mteb/NusaParagraphEmotionClassification huggingface dataset:
Uku biaso nabung nak ade do bank pemritêak, mungkin bi pêpuluak taun uku nabung nak di, uku miliak bank yo kêrno nak ipê bae mudêak itê têmau gesea tip kêcamatan ade. Ipê igai uku kan tun proyek jijai nak ipê bae uku nam murus urusan caci, pas ade do bilai uku têkanjêt tun kuni bank telpon madêak uku dapêt hadiah motor kuni undian dê tip taun bank o made, pertamo uku coa pêcayo uku sabên mêak ade tun lok mêngike. Têngêak bilainê uku sêngajo lalau moi bank lok têmnai niên jano coa kabar uku dapêt nano. Jijai tun bank nê madêak kilak si cubo mêceknê, coa an uku mot si minoi nomor rekeningku uku mêlêi bukaunê, sudo si mêcek trus si madêak au memang rekening genku dapêt undian hadiahnê motor, Alhamdulillah uku snang nyên nam dapêt motor coa tê sako.
Tip tun pasêtba mêding sedih pas têningêa tun tuai kêrno mêningêa. Pas ade lêm kêluargo itê ade de mêningêa baru itê mêding amên itê kêlnyêp tun dê itê sayang, bi pasêtba itê mêding kêmbiak sedihnê lêbiak igai dê mêningêa sêmaso si idup pa ok niên ngen tip bilai spok, galok nguta jano bae bi pasêt do o bakêa mênêi itê sedih. Tapi do o amên nam mêak sapêi bêbilai itê bogoa meker, kêrno kutê dê idup bi pasêba belek ngen dê nciptonê. Jibêak an ige sêdingên, percayona amên ak belek sedih o pasêt ade hikmah ngen cêcet mingêt Allah mako atêi jijai tênang. Awêi lêm FirmanNê : “ ( yaitu ) orang-orang yang beriman dan hati mereka menjadi tenteram dengan Allah. Ingatlah, hanya dengan mengingat Allah hati menjadi tenang “ (QS. Ar-Ra’d : 28).
Bi lok si kutê tun pêrnêak mêding guwêm, biasonê guwêm o ade nak duai pnan nak bibia ngen dilêak. Kêrno itê cet guwêm itê mangêp do o coa jêjano. Tapi nyatonêmêak mangêp lêngan masalah guwêm, kêrno ade kanker ganas dê gejalanê adeba guwêm nak dilêak, makonê mêak mangêp biaso masalah guwêm nak dilêak yo. Kanker yo bi ade korbannê adeba pêmain FTV gennê Cecilia Putty mêningêa kêkiro sembilan taun dê sudo tapi mêningêanê o pêi namên kêkiro taun duai ribau duai puluak satu kêrno kanker dilêak dê kronis. Gejala kuni kanker dilêak yo adeba silêak nak dilêak dê coa kêkaên, silêak yo bi lok srai ngen guwêm biaso. Utuk mubêt kanker dilêak yo tergantung ngen ukuran kenker dê timoa, luyên kuni o faktor bi kêuak ipê kanker o nyêbêa, amên kanker dilêak yo ati mcibêa biasonê nam mubêt ngen operasi titik ngen sêmait nak ipê dê kêno.
Dê coa ku ang sedihnê igai ngen ade sêpasuakku, si kêno PHK waktau coa an muloi pandemi, dê slennê kêrno anoknê dê lai o bi sêkulah nak SMK jijai bi pasêtba tip bilai ade biaya dê harus mêlêi utuk anoknê. Amên dê dio kêrno si gi sêpasuak uku mêluak si ayok sêkulah singêak nak dasêi jijai uku nam mêlêi jano pao kebutuhannê utuk sêkulah ngen bêlanjonê kulo, uku sêbênêanê mêluak si diêm nak umêakku bae tapi si coa lok, mungkin si ngêding selek ngen anokku padahal anokku kulo mêluak tapi sinê dê coa lok. Jijai tip pueng si singêak nak dasêi tapi uku bi sêmyap utuknê do igai anok-anokku kulo namên, amên uku coa nak dasêi biasonê uku têmaruak ngen anokku api bae dê ade nak dasêi coa lalau.
Pêrnêak ade pengalaman nge uku waktau mênyu ang, ceritonê waktau o uku pêrnêak min motor mênyu ang pas kêlmên, malêm o kêkiro jam stêngêak dêpuluak kêrno uku harus belek jijai uku makso belek. Dlên dê uku mlitas o ade kêkiro num jano tujuak kilometer ngut sapêi pnan keme, bi nak têngêak dalên têtibo motorku matêi, uku bêrusaho midup tapi coa lok dêidup, akhirnê uku têmulok ade abiak têngêak kilometer uku cubo midup igai ruponê nam idup. Uku waktau o agok ngêding sabên kulo kêrno mlitas dalên sunyai ipê igai uku kulo mênyu ang, biade kêkiro hmanêu duai kilometer kuni pnan motor matêi nano têtibo lapunê dê matêi motor têp idup, jijai uku cuba midup slapu sen supayo coa kêlêm igê coa an ade asai dê tingia nak blakangku tapi uku trus bae walau asai sabên o têp ade, akhirnê bi paok pnan keme têtibo lapunê idup igai, sapêi daseu baru uku mêding sabên nyên. Muloi kuni oba uku cigai lok lêlalau mênyu ang amên kêlmên.
Mnurutku itê sêbênêanê mêak gacang sabên amên itê ade dê têmotoa kuni blakang, itê ati namên api dê têmotoa itê o. Tapi lêm o itê kulo têp lok têatêi kêrno dê têmotoanitê o bi pasêtba tun dê coa itê kênal. Amên nam waktau itê mêding jano kêmliak ade dê têmotoa itê itê usaho nam bêdan nak pnan dau tun jano pnan rami, itê kêmliak kilêak dê têmotoa itê o bêdan kulo coa, amên si bêdan kulo itê lok agok tatêi nam bae memang si ade nat kidek ngen itê. Amên barêak o itê gacang minoi plisi utuk mlapor dê tun têotoa itê o, ayok o kulo itê nam kêmliak jano niên si têmotoa itê jano cao, itê mêstai masêt kilêak nêniên. Amên itê langsung mlapor bae sabênnê si coa awêi lêm pekeran tê, jijai utuk gêroknê bae itê namên tun o sêngajo têmotoa itê jano coa.
Amên lok crito penyesalan mungkin kutê itê ade mêding genne penyesalan. Uku dewek amên madêak penyesaalan o dau niên dê uku mêding, Penyesalanku dê paling lêm o amên uku bêl o cet gacang pêcayo ngen tun api bae, utuk uyo uku bi mubêak ca oku ngen denê pengalamanku o. Kêrno sipêt dê mudêak pêcayo o dau tun mok manfaat kuniku, coa si ku ang ade kuwat mingêt uku waktau o, tapi gennê bi sipêt gi jijai kecek kuwatku o cao ku mreham, Lêm manêu usaho ruponê sipêt dê ade ngen uku o salêak lai, itê buliak bae pêcayo ngen tun tapi itê kulo harus nam sêmyap amên ade jêjano. Uku sadar pas uku bi palet, nadêak tê coa gen guno igai salêak, tapi dioba dê uku dapêt nak lêm manêu idup dê jijai pengalaman bêgo niên utukku.
Memang sêbênêanê itê mêak sabên amên jijai sêksai kecelakaan dê pêtingnê itê bêbênêa namên awêi ipê kêjijainê. Tapi kulo utuk petugas mêak mênêa kulo dê jijai sêsai yo saro jano bênêk, kêrno kucainê dê jijai sêksai yoba, amên coa ade sêksai jano dê jijai sêksai o coa binai mêlêi keterangan kan do o bi nam mênêa cênok kêrjo petugas. Utuk yoba amên nam dê jijai petugas nam mêlngan kêrjo dê jijai sêksai o, mêak sapêi si korban waktau ipê ugai sapêi korban biayo kêrno pogoa mêdêu belek moi utuk mêlêi keterangan, cukupba dêbat bae ngut sudo minoi keterangannê. Amên nam makêi cao yo uku yakin moi mukonê pasêt dau tun dê coa sabên utuk jijai sêksai amên si kêmlaik ngen si namên nyên awêi ipê do o nam têjijai.
Api tun coa sedih amên ade keluargo tê dê mêningêa, kêkênoi dê mêningêa o tun tuai tê. Keme ngêding nyên waktau tiak keme mêningêa kêkêdau taun dê sudo, keme bnum basuak lêmo sêmanêi ngen do sêlawêi dê paling tuai. Waktau bilai si mêningêa o keme dê nam kopoa têmungau ade lêmo basuak, dê do coa nam belek kêrno si kêrjo uak. Tiak keme mêningêa kêrno sakit gulo dê nidêpnê, sêbênêanê bi an sakit o keme kulo bi usaho mubêt moi ipê-ipê tapi gennê bi takdir jijai cigai tê nam milok. Antaro keme dê paling sedihnê o kakok keme dê sêlawêi, amên keme bi sudo têlau bilai keme bi biaso igai coa brapo sedih igê kêrno keme bi ikhlas, tapi kakok keme  coa si sapêi mêmingau gi sedih. Uku mujuk si uku madêak amên slen ngen almarhum jibêak ba bogoa sêmdingn igai ikhlas ba kunyai si tênang nak di ngen itê mbo duo.
Dau pengalaman dê mênêa itê sedih nak lêm manêu idup bêbilai, awêi uku dau dê nêdingku amên masalah sedih tapi uku mujuanê coa an igê midêp sedih o. Itê buliak bae sedih tapi kulo harus meker amên nam mêak an igê asai o ade nak atêi tê, amên ade itê mêding asai yo mako gacangba itê kulo meker lok sapêi têngen itê barêak yo. Amên uku utuk mêlnyêp asai o uku cet kêluwêa kêkopoa ngen kêkuwat supayo jano dê mênêa uku sedih o nam gacang nyêp kuno pekeranku. Jijai intinê itê mêak an igê sêdingên kêrno sêdingên o bakêa têmutup pekeran tê ngen mênêa itê malas lok jêjano.
Mungkin dau tun dê pêrnêak mêding selek kêrno salêak mêdêu tun. Uku pêrnêak waktau nak Bank kêkiro têlau belas taun dê sudo, jijai cêritonê uku ade kuwat nak pnanku kêrjo bêl o gennê Anto, uku coa tingêt amên si o nau, memang uku ati pêrnêak têmau ngen naunê o. Abiak duai taun uku bi bêdan kêrjo nak pnan an o trus uku mukok usaho dewek, waktau uku ade proyek agok lai uku makêi jaso Bank utuk têmamêak modal kêrjoku, waktau uku nak Bank gi mot nomor antrian uku kêmliak kuwatku Anto yo nano masuk, trus uku mêdêu si jêling ngen tawai samo magêa uku, si madêak ko pasêt kuwat Anto gi nadêaknê, baru uku sadar amên dio iso si kuwatku tapi sêpasuak nau kuwatku, kêrno selek uku minoi maaf ngen si, si madêak coa jêjano uku awit tun sako Anto nadêaknê, ruponê si kêrjo nak Bank o. Amên kêmliak tunnê coa ade ubêak ngen kuwatku o kuni papêa, milingnê sapêi cao panêu do o srai nyên, mungkin bi dau nyên tus salêak mêdêu ngen si.
Nak lêm manêu idup yo itê coa bakêa namên jano pao dê itê bakêa têmau. Awêi uku dewek dau nyên pengalaman idup dê uku têmau, utuk urusan kêrjo bae uku manêu usahoku kuni bêak. Lêm usaho o mungkin uku salêak ca o manajemen dê ade ngen uku, dau niên dê uku mêding waktau usahoku gi panêu bel o. Gagal nak lêm usaho do o biaso tapi uku gagal nangêpku dê luwêa biaso. Uyo uku pêi sadar amên nak lêm usaho o itê coa nam mangêp tun dê ade hubungan bisnis ngen itê o pemekerannê srai ngen itê, misalnê masalah utang piutang, kêrno uku tun dagang do kulo uku bi pasêt ade utang i o kulo tun dê nukua ngên uku, kêrno uku percayo jijai coa gi mungkin uku minoa boroknê. Ruponê coa srai ngen uku, amên uku ade utang bi pasêtba uku meker têngen nam masên, tapi kêkuwatku coa si ade pekeran awêi o, jijai nak taun 2017 uku têmutup usahoku, uku kulo jêmuwoa kutê dê uku têmuan utuk masên utang-utangku.
Kêmliak tun cacêt nimok jano nino, itê coa sapêi atêi kulo. Têtiko amên kêmlliak si mêngak kêrno nimok o asai itê dê majua tun dê mino o. Utuk itê dê nêlêi awok lêkêp ngen coa ku ang nak awok tê maroba itê dêdau bêsyukur magêa Allah SWT kêrno dê nêlêNê ngen itê o. Do igai itê dê galok madêak kêcacêt tun o nêdan, tun o amên nam miliak coa bakêa si lok tu un moi dênio yo ngen kondisi barêak o, amên nam itê dê têmamêak kêmuwêt si utuk nam dêdau bêsyukur ngen itê têp mêlêi sêmangat supayo si coa titik atêi jano igai selek ngen tun dau. Dêniênnê amên nam itê têmulung jano dê nam itê têmulung.
Keme bênum basuak waktau têningêa tiak mêningêa bi pasêtba kutê mêding sedih, kêrno keme dau sêmanêi jijai coa si kêten igê amên keme gidong sedih. Luyên igai ngen kakok keme dê tuai siba do dê sêlawêi, utuk mêlnyêp asai sedihnê o  agok an, mêmingau si ati nam awêi galoknê. Jijai kêrno uku anok sêmanêi dê tuai dioba tugasku utuk nam mbujuk si utuk mêak an igê sêdingên, Uku madêak kutê itê bakêa mêningêa api dutê ngen api dê kêdong itê coa namên do oba rêsio Allah. Do igai uku madêak ngen si amên an igê bogoa sêmdingên jano coa slen ngen almarhum, si bakêa coa tênang nak di kêrno nak antaro tê ade dê ati ikhlas ngen si mêningêa.
Amên ade kêmliak kecelakaan dau tun o sabên amên lok kêmliak langsung api dê cêlako o, barêak têtanggoku Arif si waktau moi luwêa kota do o si kêmliak ade kecelakaan pas belek, kêrno si meker uak kuni umêaknê jijai si mlitas bae coa si têmnai kecelakaan jano. Pas bi nak dasêi adê kêkiro duai jam si dapêt kabar sêpasuaknê kecelakaan waktau o gimasiak nak umêak sakit umum. Coa an si majok prêpuannê moi kêmliak moi umêak sakit, sapêi di si têmau sêpasuaknê dê anoknê kecelakaan o, memang coa parah igê kênliaknê cuma dau silêak bae, pas ngênguta si têmnai kejadian nak ipê dio, sêpasuaknê o madêak pnan  kejadiannê, ruponê dê kênliak kuwatku waktau mlitas nano ade stom sêmrepet motor, kêrno kuwatku yo nano coa bêdan makonê si coa namên amên dê kecelakaan o gi tuknê.
Bi awit itê kêmliak jano têmi uk cerito kuwat amên têtibo sêrwêanê sgit pas nak muko tun dau. Utuk jêmago mêak sapêi têjijai ngen itê makonê sêati makêi sêrwêa panjang o nak lêm itê makêi kilêak sêrwêa pnok, misal amên têjijai sêrwêa tê sgi ipê igai sgit nak pisok do o gi bakêa tutup ngen sêrwêa pnok tê jijai itê coa selek igê. Dê harusnê tip itê lok makêi sêrwêa itê mrikso kilêak ayok itê makêi, mêak kulo memang bi sgit kuni umêak kêrno coa itê kêmliak. Amên têmukua sêrwêa bêlau do o amên nam itê usaho utuk nam mênet igai, amên itê têmukua dê biaso amên nadêakku pênetnê do o agok calai, jijai amên coa nulang mênet asaiku coa gi bakêa kuwêt, luyên amên itê têmukua dê go la ang do o bi nam jêmamin amên pnetnê kuwêt.
Waktau bêl o waktau uku gi kêrjo nak pnan an uku pêrnêak kêciwo ngen bos, uku memang bagian lapangan waktau o keme gidong kêmrêjo dau proyek. Sêati keme muloi kêrjo bos made rapat utuk keme kutê staf, jijai nak keme nagiak tugas mêmasing, kêrno uku dapêt nak bagian lapangan jijai uku mêstai nak lokasi kêrjo muloi kuni bilai Senen sapêi bilai Sabtu, Sabtu pêlbêak uku nam belek Senen pueng uku lalau moi proyêk igai. Nak lêm rapat o keme jênanyai bos amên proyêk bi sudo keme tun lapangan dapêt bonus do tun pat puluak lêmo juta i o kulo tun kator dê milêm langsung nak proyek yo. Adê kêkiro lêmo bulên proyek sudo kutê, jijai keme belek ngen kutê laporan utuk kator, bi ade dêmingau uku madêp menejer têmnai masalah bonus dê jênanyai waktau o, tapi si madêak doo urusan bos, mênnê uku têmnai ngen bos si madêak do o urusan menejer, jijai uku agok mêngiak ngen menejer uku madêak sudo yo amên coa gi bakêa kêluwêa mêak jêmanyai, dê uku kêciwo nyên o utuk tun kator do o kêluwêa kutê sapêi ade dê têmukua stom walau stom kês, uku tamêak mêngiak ngen menejer trus uku langsung bêdan kêrjo.
Gi titik uku pêrnêak trauma gêgara dênung, sapêi lai kulo uku gimasiak coa nam muk dênung. Jijai dê mênêa uku trauma o uku pêrnêak têgong dê agok lai tulen nyên ngen dung, dioba kulo dê mênêa uku coa lok muk dênung. Dau tun madêak amên dênung o dau protein dê baik utuk awok, amên uku padekba coa muk kuni uku mutêak, kêmliaknê bae uku asai lok mutêak. Sêbênêanê ade do igai dê têmamêak uku trauma, jijai ade pnan coa si uak kuni pnanku tun mênêa têrnok dênung, nak di o uku coa sêngajo kêmliak nak lêm drum o pnannê. Pas gidong panen ade kêkiro dêpuluak drum pnan sêmido dênung o, pas si mukok genpadêak kêdau kênliakku ati si brapo lai kêkiro kêlai nêinik tulên gêlong dau. Memang mungkin dau niên gunonê utuk awok, ipê igai proteinnê.
Coa ade dê baiknê amên idup mênyu ang, awêi sêpasuakku si saok ngen prêpuannê anoknê sêbênêanê ade têlau duai sêmanêi do slawêi, dê sêlawêi o bi mêningêa nak omor sembilan taun, duai sêmanêi uyo bi kêrjo. Sepasuakku yo dê sêmanêi si tingêa ngen asuaknê anoknê duai o tingêan nak mess pnannê kerjo. Uku bi mêlêi saran ngen si amên nam bêtunok igai coa utêp idup su ang, auba amên sehat awêi ipê amên sakit do o nadêakku ngen si. Jijai si o gesea tip duai bilai mubung uku cuma utuk nguta bae. Lok têmau kulo pnan keme agok uak, jijai ja ang têmau. Dê cet si madêak o masalah kêsedihnê si gi masiak bogoa meker prêpuannê bêl o, uku madêak jibêak ba meker igai amên nam kêsoa ba gitêinê.
Mêak sako padek snutok mêmêi dê namên itê salêak masuk toilet, uku bi mêding snutok mêmêi kêrno pêrnêak salêak masuk, kêrno coa kêmliak kilêak makonê jijai salêak masuk toilet. Dê cet itê salêak masuk toilet o amên ndingku pertamo kêrno itê bi cigai taên lok mênyêak jano lok mising, kê duai kêrno gêgulut oba itê cigai kêmliak toilet ipê dê nasuk tê, nak pekeran tê dê pêtingnê nam gacang sapêi toilet. Utuk milok mêak sapêi salêak masuk o mako itê kuni ku uak lok kêmliak niên dê dipêtoilet utuk slawêi ngen dê dipê utuk sêmanêi. Biasonê nak das bang do o ade gambar jano bi tênulis, amên dê baiknê kuni ku uak do o bi kten jijai itê bi namên lok masuk dê dipê. Tapi ade kulo têtiko si mpek gambar jano tulsan o titik jijai itê ku ang tulês nyên utuk nam mbisonê.
Ade do igai kuwatku dê cigai tingêa paok ngen pnanku, si tun Plimang kêrjo nak PTP, waktau umêaknê gi paok umêak keme si kulo gesea tip malêm têmau, amên coa si moi umêakku uku dê moi umêaknê. Genne Suhaili tunnê gi agok uai kuni ukuba, si naliak tun kulo kêrjonê uak moi Kalimantan, uku ngen si yo biasonê makêi baso Plimang, jijai si mangêp uku sêpasuak paoknê, waktau si baliak dê mênêa uku sedih o kêrno keme amên nguta klop amên ade rencano jano bae biasonê keme tukar pekeran bêduai, do igai slamo bêkuwat ngen si keme coa pêrnêak bêlisiak faham, dê niênnê keme saling mêgo.
Jijai pengalaman dê bêgo niên utuk tê amên itê bi ade mêding gagal nak lêm idup tê. Awêi uku dewek dê pêrnêak gagal nak lêm usaho, dio nêdingku dê agok bênêk waktau o, Tun dê gagal bayar ngên perusahaanku dau, sedangkan uku kulo dau utang ngen tun i o kulo nak Bank, mungkin ade abiak têlau jano pat bilau uku bogoa meker awêi ipê dalên kêluwêanê. Jijai nak lêm pekeranku uku harus nam masên kutê dê utangku ngen tun jano Bank, amên dê utang tun ngen uku cigai ku meker, amên gi jêrkaiku pasêt ba Tuhan bakêa mêlêi. Utuk masên kutê utungku uku jêmuwoa dê uku têmuan, uku muloi masên pertamo Bank uku mlunas, sudo o ngen dê pnan uku mok arêak barang uku masên kutê. Kunyau ba uku cigai têmuan jêjano dê pêtingnê tun cigai têmagiak utang ngen uku igai.
Mêak nyên itê asal kêdêu bae aên ade têkêliak ade iês awêi kuwat jano sêpasuak tê, nasêt nyênyên kilêak mêak sapêi salêak kêdêu. Têtiko itê waktau moi pnan luyên jano kota luyên itê asai têkêliak ngen tun dê pêrnêak itê namên jano itê jênal, ipê igai tun o mirip nyên ngen sêpasuak tê. Amên têmau barêak o ngêding nak atêi lok gacang mêdêu do o timoa ngen deweknê, dê galoknê itê coa panjang meker trus itê mêdêu ngen magêa tun o. Pas namên amên do o iso si tun dê itê sako mako itê bi pasêtba mêding selek. Amên sapêi selek kêrno luyên tun nen itê sudo minoi maaf asainê itê lok gêgacang lalau kuni pnan o, kmasai tê kutê tun nak di bogoa kêmliak itê, coa tau kmasai tê amên itê gi masiak nak di.
Jak kênal nak bulên Nopember duai ribau duai puluak, Tabungan Dasyat bi mênêa snang nasabahnê kêrno bi sudo pat kilai made undian. Bank nak bêak naungan MNC Group bi made kulo gennê layanan digital ngen bi ade sotos duai puluak têlau nasabah Tabungan Dasyat dê bêrasea mênang undian berhdiah dê nade Bank. AwêI karyawan swasta dê têgen Anip, si memang biaso nabung kuni titik utuk sêmyap utuk têmutup kebutuhan jano pas gidong perlu nyên. Pas namên si jijai pemenang undian nak MNC Bank, si têkanjêt ngen snang di janjai utuk tamêak têmamêak saldo tabungannê supayo waktau pegundian cok igai nam menang igai. Si maêp supayo MNC Bank tamêak awit made undian supayo nasabahnê tamêak dau.
Itê dê galok lalau uak ipê igai lalaunê moi luwêa kota, lok si itê min kendaraan dewek jano makêi kendaraan umum itê kulo mêstai siap gennê biyoa, mêak gidong nak dalên itê moi toilet umum dê toiletnê ku ang trawat, ipê igai biyaonê okotor coa itê nam makêi. Ngen itê min biyoa o do o coa jijai masalah utuk tê, coa si perlu dau cukup dêkaco bae do o bi gnêp. Uku kulo pêrnêak masuk moi toilet umum dê nak pnan misai minyok do o biyoanê kênliakku ku ang bersih, mujuanê uku awit min biyoa dewek nak lêm kaco titik jêjago bae mêak coa ade biyoa nak toilet o. Têtiko itê cet yakin bae amên nak toilet umum o bersih itê coa peker amên têmau toilet dê coa si nurus, mêak gi utuk mising têtiko utk mênyêak bae itê asai jijik masuk toilet o.
Utuk itê dê pêrnêak têmês jênalang bnatang dê itê sabên do o asainê bênêk makêt kekea tê lok mlilai uak kuni bnatang o. Mnurutku utuk dê tvmuan bnatang awêi kuyuk jano angso adeknê mêak mpas i o bae, utuk kuyuk si nam meket paok umêaknê bae jano nêa mêumêaknê kunyau coa gmangau tun, i o kulo ngen angso jano bnatang dê luyênnê, tun dê têmuan o harus nam jêmago. Coa si dididk tun kaêm kêrno mpas bnatang dê si têmuan, awêi kuyuk do o amên ku ang dê têmuan o nam jêmago nam bae si mêngêt tun, amên sapêi têjijai si mêngêt tun do o utuk mubêtnê la ang, kêkiro lok coa tun dê têmuan bnatang awêi kuyuk o mubêt tun dê kuyuknê mêngêt. Amênsi coa lok tanggung jawab do o bakêa panjang urusannê nam bae sapêi moi plisi.
Amên itê coa biaso sutik o do o amên bubêt ade dokter mêluak itê sutik malas nyên asainê. Dê nêdingku memang luyên nyên asainê amên itê sakit utuk ubêtnê sutik jano muk ubêt bae, amên sutik do o biasonê utuk nam kaên o lêbiak gacang nêbaning ngen amên itê cuma muk ubêt. Jijai utuk tê dê sakit amên lok gacang sehat amên dokter madêak harus snutik mêak coa lok, kêrno doker lêbiak namên ipê dê gacang kêmaên sakit tê ubêt jano sutik, buliak mbiso amên masalah ubêt yo, amên ngen uku ngêding nyên bisonê, makonê têtiko amên uku sakit, uku minoi dokter gacang smutik, tapi têtiko dokter coa lok kêrno di dê namênnê awêi ipê coa mubêt itê, kadêak itê loksnutik amên mnurut dokter coa perlu, si kulo coa bakêa lok smutik.
Uku ade anok sêmanêi dê tuai pernêak waktau si gi nak kelas têlau SD uku têmukua kan mas, kan mas o uku gêmureng nekerku amên sênamêa mêak anokku coa muk kêrno pêlgiak. Waktau mukmêi si mok kan mas gênureng o coa an si bêdan kêrno ruponê si kênan. Uku cubo têmulung mpas têlan dê sakut nak kungnê, si nginoi kêrno ade abiak dêjam têlan dê sakut o baru nam tangêa. Uku bi sabên nekerku waktau o amên coa nam tangêa uku bakêa min moi dokter, Muloi kuni o amên nak dasêa ade kêmsok kan mas, si cigai pêrnêak muk si kêmbiak trauma nyên sudo kejadian o. Ngut ba uyo kadêak si bi omor duai puluak num si coa gi bakêa lok muk gennê kan mas.
Pasêtba snang amên bêrasea dapêt undian dê naêp kutê tun. Undian o adeba dêbuwêak motor kuni ade do super mall dê ade nak kotaku. Untuk nam milên undian o itê harus misai kupon dê tun mêlêi tip itê nukua minimal lêmo puluak ribau dapêt do i o kulo amên sotos ribau bi pasêt dapêt duai, kupon o nusai ngen gen, alamat ngen nomor Kartu Tanda Penduduk. Kupon dê nundi o sapêi bêribau lamêa jijai titik harapan utuk nam menang undian yo, tapi amên bi jêrkai coa bakêa moi ipê. Nyatonê kupon dê genku jijai pemenang dapêt do motor dê sêlamo yo uku siniak.
Memang asai selek o pasêtba ade amên itê pas makêi bajau nam srai ngen tun coa itê kênal. Mnurutku utuk mêlnyêp selek o sêbênêanê ade ngen pekeran tê, amên itê coa lok meker igê do o bakêa coa mnyelek utuk tê, têak ba utuk dê srai bajaunê o, coa si pabrik bajau jano sêrwêa dê kêmluwêa bêjuta lamêa do o lêluyên kutê warnonê bi pasêtba ade botos dê srai. Luyên amên kracok tê o itê asea kuni tênpêak ngen tukang pnet do o itê nam miliak gen klok tê, mungkin kalaupun ade dê srai warnonê dê niênnê modelnê bi pasêt luyên.
Waktau uku bêl o pêrnêak nêpas kêrjo gêgara laporan kuwat kêrno ade salêak didik, lêm atêiku waktau o sedih, emosi, ngen lok mêngiak asainê. Tapi uku têp têmimo jano bae keputusan atasanku, uku coa lok dau igê kecek masalahnê coa gi itê bakêa muk mênang, jijai lok coa lok timo bae. Tapi coa an uku coa kêrjo uku bi dapêt kêrjo igai, mujuanê kulo nak pnan bêlau yo uku nam têmamêak lêmau dê uku ati têmuan. Ade kêkiro dêtaun lêbiak uku bi kêrjo nak pnan bêlau bosku dê an têko mdasêi madêak mêluak uku masuk igai nak perusahaannê trus si minoi maaf amên waktau o si salêak, uku mokasiak madaêk ngen si kêrno gi pêcayo ngen uku, tapi uku ati nam têmimo kêrno uku bi kêrjo luyên. Sêbênêanê uku gi masiak sedih kêrno nêpas o tapi uku bi têmimo ngen ikhlas keputusan kuni perusahaan, jijai ngen bos kulo uku bi cigai ade perasaan jêjano.
Api dê coa si snang amên dapêt undian, barêak kuat ku cemrito ade cao ngen faktor butung coanê itê nak lêm têmotoa undian. Si cemrito kulo waktau si magêa pameran UKM (Unit Kegiatan Mahasiswa) si kêmliak ade kupon undian tapi dau dê coa mok jijai si cubo mok ade kêkêdau lamêa gêgulut si misai, ade kekiro sotos lêmo puluak lamêa, si misai kêkiro dejam têngêak. Usaho o coa sêsio si nam dapêt dêbuwêak TV ngen waktau tun mundi hadiah utamonê si dapêt igai do motor. Utuk kesempatan menang o memang lai kêrno si dê paling dau misai kupon undian o.
Barang-barang titik têtiko payêak mêsoanê waktau itê lok makêi, kêrno galok coa tingêt pnan itê maik barang o. Biasonê barang dê galok itê payêak mêsoanê adeba kucai motor, kucai umêak, remot TV têtiko sapêi hand phone. Study kuni University Of Aberdeen, Scotlandia madêak amên barang dê mudêak nyêp nam itê têmau nak umêak dê brantakan. Peneliti o madêak pas mêsoa barang dê nyêp tun o bi muang waktau dau igê kêrno mêsoanê nak pnan dê bi rapih, hal yo coa dau bêguno. Niên ba pas itê bi fokus mêsoa nak pnan bantakanternyato barang dê itê mêsoa o nam itê têmau.
Anokku dê nomor duai laher pas uku gidong nak proyek luwêa kota. Kêkiro jam duai bêlas kêlmên uku dapêt telpon kêrno waktau o cuma ade telpon ktor ngên mes bae jijai kuwatku madêak ade telpon utukku. Uku ngacap magêa pnan telpon ruponê inokku dê telpon madêak amên anokku bi laher, anok sêlawêi dê dio amên dê pertamo o sêmanêi dio anok kê duaiku. Dapêt kabar o kêmbiak snang nê uku asai malêm o kulo uku lok belek, kêrno pnan ku kerjo o uak utuk belek waktaunê kêkiro lêmo sapêi num jam baru sapêi, jijai uku langsung sêmyap mênnê uku harus belek. Uku mok cuti dêmingau kêrno palang uku lok sêmyap utuk acara duo nk umêak, dê mênêa tamêak sêmnang atêiku o uyo uku bi ade anok sêmanêi ngen anok sêlawêi. Sêbênêanê amên nam itê mêak têmingêa amên anok tê bi paok laher, ndingku nak kêrjo kulo bi pasêtba dau pekeran.
Nikêak o adeba utuk min hubungan tunduai dê luyên moi arah dê lêbiak serius igai. Modal ngen atêi dê bi klop ngen caci kulo, bêduai bi merencano utuk nikêak, nikêak o aadeba mêkêt janjai tun duai utuk idup bêsamo ngen harapan jijai kêluargo dê harmonis. Merdeka.com lêm artikelnê madeak amên nikêak o adeba waktau lêm kondisi dê resmi ngen nam jêijai do kêluargo lai baik kuni kêluargo sêmanêi ngen dê sêlawêi, utuk tip pasangan dê mêkêt janjai utuk jijai dua kramin ngen harapan mênêa kêlaurgo dê bahagia. Nikêak kulo jijai do bagian kuni idup bêbilai antaro bêduai ngen harapan nam bêtaên idup bêsamo.
Tingêtku waktau uku gi SMP, têmat SD uku masuk nak SMP Muhammadiyah nak kotaku, nak SMP yo keme dau mlajêa agamo nêbaning nak SMP luyên, waktau uku nak kêlas duai uku jijai wakêa kuni SMP keme utuk milêm kegiatan Kemah Bhakti Siswa dê madenê Departemen P dan K waktau o uyo bi gitêi gen jijai Kementrian Pendidikan. Nak lêm acara o dau ade perlombaan-perlombaan, muloi kuni kebersihan tenda, ngêsok, baris berbaris, MTQ utuk dê agamo Islam ngen napak tilas. Uku dê kuni kêlompok keme milêm nak MTQnê, Alhamdulillah uku nam dapêt juaro satu, dê mênêa uku snang nyên o uku nam min baês gen skulah ngen uku kulo dapêt piala, piagam ngen caci kulo.
Tingêt uku waktau anokku gi têtitk pas uku kulo ati ade kêrjo têp, bêbilai uku bi pasêt kêluwêa mêsoa lukak dê bakêa ade asea nam min belek. Uku waktau o galok kopoa nak prapatan ngen kêkuwat pas kulo nak di pnan angkot ngetem. Jijai pnan kopoa keme o warung titik nak di ba kêkuwat supir amên gidong payêak istirahat ngupi, an an uku dau kênal ngen supir-supir o ade dê têmawêa min angkot dê si min nam cang gitêi ngen si. Uku meker kalau ba ade jêrkai utuk anokku kêrno têbo o gi têtitik dê niênnê uku usaho amên nam tip belek uku min caci. Akhirnê uku lok dê tênawêa kuwat o utuk min angkot, muloi oba uku ade kêrjo tip bilai, walau didik uku nam belek min caci, amên gidong sunyai dioba waktau dê paling sedih uku mêding ipê igai waktau anok sêkulah gidong prai, pêrnêak uku belek pêlbêak coa min caci, nak di asai sedih ngen bênêk utuk belek moi mdasêi, dê tbayang anok minoi caci itê coa min. Biasonê uku mêsoa kuwat dê nam mêlêi minjêm lêmo jano dêpuluak ribau kilêak baru belek.
Uku ade kuwat dê paok kulo ngen uku, si o bi an mênyu ang têtiko uku galok majok si mukmêi nak luwêa cuma utuk nam ngênguta bae. Kuwatku o si saok ngen prêpuannê bi an amêk, anoknê duai sêmanêi kulo bi lêlai bi kêrjo kulo walau ati ade dê nikêak. Dê slen ku kêmliak o amên têmu uk si gidong coa sehat, uku têtiko mbayang awêi ipê ba si o, tingêa ngen asuak dê bi kêluargo kulo. Uku bi cet madêak ngen si utuk mêsoa gitêi prêpuannê, amên Tuhan mêlêi omor panjang, ngen api itê lok sêsamo nam manêu idup yo moi mukonê. Amên anok si bi pasêt ade kehidupannê mêmasing, jijai uku mingêt nyaên ngen api bae dê gi mênyu ang, kêsoa ba ngênyan jano sêmaten igai coa ade baiknê idup mênyu ang o.
Waktau uku pêrnêak kêrjo nak perusahaan asing nak taun sembilan bêlas sembilan puluak num, uku tugas nak proyek mênêa pabrik gulo nak Lampung. Ade abiak dêtaun uku kêrjo bosku madêak ngen uku mêluak mêtes tun bêlau dê bakêa tênimo kêrjo nak pnan keme jijai supir. Jijai waktau tes o dê uku utamo dê nam baso Inggris, ngen têmat SMA minimal dêniênnê harus ade SIM dê gi aktif.Jijai bilai o ade tun lêmo dê milêm tes, mêmêcêm tun muloi kuni uai sapêi ade kulo dê bi agok tuai, uku muloi metes dê uai kilêak ade do dê padêknê si nam baso Inggris do igai si têmat STM, pas tingêa dê agok tuai waktau keme pêi nak das stom si madêak amên si kênal ngen tiakku. Jijai uku sêrbo salêak lok têmimo jano coa, smudonê uku têmimo, dê mênêa uku menyesal o coa an si kêrjo si bogoa kêmidek uku ngen bos, bos cêmrito ngen uku, mujuanê dio tun asing dê coa as kêmliak tun dê galok mok muko jijai si coa mudêak pêcayo.
Dau cao utuk tun dê galok mabuk perjalanan mêak sapêi mabuk trus mutêak nak lêm stom, kêpêa jano petbang. Utuk milok itê mabuk o, abiak têngêak jam ayok itê muloi brakat itê muk ubêt mabuk dê dau tun jêmuwoa, sudo o mêak dau igê mêmuk awêi mukmêi jano muk dê lêluyên, amên nam cukup muk biyoa bae mêak sapêi tênêi gruak. Auba amên tun dê nak iding tê coa jijik kêmliak itê mabuk trus mutêak, amên si tunnê jijik do o itê dê coa padêk asainê, ade asai selek ngen tun o. Luyên kuni muk ubêt o nano mêak coa min ubêt luyên awêi minyok kayu putih, balsem jano minyok angin utuk jêjago amên tênêi tê coa baik asai.
Têtiko ipê itê coa mêngiak amên têmau dalên gidong macet, ipê igai itê memang lok gacang. Mnurutku utuk khususnê dalên utamo mêak sapêi macet do o harus tip sipangnê adepetugas dê jêmago, amên uyo kuni pueng ja ang uku kêmliak amên ade petugasnê. Amên bi têjijai macet baru têko do o kulo biasonê su ang. Amên dê ade lapu milêaknê agok ku ang macet tapi utuk dê ati ade lapu milêaknê dio dê cet mênêa macet kêrno amên pueng jano pêlbêak coa ade dê lok ngalêak. Galok biasonê bi pasêt ade petugas nak tip sipang tapi uyo coa ku namên gêntai bi ja ang nyên uku ade kêmliak dê jêmago nak ade kêkêdau sipang.
Ade têtiko itê bunok ngen tun dê mon etengnê coa padek nyên, uku pêrnêak waktau nak krita opoi waktau têmingia krita kuni Bogor, nak lêm krita opoa pnupangnê pênuak dau dê je, jijai kêrno uku cigai dapêt pnan têmot uku harus je kulo. Pas bi lok brakat kritanê tun nak idingku sêmanêi do o gen padêak mon, lok itê baliak pnan dio bi spit, akhirnê pakso ba têmaên mon o. Uku sêmnok mon o asai lok mutêaknê, amên nam tu un igai mungkin uku bi tu un kêrno coa taên mon o, nak lêm atêi uku samo peker jano tun yo coa pakêi mênai bêbilainê gêntai sapêi mon barêak yo. Mujuanê coa an waktau krita bêdan ade dê tu un, waktau o uku mok kesempatan utuk baliak pnan, akhirnê uku agok uak ngen tun dê kêmon o. Si kêmliak uku baliak o sinê kten agok selek awêinê.
Gêntai tun-tun bêl o umêaknê walau si titik do o utuk bersihnê coa tê ragau, kêrno tun tuai tê namên amên umêak coa bersih ngen ade dau bnatang titik dê bêsa ang nak umêak tê do o bakêa dau pênyakit dê bakêa itê midêp. Uku paling coa as ngen coa nyaman amên dau bnatang titik yo mêak gi nyomok ngen dê luyênnê, amên kêmliak dalêk bae coa ku nyaman. Misalnê waktau lok mukmêi amên ade dalêk padê uku buyê kilêak mukmêi, amên nak dasêi dewek uku bakêa musir jano munuak kilêak amên kêmliak ade dalêk, pertamo ngêding nyemen pas lok mukmêi amên ade dalêk asai nyemen o nam bae nyêp kêrno jijik ngen kêmliak dalêk o.
Nak lêm perjalanan amên itê têmingia kendaraan umum do o biasonê itê dêdau nak lêm stom o, ipê igai amên perjalanan uak misalnê itê têmingia bis. Nak lêm stom o ade bae tun dê biaso coa taên jano mabuk têmingia stom, amên itê kêmliak jano pas kulo tun dê mabuk trus mutêak o paok ngen itê pnan têmotnê, bi pasêt ba amên itê jijik kêmliak do o. Mnurutku amên têmau barêak o bêtoaba itê ade asai jijik tapi itê kulo amên nam têmulung awêi ipê caonê si cigai mabuk ngen mutêak igai, misalnê itê smaran utuk muk ubêt jano itê smaran utuk nam nakso tidua. Amên si srai ngen itê misalnê sêsamo smanêi jano sêsamo slawêi coaa ade salêaknê itê têmulung molot tukuknê kunyau dê ndingnê o agok têlngan didik.
Mungkin ko adeba do korban PHK, amên au jibêak pêrnêak khawatir kêrno ko coa su ang, coa jêjano kulo amên ko coa nam gacang dapêt kêrjo bêlau, sedih, kêciwo ngen mêngiak buliak bae tapi utuk sêmêntaro bae. Samo istirahat kilêak kuni biaso sibuk, ko nam kêmopoa tênago ngen mêsoa ide jano dê kêlok manêu moi mukonê. Ade kêkêdau ca o kunyai uak kuni stres dê tênulis nak HelpGoida.org; de pertamo nêlêi waktau kilêak utuk awoknê, dê kêduai kênluwêaba gen kutê asai nak atêi ngen jibêak an igê mêding sedih ngen sêmapêi jano dê ko mêding ngen kêluargo jano kuwatnu, dê kêtêlau harus nam têmimo jano dê bi têjijai ngen jibêak dau sêmalêak awok dewek, dê kêpat mangêp ko bêdan o amên ko gidong monor sementaro nak lêm karir, dê têrakhir kêmokba hikmah ngen kêjijai yo.
Amên itê kêmsok jano bae dê bakêa gacang usak amên nam mêak dau igê, kêkiro bae amên nam kênsok utuk dêbat jano duai kilai muk. Amên utuk juadêak mungkin dau dê utuk kêkêdau bilai ngen ade kulo nam taên sapêi bêbulên, tapi amên utuk lapên do o coa nam an igê, makonê kênsokba sêsuoi ngen kedau tun rencano itê lok muk. Ade pao tun kêrno lapên o gi dau si peker sayang amên lok mu ang, trus si manês igai supayo gi nam muk, dê barêak yo ngen coa sadar si muloi mênêa bakêa jijai penyakit nak awok dê muk, dê baiknê amên lapên khususnê kêkêmu dê mudêak usak jani iai do o amên bi kêmon nu angba mêak kêrno dau jijai sayang lok mu ang, amên bi jijai penyakit bakêa lêbiak lai rugainê.
Prank adeba trik nakêa dê tun mênêa biasonê utuk mênêa tun têkanjêt, selek, ngen coa nyaman sapêi mênêa bahan tawai. Ngen mêmain o walau tujuannê utuk mêmain bae prank kulo nam mêrugai tun uyên ipê igai prank dê mêmain sapêi mênêa tun luyên bodong ngen selek. Harusnê nak lêm mênêa prank harun kulo namên batas-batas, kêrno amên coa hal yo nam bahayo ngen mêrugai tun luyên. Dau akibat prank adeba nam mênêa stres, awêi dê nêa youtober Ferdian nak taun duai ribau duai puluak dê sudo, si mênêa prank mêgiak sêmbako dê ternyato isainê pegas ngen butau ngen têtayuk nak Bandung, pasêtba dê kêno prank têkanjêt dê nanonê snang dapêt hadiah sebako tapi pas bi nukok ternyato isainê pegas ngen sampah. Hal yo ba dê mênêa selek ngen asai nêbodong jijai koban prank, youtuber yo coa meker amên ade korban dê si kêmrêjo dê mênêa mental dê kêno prank o tu un, jijai kidek akibatnê utuk dê jijai korban.
Kronologi kêjijai dê uku mêding kêkêdau taun dê sudo, pas kêlnyêp hand phone nak Bandara. Waktau o uku ngen kêkuwat gidong sêsiap lok lalau moi Denpasar Bali lok magêa rapat kantor. Kêrno bordingnê gi an uku ngên kêkuwat chek in kunyau keme nam ngupi ngen ngênguta kilêak nak luwêa Bandara. Pas gidong chek in uku tingêt mpek hand phone nak mija chek in trus cigai tingt mok igai. Kuang lêbiak duai menit hand phoneku bi nyêp, uku agok bingung trus uku minoi tutung petugas utuk kêmliak cctv Bandara, ternyato kten di o amên ade mêmêi dê mok hand phoneku uku magêa mêmêi o lok minoi ca o baik hand phoneku trus si kêmulang hand phoneku ngen alasan sakonê hand phonenê. Jijai sudo o uku lêbiak teliti igai amên lalau moi ipê-ipê.
Ade tun dê jijik ade kulo dê coanê amên kêmliak mutêak jano kêmliak tun mutêak, memang amên tun dê jijik kêmliak mutêak o si nam bae mutêak kulo. Uku amên kêmliak tun mutêak do o coa jijik tapi uku slen kêmliaknê, ade waktau uku pêrnêak têmingia bis waktau bêl o belek moi msadêi, amên nak Sumatera dalên o rêrato bêlikau-likau amên tun dê coa taên bi pasêtba mutêak. Ade dê têmot nak dêpêakku do o tunnê gi uai kêrno gidong libur sêkulah si belek msadêi nadêaknê liburnê agok an makonê si belek, si mratau yo utuk smudo sêkulahnê bae jijai si kos nak iding sêkulahnê. Ati uak perjalanan keme ade kêkiro duai puluak kilometer do o bi muloi mutêak, kêrno nak bis o sêmdio asoi utuk mutêak jijak uku mok utuknê, sudo mutêak pertamo o coa an si mutêak igai, jijai uku smaran ngen si utuk nêmin tidua ayok o muk ubêt kilêak nadêakku, kêmliak barêak yo uku timoa slen, makonê uku têmulung utuk molot tukuknê mêak si mutêak igai. Tun dê têmot dêpêak keme o nak kêrsai luyên si coa lok kêmliak ngen dê mutêak o bi pasêtba si jijik kêmliaknê.
Utuk masalah utang yo sêbênêanê coa si masalah lai jano titiknê, dê pêrnêak uku mêding utang titik kulo amên itê ati nam masên do o amên têmau ngen tun dê pnan itê butang asai selek o pasêt ade. Amên nadêakku buliak bae itê ade asai selek tapi itê kulo amên ati nam masên mêak mlilai kulo, amên uku bakêak uku madêp amên ade utang ngen tun trus tunnê mnagiak. Tun kulo nam maklum amên itê ati nam masên, mêak kulo amên ade dê mnagiaknê itê mêngiak, itê kulo mêstai mingêt waktau itê lok butang o. Têtiko kuwat mêlêi itê butang o coa si kêrno si lêbiak, do o ati tau tapi kêrno si meker itê ngen si kulo coa lok itê idêa mêsoa utang pnan luyên. Dau tun têtiko amên tênagiak utangnê si dê mêngiak, model yo tun dê coa namên coa mokasiak.
Mênyuang do o bi pasêtba galok ngêding sabên, awêi kuwatku Edi si jak têningêa tun tuainê si mênyu ang têmungau jijai baliak ngen têmungau umêak tun tuanê o, kêrno aasuak basuaknê dê luyên bi têmuan umêak mêmasing jijai umêak o si bêtêlau ngen anoknê têmungau. Amên ceritonê ngen uku prêpuannê amên si lalau kêrjo do o coa binai diêm dasêi ipê igai anoknê kulo gi titik, utuk bêbilai prêpuannê amên kêbilai do o nak pnan stuagnê ngut pêlbêak mot kuwatku belek kuni kêrjo baru si dêmapêt trus belek mdasêi. Memang nadêak kuwatku o umêak tun tuainê o kosong bi kêkiro duai taun sê ati si têmungau, waktau o kêrno kuwatku o kêrjonê agok uak jijai si nyiwo nak paok pnannê kêrjo, uyo si baliak kêrjo makonê si nam têmungau umêak an jano umêak tun tuainê.
Masalah idola yo têtiko nam mênêa itê mok hal dê positif kuni idola dê itê snang o,tip tun bi pasêtba têmuan idola dêdewek, ade dê idolanê o tun dê ade nak kêluargonê, kuwatnê, tapi dê paling umumnê tun dê terkenal. Jijai nam itê mbayang awêi ipê kêsnangnê amên têmau ngen idolanê o, ipê igai do artis dê terkenal dê memang payêak itê lok têmau langsung kêrno si sibuk. Têtiko cet nyên dêdêsok utuk nam maok artis idolanê o cao langsung, lêbiak snang igai amên nam foto spok artis o trus nêpek nak medsos sapêi kêkuwat ngen sêpasuak dê kagum kulo kêmliaknê.
Nak sadêi keme ade biyoa lai pnan keme galok mênai, keme biaso tip bilai mênai nak di ngen kêkuwat waktau gi titik. Ulêak keme amên nak biyoa o mênêa lubuk jijai keme nam mênai samo jun kuni das tebing biding biyoa o, Waktau uku gi kelas têlau SD tingêtku keme gidong asik mênai nak pnan biaso keme mênai, têtibo biyoa lêm padahal pnan keme coa ujên, mujuanê keme gacang namên trus keme mlilai mbiding ayo biyoa o lai nyên. Ruponê nak ulau biyoa di o ujên makonê biyoa nyêgok. Muloi kuni o keme agok trauma amên lok mênai agok uak kuni umêak, sabênnê biyoa nyêgok coa keme namên. Inokku namên bi pasêtba uku kêno pêngiak cigai buliak mênai nak têngêak igê jano uak kuni biding biyoa igai.
Api itê coa selek amên ade utang ipê igai utang o lai, asaiku kutê tun coa lok butang amên coa têpakso ngen memang ade bisnis dê coa uak kuni utang. Barêak kuwatku si o bisnis kêrjonê si jêmuwoa barang-barang jano bae dê nam si jêmuwoa, awêi barang-barang dê utuk bangunan do o si nam mok kilêak nak toko bangunan lok barang jano bae, biasonê utuk masênnê si nêlêi toko waktau dêmingau kuni sudo mok barang o. Kêrno usahoku kulo dagang si têtiko mok barang ngen uku, waktau o agok lai amêk caci kuni barang dê si mok ngen uku o, kêrno uku kulo meker kuwatku makonê uku pêcayo bae ngen si. Bi ade kêkiro dêbulên sudo si mok barang o uku têmagiak cacinê, tapi si madêak dêmingau igai kêrno si kulo ati tun masên, bi sapêi waktau dêmingau o si ati kuni moi pnanku jano telpon, jijai uku moi umêaknê kêlmên têmau si, si ktennê selekba ngen uku trus si madêak amên si ati ade caci utuk masên barang ngen uku. Smudonê uku rugai duai kilai, bi rugai caci rugai kulo kuwatku bêku ang.
Coa kutê tun nam jijai wong bejo, walau bi dau penelitian masalah butung, tapi wong bejo o têpba jijai hal dê unik jaman yo. Rusmini tun kuni Kanoman Panjatan mungkin bi jijai takdirnê jijai tun bejo jano butung nak lêm têmotoa tip undian berhadiah. Slawêi  de bi omor lêmo puluak tujuak taun yo bi pasêtba belek min hadiah nak tip kêdau ade undian, bi dau nyên hadiah-haidah dê si dapêt kuni milêm undian awêi hadiah payung, jam dinding, dispenser, kulkas sapêi hadiah dê lêla ang awêi motor. Sêbênêanê kutê tun nam bae milêm undian tapi dê mbisonê adeba jêrkai tip tun.
Kuwatku dê têgen Yanto ati an yo si bribut ngen kuwatnê de tun Plimang, pertamo ukunati namên gen sebabnê sapêi bribut. Ruponê kuwatku yo agok mêding singung ngen kuwatnê kêrno kuwatnê galok mêdêu si Yanto Jawai, padahal kuwatu yo lahernê nak Sumatera, memangba tun tuainê kuni Jawai tapi sinê o coa ngêding amên si Jawai. Nak di uku nam mok kesimpulan amên kuwatnê o coa faham amên si bi sara ngen madêak masalah sukau. Sêbênêanê utuk keme tun Sumatera dio coa si jijai masalah ipê igai si kulo laher nak Sumatera si o bi jijai tun Sumatera. Cuma têtiko tun coa dau ngrtai barêak yo dê kênliak tun o kuni tun tuainê. Masalah yo jibêak mok tun Sumateranê dio bi pasêt ba pekeran tunnê o dewek, mungkin si ati ade pengalaman mratau moi pnan tun.
Uku smaran utuk sêpasuk, kêkuwat ngen api bae dê nam uku smaran. Amên lok têmukua barang jano bae jibêak gêgulut, ipê igai dau tun têmawêa dê nam mok kilêak, amên nam jibêak. Pengalamanku bêl o nam udi jêmijai patokan. Masalahnê bêl o uku coa pêrnêak nabung, têngen lok têmukua jêjano uku tingêa telpon, trus tip bulênnê uku masên sapêi si lunas. Tapi uyo uku cigai lok têmukua barang ngen cao yo, padek ba uku têmaên kilêak ngen cao menabung, ngen cao yo dê niênnê itê ngeding puês dê pastinê itê coa butang dê mênêa ulau gis, jijai muloi kuni uyo nabung ba amvn bi dau tabungan o jano bae udi lok têmukua bi pasêt ade asai snang nak atêi.
Harusnê itê lok jijai sêksai amên itê kêmliak nyên ade kecelakaan, tapi têtiko itê nêa repot kulo amên itê jijai sêksai o. Makonê ja ang tun lok jijai sêksai amên kêmliak kecelakaan dê niênnê si coa lok repot. Sêbênêanê amên perlu sêksai o mêak sapêi mrepot tun, cukup bae minoi keterangan ngen sêksai mêak sapêi sêksai bogoa belek moi ndêu utuk minoi keterangan, nak yoba dê mênêa tun sabên jano malas jijai sêksai amên tun kêmliak ade kecelakaan. Têtiko kulo tun nêa sabên kêrno dê salêak têtiko coa lok makau salêak, dio kulo jijai masalah api dê jijai sêksai, si sabên kulo mêak ade jêjano ngen si kêrno si mênêa keterangan o.
Nak lêm manêu operasi dê niênnê kutê dokter dê kêmrêjo operasi o bi pasêtba dokter dê ahli nak bidang o jijai itê mêak sabên utuk operasi amên do o bi dalên terakhirnê. Itê dê manêu operasi didik bae coa mêding asai gis, tingêa ayok itê manêu operasi o dêdauba itê bêduo utuk nam lacêa lêm operasi o. Amên operasi titik do o kêrno itê kêmliak ngen itê sadar mungkin adeba itê didik mêding asainê tapi coa si gis, amên tun dê sabên nam bae si mêding gis padahal do o coa gis ngen coa têraso. Beda ngen operasi lai, amên operasi lai itê memang nêbius sapêi itê coa sadar igai, bêgitu itê sadar operasinê bi sudo. Uku pêrnêak mêding operasi tapi operasi titik waktau kekeaku kêno pêcuak kaco, do o ayok sêngit têlapok kekea o sênutik kilêa, ade kêkiro lêmo menit do o kekea tê bi cigai ngêding, waktau oba dokter sêm ek têlapok kekea coa tê midêp kêrno ubêt sutik yo nano.
Api itê coa namên ngen kêkêmuk gennê lemper, kêkêmuk yo ade dê bulêt ade kulo dê pipiak bêtuknê, ngen bahan kuni bêlas ketan isainê ade dê makêi nyoa sênngêa ade kulo dê makêi abon trus nukus ngen dawên pisang. Uku utuk lemper yo têmasuk galok muknê, tapi amên pueng uku ati mukmêi pueng biasonê uku coa binai muk dio kilêak, amên kêbilai jano pêlbêak muk dio samo ngupi awit uku mênêa amên ade lempernê. Ade dêbat uku nagiak tun mdasêi lemper ge juadêak luyên, kêrno têtanggoku ade acara nak dasêinê jijai ngen têtanggo si magiak kêkêmuk têmasuk juadêak. Pas pêlbêak bilai waktau uku mênêa kupi uku tingêt ade juadêak dê nêlêi têtanggo nano, uku mok samo ngupi muk juadêak, pas muk lemper do bi kêtêlau lempernê uku mêding agok têlo pas uku kêmliak nak lêmnê ade lidai dê utuk cêmcuk bukusnê, smudonê cigaiku têmrus muk ngêding asai kenyang tênêiku têmau do o.
Walau cao slalu negatif, konten prank nêa utuk mêmain jano utuk hiburan. Lêm penelitian Moulita ngen kêkuwatnê judulnê “ Persepsi Remaja Terhadap Konten Prank Di Media Sosial “ nak lêm journal simbolik ( 2021 ), nadêak prank o nangêp bêrasea amên dapêt kêmluwêa emosi tun dê jijai sasarannê, baik do o sedih, mêngiak, tawai ngen dê luyênnê. Mnurut Sosiolog Soeprapto, tun dau awit penasaran ngen konten viral dê tnonon o adeba prank. Konten prank cet jijai kontên dê mnarik kêrno mênêa hiburan kuni kêmliak tun dê kêno prank o. Hal yo kulo sesuoi ngen pêndapêt peneliti  nak Society UGM, Amelinda Pandu Kusumaningtyas, biasonê konten awêi prank jijai mnarik kêrno tun mênêa dê biaso dê ade bêbilai ngen mangêp biaso dê mênêa têkanjêt. Hal yo bakêa mênêa bahayo amên bi têliwêt batas, nam bae konten prank KDRT jijai hal dê biaso utuk mênêa hiburan. Makonê harus faham batas utuk mênêa prank, mêmain dê mêak sapêi mênêa pengaruh norma.
Utuk itê nam lok têmukua barang jano bae, nam ngen cao kredit nam kulo cao tunai, amên uku uyo cubo utuk nabung kilêak. Uku bi cet mêding amên nam itê jibêak têmukua barang ngen cao kredit, dio bakêa mbênêk ban tê, bêl o kulo uku bi pêrnêak têmukua ngen cao kredit asainê bênêk. Uyo jak uku nam nabung walau didik tip bulênnê uku ngêding asai snang nyên kêrno utuk têmukua gen klokku uku bi namên ijunnê, jijai dê niênnê ulau coa gis amên itê nam têmukua barang coa nyicil. Muloi uyo api dê coa galok nabung amên nadêakku nabung ba, luyên asainê amên itê ade caci ngên coa.
Asai sabên ngen khawatir odê coa mnyudo bakêa ade akibat ngen tun o dewek, ipê igai tun o ade hubungannê ngen pinjol. Minyêm online yo dê coa nam masên do o bakêa dapêt ancaman ngen kecek kasar, ancaman ngen bakêa nlapor ngen plisi. Ancaman kuni pinjol yo dê bakêa mênêa coa tau kmasai ngen pogoa telpon tip mênit jam, mubung sêpasuak ngen kêkuwat sapêi bos pnan itê kêrjo dê nak lêmnê ade kontak, sêmbêa foto ngen ade kulo sapêa ade ancaman utuk jêmuwoa ginjal utuk masên utang o. Utuk madêp pinjol yo coa perlu sabên, dê harus itê mênêa adeba knopoa kutê bukti teror, ancaman, intimidasi, nêa laporan magêa plisi, nadau moi situs resmi OJK nak https://konsumen.ojk.go.id/FormPengaduan jano mlapor moi situs aduankonten.id,jano nak Twitter@aduankonten. Hal yo bakêa mênêa OJK langsung blokir aplikasi o supayo cigai opersi igai.
Nak bilai libur dau nyên tun dê miliak laut adeba tujuannê, tapi têp jêmago anok titik amên mêlwên nak laut. Kêrno tênêm nak laut o lêbiak bahayo nêbaning tênêm nak kulam renang, penjelasan kuni dokter Boy Abidi, Sp.OG nak lêm program dokter OZ Trans TV jêmlas amên tun tênêm nak laut o lêbiak bahayo kêrno amên tênêm nak laut biyoa laut masuk moi paru-paru nam musak jaringan ngen sistem nak lêmnê. Hal yo kênuwêt analisa kuni Tom Griffiths Presiden Aquatic Savety Research Group, jêmlas amên tênêm nak laut nam têjijai cuma duai menit makonê perlu min alat pelapung utuk milok tênêm ngen pnan dê têbukok o lêbiak bahayo kuni kulam renang, kêrno kondisi glung o awêi umok, arus, ku jêniaknê biyoa ngen dê luyênnê. Makonê têp têatêi amên lok mêlwên nak laut jano kulam renang.
Uku pêrnêak mênêa tun tuaiku kêciwo ngen masalah sêkulah, si mêluak sêkulah nak ipê uku loknê nak ipê. Di oba bêlisiaknê smudonê uku têmotoa klok inokku, kêrno coa kuni atêi jijai aseanê coa mênêa tun tuaiku puês ngen si dê niênnê kêciwo. Kêrno uku ade ngêding salêak jijai uku nekad utuk semlêsêi sêkulah dê nilikku, Alhamdulillah asenê bêbaês kutê muloi kuni uku masuk sapêi ba sêlêsêi. Gêmnê uku coa lok sêkulah nak pnan dê tun tuaiku miliak kêrno nak pekeranku waktau o memang coa ade minat nak di, makonê pas uku nêluak mêsoa sêkulah dewek uku kêmten nyên amên uku nam mênêa bangga tun tuaiku. Pêsênku amên itê ade anok mêak nyên itê makso si sêkulah nak pnan dê itê kêmlok, kunyau ba anok-anok tê dê miliak nak ipê si mêding nyaman utuk skulah.
Kêkêdau bilai yo dau brita tun mêningêa kêrno tênêm, ade dê mêningêa tênêm nak biyoa lai, nak laut, nak danêu ngen ade kulo mêningêa tênêm nak kulam renang. Korban tênêm coa si bae tun dê coa nam mêlwên tapi korban tênêm o dê daunê dê bi pitar mêlwên. Kêrno dau brita tun tênêm o makonê uku malas ngen asai sabên pas najok kêkuwat utuk libur moi biding laut, dê rencanonê lok têmingia biduk nyêb ang moi daerah wisata. Pas waktau o dê têbayang nak pekeran ku biyoa laut ngen umok dê lêkat pas gidong nak das biduk, dê ade lêm otokku o cuma ade asai sabên amên biduk dê uku têmingia o kêlbau, trus keme kutê us moi laut trus tênêm. Mbayangnê bae bi mênêa uku têmês ngen sabên, walau kêkuwatku mrayu têp bae uku têmulok trus mêlêi ide utuk moi wisata pnan luyên coa si moi laut.