mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
Ifá sa Yoruba Ifá A ti rí i ni ojú ewé 46 Apa Kini ìwe yi irú ipò pataki ti Orìṣà-nla tabi Ọbàtálá kó laarin awọn òrìṣà ati irúnmalẹ̀ ilẹ Yoruba. A ti gbọ́ pẹlu pe jákè-jádò gbogbo ilẹ̀ Yorùbá ni nwọn maa mbọ́ ọ́, nitoripe oun ni awọn àgbà àtijọ́ gbà ninu ìtàn ìṣẹ̀dálẹ̀ wọn pe o jẹ igbákejì Olódùmarè, ti o si nràn an lọ́wọ́ lati tún enia dá nipa fífún un ni ojú, imú, eti, ati gbogbo ẹ̀yà ara miran ti o yẹ ki ẹ̀dá ní ki o fi lè di enia pipe. ...
Ìgbaná Ìgbaná tabi ìjóná ni a n pe gbogbo itunse apopoogun (chemical reaction) to n mu igbona ati imole wa. Igbana je ifesi Iresile-Isodioloksijini. Ni igba atijo won n pe gbogbo ifesi mo oksijini (O) to mu igbona ati imole wa ni igbana. Sugbon loni a mo pe awon ohun alara miran na le fa orisi igbana. Iru awon ohun alara bayi ni Florini (F) , Klorini (Cl) at.bb.lo. Botiwukoje ni igba ti a ba n soro nipa igbana, lai se itumo mo ohun kankan, o tumo si igbana mo oksijini tabi afefe. Ni pataki awon igbana adapo alemin (organic compound) n sele pelu O tabi pelu awon ohun alara to ni oksijini bi afefe tabi baba oloksijini(II) (CuO). A le pin igbana si eyi topari ati eyi tikopari gege bi iye O to wa ati awon ìwàkání igba na.
Orílẹ̀-èdè Olómìnira Áràbù Sàhráwì Orile-ede Sahrawi Arabu Olominira Toseluarailu (SADR) (, ) je orile-ede ti awon die gba to fowogbaya lori gbogo agbegbe Apailaorun Sahara, amusin ile Spein tele. SADR je lilasile latowo Polisario Front ni February 27, 1976. Ijoba SADR lowolowo n joba lori agbegbe bi 20% to fowogbaya fun. O pe awon agbegbe to wa labe ijoba re ni "Agbegbe Ominira" tabi "Aaye Ainidekun." Orile-ede Morocco lo n sejoba awon agbegbe yioku to si pe ibe ni igberiko Apaguusu. Ijoba SADR gba pe awon agbegbe to wa labe ijoba orile-ede Moroko je "Agbegbe Idurolelori (Occupied Territory) " nigbati Moroko gba pe agbegbe kekere to wa labe SADR je "Aaye Idasi (Buffer Zone)."
Olumide Makanjuola A bí Olumide Makanjuọla ní ọjọ́ keje oṣù kẹfà ọdún. Ó jẹ ọmọ bibi orilẹ-ede Naijiria, o si tun jẹ a ja fun ẹtọ ọmọniyan. On s'ọtan ni, bakanna lo si je agbẹjọro fun agbekalẹ ti a n pe ni LGBTQI ati gbajugbaja olokoowo. Oun ni oludari agba fun The Initiative for Equal rights (TIERS), ile iṣẹ yii lo n ja fun iṣe deede ninu ẹtọ eniyan lawujọ ati pe lọwọlọwọ bayii, oun ni oludari eto fun Initiative Sankofa d’Afrique de l’Ouest (ISDAO) ti o je ile-iṣẹ ni agbegbe ti Faranse ni Afrika to ṣe aduroti fun awọn ẹgbẹ to n se agbatẹru ati atilẹyin fun awujọ ti ko ni iwa ipa ati irẹnijẹ laarin gbogbo awọn ara ilu, wọn ṣe eyi pẹlu iranlọwọ owo fun awọn irufẹ ile-iṣẹ bayii ni orilẹ-ede kọọkan.
James Clerk Maxwell Maxwell fihan pe papa onina ati gberingberin n gba inu aaye koja gege bi oniriru, ati pelu isare imole ti ko yi pada. Nipari, ni odun 1864 Maxwell ko iwe "A dynamical theory of the electromagnetic field", ninu ibi ti o ti koko damoran pe ni ooto imole je irusilesoke ninu ohun kanna to n fa isele onina ati gberingberin.
Baghdad Baghdad ( "", ) , ti itumo re je "Latowo Olorun (ni ede Persia)", ni oluilu orilede Iraq.
Casablanca Casablanca (Arabic: الدار البيضاء "ad-Dār al-Bayḍāʼ", oruko ni ede Amazigh: Anfa /) je ilu ni apa iwoorun Morocco, leba Okun Atlantiki. Ibe na tun ni oluilu agbegbe Grand Casablanca.
Dublin Dublin (, tabi ) je ilu totobijulo (being a primate city) ati oluilu orile-ede Ireland. Fun ibise ni ede Irishi je Baile Átha Cliath tabi "Áth Cliath" ; Dublin gege bi oruko re wa lati "Dubh Linn" to tumosi "omi dudu (black pool)".
Riyadh Riyadh ( "ar-Riyāḍ", itumo: "Awon ogba") ni oluilu ati ilu titobijulo ni Saudi Arabia. Ohun tun ni oluilu Igberiko Riyadh, ati ikan ninu awon agbegbe atijo ni Nejd ati Al-Yamama.
Ìlú Zanzibar Zanzibar City ni oluilu ati ilu titobijulo ni erekusu Zanzibar ni Tansania. Bakanna o tun je oluilu Zanzibar Urban/West Region. Ni odun 2002 awon onibugbe ibe je 205,870 (2002).
Otto Fritz Meyerhof A bi Otto Fritz Mayerhof ni ilu Hannover ni Theaterplatz 16A (eyi ti o to di Rathenaustrasse 16A), osi je omo si awon obi juu oloro
Àgbàjọ Àgbàjọ'je adipo awon iru eda ti won ni ibasepo ti won pin morawon ayika. Ninu awon agbajo eniyan, ero-okan, igbagbo, alumoni, iferan, ilo, ewu, ati awon ohun miran ni won le wa bi ikanna larin won, to n fa idamo awon olukopa ati bi won o se ni itori larin ara won si.
Otto Fritz Meyerhof Otto Fritz Meyerhof ForMemRS (April 12, 1884 – October 6, 1951) jẹ́ onímọ̀ sáyẹ́nsì Jemánì ti ologun ati isomi ara eni tó gba ẹ̀bun Nobel fún ìwòsàn ati fisioloji ni odun 1922.
DNA Ninu awon ahamo DNA je gbigbajo si idimu gigun kan to unje kromosomu. Nigba ipin ahamo awon kromosomu yi je didameji ninu igbese itunda DNA, to si unpese fun ahamo kookan awon kromosomu pipe tikookan fun won. Awon agbarajo eukarioti (awon eranko, ogbin, ehu, ati protisti) ko opo awon DNA won pamo sinu kóróonú àhámọ́ ati awon DNA won miran sinu awon apainu àhámọ́, bi mitokondria tabi adáláwọ̀. Lafiwe si awon prokarioti (bakteria ati arkea) ti won unko DNA won pamo sinu idanuahamo nikan. Ninu awon kromosomu, awo proteini kromatini bi histoni undipo o si unsegbajo DNA. Awon idimu idipo yi unselana ibasepo larin DNA ati awon proteini miran, nigba tounsejanu awon apa DNA wo ni yio sawoko. DNA je is a long alarapupo gigun to je dida lati awo eyo to un tunde to nje nukleotidi. Bo se koko je wiwari latowo James D. Watson ati Francis Crick, idimu DNA gbogbo awon irueda ni awon ewon onilopo meji ti ikookan won lo ipo kanna ka, ti ikookan won si ni ite 34 Ångström (3.4 nanometres) ati itanka 10 Ångström (1.0 nanometres). Gegebi àgbékà miran se so, nigba to je wiwon nidu omiadalu pato kan, ewon DNA ni iwon 22 de 26 Ångström ni fife (2.2 to 2.6 nanometres), be sini eyo nukleotidi kan ni iwon 3.3 Å (0.33 nm) ni gigun. Botilejepe ikookan eyo to untunde je kenkele, awon alarapupo DNA le je horo titobi to ni egbeegberun nukleotidi ninu. Fun apere, kromosomu omoniyan to tobijulo, kromosomu nomba 1, je bi 220 egbeegberun ipile meji ni gigun.
Kurt von Schleicher Kurt von Schleicher ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Franz von Papen Franz von Papen ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Theobald von Bethmann-Hollweg Theobald von Bethmann-Hollweg ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Bernhard von Bülow Bernhard von Bülow ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Leo von Caprivi Leo von Caprivi ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Otto Arosemena Otto Arosemena je Aare orile-ede Ekuador tele
2962 Otto 2962 Otto jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Júpítérì Oke ojuorun Júpítérì je bii 88–92% haidrojin ati 8–12% helium gegebi inuogorun itobi tabi ida awon igbonwo efuufu (see table to the right). Nitoripe atomu helium kan ni bi isupo lona merin ti atomu hydrogen kan, ajoropo yato nigbati a ba wo bi ipin isupo ti atomu kookan mu wa. Nitorie ojuorun je bi 75% haidrojin ati 24% helium gegebi isupo, pelu bi ikan ninuogorun yioku isupo je awon apilese yioku. Inu re loun ni awon eroja kiki bi be to je pe ipin je 71% hydrogen, 24% helium ati 5% awon apilese yioku bi isupo. Ojuorun re ni iye tasere metani, oru omi, ammonia, ati awon adapo ti won ni silicon. Bakanna awon iye tasere carbon, ethane, haidrojin onisulfur, neon, oxygen, phosphine, ati sulfur. Ipele to bo sode julo ojuorun re ni awon crystal ammonia gigan. Through infrared and ultraviolet measurements, trace amounts of benzene and other hydrocarbons have also been found.
Ọ̀rọ̀ayéijọ́un Ọ̀rọ̀ayéijọ́un ("Archaeology", tabi "archeology" lede Geesi lati ede Griiki , "archaiologia" – , "arkhaios", "ayeijoun"; and , "-logia", "-logy") je agbeka awujo omoniyan, lakoko nipa iwari ati ituyewo asa ohun-ini ati awon data ayika ti won fi seyin, ti ninu won je iseowo, onaikole, onidajuayika ati ojuile asa (eyun akoole oloroayeijoun). Nitoripe oroayeijoun lo orisirisi igbese otooto, o se e gba bi sayensi ati bi awon eko omoniyan, be sini ni Amerika won gba bi eka oroomoniyan, botilejepe ni Europe won gba bi eka-eko to dawa.
Otto Diels Otto Diels je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Otto Loewi Otto Loewi je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
2108 Otto Schmidt 2108 Otto Schmidt jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2227 Otto Struve 2227 Otto Struve jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Plánẹ́tì Gege bi (IAU) se so, planeti mejo ni won wa ninu ètò òòrùn. Awon niwonyi bi won se njinna si Òòrùn:
Heinrich Otto Wieland Heinrich Otto Wieland je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Ernst Otto Fischer Ernst Otto Fischer je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Otto Heinrich Warburg Otto Heinrich Warburg je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
Adolf Otto Reinhold Windaus Adolf Otto Reinhold Windaus je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Georg von Hertling Georg Friedrich Graf von Hertling (31 August 1843 4 January 1919) ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Ẹ́gíptì Ayéijọ́un Ẹ́gíptì Ayéijọ́un ni asailaju ayeijoun ti apailaorun Ariwa Afrika, to wo jo si isale Odo Nile nibi ti orile-ede ayeodeoni Egypt wa. Asailaju ti ara Egypti gbajo ni bi odun 3150 SK (gegebi Iseoroasiko apejose ti ara Egypti ) pelu isodokan oselu Apa Oke ati Apa Isale Egypti labe farao akoko. Itan Egypti ayeijoun sele bi eseese "awon Ileoba", ti won je pinpinniya pelu awon igba aitoro ti won unje "Igba Apinniya". Ileoba Atijo ti Igba Ibere Amobaba, Ileoba Arin ti Igba Arin Amobaba ati Ileoba Tuntun ti Igba Opin Amobaba. Egypti de ogo agbara re nigba Ileoba Tuntun, ni igba Ramesi, leyin eyi ni obere si ni bo si igba irele diedie. Egypt je sisegun latowo awon alagbara okere ni titelentele. Leyin iku Aleksanda Eninla, ikan ninu awon ogagun re to unje Ptolemy Soter, so ara re di ajoba tuntun Egypt. Iran-oba Ptolemi yi joba lori Egypt titi de odun 30 SK, nigba to bo sowo Ile Romu to si di igberiko Romu.
Otto Sander Otto Sander (ojoibi 30 Oṣù Kẹfà 1941 – 12 Oṣù Kẹ̀sán 2013) je osere ara Jẹ́mánì.
Àwọn Króátì Àwọn Króátì () ni awon eya eniyan Guusu Slafiki ti won unsaba gbe ni Kroatia, Bosnia ati Herzegovina ati awon awon orile-ede to sunmo won. Awon Kroati bi egbegberun 4 ni won ungbe ni Kroatia, ati idiye bi egbegberun 4.5 kakiri ibi to ku lagbaye.
Otto Wallach Otto Wallach (27 March 1847 - 26 February 1931) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Otto Hahn Otto Hahn (8 March 1879 – 28 July 1968) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Otto Stern Otto Stern (17 February 1888 – 17 August 1969) je asefisiksi ara Jemani ati elebun Nobel ninu fisiksi.
Lawrence Anini Laipe ti owo te Anini ati awon isongbe re, n se ni won bere si ni tu awon asiri ikoko to wa laarin awon ati awon olopaa to je agbode-gba fun won bi won se n tu awon asiri ise abenu olopaa fun awon ni ipinle naa ti won si tun n gba awon ni imoran ona ti awon le gbe ise laabi awon gba ti owo ko fi ni ba won rara. Anini daruko oga olopaa Iyamu gege bi eni ti olopaa to ma n ko ibon ati awon ohun ija oloro miiran fun awon lasiko ise buburu won.
National Arts Theatre Kiko gbangan  National Arts Theatre ni won bere nigba aye ologun ti olori ogagun  Yakubu Gowon ti won si pari re ni igba aye ogaun  Olusegun Obasanjo. Aworan ita gbangan naa ni won ko bi fila ologun. O ni aye ijoko ti o le gba egberun marun eniyan leekan soso pelu pepe itage, ti o si tun aye nla meji otooto fun ere itage meji lai dira won lowo bi ere ba n lo, ti won si fi ohun elo igba-lode ti o le se ogbufo ede mejo papo leekan naa fun awon ti won ba gbo ede naa. Okan ni eyi je ninu awon ohun miiran ti o wa ni gbangan naa.
Şèkèrè ŞÈKÈRÈ Je ohun èlò orin ibileYoruba ti Oloogbe Alaaji Alamu Atatalo lati Ibadan, Naijiria je Oludasile ati Agbateru re. .owo-eyo ni won to Sara agbe ti o n dan, Akorin/olorin a maa MI sekerekikankikan, bee ni a maa lo igori ikaowo re lati lu agbe naa lati mu ohun didun, ti o n mu ayo ati idunnu wa sokan awon onworan. Olorin sekere tun maa lo awon ohun-elo orin mii bi I aro, dundun, omole agogo agidigbo gege bi egbe orin ni ileYoruba-ni pato ni Ibadan awon olorin sekere nigba mii maa n fi aseregee won han nigba ti won baju sekere soke soju ofurufu,ti won a si han-an lati fi bi idunnu won se po to han. se patakilati fi kun-un p e sekere gege bi ohun-elo orin yato gedegbe. Si agbe kekere/ado(pelu orisiiri iakosile won ti o wa. niOrile-edeCuban,Brazil ati awon apa ileAfrika. Ohun-elo orin ti a sapejuwe re yi je ohun oto ni Ile Yoruba ti o wa niOrile-ede Naijiria paapaa julo ni Ibadan.
Áfríkà Afrika, agaga gbongan apailaorun Afrika, je gbigba lopolopo latowo awon awujo onisayensi pe ibe ni ibi ti awon eniyan ti bere ati Hominidae clade (great apes), gege bi o se han pelu iwari awon hominids pipejulo ati awon babanla won, ati awon ti won wa leyin won ti won peju bi odun legbegberun meje seyin – lapapomo "Sahelanthropus tchadensis", "Australopithecus africanus", "A. afarensis", "Homo erectus", "H. habilis" and "H. ergaster" – pelu eyi to pejulo ninu won "Homo sapiens" (eniyan odeoni) ti o je wiwari ni Ethiopia to je odun bi 200,000 seyin.
Índíà Lati orundun 16th, awon alagbara ara Europe bi Portugal, Hollandi, Fransi, ati Iparapo Ileoba se idasile ibudo owo (trading posts) be sini leyin eyi won lo anfani ti awon ija abele ibe fa wa lati sedasile awon ibiamusin nibe. Nigba to fi di 1856, opo India ti bo sabe idari British East India Company. Odun kan leyin eyi, igbogundi kakiri awon eyo ologun olodi ijoba ati awon ileoba, ti a mo bi Ogun Ilominira Akoko India tabi Sepoy Mutiny, koju idari ile-ise yi gidigidi sugbon ko yori si rere. Nitori aidurorege, India bo si abe isejoba taara Oba Alade Britani.
Adrienne Koutouan Ni ojo kerinla osu kerin odun 2019, wo ye Koutouan si fun ogbon odun gegebi osere, o gba orisi ami eye lati owo ijoba. O de ipo "Officer in the Order of Cultural Merit" lati owo ajo asa ati ise . Gege bi omo ijo Catholic, won se massi lati ye si
Òbí Òbí eniyan kan ni ìyá ati bàbá onitoun. O le je pe awon ni bi fun ra won tabi ki won gbabiomo pelu ofin.
Bàrbúdà Barbuda je erekusu ni Apailaorun Karibeani, o si je apa orile-ede Antigua ati Barbuda. O ni olugbe to to bi 1,500, opo won ti won ungbe ni ilu Codrington.
Weimar Olómìnira Gege bi Weimar Olómìnira ("Weimar Republic") (, ) ni awon olukoitan n pe orile-ede olominira onileasofin ti o je didasile ni 1919 ni Jemani lati dipo iru ijoba tobaluaye to wa tele, won soloruko fun Weimar, ilu ti igbimo ilana-ibagbepo ti pade. Sibesibe, oruko tonibise re si duro si "Deutsches Reich" ("Ile Obaluaye Jemani"; "German Empire"). Leyin Ogun Agbaye Akoko, ile olominira yi loyojade lati Ijidide Jemani ni November 1918. Ni 1919, igbimo ile apapo pade ni ilu Weimar, nibiti won ti ko ilana-ibagbepo tuntun fun Raik Jemani (German Reich), won gba ni 11 August. Iru oseluaralu asolominira kose nile ni ibere awon odun 1930, eyi samona fun igori aga NSDAP ati Adolf Hitler ni 1933. Botilejepe ilana-ibagbepo odun 1919 ko je fifagile fun tonibise, awon ofin ti ijoba Nazi se ni February ati March 1933, to je mimo bi "Gleichschaltung" ("coordination") tumosi pe ijoba le sofin to tako ilana-ibagbepo. Ilana-ibagbepo ko niyi mo; bi be, odun 1933 ni won gba bi opin Weimar Olominira ati ibere "Raik Keta" ti Hitler.
Adetoun Ogunsheye Adetoun ni o da ile ikawe ti Abadina Media Resources Centre ti o wa ni ile-eko giga Yunifasiti ilu Ibadan sile ni odun 1973. O di ojogbon ni ile-eko giga Yunifasiti ilu Ibadan. Ni Yunifasiti ilu Ibadan yi ni won ti yan an gege bi i oga agba ti eka eko laarin odun 1977 si odun 1979. Oun ni o je obinrin akoko ti won ma a koko yan gege bi oga agba ni ile-eko giga Yunifasiti kankan ni orile-ede Naijiria. O ti sise gege bi i onimoran fun orisirisi ile ise. Lara won ni Ile Ifowopamo ti agbaye (World Bank); International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA); UNESCO; International Association of School Librarianship (IASL); International Federation of Documentation (FID) ati British Council.
Bùrkínà Fasò Ibi-ile ti a mo loni bi Burkina Faso t je titedo kutukutu, larin odun 14,000 ati 5000 SK, latowo awon ode asako ni apaariwaiwoorun ibe, ti awon ohun amulo won bi ihale, igbele ati oriofa won je wiwari ni 1973 latowo Simran Nijjar. Awon abule pelu awon adako bere ni arin odun 3600 ati 2600 SK. Lori bi awon ipele awon agbe se ri, o da bi pe awon abule na je adurotitisi. Ilo irin, iseamo ati okuta didan gbera larin odun 1500 ati 1000 SK.
Thomas Sankara Ijoba fagile opo agbara ti awon ijoye ni, agbara bi eto won lati owo ajemonu ati ise ofe. Awon CDR ("Comités de Défense de la Révolution") je didasile bi awon agbajo opo awon eniyan, won si fun won ni awon ohun ija. Ni awon adugbo miran won di buburu won si di awon omoita adaluru. Ijoba Sankara tun gbedide ipe lati sise nise ologun to n je SERNAPO ("Service National et Populaire"). O se awon wonyi lati sebamu si agbara awon ologun.
Christian Wolff Christian Wolff (less correctly Wolf; bakanna bi Wolfius; eleye bi: Christian Freiherr von Wolff; 24 January 1679 - 9 April 1754) je amoye ara Germany .
Ojúọ̀run ayé Afefe je kikopapo nitrijini, oksijini ati argoni ti lapapo won je "awon efuufu pataki" ojuorun. Àwon efuufu yioku ni a mo si "efuufu tasere" (trace gases), lara won ni awon efuufu ogba-alakaba bi omi oru, karboni oloksijinimeji, methani, nitrous oxide ati ossonu. Afefe jijo ni iye tasere opolopo awon adapo alegbogi miran. Opolopo awon ohun ounkoko aladaba le w ninu afijuwe afefe ti ko mo, bi dust, pollen ati spores, sea spray, volcanic ash ati meteoroid. Orisirisi awon amúdọ̀tí ile-ise elero na tun le wa, bi klorini bi apilese tabi adapo, fluorini (ninu adapo), merikuri ti apilese, ati sulferi ninu adapo bi sulferi oloksijinimeji (SO2).
W. E. B. Du Bois Alfred Du Bois, lati Haiti, ni iran Huguenot lati Fransi ati Afrika. Baba-baba re ni Dr. James Du Bois ti Poughkeepsie, New York. Ebi Dr. Du Bois's gba ebun ile pupo ni Bahamas fun itileyin ti won fun Oba George 3k nigba rogbodiyan Ijidide Amerika. On Long Cay, Bahamas, James Du Bois bi awon omo pupo pelu awon eru re. Nigba to dari de New York ni 1812, James mu John ati Alexander na wa, ti won je meji ninu awon omokunrin re, lati le ba lo si ile-eko ni Connecticut. Leyin ti James Du Bois ku, awon omokunrin alawodudu re je kikolomo latodo awon ebi re bi be o fi tipatipa fi ile-eko sile lati sise. Alexander di onisowo ni New Haven o si gbe Sarah Marsh Lewis niyawo, won si bi opo omo. Larin ewadun 1830 Alexander lo si Haiti lati lo gba ijemogun re. Ibe ni o ti bi Alfred omokunrin re ni bi odun 1833. Alexander pada si New Haven lai mu omo yi lowo tabi iya re na.
Ikechukwu Kalu Ikechukwu Kalu ti won bi ni ojo kejidinlogun, osu kerin ni 1984 je agbaboolu Naijiria to gba boolu gege bi Olutayo. Oruko e Ikechukwu, tunmo si "agbara oluwa”.
Ile Ominira Konkere ti won ti fi agbara kun ni won fi ko ile yi, inu ile yi ni ile olori ise olugbega wa nigba isakoso Babangida, awon eyan de mo bi Ile Olugbega. Ni odun 1993, awon apa kan ninu ile yi jona, lati igba ti isele yi ti sele ni won o toju ile yi daradara.
Samuel Ortom Samuel Ioraer Ortom tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹrin ọdún 1961 (23rd April 1961) jẹ́ òṣèlú, oníṣòwò àti aláàánú ọlọ́rẹ ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Benue lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni Gómìnà Ìpínlẹ̀ Benue lọ́wọ́́lọ́wọ́. Lọ́dún 2015 ló wọlé gẹ́gẹ́ bí gómìnà lábẹ́ àsíyá ẹgbẹ́ òṣèlú APC, nígbà tó di ọdún 2019, ó tún wọlé gẹ́gẹ́ bí gómìnà ìpínlẹ̀ Benue fún sáà kejì ṣùgbọ́n lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP. Nígbà ìṣèjọba Ààrẹ ana, Goodluck Jonathan, Samuel Ortom ni Mínísítà abẹ́lé fún karai àti dídá Okowò sílẹ̀.
Samuel Peter Samuel Okon Peter tí wọ́n bí ní Ọjọ́ Karùn-ún oṣù kẹsàn-án ọdún 1980 (September 5, 1980 ní Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom, lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà), tí orúkọ ni ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ "The Nigerian Nightmare," jẹ́ eléré ìdárayá ajẹ̀ṣẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríàtí ó jẹ́ ajẹ̀ṣẹ̀-àgbà àti olùborí ajẹ̀ṣẹ̀-àgbà àgbáyé WBC nígbà kan rí.
Samuel Oshoffa Samuel Bilehou Joseph Oshoffa (1909-1985 ) ni oludasile ijo esin Kristi Celestial Church of Christ ni 1947 leyin igba to sonu fun osu meta leba Porto Novo ni orile-ede Benin?
Samuel Odulana Odugade I Oba Samuel Odulana Odugade I (ojoibi 20 October, 1920) ni Olubadan ogoji lowolowo ni ilu Ibadan. O gun ori ite ni 2007. O ropo Oba Yunusa Ogundipe, "Arapasowu 1".
Samuel Ajayi Crowther Samuel Àjàyí Crowther (c. 1809 - December 31, 1891) jẹ́ onímọ̀ èdè Yorùbá àti Bíṣọ́ọ́bù akọ́kó fún ìjọ Anglican lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Òṣoògùn ní ìjọba Ìbílẹ̀ Ìsẹ́yìn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Àwọn olówò ẹrú Fúlàní kóo mẹ́rú nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún méjìlá.
Herbert Macaulay Herbert Samuel Heelas Macaulay (November 14, 1864—May 7, 1946) jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Samuel Akínsànyà Samuel Akínsànyàtí Wọ́n bí lọ́jọ́ kìíní oṣù kẹjọ ọdún 1898, tí ó sìn kú lọ́dún 1985 (1 August 1898 – 1985) jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ òṣìṣẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, tí ó gbé ní ìlú Èkó nígbà ayé àwọn òyìnbó amúnisìn, ó jẹ́ ọ̀kan lára olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n pè ní Nigerian Youth Movement. Bákan náà, ó jẹ́ ọba aládé ìlú Ìsarà lọ́dún 1941 títí ó fi wàjà. Lónìí, wọ́n gbà pé òun ni ọba tí gbajúmọ̀ jùlọ nínú ìtàn ìlú náà.
Samuel Ọlásẹ̀hìndé Samuel Ọláolúwa Ọlásẹ̀hìndé tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹfà (16th July) jẹ́ òṣèré sinimá àgbéléwò ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Bàbá rẹ̀ ni gbajúgbajà aláwàdà òṣèré sinimá àgbéléwò, Káyọ̀dé Ọlásẹ̀yìndé tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Pa James. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún márùn-ún nígbà tí ó kópa nínú sinimá àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń Arówólò. Kódà, ó gba àmìn ẹ̀yẹ fún ipa tí ó kó nínú sinimá yìí. Lẹ́yìn náà, ó tún kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ sinimá àgbéléwò nígbà èwe rẹ̀.
Mark Twain Samuel Langhorne Clemens (30 November 1835 - 21 April 1910) tí a mọ́ pẹ̀lú orúkọ ìkọ̀wé Mark Twain jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Bọ́sẹ̀ Ogulu Ó ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú ọ̀gbẹ́ni Samuel Ogulu fún ọgbọ̀n ọdún, Ọlọ́run sì fi awọn ọmọ mẹ́ta Damini, Ronami, àti Nissi Ogulu jínkí wọn.
Sàbúrì Bíòbákú Sàbúrì Oladeni Bíòbákú (1918 - 2001) jẹ́ Ọ̀mọ̀wé ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà. Bíòbákú jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ̀n nínú ìmọ̀ Ìtàn Samuel Johnson nínú ìwádìí ọ̀rọ̀ -ìtàn Yorùbá.
Samuel Ogbemudia Dr. Samuel Osaigbovo Ogbemudia (17 September 1932 - 9 March 2017) je omo ologun ati oloselu ara orile-ede Naijiria to di Gomina Ipinle Bendel tele ki o to je pinpin si Ipinle Bendel ati Ipinle Delta ni 1991.
Bose Ogulu Bose Ogulu ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Samuel Ogulu ní ọgbọ̀n ọdún sẹ́yìn tí wọ́n sì bí ọmọ mẹ́ta tí orúkọ wọn ń jẹ́ Damini, Ronami ati Nissi Ogulu.
Samuel Adams Wọ́n bí Adams ní ọdún 1722. Ó kú ní 1803. Olóṣèlú ọmọ ilẹ̀ Àmẹ́ríkà ni tí ó ń fẹ́ kí àyípadà wa. Boston ni wọ́n ti bí i. Láti nǹkan bíi 1765 ni ó ti ń sọ pé ẹni tí kò bá ní aṣojú kò gbọdọ̀ san owó-orí (no taxation without representation). Ó gbé ‘Boston tea-party’ ga. Ní 1776, ó fi ọwọ́ sí ìwé òmìnira (declaration of independent).
Àwọn Ẹ́mírátì Àwọn Ẹ́mírátì tabi àwọn ọmọ Ẹ́mírátì () je awon araalu ati eya eniyan ti won ni asa, idiran ati ede Larubawa ti orile-ede awon Emirati Arabu Ajepiparapo (UAE).
Samuel Adémúlégún Samuel Adéṣùjọ Adémúlégún jẹ́ ọ̀gá kan lábẹ́ ilé-iṣẹ́ ológun ilẹ̀ Nàìjíríà. Òun ni ọ̀gá àgbà àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ ní ọdún 1966, tí ó dì dé ipò ọ̀gágun pátá pátá fún àwọn ọmọ.ológun ilẹ̀ ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó gba ipò ọ̀gá 'Officer Corps níbi iṣẹ́ ológun ní ọdún 21949, òun àti Aguiyi Ironsi, Zakariya Maimalari àti Babáfẹ́mi Ògúndípẹ̀. Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ológun tí wọ́n ń díje sí ipò GOC, ẹ́yìn tí ẹni tó dipò náà mú tẹ́lẹ́ fẹ̀yìn tì ní ọdún 1965. Àwọn ọmọ lẹ́yìn rẹ̀ níbi iṣẹ́ ológun ń fọmú nígba tí wọ́n ri wípé ọ̀gá wọn ń ṣe àṣepọ̀ pẹ́lú ọ̀kan lára àwọn olóṣèlú tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ahmadu Bello.  Wọ́n pa òun àti ìyàwó rẹ̀ nínú ìdìtẹ̀gnàjọba ọdún 1966, nínú ìdìtẹ̀gbàjọba tí Timothy Onwuatuegwu léwájú rẹ̀. Ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ni ní ibùdò ilé-ẹ̀kọ́ ìkọ́ni àwọn ológun ni ó já wọlé rẹ̀ tí ó sì yìnbọn lu òun àti ìyàwó rẹ̀lórí ibùsùn wọn.
Samuel Chase Samuel Chase fowobowe fun ifilole ilominira orile-ede Amerika.
Èdè Wolof Ede Wolof jẹ èdè tí à ń sọ ni atí bèbè Senegal Mílíọ̀nù méjì-àbọ̀ niye àwọn tó ń sọ. Awọn Olùbágbè wọn ni Mandika ati Fulaní. Awọn isẹ́ ọna wọn màa ń rewà tó sì ma ń ní àmìn àti àwòràn àwọn asáájú nínú ẹ̀sìn musulumi. Ìtan Wolof ti wà láti bí ẹgbẹ̀rún ọdún méjìlá tàbí métàlá sẹ́yìn. Ìtàn ẹbí alátẹnudẹ́nu wọn sọ pé ọ̀kan lára àwọn tó kọkọ tẹ̀dó síbí yìí jẹ́ awọn to wa láti orífun Fulbe. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìtàn Wolof ni a le rí nínú àwọn orin oríkì èyí ti a ma ń gbọ́ láti ẹnu àwọn ‘Griots’ àwọn akéwì. Mùsùlùmí ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọnm ará Wolof.
Betty Williams Betty Williamss ( 22 Oṣu Karun 1943 - 17 Oṣu Kẹta ọjọ 2020) jẹ ajafitafita alafia lati Northern Ireland. O jẹ alabaṣiṣẹpọ pẹlu Mairead Corrigan ti ẹbun Nobel Alafia ni ọdun 1976 fun iṣẹ rẹ gẹgẹ bi alajọṣepọ ti Community of Peace People, agbari kan ti a ṣe igbẹhin si igbega ipinnu alaafia si Awọn Wahala ni Ariwa Ireland.
Àjẹsára Rubella Wọ́n kọkọ gba lílò àjẹsára rubella láàyè ní ọdún 1969. Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù. Ní bíi 2009, orílẹ̀ èdè tó fi gbígba àjẹsára yíi lóòrèkóòrè sí ètò wọn jú 130. Iye owó  àjẹsára MMR lójú pálí jẹ́ 0.24 USD fún ìda ́ kan ní bí ọdún 2014. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà iye owó rẹ̀ bíi 50 sí 100 USD.
Belinda Effah Belinda Effah (ti a bi ni Oṣu kejila ọjọ kẹrinla, ọdun 1989) jẹ oṣere ati olukọni ti orilẹ-ede Naijiria kan. O gba aami eye "Oni Ileri pupọ julọ ti Ìṣirò ti Odun" ẹbun eye ni elekẹsan Awọn ẹbun Ile-ẹkọ Afirika.
Omoni Oboli Omoni ti ṣe awọn ipa oludari ni awọn fiimu akọkọ, pẹlu: "" (2009), "" (2010), "", ati "" (2015). O tun jẹ oṣere akọkọ lati Nollywood lati ṣẹgun oṣere ti o dara julọ ni awọn ayẹyẹ kariaye meji , ni ọdun kanna (2010). Eyi ni o ṣe ni ati Awọn Awards Fiimu Los Angeles fun ipa oludari rẹ ninu fiimu "Anchor Baby"  Ni ọdun 2010, o gba ẹbun naa fun Ẹya Erekusu ti o dara julọ ni Awọn Awards Fiimu Ilu Los Angeles, ati ẹbun fun oṣere ti o dara julọ ni . Omoni ni a yan fun oṣere ti o dara julọ ninu ẹbun ipa ti o gbajuju ni . ni odun 2011.
Àdúgbò Àgọ́-Ìwòyè 11. Dòdùnmú:- Okunrin olukọ kan (teacher) ni o kọkọ wa si àdúgbò yi, ìdí níyi ti a  fi ń pe ni dosunmu.
Affiliate marketing Ni 1994, Tobin ṣe ifilọlẹ ẹya beta ti Awọn ododo PC & Awọn ẹbun lori Intanẹẹti ni ifowosowopo pẹlu IBM, ti o ni idaji Prodigy. [10] Ni ọdun 1995 Awọn ododo PC & Awọn ẹbun ti ṣe ifilọlẹ ẹya iṣowo ti oju opo wẹẹbu ati pe o ni awọn alabaṣiṣẹpọ titaja alafaramo 2,600 lori Oju opo wẹẹbu Agbaye. Tobin beere fun itọsi lori ipasẹ ati titaja alafaramo ni Oṣu Kini Oṣu Kini Ọjọ 22, Ọdun 1996, ati pe a fun ni Nọmba itọsi AMẸRIKA 6,141,666 ni Oṣu Kẹwa Ọjọ 31, Ọdun 2000. Tobin tun gba nọmba Patent Japanese 4021941 ni Oṣu Kẹwa 5, Ọdun 2007, ati Nọmba itọsi AMẸRIKA 7,505,913 ni Oṣu Kẹta Ọjọ 17 , 2009, fun titaja titele ati ipasẹ. [11] Ni Oṣu Keje ọdun 1998 Awọn ododo PC ati Awọn ẹbun dapọ pẹlu Fingerhut ati Awọn ile itaja Ẹka Federated. [12]
Affiliate marketing Erongba ti titaja alafaramo lori Intanẹẹti ti loyun, ti a fi sinu adaṣe ati itọsi nipasẹ William J. Tobin, oludasile ti PC Awọn ododo & Awọn ẹbun. Ti ṣe ifilọlẹ lori Nẹtiwọọki Prodigy ni ọdun 1989, Awọn ododo PC & Awọn ẹbun wa lori iṣẹ naa titi di ọdun 1996. Nipasẹ 1993, Awọn ododo PC & Awọn ẹbun ti ipilẹṣẹ awọn tita to ju $ 6 million fun ọdun kan lori iṣẹ Prodigy. Ni ọdun 1998, Awọn ododo PC ati Awọn ẹbun ṣe agbekalẹ awoṣe iṣowo ti san igbimọ kan lori awọn tita si Nẹtiwọọki Prodigy. [8] [9]
British royal family Awọn ti o wa ni akoko ni ẹtọ si aṣa Alayeluwa (HRH) (ọlá ninu ẹbun ti ọba), ati eyikeyi ti a pe ni Re tabi Kabiyesi (HM), ni deede ka awọn ọmọ ẹgbẹ, pẹlu awọn ti a ti sọ tẹlẹ ibẹrẹ ijọba ti ọba lọwọlọwọ. Nipa ami-ami yii, atokọ ti idile ọba lọwọlọwọ yoo maa pẹlu ọba, awọn ọmọde ati awọn ọmọ-ọmọ-ọmọ ti ọba ati awọn ọba iṣaaju, awọn ọmọ akọbi ọmọ- alade ti Wales, ati gbogbo wọn lọwọlọwọ tabi opo. oko tabi aya.
Àdúgbò Àgọ́-Ìwòyè 8. Bàtàdìran:- Ẹni tí o kọkọ tẹ̀dó si agbo-ile yi aso bata ni o n se pẹ̀lú ẹbi rẹ titi di  asiko yi, ìdí niyi ti a fi pe agbole yii ni Batadiran.
Hana El Zahed El Zahed a bí ni ọdún 1994. O bẹrẹ èrè ori itage nínú sinima agbelewo "Al Meshakhsaty" ni ọdún 2003. Ni ọdún 2009,o kópa gẹgẹ bí ọmọ ọmọ òṣèré Mohamed Sobhi nínú ere Telifisonu "Yawmeyat Wanees we Ahfadoh". El Zahed fi ìgbé dèké sí ere ori itage . o ṣe àpèjúwe ìbéèrè iṣẹ eré rẹ gẹgẹ bí èyí tí kò ní ètò, sùgbón ni pa sábà bí .
Historic Centre of Lima O gba idaduro diẹ sii ju ọdun marun fun kikọ ile ijọsin ati Convent of Santo Domingo, nitori pe iṣẹ akanṣe bẹrẹ ni akoko kanna bi ipilẹ Lima ati opin orundun 16th ti a samisi nipasẹ opin rẹ.Ile ijọsin naa jẹ ti awọn ipele mẹta ti kọ pẹlu igi kedari choral ashlar. Ago nla kan de ile ijọsin naa. Esọ inu ẹ ṣe afihan awọn aworan lati awọn ọdun akọkọ ti Ilu naa ati aworan ti Arabinrin Wa Wundia ti Rosary, eyiti o kọkọ de afonifoji Rímac, Patron ti ilu naa, ni ibatan jinlẹ pẹlu awọn eniyan mimọ ti Peruvian ati nipasẹ ifọkansin iyalẹnu rẹ pe. ni a dé ade ni ọdun 1927 ni iṣẹlẹ alailẹgbẹ kan ninu itan-akọọlẹ ẹsin ti orilẹ-ede naa. Lori awọn ọwọ miiran, awọn convent, bi gbogbo, ni awon claustros ati ninu apere yi, pẹlu awọn ara ti Sevillian patios wọn aṣoju tiles. Yara nla rẹ jẹ ti ara baroque. O wa nibi, ni ọdun 1551, ti Ile-ẹkọ giga ti Orilẹ-ede ti San Marcos ti da, akọkọ na ni Amẹrika. Tẹmpili ti Lady wa ti Rosary (orukọ atilẹba ti ile ijọsin Santo Domingo) ni a gbega si ẹka ti basilica ni ọdun 1930, ati ninu inu inu rẹ ni pẹpẹ ti awọn eniyan mimo Peruvian, eyiti ẹgbẹẹgbẹrun awọn olugbe Perú ṣe ibẹwo si ọdọọdun nipasẹ ẹgbẹẹgbẹrun awọn olugbe Perú. ati nipa ọpọlọpọ awọn ajeji.
Ẹ̀bùn Nobel Ẹ̀bùn Nobel ("Ẹ̀bùn Nobel ní èdè Gẹ̀̀ẹ́̀si àti Nobelpriset ní ède Sweden" Norwegian: "Nobelprisen") ní àwọn èbùn odoódún káríayé tí àwọn ìgbìmọ̀ ará Scandinafia ń fún ni fún ìdámọ̀ ìmúlọsíwájú àṣà àti ìmọ̀ ìjìnlẹ̀. Wọ́n jẹ́ dídásílẹ̀ ní ọdún 1895 latowo ara Sweden onímọ̀ ẹ̀kọ́ ẹ̀lá (kẹ́místri) Alfred Nobel, olúṣé dynamite. Àwọn èbún nínú Fisiksi, Kemistri, Ìwòsàn, Litireso, ati Alafia koko je bibun ni 1901. Ebun Sveriges Riksbank ninu ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ Okòwò ní Ìrántí Alfred Nobel jẹ́ dídìmúlẹ́ látọwọ́ Sveriges Riksbank ní ọdún 1968 ó sí kọ́kọ́ jẹ́ bíbùn ní ọdún 1969. Bótilẹ̀jẹ́pẹ́ èyí kìí ṣe ẹ̀bùn Nobel gangan, ìkéde àti ìfifún ré̀ ń sélẹ̀ nígbà kan náà mọ́ àwọn ẹ̀bùn yókù. Ẹ̀bùn kọ̀ọ̀kan jẹ́ dídámọ̀ ní pàápàá fún iṣé wọn.
Giorgos Seferis Giorgos tabi George Seferis (Γιώργος Σεφέρης) ni orúkọ ìnagijẹ Geōrgios Seferiádēs (Γεώργιος Σεφεριάδης, - September 20, 1971). Òhun ni olùkọ̀wé ọmọ orílẹ̀ èdè Greece tó ṣe pàtàkìjùlọ ní bíi ogún ọrundún sẹ́yìn, tí ó gba ẹbun Nobel. Ó tún ṣisẹ́ bíi aṣojú orílẹ̀ èdè rẹ̀ ní Greek Foreign Service, kí wọ̣́n tó yànhán gẹ́gẹ́ bí asojú sí UK, ibi tó wà lati ọdún 1957 sí 1962.
Amarachi Nwosu Ní ọdún 2019, Malala Yousafzai tí ó gbà ẹ̀bùn Nobel laureate youngest winner péè Nwosu láti ya àwọn àwòrán ní ìrìnàjò rẹ sì Tokyo.Òun ni ó ya àwòrán fún àwọn ẹ̀yán gbajúmọ̀ bii Náómì Campbell nígbà tí ó wà sì ìlú Èkó ni Nàìjíríà àti Ebonee Davis. Ó sì ti ṣe adarí fún àwọn ère kékeré fún àwọn ilé iṣẹ́ bíi Nike ni Nàìjíríà. Ó ti si ṣé pelu àwọn olórin bíi "Mr Eazi, Yxng Bane, Nonso Amadi, Odunsi The Engine, Santi, Kwesi Arthur àti Tóbi Lou". Ó si ṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi ayàwòrán fún Childish Gambino ni ọdún 2018. Òun ni ayàwòrán fún ètò "The Fader" tí wọn ṣe ni orílẹ̀ èdè Japan. Ni ọdún 2017, òun àti Stella McCartney jọ ní àríyànjiyàn.
Túndé Ìdíàgbọn Major-General Idiagbon (Rtd.) Gba ọpọlọpọ awọn ẹbun ati awọn ami iyin. Ni tito -lẹsẹsẹ wọn pẹlu:Ni ọjọ 6 Oṣu Kẹta ọdun 1970, Idiagbon fẹ Biodun Idiagbon (née Gamra). Wọn ni ọmọkunrin meji ati ọmọbinrin mẹta papọ: Adekunle, Junior, Ronke, Mope ati Bola. ọjọ = 2016-11-20 | akọle = Itan iyalẹnu ti Bii Igbakeji Alakoso De Facto ti orilẹ-ede Naijiria Idiagbon ku ni ọdun 56 & Idi ti Buhari fi bu sinu omije lakoko Isinku Rẹ ni Ilorin | url = https: //drbiggie.wordpress.com/2016/ 11/20/itan-iyalẹnu-ti-bi-nigerias-de-facto-igbakeji-aarẹ-idiagbon-ku-ni-56-idi-idi-buhari-bu-omi-ni-nigba-isinku-rẹ- ilorin/| wiwọle-ọjọ = 2020-07-04 | oju opo wẹẹbu = drbiggie | ede = en}}
Fatoumata Coulibaly Coulibaly kọkọ fa ifojusi kariaye pẹlu ipa rẹ ninu fiimu 1997 "N'Golo dit Papa".
Historic Quarter of the City of Colonia del Sacramento Lẹ́yìn ìmúpadàbọ̀sípò ade ilẹ̀ Potogí, Ọba Peter Kejì wá iyọnju sí ààlà gúúsù Brazil.Lobo pẹ̀lú ọkọ̀ ojú omi márùn-ún tí ó ní nǹkan bí 400 ọmọ ogun, àwọn oníṣẹ́ ọnà, àwọn gbẹ́nàgbẹ́nà àti àwọn agé òkúta, àti ìbọn 18, dé erékùṣù San Gabrieli [Àdàkọ:Separated entries] ní ọjọ́ 20 oṣù kíní ọdún 1680. Ni ọjọ 28 Oṣu Kini, wọn bẹrẹ lati ṣètò fún igbekale agbo ogun.
Rafiki Kena iranlọwọ fun baba rẹ John Mwaura ṣiṣe awọn ile itaja kekere kan ni ilu Nairobi nigbati o n ṣe ipolongo fun idibo agbegbe. Kensington gbe pẹlu iya rẹ, ti ko ni ibaraẹnisọrọ pẹlu John. Kena bẹrẹ ma jade pẹlu Ziki, omobirin agbegbe ti o ni irun awọ, ti o tun jẹ ọmọbirin Peter Okemi, oludije oloselu John. Kena ati Ziki ni ọpọlọpọ awọn ọjọ aledun, o si yara sunmọ, ṣugbọn awọn aifọwọyi wa lati ṣe afihan ifamọra wọn ni gbangba nitori pe ihuwasi ni ibajẹ ni orile-ede Kenya.
Betty Williams Ni ọdun 2006, Williams di oludasile Ipilẹ Awọn Obirin Nobel pẹlu Nobel Peace Laureates Mairead Corrigan Maguire, Shirin Ebadi, Wangari Maathai, Jody Williams ati Rigoberta Menchú Tum. Awọn obinrin mẹfa wọnyi, ti o ṣoju fun Ariwa ati Gusu Amẹrika, Aarin Ila -oorun, Yuroopu ati Afirika, mu awọn iriri wọn papọ ni ipa iṣọkan fun alafia pẹlu idajọ ati dọgbadọgba. [5] O jẹ ibi -afẹde ti Ipilẹṣẹ Awọn Obirin Nobel lati ṣe iranlọwọ lati teramo iṣẹ ti a ṣe ni atilẹyin awọn ẹtọ awọn obinrin kakiri agbaye. Williams tun jẹ ọmọ ẹgbẹ ti PeaceJam.
Falz Folarin falana ti a bi ni Oṣu Kẹwa 27, ọdun 1990 ni Ipinle Eko ti a mọ julọ nipasẹ orukọ igbimọ rẹ Falz. jẹ olukọni ti Nigeria, olukopa, ati akọrin. O bẹrẹ iṣẹ rẹ lakoko ti o wa ni ile-iwe giga lẹhin ti o ti ṣe ẹgbẹ kan ti a pe ni "Awọn ọmọde ile-iwe" pẹlu ọrẹ rẹ ṣaaju ki o to iṣẹ ọmọ-ọdọ gẹgẹbi akọrin orin bẹrẹ ni 2009.
Abẹ́lé Láti nkan bii ẹgbẹ̀rún ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn (10,000 years) làwọn ènìyàn ti n ṣàwárí àwọn ohun ọ̀gbìn onírúunrú láàárín àwọn àgbègbè bíi Tígírísì,Efurete ní Mẹsopotámíà towadi Iran,Iraq,Turkey ati Siria loni,wọ́n farabalẹ ṣayẹwo ohun ọgbin kọọkan àti eweko biwọn ṣele gbìín tómáafidáa láti mú ónjẹ jáde. Lára àwọn ohun ọ̀gbìn tiwọn kọkọ lo ilana abẹlé fun lawọn orilẹede bíi Mesopotamia,Asia,Áfíríkà,apa iwọ ati ila oorun Amerika ni alikama,ọka bali,ẹwa lẹntili,ẹwa olyin, irẹsi,ọdunkun (potato) bakan naa paki,agbado,ọgẹdẹ ati bẹẹbẹlọ. Ónjẹ nìkan kọ́ ni irúgbìn ilé àwọn mii tún wà bíi òwú,àwọn òdòdó ati bẹẹbẹlọ tó wúlò fún aṣọ,ọ̀ṣọ́ ilé,oògùn àtàwọn nkan mii.
Jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ C Ìdá ọgọ́rin ninu ọgọ́rùn ún àwọn ènìyàn tí kòkòrò-àrùn yìí bá jà ní ó máa n wọ̀ lára gan an. Ọ̀pọ̀ ni ó máa n ní ìmọ̀lára-àìsàn ní ìwọ̀nba, tàbí kí wọn má tilẹ̀ ní ìmọ̀lára yìí rárá ní ààrin ọdún mẹ́wàá àkọ́kọ́ tí wọn ti ní àìsàn nàá lára, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àìsàn hepatitis C máa n mú ara rírẹ̀ lọ́wọ́. Hepatitis C ní okùnfà àkọ́kọ́ fún àìsàn-ẹdọ̀ cirrhosis àti jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ láàrin àwọn tí àrùn yìí n bá já fún ọdún díẹ̀. Láàrin ìdá mẹ́wàá sí ọgbọ̀n ninu ọgọrun un tí wọn ni àìsàn náà fún bí i ọgbọ̀n ọdún ni wọn ni àìsàn-ẹ̀dọ̀ cirrhosis. Àìsàn-ẹ̀dọ̀ cirrhosis wọ́pọ̀ júlọ láàrin àwọn tí wọn ní àìsàn hepatitis B tàbí àìsàn-kò-gbóògùn HIV, àwọn ọ̀mùtípara, àti ni àárin áwọn ọkùnrin. Àwọn tí wọn ní àìsàn-ẹ̀dọ̀ cirrhosis n bẹ ninu ewu nla pé wọn yóò ní jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀, èyí tí í ṣe ìdá kan sí mẹ́ta ninu ọgọ́rùn ún láàrin ọdún kan. Fún àwọn ọ̀mùtípara, ewu àìsán náà tó ìlọ́po ọgọ́rùn ún lọ́dọ̀ wọn. Hepatitis C ni ó máa n fa àísàn-ẹ̀dọ̀ cirrhosis tí ó tó ìdá mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n ninu ọgọrùn ún àti àìsàn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ tí ó tó ìdá márùndínlọ́gbọ̀n ninu ọgọrùn ún.
Kiki Mordi Ní ọdún 2015, wọn fà kalẹ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yán tí ọjọ́ ọ̀la rẹ dára julọ fún àwọn ọ̀dọ́mọdẹ́ oniroyin ni Nigerian Broadcasters Merit Awards. Ní ọdún 2016, ó gbà ẹ̀bùn agbóhùnsáfẹ́fẹ́ tó tayọ julọ ni ìwọ gúúsù ní Nigerian Broadcasters Merit Awards. Wọn fà kalẹ fún agbóhùnsáfẹ́fẹ́ obìnrin ni Scream All-Youth Awards. Ní ọjọ́ kẹta oṣù kọkànlá ọdún 2019, wọn fà kalẹ fún Ẹ̀bùn ọjọ́ iwájú tí ilẹ́ Áfríkà fún àyè àwọn oniroyin. Ó sé fíìmù Life at the Bay ni ìlú Èkó ni ọdún 2019.
Ida S. Scudder Dr. Ida Sophia Scudder (Ọjọ́ kẹsan oṣù kejìlá ọdún 1870 si ọjọ kẹta-lé-lógún oṣù karun ọdún 1960) jẹ ìran kẹta àwon ajínhìnrere oníwòsàn lati ilẹ India ti a n pe ni Reformed Church in America. O fi aye rẹ jin fun gbígba àwon obìnrin ilẹ̀ India kuro ninu ìpọ́njú ati gbígbógun ti àwon àrùn bi buboniki, oní'gbá-méjì àti ẹ̀tẹ̀. Ni ọdun 1918, o bẹrẹ ilé ìwòsàn ti a ti nkọni ni agbègbè Asia, eyini ni, Christian Medical College & Hospital, ni adugbo Vellore, ni ilẹ India.
Seun Osewa Seun bẹrẹ Nairaland ni ọdun 2005.
Theresa Edem Theresa Edem Isemin (ti a bi ni Theresa Edem), jẹ oṣere ti o ni ẹbun Naijiria n oṣere, ti o mọ julọ fun awọn ipa rẹ ni Ayamma: Music in the Forest, Hotel Majestic ati Tinsel. O wa si ọlá ni 2013 lẹhin iṣẹ rẹ ni “After The Proposal”. O pari ni Ile-ẹkọ giga ọba awọn ọna.
Segun Adewale (Aeroland) Ṣégun Adéwálé lọ sí ilé-ìwé alákọ̀bẹ̀rẹ̀ ti Seventh Day Adventist, tí ó wà ní Abúlé Ọjà, ní ìlú Èkó láàrín ọdún 1972 àti 1978. Ní ọdún 1979, àwọn òbí rẹ̀ pinnu láti mú àkọ́bí ọmọ wọn padà sí ìlú Èk̀itì kí ó lè kọ́ àṣà, ìṣẹ̀dálẹ̀ àti iṣẹ́ ìlú Èkìtì dáadáa; fún ìdí èyí, ó wọ ilé ẹ̀kọ́ girama ti Ìpótì ní ọdún kan náà. Ní ilé-ìwé yìí, òun ni ó kéré jùlọ lọ́jó orí nínú àwọn tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù aláfẹsẹ̀gbá. Látìgbà yí ni ìwà ẹlẹ́yinjú-àánú ti bẹrẹ sí fi ara hàn nínú rẹ̀ ní àkókò tí ọjọ́ orí rẹ̀ kò tíì tó ǹkan nítorí tí ó ń ran àwọn aláiní lọ́wọ́ ní ìlú Ìpoti nípa bíbá wọn ṣe iṣé ọmọ-ilé láì gba owo ọ̀yà! Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò parí ẹ̀kọ́ girama rẹ̀ ní ìlú Èkìtì, síbẹ̀-síbẹ̀ ó ti ní òye tí ó pọ̀ jọjọ nínú ìwà ọmọlúwàbí àti ìṣẹ̀dálè ìlú Èkìtì, èyí t́i a mọ̀ mọ àwọn ọmọ Èkìtì. Lópin rẹ̀, ó parí ẹ̀kọ̣́ girama rẹ̀ ní ilé Ẹ̀kọ́ Girama Oríwù, ní ìlú Ìkòròdú ní ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 1983, ó sì gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì ẹ̀yẹ ní ilé-ìwé náà.
Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì () je bibun ni ekan lodun latowo Akademy àwon Sayensi Oba Swidin. O je ikan ninu Ebun Nobel marun ti won je didasile latowo akoole ijogun Alfred Nobel ni 1895 o si unje bibun lati 1901; awon yioku ni Ebun Nobel ninu Kemistri, Ebun Nobel ninu Litireso, Ebun Nobel Alafia, ati Ebun Nobel fun Iwosan. Ebun Nobel ninu Fisiksi akoko je bibun fun Wilhelm Conrad Röntgen, ara Jemani, " fun idamo ise iwofa pataki to ti se nipa iwari àwọn ìranná (tabi ìranná-x tabi x-rays)." Ebun yi unje mimojuto latowo Nobel Foundation beesini won gba kakiri bi ebun oniyijulo ti onimosayensi kan le gba ninu fisiksi. Won unfihan ni Stockholm ni bi ajoyo ododun ni 10 Osu Kejila, to je ajodun iku Nobel. Físíksì
Blog Bulọọgi ti ode oni wa lati iwe -akọọlẹ ori ayelujara nibiti eniyan yoo tọju akọọlẹ ṣiṣe ti awọn iṣẹlẹ ni awọn igbesi aye ara ẹni wọn. Pupọ julọ iru awọn onkọwe pe ara wọn ni akọwe akọwe, oniroyin, tabi awọn onise iroyin. Justin Hall, ti o bẹrẹ ṣiṣe bulọọgi ni ọdun 1994 lakoko ti ọmọ ile -iwe ni Ile -ẹkọ giga Swarthmore, ni gbogbogbo mọ bi ọkan ninu awọn ohun kikọ sori ayelujara tẹlẹ, [17] gẹgẹ bi Jerry Pournelle. [18] Awọn iroyin Iwe afọwọkọ Dave Winer ni a tun ka si pe o jẹ ọkan ninu awọn oju opo wẹẹbu ti o dagba ati gigun. [19] [20] Iwe irohin Netguide ti ilu Ọstrelia ṣetọju Awọn iroyin Nẹtiwọọki Ojoojumọ [21] lori oju opo wẹẹbu wọn lati 1996. Daily Net News ran awọn ọna asopọ ati awọn atunwo ojoojumọ ti awọn oju opo wẹẹbu tuntun, pupọ julọ ni Australia.
Mowo, Badagry Mowó jẹ́ ìlú kan ní Àgbádárígí, Ìpínlẹ̀ Èkó , ní apá Ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà.  Ìlú náà kò jìnà púpọ̀ sí agbègbè ìloro ibodè  Sẹ̀mẹ̀. Kò ju ìwọ̀n kìlómítà diẹ̀ lè. Àwọn tí wọ́n tó ìdá 78,897, àwọn olùgbé tí ó ń gbé níbẹ̀ lọ.  Púpọ̀ nínú àwọn olùgbé ìlú yí ni wọ́n jẹ́ olùṣòwò àti olùtajà tí wọ́n sì ma ń lè láti ra àwọn Ọjà títà wọn ní Sẹ̀mẹ̀. Agbọ́ wípé àwọn ilé tí wọ́n tó ìdá ọgọ́fà (600) tí ó wà ní orí ilẹ̀ tí ó tó àádóje (65) hẹ́kítà ni ilé-iṣẹ́ àjọ Ọlọ́pàá ilẹ̀ Nàìjíríà bì wo lulẹ̀ láti lè kọ́ ilégbèé àwọn Ọlọ́pàá sí ní ọdún 2013 .
Taiye Selasi Ní ọdún 2005, ìwé ìròyìn tí " The Lip" ṣe atẹjade iṣẹ́ rẹ̀ tí ó pè àkòrí rẹ̀ ni "Bye-Bye". Ní ọdún 2006, ó kọ ìwé nípa àwọn ọmọbìnrin ni ilẹ̀ Áfríkà, ó sì pe àkòrí rẹ ni "The Sex Lives of African Girls." Ní ọdún 2010, Ann Godoff ra ìwé Taiye tí àkòrí rẹ jẹ " Ghana must Go", ó sì ṣe atẹjade rẹ̀ ni ọdún 2013. Ni ọdún 2013 àti 2014, wọn fi sì àárín àwọn akọ̀wé ọ̀dọ́ tí ó dára jù lọ. Ni ọdún 2012, òun àti David Adjaye jọ ṣètò ilé ìkàwé tí "Gwangju River Reading Room". Ní ọdún 2015, Selasi farahàn sì ayẹyẹ tí wọn má ṣe fún àwọn òn kọ̀wé ni orílẹ̀ èdè Iceland, "Iceland Writers Retreat", ó sì jẹ́ ìkan laarin awọn tó sọ̀rọ̀.
Àwọn Obìnrin lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ìgbéyàwó ọmọdé wọ́pọ̀ ni Nàìjíríà tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ tí ó fi jẹ́ pé idà mẹ́tàlélógójì (43%) nínú ọgọ́rùn-ún ni àwọn ọ̀dọ́mọbìnrin tí wọn kò ì tí ì bàlágà tàbí tó ọmọ ọdún méjìdínlógún tí Wọ́n ń gbé ní ìyàwó, ìdá mẹ́tàdínlógún (17%) nínú wọn ni kò tó ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún kí wọ́n tó gbé wọn ní ìyàwó. The prevalence, however, varies greatly by region. Nigeria's total fertility rate is 5.07 children/woman. Ìṣọ̀wọ́ bímọ bí eku ẹdá ní Nàìjíríà ń fa ìṣòro àwùjọ, ètò ọ̀rọ̀ ajé àti àìdàgbàsókè lórílẹ̀ èdè náà.
Zara Mohamed Iman jẹ́ Mùsùlùmí, ó sì lè sọ èdè márùn-ún: Somalia, Lárúbáwá, Italian, French àti Gẹ̀ẹ́sì. Iman kọ́kọ́ fẹ́ Hassan nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún méjìdínlógún. Ní ọdún 1977, ó fẹ́ Warren Beatty. Ó ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Spencer Haywood ní ọdún náà, wọn sì bí ọmọbìnrin kan ní ọdún 1978. Ìgbéyàwó náà túká ní oṣù kejì ọdún 1987. Ní ọdún 1992, ó ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú David Bowie, wọn sì bí ọmọ kan ní ọdún 2000. Bowie kú ni ọjọ́ kẹwàá oṣù kìíní ọdún 2016.
Nafisa Abdullahi Nafisat Abdulrahman Abdullahi ti gbogbo eniyan mọ si Nafisat Abdullahi (bii ni ojo ketalelogun, osu kiini, odun 1992), jẹ oṣere, adari, oluyaworan ati oniṣowo lati ilu Jos, ni ipinle Plateau ni orile ede Naijiria. Nafisat gboye ninu eko ere ori itage lati ile eko giga ti University of Jos. O ti gba ọpọlọpọ awọn ẹbun bi "Afro Hollywood Award (2017)", "MTN Award (2016)", "AMMA Award (2015)" ati "City People Entertainment Entertainment Award" ni ọdun 2013 fun oṣere ti o dara julọ. O gba ẹbun lati owo "Kannywood Award" ni odun 2014 fun oṣere obirin ti o dara julọ ni Kannywood. Nafisat bere si ni se ere ori itage lati igba ti o ti wa ni omo odun mejidilogun, o si ko ipa to tayo julo ninu ere Sai Wata Rana ni odun 2010. Ni odun 2012, Nafisat kopa ninu ere "Blood and Henna" won si pe fun ebun mefa ni ayeye "Africa Movie Academy Awards". o kopa ninu ere "Lamiraj" eyi ti o je ki o fi gba ebun osere obirin ti o dara julo ni odun 2013.
Yaba College Yábàá Higher College ni wọ́n dá kalẹ̀ ní ọdún 1932 ní Yábàá, ìpínlẹ̀ Ẹkó ní orílẹ̀-èdè Nàjíríà léte àti fún àwọn ọmọ ilẹ̀ Adúláwọ̀ ní ẹ̀kọ́ gíga, pàá pàá jùlọ nípa ẹ̀kọ́ ìmọ̀ iṣẹ́ ọwọ́ àti ìmọ̀ nípa iṣẹ́ ìkọ́ni. Lẹ́yìn tí wọ́n bá tikọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yanjú tán ni wọn yóò gbàwọ́n tì wọn yóò sì gbé wọn lọ sí Fásitì Ìbàdàn . Ní ọdún 1948, wọ́n yí iké-ẹ̀kọ́ àwọn olùkọ́ náà padà dí ilé-ẹ̀kọ́ gbogbo-nìṣe ìmọ̀ ẹ̀rọ, ìyẹn Yaba College of Technology.
Lisa Folawiyo Lisa Folawiyo bẹrẹ aami rẹ "Jewel by Lisa" ni odun 2005 lati ile rẹ.
New Edition New Edition ni ẹgbẹ́ olórin R&B ará Amẹ́ríkà láti àdúgbò Roxbury ní Boston, Massachusetts, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1978. Wọ́n gbajúmọ̀ gan ní ìgbà àwọn ọdún 1980. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ láti ìbẹ̀rẹ̀ ni Ricky Bell, Michael Bivins, Bobby Brown, Ronnie DeVoe àti Ralph Tresvant. Johnny Gill dara pọ̀ mọ́ wọn lọ́jọ́ wájú. Nínú àwọn orin wọn tó gbajúmọ̀ ni "Candy Girl," "Cool It Now," àti "Mr. Telephone Man".
Lẹ́yìn ọdún mẹ́ta Itú ò lẹ́ṣẹ̀ rárá, kádàrá ìran wọn ni
Lẹ́yìn ọdún mẹ́ta Itú ò lẹ́ṣẹ̀ ràrá, kádàrá ìran wọn ni
Jo-anne Reyneke Ní ọdún 2008, Jo-Anne Reyneke ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Thami Mngqolo. Wọn bíi ọmọ méjì tí orúkọ wọn jẹ́ Uvolwethu(bíi ní ọdún 2013) àti Lungelo(bíi ni ọdún 2015). Ní ọdún 2018, òhun àti ọkọ rẹ̀ pínyà.
Ìlú-Ìjélè Oríṣìíríṣìí kókó ni wọ́n mẹ́nu bà nínú oríkì òrìṣà yìí. Kò ṣì ṣí ètò kan pàtó ti wọn ń tẹ̀ lé lórí èwo ni yóò ṣíwájú àti èyí tí yóò tẹ̀ lé e. Ibà jíjú yìí maa ń wáyé nígbà tí wọn bá kọ́kọ́ kó igbá eto orin ọdún síta ti wọn yóò máa kọ kiri ní àdúgbò kọ̀ọ̀kan ní ìlú.
Jennifer Eliogu Eliogu ni 1997 ṣe agbejade ni ifowosi sinu ile-iṣẹ fiimu ti Naijiria pẹlu fiimu ti akole rẹ ni "House On Fire". Eliogu jade ni ṣoki ni ile-iṣẹ fiimu ti Naijiria o si lọ sinu orin ni amọja ni ọdun 2012 o si ṣe agbejade iṣẹ orin akọkọ rẹ ti akole rẹ ni “Ifunanya” eyiti a yan fun ẹbun ni ọdun kanna fun Fidio R&B ti o dara julọ ni “Ami-Eye Fidio Orin Naijiria (NMVA)".
Pearlena Igbokwe Igbokwe bẹẹ rẹ̀ iṣẹ́ idaraya ni "Showtime". Ó ṣe adari fún àwọn eré bii "Nurse Jackie", "The Big C" àti "Master of sex". Ní ọdún 2012, wọn fi Igbokwe jẹ́ igbá kejì adarí fún idagbasoke eré ni NBC. Ó ṣe adari fún àwọn ère bíi "The blacklist", "Blindspot", "Chicago Med", "Shades of blue", "This is us", "Timeless" àti "Taken". Ní ọdún 2016, wọn fí jẹ alákòóso fún Universal Television, èyí tí ó fi jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ láti ilẹ̀ Áfríkà tí ó má jẹ́ alákòóso fun ilé iṣẹ́ telefisionu ni USA. Ní ọdún 2018, Igbokwe dára pọ̀ mọ́ àwọn adari fún HRTS. Ní ọdún náà ni ó dára pọ̀ mọ́ NAPTE.
Electricity sector in Nigeria Ina ni Nigeria jẹ ipilẹṣẹ nipasẹ awọn orisun agbara gbona ati agbara omi. Orisun akọkọ ti iran ina wa lati awọn epo epo paapaa gaasi eyiti o jẹ ida fun 86% ti agbara ni Nigeria pẹlu iyoku ti a ṣẹda lati awọn orisun agbara agbara omi. Ṣaaju ki o to bẹrẹ ijọba Orilẹ-ede Naijiria kẹrin, iṣelọpọ agbara ni pataki ojuse ti ijọba apapọ nipasẹ NEPA. Ṣugbọn awọn atunṣe bẹrẹ ni ọdun 2005 pẹlu iforukọsilẹ ti ofin Atunṣe Ẹka Agbara Agbara ṣii ile-iṣẹ naa si awọn oludokoowo aladani. Ni ọdun 2014, ile-iṣẹ naa ti ni ikọkọ pẹlu awọn ẹgbẹ mẹta ti o ni ojuse ti ipese agbara.
Àṣà Nok Àṣà Nok yo jade ni arin ile Naijiria ni bi odun 1000 SK o si pare lai nidi ni bi odun 200 LK. A ko mo ohun ti awon ènìyàn náà pe ara won, nitori náà oruko àsà náà ni won fi so ilu won. Àsà Nok wa lati ariwa Afrika ni ipinlè Niger.
Nibo Nibo je ìlú ní Nàìjíríà.
Wọlé Sóyinká Wole Soyinka de ko ere ti won te ni Nàìjíríà ati oke okun ,ire itagbe ati ire olori redio.Wole je eniyan paataki ninu ija ominira Naijira lati owo awon Ilu Oba.
Bùrkínà Fasò Aloku awon Dogo wa kakiri ni Burkina Faso ni awon agbegbe ariwa ati ariwaiwoorun. Nigbakan larin orundun kedogun ati kerindinlogun, awon Dogo kuro ni agbegbe yi lati lo budo si etioke Bandiagara. Nibo miran, awon aloku ogiri giga wa ni guusuiwoorun Burkina Faso (ati ni Côte d'Ivoire), sugbon awon ti won ko won ko ti je didamo.
Nàìjíríà Àwọn ará Nok ní ààrin Nàìjíríà se ẹ̀re gbígbẹ alámọ̀ tí àwọn onímọ̀ ayéejọ́un tí wárí. Ère Nok tó wà ní Minneapolis Institute of Arts, júwè é ẹni pàtàkì kan mú "Ọ̀pá idaran" dání ní owó ọ̀tún àti igi ní owó òsì. Ìwònyì ní àmì-ìdámọ̀ aláse tó jẹ́ bíbásepọ̀ mò àwọn fáráò ilè Egypti ayéejọ́un àti òrìṣà, Oṣíriṣ, èyí lo n so pé irú àwùjọ, idimule, bóyá àti ẹ̀sìn ilè Egypti ayeijoun wà ní agbẹ̀gbẹ̀ ibi tí Nàìjíríà wà lónìí ní ìgbà àwọn Fáráò.
Ìtàn ilẹ̀ Nàìjíríà The Nok culture thrived from approximately 1,500 BC to about 200 AD on the Jos Plateau in north and central Nigeria and produced life-sized terracotta figures that include human heads, human figures, and animals. Iron smelting furnaces at Taruga, a Nok site, date from around 600 BC. The Nok culture is thought to have begun smelting iron by 600-500 BC and possibly some centuries earlier. Kainji Dam excavations revealed iron-working by the 2nd century BC. Evidence of iron smelting has also been excavated at sites in the Nsukka region of southeast Nigeria in what is now Igboland: dating to 2,000 BC at the site of Lejja (Uzomaka 2009) and to 750 BC and at the site of Opi (Holl 2009). The transition from Neolithic times to the Iron Age apparently was achieved indigenously without intermediate bronze production. Others have suggested that the technology moved west from the Nile Valley, although the Iron Age in the Niger River valley and the forest region appears to predate the introduction of metallurgy in the upper savanna by more than 800 years. The earliest iron technology in West Africa has also been found to be contemporary with or predate that of the Nile valley and North Africa, and some archaeologists believe that iron metallurgy was likely developed independently in sub-Saharan West Africa.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní ilẹ̀ Nàìjíríà Ni ojo kesan an osu keje, isele tuntun 499 ni o seyo: metadinlogojo(157) ni Ipinle Eko, mokadinlogota(59) ni Ipinle Edo, merindinlogota(56) ni Ipinle Ondo, mokanlelogbon(31) ni Ipinle Oyo, mejilelogun ni Ipinle Akwa Ibom, mokanlelogun ni Ipinle Borno, mokandinlogun ni Ipinle Plateau, mejidinlogun ni Ipinle Kaduna, mejidinlogun ni Ipinle Katsina, metadinlogun ni Ipinle Bayelsa, metadinlogun ni Abuja, merinla ni Ipinle Delta, mokanla ni Ipinle Kano, mewaa ni Ipinle Rivers, mejo ni Ipinle Enugu, mefa ni Ipinle Ogun, merin ni Ipinle Kwara, meta ni Ipinle Imo, meji ni Ipinle Nasarawa, meji ni Ipinle Osun, eyokan ni Ipinle Abia, eyokan ni Ipinle Ekiti, eyokan ni Ipinle Niger, eyokan ni Ipinle Yobe.