mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
Santiago Santiago (), ni oluilu ati ilu titobijulo ni orile-ede Tsile
Wiesbaden Wiesbaden je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì, ni oluilu "Ipinle" Hesse.
Ìjẹ̀bú-Jẹ̀ṣà Ní títóbi, ìlú Ìjẹ̀bú - Jẹ̀ṣà ni ó pọwọ́lé ìlú Iléṣà ilẹ̀ Ijẹ̀ṣà, òun si ni olú ìlú fún ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun ọ́un kí wọn tó tún un pín sí ọ̀nà mẹ́rin; síbẹ̀ náà òun ni olú ìlú fún ìjọba ìbìlẹ́ ààrin gùngùn obòkun.
Òṣogbo Òṣogbo jẹ́ ìlú ńlá kan ní ìpílẹ̀ Ọ̀ṣun ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, bákan náà ni ó jẹ́ olú ìlú fún ìpínlẹ̀ náà ní apá ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà. Ọ̀gbẹ́ni Gbóyèga Òyètọ́lá ni Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun lọ́wọ́lọ́wọ́. Òṣogbo di olú ìlú fụ́n Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní ọdun 1991. Bákan náà ni ó tún jẹ́ olú ilé-iṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ fún ìlú Òṣogbo, tí ilé-iṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ náà sì wà ní Òke Báálẹ̀, nígbà tí ìjọba ìbílẹ̀ Ọlọ́rundá ń ṣojú agbègbè Ìgbóǹnà nílú Òṣogbo.
Ìkàrẹ́-Akóko Ìkàrẹ́-Akóko tabi Ìkàrẹ́ ni soki je olú ìlú Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlà òrùn Àkókó ní ̀Ipínlẹ̀ Òndó ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó tún jé olú-ìlú tẹ́lẹ̀-tẹ́lẹ̀ fún gbogbo agbègbè Àkókó lápapò ní Ìpínlè Ondó. Àwọn ìlú tí ó wà ní agbègbè Ìkàrẹ́ tẹ́lẹ̀ ni Ọ̀kà-Àkókó ,Ìṣùà Àkókó , Ọ̀gbàgì-Àkókó, Òkèàgbè-Àkókó, Ìrùn-Àkókó àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ìkàrẹ́-Àkókó ni olú ilé ịṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Àkókó North-East Local Government wà. Ìlú náà sì tó iye ọgọ́rùn ún kìlọ́mítà (100 km) sí ìlú Àkúrẹ́ tí ó jẹ́ olú ìlú fún gbogbo Ìpínlẹ̀ Òndó lápapọ̀. Àkókó wà ní agbede-méjì àríwá àti ìlà oòrùn Ìpínlè Ondó.̀ Ohun tí wọ́n fi ń ṣọrọ̀ ajé ní ìlú Ìkàrẹ́ ni ǹkan ọ̀gbìn bíi: obì, kòkó, iṣu àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Abẹ́òkúta Ẹ̀gbá òkè-ọnà ló tẹ lẹ́ Ẹ̀gbá Aláké. Osìlè ni ọba wọn, oun ni igbákejì Aláké. Òkò ni olú ìlú wọn. Àwọn ìlú tó kù lábẹ́ Ẹ̀gbá òkè -ọnà ni Ejígbo, Ìkìjà, Ìjẹjà, odo, Ìkèrèkú, Ẹ̀runbẹ̀, Ìfọ́tẹ̀, Erinjà, ilogbo àti Ìkànna. Ẹ̀gbá Gbágùrá ni orísìí kẹta. Ìdó ni olórí ìlú wọn. Àgùrá si ni ọba wọn. Àwọn Ìlú to kù ni ọ̀wẹ̀, Ìbàdàn, Ìláwọ̀, Ìwéré, òjé ati àwọn ìlú mọ́kàndínlógoji (39) mìírán.Nígbà tí ogun bẹ sílẹ̀ ni mẹ́sàn-án lara ìlú Gbágùrá sá lọ fi orí balẹ̀ fún Ọlọ́yọ̀ọ́ títí di òní yìí. Àwọn ìlú naa ni Aáwẹ́, Kòjòkú Agéníge, Aràn, Fìdítì, Abẹnà, Akínmọ̀ọ́rìn, Ìlọràá àti Ìròkò. Ẹ̀gbá Òwu ni orísìí kẹrin, Àgó-Òwu ni olú ìlú wọn, Olówu ni ọba wọn, ìlú tó kù lábẹ́ Òwu ni Erùnmu, Òkòlò, Mowó, Àgọ́ ọbà, àti Apòmù. Yàtọ̀ sí àwọn tí a sọ̀rọ̀ rẹ lókè yìí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹ̀yà míìràn náà ló pọ̀ ní Ẹ̀gbá tí wọ́n ti di ọmọ onílẹ̀ tipẹ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn báyìí ni a kó lásìkò ogun tàbí kí wọn wá fúnra wọn nígbà tí wọn ń sá àsálà fún ẹ̀mí wọn, tí wọn sì ǹ wá ibi isádi. Irú àwọn báyìí ni Ègùn tí wọn wá ni Àgọ́- Ègùn, Ìjàyè- ni Àgọ́- Ìjàyè, àti àwọn Ìbàràpá ni Ìbẹ̀rẹ̀kòdó àti ni Arínlẹ́sẹ̀. Bákannáà ni àwọn Ẹ̀gbádò wà ní Ìbàrà iléwó, onídà àti oníkólóbó bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn tí sáájú Ẹ̀gbá dó síbẹ̀.
Ìjẹ̀bú-Jẹ̀ṣà Ìlù Ìjẹ̀bú - Jẹ̀ṣà jẹ́ ìlú kan pàtàkì ní ilẹ̀ Ìjẹ̀ṣà. Ilẹ̀ Ìjẹ̀ṣà wà ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yị́ ní Nàìjéríà. Apá ìwọ́ oòrùn ni ilẹ̀ Ìjẹ̀ṣà wà ní ilẹ̀ Yorùbá tàbí káàárọ́ - oò- jíire. Ìlú Ilẹ́ṣà ti ó jẹ́ olú ìlú fun gbogbo ilẹ̀ jẹ̀ṣà jẹ́ nǹkan ibùsọ̀ mẹ́rìnléláàádọ́rin sí ìlú Ìbàdàn tí jẹ́ olú ìlú ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ìlú Ijẹ̀bú - Jẹ̀ṣà sì tó nǹkan bí ibùsọ̀ mẹ́fà sí Iléṣà ní apá àríwá ilẹ̀ Ìjẹ̀ṣà.
Púẹ́rtò Ríkò Púẹ́rtò Ríkò (ede Spein for "Rich Port"), fun ise ijoba bi Kajola ile Puerto Riko (Commonwealth of Puerto Rico) (, "Free Associated State of Puerto Rico") ati nigbakan bi Porto Riko, je agbegbe aikorapo ile Orile-ede Amerika to budo si ariwa-ilaorun Omi-okun Karibeani.
Bauchi Emirate Bauchi Emirate jẹ́ ẹ̀yà Fulani tíwọ́n gbẹ́ kalẹ̀ ní bíi igba odún sẹ́yìn ni ìpínlẹ̀ Bauchi loni, nìlẹ̀ Nigeria, tí olú ìlú rẹ̀ jẹ́ Bauchi . Emirate yìí wà lábẹ́ ìdàabọ̀bọ̀ ìlú Gẹ̀ẹ́ṣi ní àkókò ìjoba amúnisìn.
Àwọn àdúgbò ìlú Ìkirè 15. Ayé dáadé:- Àdúgbò tí wọn kọ́kọ́ ri ẹ̀rọ radio alátagbà ara ògiri mọ́ tí wọn sì fi  ibẹ̀ ṣe olú ilé iṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ìlú ìkirè ni Ayé dára dé Ayedaade.
Ẹ̀gbá Ẹ̀gbá òkè-ọnà ló tẹ lẹ́ Ẹ̀gbá Aláké. Osìlè ni ọba wọn, oun ni igbákejì Aláké. Òkò ni olú ìlú wọn. Àwọn ìlú tó kù lábẹ́ Ẹ̀gbá òkè -ọnà ni Ejígbo, Ìkìjà, Ìjẹjà, odo, Ìkèrèkú, Ẹ̀runbẹ̀, Ìfọ́tẹ̀, Erinjà, ilogbo àti Ìkànna. Ẹ̀gbá Gbágùrá ni orísìí kẹta. Ìdó ni olórí ìlú wọn. Àgùrá si ni ọba wọn. Àwọn Ìlú to kù ni ọ̀wẹ̀, Ìbàdàn, Ìláwọ̀, Ìwéré, òjé ati àwọn ìlú mọ́kàndínlógoji (39) mìírán.Nígbà tí ogun bẹ sílẹ̀ ni mẹ́sàn-án lara ìlú Gbágùrá sá lọ fi orí balẹ̀ fún Ọlọ́yọ̀ọ́ títí di òní yìí. Àwọn ìlú naa ni Aáwẹ́, Kòjòkú Agéníge, Aràn, Fìdítì, Abẹnà, Akínmọ̀ọ́rìn, Ìlọràá àti Ìròkò.
Òkè Ìlá Òkè-Ìlá Òràngún ni olú-ìlú fún ìjọba ìbílẹ̀ Ìfẹ́dayọ̀ ní ìpínlè Ọṣun. Olú Ilé-ìṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Ìfẹ́dayọ̀ wa ni ìhà ariwa etí ìlú náà. Àmójútó iṣe'jọba àwọn ilu mejeeji yi, ati ti àwọn ìlú kéréje-kéréje pẹlu àwọn igberiko ti o yi wọn ka ni on ti olú Ilé-ìṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Ìfẹ́dayọ̀ jade wa.
Ẹ̀gbá Ẹ̀gbá Òwu ni orísìí kẹrin, Àgó-Òwu ni olú ìlú wọn, Olówu ni ọba wọn, ìlú tó kù lábẹ́ Òwu ni Erùnmu, Òkòlò, Mowó, Àgọ́ ọbà, àti Apòmù. Yàtọ̀ sí àwọn tí a sọ̀rọ̀ rẹ lókè yìí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹ̀yà míìràn náà ló pọ̀ ní Ẹ̀gbá tí wọ́n ti di ọmọ onílẹ̀ tipẹ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn báyìí ni a kó lásìkò ogun tàbí kí wọn wá fúnra wọn nígbà tí wọn ń sá àsálà fún ẹ̀mí wọn, tí wọn sì ǹ wá ibi isádi. Irú àwọn báyìí ni Ègùn tí wọn wá ni Àgọ́- Ègùn, Ìjàyè- ni Àgọ́- Ìjàyè, àti àwọn Ìbàràpá ni Ìbẹ̀rẹ̀kòdó àti ni Arínlẹ́sẹ̀. Bákannáà ni àwọn Ẹ̀gbádò wà ní Ìbàrà iléwó, onídà àti oníkólóbó bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn tí sáájú Ẹ̀gbá dó síbẹ̀.
Asmara Asmara jé olú ìlú orílè-èdè Eritrea.
Ẹ̀gbá Ẹ̀yà orísìírísìí tó wà nílẹ̀ Ẹ̀gbá ló jẹ́ kí ó di ìlú ń lá, pẹ̀lú ìjọba àkóso tó lágbára ogun ló sọ ọ́ di kékéré bó ti wàyìÍ. Ní apá Àríwá, ó fẹ̀ dé odò ọbà, ní gúúsù ó gba ilẹ̀ dé Èbúté mẹ́ta, lápá Ìlà Ìwọ̀ oòrùn (Ẹ̀gbádò) Johnson ní ìlú mẹ́tàlélẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ́ta (503) ló parapọ̀ dé Abẹ́òkúta lonìí yìí. Orísìí mẹ́rin ni àwọn Ẹ̀gbá tó wà ní Abẹ́òkúta lónìí. Kò parí síbẹ̀ àwọn miiran tún wà tí wọn ti di Ẹ̀gbá lónìí. Sé tí ewé bá pẹ́ lára ọsẹ, kò ní sàì di ọsẹ.  Èkíní nínú àwọn ẹ̀yà Ẹ̀gbà yìí ni Ẹ̀gbá Aké. Orísìírísìí ìlú ló tẹ̀ ẹ́ dó, ìdí nìyí tí àwọn Ẹ̀gbá tó kù se ń sọ pé “Ẹ̀GBÁ KẸ́GBÁ PỌ̀ LÁKÉ”. Aké ni olú ìlú wọn. Àwọn ìlú tó kù lábẹ́ Ẹ̀gbá Aké ni Ìjokò, Ìjẹùn, Ọ̀bà, Ìgbẹ̀Ìn, Ìjẹmọ̀, Ìtọ̀kú, imọ̀, Emẹ̀rẹ̀, Kéesì, Kéǹta, Ìrò, Erunwọ̀n, Ìtórí, Ìtẹsi, Ìkọpa, Ìpóró ati Ìjákọ.
Abẹ́òkúta Ẹ̀yà orísìírísìí tó wà nílẹ̀ Ẹ̀gbá ló jẹ́ kí ó di ìlú ń lá, pẹ̀lú ìjọba àkóso tó lágbára ogun ló sọ ọ́ di kékéré bó ti wàyìÍ. Ní apá Àríwá, ó fẹ̀ dé odò ọbà, ní gúúsù ó gba ilẹ̀ dé Èbúté mẹ́ta, lápá Ìlà Ìwọ̀ oòrùn (Ẹ̀gbádò) Johnson ní ìlú mẹ́tàlélẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ́ta (503) ló parapọ̀ dé Abẹ́òkúta lonìí yìí. Orísìí mẹ́rin ni àwọn Ẹ̀gbá tó wà ní Abẹ́òkúta lónìí. Kò parí síbẹ̀ àwọn miiran tún wà tí wọn ti di Ẹ̀gbá lónìí. Sé tí ewé bá pẹ́ lára ọsẹ, kò ní sàì di ọsẹ.  Èkíní nínú àwọn ẹ̀yà Ẹ̀gbà yìí ni Ẹ̀gbá Aké. Orísìírísìí ìlú ló tẹ̀ ẹ́ dó, ìdí nìyí tí àwọn Ẹ̀gbá tó kù se ń sọ pé “Ẹ̀GBÁ KẸ́GBÁ PỌ̀ LÁKÉ”. Aké ni olú ìlú wọn. Àwọn ìlú tó kù lábẹ́ Ẹ̀gbá Aké ni Ìjokò, Ìjẹùn, Ọ̀bà, Ìgbẹ̀Ìn, Ìjẹmọ̀, Ìtọ̀kú, imọ̀, Emẹ̀rẹ̀, Kéesì, Kéǹta, Ìrò, Erunwọ̀n, Ìtórí, Ìtẹsi, Ìkọpa, Ìpóró ati Ìjákọ.
Bovi Bovi Ugbona ni wọ́n bí nu ìlú Bìní tí ó jẹ́ olú Ìlú fún Ìpínlẹ̀ Ẹdó, ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti UNIBEN ní ọdún 1991, ó tún wọlé sílé-ẹ̀kọ́ ti Ìjọba àpapọ̀ Ìlú Ugheli ní Ìpínlẹ̀ Delta, àwọn òbí rẹ̀ mu kúrò ní ilé-ẹ̀kọ́ yí lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ girama ti Edokpolor ní ìlú Bìní tí wọn ń gbé, kí wọ́n lè baà mójú to. Àmọ́ ẹ̀kọ kó ṣojú mímu fun ni wọ́n bá tún mu sí ilé-ẹ̀kọ́ girama ti Onicha-_Olona. Lẹ́yìn tí ó parí ilé-ẹ̀kọ́ náà, ó wọ ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì ní ọdún 1998 ní Ìpínlẹ̀ Delta níbi tí ó ti kẹ́kòọ́ nípa eré-oníṣẹ.
La Borinqueña La Borinqueña ni orin-iyin orile-ede ti Puerto Riko
Cidade Velha Cidade Velha (Portuguese city atijọ́", tabí: "Santiago de Cabo Verde") jẹ́ ìlú kan tí ó wà ní apá ìlà Oòrùn erékùṣù Santiago, Cape Verde. Wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1462, òun ni ó jẹ́ ìlú tí ó pẹ́ jùlọ ní agbégbè Cape Verde tí ojẹ́ olú ìlú ibé tẹ́lẹ̀. Wọ́n ti fìgbà kan rí pèé ní "Ribeira Grande", wọ́n sì yi padà sí"Cidade Velha" ní àsìkò sẹ́ntírì kejìdínlógún (18th century). Òun ni ó jẹ́ olú ìlú fún Ribeira Grande de Santiago. Ìlú yí wà ní agbègbè aríwá ilẹ̀ Áfíríkà, ó sì tún jẹ́ ibi tí awọ èèbó àmúnisìn ará Yúróòpù gúnwà sí. Púpọ̀ nínú awọn ohun ọ̀ṣọ́ tí wọ́n ṣe sí ìlú yí ni ó ṣì wà níbẹ̀ digbí, tí ó fi mọ́ ilé-ìjọsìn ati ọjà tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 16th sẹntirì ní wọ́n ṣì wà títí dòní. Lóní, Cidade Velha ni ó jẹ́ arin gbùngbù ọjà ìkẹ́rù wọ̀ ati ojú àṣà Creole. Àjọ UNESCO sọ ìlú yí di World Heritage Site àti ìkan lára Seven Wonders of Portuguese Origin in the World ní ọdún 2009.
Aláùsá Ìkẹjà Aláùsá jẹ́ àdúgbò tí ó gbòrò jùlọ ní àárín ìlú Ìkẹjà ní ìpínlẹ̀ Èkó.Ibẹ̀ ni olú ilé-iṣẹ́ ìjọba àti Ọ́físì Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó wà, tí ó sì jẹ́ ibùjókòó ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-iṣẹ́ ní ìlú Èkó.Lára àwọn ilé-iṣẹ́ tó lààmì laaka tí ó f7ìdí kalẹ̀ sí Aláùsá ni Ilé-iṣẹ́ Cadbury Nigeria Plc, ibẹ̀ náà tún ni gbàgàn ìgbafẹ́ MKO Abíọ́lá wà.
Èrúwà Èrúwà tàbí (Èrú wà níbí o) ni ó túmọ̀ sí wípé ẹ̀rún iṣu wà ní ibí, jẹ́ olú ìlú fún agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Ìlà Oòrùn Ìbàràpá ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Èrúwà sí ìlú Abẹ́òkúta ní Ìpínlẹ̀ Ògùn tó kìlómítà ọgbọ́ta 60 km nígbà tí ó tó kìlómítà 72 km sí ìlú Ìbàdàn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́
Lamu old Town Ojúlówó orúkọ ìlú náà ni Amu, èyí tí àwọn Áráàbù pé ní Al - Amu tí àwọn Pọ́tugí pè ní "Lamon". Àwọn Pọ́tugíl lo orúkọ yìí fún àpapọ̀ erékùsù torí pé Amu ni olú ibùdó.
Yunifásítì ìlú Oxford Yunifásítì ìlú Oxford (tabi Yunifasiti Oxford, ) je yunifasiti kan ni ilu Oxford, England. Ohun ni ekeji ninu awon yunifasity atijojulo to si wa lagbaye ati eyi to gbojulo ni arin awon a so ede Geesi.
Èkó Èkó ní orúkọ tí àwọn Yorùbá ń pè ìlú erékùsù tí ó ti di olú ìlú àti ibùjoko ìjoba gbogbo-gbòò fún ilè Nàìjíríà ní ojó òní. Ìlú Yorùbá ní, ṣugbọ́n orúkọ ti àwọn ènìyàn àgbáíyé fí ń pè é ni èyí ti àwọn Òyìnbó Potogi tí o kọ́ bẹ etíkun ilẹ̀ Yorùbá wò fún un. Orúkọ náà ni “Lagos”, eyi ti ìtumọ rẹ̀ jásí “adágún” tàbí “ọ̀sà”, nítorí pé ọ̀sà ni ó yí ìlú náà ka...
Ẹ̀gbá Délànà ní tirẹ̀ ní etí ilé-ifẹ̀ ni àwọn Ẹ̀gbá tó kọ́kọ́ dé tẹ̀ dó sí. Àwọn ni ó pè ní Ẹ̀gbá Gbàgùrà. Wọ́n dúró súú sùù súú káàkiri. Olú ìlú wọn sì ni “ÌDDÓ” tí ó wà níbi tí Ọ̀yọ́ wà báyìí. Àwọn ìsí kejì sun mọ ìsàlẹ̀ díẹ̀. Wọ́n kọjá odò ọnà. Àwọn ni Ẹ̀gbá òkè-ọnà. Òsilẹ̀ ni ọba wọn. Òkó ni olú ìlú wọn .Ẹ̀gbá Aké ló dé gbẹ̀yìn.
Cusco Ilu naa jẹ olu-ilu ti Ijọba Inca lati ọrundun 13th titi di iṣẹgun Ilu Sipeni ni ọrundun 16th. Ni 1983, Cusco ni akade gẹgẹbi ìbí ikorita World Heritage Site lati ọwọ UNESCO pẹlu àkòrí "Ilu ti Cuzco". O ti di ibi pataki fún àwọn arinrin-ọjọ lati lọsí, ìlú na ngba àlejò milionu meIji ni ọdún kan . Ìwé òfin àti ìlànà ilẹ Perú ṣe ni olú ìlú tí o ni itan ni ilẹ Perú
Abẹ́òkúta Délànà ní tirẹ̀ ní etí ilé-ifẹ̀ ni àwọn Ẹ̀gbá tó kọ́kọ́ dé tẹ̀ dó sí. Àwọn ni ó pè ní Ẹ̀gbá Gbàgùrà. Wọ́n dúró súú sùù súú káàkiri. Olú ìlú wọn sì ni “ÌDDÓ” tí ó wà níbi tí Ọ̀yọ́ wà báyìí. Àwọn ìsí kejì sun mọ ìsàlẹ̀ díẹ̀. Wọ́n kọjá odò ọnà. Àwọn ni Ẹ̀gbá òkè-ọnà. Òsilẹ̀ ni ọba wọn. Òkó ni olú ìlú wọn .Ẹ̀gbá Aké ló dé gbẹ̀yìn.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): D do: v; (What are you doing this evening.) (What did you eat yesterday.) se kí lo n se ni ìròle yìí. kí- àtóka ìbéère kí lo je lánàá kó nípa mo n kó nipa ede Gèésì.
Egbé Osèlú Olómìnira tí Puèrtó Ríko Egbé Osèlú Olómìnira tí Puèrtó Ríko jẹ́ ègbé òsèlú ni orílè-èdè Puerto Rico.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní ilẹ̀ Nàìjíríà Ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹta, Nàìjíríà fìdí ìṣẹ̀lẹ̀ tuntun mẹ́wà á múlẹ̀: meje nínú ìṣẹ̀lẹ̀ yí ni wọ́n rí ní Ìpínlẹ̀ Èkó, tí wọ́n sì rí mẹ́ta ní Àbùjá, olú ìlú Nàìjíríà.
City Hall, Lagos Gbọ̀ngán ìlú yìí jẹ́ olú ilé ìjọba ìbílẹ̀ tí àwọn àgbègbè míràn sì wà fún ìṣètò ìjọbaìjọba ìbílẹ̀ ti ìletò Èkó lẹ̀yìn tí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà gba òmìnira. Gbọ̀ngán ìlú yìí ní àkọ́kọ́ ìjọba ìbílẹ̀ ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó sì jẹ́ olú ilé  ìjọba ìbílẹ̀ Gúúsù Èkó níbi tí ètò ìjọba ti bẹ̀rẹ̀ ní Nàìjíríà láti ọdún 1900. Gbọ̀ngán yìí jẹ́ ohun ìtàn, òṣèlú, tí ó sì ní ṣe pẹ̀lú àṣà Ìlú Èkó.
Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ìpínlẹ̀ Oyo jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìpínlẹ̀ Mẹ́rìndínlógójì tí ó wà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ìpínlẹ̀ yí wà ní Ìwọ̀ Oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí olú ìlú rẹ̀ sì fìdí kalẹ̀ sí ìlú Ìbàdàn.
Samuel Ortom Gẹ́gẹ́ bí a t sọ ṣáájú, wọn bí Samuel Ortom lọ́jọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹrin ọdún 1961 (23rd April 1961) ní ìjọba ìbílẹ̀ Guma ní ìpínlẹ̀ Benue , lorílẹ̀ èdè Nàìjíríà.  Ó bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ ni St. John's Primary School, ní ìlú Gboko lọ́dún 1970, àti St. Catherine's Primary School, ní ìlú Makurdi, olú ìlú ìpínlẹ̀ Benue lọ́dún 1974, ó parí ẹ̀kọ́ àkóbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ lọ́dún 1976. Ortom tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ni Idah Secondary Commercial College, Idah ní ìpínlẹ̀ Kogí, ṣùgbọ́n kò parí rẹ̀ nítorí àìsówó lẹ́yìn tí bàbá rẹ̀ fẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́. Ní àkókò yìí ló di awakọ̀ èrò jẹun. He became a professional driver.. Samuel Ortom kò jẹ́ kí èyí fà á sẹ́yìn, nígbà tí ó lówó, ó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ títí ó fi gba ìwé ẹ̀rí ọ̀mọ̀wé, Doctor of Philosophy (Ph.D) ní Commonwealth University, Belize, nípa ètò gbélé-kàwé. Ṣíwájú àkókò yìí, ó kàwé gboyè Dípólómà nínú ìmọ̀ ọjà títà ni Ahmadu Bello University, ní ìlú Zaria àti ní Benu State University, níbi tí ó ti kàwé gboyè Dípólómà nínú iṣẹ́ ìròyìn lọ́dún 1998.
Òrìṣà Agẹmọ Gbogbo ilẹ̀ ìjẹ̀bú tó fi mò Ìjẹ̀bú-Òde tì ó jẹ́ olú ìlú fún wọn tí wọ́n padà pín sí ìsọrí tí ó kó Ìjẹ̀bú Igbó, Ìjẹ̀bú Rẹ́mọ, Ṣàgámù, Ejìnrìn,Ìkòròdú, tó fi dé Ẹ̀pẹ́, Ìpẹru, Àgọ́ Ìwọ́yè, Lẹ́kkí,  Ìṣarà, tó fi dé Kétu ní ilẹ̀ ilẹ̀ olómìnira Benin. Àwọn ìlú wọ́nyí ni ó wà lábẹ́ ìṣàkóso Ọba Awùjalé ti ilẹ̀ Ìjẹ̀bú.
Òkè Olúmọ Òkè Olúmọ ni òkè kan tí nó wà ní ilẹ̀ Ẹ̀gbá ìlú Abẹ́òkúta tí ó jẹ́ olú ìlú Ìpínlẹ̀ Ògùn ní apá ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà. Òkè Olúmọ jẹ́ ibìsálà fún àwọn ará Abẹ́òkúta ní àsìkò ogun abẹ́lé ní àsìkò 19th century. Wọ́n sì ń bọ òkè náà gẹ́gẹ́ bí Òrìṣà tí wọ́n sì ń bọọ́ pẹ̀lú oríṣríṣi ẹbọ.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní ilẹ̀ Nàìjíríà Ní́ ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ́n oṣù kíní ọdún 2020, ni ìjọba àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà mu dá gbogbo ọmọ theorílẹ̀ èdè Nàìjíríà lójú nípa ìmúrasílẹ̀ ìjọba láti mú kí àmójútó tí ó lágbára wà fún àwọn pápá ọkọ̀ òfurufú ńlá maraarun láti se ìdíwọ́ fún ìtànkálẹ̀ àrùn COVID-19. Ìjọba kéde àwọn pápá ọkọ̀ òfurufú bi ti Ẹnugu, Eko, Rivers, Kano àti ti olú ìlú Nàìjíríà ní Abuja. Ilé iṣẹ́ tí ó nṣe ìṣàkóso dídènà àrùn ní ilẹ̀ Nàìjíríà (Nigeria Centre for Disease Control) tún ṣe ìkéde ní ọjọ́ kanna pé àwọn ti ṣe àgbéǹde ẹgbẹ́ tí yìo ma rí sí àrùn COVID-19 àti wípé àwọn ti ṣetán láti dojúkọ ìṣẹ̀lẹ̀ kí ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó bá jẹyọ lórí àrùn yí ní ilẹ̀ Nàìjíríà.
Aina Gold Àìná Gold kàwé gboyè ni ilé ìwé gíga ti Yaba Tech, ní ìlú Èkó. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà gẹ́gẹ́ bí olúkọ́ṣẹ́ lábẹ́ Òṣùmàrè Theatre Group àti àgbà òṣèrébìnrin, Ìdòwú Phillips tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Ìyá Rainbow. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni sinimá àgbéléwò tí ó ti kópa pàtàkì, lára wọn ní Alápátirá, Àgékù Àbẹ́là, Ẹ̀rùkẹ́rù, Ìlù Gángan, Akoto Ọlọ́kadà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Yàtọ̀ sí iṣẹ́ tíátà, Àìná Gold tún ní olùdásílẹ̀ ilé ìṣe Àìná Gold Estate ní ìlú Abẹ́òkúta olú ìlú ìpínlẹ̀ Ògùn, àti Multi-Choice Estate ní ìpínlẹ̀ Èkó.
Mọ́rísì Morisi ko ni awon eniyan rara ki o to di pe awon oluwakiri ara Europe te ibe do ni awon odun 1600s. Awon Arabu ati awako oju-omi ara Austronesia mo erekusu yi lati orundun 10. Awon awako oju-omi ara Portugal koko be ibe wo ni 1507 won si ko ibujoko sibe laigbe ibe. Oko oju-omi marun ile Hollandi ti Egbe-oko Keji je fifanka kuro lona won nigba iji nla nigbati won nlo si Spice Islands won si bale si Morisi ni 1598, nitorie won fun ibe ni oruko yi fun eye Omoba Maurice ile Nassau, Alagbato ile Netherlands.
Siẹrra Léònè Sierra Leone lonibise je ile fun awon eya eniyan merinla, ikookan won ni ede ati asa ti re. Awon eya eniyan titobijulo meji ni won wa, awon wonyi ni awon Mende ati awon Temne, ikokan won je 30% olugbe. Awon Mende poju ni agbegbe Guusu-Apailaorun Sierra Leone beesini awon Temne poju si ni Apaariwa Sierra Leone. O ti pe ti awon Mende ti un bori ninu oselu ni Sierra Leone. Opo awon omo-orile-ede je kiki elesin Musulumi, botilejepe won ni awon elesin Kristi bi 35%. Niyato si opo awon omo-orile-ede Afrikan miran, Sierra Leone ko ni isoro eya tabi esin bo se wa nibo miran.
Súlfúrù Sulfuru wa nidaye gege bi elimenti ogidi (sulfuru abinibi) ati gege bi sulfidi ati bi awon alumoni sulfati. Awon kristali sulfuru onielimenti gbajumo gan larin awon olusayan alumoni fun ara won olojupupo to pon yanyan. Nitori pe o po repete ni ibinibi re, sulfuru gbajumo fun lilo re ni igba ayejoun, ni India ayejoun, Griisi ayejoun, Saina ati Egypti. Awon efin to unjade ti won ba jo sulfuru nina unje lilo bi apakokoro, be sini awon adalu ogun to ni sulfuru ninu je lilo bi amurun (balm) ati apaafomo. Sulfuru je didaruko ninu Bibeli bi "okuta ina" (brimstone) ni ede Geesi, awon iwe ti ki se sayensi melo kan si unlo oruko yi doni. O pondandan lati da etu-ibon dudu to dara. Ni 1777, Antoine Lavoisier sise gidi lati je ki o ye agbajo awon onimo sayensi pe sulfuru je elimenti ipilese pe ki i se adapo.
Júpítérì Awon iru iji bayi wopo ninu afefeojuorun onisoro awon efuufu omiran. Bakanna Júpítérì tun ni awon oval funfun ati brown ovals, ti won kere ti won ko ni oruko. Awon oval funfun ni isupo bibale lafiwe ni afefeojuorun oke. awon Brown ovals je liloworo won si wa ninu ipele isujo deede. Awon iru iji bayi le to fun wakati die tabi sele to opo odunrun. Ko to di pe Voyager fihan pe ini na je iji, eri wa pe oju na ko se e sabase pelu ini jijin kankan lojude planeti na, nitoripe Oju na nyipo ni otooto lafiwe mo afefeojuorun yioku, nigba miran ni kiakia ati nigba miran ni diedie. Nigba itan akoole re o ti rinajo lopo igba yipo planeti na lafiwe si aseami ayipo gbaingbanin labe re yiowu to ba wa.
Eṣinṣin Àwọn eṣinṣin jẹ́ kòkòrò ninu ito awon oníyẹ̀ẹ́meji ("Diptera"; lati ede Griiki "di" = meji, ati "ptera" = iye). Iyato won kedere si awon kokoro miran ni esinsin ni iye ifo meji ni aya-arin ati pair of haltere meji, to wa lati iye eyin, ni aya-ikeyin. (Awon irueda esinsin kan yato nitoripe won ko le fo). Awon kokoro miran ti won tun ni iye to unsise ati iru halteres kan ni Strepsiptera, won si yato si awon esinsin nitoripe awon Strepsiptera ni halteres won ni aya-arin ati iye ifo won ni aya-ikeyin.
DNA Ninu awon agbarajo alaye DNA ki saba wa bi horo kan soso, sugbon bi awon horo meji ti won je didimupo ni lilelile. Awon mejeji lorapo bi eka igi, won ri bi alopo emeji. Awon nukleotidi atun ni apa igbaeyin horo, to mu ẹ̀wọ̀n na papo, ati ipilenukleu kan, to se basepo mo atinrin DNA miran ninu alopo na. Ipilenukleu kan to so po mo suga kan lo nje nukleosidi be sini ipile kan to so mo suga kan ati mo ikan tabi opo adipo oniyofosforu lo nje nukleotidi. Awon alarapupo ti won ni opo nukleotidi ti wo so po mo ara won (bi tinu DNA) lo nje nukleotidipupo.
Nọ́mbà áljẹ́brà Ninu mathematiiki, nomba aljebra je nomba tosoro kan to je wewe polynomial tikoje-odo ni oniyekiye eyo kan pelu oniipin (tabi lonibamu, odidi) afisodipupo. Awon nomba bi formula_1 ti won ki se ti aljebra ni won so pe won je transcendental; Bi gbogbo won nomba gidi ni won je transcendental.
Michigan Michigan je okan ninu awon ipinle ti o loro ju ni ile Amerika ni Michigan. O fi egbe ti Canada ati awon great Lakes maraarun. Awon eniyan to n gbe ibe to 8, 875,000. Won n se kaa pupo ni ipinle yii nitori pe won ni irin. Detroit je okan lara awon ilu pataki ti won ti n se kaa ni Michigan. awon ara ile Faranse ni o koko te Michigan do ni nnkan bii 1600. Awon Geesi gba a lowo won ni 1763. Michigan di ipinle kerindinlogbon ni ile Amerika ni 1837.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní ilẹ̀ Nàìjíríà Orile-ede Naijiria de Ipele ogorun oke(100,000) awon isele ti won ti fidi won mule ni ojo kewa osu kinni odun 2021. Isele akoko arun ti B.1.1.7 ni won fidi re mule pe o de orile-ede Naijiria ni ojo karundinlogbon osu kinni. Awon isele tuntun 44,666 ni o tun seyo ni osu kinni odun eyi ti o mu ki iye apapo awon isele ti won ti fidi re mule lo soke si 131,242. Iye awon ti won ti je laisi lo soke si 1,586. Awon alaisan ti ara won ti ya lo soke si 104, 989 ti o si wa seku awon alaisan 26,667 ti won n gba iwosan lowolowo ni opin osu January.
Ìṣeìjọánglíkánì Ìṣeìjọánglíkánì (Anglicanism) je asa kan ninu Esin Kristi to ni awon ijo ti won ni ibasepo ojoun po mo Ijo ile Ilegeesi tabi iru igbagbo, isin ati ito ijo kanna. "Anglikani" bi oro wa lati inu "ecclesia anglicana", oro ede Latin igba ailaju ni bi odun 1246 to tumosi "Ijo Ilegeesi (the English Church)". Awon onigbagbo Iseijoanglikani ni won unje "Awon Anglikani". Opo awon Anglikani ni won je omo egbe awon ijo ti won je ara Idarapo awon Anglikani kariaye.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní ilẹ̀ Nàìjíríà Ki o to di wipe arun korona yi tun seyo ni eleekeji, igbagbo opo eniyan ni wipe arun yi ti kase kuro nile ni orile-ede yi latipase bi awon isele arun yi se dinku gidigidi ti o fi je wipe awon Ipinle miran ko tile se akosile isele kankan lori arun yi fun opolopo ose. Opolopo eniyan gbagbo pe pupo ninu awon omo ile Naijiria ti won ti lugbadi ajakale-arun yi ni ara won ti ma n ya nitori eto ajesara ti o lagbara ti won ni. Awon miran ni igbagbo wipe eyi ti o poju lo ninu awon isele ti won se akosile won je arun iba lasan. Awon miran tile n so pelu igbagbo pe irinse ti won fi n se ayewo fun awon eniyan ko le fi iyato han laarin eran ati arun iba.
Àwọn Tuareg Àwọn Tuareg (bakanna bi "Twareg" tabi "Touareg", Beriberi: Imuhagh) je awon eniyan Beriberi adaeran alarinka. Awon ni won poju ti won ungbe ni Sahara ni arin Ariwa Afrika. Won pe ara won ni Kel Tamasheq tabi Kel Tamajaq ("Awon to unso Tamasheq"), "Imuhagh", "Imazaghan" tabi "Imashaghen" ("eniyan Olominira"), tabi "Kel Tagelmust", i.e., "Awon afaso boju".
Benin Isuna ile Benin je ti alaidagbasoke, o si gbojule ise agbe aroje, ogbin owu ati okowo agbegbe. Owu tita lo je 40% GDP ati bi 80% ipawo oja okere iseoba. Idagbasoke eso-ise dasarin 5% ni bi odun meje seyin, sugbon iposi iyearabudo ko je ki iposi yi o ni ipa kankan. Igbowolori (owon) ti din sile ni bi odun melo se yin. CFA franc ni owonina ile Benin. Ogunlogo iyearabudo ile Benin n gbe ni gusu. Won je ọ̀dọ́, pelu àsìkò ìgbẹ̀mí to je odun 59. Awon eya ede Afrika bi 49 lo wa ni Benin; awon wonyi tedo kakiri. Awon eya ede yi ni Yoruba ni gusuilaoorun (ti won wa lati Naijiria ni odunrun 12la); Dendi ni agbegbe ariwa-arin (won kowa lati Mali ni orundun 16un); Bariba ati Fulbe ni ariwailaoorun; Betammaribe ati Somba ni Atacora Range; Fon ni ayika agbegbe Abomey ni Arin Gusu; ati Mina, Xueda, ati Aja (ti won wa lati Togo) ni ekun odo.
Akọ́dièyàn Akọ́dièyàn ("primate") (, ) je ikan ninu ito bioloji Awon Akọ́dièyàn tabi Primates ( prī·mā′·tēz; Latin: "prime, first rank"), ibe na ni prosimians (lamupo mo lemurs, lorises, galagos ati tarsiers ) ati simians (awon obo ati awon aribieyan) wa. Ti a ba yo awon eniyan kuro ti wo wa ni gbogbo orile Aye opo awon akodieyan ungbe ni ibi olooru tabi ibi olooru die ti awon Amerika, Afrika ati Asia.
Ọ̀yọ́túnjí Oyotunji Apejopo awon kan ni yi ti won n gbe ede ati asa Yoruba laruge. Won pe ibi ti won wa ni The kingdom of Oyotunji, Box 51, Yoruba Village, South carolina 29941. Oruko Oba won ni H.R.H. Oba Oseijeman Adefunmi 1. Ile-Ife ni oba yii ti wa gba ade ni ojo karun-un osu kefa, odun 1981 ni aafin Oba Okunade Sijuwade, Olubushe Keji. Eyi si ni igba akoko ti eni ti kii se omo ile Naijiria yoo gba ade ni Ile-Ife. Orisirisi orisa ile Yoruba ni won n bo ni ibi yii.
Ìpínlẹ̀ Mississippi Mississippi Ipinle kan ni ile Amerika ni o n je Mississippi. Awon eniyan ti o wa nibe to 2,217,000. Olu-ilu ibe ni Jackson. Awon ara Panyan-an wa si ile yii ni 1540. Awon ara Faranse wa do si ibe 1699. Awon ara Geesi segun awon Faranse ni 1763. Ni odun 1817 ni Mississippi dara po mo Union. Awon eru po ni ibe o si ni opolopo plantation. O duro ti awon Confederate ninu ioja abele ile Amerika. Odo kan wa ni ipinle yii ti o n je Mississippi. Odo yii ni o gun nju ni ile Amerika. Ti a ba pa odo yii ati Missouri po, awon ni o gun ju ni gbogbo aye. Mississippi gun to maili 2,350.. Oun ati Missouri gun to 3,700 ni ibuso. Odun 1541 ni won se awari Mississippi ni Memphis, Tennessee. Omo ile Panyan-an ti o se awari re ni won n pe ni Hernando de Soto.
Dakore Egbuson-Akande Ni osu kesan odun 2019, won se afihan Dakorae ninu iwe aworan ti Visual Collaborative, ninu ipele ti won pe ni "Vivencias" ti otun mo si "Iriri" ni Èdè Spéìn. Ni nu iforowanilenuwo pelu awon ogbon eniyan lati orisirisi ilu gege bi Kelli Ali, Adelaide Damoah ati Desdamona Ni osu karun odun 2020 won tun tun iforowanilenuwo na gbe jade lori Visual Collaborative, ti won pe ni TwentyEightyFour, ti won se agbejade e nigba Àrún èrànkòrónà ọdún 2019, olorin ede faranse Les Nubians, ako orin titi Japan Rika Muranaka ati alawada ile Naijiria Chigul jade ninu ipele kan na.
Benin Ile-Oba Dahomey je didasile lat'owo awon orisirisi eya ni Abomey. Awon akọ̀tàn ro pe boya aisi abo ti owo eru dasile ni o fa ogunlogo ero eniyan lati ko lo si Abomey, larin won ni a ti ri Aja, awon omo eya Gbe ti awon akotan nigbagbo pe awon ni won se idasile ilu na. Ibasepo larin awon eya Aja ati eya Fon to fa idasile eya titun ti a mo si "Dahomey".
Nọ́mbà gidi Bakanna, awon nomba gidi tun ni idamo meji ti papa elesese (ordered field) ni, be ni won si ni idamo ti a mo si ipari l'oke tokerejulo (least upper bound). Akoko so fun wa pe awon nomba gidi ni papa kan, pelu aropo, isodipupo ati isepinpin pelu awon nomba ti ki se odo ti won le je elesese lapapo ni ori ila nomba lona to ni ibamu po mo aropo ati isodipupo. Ekeji so fun wa pe ti akojopo nomba gidi ti ki se ofo (empty) ba ni ipari l'oke (upper bound), o gbudo ni ipari l'oke tokerejulo. Awon mejeji yi lapapo ni won se'tumo nomba gidi patapata. Lati inu won ni awon idamo nomba gidi yioku ti jade wa. Fun apere a le fihan pe gbogbo polynomial (alamipupo) alagbara nomba siseku pelu nomba ibamulo (coefficient) gidi yio ni gbongbo gidi; ati pe ti a ba s'aropo gbongbo alagbarameji idin okan (minus one) po mo nomba gidi lati fun wa ni nomba tosoro, esi yi ni a n so pe o je titi ninu aljebra.
Orúkọ Àdúgbò ní Àkùngbá-Àkókó, Ìpínlẹ̀ Òndó, Nàìjíríà Awon itumo awon oruko awon adugbo ilu Akungba-Akoko, ni Ipinle Ondo, Naijiria. ÀKÚNMI : ìsèlè tí o mu ìpayà wa sele ní àdúgbò yi ti o mu ki ìpàdé pàjáwìrì wáyé nílé Oba. Nígbà tí onísé yoo jísé fún oba ohun tí o kó so ni pé àkún mi eyi tí o túmò sip e Àkùn ni àdápè Àkùngbá sugbon nígbà tí ìsèlè yi mi gbogbo Àkìngbá ni won fi n so pe Akun mi ti won si waa so adugbo naa ní Akunmi lati ìgbà naa ni won ti n je olóyè ti a n pè ni Alákúnmù.  ÒKELÈ : Àwon jà-ǹ-dù-kú ènìyàn ni won fe àdúgbò yìí dó; Awon alo-kólóhun-kígbe, olè ati ìgára. Ibi ti won si tèdó si je ibi ti o ga sókè. Bi enikeni ba fee lo sí àdúgbò yi won a ni o lo òkè olè. Òkè olè ni won so di òkelè di òní-olónìí.
Jamáíkà Nigba kan bi ini Spein ti won si pe ibe ni ", ni 1655 o di ibiamusin Ilegeesi, ati leyin eyi o di ti Britani, toruko  re n je "Jamaica". Pelu awon eniyan ti won to egbegberun 2.8, o je orile-ede keta eledegeesi to ni awon eniyan pipojulo ni orile Amerika, leyin  awon orile-ede Iparapo awon Ipinle ati Kanada. O wa ninu  ile Ajoni pelu Queen Elizabeth II bi Olori Orile-ede.  Kingston ni ilu titobijulo ati oluilu re.
Júpítérì Awo osan ati brown inu isujo Júpítérì wa lati iwusoke awon adapo ti won unyi awo won pada nigbati won ba dojuko imole ultraviolet lati odo Orun. ohun to wa ninu awon adapo wonyi ko daju, botilejepe fosforu, sulfur tabi boya haidrokarbon ni won je gbigbagbo pe won je. Awon adapo alawo yi, ti won unje kromofori, undalu po mo awon isujo liloworo iruipele isale. Awon ibiamure je dida nigbati awon ahamo igbonalatinu ti won unbu soke ba da ammonia crystallizing ti won bo awon isujo isale wonyi .
Orúkọ Yorùbá Oruko Yoruba naa ni iwe yii da le. O soro nipa jije oruko, eto ikomojade, oruko amutorunwa, oruko abiso ati oruko mti won n fun abiku, iyato laarin oruko ati alaje ki o to wa fi orile pari re. Ibeere wa ni opin iwe fun idanrawo. Awon itumo awon oro ti ta koko naa si wa pelu.
Kòlómbìà Nibi odun 10,000 kJ, awon awujo ode ati akoeran wa nitosi ii ti Bogotá wa loni (ni "El Abra" ati "Tequendama") ti won sowo pelu ara won ati awon awujo miran ni Afonifoji Odo Magdalena Valley. Bere ni egberundun akoko kJ, awon adipo awon omo Amerindia sedagbasoke sistemu oloselu to n je "cacicazgo" pelu opo agba bi piramidi, eyun latoke wa sisale ti awon olori re unje "cacique". Ninu Kolombia awon asa meji pelu sistemu cacicazgo lilojujulo ni awon Tayrona ni Agbegbe Karibeani, ati awon Muiska nibi awon ileoke layika Bogotá, awon mejeji ti won je ti ebi ede Chibcha. Awon Muiska ni won je gbigba bi awon ti won ni sistemu oloselu adagbasoke julo ni Guuusu Amerika leyin awon Inka.
Júpítérì Júpítérì nigbogbo igba je bibomole pelu awon isujo crystal ammonia ati o si se e se pelu ammonium onisulfurhaidrojin. Awon isujo na budo si idaduro-oloru won si je tito si bandi ibiojugbolojo, to unje agbegbe oloru. Awon wonyi si tun je pipin si ibiamure mimole die ati belti diduru die. Ibasepo awon iru iyilopo otooto unfa iji ati isoro. Iyara iji 100 m/s (360 km/h) wopo ni ibiamure ifon. Akiyesi fihan pe awon ibiamure wonyi yato ni fifesi, awo ati ponpon lati odun de odun, sugbon won ti duro kankan to be to fun awon atorawo lati fun won ni oruko idamo.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìdánilóró September 11, 2001 Awon isele yi fa idojuru pupo larin awon agbajo oniroyin ati awon oludari irinna ofurufu kakiri orile-ede Amerika. Gbogbo irinajo kariaye pelu baalu je fifofinde fun ojo meta lati bale sorile Amerika. Awon baalu to si n fo lowo nigbana je didarpada tabi titundidari si papa baalu ni Kanada tabi Meksiko. Isun iroyin segbejade iroyin tikolesenle tabi ti won tako ra won kakiri ojo na. Eyi gbalejulo ninu won so pe oko bombu kan ti be ni ibujoko Ile-ise Alakoso Oro Okere Amerika ni Washington, D.C. Leyin ti won ti koko royin nipa ikolu ni Pentagonu, awon ile-ise amohunmaworan iroyin tun royin fun gbadie pe ina ti n ja ni National Mall. Another report went out on the Associated Press wire, claiming that a Delta Air Lines airliner—Flight 1989—had been hijacked. This report, too, turned out to be in error; the plane was briefly thought to represent a hijack risk, but it responded to controllers and landed safely in Cleveland, Ohio.
Immanuel Kant Ero Kant nipa ni Jermani igba aye re, nipa mimu imoye losiwaju ijiyan larin awon oluselaakaye ati oluseiriri. Awon amoye Fichte, Schelling, Hegel ati Schopenhauer ri ara won bi eni to satunse ati samufe sistemu Kantiani, bi be won samuwa orisi iru Isearowa ti Jermani. Titi doni Kant unnipa pataki lori imoye, nipa ipa re lori imoye alatuwo ati imoye orile Europe.
Bùrkínà Fasò Itobi re je pelu awon alabugbe to poju 15,757,000 lo. Teletele oruko re ni Órile-ede Olominira Upper Volta ("Republic of Upper Volta"), o je titunsoloruko si Burkina Faso ni ojo 4 Osu Kejo 1984, latowo Aare Thomas Sankara, to tumosi "ile awon eniyan anaro" ("the land of upright people") ni awon ede Mòoré ati Dioula, ti won je ede abinibi pataki nibe. "Burkina" le je, "awon eniyan olododo", lede Mòoré, ati "Faso" tumosi "ile baba eni" lede Dioula. Awon to bugbe si Burkina Faso unje pipe ni "Burkinabè" ( ).
Oladipo Diya Ni ọdun 1997 Diya ati awọn ọmọ ogun alatako ninu ologun titẹnumọ gbero lati bori ijọba [[Sani Abacha]]. Awon ologun ti won je oloootito fun Abacha ni won se awari afurasi esun naa, ti won si fi Diya ati awon akegbe re sewon. Adajo jẹ ẹjọ ni kootu ologun ati pe wọn fun ni iku iku. Lori iku aitọ ti Abacha ni ọdun 1998, Diya ti dariji nipasẹ [[Alakoso ti Nigeria| Olori Ipinle]] arọpo, [[Abdusalami Abubakar]].
Ashley Callie Lehin igba ti oku, ajo olopa Johannesburg ko awon oro kan jade, won so wi pe Callie se dalebi nipa ijanba oko ti o gba emi re. won ni egbe ona ti ko to ni Callue ti wa oko re. Won ni ole je oti ni ofa isele yi, sugbon Edna Mamonya ni won ri firifiri oti ninu eje re.Sugbon ni ojo kejidinlogbon osu kejo odun 2008, awako eleji foju ba ile ejo titi Randburg, won fi esun ipaniyan ati iwakuwa kan. Awon eyan ni esun na ko lesenle , ati pe ebi re wa ninu idamu, baba re pa ara re leyin osu kan ti isele na sele iya re na wa ninu ijamba oko laipe si igba na. Esun ti won fi ko awako yi je ohun iyalenu fun ohun ati awon molebi re
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìdánilóró September 11, 2001 Awon eniyan 2,973 tikomowo tikomose ati awon oludaniloro 19 ni won ku nitori isele yi. Ogunlogo awon to ku nibe je omolu, ninu won ni awon ara orile-ede 70 wa. Lapapo mo awon wonyi, iku enikan latowo arun ige ni awon onimo ilera so pe o je nitori fifarakan eruku lati iwolule Gbongan Idunadura Agbaye.
Àwọn Ìdíje Òlímpíkì Ìgbà Oru 2004 Athens je yiyan gegebi ilu agbalejo ninu Ipade 106k IOC to waye ni Lausanne ni September 5, 1997. Athens ti kuna idu re lodun meje seyin ni September 18, 1990 ninu Ipade 96k IOC ni Tokyo lati gbalejo Awon Idije Igba Oru 1996 eyi to sele ni Atlanta. abe idari Gianna Angelopoulos-Daskalaki, Athens mura fun idu miran, nigba yi fun eto lati gbalejo Awon Idije Igba Oru 2004. Iyorisirere ilu Athens lati gba awon Idije 2004 da lori ibebe Athens si itan Olimpiki ati itenu re mo ipa pataki ti orile-ede Girisi ati ilu Athens le ko nipa pipolongo iwa Olimpiki ati Isunkankan Olimpiki. Bakanna, ko ri bi idu won fun awon Idije 1996 to je fifi abuku kan fun ailojutu ati iyaju re - nibi ti idu na ko ni unkankan pato, to kan je pe o gbokan le itara ati ero okan pe eto ilu Athens ni lati gbalejo awon Idije ti ogorun odun; idu fun awon Idije 2004 je yiyin fun inirewesi ati ooto re, iranse re to lojutu, ati ekunrere eto idu re. Idu ti 2004 yanju awon isoro ti ti 1996 ko le yanju - pataki imura ilu Athens, idibaje afefeayika re, isuna re, ati ifoselu se ipalemo awon Idije. Iyorisirere Athens nigba to gbalejo Idije-eye Agbaye Ere Ori Papa 1997 losu kan ki idiboyan ilu agbalejo o to waye na tun se pataki nipa imura re lati gbalejo ere-idaraya akariaye. Eyi to tun fa ti won fi yyan ilu Athens ni itara larin awon omo egbe IOC lati da ogo Olimpiki pada si awon Idije, eyi ni won ro pe o sonu nigba Awon Idije Atlanta 1996 ti won fi abuku kan pe o ti je siseju lokowo. Nitorie, iyan Athens je bi ero pe yio yato si awon Idije 1996.
Jamáíkà Awon eya abinibi Arawak ati Taino ti won gbera lati Guusu Amerika budo  sori erekusu na larin odun 4000 ati 1000 kJ. Nigbati Christopher Columbus de be ni 1494 o ba awon abule to ju 200 lo nibe ti won ni awon olori abule  nibe. Ebado guusu Jamaika je ibi ti awon eniyan posijulo nigbana, agaga layika agbegbe ti a mo loni  bi Old Harbour. Awon Tainos si je onibugbe Jamaika nigbati awon Geesi  gba idari ibe. Jamaican National Heritage Trust nsise lati wari, ki  won o si sakosile eri yiowu toba le wa nipa awon Taino/Arawaks. Christopher Columbus gba Jamaica fun Spein leyin to bale sibe ni 1494. O se e se ko je pe ibi ti Columbus bale si ni Dry Harbour, loni to n je  Discovery Bay. Maili kan ni iwoorun St.  Ann's Bay ni ibi ibudo akoko awon ara Spein lori erekusu na, Sevilla, ti won pati ni 1554 nitori opo awon olosa ti won ja be.
DNA Igbaeyin atinrin DNA je dida lati ibi awon ìṣẹ́kù oniyofosforu ati suga. Suga inu DNA ni 2-deoksiribosi, to je suga pentosi (karbonu-marun). Awon suga na je sisopo latowo awon idipo oniyofosforu ti won da awon ìdè fosfodiesteri larin awon s between the third and fifth carbon atomu karbonu keta ati ikarun awon oruka suga itosi. Awon ide alaidogba yi tumosi pe atinrin DNA ni idojude. Ninu alopo emeji idojude awon nukleotidi ninu atinrin kan kojusi idojude won ninu atinrin keji: awon atinrin yi je the strands are "olodiajodojuko". Awon enu alaidogba awon atinrin DNA lo nje enu 5′ ("arun akoko/five prime") ati 3′ ("eta akoko/three prime"), pelu enu 5' to pari pelu adipo oniyofosforu ati enu 3' to pari pelu adipo haidroksi. Iyato kan pataki t wa larin DNA ati RNA ni iru suga ti won ni, DNA ni suga pentosi 2-deoksiribosi nigbati RNA ni suga pentosi ribosi.
Kòlómbìà Agbegbe ti a n pe ni Kolombia loni koko je ibugbe awon ara abibibi bi Muisca, Quimbaya, ati Tairona. Awon ara Spein debe ni 1499 won si bere isegun ati iseamusinibe, won fikupa tabi se ikoleru bi 90% awon eniyan ibe, nigbana ni won sedasile Ibasorun ile Grenada Tuntun (to ni ile odeoni Colombia, Venezuela, Ecuador, ariwaiwoorun agbegbe ile Brazil ati Panama) pelu oluilu re ni Bogotá. Ilominira latowo Spain waye ni 1819, sugbon ni 1830 "Gran Colombia" daru eyi fa ki Venezuela ati Ecuador o pinya soto. Awon ti a mo loni bi Kolombia ati Panama di Orile-ede Olominira ile Grenada Tuntun. Orile-ede tuntun yi sedanwo ijoba isealapapo gege bi Ijosepapo Grenada (1858), ati leyin re bi Iparapo awon Ipinle Kolombia (1863), ki o to dipe won kede Orile-ede Olominira ile Kolombia nigbeyin ni 1886. Panama pinya ni 1903 labe ifitipatipa sanwo fun ijoba orile-ede Amerika lati ko Ìladò Panamá.
Omobola Johnson Ọmọbọla je oludari fun ile ise Accenture ni Naijiria ki o to di minisita isọrọ tekinology. O beere si ni sise fun Accenture ni odun 1985 ni igba ti ile-ise naa si n je Andersen Consulting. Ọmọbọla je adari ero ibanisoro tekinology eyi ti won da sile lati se iyipada ni ijoba nijiria.  Ọmọbọla wa ninu awọn to da egbe obirin WIMBIZ ni odun 2001. O ti gba ọpọlọpọ iyin lati ọdọ awọn ara ilu lati igba ti o ti di ojise ijọba ni ọdun 2011. Ikan ninu awon aseyọri re ni ifilọle ti NigComSat-IR Satellite. Ni igba ti o wa ni ipo ojise, ẹẹdẹgbẹrin ero komputa ni o fi ranse si awọn ile ekọ ni inu eto ti o pe ni School Access Programme (SAP). Ni ọdun 2013, ni osu karun, Ọmọbọla fun olori orile ede Goodluck Jonathan ni eto National Broadband Plan fun ọdun 2013 de ọdun 2018.
Ruth Negga Negga ati n fera wan ni ibere odun 2010. Won koko pade ni odun 2009 lori ere ori itage "Phèdre" pelu . Awon mejeji jo n gbe ni titi ilu london. Won fe ra wan fun odun mefa; sugbon Negga ogba odun die ki awon oniroyin to gbo pe won o fera mo titi di osu kerin odun 2018. Negga ti kopa niwaju Cooper ninu fiimu "",ni bi ti won ti kopa ololufe, won si ni ore timotimo ni awon mejejiNi odun 2003 won yan Negga gegebi osere tuntun ti o dara julo ni Olivier Awards. Won yan fun irawo ti on goke julo ni odun 2006 ni Berlin Film Festival. Oti gba iyin rere fun ipa re gegebi Mildred Loving ninu fiimu odun 2016 eyi a pe ni "Loving", oti gba Academy Award, Critic's Choice, ati Golden Globe Award nominations fun osere ti o dara julo
Orílẹ̀ èdè America Ojuojo duro lori ibudo. Lati ileolooru ni Florida titi de tundra ni Alaska. Opo ibi ni won ni ooru ni igba eerun ati otutu ni igba oye. Awon ibomiran tun wa bi California ti won ni ojuojo Mediteraneani. Ojuojo oloro ko wopo. Awon ipinle ti won bode mo Ikun-omi Meksiko ni iji are prone to hurricanes, and most of the world's tornadoes occur within the country, mainly in the Midwest's Tornado Alley.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìdánilóró September 11, 2001 Awon isele idaniloro September 11, 2001 tabi 9/11 tabi September 11 je awon isele ifikuparaeni eleto atelerawon latowo al-Qaeda lori orile-ede Amerika ni September 11, 2001. Ni aro ojo na, awon oludaniloro 19 omo egbe al-Qaeda fipagba baalu merin. Awon oludaniloro yi moomo fi meji ninu awon baalu yi kolu Twin Towers ti Gbongan Idunadura Agbaye ni ilu New York, eyi fiku pa gbogbo awon eniyan inu awon baalu na ati opo awon osise inu awon ile-ise na. Awon ile-ise mejeji yi wo lule larin wakati meji, won fa ibaje si awon ile to wa nitosi won ati awon miran lookan. Awon oludailoro na tun fi baalu keta kolu Pentagonu ni Arlington, ni Virginia, to ko jinna si Washington, D.C.. Baalu kerin jalule si ori papa kan nitosi Shanksville ni oko Pennsylvania leyin ti awon oluwoko melo kan ati awon osise ifoloke gbiyaju lati gba idari baalu na pada, eyi ti awon oludanilo wonyi ti yoju re pada ko ona Washington, D.C. Ko si eni kankan ti ko ku ninu awon ifoloke yi.
Razaq Okoya Ile ise Razak Okoya gbooro kia, o si n serin ajo kaakiri lati mo nipa bi won se n pese nkan ti o nigbagbo wipe won yoo se se ni orile ede Naijiria bi tawon toku . Iyawo re akoko ti oruko re n je  Kuburat Okoya, ni o feran ki o ma ra awon ohun oso ara jewellery pamo ti Razak si ma n semo nipa bi won se won to. O mo wipe iye owo awon oso ara wonyi ko kere, atipe oun le ma se won nile Naijiria igba ti owo ohun ipese re ko won ni ile Naijiria. Okoya tun rin iri ajo lo si ile okere lati ra ero ti o le pese awon ohun oso ara naa. Nigba ti o bere si ni pese re ni ona ara ti o si n taa ni owo pooku, awon eniyan boo apa re ko si fe ka bi awon eniyan se n beere fun oja re mo. Eyi ni o bere ile ipese ile ise ohun oso ara re.
Íṣẹ́ológun Íṣẹ́ológun ni agbajo ti o ni ase lati lo ipa, nigba miran pipo pelu ohun ijagun, lati da abo bo orile-ede won lati koju ewu gidi tabi to le wa. Ologun ni a n pe gbogbo ohun to je mo ti Ise-ologun. Awon ise-ologun nigba miran n sise bi awujo ninu awujo nipa nini awujo ologun ti won nikan, isuna, eko, iwosan ati awon apa miran awujo aralu.
Anthony Joshua Anthony Olúwafẹ́mi Ọláṣeéní Jóṣúà (tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹwàá odun1989) jẹ́ gbajúmọ̀ Ajẹ̀ṣẹ́ ọmọ bíbí ṣagámù ni ìpínlẹ̀ Ògùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ṣùgbọ́n tí ó ń ṣojú orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì gẹ́gẹ́ bí ajẹ̀ṣẹ́. Òun ni Ajẹ̀ṣẹ́, Ẹlẹ́ṣẹ̀ẹ́ (Afẹ̀ṣẹ́ kù bí-òjò) tó lágbára jùlọ ni àgbáyé lọ́wọ́́lọ́wọ́ báyìí látàrí àmìn-ẹ̀yẹ Ajẹ̀ṣẹ́ tí IBF, WBO, àti IBO tí ó ti gbà láti ọdún 2016 sí 2019. Lọ́jọ́ keje, oṣù Kejìlá ọdún 2019, ó na ẹlẹ́ṣẹ̀ẹ́ ẹgbẹ́ rẹ̀, Andy Ruiz Jr nínú ìjàdíje tí ó wáyé lórílẹ̀ èdè Saudi Arabia . Andy Ruiz Jr tí kọ́kọ́ nà án lóṣù karùn-ún ọdún 2019, tí ó sì gba gbogbo bẹ́líìtì àmìn ẹ̀yẹ rẹ̀. Ṣùgbọ́n gbogbo bẹ́líìtì àmìn ẹ̀yẹ yìí ni Anthony Joshua gbà padà báyìí.
Anthony Joshua Bákan náà, òun ni alámì ẹ̀yẹ tí British and Commonwealth Heavyweight láti ọdún 2014 sí 2016.
Manuel Ruiz Zorrilla Manuel Ruiz Zorrilla je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain .
Andy Murray Andrew "Andy" Murray (ojoibi 15 May 1987) je osise onitenis onipo 3k Lagbaye, ati onipo 1k ni Britani.
Adolfo Ruiz Cortines Adolfo Ruiz Cortines je Aare orile-ede Meksiko tele.
Andy Roddick Andrew Stephen "Andy" Roddick (ojoibi August 30, 1982) je agba tenis ara Amerika to ti feyinti ati eni to wa ni ipo kinni lagbaye tele.
Anthony Agbo Anthony Agbo je oloselu ara Naijiria ati omo Ilé Alàgbà Nàìjíríà.
Anthony Adeniyi Anthony Adeniyi je oloselu ara Naijiria ati omo Ilé Alàgbà Nàìjíríà.
Anthony Obi Anthony Obi (1952-2022) je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Abia tele.
Anthony Onyearugbulem Anthony Ibe Onyearugbulem (1955–2002) je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Ondo tele.
Anthony Oguguo Anthony E. Oguguo je omo ologun orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Imo tele.
Anthony George Manzo Anthony George Manzo je oloselu ara Naijiria ati omo Ilé Alàgbà Nàìjíríà.
Pablo Picasso Pablo Ruiz y Picasso, to gbajumo bi Pablo Picasso (, 25 October 1881 – 8 April 1973), je akun àworan, agbere, atewe, oniseamo, ati onigbajamo oriitage ara Spein to lo opo gbogbo ojo aye re ni Fransi.
Joshua Adagba Joshua Adagba je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 2003 de 2007.
Anthony Ukpo Stephen Anthony Ukpo (b. 16 July 1947 d. - 6 September 2021) je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Rivers tele.
Anthony Eden Anthony Eden ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Jóṣúà Dariye Joshua Chibi Dariye (ojoibi 27 July 1957) je omo orile-ede Naijiria ati gomina Ipinle Plateau tele. Lowolowo ohun ni Alagba ni Ile Alagba ni Ile Igbimo Asofin Naijiria fun Plateau Central lati 2011.
Historic Centre of Lima Eleyi jẹ ọkan lára ile ti o ti pe julọ ni Lima, ibẹ ni akọ ni odun 1590 lati ọwọ alufa jesuit kan ti ounje Ruiz Portillo. Orukọ ile nla yi ni ọ wá láti ọwọ awọn ara spaini ti o dé síbẹ ti wọn sì fi ijora ti o wa larin ilẹ na ati eleyi ti o wa ni Seville le'lẹ.
Olabiyi Yai Olabiyi Babalola Joseph Yaï (ojoibi 1942) je omo ile Benin ati ojogbon litireso ni eka-eko Ede ati Litireso Afrika, OAU, Ife, Nigeria. Odun 1988 ni oluko yii fi eyin ti ni eka-eko yii. Lowolowo Yai ni asoju orile-ede Benin si UNESCO, be si ni o tun je alaga igbimo apase re.
Jean-Paul Proust Ó sisẹ́ fún ìjọba ilẹ̀ faransé fún ọjo pipe. Ose ise sin gege bi adari awon Guadelouoe lati Osu Kesan Odun 1989 si Osu keje Odun 1991 ati Olori olopa ilu Paris lati 2001 titi daa 6 December 2004  Leyin igba na lo sise sin gege bi minisita ti ipinle Monegasque, ipo ti o da bi Minisita ti o ga julo. Oni ore ofe lati se ibura wole sipo fun Om'Oba Kunrin Albert II gege bi Sovereign Prince of Monaco. Odi ipo na mu lati Ojo Kini Osu Kefa Odun 2005 si Ojo Okondinlogbon Osun Keta Odun 2010, ti omo'ba ati Ijoba faranse si ti fi sipo fun bi osu meta seyin.
13406 Sekora 13406 Sekora jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.Je oruko Ondre Sekora, Oniroyin, ayaworan ati akowe. Odun ibi re 1899, o ku ni 1967.
Jóṣúà Madaki Joshua Mamman Madaki (1947–2003), Ogagun Agba, je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Bauchi tele.
Jóṣúà Obademi Joshua Obademi (ibi 1942) je omo ologun orile-ede Naijiria toti feyinti ati Gomina Ipinle Benue tele.
Iyabo Obasanjo-Bello Iyabo Obasanjo-Bello je oloselu ara Naijiria ati omo Ilé Alàgbà Nàìjíríà.O je Omo si Aare Naijiria teleri Oloye Olusegun Obasanjo.Abi ni ojo ketadinlogbon osu Igbe, Odun 1967.
Funsho Williams Anthony Olufunsho Williams (Oṣu Karun ojo kesan, 1948 - Oṣu Keje 27, 2006) je oloselu lati Ipinle Eko ati Oludari Alakoso labẹ Isakoso Ologun ti ile-igbimọ Colonel Olagunsoye Oyinlola ni Lagos.
Anthony Enahoro Anthony Eromosele Enahoro (22 July 1923 - 15 December 2010) je oloselu ara orile-ede Naijiria. Ohun lo je Akowe Agba egbe oloselu Action Group ni Igba Oselu Akoko Naijiria.
T. B. Joshua Pelu wípé Joshua jẹ́ ìlú mọ̀ ká ènìyàn, ẹ̀ka kan péré ni ìjọ rẹ ní sí ìlú Ghana. Ìránṣẹ́ Ọlọ́run náà wípé kò tíì tó àsìkò láti dá ẹ̀ka sílè káàkiri àgbáyé nítorí wípé yí ó ti pò jù fún ìwà rẹ.
Joshua Lederberg Joshua Lederberg je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
T. B. Joshua Prophet TB Joshua Autopsy Results Verify His Cause Of Death
Theresa Edem Theresa bẹrẹ iṣẹ agbejoro ni ọdun 2012, lẹhin ti pari 'Ṣiṣẹ Ẹkọ' ni Ile-ẹkọ giga Oba awọn ọna. Iṣe akọkọ akọkọ rẹ ni " Lẹhin igbero naa ", ti o wa lẹgbẹẹ Uche Jombo, Anthony Monjaro, Patience Ozokwor, Desmond Elliott ati Belinda Effah . Ni atẹle eyi, o ti ṣe irawọ ni ọpọlọpọ fiimu s, ere Telifisonu eleka ati awọn ipele ere, pẹlu Atijo] , Tinsel ati Mẹẹdọgbọn. O tun ti ṣe ifihan ni nọmba ti Afirika Magic Awọn fiimu atilẹba.
Anthony Nwakaeme Anthony Nwakaeme je ara Naijiria
Anthony Ochefu Anthony Ochefu je omo ologun ara Naijiria.
Anthony Udofia Anthony Udofia je omo ologun ara Naijiria.
Kwame Anthony Appiah Kwame Anthony Appiah je amoye ara ile Ghana.
Anthony W. Gardiner Anthony W. Gardiner je Aare ile Liberia tele.
Atúmọ̀-Èdè (Yorùbá-Gẹ̀ẹ́sì): A abscess (n); ìkójọpọ̀ ọyún: The injection Joshua got from the nurse has formed abscess. (Abẹ́rẹ́ tí nọ́ọ̀sì fún Joshua ti di Ọyún).
Atúmọ̀-èdè: Létà A abscess (n); ìkójọpọ̀ ọyún: The injection Joshua got from the nurse has formed abscess. (Abẹ́rẹ́ tí nọ́ọ̀sì fún Joshua ti di Ọyún).
T. B. Joshua Lọ́dún 2013, ènìyàn mẹ́rin ló kú nínú ìjàmbá ìtẹranimọ́lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ ni ẹ̀ka ilé ìjọsìn TB Joshua lórílẹ̀ èdè Ghana lákòókò ìsìn kan, tí wọ́n kò wulẹ̀ kéde rẹ̀, nígbà tí wọ́n ń pín omi mímọ́ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn, tí wọn pọ̀ bàbì ju agbára ènìyàn tí ilé ìjọsìn náà lè gbà lọ ya bó wọ́n ni Accra, Olú-ìlú orílẹ̀ èdè Ghana. Ẹsẹ̀ kò gbèrò, lọ́jọ́ tí à ń sọ yìí.
Anthony Hopkins Anthony Hopkins je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ
Anthony Quinn Anthony Quinn je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.
Elon musk Elon Reeve Musk ni a bi ni Okudu 28, 1971, ni Pretoria, South Africa. Iya rẹ ni Maye Musk (née Haldeman), awoṣe ati onjẹ ounjẹ ti a bi ni Saskatchewan, Canada, ti o dagba ni South Africa. Baba rẹ ni Errol Musk, onimọ -ẹrọ elekitironiki ti South Africa kan, awakọ ọkọ ofurufu, atukọ, onimọran, ati oluṣeto ohun -ini. Musk ni arakunrin aburo, Kimbal (ti a bi ni 1972), ati arabinrin aburo, Tosca (ti a bi 1974). Baba baba iya rẹ, Joshua Haldeman, jẹ ọmọ ilu Kanada ti a bi Amẹrika, ati Musk ni idile idile Gẹẹsi ati Pennsylvania Dutch. Lẹhin ti awọn obi rẹ ti kọ silẹ ni 1980, Musk julọ gbe pẹlu baba rẹ ni Pretoria ati ibomiiran, yiyan ti o ṣe ni ọdun meji lẹhin ikọsilẹ ati lẹhinna banujẹ. Musk ti di iyapa lati ọdọ baba rẹ, ẹniti o ṣe apejuwe bi “eniyan ẹru ... O fẹrẹ to gbogbo ohun buburu ti o le ronu, o ti ṣe.” O ni arabinrin aburo kan ati arakunrin aburo kan lori ẹgbẹ baba rẹ.
T. B. Joshua Omi Mímọ́  Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni wọ́n ti jẹ́rìí pé wọ́n gba ìwòsàn nípa lílo 'omi mímọ́ tí wòlíì TB Joshua gbàdúrà sí, tí wọ́n sìn fi ránṣẹ́ sí àwọn ènìyàn tí wọ́n kò lè wá síbi ìpàdé àdúrà tí wọ́n ṣe nílé ìjọsìn wọn nílùú Èkó. Bákan náà, ọ̀pọ̀ jẹ́rìí pé wọ́n ní ìdáàbòbò lọ́wọ́ ìjàmbá ikú nítorí pé wọ́n ní omi náà lọ́wọ́.
Andy Serkis Andrew Clement "Andy" Serkis (April 10, 1964) je osere ara Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan.
Andy Kaufman Andrew Geoffrey "Andy" Kaufman (ojoibi Oṣù January 17, 1949) je osere ara Amerika.
Martha Karua Ni December 1995 o ti fun un nipa awọn Federation of Kenya Women Lawyers (FIDA) fun imutesiwaju awọn fa ti awọn obirin. Ni 1999 ni Kenya Abala ti awọn International Commission of jurists fun un rẹ ni 1999 Kenya teletele ti Odun ati ni odun kanna kanna oṣu, ofin awujọ ti Kenya (LSK) fun un rẹ ni ofin awọn oṣiṣẹ nitori tokantokan Eye .