida saeutik, kusabab lepatna teu ati-ati leumpang.
Kakaraeun pisan mibogaan babaturan nu hampang leungeun, hampang leungeun teh sebutan jang jelema anu babari ngagunakeun leungeunna jang kekerasan, boh eta nonjok atawa sajabana nu intina mah ngalakukeun kekerasan ka batur. Ieu kaalaman pas urang rek naek angkot, babaturan urang teh awewe. Keur rek naek angkot pas dipanto asup, urang ditarik heula mimitina mah, tuluy ditampiling. Urang sabari ngusap pipi da lumayan tarik nampilingna. Tuluy nanya "Ku naon ari maneh ujug-ujug nampiling urang". Manehanana ngajawab bari susurungut, "urang heula nu asupna". Urang ku bakat ambek langsung ngomong "Anjing teh teu pira kitu, teu kudu nampilih oge atuh anjing sia mah kehed". Lantaran geus ditinggali ku batur, urang bedo naek angkotna oge jeung nungguan angkot nu sejen.
Emang mibogaan panyakit teh pasti ngarasa reuwas jeung sieun, ieu hal nu wajar. Nu geus kaserang panyakit kudu diobatan, atuh mun nu acan kudu dijaga pisan, boh dina pola daharna atawa olahragana. Ulah nepikeun pas geus kakeunaan jadi kaduhung, sabab ceuk pepatah ge leuwih alus nyegah daripada ngobatan. Urang satuju pisan kana pepatah ieu. Tapi mun emang geus terlanjur divonis boga panyakit mah ulah leutik hate, hirup kudu tuluy jalan, ulah nepikeun ka dipikiran terus bisina stress. Kudu inget sakabeh panyakit teh milik Allah, urang kudu menta ka Allah sing dicageurkeun, anu diikhtiaran ku ngadahar obat atawa ngalakukeun terapi-terapi tertentu.
Cara supaya urang jadi indung nu diidolakeun ku anak. Kahiji nyaeta urang kudu jadi indung nu bisa nginspirasi anak urang. Misalkeun tina sikap, tina kabiasaan, jeung tina tanggung jawab oge. Nu kadua nyaeta urang kudu konsisten dina sagala hal, termasuk ngambil kaputusan. Intina urang ulah plin-plan, kudu tegas jeung nyokot kaputusan. Nu katilu nyaeta cara ngadidik anak nu teu monoton. Jadi indung mah kudu sera bisa, serba ngarti, kudu bisa ngadidik anak ku cara nu asyik. Mun anak geus nyaman curhat jeung urang salaku indung, atawa geus euweuh deui nu ditutupan, cirina urang berhasil jadi indung nu bakal dijadikeun panyalindungan anak urang.
Mun pelajaran olahraga teh sok loba pisan gerakan nu nungtut kalenturan awak. Tah ayeuna teh bagean Titi ngalaksanakeun olahraga bela diri. Latihan na teh dilaksanakeun di lapangan sakola, dibimbing ku pelatih ti organisasi. Pelatih ngajarkeun sababaraha gakan nu kudu diturutan. Pas keur nurutan gerakan suku dilebarkeun, eh calana Titi soek lega pisan. Untung make rangkep. Eta kabeh lalaki naringalikeun Titi bari seuserian, malahan mah kabeh babaturan na ge saleseurian sabab kagugu pisan. Titi ngarasa era pisan, pipina beureum da nahan era jeung nahan hayang ceurik. Titi ngarasa era pisan, tapi da teu bisa kukumaha deui. Nanaon na geus terjadi, teu bisa majar kumaha.
Trauma pas masih keneh budak leutik mangrupakeun trauma anu dialaman ku murangkalih anu nyebabkeun manehna sieun. Umumna disebabkeun ku kekerasan anu dilakukeun urang dewasa, pelecehan, atanapi hal-hal anu bayaha anu ngancam jiwa urang. Setres anu mineng dirasakeun lantaran cicing dina tempat anu bahaya jeung dipoyok ku babaturan oge tiasa janten salah sahiji panyebab trauma. Murangkalih anu ngalaman hal anu kirang sae pas leutik bakal ngaruh pisan ka manehna pas tos tumuwuh janten urang dewasa lamun teu diubaran ti leuleutik keneh. Biasana budak leutik anu ngalaman trauma bakal janten jalmi anu hese ngendalikeun amarah, setres, jeung depresi. Hal ieu lamun diantepkeun bakal ngarugikeun jalmi anu sanes.
Pas harita datang kaos meunang undian ti Yosan, urang meunang beja ti nu boga warung yen kaos geus datang. Geuningan dipaketkeun si kaos teh beda lamun nu meunang sapedah mah dianteurkeun langsung. Kaos nu datang teh ngan cuman dibungkus ku plastik bening, jadi katinggali ti luar ge. Pas dibuka plastikna tuluy kaosna ku urang pake, kaosna badag pisan. Urang dibere ukuran L, sedengkeun harita awak urang kaasup leutik biasana make ukuran S. Tapi ngaranna ge hadiah teu bisa komplen jadi sok dipapake weh. Urang rada reueus sabab teu kabeh jelema bisa boga kaos ieu. Kaosna teh warna bodas jeung loba tulisan Yosan dina kasona. Tuluy dina bagean leungeun warna beureum.
Cara-cara ngamandikeun mayit, nu kahiji teundeun mayit dina posisi hulu rada luhur. Nu kadua jelema nu ngamandikeun mayit kudu make sarung tangan. Nu katilu cokot kaen jang nutupan mayit jeung ganti kaen ngameh auratna teu katinggali. Nu kaopat saberes eta tuluy diberesihkeun disikat hutuna, liang irung, liang ceuli, kelekna, ramo leungeun jeung sukuna sarta rambutna. Tuluy guyur kabeh anggahota awak mayit ku cai sabun. Dibarengan oge ku ngaguyur hulu nepikeun ka tungtung suku ku cai nu beresih. Kudu diguyur nu sabelah katuhu heula, tuluy kenca masing-masing tilu kali. Lamun geus beres ngamandian mayit, berekeun minyak seungit nu teu ngandung alkohol saacan dikafanan, biasana ngagunakeun cai kapur barus.
Biasana samemeh lari teh sok dieusian heula ku sarapan, bisa sangu, kupat atawa bubur. Tapi harita mah jeung babaturan sarapanna bubur, ngarah bisa asup. Geus lanjut sarapan arurang lari, tapi teu lila lari teh babaturan ngarasa mual beuteungna. Jadina urang diuk heula, tapi teu lila manehna utah kana jukut nu ku urang diukan. Bubur nu tadi didahar teh kabeh kaluar deui, meureunan kalikiben jadina kaluar deui. Urang nu ninggalina oge teu kuat, langsung ingkah jeung ngajauhan. Lantaran mun ninggali utah teh sok milu hayang utah, komo deui tadi ngabayangkeun bubur nu geus didahar teh eusina kitu jadi milu mual oge beuteungna.
Sabulan Romadhon, kuring jeung babaturan réngsé buka puasa di tempat wisata alam anu rada jauh ti imah. Tah kusabab urang kudu balik ka imah urang duaan balik heula. Sareng pas di jalan sawah anu sepi urang diudag ku budak geng motor. Kusabab kuring ngarasa kuring langkung kolot tibatan aranjeunna kuring tetep tenang. Sanaos aranjeunna aya di gigireun sapédah kami teras ngagorowok sareng ngagoda.
Hiji strategi anu kedah urang laksanakeun nyaéta tetep jempé sareng henteu pernah ngabales ku kecap. Nyobian nyepetkeun laju kendaraan sareng milarian kendaraan sanés. Motor atanapi treuk pastikeun tetep caket sareng pengendara sanés. Maranehna terus ngudag jeung kandaraan anu diturutan geus nepi ka tujuanana. Ku kituna urang gancangan jeung nyusul treuk, ku cicing di hareup treuk aranjeunna moal wani ngalakukeun nanaon. Sareng upami aranjeunna wani ngalakukeun hal anu teu sopan, maka urang tiasa kalayan gampang menta tulung. Intina mah mun diudag-udag ku jelema, ulah nepi ka nyorangan. Coba nuturkeun balaréa pikeun meunangkeun pitulung
Zaman ayeuna mah loba jalma teu wawuh nu modus penipuan. Lolobana ngaku-ngaku dulur sorangan supaya bisa dipercaya. Lolobana nuturkeun nu balik ti pagawean, atawa nu rek mudik. Biasana geus didodoho ti lila jeung ti kajauhan, barang geus deukeut we nembe ditumbuk bari ditodong. Lolobana terjadi ka mahasiswa atawa ka budak ngora nu keur meujeuhna neangan gawe. Model di Bandung ge kan aya kasus awewe nu dituturkeun ku bapak-bapak, modusna nanyakeun alamat, tapi maksa jeung nuturkeun nepi ka gang kostan na. Tah, hal ieu teh kuduna jadi perhatian besar ti pamarentah tina segi kaamanan kota. Oge loba deui modus nu sejenna jiga api-api wawuh atawa ngakukeun leasing.
Abdi gaduh rerencangan anu beresih pisan, komo lamun ngeunaan dahareun matak teu heran lamun anjeunna tara emam du luar, janten biasana sok mawa dahareun sorangan ti imahna supados tiasa mastikeun yen dahareun anu diemamna teh beresih tina cara ngolahna nepikeun janten dahareun. Pernah hiji waktos anjeunna mawa emih ka sakola, niatna mah bade dibagikeun ka rerencangan anu sanes da anjeunna mawa seeur pisan. Tapi pas anjeunna teu kahaja nimu buuk dina emihna anjeunna langsung geleuheun janten teu daek ngadahar emih. Tungtungna mah ku rerencangan anu sanes dieurihkeun buukna teras emihna tetep diemam pedah lebar pisan lamun dipiceun ngan pira aya buuk leutik hungkul mah.
Harita pas balik sakola tuluy asup ka imah, tuluy biasana urang ka dapur heula jang dahar. Mun geus dahar langsung ka kamar. Tapi pas asup kamar teh reuwas eta mah loba sireum teuing keur ngagembrong naon. Tapi diinget-inget teh, eh heeuh aya urut dahareun urang nu amis-amis. Eta sireum loba pisan nepikeun ka geus ngantay kana tembok kamar urang. Urang geuleuh ninggalina oge, soalna sireumna loba pisan, urang ge jadi sieun digembrong. Jadina urang nitah ka lanceuk meh diberesihan kamar urang tina sireum, ku lanceuk urang sireum-sireum eta di sapuan, kaasup nu aya dina tembok diberesihan. Sanajan geuleuh oge urang ngawanikeun asup ka kamar jang istirahat, tapi mastikeun heula kabeh dahareun nu amis geus katutup rapet.
Kapasitas atawa kapasitas, nya éta faktor-faktor anu aya patalina jeung kamampuh masarakat dina nyanghareupan musibah. Ku lantaran wewengkon mah rawan lini jeung bencana gunung api, cara anu bisa dilakukeun pikeun ngaronjatkeun kapasitas masarakat nya éta (1) ngaronjatkeun pangaweruh masarakat ngeunaan poténsi bencana ieu, (2) ngayakeun palatihan atawa simulasi bencana alam. Ku kituna, korban sarta dampak bencana bisa diminimalkeun sabab sakabeh jalma dididik. Nalika musibah datang, aranjeunna ngartos sareng ngartos naon anu kedah dilakukeun. Ngeunaan kapasitas, sabenerna aya hiji hal anu sabenerna bisa dipigawé tapi mindeng dipopohokeun ku masarakat urang, nya éta pentingna asuransi. Ku gaduh asuransi, anjeun tiasa ngirangan karugian anu tiasa disababkeun ku bencana alam.
Baheula abdi mikir yen masalah runtah di Indonesia teh lantaran pamarentah anu kirang nyadiakeun tempat miceun runtah jeung kirang tegas dina nyieun aturan pikeun jalmi anu sok miceun runtah di mana wae, tapi pas ningal dina kanyataanna mah masarakat oge kirang eling kana keberesihan lingkungan. Buktina seeur anu miceun runtah di mana wae, lamun teu miceun, aya oge anu sok ngaduruk runtah. Ditambih deui seeur jalmi anu loba make keresek palastik anu malah nambihan runtah beuki loba jeung beuki numpuk. Padahal  mah runtah anu numpuk teh tiasa janten sumber panyakit anu tiasa ditepakeun ngaliwatan laleur, anu bakal ngarugikeun urang oge.
Modus penipuan undian berhadiah loba dipanggihan di layanan SMS, aplikasi WhatsApp, sarta di media sosial. Tapi aya carana ngameh terhindar dina jenis penipuan anu berkedok meunang undian. Nu kahiji tinggali pengirim pesan. lamun meunang pesan ti nomor bisnis asing nu nawarkeun hadiah wajib curiga. Jadi kudu ditinggali nomorna tuluy saruakeun nomorna jeung nu aya di situs web resmi. Lamun nomorna teu sarua jeung nomor resmi, langsung wae blokir jeung laporkeun ngaliwatan WhatsApp. Nu kadua, bisa hubungi pihak penyelenggara. Bisa nelepon pihak penyelenggara jang ngalaporkeun lamun keur aya modus penipuan. Nu terakhir, lamun geus kagok mere informasi sorangan ka penipu anu ngeunaan data pribadi, bank, atawa geus ngirim sajumlah duit kudu langsung ngalaporkeun ka polisi ngameh ditindak lanjuti.
Ngalaksanakeun prosedur bedah médis atawa biasa disebut bedah alatan kasakit mangrupa pangalaman anu bisa jadi teu pikaresepeun pikeun penderita. Bedah mangrupikeun perlakuan traumatis anu biasana aya hubunganana sareng perdarahan, nyeri, résiko atanapi maot. Pasén tiasa ngarasa hariwang kusabab operasi ieu. Kahariwang mangrupikeun pangalaman émosional anu teu pikaresepeun. Pasién anu sakuduna ngajalanan operasi tiasa ngahindarkeun prosedur kusabab kahariwang anu dirasakeun. Mangsa pra-operasi mangrupikeun acara pikahariwangeun anu ngahasilkeun réspon émosional, kognitif, sareng fisiologis khusus pasien. Kahariwang nu patali bedah bisa ditarima sacara umum salaku réaksi normal. Mangsa pra-operasi mangrupikeun acara pikahariwangeun anu ngahasilkeun réspon émosional, kognitif, sareng fisiologis khusus pasien. Kahariwang nu patali bedah bisa ditarima sacara umum salaku réaksi normal dina pra- operasi.
Basa SD abdi pernah ngalaman banjir sababaraha kali. Unggal banjir abdi teu tiasa angkat ka sakola lantaran seragam sakola oge kakeeum ku banjir, kapaksa abdi kedah ngungsi ka imah nini. Pas banjir kajadian, abdi ningal dina cai banjir na teh seeur pisan runtah anu ngarambang di cai. Pantesan we banjir, da jalmi na oge sok miceun runtah di mana wae. Malahan abdi pernah ningal aya nu nyimpen runtah di taman RW, padahal taman eta teh karek diresmikeun jeung diwangun sangkan janten tempat anu beresih, tapi masih aya keneh jalmi anu nyimpen runtah di taman sabari ditutupan ku terpal, sanajan ditutup oge angger we kaambeu ku seeur jalmi.
Ti saprak leutik keneh ge Farel mah sieuneun kana sangu. Mun dahar ge tara dahar sangu, sok dahar mie atawa lontong. Untungna lontong mah bisa keneh asu kana mulutna. Hiji poe, Farel dijailan ku babaturanna di sakola. Pas botram teh kalah diasongan sangu ku babaturanna, Farel jejeritan nepi ka ceurik sabab sieun nempo sangu. Tah, isukna Farel teu asup sakola sabab gering. Singhoreng mah saberes botram di sakola teh Farel jadi trauma pisan, awakna hareeng jeung teu turun-turun panasna. Nepi ka isukna teh masih keneh aya hareengna, mantak teu indit ka sakola. Mantana, mun aya nu gaduh trauma teh ulah sok sambarangan ngaheureuyan kasieunna.
Panyabab kadua anu tiasa ngajantenkeun tuangeun gancang busuk nyaéta panyimpeneun anu salah. Kadaharan anu ditinggalkeun di rohangan terbuka anu haneut sareng beueus bakal langkung gampang kaserang ku baktéri pembusuk. Nyampurkeun sababaraha jenis kadaharan dina hiji wadah ogé bisa ngabalukarkeun kadaharan jadi gancang busuk. Alesanana, kadaharan alus anu henteu dipisahkeun tina kadaharan anu geus busuk bisa nyebarkeun baktéri sarta ngabalukarkeun kadaharan séjén jadi gancang busuk. Alesan katilu, nyaéta kulkas anu teu cukup tiis. Kulkas kalayan suhu di luhur 4,4 darajat Celsius ngagampangkeun baktéri patogén tumuwuh sareng nyababkeun kadaharan jadi busuk. Pikeun freezer, suhu kudu disetel dina atawa di handap -17,78 darajat Celsius pikeun nyegah kadaharan tina kacemar ku baktéri.
Naya paling teu bisa ngadahar lauk. Manehna ngajauhan dahar anu ngarana lauk. Nalika jalma-jalma nanya naha manehna teu resep dahar lauk, Naya sok ngajawab ringkes, "Kuring henteu resep kana rasa sareng bau lauk." Nanging, dina kanyataanana, aya alesan sejen naha Naya henteu resep ngadahar lauk, nyaeta trauma nalika Naya masih keneh leutik. Hiji poe, nalika Naya umur opat taun, manehna manggihan lauk goreng dina meja makan. Naya bagja pisan terus mutuskeun pikeun ngadahar laukna. Sanajan kitu, teu disangka-sangka, lauk eta masih boga cucuk seukeut dina dagingna. Salaku budak leutik, Naya teu apal kumaha carana ngaluarkeun cucuk tina tikorona. Tungtungna Naya dibawa ka rumah sakit. Sanggeus sababaraha jam di rumah sakit, cucuk nu kateureuy eta bisa dipiceun, tapi trauma geus jadi ingetan anu napel nepika ayeuna. Saprak harita, Naya sieun pisan kana lauk jeung teu hayang ngadaharna deui. Manehna teu paduli naha lauk ieu disiapkeun make bumbu nu ngeunah atawa diolah ku koki anu terkenal, manehna moal sakali-kali ngadahar naon anu dijieun tina lauk. Sanajan jalma sejen bisa nganggep Naya pilihan teuing kana dahareun. Tapi keur Naya, trauma manehna keur budak eta masih nyata dina pikiranna jeung masih bisa dirasakeun nepika kiwari.
Rasa geuleuh ninggali kotoran manuk hal anu wajar. Kotoran manuk mengandung bakteri jeung virus nu bisa nyebabkeun panyakit ka jelema. Salian eta, kotoran manuk oge bisa nimbulkeun bau anu teu ngeunah jeung hese dileungitkeun. Kotoran manuk oge bisa ngaruksak estetika lingkungan nu aya disabudureun. Kotoran manuk nu nempel kana bangunan atawa trotoar bisa nyieun katinggali kotor jeung henteu karawat. Hal ieu bisa mangaruhan kana nilai estetika hiji daerah jeung nyieun kurang menarik kanggo pengunjung atawa wisatawan. Ku sabab kitu ngajaga kaberesihan jeung kasehatan lingkungan sakitar emang kudu urang perhatikeun, ngarah lingkungan tetep kajaga kaberesihanna jeung kahindar tina rupa-rupa resiko kasehatan.
Nalika kuring SMA, kuring cicing jeung lanceuk nu cikal. Kuring nyebut ka anjeuna Teteh. Harita lamun indit jeung balik sakola teh naek angkutan pedesaan. Tapi  jarak ti turun tina angkot nepi ka bumi Teteh teh lumayan jauh. Kudu leumpang heula ngaliwatan kebon jati, kuburan jeung pasawahan, karek anjog ka pilemburan tempat lanceuk kuring cicing. Kacaritakeun dina hiji poe, kuring balik ti sakola, biasana lamun kuring sok bareng jeung babaturan salembur, ngan harita manehna teu sakola kulantaran gering. Atuh kuring kapaksa indit jeung balik sorangan. Barang jrut turun tina angkutan pedesaan, hate geus teu ngareunah, sieun ku sagala nu kabayang dina sirah. Bari balik kuring teh bari babacaan pedah ku sieun itu ieu.
Kuring boga sababaraha tips pikeun nungkulan kasieun lamun iinditan ka tempat asing. Hal kahiji anu tiasa dilakukeun nyaéta urang mimiti ngaidentipikasi tujuan urang, sareng milarian inpormasi saloba mungkin supados upami urang leungit atanapi ngalaman panik urang terang kumaha carana ngadamelna. Kadua, panggihan jasa darurat naon anu aya di sabudeureun lokasi anjeun, ieu sigana atra, tapi dunya béda nalika anjeun dina kaayaan panik kusabab urang mindeng sieun naon urang teu nyaho. Candak sababaraha waktos nalika ngarencanakeun perjalanan anjeun ngan ukur nyerat nomer darurat sareng rumah sakit di tujuan anjeun. Katilu, urang kudu mikir positip jeung nyieun diri sabisa-bisa di tempat urang cicing, sanajan urang kudu ngarobah posisi atawa kaayaan tempat urang cicing, jadi ngalakukeun eta salami eta ngajadikeun urang nyaman. Tapi ulah ngaganggu kanyamanan batur.
Tilu hal nu bisa dilakukeun dina mastikeun ambeh teu salah asup toilet. Nu kahiji nyaeta tingali tulisan jeung petunjuk arah kamar mandi lalaki jeung kamar mandi awewe. Pastikeun deui lewat nempo gambarna. Nu kadua nyaeta perhatikeun nu asupna lalaki atawa awewe, pastikeun deui supaya teu salah asup. Tuluy nu katilu, pastikeun tina kondisi toiletna. Mun aya paranti wadah papang lalaki mah bisa dipastikeun eta teh toilet lalaki. Mun toilet awewe mah cukup aya kamar mandi jeung wastafel hungkul. Biasana di kamar mandi awewe mah kacana ge leuwih badag jeung leuwih loba, sabab kabutuhan ngaca. Tuluy oge mun toilet awewe mah sok leuwih beresih.
Suami abdi teh biasana mah sok nyumponan wae sagala kahoyong abdi. Mun uih damel ge sok buru-buru uih ka bumi supaya bisa masak bareng kangge makan malam. Ngan geus dua minggu suami abdi kukulutus wae. Mun balik gawe teh ngoprek wae hape bari gogoleran, mun libur gawe teh sok kaluar ti imah, tara ngajakan abdi. Biasana masak bareng ge ayeuna mah sibuk wae kana hapena. Mun ditanya ge sok rada nyereng wae ayeuna mah. Abdi curiga aya nanaon, bisi aya orang baru nu nyenengkeun suami abdi. Pas suami abdi kulem, hapena ku abdi ditingalian, jol aya nu ngechat awewe make sayang-sayangan. Wah ieu mah teu bisa deui ditoleransi.
Trauma ti keur leutik emang nyiksa pikiran jeung batin, sabab pasti kainget wae kana kajadian nu teu ngeunah eta. Ceuk urang alusna lamun pernah boga trauma ti keur leutik, bisa ngadatangan dokter psikologi atawa lamun can wani mah mending ngobrol jeung babaturan. Sabab mun geus diobrolkeun mah biasana rada hampang pikiran teh. Pokona ulah dipendem ku sorangan sabab sieunna engkena teh jadi depresi jeung ngalakukeun hal-hal nu teu dipikahayang. Lamun geus kieu bakal parah pisan, sabab ieu kajadian di tempat kampus urang, sabab manehanana boga trauma ti keur leutik tuluy teu boga babaturan jang ngobrol tungtungna bunuh diri. Tangtuna ieu kajadian nu teu alus.
Baheula keur bangor-bangorna nyaeta jaman SD, urang mindeng ka kebon neangan tangkal tiwu. Tangkal tiwu teh anu sok biasa jang nyieun gula bodas, jadi mun dikenyot teh amis pisan. Mun keur teu boga duit, biasana pas istirahat sakola urang jeung si Amin ka kebon eta maok tiwu. Tangkal tiwu eta sok dicabutan tuluy dikenyotan ngarah sari anu amisna teh kaluar. Sabenerna apal eta teh dosa, jadi mun ngalakukeun kitu teh sok sieun di azab harita keneh, sieun bijil oray tulung ngegel. Ku kituna pas balik ka imah teh sok aya rasa teu ngeunah sabab geus ngalakukeun dosa eta. Nepi ka imah langsung sholat menta hampura ka gusti Allah SWT.
Kanggo nyambut orok anu bakal lahir abdi tos nyiapkeun sababarah hal, salah sahijina nyaeta abdi tos nyewa tukang poto kanggo ngabadikeun momen abdi lahiran. Abdi hoyong pidio eta janten kenang-kenangan anu tiasa ditingal deui engke lamun murangkalihna tos gede. Salian ti eta, abdi oge nyiapkeun tukang poto kanggo moto orok pas nembe lahir pisan. Pokonamah potona make acuk anu lalucu lantaran anu namina orok mah gancang pisan gedena. Abdi oge nyiapkeun hiji kamar anu beresih pisan kanggo orok abdi, pokona mah teu meunang seeur jalmi anu asup ka kamar ieu supados teu nyiar-nyiar pipanyakiteun lantaran orok mah sok gampang katepaan.
Persiapan mental penting dina prosés nyiapkeun bedah sabab pasen anu mentalna teu stabil atawa teu siap bisa mangaruhan kaayaan fisikna. Bedah mangrupikeun ancaman poténsial atanapi aktual pikeun integritas jalma anu tiasa nyababkeun réaksi setrés fisiologis sareng psikologis. Contona: parobahan fisiologis anu timbul alatan kahariwang jeung sieun, upamana dina penderita riwayat hipertensi, lamun ngalaman kahariwang saméméh dioperasi, bisa ngabalukarkeun penderita hésé saré sarta tekanan darahna bakal ngaronjat ku kituna operasi bisa. dibolaykeun. Sieun jeung kahariwang nu bisa ngalaman penderita bisa ditandaan ku parobahan fisik kayaning: ngaronjat denyut jantung sarta réspirasi, tekanan getih, gerakan leungeun nu teu bisa dikontrol, talapak panangan anu lembab, galisah, nanyakeun patarosan anu sarua sababaraha kali, kasusah saré sarta sering ngompol. Perawat kedah nguji mékanisme koping anu biasa dianggo ku pasien dina kaayaan setrés. Disagigireun ti éta, perawat kudu mariksa hal-hal anu bisa dipaké pikeun mantuan pasien nungkulan masalah sieun jeung kahariwang, kayaning ayana jalma pangdeukeutna, tingkat ngembangkeun sabar, ngarojong faktor/sistem rojongan.
Salah sahiji hukuman paling mengerikan di Indonesia teh nyaeta eksekusi mati. Hukuman ieu teh diberlakukeun ka kasus anu tergolong berat jiga narkotika, kasus pengeboman, jeung sajabana. Tah salah sahiji cara eksekusi mati teh nyaeta ku cara ditembak make senjata api. Ting boroning dihukum mati ku cara kitu, nempo senjata api wae ge meuni geus serem jeung sangar pisan, komo ieu ditodongkeun dina jarak tertentu. Mantak soak pisan jigana amun jadi narapidana hukuman mati. Kabayang kumaha geumpeurna anu jadi tersangka sabab kudu nyanghareupan nyawana nu ditangan batur. Mantakna di Indonesia mah penyebaran senjata api teh teu bisa sembarangan, sabab bisi nimbulkeun kasus nu leuwih fatal.
Andi katarima di perguruan tinggi satahun saatos abdi lulus ti SMA lantaran tahun sateuacanna abdi teu katarima di hiji kampus acan. Matak abdi atoh pisan pas tos apal abdi ahirna tiasa ngarasakeun anu namina kuliah, komo di perguruan tinggi negeri, komo teu kedah mayar kuliah. Abdi ngagunakeun kasempetan kuliah anu tos telat sataun ieu kanggo miluan kagiatan mahasiswa anu tiasa ningkatkeun nilai abdi salaku mahasiswa, oge kanggo nyiapkeun diri abdi kanggo nyanghareupan kahareup na anu urang teu apal bakal kumaha. Pas awal kuliah semester hiji, abdi miluan seeur kagiatan mahasiswa, beuki kadieu abdi ngaleupaskeun eta hiji-hiji lantaran ngarasa teu cocok jeung jelema na.