mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
Sheik Adam Abdullah Al-Ilory Kò tíì sí ẹnìkan nínú àwọn onímọ̀ Lárúbáwá ní àsìkò 20th century, bó yá ó ti kú tàbí tí ó wà láàyè tí ó ti gbé irúfẹ́ ìgbésẹ̀ tí ó nípa tó́ lààmì laaka tó báyìí rí nínú ìt̀an àyàfi Sheu Adam. Èyí ló jẹ́ kí ilé-ẹ̀kọ́ Markaz ó dá dúró nípa kíkọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wọn nímọ̀ tó pegedé nípa ìlànà ètò ẹ̀kọ́ òde òní. Bákan náà, inú ilé ẹ̀kọ́ Markaz náà ní wọ́n ti kọ́kọ́ lo ẹfun-ìkọ̀wé àti pátákó ik̀ọwé sí fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Lárúbáwá àti ẹ̀sìn Islam ní ìwọ̀ Oòr̀un Nàìjíríà. Yàtò sí pákó pélébé dúdú àti Tàdáà tí wọ́n fi ń kọ́ àwọn ọmọ tẹ́lẹ̀. Inú ilé ẹ̀kọ́ Markaz láàrín ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ àwọn ilé ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn Islam tó kù ni wọn ti kọ́kọ́ ṣètò ìlànà ìkọ́ni tí ó ṣe àdáyanrí bí wọn yóò ṣe pín àwọn ọmọ sí iyàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ tó yẹ. Bákan náà nínú Markaz ni àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀sìn Islam àti ẹ̀kọ́ Lárúbáwá ti kọ́kọ́ wọ aṣọ ìdánimọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ (schoo uniform), tí wọ́n sì ń jókòó lórí àga tí wọ́n sì tún kọ̀wé lórí tábìl̀i dípò orí ẹní tàbí ilẹ̀ lásán tí wọ́n sì ń lo gègé ìkọ̀wé àti ìwé pẹ̀lụ́. Ẹ̀wẹ̀, Markaz náà ni wọ́n ti kọ́kọ́ bẹ̀̀rẹ̀ ìlànà ìdánwò ẹ̀kọ́ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lórí ohun tí wọ́n ti kọ́ wọn láti lè fi ṣe ìgbéléwọ̀n(assessment) , àti láti ṣe ìgbéga tàbí láti fìdí ẹni tí ó bá pàdánù rẹmi. Bákan náà ni wọ́n tún ṣàgbékalẹ̀ ìwé ẹ̀rí tó yanrantí fún àwọn tó bá kẹ́kọ̀ jáde nílé ẹ̀kọ́ náà. Markaz yìí kan náà ni a ti kọ́kọ́ rí àwọn ohun amáyé-dẹrùn bíi: ilé-ìgbé àwọn àkẹ́kọ̀(hostel), iyàrá tí akẹ́kọ̀ọ́ ti lè yá ìwé kà (Library), ìwé títẹ̀ jáde pẹ̀lú ilé ìwòsàn fún ẹnikẹ́ni tó bá ṣàárẹ̀
Orlando Owoh Kí ló tún kù o? Orlando fara mó Òwò ati àsà òwò títí ti àwon ènìyàn kan fi yí owó inú Owóméyèlá rè sí Òwò, ó ko ó lórin pé déédéé ara òun ni orúko méjééjì se. Wón fi oyè amúlùúdún dá Orlando lólá ni ìlú Ifón. Nígbà tí ó lo sere ní ìlú Tokyo tó wà ni Ilè Japan ní odún 1986, ìjoba fi Oyè gbédègbéyò (Commander of Language) dá a lólá. Pàtàkì ìsoro tó dojúko yàtò fún ti àìsàn tó ko lú ú ni èwòn tó lo ni odún 1985 látàrí pé ó ń se agbódegbà fún igbó títà. Ní báyìí Orlando ti pé odún mókànlélógóta ó lé díè, ó sì ti se rékóòdù márùn-dín-lógójì. Ìwádìí fi hàn pé Orlando fé ni ibùjókòó ní Ilú òyìnbó àti láti dá Ilé-èkósé eré sílè bí Olórun bá yònda (Akínmúwàgún 2001:1-3). Ó sàlàyé pé òun fé kí àwon orin tí óun ti ko di kíká sórí fóńrán fídíò. Ó ní òun ti parí ètò pèlú Ilé ise `Gazola Nig. Ltd’ láti sètò títa àwon Isé òun sí orí CD pèlú títà rè (Makinde 2004:30). Ní gbogbo ònà, ó hàn gbangba pé Orlando ti di àgbà òjè nínú olórin, kì í se ní àdúgbò ìlú Òwò tàbí ile Yorùbá nikan bí kò se ni gbogbo Nàìjíríà (Uzo 2004:14). Nínú orin tí ó pe àkolé rè ní `Ifón Omimah’, ó sàlàyé pé omo ilu Òwò ni ìyá òun. Nínú orin tí ó ko fún Gbenga Adébóyè, ó jé kí á mò pé òun sì ni ìyá láye nítorí pé ó ni òun ti bá Gbénga Adébóyè sòrò pé yóò bá òun sin ìyá oun lójó tí ó bá relé ogbó.
Chika Ike Ike dá àjọ "Help the Child" sílẹ̀ láti lè máa fi ran àwọn ọmọ aláìní . Ní ọdún 2012, ó ṣe àpèjẹ kan níbi tí ó ti gba àwọn ọmọdé tí wọ́n tó ọgọ́rùún mẹ́ta lálejò tí sì fún wọn ní ohun ìṣeré gbogbo, ètò ékọ́ ọ̀fẹ́ àti ohun ìkọ̀wé< Chika jẹ́ ẹni tí ó ma ń sọ̀rọ̀ ṣe ìpolongo nípa "Ìwà búburú nínú ìgbéyàwó" nítorí wípé ó ti ní ìrírí irú ìṣẹ́lẹ́ bẹ́ẹ̀ rí. Ní ọdún 2013, ó sọ nípa bí ó ṣe jìyà nínú ìgbéyàwó rẹ̀ tí ó ti forí ṣọ́pọ́n.
Oduduwa Ọ̀rànmíyàn tí ó jẹ́ àbíkẹ́yìn àwọn ọmọ Odùduwà ni onírìn-àjò jùlọ láàrí àwọn ọmọ bàbá rẹ̀ jùlọ. Òni ẹni àkọ́kọ́ tó kọ́kọ́ jẹ He was the first Ọba ilẹ̀ Ìbìní tí ó sì tún jẹ́ ỌbaAláàfin ti Ìlú Ọ̀yọ́, bákan náàni òun ni Ọba Ọọ̀ni Ilé-Ifẹ̀ ẹlẹ́kefà nínú ètò.
Odùduwà Ọ̀rànmíyàn tí ó jẹ́ àbíkẹ́yìn àwọn ọmọ Odùduwà ni onírìn-àjò jùlọ láàrí àwọn ọmọ bàbá rẹ̀ jùlọ. Òni ẹni àkọ́kọ́ tó kọ́kọ́ jẹ He was the first Ọba ilẹ̀ Ìbìní tí ó sì tún jẹ́ ỌbaAláàfin ti Ìlú Ọ̀yọ́, bákan náàni òun ni Ọba Ọọ̀ni Ilé-Ifẹ̀ ẹlẹ́kefà nínú ètò.
Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀ Lẹ́tà gbẹ̀fẹ̀ ni irúfẹ́ lẹ́tà tí a ma ń ká sí àwọn ará, ẹbí, ọ̀rẹ́ àti iyèkan ẹni. Ìdí tí wọ́n fi pe lẹ́tà yí ní gbẹ̀fẹ̀ ni wípé àyè gbà wá gidi-gidi láti dá àpárá, ṣẹ̀fẹ̀, ṣòfófó àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ nítorí ẹni tí a ń ke lẹ́tà náà sí jẹ́ a mọ̀ tẹ́lẹ̀ tí a sì ma ń bá ṣàwàdà. Ohun anọ́kọ́ tí ó ṣe pàtàkì nínú lẹ́tà èyíkéyí tí a bá fẹ́ kọ ni   Ìlànà Olóòró
Oduduwa Lẹ́yìn tí àwọmọ Odùduwà gbogbo ti túká kúrò ní Ifẹ̀ láti lọ dá ìlú àti ìletò tiwọ̀n sílẹ̀, ó ṣòro láti tukọ̀ ìlú náà fún olórí tó wà níbẹ̀ nígbà náà, fúndìí èyí, àwọn ìpèníjà oríṣiríṣi ni ó dojú kọ Ilé-Ifẹ̀ lásìkò yí. Àwọn ẹmẹ̀wà Ọbàtálá tí ó jẹ́ ẹni tó ti darí Ifẹ̀ ṣáájú Odùduwà ni a gbọ́ wíoé wọ́n sọra wọn di agbọ́n onígàn oró tí wọ́n sì ń gbẹẹ̀mí àwọn ènìyàn lọ́nà àìtọ́, léte àti gbẹ̀san gbígba agbára tí Odùduwà gba agbára lọ́wọ́ Obàtálá. Wọn yóò múra gẹ́gẹ́ bí Th àlùjọ̀nú nígbà tí wọn yóò wọ àwọn kiníkan tó dàbí ewé, lọ́nà tí hóò dẹ́rù ba àwọn ènìyàn gidigidi, wọn yóò ma dáná sunlé tí wọn yóò ja àwọn ọlọ́jà lólẹ láàrín ọjà. Lásìkò yí ni ọmọba bìnrin Mọ́remí Ajasoro, tí ó jẹ́ ọmọba bìnrin ní ìlú Ọ̀fà, tì ó wá láti ìran Ọlálọmí Ọlọ́fà gangan, tí ó jẹ́ ẹni tì ó tẹ Ìlú Ọ̀fà dó tí ó sìbtún jẹ́ adarí pàtàkì fún Ìbọ̀lọ́ ní ìlú Ọ̀yọ́, tí ó sì tún jẹ́ ìbátan Ọ̀rànmíyàn ni a gbọ́ wílé ó dá sí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tí ó sì sapá gidi láti pẹ̀tù sí wàhálà náà níoa ṣíṣe alamí àwọn níṣẹ́ búburú náà. Ó fara rẹ̀ sílẹ̀ láti jẹ̀ kí wọ́n fipá kó ọòun lẹ́rú. Nínú ìgbèkùn ẹrú rẹ̀ ni Ọba àwọn Ùgbò náà ti fẹ láti fi ṣaya. Ọba náà gbìyànjú láti ba múfẹ̀ẹ́ lẹyìn tí ó fẹ ytan ṣùgbọ́n Mọ́remí kọ̀ jálẹ̀ ní torí ó ti ládé orí tẹ́lẹ̀, àti wípé iṣẹ́ alamí ló wá ṣe kìí ṣe ọ̀rọ̀ ìfẹ́ ló kàn. Ó ní bí Ọba náà bá le dọ ìdí abájọ àwọn amòòkùn-sìkà náà fún òun, kíá ni òun yóò gbà fun lát lájọṣepọ̀. Ọba náà kọọ̀ jálẹ̀ láti ṣe ẹyí, ṣùgbọ́n ó ṣe ìfẹ́ inú Mọ́remi tí ó sì tú àṣírí náà si lọ́wọ́. Ó sọ fún Mọ́remí wí wípé ohun tí àwọn kórìíra jùlọ nígbà tí àwọn bá ti múra bí àlùjọ̀nnú náà bi iná, nítorí iná nìkan ló lè tú wọ́n láṣìírì, bí wọ́n bá sì ríná, àwọn yóọò sá lọ. Lẹ́yìn tí Mọ́remí ti gnọ́ àṣírí yìí tán ni ó bẹ̀rẹ̀ sí ń dọ́gbọ́n ọ̀nà tí yóò gbà sákúrò níbẹ̀. OnÓ ní kí wọ́n bá òun wá ọsàn tó pọ́ tí ó sì fi ṣe oògùn orun fún gbogbo àwọn olùgbé Ààfin náà. Lẹ́yìn tí wọ́n jí ni wọ́n ri wípé Mọ́eemí ti na pápà bora tí ó sì ti lọ tú àṣírí àwọn fún àwọn ènìyàn rẹ̀. Báyìí ni àwọn Ifẹ̀ ṣe múra sílẹ̀ fún àÙgbọ́ lá ti bá wọn bami ìjà wò. Tí wọ́n sì ṣẹ́gun wọn.
Odùduwà Lẹ́yìn tí àwọmọ Odùduwà gbogbo ti túká kúrò ní Ifẹ̀ láti lọ dá ìlú àti ìletò tiwọ̀n sílẹ̀, ó ṣòro láti tukọ̀ ìlú náà fún olórí tó wà níbẹ̀ nígbà náà, fúndìí èyí, àwọn ìpèníjà oríṣiríṣi ni ó dojú kọ Ilé-Ifẹ̀ lásìkò yí. Àwọn ẹmẹ̀wà Ọbàtálá tí ó jẹ́ ẹni tó ti darí Ifẹ̀ ṣáájú Odùduwà ni a gbọ́ wíoé wọ́n sọra wọn di agbọ́n onígàn oró tí wọ́n sì ń gbẹẹ̀mí àwọn ènìyàn lọ́nà àìtọ́, léte àti gbẹ̀san gbígba agbára tí Odùduwà gba agbára lọ́wọ́ Obàtálá. Wọn yóò múra gẹ́gẹ́ bí àlùjọ̀nú nígbà tí wọn yóò wọ àwọn kiníkan tó dàbí ewé, lọ́nà tí hóò dẹ́rù ba àwọn ènìyàn gidigidi, wọn yóò ma dáná sunlé tí wọn yóò ja àwọn ọlọ́jà lólẹ láàrín ọjà. Lásìkò yí ni ọmọba bìnrin Mọ́remí Ajasoro, tí ó jẹ́ ọmọba bìnrin ní ìlú Ọ̀fà, tì ó wá láti ìran Ọlálọmí Ọlọ́fà gangan, tí ó jẹ́ ẹni tì ó tẹ Ìlú Ọ̀fà dó tí ó sìbtún jẹ́ adarí pàtàkì fún Ìbọ̀lọ́ ní ìlú Ọ̀yọ́, tí ó sì tún jẹ́ ìbátan Ọ̀rànmíyàn ni a gbọ́ wílé ó dá sí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tí ó sì sapá gidi láti pẹ̀tù sí wàhálà náà níoa ṣíṣe alamí àwọn níṣẹ́ búburú náà. Ó fara rẹ̀ sílẹ̀ láti jẹ̀ kí wọ́n fipá kó ọòun lẹ́rú. Nínú ìgbèkùn ẹrú rẹ̀ ni Ọba àwọn Ùgbò náà ti fẹ láti fi ṣaya. Ọba náà gbìyànjú láti ba múfẹ̀ẹ́ lẹyìn tí ó fẹ ytan ṣùgbọ́n Mọ́remí kọ̀ jálẹ̀ ní torí ó ti ládé orí tẹ́lẹ̀, àti wípé iṣẹ́ alamí ló wá ṣe kìí ṣe ọ̀rọ̀ ìfẹ́ ló kàn. Ó ní bí Ọba náà bá le dọ ìdí abájọ àwọn amòòkùn-sìkà náà fún òun, kíá ni òun yóò gbà fun lát lájọṣepọ̀. Ọba náà kọọ̀ jálẹ̀ láti ṣe ẹyí, ṣùgbọ́n ó ṣe ìfẹ́ inú Mọ́remi tí ó sì tú àṣírí náà si lọ́wọ́. Ó sọ fún Mọ́remí wí wípé ohun tí àwọn kórìíra jùlọ nígbà tí àwọn bá ti múra bí àlùjọ̀nnú náà bi iná, nítorí iná nìkan ló lè tú wọ́n láṣìírì, bí wọ́n bá sì ríná, àwọn yóọò sá lọ. Lẹ́yìn tí Mọ́remí ti gnọ́ àṣírí yìí tán ni ó bẹ̀rẹ̀ sí ń dọ́gbọ́n ọ̀nà tí yóò gbà sákúrò níbẹ̀. OnÓ ní kí wọ́n bá òun wá ọsàn tó pọ́ tí ó sì fi ṣe oògùn orun fún gbogbo àwọn olùgbé Ààfin náà. Lẹ́yìn tí wọ́n jí ni wọ́n ri wípé Mọ́eemí ti na pápà bora tí ó sì ti lọ tú àṣírí àwọn fún àwọn ènìyàn rẹ̀. Báyìí ni àwọn Ifẹ̀ ṣe múra sílẹ̀ fún àÙgbọ́ lá ti bá wọn bami ìjà wò. Tí wọ́n sì ṣẹ́gun wọn.
Ẹfọ̀n-Alààyè Nígbà tí Ọ̀rànmíyàn dé, Aláyẹ́mọrẹ sá kúrò lórí oyè nítorí pé ní ayé àtijọ́ wọn kì í fi ẹni ìṣááju sílẹ̀ láti fi àbúrò joyè. Ọbàlùfọ̀n Aláyémọrẹ rìn títí ó fi dé orí òkè kan. Wọn pe ibẹ̀ ni Ọba-òkè. Èyí ni ọba tó tẹ̀dó sorí òkè ṣùgbọ́n lónìí ọ̀bàkè ni wọn ń pe ibẹ̀.
Yunifásítì Howard Yunifásítì Howard (ní èdè Gẹ̀ẹ́sì: Howard University tàbí Howard tàbí HU) ni yunifásítì aládáni, tó ní ìwé áṣẹ látọwọ́ ìjọba àpapọ̀ tó bùdó sí Washington, D.C. ní Amẹ́ríkà. Yunifásítì Howard jẹ́ ìkan nínú àwọn yunifásítì tí wọ́n dásílẹ̀ fún àwọn aláwọ̀dúdú (HBCU) ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Wọ́n dá Yunifásítì Howard sílẹ̀ ní 1867.
Ìtàn Ilé-Ifẹ̀ (Odùduwà kò wá láti ìlà Oòrun tàbí ìwọ̀ oòrùn, ṣùgbọ́n, ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó wà láyé kí ìkún omi tó dé, àti pé lẹ́yìn ìkún omi, òun pẹ̀lú àwọn ẹmẹ̀wà rẹ̀ àti àwọn ẹbí rẹ̀ fi ẹ̀wọ̀n rọ̀ sílẹ̀ láti inú ọkọ̀ ìyè wọn, èyí tí ó gúnlẹ̀ sí Òkè-Ọ̀ra). Èyí pàápàá tún fi òkodoro ọ̀rọ̀ náà hàn pé wọn kò ṣẹ̀ṣẹ̀ dá ilé ayé tàbí tẹ ìlú kan dó, àsìkò ìjọba kan sí èkejì ló ń ṣẹlẹ̀. Ní ọ̀nà mìíràn, a kò tilẹ̀ gbọ́ nínú ìtàn àwọn Áráàbù pé Odùduwà fi ìgbà kan wà ní Mẹ́kà bẹ́ẹ̀ ni ìṣ̣ẹ̀lẹ̀ yìí ṣe pàtàkì ju pé kí òpìtàn ilẹ̀ Áráábù kankan má mẹ́nu bà á lọ. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìtakora díẹ̀díẹ̀ wà nínú ìtàn méjèèjì òkè yìí, síbẹ̀ ìtàn méjèèjì ló tọ́ka sí Odùduwà gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó tẹ Ilé-Ifẹ̀ dó.
Àjọ elétò ìdìbò lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà Àjọ elétò ìdìbò lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni a dá sílẹ̀ ní ọdún 1998. Ìjọba àpapọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà da a sílẹ̀ láti mójú tó ètò ìdìbò gbogbo lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Ọgbẹ́-inú buruli Ọgbẹ́-inú Buruli a má a sábà wáyé ní ìgbèríko Gúsù Sahara Afirika pàápàá júlọ Cote d'Ivoire, ṣùgbọ́n ó tún lè wáyé ní Eṣia, ìwọ̀-oòrùn pasifiki àti ní àwọn Amẹrika. Ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn náà ti wáyé ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ju 32 lọ. Iye ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn náà tó tó ẹgbẹ̀rún marun sí mẹ́fà ló má a nwáyé lọ́dọọdún. Àrùn náà a tún má a wáyé lára àwọn ẹranko melo kan yàtọ̀ sí lára ọmọ ènìyàn. Albert Ruskin Cook ni ẹni àkọ́kọ́ tó ṣe àpèjúwe ọgbẹ́-inú buruli ní ọdún 1897.
Orin-ìyìn orílẹ̀-èdè Èyí ni orin tí orílẹ̀-ède kan máa ń kọ nígbà tí wọ́n bá ń ṣe ayẹyẹ. Wọ́n máa ń kọ ọ́ tí olórí orílẹ̀-èdè mìíràn bá wá bẹ̀ wọ́n wò. Wọ́n máa ń kọ ọ́ níbi tí àwọn ènìyàn bá pé jọ sí tàbí ibi òṣèlú tó bá ṣe pàtàkì. Ẹnìkan lè dá a kọ fún gbogbo ènìyàn tàbí kí gbogbo ènìyàn kópa nínu kíkọ rẹ̀.  Ọ̀rọ̀ inú orin yìí máa ń yin orílẹ̀-èdè àti àwọn ènìyàn tí ó wà nínú rẹ̀. Orin yìí máa n sábàá sọ àwọn ohun ribiribi tí ilẹ̀ kan ti gbé ṣe. Bouget de I’Isle ni ó kọ orin ti ilẹ̀ Faranse ní àsìkò ogun ní 1792. Francis Scott Key ni o kọ ti ilẹ̀ Àmẹ́rìkà ní 1814. A kò mọ ẹni tí ó kọ ‘God save the Queen’ ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ṣùgbọ́n 1745 ni wọ́n kọ́kọ́ kọ ọ́. ‘Arise, O Compatriots’ ni ó bẹ̀rẹ̀ orin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí a ń lò lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí.
Iléṣà Ẹ̀sìn Kìrìsìtẹ́nì náà ni a ti rí Ìjọ Àgùdà (Catholic), Ìjọ onítẹ̀bomi (Baptist) Ìjọ Elétò (Methodist) Ajíhìnrere Kírísítì (Christ Apostelic Church) kérúbù àti séráfù (Cherubim and Seraphim) àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Ètò Ẹ̀kọ́ Àwọn Ìjẹ̀sà ní Ìmọ̀ tí ó gbámúsé ní pa ètò ẹ̀kọ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Ìjẹ̀sà ni o di ipò gíga mú ní ilé isẹ́ ìjọba fún àǹfàní ìmọ̀ ẹ̀kọ́ wọn. tị́tí di àkòkò yìí ó tó nǹkan bí aadọta ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ tí ó wà ní igboro ilésà, ilé ẹ̀kọ́ girama méjìdínlógún àti ilé ìwé ẹ̀kọ́sẹ́ olùkọ́ onípòkejì méjì. Ni àfikún, ìjọba tún ti dá ilé- ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ́sẹ́ olùkóni, fún ilé ẹ̀kọ́ giga sílẹ ni llésà ni ọdún 1977(Osun State College of Education) Àwọn òrìsà ilẹ̀ Ìjẹ̀sà Owari, Owaluse, Oludu, Oluaye, Ajitafa, Ogun, Omi/Osun. Sùgbọ́n àwọn òrìsà kò se bẹ gbilẹ̀ mọ́ ni ilẹ̀ Ìjẹ̀sà. Ọ̀kan soso lalè ri níbú wọn ti o dàbí ẹni pé wọn sin se ọdún rẹ.
Bola Tinubu Bọ́lá Ahmed Tinúbú (ọjọ́ọ́ ìbí 29 March, 1952) jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, òun sì ni Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó nígbà kan rí láti ọdún 29 May odun 1999 títí di ọdún 29 May, 2007. Àwọn ará ìlú ti kọ́kọ́ dìbò yàn Bola Ahmed Tinubu láti di Sẹ́nétọ̀ ní ọdún 1992 àmọ́ wọ́n fagilé ìbò náà ní ọdún (12 June, 1993)
Babátúndé Fáṣọlá Babátúndé Rájí Fáṣọlá (ọjọ́-ìbí 28 June, 1963) jẹ́ Agbẹjọ́rò ati onísèlú órílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó ti fìgbà kan jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó fún sáà méjì Láti ọdún 2007 sí ọdún 2015 lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́-òṣèlú All Progressives Congress. Olóyè Bola Tinubu ni ó jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó ṣáájú rẹ̀. Lodun 2015, Ààrẹ Muhammadu Buhari yàn-án gẹ́gẹ́ bí Mínísítà fún ètò iná-mọ̀nàmọ́ná, ilé gbèé, àti iṣẹ́. Ààrẹ tún tún-un yàn lọ́dún 2019 sí ipò yí kan náà yànọ̀ sí ipò Mínísítà fún Agbára àti ìná mọ̀nàmọ́ná.
Bola Kuforiji-Olubi Oloye Bola Kuforiji-Olubi (September 28, 1936 - December 3, 2016) jẹ ọmọ - ọdọ Naijiria kan , alakoso ati Federal Minister of Commerce ti tele wa.
Oluremi Tinubu Oluremi Tinubu ( tí a bí ní ọjọ́ kọkàndínlógún, oṣù kẹsàn-án ọdún 1960) jẹ́ olóṣèlú ọmọ , bíbí Ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ Ìyàwó Bọ́lá Ahmed Tinúbú, ẹni tí ó jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 1999 sí ọdún 2007. Rẹ̀mí tún jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ilé-aṣòfin-Àgbà lowolowo (Senator) tí ó ń ṣojú fún Ẹkùn Àárín gbùngbùn Ìpínlẹ̀ Èkó,fún ìgbà Ìkẹ́ta ní Ilé Alàgbà Nàìjíríà.
Jeillo Edwards Bii o ṣe iṣe o tun ni akoko kan jẹ gomina ile-iwe ati ni ile ounjẹ ti a pe ni Auntie J's ni Brixton .
Bola Kuforiji-Olubi O kọ ẹkọ lati Yunifasiti ti London ni 1963 pẹlu B. Sc iyin ni aje. O jẹ alabaṣepọ ti Institute of Chartered Accountants, England ati Wales 1977, ICAN Nigeria 1976, Awọn ile-iṣẹ ti Ilu Awọn Alakoso British Chartered (ACIS 1964). Ile-iṣẹ isakoso ti Naijiria (FMIN) 1985 ati Awọn Alakoso Oludari British.
Aminu Ado Bayero Ni ọdun 2019, o ti jẹ ọba ni Bichi nipasẹ gomina ti Ipinle Kano, Abdullahi Ganduje .
Àtòjọ àwọn gbajúmọ̀ òṣèlú-bìnrin ọmọ Yorùbá T • Efunroye Tinubu • Oluremi Tinubu
Mahdi Aliyu Gusau Mahdi Aliyu Gusau igbakeji gomina lọwọlọwọ ti Ipinle Zamfara . O jẹ ọkan ninu igbakeji alabojuto ti abikẹhin lati dibo ni ọjọ-ori rẹ lati Ọjọ Kẹrin ti Orilẹ-ede Naijiria . O jẹ ọmọ si Gbogbogbo Aliyu Mohammed Gusau, minisita fun aabo aabo. Aliyu Muhammad gusau
Annie Okonkwo Lẹyìn tí ọ gbà àga gẹgẹ bí olóṣèlú, a Yàn láti sójú ìgbìmò lori Upstream Petroleum Resources, ọrọ awọn ọlọpa, agbegbe (vice-chairman) ati ọgbin. Nínú ayẹwo iṣẹ awọn olóṣèlú ni oṣù kàrún ọdún 2009, ThisDay se àpèjúwe okonkwo gẹgẹ bí ẹni tí ọ fi múlẹ láti jẹ kí ohun ọgbin àti oúnjẹ din owó fún ará ìlú àti awọn ara òke òkun ile Naijiria le ri ra . Ni oṣù Kejì ọdún 2010 o di je Anambra State bí gomina. sibẹsibẹ, o pa danu sí ọwọ gomina ti a Yàn , Peter Obi,
Efunroye tinubu Abí arábìnrin "Efúnpòróyè Ọ̀suntínúbu Olúmọ̀sà" ní odún 1810. Arábìnrin yii jẹ gbajúgbajà onísòwò nípa òwò erú . O jẹ ẹni tí o gbajúmò ni ìlú èkó nígbàtí Ọba Adele, Olúwolé, Akíntóyè àti Dòsúmú wa lórí oyè nìgbà náà. Abí akínkanjú obínrin yii ní agbẹ̀gbẹ̀ ojókòró ní ìlú Ẹ̀gbá ti orúko bàbá re a sì maa jẹ Olúmọ̀sà. A gbẹ́ arábìnrin Tinúbu ni ìyàwó ní òpò ìgbà. Ọko àkókó re wa láti ìlú Òwú tí o sì bi ọmọ méjì fún. Léyìn tí arákùnrin yi papòdà, o fe Ọba Adele Adéọ̀sun ní odún 1933 nígbàtí Tinubu be ìlú Abéòkuta wò ti a si fi ògùn fe. O télè Ọba yii de Ìlú Badagry ti o jẹ ibi ìfarapamó si fún àwọn Ọba àlàyé nìgbà naa.Nàíjírià Ní Ìlú Badagry yii bakan na a, o ló ipò ìyàwó Ọba tí o wa láti ta àwọn ojà ti o lòdì si èyí tí o ye ki o ta bii tòbákò, iyò àti òwò ẹrú.Ìya oba ni óbá oba ati ajélẹ̀ pẹ̀lú ẹfúnróyè parí ìjá ẹfúnróyè síì kúrò ìlú
Federalism Awọn Zila Nazim lo lati jẹ olori alakoso Ipinle Itọsọna titi 2010 nigbati ijọba fi agbara wọn fun Awọn Alakoso Iṣọkan. Iṣe wọn jẹ bakannaa bãlẹ gomina tabi alakoso, pẹlu ojuse fun imuse imulo ijoba ati ṣiṣe awọn ipilẹṣẹ ti o dide lati inu rẹ.
Bola Ajibola Omoba Bolasodun Adesumbo "Bola" Ajibola KBE (tí a bí ní ọjọ́ méjìlélógún oṣù kẹta ọdún 1943) jẹ́ Adájọ́-àgbà-yányán àti Mínísítà ètò - ìdájọ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1985 sí 1991. Ó tún jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn Adájọ́ nílé ẹjọ́ àgbáyé láti ọdún 1991 sí 1994. Bákan náà, ó jẹ́ ọ̀kan lára Adájọ́ márùn-ún lórí àjọ apẹ̀tùsáwọ̀ ẹnubodè láàrin orílẹ̀-èdè Eritrea àti Ethiopia tí ilé ejò Permanent Court of Arbitratio yàn.
Viola Onwuliri Ní ọdún 2011, Ó díje dupò gómìnà Ìpínlẹ̀ Ímò pelu gomina Ikedi Ohakim, Leyin ti won padanu ninu idibo naa, gomina Rochas Okorocha ti o wole ninu idibo naa yan Viola fun ipo komisona, amo Viola ko lati gba ipo naa ti o si ya gbogbo eniyan lenu.
Oluremi Tinubu Olúrèmí ka èkó ilé-ìwé gíga ní University Ifè, àti Adeyemi College of Education.
Oluremi Tinubu Olúrèmí Tinúbú jé àbíkéhìn nínú omo méjìlá; ó sì dàgbà ní ìpínlè Ogun State.
Bola Akindele Adebola Ismail Akindele jé omo orílé èdè Nàìjíríà onísòwò (a bi ni November 25, 1963) ni Ibadan, Oyo State. O je Alakoso ati Oludari Courteville Business Solutions, won je olupese ti alaye ọna ẹrọ, consulting, ati owo ilana nisese iṣẹ.. O je okan lara omo egbe olugbamoran ti awọn East Africa Business Network(EABN)..
Alexander Akínyẹlé Àbúrò rẹ̀ HRH Isaac Babalola Akinyeloni ó padà gorí ìtẹ́ gẹ́gẹ́ Olúbàdàn ti Olúbàdàn tí òun náà jẹ́ Olúbàdàn àkọ́kọ́ tí yóò jẹ́ ọ̀mọ̀wé. Àwọn méjèjìbsì fẹ́ràn ilẹ̀ baba wọn. Ní ọdún 1949, wọ́n yan Alexander Akínyẹlé gẹ́gẹ́ bí Alákòóso Olùdarí Order ti ilẹ̀ Bíritènì. Bíṣọ́bù náà ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìtagbangba ní ọ̀jọ́ oṣù kejìlá ọdún 1956 nígbà tí Queen Elizabeth II ṣe àbẹ̀wọò sí ilẹ̀ Nàìjíríà, ní St. James Cathedral, Oke Bola , nílùú Ìbàdàn láti lo ọkàn, ọwọ́, àti ẹ̀yà ara gbogbo láti fi sin Jesu Kristi . Alexander Babalola Akinyele jẹ́oè Oluódùmarè ní ẹni ọdún méjìlélọ́gọ́sàán ní ọdún 1968.
Tolu Odebiyi Ọdẹbiyi jẹ́ ẹni tí ó dàgbà sínú òṣèlú. Baba rẹ, Jonathan Ọdẹbiyi ni olórí ọmọ ẹgbẹ́ tí ó kéré jùlọ ní ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú Àgbà nígbà ìjọba olómìnira kejì lórí pẹpẹ ẹgbẹ́ oníṣọ̀kan (Unity Party of Nigeria). Ó ti kọ́kọ́ ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bi akọ̀we àgbà ní ọfiisi olórí àwọn òṣìṣẹ́ tí ó wà ní ọfiisi gomina ti Ìpínlẹ̀ Ògùn ní ọdún 2006 kí ó tó di wípé Ìjọba gomina Ibikunle Amosu wa yan an gẹ́gẹ́ bí olórí àwọn òṣìṣẹ́. Ní ọdún 2015, ẹgbẹ́ òṣèlú rẹ kọ láti gbárùkù ti ìpinnu rẹ láti díje lọ sí ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú. Ó ti kọ́kọ́ pinnu láti díje gẹ́gẹ́ bi gómìnà fún Ìpínlẹ̀ Ògùn nínú ìdìbò ti ọdún 2019, ṣùgbọ́n Ó jáwọ́ ninu ìpinnu rẹ. Ní ọdún 2018, Ọdẹbiyi kọ̀wé fi ipò rẹ sílẹ̀ bí olórí àwọn òṣìṣẹ́ láti díje lọ sí ilé Ìgb̀imọ̀ Aṣojú gẹ́gẹ́ bí aṣojú fún ìwọ oorun ti Ìpínlẹ̀ Ògùn.
Simoné Nortmann Wọ́n bí ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù karùn-ún ọdún 1990 ni ìlú Pretoria ni orílẹ̀ èdè South Áfríkà. Àwọn òbí rẹ jẹ ajagun fún orílè-èdè South Áfríkà. Ó gboyè nínú eré ìtàgé láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Stellenbosch University ni ọdún 2012.
David Oyedepo Ní ọjọ́ kẹtà-lé-lọ́gbọ̀n Oṣu Kẹsan ọdún 1954 ni wọn bi David Olaniyi Oyedepo ni ilu Osogbo, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ṣugbọn ó jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Ọmú-Aràn, ní Agbegbe Ìjọba Ìbílẹ̀ Irẹpodun. O dagba ni ìdílé ẹsin ti o papọ kan. Ibrahim baba rẹ jẹ olutọju Musulumi.Iya rẹ jẹ ọmọ ìjọ Kérúbù àti Séráfù.
Ojoma Ochai Òun ni Arts and Administrative Assistant ní ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 2006 wọ 2007. Ó jẹ́ adarí connected Africa Arts Project ní Nàìjíríà ní ọdún 2007 wọ ọdún 2009. Ní ọdún 2009, ó jẹ olùdarí Diversity, Performance and Evaluation ní Nàìjíríà. Ó jẹ́ olùdarí Arts ní Nàìjíríà láti ọdún 2010 wọ 2017. Ó di olùdarí Arts ni West Africa lọ́dún 2017.
Priscilla Studd Priscilla "Scilla" Studd (saájú ọdún 1887 si ọdún 1929, Omidan Priscilla Livingstone Stewart) jẹ́ ajíhìnrere ni ijọ alátẹnumó-ọmọ lẹ́yìn Krístì, o si jẹ ìyàwó ọ̀gbẹni Charles Studd.
Ọ̀wọ́n Gbọ̀ngàn Tinúbu Gbọ̀ngàn yii je onigun-mẹrin ti a fi irin se odi yii kaakiri, o si ni orisun omi meji ti o nfan omi si awon ododo ati awon igi ilẹ̀ olóoru ti o wa ninu rẹ̀. Ère Iyaafin Tinubu ti o ga to iwon eniyan wa ninu Gbọ̀ngàn yii o si duro lori orori kan.
Joseph Oni Joseph Ola Oni ni gomina Ipinle Niger lati July 1978 titi de October 1979.
Simoné Nortmann Simoné Pretorius (bíi ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù karùn-ún ọdún 1990) jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè South Áfríkà tí ó gbajúmọ̀ fún ipá Irma Humpel tí ó kó nínú eré "Vir die voëls". Ó tún gbajúmọ̀ fún ipá Jony tí ó kó nínú eré Hotel, èyí sì jẹ ki o gba àmì ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bí òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ South African Film and Television Award ni ọdún 2018. Eré tí ó fi kọ́kọ́ di gbajúmọ̀ ni 7de Laan(2013-2015) níbi tí ó tí kó ipa Nadia, èyí sì jẹ kò gbà ẹ̀bùn òṣèré tuntun tó dára jù lọ ní ọdún 2014 láti ọ̀dọ̀ Royalty Soapie Awards.
Adunni Bankole Adunni Bankole (Oṣù Kẹ́tá, ọdún 1959 - ọjọ́ Kẹ́tá Oṣu Kini ọdún 2015) jẹ ólùdarí àwùjọ ni Nàijíríà atí óbinrín oníṣòwò. Ó jẹ́ "Yèyé Mokun" tí ijọ́bá Owu, ìlú kan ni Abẹ́òkúta, olú-ìlú ti Ìpínlẹ̀ Ògùn, gúusù ìwọ̀-óòrùn Nàijíríà .
Tolu Odebiyi Tolulope Odebiyi (Tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kọkànlá ọdún1963) jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀ èdè Naijiria tí Ó wá láti Ìpínlẹ̀ Ògùn. Odebiyi ni wọn dìbò yàn sí ilé Ìgbìmọ̀ Aṣojú Àgbà láti jẹ́ aṣojú fún ìwọ oorun ti Ìpínlẹ̀ Ògùn ní ọdún 2019. Ó ti kọ́kọ́ ṣiṣẹ́ pẹ̀lú gomina Ibikule Amosu ti Ìpínlẹ̀ Ògùn gẹ́gẹ́ bí olórí àwọn òṣìṣẹ́.
Uzo Aduba Uzoamaka Nwanneka (bíi ni ọjọ́ kẹwàá oṣù kejì ọdún 1981) tí orúkọ inagi rẹ jẹ Uzo Aduba je òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ fún ipa rẹ̀ nínú eré" Orange is the New Black " tí ó ti kó ipa "Suzanne " ni ọdún 2013-2019 ni ibi tí ó ti gbà ẹ̀bùn "Outstanding Guest Actress" ni ọdún 2014 àti "Outstanding Supporting Actress" ni ọdún 2015 láti ọ̀dọ̀ "Screen Actors Guild Awards". Uzo je ìkan láàrin àwọn òṣèré méjì tí ó ti gba ẹ̀bùn "Emmy Award" fun ẹ̀fẹ̀ atí eré orí ìtàgé.
Michael Kearney Michael Kearney Òun ni ó kéré jù láti gba oyè ní Yunifásítì. Ọmọ ọdún mẹ́fà àti oṣù méje ni ó jẹ́ nígbà tí ó wọ santa Rosa Junior College, California ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà ní 1990. Ní ọdún 1994 ni ó gba oyè B.A. nínú Anthropology ní. University of South Alabama ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà nígbà tí ó jẹ ọmọ ọdún mẹ́wàá àti oṣù mẹ́rin.
Abíọ́lá Ọdẹ́jídé Ọdẹ́jídé ni obìnrin àkọ̀kọ̀ tí ó k9kọ́ jẹ Igbákejì ọ̀gá Yunifásítì ní University of Ibadan. A¡ṣáájú àkókò náà, ó ti kọ́kọ́ di oríṣiríṣi ipò mú, lára àwọn ipò tó jẹ ni; Olùdarí ìkẹ́kọ̀ọ́ òkèèrè. Ó sinmi lẹ́nu iṣẹ́ ní Ìbàdàn lóṣù kọkànlá ọdún 2011.
David Nnaji David Nnaji ( a bi ni oṣù keje ọdún 1985) jẹ òṣèré fíìmù Nàìjíríà àti onkọwe ọmọ ilẹ Nàìjíríà.
Priscilla Studd A bi i ni Lisburn, l'ẹba Belfast, ni ìlú Ireland, (eleyi ti o ti di apá ariwa ilẹ̀ Ireland l'ode oni) Priscilla Stewart gúnlẹ̀ ni ìlú Shanghai ni ọdún 1887 gẹ́gẹ́ bi ọ̀kan lára àwon ọgọrun ajíhìnrere ti iṣẹ́ iranṣẹ aarin gbungbun ilẹ China o si jẹ ọkan làra àwon ọ̀wọ́ ti o pọ jù ti o de papọ. Alaye fi idi rẹ múlẹ̀ wípé o fi ìwòjú ati ìṣe han gẹ́gẹ́ bi ọmọ ilẹ̀ Ireland pẹ̀lú ojú rẹ ti o jẹ aláwọ̀ buluu ati irun rẹ ti o jẹ alawọ omi wúrà. Lẹ́yìn ti o ti gbé́ fun ìgbà diẹ ni Shanghai, òun pẹ̀lú àwon obìnrin mẹta miran lọ bere si ṣe iṣẹ́ ni ilu Ta-Ku-Tang.
Babajide Sanwo-Olu Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú bẹ̀rẹ̀ sí ń kópa nínú ìṣèlú ní ọdún 2003, nígbà tí wọ́n yàn án sí ipò "Olùbádá-mọ̀ràn pàtàkì lórí àwọn ọ̀rọ̀ abẹ́nú" sí igbákejì gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Èkó nìgba kan rí Femi Pedro. Wọ́n fi Babájídé ṣe adelé sí ipò Kọmíṣọ́nà fún "Economic Planning and Budget" títí di ọdún 2007 tí wọ́n yàn án sí ipò kọmíṣọ́nà okòwò àti àwọn ilé-iṣẹ́ lábẹ́ ìṣèjọba gómìnà ìgbà náà olóyè Bola Tinubu. Lẹ́yìn ìdìbò gbobgo gbò tí ó wáyé ní ọdún 2007, wọ́n yan Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú sí ipò kọmíṣọ́nà fún "Ètò ìdásílẹ̀, Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti Ìfẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́ ọba lábẹ́ gómìnà tẹ́lẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Èkó amòfin Babatunde Fashola. Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú tún di Adarí àgbà fún ilé-iṣẹ́ "Lagos State Development and Property Corporation" (LSDPC) lábẹ́ ìṣèjọba gómìnà Akinwunmi Ambode ní ọdún 2016.
Historic Quarter of the City of Colonia del Sacramento Gẹgẹbi abajade ti Ogun ti Aṣeyọri Ilu Sipeeni, gomina ti Buenos Aires, Valdes Incian, bẹrẹ Idoti ti Colonia del Sacramento. Awọn ologun ti gomina Spain ni aṣẹ nipasẹ Baltazar García Ros lati ọjọ 18 Oṣu Kẹwa Ọdun 1704 titi di ọjọ 14 Oṣu Kẹta Ọdun 1705, nigbati awọn ọkọ oju-omi Pọtugali ti yọ awọn olutẹsin kuro. Awọn ijọsin ati awọn Afara nikan ni a ko parun. 14 Oṣu Kẹta Ọdun 1705, nigbati awọn ọkọ oju-omi Pọtugali ti yọ awọn olutẹsin kuro. Awọn ijọsin ati awọn Afara nikan ni a ko parun.
Taiwo Ajai-Lycett Wọn bí Lycett ni ọjọ́ Keta oṣù kejì ọdún 1941 ni ìpínlè Èkó, bàbà rẹ jẹ ọmọ ìran Àwórì. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Mt Carmel Convent School àti Methodist Girl's High School ni ìpínlè Èkó.
Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà Àwọn wọ̀nyí ni Gómìnà Ilé Ìfowópamọ́ àgbà ti Nàìjíríà tí ó ti jẹ láti ọdún 1960 títí di àkókò yìí:
Remi Adedeji Adedeji jẹ ọmọ bíbí ìlú Okemesi ni Ekiti State ni ọdún 1937. ojú gba Adedeji tí nítorí àwọn ìwé tí ọ ko ni nipasẹ iwa ati ìṣe ile wa . Púpò ni iwe ni o kò nipa ìtàn àwọn ọmọ Naijiria . O ṣe atejade " The fat woman" ni ọdún 1973. A Yàn gẹgẹ bí oluranlọwọ a tun ìwé tó academic journal, "". Ìwé rẹ sọrọ nipa ìjàpá. Ìwé ọdún 1986 "Moonlight Stories" sọrọ nipa Just-so stories ìdí tí ẹkùn fi pa lórí ati ìdí tí ikarahun ìjàpá fi sàn.
Stephanie Sandows Stephanie Ndlovu (bíi ni ọjọ́ kọkàndínlógbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1991) jẹ́ òṣèré àti agbóhùnsáfẹ́fẹ́ ni orílẹ̀ èdè South Áfríkà tí ó gbajúmọ̀ fún ipá tí ó kó nínú eré Scandal àti Shuga. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí University of Johannesburg. Ó jẹ́ ìkan láàrin àwọn atọkun ètò ọmọdé tí àkòrí rẹ jẹ Craz-e. Ó ṣe atọkun ètò Bonisanani. Ó kó ipa Ingrid nínú eré Scandal ni ọdún 2015. Ó fẹ́ Hungani Ndlovu ni oṣù kejì ọdún 2019.
Paulette Goddard Paulette Goddard (ti orúkọ abisọ rẹ jẹ Marion Levy) gbé ayé lati ọjọ kẹta oṣù kẹfà ọdún 1910 titi dé ọjọ ketalelogun oṣù kẹrin ọdún 1990. O jẹ òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Àjàkálẹ̀ àrùn Nipha Títọ́jú aláìsàn tí ó ní àrùn Nipha ni pípèsè ìtọ́jú tó péye. Ní àsìkò ọdún 2018, kòì tíì sí Oògùn kan pàtó fún ìtọ́jú àrùn náà. Àmọ́, ṣíṣọ́ra-ẹni nípa sísúnmọ́ ẹyẹ àdán, Ẹlẹ́dẹ̀ àti kí a má jẹ dàbínù tútù ni ọ̀nà kan pàtàkì tí a fi lè ṣọ́ ara wa kúrò níbi ìkọlù àrùn náà. Àwọn tí wọ́n kò àrùn Nípa ni ọdún 2018 ń lọ sí nkan bí ọgọ́ta ó lè mẹ́wàá tí ìdá 75 nínú àwọn wọ̀nyí sì dèrò ọ̀run. Ní inú oṣù Karùn ún ọdú 2018, yí kan náà, àwọn .ẹ́tàdínlógún ni wọ́n gbèkuru jẹ lọ́wọ́ ẹbora ní Ìpínlẹ̀ Ke ra la ní orílẹ̀-èdè India.
Oluremi Tinubu Olúrèmí Tinúbú je arabinrin àkókó tì'lu èkó nígbà ti oko re, Bólá Tinúbú, je gomina. Beeni o so da New Era Foundation, eyi to was fun idagbasoke ati igbega awon odo, ati lati kpolongo imototo awujo.
Ògún Lákáayé Ògún nínú ìtàn aròsọ àtẹnu-dẹ́nu ní ilẹ̀ Yorùbá jẹ́ òrìṣà tó ní agbára lórí ina, irin, ìsọdẹ, ìṣèlú àti ogun. “Ọmọ ti yóò j’aṣàmú, kékeré ló ti ńjẹnu ṣámúṣámú lọ.” Owe àwọn àgbà yìí ló bá ẹni tí ó kọ ìwé yìí mu ọ̀gbẹ́ni Ọlátúbọ̀sún Ọládàpọ̀, nitori àkókò ti o ńkẹ́kọ̀ọ́ ni ilé-ìwé àwọn olùkọ́ ti Lúkù Mimọ́ ni ó kọ ìwé yìí, nílùú Ìbàdàn.  Lákòókò yìí, mo ni àǹfàní àti jẹ́ olùkọ́ọ rẹ̀ nínú ẹ̀ka ẹ̀kọ́ Yorùbá, àti láti tún jẹ́ alábòjútó Ẹgbẹ́ Ìjìnlẹ̀ Yorùbá ti Kọ́lẹ́ẹ̀jì náà. Lọ́nà méjèèji yii ni Ọ̀gbẹ́ni Ọládàpọ̀ ti fi ara rẹ̀ hàn bii akọni nínú èdèe Yorùbá. dé ibi pé ni ọdún kẹta rẹ̀ ni Kọ́lẹ́ẹ̀jì, òun ni a fi jẹ alága Ẹgbẹ́ Ìjinlẹ̀ Yorùbá ti Kọ́lẹ́ẹ̀jì náà.  Nígbà tí ó sì dip é ki á máa wá eré ti ẹgbẹ́ yóò ṣe ní ọdún 1967, eré tirẹ̀ yii ni a yàn pé ó gbayì jù nínú gbogbo àwọn eré ti a yẹ̀wò nígbà náà. Àwọn ti ó wo eré náà nígbà ti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ṣe é ni Gbọ̀ngàn Sẹ̀ntínárì ní Aké, Abẹ́òkútà àti ni Gbọ̀ngàn Àpèjọ ti Ilé-Ẹkọ́ giga tí ìlú Ayétòrò ni, “àrímá -leèlọ àwò-padà-sẹ́hin” ni eré náà í-ṣe. Eyi ló fún mi ni ìdùnnú láti lè kọ ọ̀rọ̀ àsọsiwájú yìí lórí ìwé ÒGÚN LÁKÁAYÉ. Eré náà kọ́ ènìyàn ni ògidìi Yorùbá. o fi oriṣiriṣI àṣà Yorùbá hàn; ju gbogbo rẹ̀ lọ, ó kọ́ ènìyàn lọ́gbọ́n lóríṣiríṣi ọ̀nà.
Ilojo Bar Ilojo Bar, tí wọ́n tún ń pè ní Ilé Ọláìyá tàbí Casa da Fernández jẹ́ ilé ìṣẹ̀ǹbáyé tí wọ́n kọ́ bí ti àwọn Brazil tí ó wà ní Tinubu Square, Lagos Island, Ìpínlẹ̀ Èkó ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà .
Sikiru Kayode Adetona Ni ọjọ́ Ìṣẹ́gun ti i ṣe ọjọ́ karun oṣù kẹrin ọdún 1960, ọba tuntun, ọba Adétọ̀nà darapọ̀ mọ àwọn ọba ti agbègbè ìwọ òorùn lẹ́hìn ti wọ́n ti ṣe àfihàn rẹ. Ọba Síkírù Káyọ̀dé Adétọ̀nà jẹ aláànú ọba. Èyí lo mú ki àwọn ọba àti àwọn ìjòyè dárúkọ rẹ gẹ́gẹ́ bi àarẹ fún ìgbìmọ̀ lọ́ba lọ́ba. Sùgbọ́n ẹni tí o ti dàgbà ti o si tún jẹ àgbà ọba gẹ́gẹ́ bi ìṣẹ̀dálẹ̀, olóògbé sir Adésọjí Adérẹ̀mí, Òoni ti Ilé-Ifẹ̀ ni wọn padà wa yàn gẹ́gẹ́ bi i àarẹ. Èròngbà wọn ní pe gẹ́gẹ́ bí ọ̀dọ́modẹ́ ọba, Àwújálẹ̀ ti O jẹ ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún yio ni akitiyan fún ipò gíga yi. La i se aniani, èròngbà yi lo mu ki wọn gbà Àwújálẹ̀ ti ilẹ̀ Ìjẹ̀bú gẹ́gẹ́ bi ẹni ọ̀tọ̀.
Doyin Okupe Wọ́n bí Doyin ní ọjọ́ Kejìlélógún oṣù Kẹ́ta, ọdún 1952, ní ìlú Ìpẹru ní Ìpínlẹ̀ Ògùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Doyin jẹ ọmọ bibi Oloye Matthew Adékọ̀yà Òkúpè, ẹniti o jẹ osise Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà . Doyin lọ si ile-eko ti St. Jude ti o wa ni ilu Èbúté Méta, ní Ìpínlẹ̀ Èkó, O tun kawe ni ile-eko ti Igbobi College ni ilu Yábàá, ti o si lo sile-eko Yunifásitì ti Ìbàdàn ní Ìlú Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ .
Boity Thulo Boitumelo Thulo (bíi ni ọjọ́ kejìdínlógbọ̀n oṣù kẹrin ọdún 1990) tí orúkọ inagi rẹ jẹ Boity jẹ́ òṣèré, olórin, oníṣòwò àti mọ́dẹ́lì lórílẹ̀ èdè South Áfríkà.
Omoyemi Akerele Omoyemi lọ si Yunifasiti ti Lagos nibi ti o ti gba oye oye ni Ofin. O tẹsiwaju lọ si Yunifasiti ti Warwick ni ibi ti o ti gba oye oye ni Economic Economic Economic . O ṣiṣẹ ni Olaniwun Ajayi ni ile-iṣẹ ti Ilufin ati Co lati ọdun 2000 si 2003 ṣaaju ki o to di onise apẹẹrẹ . O jẹ oluṣeto njagun fun Iwe-akọọlẹ Iwe-aye kan ti a pe ni "Ifunmọtitọ" .
Adetoun Ogunsheye Awon ola ati iyin orisirisi ni Adetoun Ogunseye ti gba. Lara won ati odun ti o gba won niwonyi: Ile eko giga Yunifasiti Ibadan tun so gbongan ibugbe kan ti awon omo ile-eko n gbe ni oruko re ni akoko ti ojogbon Abel Idowu Olayinka n se isakoso ile-eko giga Yunifasiti yi.
Jennifer Eliogu Eliogu wa lati Idemili ni Ipinle Anambra, agbegbe ila-oorun guusu ila oorun ti Naijiria ṣugbọn o dagba ni Ipinle Eko, eyiti o jẹ guusu iwọ-oorun Naijiria. Eliogu gba ami-oye diploma lati Yunifasiti ti Jos o si gba oye B.Sc. Lati Yunifasiti ti Ipinle Eko.
Adewale Oke Adekola Adéwálé Oke Adékọ́lá FISTructE FICE CON (26 Oṣu Kẹta 1932 - Oṣu Karun 1999) jẹ́ onímọ̀ ero, omowe, òǹkọ̀wé ati alabojuto. Ó jẹ́ Ọ̀gá àgbà fún èka ìmọ̀ ẹ̀ro ̣ni ilé kíkó àti àtúnṣe ọ̀nà Ilé-ẹ̀kọ́ Yunifasiti ti Èkó. Òun ni ìgbà kejì alákòóso ìgbìmọ̀ ti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Abubakar Tafawa Balewa￼￼ bákan náà ni ó jẹ́ olùkọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifasiti ti Eko.ni ile O jẹ aṣáájú-ọnà ti ẹkọ imọ-ẹrọ ni orile-ede Naijiria ati pe o jẹ alakọni nla. O di ọkan ninu awọn orilẹ-ede Naijiria akọkọ lati fun ni oye ti Dokita Doctor of Science (DSc) ni ọdun 1976 - Oriṣẹ ile-ẹkọ Yunifasiti ti London fun ni imọ-ẹrọ (awọn ẹrọ imọ-ilana).
Nadia Buari Buari ni a bi ni Sekondi-Takoradi, Ghana, baba re wa lati Lebanoni, iya re si wa lati ilu Ghana. O lọ si Ile-iwe Secondary ti Awọn ọmọbinrin Mfantsiman ati lẹhinna kẹkọọ iṣe-iṣe ni Yunifasiti ti Ghana, ni ipari ẹkọ ogba oye BFA . Ni gbogbo akoko rẹ ni Ile- ẹkọ giga Yunifasiti ti Ghana, o ni ipa lọwọ ninu eré ati awọn ẹgbẹ ijo.
Jones Arogbofa Arogbofa gba oyè Diploma nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti ìmọ̀ ẹ̀rọ Rochester Institute ní ìlú America, Ó tún gba oyè àkọ́kọ́ ti Yunifasiti nínú ìmọ̀ ẹ̀ro àti oyè ẹlẹ́ẹ̀kejì ti Yunifasiti nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ bakana láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifasiti ti Alabama ní ìlú America.
George Maxwell Richards George Maxwell Richards, TC, CM (born 1931) ni Aare ikerin orile-ede Trinidad and Tobago. Onimo iseero kemika, Richards lo tije Oluko Agba Ogba St. Augustine ti Yunifasiti West Indies ni Trinidad ni 1996. Teletele o tun ti sise fun Shell Trinidad Ltd. ko to dipe o bo si Yunifasiti West Indies ni 1965. O di Aare ni March 17, 2003 fun igba odun marun. Richards ni Olori Orile-ede akoko ni Anglophone Caribbean to je Amerindian.
Yunifásítì Yunifasiti je ile-eko giga ati isewadi ti o fun ni ni iwe-eri fun imo ijinle.
Adebisi Agboola Adebisi Agboola (ojoibi 11 August, 1964 ni Ogbomosho) je omo Yoruba ara Amerika onimo mathimatiki to je ojogbon ni Yunifasiti Kalifornia ni Santa Barbara. Agboola gba iwe-eri bachelor ninu mathimatiki lati Yunifasiti Cambridge, Cambridge, Ilegeesi ni 1985, awon iwe-eri master ati dokita lati Yunifasiti Kolumbia, New York ni 1988 ati 1991.
Lisa Folawiyo Lisa Folawiyo ka iwe amofin ni Yunifasiti ti Lagos .
Lucas Papademos Lucas Papademos (, , ""; abi ni Athens ni October 11, 1947) je Griiki asetookowo ati lowolowo Alakoso Agba orile-ede Griisi. Teletele, o ti je Gomina Banki Griisi lati 1994 de 2002 ati Tgbakeji Aare Banki Aringbangan Yuropu lati 2002 de 2010. O je ojogbon aseabewo fun eto igbooro ni Kennedy School of Government ni Yunifasiti Harvard ati Elegbe Agba ni Center for Financial Studies ni Yunifasiti Frankfurt.
Alessandro Volta Ni ọdun 1779, o di olukọ ọjọgbọn ti fisiksi adanwo ni Yunifasiti ti Pavia, alaga kan ti o tẹdo fun fere 40 ọdun.
Yunifásítì ìlú Versailles Yunifásítì ìlú Versailles (tabi Yunifasiti Versailles, ) jẹ́ yunifásítì kan ní ìlú Versailles, Fránsì. UVSQ ti wa ni àìyẹsẹ ni ipo ninu awọn ti o dara ju egbelegbe ni aye. O ti wa ni paapa ogbontarigi Imọ ti climatology ati atomosphere.
Ìjálá Awon ohun ti o maa n je akejaala logun ni o wa ni ori yii. Won maa n fi ijala ki eniyan a kii sii sabaa mo eni ti o seda iru ijala bee. Bi apeere, ijala ti o je mo oba Abiodun ni o wa ni ori yii. Lile ke ijala naa daadaa ni oriyin fun eni ti o ke ijala kii se ti pe boya ohun ni o seda re.
Yunifásítì ìlú Paris-Saclay Yunifásítì ìlú Paris-Saclay (tabi Yunifasiti Paris-Saclay, ) jẹ́ yunifásítì kan ní ìlú Gif-sur-Yvette, Fránsì. UPSa ti wa ni àìyẹsẹ ni ipo ninu awọn ti o dara ju egbelegbe ni aye
Abiodun Baruwa Abiodun Baruwa agba boolu-elese totifeyinti ara Naijiria
Yunifásítì ìlú Ìbàdàn YunásítìtÌjọba Àpapọ̀ i ti ilu Ibadaní ọjọ́joẹtàdínlógún, OṣùsKọkànlálaỌdúdun 1948.  Rt. Hon. Sir Abubakar Tafawa Balewa ẹ́ ẹeniàkọ́kọ́o áati ẹ́e iòo àbáaÌsàlẹ̀ Yunifasiti ìí. O si je oye yi ni ayeye kan, ti a ranti fun Ilu Gangan, í óo ìi áyée órí ri ápáaìṣerée Yuniásítì yìí íi ọdúun 1963. Kenneth Dike ìi niọmọ oílẹ̀èdè àìjíríàaàkọ́kọ́otí ó jẹ́ ipò Gíwá Yunifasiti áà. .
Frances Okeke Ó tún ti kópa níbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ kan lábẹ́ àmójútó Nick Monu, bẹ́ẹ̀ ló sì tún ti kọ́ ẹ̀kọ́ ìtàn-eré kíkọ lábẹ Dapo Oshiyemi tí ó n ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ fíìmù Talking Drum Entertainment (UK)
Marc Fleurbaey Marc Fleurbaey ti graduate lati ENSAE ParisTech (1986), akọsilẹ giga ni imoye lati Yunifasiti Paris-Nanterre (1991) ati oye oye ninu ẹkọ ẹkọ-aje lati Ile- ẹkọ giga ti Ọlọgbọn ni Awọn Imọ Awujọ (1994)..
D'banj Dapo Daniel Oyebanjo (ibi ni 1980 Zaria, Ipinle Kaduna, Nigeria), to gbajumo gege bi D'banj je akorin ati afonfere omo orile-ede Naijiria.
Sunday Abiodun Olukoya Sunday Abiodun Olukoya je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Ondo tele.
Sope Willams Elegbe Sope ni Igbakeji-Alaga ti igbimọ-aṣẹ Debarment ati iyasoto ti International Bar Association ati ọmọ ẹgbẹ ti Transparency International's Ṣiṣẹ Ẹgbẹ lori Debarment ati Iyasoto. Ẹlẹgbẹ ni Ẹgbẹ Iwadi Iwadii ti Gbogbogbo, Yunifasiti ti Nottingham ni 2020 alamọran awọn ile-iṣẹ kariaye ati awọn ara ijọba lori rira ati awọn ọrọ alatako ibajẹ ti o nkọ awọn eniyan ni gbangba ati aladani ni ofin ati ofin iwa ibajẹ.
London School of Economics London School of Economics and Political Science, ti a mo lasan bi London School of Economics tabi LSE, je ile-eko pataki ti Yunifasiti ilu London ni London, Ilegeesi.
Johannes Hans Daniel Jensen Johannes Hans Daniel Jensen (June 25, 1907 ni Hamburg – February 11, 1973 ni Heidelberg) je ara Jemani to je onimo fisiksi inuatomu. Nigba Ogun Agbaye Keji, o sise lori ise okun inuatomu fun Jemani, to unje Agbo Uraniom, ninu ibi to ti se afikun pataki si ipinya awon isotopu uraniom. Leyin ti ogun pari, o sise bi ojogbon ni Yunifasiti ilu Heidelberg. O tun je ojogbon alejo ni Yunifasiti Wisconsin–Madison, the Institute for Advanced Study, Indiana University, ati the California Institute of Technology. Jensen pin Ebun Nobel ninu Fisiksi odun 1963 pelu Maria Göppert-Mayer fun aba won fun afijuwe igbaeyin inuatomu.
Uche Elendu Elendu ni a bi ni Ipinle Abia eyiti o wa ni agbegbe ila-oorun guusu ila oorun ti Naijiria, ti o bori pupọ nipasẹ awọn eniyan Igbo ti Naijiria. Elendu ni ọmọ akọkọ ti awọn obi rẹ bi ati pe o ni awọn arakunrin aburo mẹta ti gbogbo wọn jẹ akọ. Baba rẹ jẹ oṣiṣẹ ilu ti o ti fẹyìntì ati oniṣowo lakoko ti iya rẹ jẹ olukọ. Elendu ti tẹwe pẹlu B.Sc. oye ni "Awọn ibatan Kariaye" lati Yunifasiti ti Ipinle Imo.
Adetoun Ogunsheye Felicial Adetoun Omolara Ogunseye ( ti o je omobibi inu Banjo) ni a bi ni ojo karun un osu kejila odun 1926. Adetoun ni ojogbon obinrin akoko ni orile-ede Nàìjíríà. O je ojogbon onimo ijinle lori ile ikowe pamo si ka (Library and Information Science) ni ile-eko giga ti Yunifasiti ilu Ibadan.
Abiodun Koya Ó jẹ́ ọkán nínú awọ́n ọ̀jọ̀gbọ́n akọrin tín se abínibí ìlú Áfíríkà tó gba ẹ̀kọ́ orin aláìlẹ́gbẹ́. Wọ́n pèé ni akọrin àwọn àarẹ àti Ọba. Abiodun Koya tí korin ní White House, níbi àwọn ìfíníjóyè àarẹ ati ni Apejọ National Democratic. A bíi ní Ìpínlẹ̀ Ògùn ti Nàijíríà, bàbá rẹ̀ gbàá níyànjú lórí orin nípa ṣíṣe àfíhàn orin aláìlẹ́gbẹ́ fun u ní ọmọ ọdún mẹ́ta, Koya nifẹ sí orin nígbàtí ó di ọmọ ọdún mẹ́fà, ó ma ń ta violin, ó sì maa n kọrin aláìlẹ́gbẹ́ ní ilé ijọsin. Ó kúrò ní ìlú Nàijíríà ní ọdun 2001 lọ sí Amẹrika níbití ó ti kẹkọọ Ìṣàkóso Ìṣòwò ní Ilé-ẹkọ́ gíga District of Columbia, Washington, DC. Ó tẹ̀síwájú láti kọ́ ẹ̀kọ́ orin fún àléfà óyè rẹ̀ ní Ilé-ẹkọ́ gíga Kátólíkì, Washington. DC
Emmanuel Ifeajuna Ọmọ bibi ilu Onitsha ni ẹya ibo lati orilẹ-ede Naijiria ni i ṣe, o si kẹkọ gboye ninu imoijinlẹ sayẹnsi lati ile-iwe giga ti Yunifasiti Ibadan. O dara pọ mo oṣelu, lẹyin eyi ni o tun gba iṣẹ ologun. O ko ipa pataki ninu ifipa gba ijọba lowo oloselu ti o waye ni orilẹ-ede Naijiria ni ọdun 1966.
David Blackwell Ni 1935, nigba to je omo odun 16, Blackwell lo si Yunifasiti Illinois ni Urbana-Champaign pelu ero lati di oluko mathimatiki ni ile-eko alakobere. Ni 1938 o gba iwe-eri bachelor ninu mathimatiki, iwe-eri master ni 1939, be sini o di dokita ninu mathimatiki ni 1941 nigba to je omo odun 22, gbogbo won lati Yunifasiti Illinois.
Funsho Williams Funsho Williams lọ si ile-iwe St. Paul's Catholic ni Ebute Metta ati lẹhinna St Gregory's College, Lagos . Ni ọdun 1968, o kọ ẹkọ ni Yunifasiti ti Lagos , o ni ipele kan ninu imọ-ẹrọ ilu . Lẹhinna o lọ siwaju lati lọ si ile- iṣẹ Imọ-ẹrọ ti New Jersey fun idiyele Titunto si rẹ .
Fela Durotoye Fela Durotoye ni a bi si Layiwola ati Adeline Durotoye, awọn ọjọgbọn ni Yunifasiti ti Ibadan. [3] Lẹhin awọn obi rẹ ti lọ si University of Ife, o lọ si Ile-iṣẹ ọmọ ọmọde (1974-1981) o si tẹ-ẹkọ si Ile-ẹkọ giga ti Moremi (1981-1986). O tẹsiwaju lati ni Ikọ-iwe-ẹkọ Bachelor of Science ni Imọlẹ Imọlẹ pẹlu Oro, bakanna gẹgẹbi ijinlẹ giga ninu Isakoso Iṣowo (M.B.A) ni Obafemi Awolowo University, Ile-Ife. O jẹ akọle ti ẹkọ ile-iwe giga ti John F. Kennedy ti Ile-ẹkọ Ẹkọ Ile-iwe giga ti Harvard University.
Abiodun Olujimi A bí ní Òmùò Ẹ̀kìtì ní Ìpínlẹ̀ Èkìtì, Ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní Ilé ìwé Àpóstélì ti obìnrin ní ìlú Ìbádán, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Ó tún tẹ̀síwájú lọ sí Ilé ẹ̀kọ́ Oníròyìn ti Nàìjíríà láti gba dípọ̀n ni ọdún 1976. Bíọ́dún Olújìmí tún kàwé jáde gboyè dìgirì ní ìmọ̀ Sáyẹ́ǹsì Òsèlú àti oyè dìgírì gíga ní ètò ìbátan àti ọjà títà ní Ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Àbújà.
Abiodun Koya Abiodun (Abby) Koya (A bí ní ọjọ́ kejìlélólógún Oṣu kejìlá ọdún 1980) ó jẹ́ ọmọ abínibí ìlú Nàijíríà, ó jẹ́ olórin aláìlẹ́gbẹ́, akọrin, akewi, òṣèré, ònkọ̀wé ati onínúrere tí ó tẹ̀dó sí ìlú Amẹrika .
Ipa àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 lórí ilé-iṣẹ́ oúnjẹ Amòye kan lori ààbò oúnjẹ lagbaaye, Peter Alexander lati ile-ẹkọ giga ti Yunifasiti ti Edinburgh sọ wípé ọja-gbogbogboo, eto lójú-ẹsẹ̀ ti o wọpọ laarin awọn agbègbè ti o ní oko'wo ti o f'ẹsẹ mulẹ ni agbara lati bojuto awọn idalọwọduro ti o ba jẹyọ lojukannaa tabi ọwon ohun kan sugbon o ṣeeṣe ki gbogbo eto daru nitori ko si alafo ninu eto tẹ́lẹ̀ bẹ́ẹ̀ si ni ko si àkópamó kankan ti won le tọwọ bọ.
York University Yunifasiti York (York University, YU) je yunifasiti aladani ni ilu Toronto, ni Ontario ni Kanada.
Theresa Edem A bi Theresa ni Uyo, Ipinle Akwa Ibom sinu idile awọn ọmọ mẹrin, ninu eyiti o jẹ ọmọ kẹrin ati ọmọbinrin kanṣoṣo. O lọ si ile-iwe alakọbẹrẹ ati ile-iwe giga ni Akwa Ibom ṣaaju ki o to lọ si ile-ẹkọ giga ni Federal Yunifasiti ti Imọ-ẹrọ Owerri. O pari Bs. Tekinoloji. ni Imọ Ẹranko ati Imọ-ẹrọ.
Abiodun Olujimi Ó darapọ̀ mọ́ ọkọ rẹ̀ nínú òsèlù ní ọdún 1997 gẹ́gẹ́ bií akọ̀wé àgbáyé ti ìjoba àpapọ̀ ti NCPN, Ó kọjá lọ sínú ẹgbẹ́ APC , ẹgbẹ́ onígbálẹ̀ lẹ́yìn tí ẹgbẹ́ titẹ́lẹ̀ parun, ó tún jẹ akọ̀wé àpapò fún egbẹ́ APC.
Timbuktu Timbuktu ("Timbuctoo") (Koyra Chiini: "Tumbutu"; ) je ilu ni Agbegbe Tombouctou, ni orile-ede Mali ni Iwoorun Afrika. O je gbigbega nigba ijoba mansa kewa ni Ile Obaluaye Mali, eyun Mansa Musa. Ibe ni Yunifasiti Sankore ati awon madrasas miran wa, bakanna ibe ni o je gbongan oye ati oro emin to yun je ibi ti imale ti fon kakiri ni Afrika ni orundun 15th ati orundun 16th. Awon mosalasi ninla meta ibe, Djingareyber, Sankore ati Sidi Yahya, je lati atijo. Botilejepe won je titunse ni gbogbo igba, awon oso yi ni ewu sisodiasale.
Bimbo Akintola Wón bí Akíntôlá ní ojó Karùn ún osù karùn-ún odún 1970  bàbá rè jé omo bíbí ìpínlè Oyo tí ìyá rè sì jé omo bíbí Ìpínlẹ̀ Edo. Ó lo sí ilé-ìwé alákóbèrè ti àwon Ìjo Àgùdà tì ó wà ní ni agbègbè Maryland ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Leyin eyi, o tesiwaju lo si ile eko girama ti awon ologun ti o wa ni ìpínle Èkó. O k'eko gboye imo nipa ere ori itage lati ile eko giga Yunifasiti ti Ibadan.
Abiodun Abodunde [Abíọ́dùn Abọ́dúndé]]
Princeton, New Jersey Princeton, New Jersey je ilu kekere ni orile-ede Amerika. Ibe ni Yunifasiti Princeton wa lati 1756.
Yunifásítì ìlú Port Harcourt Yunifasiti ilu Port Harcourt ni yunifásítì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Mary Ayen Mayardit Maria Ayen Mayardit First Lady of South Sudan Awujọ Ti a ṣe iṣẹ ọfiisi  August , 2005 Aare Salva Kiir Mayardit First Lady of South Sudan Awujọ Ti a ṣe iṣẹ ọfiisi  August , 2005 Ṣaaju nipasẹ John Garang Awọn alaye ara ẹni A bi 1951 Oselu oloselu SPLM Opo (s) Salva Kiir Mayardit
Ìṣèlú ilẹ̀ Sudan Ìṣèlú ilẹ̀ Sudan je ti orile-ede Sudan
Àsìá ilẹ̀ Sudan Àsìá ilẹ̀ Sudan ni Afrika.
Ponun Sudan Ponun Sudan je owonina ni Afrika.
Àsìá ilẹ̀ Gúúsù Sudan Àsìá ilẹ̀ Gúúsù Sudan ni Afrika.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní orílẹ̀-èdè Sudan Ní ọjọ́ Kẹtàlá oṣù kẹ́tà, orílẹ̀-èdè Sudan ní akọsílẹ̀ Kòrónà akọ́kọ́ ní agbègbè Khartoum. Aláìsàn náà ti kọ́kọ́ndé orílẹ̀-èdè United Arab Emirates ṣáájú kí ó ṣe aláìsí ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kẹ́ta ọdún 2020. Lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yí, orílẹ̀-èdè Sudan fopin sí fífún àwọn èró láti ilé òkèrè ìwé ìrìnà ìkíni sí àwọn orílẹ̀-èdè tí àrùn náà nti pọ̀ jùlọ, tí ó fi mọ́ orílẹ̀-èdè Italy àti orílẹ̀-èdè Ijíbítì tí ó jẹ́ alámùúké tì wọn nítorí ìbérù àjakálẹ̀ àrùn Kòrónà.
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Gúsù Sudan Ní ọjọ́ Karùún oṣù Kẹ́rin, wọ́n ṣe àkọsílẹ̀ àjakálẹ̀ àrùn Kòrónà ní orílẹ̀-èdè náà láti ara ọ̀dọ́mọkùnrin ọmọ ọdún mọ́kàndínlọ́gbọ̀n kan tí ó jẹ́ òṣìṣẹ́ àjọ ìṣọ̀kan agbáyétí ó darí wálé láti orílẹ̀-èdè Netherlands Ethiopia. Àkọsílẹ̀ yí ni ó sì mú kí orílẹ̀-èdè Gúsu Sudan ó jẹ́ orílẹ̀-èdè kọkànlélọ́gọ́ta ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ ti ó ti ní àkọsílẹ̀ àjakálẹ̀ àrùn Kòrónà. Wọ́n fi aláàrẹ̀ náà sínú ilé àdágbé akàtà àjọ ìṣọ̀kan agbáyé, tí wọ́n sì ṣe ìwádí nípa iye àwọn ènìyàn tí wọ́n ti súnmọ́ aláàrẹ̀ náà.
Flora Shaw Ní àpilẹ̀kọ rẹ̀ kan tí ó jáde ní inú Ìwé-ìròyìn "The Times" ní ọjọ́ Kẹjọ oṣù Kíní ọdún 1897, ó dábàá orúkọ fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pẹ̀lú bí ó ṣe ṣe àfàyọ rẹ̀ láti ara orúkọ odò kan tí ó ń jẹ́ Niger River. Nínú àpilẹ̀kọ ẹ̀ náà, ó fẹ́ kí orúkọ tí wọ́n ń pe ilé iṣẹ́ tí ó ń kọ́ ilé ọlọ́pọ̀ èrò tí ó jẹ́ ti àwọn Gẹ̀ẹ́sì tó ń jẹ́ "Royal Niger Company Territories" ó wà ní ìkékúrú bíi South Sudan ni ó fi ronú tí ó sì gbé Nigeria jáde.  Ó ṣe èyí nínú ìrònú rẹ̀ wípé Sudan nííṣe pẹ́lú odò Náìlì, ìwòye yí ni ó wò tí ó fi to River Niger pọ̀ láti fi dá orúkọ fún náà sílẹ̀.  Ó kọ nínú àpilẹ̀kọ rẹ̀ kan ní inú Ìwé-ìròyìn "The Times" ti ọjọ́ Kẹjọ oṣù Kíní ọdún 1897, wípé: "The name Nigeria applying to no other part of Africa may without offence to any neighbours be accepted as co-extensive with the territories over which the Royal Niger Company has extended British influence, and may serve to differentiate them equally from the colonies of Lagos and the Niger Protectorate on the coast and from the French territories of the Upper Niger."
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Sudan Geography of Sudan
Ìtàn ilẹ̀ Sudan Ìtàn ilẹ̀ Sudan
Ìtàn ilẹ̀ Gúúsù Sudan Ìtàn ilẹ̀ Gúúsù Sudan
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Gúsù Sudan Àkọsílẹ̀ èkejì ni wọ́n fìdí rẹ̀ múlẹ̀ ní ọjọ́ Keje oṣù Kẹ́rin yí kan náà tí ẹni tó tún fara káṣá àrùn náà tún jẹ́ ìkan nínú àwọn òṣìṣẹ́ àjọ ìṣọ̀kan agbáyé tí ó jẹ́ obìnrin tí ọjọ́ orí rẹ̀ kò ju ọdún mẹ́tàléláàdọ́ta lọ tí òun náàbṣẹ́ríbwálé láti orílẹ̀-èdè Nairobi ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kẹ́ta tí ó sì fi ara rẹ̀ sínú ìyàrá àdágbé kí àrùn náà ó má ba tàn jù bẹ̀ẹ́ lọ. . Àkọsílẹ̀ ẹnì kẹta ni obìnrin kan tí 9un náà tún jẹ́ ìkan nínú àwọn òṣìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ àjọ ìṣọ̀kan àgbáyé tí ó ti fara kín aláàárẹ̀ àkọ́kọ́. Ìjọba orílẹ̀-èdè Gúsù Sudan fagilé lílọ-bíbọ̀ ọkò òfurufú lábẹ́lẹ́ ní ọjọ́ Kẹtàlá oṣù Kẹ́rin ọdún 2020.  Àkọsílẹ̀ aláìsàn karùún ati ìkẹfà ni ó wáyé ní ọjọ́ kẹtalélógú ati ọjọ́ karùnlélógún oṣù Kẹ́rin 9dún 2020, tí àwọn tí wọ́n lu gúdẹ àrùn yí jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Gúsù Sudan. Lẹ́yìn tí wọ́n ti rí akọsílẹ̀ ènìyàn méjìdínlọ́gbọ̀n ní orílẹ̀-èdè yí, wọ́n ṣe àfikún òfin kónílé-ó-gbélé tí.ó ti bẹ̀rẹ̀ láti agogo mẹ́jọ alẹ́ sí agogo mẹ́fà ìdájí sí agogo méje alẹ́ sí agogo mẹ́fà àárọ̀ ojọ́ kejì. Tí wọ́n sì fi àyè gba àwọn ilé oúnjẹ kí wọ́n ma tajà wọn déédé, bákan náà ni wọ́n ti gbogbo ẹnu ìloro orílẹ̀-èdè náà pa pinpin.  Orílẹ̀-èdè Gúsù Sudan ni iye ènìyàn tí ó ń gbé níbẹ̀ jẹ́ mílíọ́nù mẹ́rìndínlógún lápapọ̀.
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Gúsù Sudan Ní ọjọ́ Kẹrìndínlógún oṣù Kejì ọdún 2020, ìjọba ilẹ̀ Gúsù Sudan fòpin sí ìgbòkègbodò ìrìnà ọkọ̀ òfurufú pàá pàá jùlọ sí orílẹ̀-èdè tí àrùn náà ti pọ̀ lápọ̀jù . Nígbà tí ó di ogúnjọ́ oṣù Kẹta, wọ́n tún ti gbog o ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ títí dé fáfitì gbogbo pa títí di ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹ́rin. Igbákejì Ààrẹ orílẹ̀-èdè náà, ọ̀gbẹ́ni Hussein Abdelbagi pàṣẹ pé kí wọ́n ti gbogbo ojúkò ìdárayá, òṣèlú, ati ilé ìjọsìn pátá pa fún ọ̀sẹ̀ mẹ́fà gbáko. Lẹ́yìn 2yí ni wọ́n ṣòfin kónílé-ó-gbélé láti ọwọ́ agogo mẹ́jọ alẹ́ sí agogo mẹ́fà ìdájí ọjọ́ kejì. Ní ọjọ́ Kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹ́ta ọdún 2020, wọ́n fi iye ènìyàn tí ó tó ọ̀rùndínlẹ́gbéta sí iyàrá àdágbé, tí púpọ̀ nínú wọn sì sá jáde lọ sí apá aríwá orílẹ̀-èdè náà, tí àwọn wọ̀nyẹn náà sì ti ẹnu ibodè wọn pa fún ọjọ́ mẹ́rìnlá gbáko. Títí di ọjọ́ Karùún oṣù Kẹ́ta títí di ọjọ́ Karùún oṣù Kẹ́rin ọdún 2020, tí àjakálẹ̀ àrùn Kòrónà ti tàn dé orílẹ̀-èdè Mali, orílẹ̀-èdè Gúsù Sudan nìkan ni kò tíì ní àkọsílẹ̀ kankan fún àrùn Kòrónà.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Sudan Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Sudan je ti orile-ede.
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Gúsù Sudan Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Gúsù Sudan tí wọ́n tún ń dà pè ní COVID-19 ni ó gbòde kan ní orílẹ̀-èdè Sudan Gúúsù ọjọ́ Karùún oṣù Kẹrin ọdún 2020. Nígbà tí yóò fi di ọjọ́ Kẹsàán oṣù Keje, wọ́n ti rí àkọsílẹ̀ iye ènìyàn tí ó tó ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùún kan ó lé mọ́kandínlọ́gbọ̀n tí wọ́n ti lùgbàdì àìsàn yí, tí èèyan mọ́kànlélógójì ti dágbére-fáyé látàrí Ìbúrẹ́kẹ́ àjakálẹ̀ àrùn yí ní apá Gúsù orílẹ̀-èdèSudan.
David Oyedepo David O. Oyedepo (ti a bi ni ọjọ́ kẹtà-dín-lọ́gbọ̀n oṣù kẹ̀sán ọdún 1954) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, òjíṣẹ́ Ọlọ́run Biṣọọbu-àgbà, àti oludasile ìjọ Living Faith Church Worldwide (ìjọ ìgbàgbọ́ ààyè tó káríayé) ti gbogbo eniyan mo si Winners' Chapel (ìjọ aṣẹ́gun). Olu-ijo yii fun gbogbo agbaye ni a tedo si ilu Ota ni ipinle Ogun lorile-ede Naijiria Oyedepo ni oniwaasu ọlọla julọ ni orilẹ-ede Naijiria pẹlu iye apapọ ti o ju US $ 150 milionu dọla.
David Oyedepo Awọn ẹkọ rẹ ti gbe e si kilasi oro Igbagbọ awọn oniwaasu bii kenneth Copeland
David Oyedepo Awon
David Oyedepo Nigbati o dagba ni iya-nla rẹ ni Osogbo, ẹniti o ṣafihan rẹ si awọn iṣe ti igbesi-aye Onigbagbọ nipasẹ awọn adura owurọ ti o lọ pẹlu. O tun kọ ọ ni pataki idamẹwa.
Áfríkà Awon orisun itumo miran ti won ti da laba bi orisun oruko ijoun "Afrika":
Túndé Ìdíàgbọn Lati Oṣu Kini Oṣu Kini ọdun 1984 si Oṣu Kẹjọ ọdun 1985, Idiagbon gba iṣakoso gbogbo awọn ọran eto imulo ajeji ti o kan aabo. O wa ni iṣakoso pipade aala, yiyọ awọn aṣikiri ti ko ni ofin, ati iṣakoso ibajẹ lẹhin Umaru Dikko Affair ni Ilu Gẹẹsi.
David Blackwell David Harold Blackwell (April 24, 1919 – July 8, 2010) je Ojogbon Onipoeye ninu awon Statistiki ni Yunifasity Kalifornia ni Berkeley, be sini oruko re je tikan ninu aropojinle Rao-Blackwell. Won bi ni Centralia, Illinois, ohun ni omo Afrika Amerika akoko to je gbigbawole si Akademi Olomoorile-ede ninu Sayensi, ati adulawo akoko to je ara eka-eko adipomu ni UC Berkeley.
Historic Quarter of the City of Colonia del Sacramento José de Garro rán amí lati Santo Domingo de Soriano ni ọjọ 22 Kínní 1680, lẹhin gbigba esi odi ni ọjọ 10 Kínní si ipari rẹ lati lọ kuro ni aaye naa. Garro ran awọn ọmọ ogun 3,400 kan labẹ aṣẹ ti Antonio de Vera Mujica, ti o gba ilu ti a yika ni alẹ ọjọ 6-7 Oṣu Kẹjọ ọdun 1680. Lobo ni a mu bi ẹlẹwọn si Buenos Aires, nibiti ti ò ti ku ni ọjọ 7 Oṣu Kini ọdun 1683. Adehun ti Spain ati Portugal fowo si ni 1681 da Colonia pada si Portugal.
David Nalbandian David Nalbandian je agba tenis ara Argentina to ti feyinti.