mteb/NusaParagraphEmotionClassification huggingface dataset:
Malêm Mingau dê tênungau akhirnê sapêi kulo, keme ade rêncana kopoa nak do cafe coma utuk ngênguta ngen têmi uk live musik bae. Sudo ngênguta têtawai coa ngêding bi jam stêngêak duai blas kêlmên, asai sabên belek muloi timoa nak atêi kêrno nano waktau brakat madêak belek sêati jam dêpuluak tapi uyo bi têngêak malêm ati ade tando lok belek. Pas sadar kêmliak bi têngêak malêm jijainê ade asai sabên kêno pengiak, trus peker utuk mênêa alasan mêak sapêi keno pêngak tun tuai. Timoa nak lêm pekeran ide têlat belek o kêrno mês kuwat dê umêaknê uak kuni cafe o, kinoi ngen adenê alasan o tun tuai nam pêcayo trus buye mêngiak.
Trauma kuni titik kulo dê uku mêding adeba sabên ngen pnan lêkat dê biaso tun madêaknê Acrophobia dê mênêa itê sabên bi bêlbiak igê. Asai sabên dê uku mêding yo jijai mênêa awêi stres. Uku biasonê milok kêrjo dê pnannê lêkat awêi je nak bêrno tikêt duai jano lêbiak, mlitas jambên, kêmliak moi luwêa kêmdan kuni bangunan dê lêkat jano cuma têtêmot nak baku stadion. Uku sadar amên asai sabên dê uku mêding yo coa wajar tapi têtiko coa nam mêlnyêp asai sabên o. Mnurut alodokter.com, cao utuk nam mêlnyêp fobia lêkat yo ngen cao terapi paparan, nak lêm terapi yo bakêa kêmu ang cao pêpêlan ngen dê itê sabên nge kêmliak gambar kuni tun dê nak das gedung dê lêkat.
Kuni pengalaman kuwatku dê awit mêding mudêak payêak kalau kêrjo, cet botok ngen têtibo nyabai sep pas gidong tidua dado, jatung cet asai gis, dado adainê bênêk jano asai ade dê têmkên sapêi têtiko cet pisan têrutamo amên kêrjo agok bênêk, têrnyato pas bi nêrikso moi dokter si midêp penyakit lemh jatung. Pasêt nyên si kêmbiak sabên ngen si muloi mêsoa informasi maslah penyakit lemah jatung. Kuni informasi dokter ngen artikel, penyakit lemah jatung o ade kêkêdau sebabnê dê bakêa dapêt sakit yo antaronê omor nak das num puluak lêmo taun, riwayat kêluargo dê ade penyakit o, efek kuni dau ubêt, kêbiasoan mrokok ngen menem dê ade alkohol. Ngen adenê puce o utuk miloknê mnurut dr. Rina Yuda Novita,SpJp, tim promosi kesehatan Rumah Sakit Mardi Waluyo Kota Blitar, ngen matur idup sehat awêi cao menem alkohol, mrikso dalêak, koleterol ngen kadar gulo cao rutin, gêmnêp waktau tidua, kêmu ang stres, rutin olah raga ngen muk kêkêmuk dê sehat.
Pandemi covid – 19 coa si cuma têgangaunê kesehatan tapi kulo ekonomi. Faktanê wabah yo bi mênêa tun dau dê kêno PHK nyêp kêrjo nak lêm mênuak kebutuhan keluargo, kêrno kêrjo o adeba dê nam dapêt asea supayo nam idup layak. Akibat PHK yo nam mênêa tun sedih ade dê sapêi depresi trus nam kulo mênêa jijai stres, tênulis nak laman alodokter,com, pas itê cigai kêrjo biasonê tun mudêak jijai stres nam kulo jijai masalah psikologi amên coa sêgro nubêt dio bakêa tamêak mêlai kesehatan mental, dê lêbiak igai kondisi yo kêrno, sedih, kêciwo ngen mêngiak kêrno coa nam têmimo kenyataan dê bêlbiak igê.
Ade pengalaman dê an coa bakêa uku mlupo, waktau o uku pas dapêt kêrjo proyeknê o nak pelosok nyên, utuk moi pnan o itê mlitas dalên pitok lok si dêbilai baru sapêi. Uku ngen kêkuwat dê bakêa kêmrêjo proyek o ade tun tujuak, sapêi nak di keme bi pêlbêak jijai uku mêsoa tun dê mêgong kêrjo o kilêak lok têmnai keme yo tingêa sementaro nak ipê. Jijai pas bi têmau tunnê si mês keme moi do pnan utuk keme nam tingêa di slamo kêrjo, pnan o adeba umêak kosong bi an coa tênungau, kêrno bi nêrsihnê jijai coa si ngêi igê, ade kêkiro jam dêpuluak kêlmên ade tun têko magêa keme abiak tun pat gi anok uai kutê, si minoi caci madêak lok utuk menem, uku madêak mên bae dio bi kêlmên, amên lok mên bae do igai caci kulo ati uku mok ngen dê nak proyek yo nadêakku, tapi uku kêmliak kêkuwatku sabên kutê mêak sapêi jijai ribut. Smudonê têbo o lalau ngen madêak mên si têko igai, mênnê uku madêak ngen dê mêgong proyek o utuk nam kêmuwat keme nak di, kêrno kêkuwatku sabên mêak têjijai ribut nadêakku.
Coa têbayang amên têjijai ngen uku pas makêi bajau pulu tun dê coa kênal têtibo ade dê makêi bajau srai ngen uku, mungki utuk mêlnyêp selek uku bi pasêtba nyêp kuni di. Luyên cêritonê amên dê makêi bajau srai o tun dê uku kênal ipê igai si o memang kuwat baik, dê pasêtnê uku ngen si sêsamo têkanjêt, amên uku bakêa ku magêa si ngen madêak amên keme makêi bajau seragam ngen alasan dê srai utuk seragam jano supayo mêak keme ade asai selek ngen dê luyên. Utukku bi belek kuni di bajau dê nakêiku o cigai bakêa uku makêi igai trus bakêa uku mêlêi ngen api bae dê lok makêi.
Kadêak bi tuai amên coa binai sutik o srai bae ngen tun titik, sêbênêanê sutik o dê nam gacang utuk masuk ubêt moi dalêak tê, jijai amên itê gidong sakit ngen sutik itê nam lêbiak gacang kaên kuni cuma muk ubêt. Uyo bi padek sutiko coa si awêi bêl o, uku tingêt waktau uku gi titik dolom sutik o pakêi nasêak kêrno waktau o dolom o do oba dê nakêi trus, amên bi podoa dolomnê nam nasêak. Amên sutik uyo do o dolomnê tik sudo dêbat nakêi langsung nu ang, do igai amên dolom uyo alus jijai coa brapo ngêding amên itê snutik. Uku tingêt bêl o pas snutik dolomnê masuk o kêbiak gisnê sapêi asai têningan kekea tê. Waktau o amên ade tun sabên sutik o masuk akêa kêrno memang gis, amên uyo mêak sabên kêrno coa ngêding nyên waktau sênutik o ngen dolomnê kulo rêrato tajêm.
Bilai o bi muloi lok kêlmên keme tun pat gêgacang utuk sêmyang maghrib nak langgar dê pnannê agok uak kuni umêak. Lêm hmanêu moi langgar o ade kêkêdau tun dê lok mini kulo utuk sêmyang maghrib nak langgar o. Sapêi keme nak langgar, coa an waktau maghrib masuk, sudo sêmyang maghrib keme belek moi umêak, ternyato duai kuwatku bi dutê tingêa keme bêduai dê belek kêdong. Nak dalên keme coa mlitas dalên dê nano keme mlitas, keme cobu mlitas dalên dê agok mutêa mlitas kebun ubai. Kuni uak keme kêmliak ade putiak nak kêlêm, keme masêt trus samo maok awêi atau pocong dêkeme kêmliak, waktau o asai sabên dêkeme mêding trus keme mêngacap tapi kuwatku us kêmbiak sabênnê, kêmliak kuwatku us o bayangan dê awêi atau o mukok kainnê ruponê kuwat keme dê duai belek dutê nano sêmabên keme ngen mênêa awêi atau pocong, têbo o tawai kêmliak keme kêmbiak sabênnê.
Harusnê itê jibêak mêding sabên waktau itê mênyu ang, amên itê ati brati bi ngêding sabên, do o kêdau kê an itê mênyu ang gi bakêa mêding sabên, nam bae tamêak an itê mênyu ang do o coa si ku ang sabênnê tapi lêbiak tamêak sabên igai. Amên itê meker jano sêbênêanê dê mênêa itê sabên, dê mênêa itê sabên o adeba kuni awok tê dewek, jijai amên nak atêi tê madêak itê binai mako didik coa ade kêsabên tê, mêak gi ngen dê coa kêtên ngen dê kten bae itê bakêa coa sabên. Nadêak tun mêna o amên itê sabên ngen atau mako atau o bakêa galok sêmabên itê, jijai intinê amên itê coa sabên atau coa gi bakêa gêmangau itê. I o kulo amên itê sabên ngen tun, tun o bakêa gêmangau itê trus, amên itê binai coa gi bakêa si gêmangau itê igai.
Utuk itê dê agok mêding sedih kêrno têningêa kuwat baliak uak kuni tê, mungkin kutê itê bi ade mêding. Tapi do o coa si jijai masalah igê, ipê igai zaman yo têngen bae itê lok miling jano nguta ngen kuwat tê o nam bae. Zaman uyo bi canggih, mêak gi miling lok itê nguta samo kêmliak tunnê kulo nam, Jijai mêak ba itê mêding agok bênêk amên ade kuwat tê baliak uak kuni tê, mungkin kulo do o adeba dalên dê baik utuknê itê dê têningêa hikmahnê nam mêding asai inau ngen tun dê itê kenal bi lai, do kulo itê dapêt mok pelajaran kuni di amên coa sêlamonê itê nam sêsamo awêi dê kênlok tê.
Sesungguhnê Allah SWT sayang ngen hambaNê, dau cao Allah SWT mêlêi tai kasih sayangnê ngen itê awêi sakit. Sakit o nam jijai media utuk tê kêmuang nikmat sehat, ngen sakit o Allah SWT mujai imên tê Allah SWT lok kêmliak bukti kê uak ipê itê nam ikhlas ngen sabar nak lêm madêp ujian ngen cobaan kuniNê. Allah SWT ba dê misin penyakit ngen itê Allah SWT kulo dê bakêa makêt sakit tê o. Allah SWT berfirman nak lêm surah Asy-Syu’arah:78:81 dê tainê “ Yaitu yang telah menciptakan aku, maka Dia yang memberi petunjuk padaku, dan yang memeberi makan dan minum padaku, dan apabila aku sakit, Dialah yang menyembihkan aku, dan yang akan memeatikan aku, kemudian akan menghidupkan aku ( kembali ). Awêi pengalamanku waktau dapêt vonis dokter uku gejala stroke waktau o uku sadar amên dê mêding sakit awêi o pencegahan pertamonê adeba mêak sapêi gulek. Hal yo supayo saraf otok tê coa kêno. Ngen solusi awêi o Alhamdulillah penyakit o pêpêlan kaên ngen uku jijai tamêak yakin jano dê têjijai nak lêm idup adeba Sunahtullah supayo itê awit sabar ngen tawakal.
Coa kutê tun bi ade kêmliak atau, uku waktau ade dê bat kêmliak atau do o kulo cao coa sêngajo, pertamo uku têkanjêt tapi mujuanê uku gacang sadar amên dê kênliakku o atau. Amên ndingku waktau itê kêmliak jano têkêliak o jatung asai gi lok lêpasnê, awak agok kêmtêa kutê sapêi kekea. Pas uku sadar do o atau uku gacang tingêt jano dê nam itê mbaco ayat dê nak lêm Al Quran, jijai waktau o uku mbaco dê tingêt ku Alfatihah, Alhamdulillah sudo o nyêp atau o trus uku gêgacang lalau kuni o. Jijai utuk itê dê agamo Islam mêak sabên amên kêmliak jano têkêliak atau, si coa bakêa gêmangau amên itê gacang sadar ngen trus mbaco jano bae dê itê apêa isai Al Quran ngen bêkinoi perlindungan magêa Allah SWT.
Batik Air muloi mundi igai duai unit Honda Jazz ngen du unit Mercedes Benz nak lêm program “ Terbang Dengan Batik Air Pulang Dengan Rolls Royce “ . Dio adeba undian dê kêpat dê nade Batik Air ngen periode lêmo belas Agustus sapêi pat belas Septenber duai ribau lêmo belas. Amên kutênê atik Air sêmdio dêpuluak unit Honda Jazz, lêmo unit Mercedes Benz ngen hadiah utamo do unit Rolls Royce. Pengumuman dê menang nak Metro TV bilai Sabtu (21/11). Batik Air jêmamin bênêa pemenang ngen made sêksai kuni perwakilan Batik Air, Dinas Soaial DKI, Kementrian Sosial, Kepolisian ngen Notaris. Pemenang Honda Jazz dê têgen Kurnia Tabligh agok têkanjêt pas si tênlêpon dê min acara amên si dapêt hadiah kuni Batik Air ngen spêt kulo curiga amên undian o cuma mêmain tapi nyatonê memang niên amên si o pemenang undian. Mnurutnê têbang ngen Batik Air ngêding nyaman coa cuma do o Batik Air dau kulo sêmdio hiburan awêi têmoton film trus pênupang kulo dapêt kêkucêp slamo perjalanan, kêrno nyaman oba jijainê perjalan o coa ngêding. Ngen têbang kak Batik Air coa si cuma nyaman tapi kulo ade kesempatan dapêt undian.
Selingkuh o adeba tun dê dêdiêm ade pêdiak luyên lok si sêmanêi jano sêlawêi do o srai bae, selingkuh o tun dê mpek perasoan atêi ngen dê luyên padahal si dewek bi ade pasangan. Tun dê barêak yo biasonê tun dê coa mêding puês nak atêinê, ade kulo tun dê memang galok gêgitêi pasangan, sêbênêanê utuk mêlnyêp penyakit yo amên mnurutku mudêak, kucainê pertamo itê harus ade janjai utuk nam têmimo lêbiak ngen kuang mêmasing, keduai itê awit nguta ngen pasangan tê jijai itê namên jano dê niên kloknê i o kulo ngen itê, deketêlau  harus sêsamo pêcayo amên ade dê do gidong coa nak umêak. Utuk milok mêak sapêi selingkuh yo kulo  itê mêak sapêi galok mêlêi peluang ngen api bae dê bakêa musak hubungan tê.
Proses blajêa mêngajêa semester ganjea taun pelajaran duai ribau duai satu/duai ribau duai duai bi sudo, utuk apresiasi prestasi siswa nak semester gasal sêkulah mêlêi penghargaan bêrupo piagam ngen hadiah alat nulis dê nêlêi ngen siswa dê berprestasi ngen ujuan utuk têmamêak smangat blajêa siswa. Program utuk mêlêi penghargaan o, dê nilai coa si cuma pitar nak lêm pelajaran bae tapi kulo nak lêm cao ngen aktif coa milên kegiatan nak sêkulah. Alhamdulillah anokku jijai antaro do dê masuk siswa dê dapêt prestasi o, si kulo jijai juaro umum kêrno dapêt nilai dê paling lai kan antaro kutê siswa o.
Menabung o ba do ca o utuk matur keuangan dê tujuannê utuk sêmyap dana, nyatonê menabung coa si nam nêbiaso utuk kutê tun. Tapi manfaat menabung itê nam utuk têmukua gen jano itê lok ngen coa harus cêmicil, awêi dê uku mêding uku ade klok utuk têmukua motor bêlau, tapi amên utuk cêmicil tip bulên o ngeding ago bênêk, jijai uku menabung ngen cêm êi kuni gajaiku tip bulên sesioi ngen kêdau nam uku cêm êi, ku ang lêbiak duai taun, akhirnê uku nam têmukua motor bêlau ngen tabungan dê uku kêmopoa. Uku ngêding snang nyên nam dapêt motor ngen coa harus cêmicil tip bulên.
Dê galok mnyabên awên dê nadêak tun uyo prank d niênnê bakêa coa baik utuk dê jijai korban prank o. Prank dê bi bêlbiak igê nam mênêa mêngiak, prustasi ngen sedih. Lêbiak igai amên dê mênêa prank o tun paok dê itê coa nam madêak gen dê nding o sapêi mênêa itê agok stres. Awêi prank dê nêa sêmanêi ngen metenê dê madêak amên si o selingkuh, trus metenê o pêcayo trus mênêa si gis atêi ngen sedih. Asai gis atêi o têkêmin bêbilai sapêi metenê o mêding idupnê coa butung, do o kulo gêmangau kêrjonê bêbilai ngen mêraso nike ngen kutê asai o capua antaro sedih, kêciwo, gis atêi, mêding si bi mêlêi kasih sayang dê lêbiak ternyato gi masiak selingkuh dê mênêa si jijai stres. Tapi ternyato do o cuma mêmain bae kuni sêmanêi pediaknê o dê ternyato si o cao selingkuh, tapi walau si bi madêak do o cuma prank metenê coa pecayo ngen akhirnê si minoi putus.
Coa an igai liburan, lalau moi luwêa kota jano lwêa negrai o memang praktis dê mênêa snang. Lalau makêi pesawat adeba dê nam itê miliak utuk sapêi moi tujau tê. Walau lalau kênnek pesawat o agok la ang nêbaning ngen kendaraan luyên, tapi waktau dê itê perlu agok gacang. Lêm lalau o coa tmutup keungkinan ade masalah nak lêm perjalanan dê mênêa itê têningêa pesawat, amên bi têlanjua tingêa pesawat jibêak renyeng, ade kêkêdau hal dê nam itê manêu, nbaco kuni Insider, mnurut CEO Airhelp, Hendrik Zilmer kêkêdau maskapai ade aturan dê coa si tênulis dê nam bakêa têmulung mêsên tiket pesawat utuk penerbangan sudo o, tainê maskapai ade aturan dê si nam mpek utuk milêm nak penerbangan sudo o amên gi ade kêrsai têrutamo utuk pênupang dê tingêa pesawat ngen alasan dê coa sêngajo.
Tip tun coa ade dê lok gagal nak lêm idupnê, tapi kegagalan adeba hal dê wajar ngen pasêt tun kulo ade mêding. Sêbênêanê gagal o adeba utuk itê nam lêbiak sêmangat, tapi hal yo belek ngen tun dê mêding nge madêpnê. Awêi gagal nak lêm pendidikan coa kutê tun nam sêmlêsêi pendidikan formalnê ngen baik, nyatonê dau tun dê mêding kegagalan lêm kuliahnê. Putus kuliah jano kênluwêa kuni kampus adeba kêjijai dê coa si padek ngen nangêp gagal, tapi ngen kegagalan o harusnê itê nam maju ngen kêmliak kêsalêak tê dê sudo ngen manêu hal dê positif sapêi nam mukok pekeran walau coa lulus sarjana tapi nam mênêa sukses dê itê kêmlok.
Coa ade dê padeknê amên ade keluargo dê itê sayang lalau slamonê.  Awêi uku waktau sêbêiku mêningêa dê mênêa uku sedih niên o kêrno waktau sêbêiku mêningêa uku coa nam belek moi msadêi. Uku pêi teken kontrak uak nak Kalimantan, pêi kêdau bilai uku nak di uku dapêt kabar amên sêbêiku nak Lebong mêningea. Uku meker kadêak uku makso  belek kulo ati tau uku gi têmau jenazahnê, dioba nê mênêa uku sedih nyên. Ipê igai nadêak mamakku ayok sêbêi mêningêa si gi spêt têmnai asuak basuak keme termasuk uku. Kêrno uku uak jijai uku cuma nam mbo duo bae utuk, têngên ade waktau uku belek msadêi bi pasêtba uku coa lupo singêak nak kubuanê.
Dê paling traso sedih nyên dê uku mêding ngut ba uyo ade ba pengalaman waktau têningêa tun dê itê sayang. Awêi ipê coa itê ati nam sêmnang si ipê igai mênêa si ade asai bangga, tapi si bi lalau dutê. Waktau tiakku mêningêa dio dê ndingku kêmasai lêm atêi cigai tau, ade asai lok lalau moi pnan sunyai mêkik lêleknê utuk mpas asai dê ade nak atêi. Ade kêkiro daui jano têlau bilai uku coa sliro mukmêi, Dê ade nak lêm pekeranku gêntaiba Tuhan mêdêu si lêm uku ati nam mênêa si ssnang. Si bi lalau baru uku dapêt meker jano dê slamo yo dê si majêa ngen si madêak ngen uku kutê o ade manfaatnê utukku. Dau si majêi ca o manêu idup, cao ngen tun luyên, cao ngen asuak basuak. Kutênê bêguno utukku ngen kutênê uku bi mêding trus uku manêu kulo. Utuk itê dê giade tun tuai sayang ba ngen si tênotoaba jano dê si majêa ngen itê, do igai usahoba mêak sapêi mêlawên.
Mon amis o kuni bêl o uku coa taên, ipê igai mon amis dalêak, Uku pêrnêak ceritonê têmulung tun kecelakaan, jijai waktau nulung o uku coa jêjano mungkin kêrno coa si neker igê, jijai pas bi sapêi umêak sakit korban o bi muloi nubêt uku kêmliak nak bajauku ade dalêak, kêmliak do o ngen mon amis oba uku langsung asai lok mutêaknê. Muloi kuni oba uku cigai nam amên ade mon amis terutamo mon dalêak, amên utuk amis kan do o coa sêbrapo utukku, amisnê coa mênêa uku asai lok mutêak, tapi dê mon dalêak ngen mon daging o dê uku coa taên. Pêrnêak jijai panitia waktau rayo ajai uku miliak jijai keamanan bae kêrno coa taên ngen mon yo nano.
Amên itê lalau moi pnan dê itê ati pêrnêak mini o biasonê memang pertamo o gaok beda, ipê igai amên nak di itê rencano lok kêkêdau bilai. Uku kêrno tun dê galok lalau jijai namên nyên awêi ipê cao itê nak pnan bêlau o, mnurutku amên nak pnan bêlau jano pnan dê itê ati pêrnêak amên nam sêati itê moi mini harusnê itê mêsoa namên kilêak awêi ipê nak di ngen tun dê namên, mêak sapêi têjijai awêi dau tun nam cêlako nak pnan bêlau, ipê igai barêak rêrato pnan nak Sumatera, itê pêcayo coa pêcayo amên nak Sumatera do o dau pnan dê itê harus têmotoa cao tun dê nak di, amên itê mlangêa do o biasonê bakêa bahayo ngen itê, dio coa si mnyabên tapi nyatonê gimasiak dau pnan dê mênêa itê sabên.
Nak dasêi uku amên gidong coa kêrjo nak luwêa ade bae dê nam uku kêmrêjo, amên biasonê uku galok mukêa isai gudang samo mrapihnê, ipê barang dê cigai gi bakêa nakêi uku smerek bê uku mpêk nak luwêa amên ade dê mok pêgas biasonê si makut trus muang. Ade dê bi an nyên kutak coa pêrnêak uku mukok, dê niênnê mungkin kêrno uku agok sibuk kêrjo jijai coa têpeker lok mêrsih isia gudang. Kutak dê agok lai yo pnan uku maik arêak barang dê gi nam makêi, tapi dêbat yo nekerku mungkin bae ade barang dê cigai nam makêi lok nuangku kunyau coa mênuak igê. Uku kêmluwêa kutê isai kutak dê do ruponê ade isai dê kanyo uku bi bogoa mêsoa, dio bi an coa ku kêmliak barang yo ba kenang-kenangan kuni bosku bêl o si mêlêi uku waktau si lok belek moi negrainê. Dioba kewea dê la ang ngen asli kuni luwêa negrai uyo bi têmau, snang nyên asainê têmau kewea yo kêrno uku sayang nyên. Bi tidêa uku mêsoa uyo bi têmau.
Mêmêngiak coa ade sebabnê o memang ade tipe tunnê, dê biaso têjijai barêak yo tun o rêrato tun dê coa nam miliak pnan, ade dê si mêngiak nak dasêi sudo o têkêmin moi pnan kêrjo tun dê barêak yo biasonê tun dê cet maik dênêm nak atêi. Amên nadêakku utuk itê nam mubêak do o kutênê kuni lêm atêi tê dewek ngen memang ade niat itê lok mubêaknê. Mnurut  halodoc tun dê galok mêmêngiak ipê igai mêmêngiak coa tau sebab o bakêa ade efeknê utuk kesehatan awok, amên si coa gacang nam mubêak mako dau bakêa penyakit dê bakêa si midêp, utamonê nak jatung, sudo o atêi kulo bakêa jijai masalah utuknê.
Amên itê meker nyên bi kêdau duso dê itê mênêa lok si duso dê itê sêngajo jano dê coa itê sêngajo. Dê utamonê duso tê ngen tun tuai, amên mênêa duso ngen tun tuai yo mungkin kutê itê ade mênêa, tapi gennê tun tuai ati itê minoi maaf bae si bi pasêt sudo mêlêi maaf. Utuk itê dê gi ade tun tuai mnurutku dioba waktau dê Allah SWT gi mêlêi ngen itê utuk nam berbakti ngen tun tuai tê, snayangba tun tuai tê mêak sapêi itê têmamêak mêgis atêi ngen mênêa si kêciwo. Dau tun dê maso tuai tun tuainê dê coa si nam mlayan awêi ipê tun tuai tê mlayan itê waktau gi titik bêl o, harusnê dê giade tun tuai mokasiakba magêa Allah SWT kêrno itê gi nam mrawat tun tuai tê ngen gi nam usaho utuk mêlêi jano dê tun tuai tê lok
Bi lok si tip tun nak dênio pasêtba ade idola dê jêmijai utuk inspirasi. Hal o ba nam kulo ngen pemain bal, waktau gi titik pemain bal o kulo ade idola mêmasing. Têbo o bi pasêtba lok nam têmotoa awêi idolanê nam jijai pemain bal dê hebat. Awêi brita nak Bolanet, kêkêdau pemain bal dê terkenal waktau gi têtitik têmau ngen pemain idolanê awêi David Beckham, nak taun sembilan bêlas dêlapên num si têmau ngen Bobby Charton. Bobby Charton ba jijai dau pemain uai termasuk David Beckham, si dau mlajêa kêkêdau tehnik utuk jijai pemain bal profesional, nak di ba David Beckham bêbênêa bêlajêa trus si brasea jijai pemain profesional.
Memang coa mudêak utuk nam ngrtai ngen anok dê masuk omor dewasa, tapi amên itê tun tuai awit dêdidik mêngiak do o bakêa têjijai ku ang baik dê bakêa timoa nam kulo têjijai masalah dê lêbiak kidek, makonê tip tun tuai harus namên kêjijai moi mukonê amênanok pêi lok dewasa amên cet kêno pêngiak. Mêngiak ngen anok dê masuk omor dewasa o pasêtba ade asai sabên ngen anok, tapi amên tun tuai awit mêngiak ngen anok yo mako bakêa mênêak tamêak kidek coa anok dê nanonê sabên kêno pêngiak, kêrno awit jijai do o anok bakêa mangêp biaso bae sudo o si gi bakê cigai sabên igai amên kêno pêngiak, dau kulo akhirnê bakêa mlawên ngen mnyêgok kulo trus malês gen dê nadêak tun tuai o. Luyên kuni o anok dê muloi dewasa amên cet keno pêngiak si o bakêa depresi trus ngen jijai masalah ngen psikologisnê, kuni asai gis atêi ngen asai sabên têtiko sapêi timoa stres dê bakêa mênêa kidek utuk mio mukonê.
Itê harus namên biso phobia ngen trauma, amên sabên kêrno phobia nam kuni faktor keturunan jano lingkungnê. Luyên kuni o phobia kulo nam têjijai kêrno asai sabên dê bêlbiak nam bae kêrno pnan jano barang dê si coa as. Amên trauma adeba dê ningêt waktau ade têjijai dê pêrnêak si mêding makonê trauma nam timoa kêrno ade têjijai bêl o. Ade kêkêdau utuk milok ngen mubêt trauma ngen phobia utuk mubêt phobia ngen cao muk kêkêmuk dê dau gizi ngen dau muk biyoa putiak daui sapêi têlau liter dêbilai, dau istirahat ngen manêu latihan relaksasi awêi yoga ngen latihan utuk nam mubêt phobia o. Amên cao milok ngen mubêt trauma nam ngen crito jano masalahnê ngen pasuak dê paok, mênêa kegiatan dê nam mênêa snang awêi hobi, cêmubo madêp asai sabên dê timoa ngen matur stres ngen baik
Bilai o adeba pengumuman kelulusan SMA. Ade coa tê namên gen pao kêmasai pas kêmliak pengumuman. Awêi ipê coa proses ngen pembelajaran nak lêm waktau dê sikêt, bakêa itê namên pas pengumuman kelulusan yo. Asea kuni ujian o do o ba jijai têmtau itê lok moi pendidikan dê lêkat igai, pas waktau o bi sapêi asai coa tau kêmasai nak atêi têtibo gitêi ngen asai snang dê luwêa biaso sapêi keme coa sadar mêmêkik sêsamo kêrno snangnê. Momen o cukup mênêa atêi snang nyên kêrno ngen lulus o dio ba bukti proses bêlajêa sêlamo yo ade asea ngen dapêt nilai dê baik.
Uku kulo ade kuwat mok kêrjoku tapi utukku coa jijai masalah, uku kulo gidong dau kêrjo. Memang ba coa si baik asainê amên kêrjo tê nêmok tun, dêniênnê amên ngen uku nangêpku bae do o coa si jêrkai ku. Gis atêi auba tapi tun dê mok o kulo uku namên apisi, memang caonê kotor, utuk dapêt kêrjo o si dau kêmidek uku, do o coa masalah tapi uku muloi kuni o cigai bakêa mlayan si amên si lok minoi tulung bahan jano tênago anok buwêakku. Kêrno si namên amên uku namên si dê kêmrêjo, si têko moi umêak madêak ngen uku amên dê têmuan kêrjo o gi sêpasuaknê, walau uku namên si mêngike auku awêi pêcayo bae, tapi coa an si nak dasêi uku madêak amên uku lok lalau kêrno uku malas mlayan si.
Uku kulo pêrnêak smido kucing, tapi kucing biaso amên tun madêaknê kucing sadêi. Kucing o coa sêngajo uku lok smido, jijai waktau o ade kucing mlaher nak umêak keme, kêrno slen kêmliak kucing o smudonê uku mrawat anok-anoknê. Kêrno rawatan oba kucing-kucing o ngen uku kêmbiak paoknê, amên uku belek kuni kêrjo si bi bêlmot nak ulau bang sudo o si têmotoa uku moi ipê bae. Anok kucing o kutênê ade pat têtiko sêngajo uku majok gabok samo tmoton tv, pêrnêak uku têmingêa waktau moi luwêa kota kêkiro dêbulên tapi nak dasêi uku minoi anokku dê pisêt utuk mrawat, pas uku belek kucing-kucing o kten mênginau nyên ngen uku, uku snang ngen piaro kcing yo ipê igai si coa nakêa. Ade dêba waktau o mungkin kucing o ku ang sehat, jijai si gabok bak das ambal biaso pnan uku noton tv, jijai coa sadar uku gêgulek nak di coa ku namên amên ambal o bi ade têi kucing, smudonê uku lajau têmpap ambal ngen bajauku kêrno kêno kulo.
Gêgara mon awok dau tun cigai lok maok ngen cigai lok kêmuat amên itê dewek coa nam jêmago kebersihan tê. Awêi têtiko amên coa lok lalau moi ipê-ipê do nak dasêi mênai bae malas, bi dêmalêm itê tidua mungkin bae eteng dau kêluwêa waktau itê tidua o, amên pêpueng itê coa mênai do oba mon awok dê itê coa sadar tun dê paok tê dê sêmnok. Intinê utuk jêmago awok ngen jêmago kebersihan tê bilai o lok itê lalau jano coa mênai o itê mangêp wajib utuk tê mêak sapêi itê mnyelek iding tun kêrno malas mênai o bakêa mênêa awok tê kêmon. Dêniênnê ngen itê nam jêmago awok tê luyên kuni itê mêding sehat tun kulo snang amên iding tê kêrno awok tê coa kêmon. Ipê igai amên tênamêak makêi minyok um.