mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
Ojú tí Ifá fi n Wọ́ Obìnrin Ifá jẹ òrìṣà kan pàtàkì láàárín àwọn Yorùbá àwọn Yorúbà gbàgbọ́ wípé Olodumare lo ran ifá wa láti Ode Ọrun láti wa fi Ọgbọ́n rẹ̀ tún ilé ayé se. Ọgbọ́n ìmọ̀ àti Òye tí Olódùmarè fi fún ifá ló fun ifá ní ipò ńlá láàárín àwọn ìbọ ilẹ Yorùbá ….”a kéré-finú-sọgbọ́n”ni oríki ifá. Eleyi lo fi han wa gẹ́gẹ́ bí Abimbọla (1969) ti gbe kala. Nínú isẹ́ àgbékalẹ̀ Ilesanmi ó wa jẹ ki a mọ wípé ifá ni alárínà fún gbogbo ọmọ Oodua oun ni ó dabi agbenuṣọ fún gbogbo àwọn òrìṣà àti Olódùmarè ohùn ṣì la kà ṣí ẹni to ń ṣe àjèwò fún gbogbo mùtúmùwà. Èyí wa fún ni ibò asojú fún gbogbo àwọn Irúnmọlẹ̀ yòókù. Aroko leti ọpọn ifa 1998.  Ifa jẹ ẹwi tí ó máà ń lọ láti ilú kan ṣì èkejì láti dífá. Èyí lo ṣe okùnfa bíbá ọ̀pọ̀ obìnrin pàdé ó ṣI fun ni àǹfáàní láti fẹ ìyàwó púpọ̀ torí irúfẹ́ isé ti ifá ń ṣe. Èyí sí lo fa to fi ṣeṣe fún ifá láti mọ ìwà wọn ó wú oniruuru ìwà yìí jáde torí àjọsepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn Obìnrin. Ó maa ń ṣawo kiri ní. Gbogbo ibi tí ifá ba ti dé lo ti ń yan ìyàwó, èyí lo mu ifá rí àríṣá àwọn Obìnrín.  Obìnrín ní a le pè ni ìdàkejì Ọkùnrin tí a ba wo Tíórì Àbùdá onibeji fún àgbéyèwò lítíréṣọ̀ ifá tí Ilésamí pàjúbà rẹ Tíórì yìí nì ó jẹ kí á mọ pé laisi ọ̀tún osi ko le dádúró.  Erongba opilẹkọ yìí ni láti tàn ìmọ́lẹ̀ ṣí ipò tí ifá fi àwọn Obìnrin ṣi Àkíyèsí àwọn ipò wọ̀nyí si han nínú àwọn ẹsẹ ifá. Ojú méjì Ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni ifá fi wo àwọn Obìnrin
Fatoumata Diawara Ilu Ivory Coast ni own bi Diawara si fun awon obi ti o wa lati Mali. Ni asiko odo e, won mu pada losi Bamako ni Mali, ki o lo ma gbe loda anti re. Ni igba ti o pe omo odun mejidinlogun o ko lo si ilu France lati lo ma se ise osere. O padi si Mali fun igba die fun ipa kan ninu ere, sugbon o pada si Paris lesekese, nitori ko fe ki won fipa mu lo si ile oko.
Akínwùnmí Ambọ̀dé A fun Ambode ni Eto Fulbright sikolashipu fun Hubert Humphries Fellowship Program ni Boston, Massachusetts. O tun lọ si Wharton School of the University of Pennsylvania fun Eto Isakoso Ilọsiwaju. Awọn ile -iṣẹ miiran ti o lọ fun awọn iṣẹ ikẹkọ ati awọn eto pẹlu Cranfield School of Management, Cranfield, England, Institute of Development Development, Lausanne, Switzerland, INSEAD, Ilu Singapore. Pẹlupẹlu, o lọ si John F. Kennedy School of Government ni Harvard University, Cambridge, USA.
Nana Kagga Lehin ti o pari ile eko giga, Kagga ko lo ilu Florida ni ile USA, lehin igbana otun losi New Mexico ni Ilu Amẹ́ríkà. O sise ni ile ise Laguna gegebi oni mo ero ni Laguna nigba ti won sise pelu awon ologun.
Liz Anjorin Liz Aishat Anjorin (ti a bi Elizabeth Aishat Anjorin, orukọ akọkọ ti a kọ ni ọna miiran si je " Lizzy ") jẹ oṣere ara ilu Naijiria kan ẹniti o ṣe ẹya pupọ julọ ni ile-iṣẹ fiimu ti Yorùbá. O ti gba ami “Eye oṣere ti o dara julọ” ni ti ẹbun Awọn ọdọ awọn aṣeyọri ni ọdun 2012, awọn " Eniyan Ilu fun Ami Eye ebun Fiimu Fun Eniyan Fiimu Yorùbá ti Odun” ni Awọn ere Idanilaraya Ilu Eniyan ni ọdun 2014 ", " ”Aami Eye Idanimọ Pataki Ilu Eniyan ni Ilu” Awọn ẹbun Idanilaraya Ilu Ilu ni ọdun 2017 ati ẹbun "Eye Ilu fiimu Eniyan fun ti Fiimu Yoruba ti Odun (Obinrin)" ni " Awọn ere idaraya Ilu Eniyan " fun ti akoko elekeji ni ọdun 2017.
Anafilasisi Oriṣi anafilasisi mẹta lo wa. Ayajija ti o niiṣe pẹlu anafilasisi ni asopọ pẹlu [[fifẹ awọn ọpa ti o ngbe ẹjẹ kiri ara]]ti o tan kaa kiri gbogbo ara ti o nfa [[riru ẹjẹ ti o lọ silẹ |riru ẹjẹ ti o lọ silẹ]] eyiti o fi 30% lo silẹ ju ila ti o kere julọ tabi iwọn odiwọn itumọ lọ.Anafilasisi ti baifasiki jẹ fifi ara han pada awọn aami aiṣan laarin wakati 1–72 laisi ifarako nkan ti ara korira siwaju. Agbejade iṣẹlẹ yatọ si ara wọn, ti awọn ẹkọ kan njẹwọ irufẹ iṣẹlẹ ti o pọ to 20%. Fifi ara han pada yii maa nsaba waye laarin wakati 8. A maa nṣe abojuto rẹ ni ọna kanna pẹlu anafilasisi. Anafilasisi ti kii ṣe e tootọ tabi abajade anafilasisi ti ko mu awọn aami aiṣan lọwọ jẹ oriṣi anafilasisi ti ko ni awọn abajade nkan ti ara korira ṣugbọn ti o wa ni taara lati ọwọ [[bi sẹẹli ṣe njọwọ granuli]] awọn sẹẹli masiti.Anafilasisi ti ko niiṣe pẹlu ajẹsara jẹ ọrọ ti [[World Allergy Organization]] nlo lọwọlọwọ pẹlu imọran pe ki a ma lo awọn ọrọ atijọ mọ.
Benin Ikan ninu awon orile-ede tokerejulo ni Iwoorun Afrika ni Benin. O kere ni ilopo mejo si Naijiria to ni bode mo si ilaoorun. Sugbon o tobi ni ilopo meji si Togo to ni bode mo si iwoorun. Maapu ile Benin fihan pe awon oke re ko fi be yato si ara won (idasarin awon oke re je ).
Síńtáàsì Yorùbá Lóòótó, o dàbí ìgbà pé àwòrán-atóka igi yé ènìyàn ju àkámó asàmìsí lo sùgbón à kò lè so pé òkan dára ju èkejì lo tí a bá fi ojú tíórì wò ó. E se àkíyèsi pé àayè tí àwòrán-atóka igi gbà jut i àkámó asàmì sí lo. Níwòn ìgbà tí ó jé wí pé àwon méjèèjì ni a ó máa bá pàdé nínú ìwé, ó ye kí á mò wón.
Ìrìnkèrindò nínú Igbó Elégbèje “Nigbati a kuro ni ibiti awọn ẹranko wọnyi wà ti a tubọ rin diẹ siwaju a ri ọna kekere kan bayi ti o yà ba apa osi lọ, Nwọn kọ àkọlé kan si ìyànà na, nkan ti ẉon si kọ ni eyi: ‘Ilu awọn Èdìdàrẹ́ nibiti Omugọdimeji ti nṣe ọba wọn.’  “Akọle yi yà wa lẹnu a si yà si ọna na ki a ba lọ wo bi ibẹ ti ri. Nigbati a rin si iwaju diẹ, a bẹrẹsi wo ilu na ni ọkankan ṣugbọn ọna ti a ntọ̀ lọ tubọ ndi kekere si i afi bi ẹni pe enia ko ngbe ilu na ni, nigbati o sa pẹ ṣa, a yọ si ilu yi...
Federalism Ni Brazil, isubu ijọba ni 1889 nipasẹ ologun "coup d'état kan ti" mu idasile eto ijọba, ti Deodoro da Fonseca ti ṣakoso. Ti o jẹ iranlọwọ nipasẹ olokiki amofin Ruy Barbosa, Fonseca ṣeto ijọba-ijọba ni Brazil nipasẹ aṣẹ, ṣugbọn ijọba ijọba yii yoo jẹwọ nipasẹ gbogbo ofin orile-ede Brazil niwon 1891, bi o tilẹ jẹ pe diẹ ninu wọn yoo ṣe iyipada diẹ ninu awọn ifilelẹ lọ Federalist. Ijọba ijọba ijọba ti 1937 ni aṣẹ lati yan Awọn gomina Ipinle (ti a npe ni awọn alagbawi ) ni ifẹnu, nitorina o ṣe ipinnu agbara ni ọwọ ti Aare Getúlio Vargas. Brazil tun nlo Fonseca eto lati ṣe atunṣe iṣowo ti kariaye. Brazil jẹ ọkan ninu awọn ijọba apapo ti o tobi julọ.
Nelson Mandela Mandela ti gba ẹ̀bùn tó pọ̀ ju 250 lọ láàárín ogójì ọdún, nínú wọn ni Ẹ̀bùn Àlàáfíà Nobel 1993.
Olókukù ti Òkukù Eniíkòyí wo ló ti ì le ogún tó lo
Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé-Plateau Ipinle Benue-Plateau je ipinle tele ni Naijiria. O je dida ni 27 May 1967 lati awon apa Agbegbe Apaariwa o si wa titi di 3 February 1976, nigba ti won pin si ipinle meji - Benue ati Plateau. Ilu Jos lo je oluilu re nigbana.
Júpítérì Ini to gbajumojulo ti Júpítérì ni ni Oju Pupa Ninla, iji olodi-ijiyipo to unsele nigbogbo igba to budo si 22° ariwa agedemeji to tobiju Aye lo. O ti je mimo pe o kere ju o wa lati 1831, o se e se ko je lati 1665. Awon afijuwe onimathimatiki da laba pe iji na je lekanlekan ati pe o se e se ko je ini planeti na to wa ni gbogbo igba. Iji yi tobi to be to fun awon telikopu ni Aye ti won ni aperture of tabi titobijubelo le fi seewo.
Jeillo Edwards Jeillo Edwards ( ti a bi ni ojo ketalelogun Oṣu Kẹsan odun 1942, Freetown, Sierra Leone - o se alaisi ni ojo keji osu Keje 2004, London, England ) jẹ oṣere ara ilu Sierra Leone, ẹniti a mo dada ninu itan awọn oṣere dudu ni Ilu Gẹẹsi. O jẹ obinrin akọkọ ti idile Afirika lati kẹkọọ ere-idaraya ni London's Guildhall School of Music and Drama. O tẹsiwaju lati jẹ ọkan ninu awọn oṣere dudu akọkọ ti a le sọ ni tito lẹsẹsẹ eré tẹlifisiọnu UK -"" , ati fun odun ti oju ogoji lo ni o fi se iṣe lori tẹlifisiọnu Ilu Gẹẹsi, redio, ipele ati awọn fiimu .
Áfríkà Afrika ki o to di ibialamusin o se e se ki o ni orisirisi orile-ede otooto to ju 10,000 lo ati asejoba to ni orisirisi ilana ati agbajo oloselu. Ninu awon wonyi ni idipo ebi kekere awon asode bi awon San ni apaguusu Afrika; titobi, awon adipo adimule bi awon idipo ibatan ebi awon elede Bantu ni apaarin ati apaguusu Afrika, awon adipo ibatan adimule gidigidi ni Ibi Iwo Ori Afrika, awon ileoba Saheli titobi, ati awon ilu-orilejoba ati awon ileoba aladawa bi ti awon Yoruba ni Iwoorun Afrika, ati awon ilu oja etiodo awon Swahili ni Ilaorun Afrika.
Gàbọ̀n Gàbọ̀n (; ), lonibise bi Orile-ede Olominira ara Gabon () je orile-ede ni iwoorun gbongan Afrika to ni bode mo Guinea Alagedemeji ni ariwaiwoorun, Cameroon ni ariwa, ati mo Orile-ede Olominira ile Kongo to lopo ni ilaorun ati guusu. Ikun-omi Guinea, apa Okun Atlantiki si iwoorun. Ile re tobi to 270,000 km² o si ni alabugbe to to 1,500,000. Oluilu ati ilu totobijulo re ni Libreville.
Nursultan Nazarbayev Nursultan Abishuly Nazarbayev ( ; ) (ojoibi 6 July 1940 ni Chemolgan, Kazakh SSR, Isokan Sofieti) ni Aare orile-ede Kasakstan lati igba ti Isokan Sofieti ti wo lule ati iloinira ibe ni 1991.
Amal Ayouch Ilu Casablanca ni won bi Amal Ayouch si, ni odun 1966. Ati omode ni oti feran ki oma se ere, ni omo odun mejidinlogun o lo si Montpellier ibi ti oti keko lati di oni mo ogun. Ni igba ti o wa ni ile eko giga, odarapo mo awon oni ere itage kan ni eka litereso ede faranse.
Ṣìkágò Ṣìkágò ( or ) ni ilu keta titobijulo ni orile-ede Amerika ni iye eniyan pelu iye eniyan to ju 2.8 legbegberun lo.
Ghada Abdel Razek Won bi Abdel Razek si Kafr Saqr, Sharqia Governorate ni odun 1970. Ohun lo kere ju ninu awon eji ti won bi. O ti gbe ni ilu Yemen fun odun mefa.
Benin Itobi re ko fi be ju lo pelu arabudo to fe e to 8,500,000. Botileje pe oluilu re je Porto Novo ibujoko ijoba wa ni Kútọnu.
Streptococcal pharyngitis Awọn aami aisan ọna-ọfun to ndun ni ti kokoro ti a ko le f’oju lasan ri nfa fi ara jọ awọn aami aisan miiran. Fun idi eyi, mimọ ọna-ọfun to ndun ni ti kokoro ti a ko le f’oju lasan ri mọ lai lo nkan ẹlẹmi ti a mu dagba lori nkan amu ẹlẹmi dagba l’ode ara lati ọna-ọfun tabi ayẹwo kokoro to nfa ni kankan le soro. Ikọ́ wiwu, fi fun ikun-imu, igbẹ-ọrin ati oju pipọn ti o nta ni ni afikun pẹlu ibà ati ọna-ọfun to ndun ni le fẹẹ jẹ ọna-ọfun to ndun ni ti kokoro ti a ko le f’oju lasan ri ti fairọsi (virus)fa ju ki o jẹ ọna-ọfun to ndun ni ti kokoro ti a ko le f’oju lasan ri nfa lọ. Wiwa awọn gilandi ti o wu (lymph nodes) ninu ọrun pẹlu ọna-ọfun ti o ndun ni, iba ati awọn gilandi ti o tobi (awọn belubelu) ninu ọrùn le tun waye ninu awọn aisan miiran ti a npe ni infectious mononucleosis.
Robert Menzies Robert Gordon Menzies je oloselu omo ile Australia ni Menzies. A bi i ni 1894. O je olootu ijoba ile Australia fun odun mokandinlogun. Ilu Jepart ni won ti bi i ni Victoria. O gba oye ninu ofin ni University Melborne. Ni aarin 1928 si 1934, o wa ni Victoria State Legislature. Nigba ti o se, o wo federal House of Representative. O di Attorney General ile Australia ni aarin 1935 si 1939. Leyin igba ti J. A. Lyons ku ni Menzies wa di olootu Australia. O fi ori oye sile funraare ni 1966.
Arun HIV/AIDS ni Naijiria Lasiko 2014 ni Naijiria, HIV wopo laarin awon odo to ti balaga to ti to omo odun 15–49 je ida 3.17%. Ile Naijiria ni o gbe ipo keji ninu awon ti o n semi pelu arun HIV. Arun HIV  di ajakale ti o si po ju ara won lo ni agbegbe si agbegbe. Lawon ipinle kan, titan kale arun, ni o da lori iwa ati isemi ti o le koko, nigba ti awon itankale re ni awon ipinle miiran da lori ibalopo pelu opo eniyan. Awon odo langba ati awon agbalagba ni won si ko si panpe HIV., tawon odomobinrin ati awon abileko lo wopo ju awon okunrin lo.  Opo iwa lo le sokunfa itankale arun naa, lara awon iwa bee ni: Ise asewo (prostitution), eyi ti o wopo laarin olowo ibalopo (itinerant workers), ti o si ti sokunfa itanka arun   ti a n ko nibi ibalopo (STI), iwa ibalopo Ako si Ako (homosexaual) ati iwa ibalopo olopo ero (heterosexual) , ati iwa fifi awon omobinrin sowo eru lo sile okere, iwa aisamojuto ayewo eje ki a to gbaa tabi funi.
Dígí Lára àwọn dígí tí ó wọ́pọ̀ tí a má ń rí tàbí lò jùlọ ni panragandan (plain mirror). Èkejì ni dígí ẹlẹ́bùú (cirved mirror), wọ́n ma ń lo dígí yìí láti fi pèsè irúfẹ́ àwọn dígí mìíràn tí a lè fi wo ohun tó bá wẹ́ níye.
Ilu Ede Ilu Ede je ilu kan ti o gbajumo nile Yoruba ni ipinle Osun lorile-ede Naijiria. Timi ti Ilu Ede ni oruko oye ti Oba alade ti o n pase ilu naa n je
Shan George Shan George je olorin, osere ati adari ere ni orile ede Naijiria. Ki o to kopa ninu ere "Thorns of Rose", o ti kopa ninu ere "Wind of Destiny" ni odun 1997. O di gbajumo nipa ipa ti o ko ninu ere "Outkast ati Welcome to Nollywood".
Omobola Johnson Ni osu kesan ọdun 2013, orile ede fi Ọmọbọla si ipo adari fun ise awon ojise imo ijinle ati tekinology ti orile ede apapọ
Ijora, Lagos Ijora je okan lara awon agbegbe ilu  Eko, ni orile ede Naijiria.
Cathedral Church of Christ, Lagos Ile ijọsin Katidira ti Christ Marina, Lagos jẹ Katidira Anglican kan ni Lagos Island, Ipinle Eko, ni orile ede Naijiria.
Toni Tones Gbemi Anthonia Adefuye ti oruko inagi re je Toni Tones je osere, agohunsafefe ati ayaworan ni orile ede Naijiria.
Ìpínlẹ̀ Òndó Ipinle Ondo je ipinle ni guusu-iwoorun orile ede Naijiria. Won da sile ni odun 1976 lati iwo-oorun ipinle Ekiti ti o pa ala pelu ipinle ondo.
Osas Ighodaro Won bi Osas si ilu "Bronx" ni orile ede Amerika, awon obi re si je omo Naijiria. O gboye ninu eko iroyin lati ile eko giga ti "Pennsylvania State University". O tesiwaju si ile eko giga ti " Actors Studio Drama School at Pace University" lati gboye ninu eko "Fine arts". O dari pada si orile ede Naijiria ni odun 2012 pelu ipinu pe o ma lo osu mefa ki o to tun pada si Amerika, sugbon nigba ti o ti ri ise, ko gbiyanju lati pada mo.
Gobir Gobiri je ilekan tabi ilu kan ni orile ede ti amo si Nijiria. Adasile re waye ni orundun ateyinwa mokanla, Gobiri je okan lara awon ijoba atileba ni Ile Hausa
Àwọn àyájọ́ ọjọ́ ìsinmi ile Naijiria Lafikun, orile ede Naijiri ni awon ayajo ojo isinmi kan ti deeti won ma n yi lodoodun:
Irène Tassembédo Irène Tassembédo (ti a bi ni ojo kankandilogun osu kejo odun 1956) je onijo, akorin ati osere ti o wa lati orile ede Bùrkínà Fasò.
Abubakar Tafawa Balewa Abubakar Tafawa Balewa (December 1912 – January 15, 1966) je omo orile ede Nàìjíríà, lati apa ariwa ile Nàìjíríà. Balewa je Alakoso Agba (prime minister) akoko fun ile Nàìjíríà ni Igba Oselu Akoko ile Nàìjíríà leyin igba ti Nàìjíríà gba ominira ni odun 1960. Eni ayesi ni kariaye, o gba owo ni orile Afrika gege bi ikan lara awon ti won daba idasile Akojoegbe Okan ara Afrika (Organization of African Unity, OAU).
Samuel Ladoke Akintola Samuel Ladoke Akintola (July 6, 1906 - January 15, 1966) je oloselu omo orile ede Naijiria lati eya Yoruba ni apa ila oorun. A bi ni ojo kefa osu keje odun 1906 ni ilu Ogbomosho.
Toke Makinwa Toke Makinwa (bii ni ọjọ kẹta oṣu ọkanla ọdun 1984) je omo orile ede Naijiria. O je agbóhùnsáfẹ́fẹ́, ati onkọwe. O kọ iwe "On Becoming" ni odun 2016 ni osu mọkanla. O je adari eto ọkọ owurọ ni ori 93.7 FM.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Yola Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Yola je agbegbe ijoba ibile ni ipinle Adamawa State, ni orile ede Naijiria. Ijoba ibile yi naa tun ni awon olugbe agbegbe naa mo si Jimeta ti o je igberiko fun Ariwa Yola.
Guillermo García-López Guillermo García-López je agba tenis. Lopez je omo orile ede Spain.
Dan Archibong Ni Osu Seere odun 1964 ni NDA gba Archibong wole gege bi akeko sugbon rogbodiyan to wake ni orile ede Naijiria ni odun 1966 dii lowo lati pari eko re. O pada si NDA leyin ogun o si gba ase ni Osu Ogun, odun 1970 (August 1970).
Nigeria Advance Party Laarin odun meji akoko ti won da egbe nan kale ni ile olominira Naijiria foju wina isejoba ologun ti ogagun  Olusegun Obasanjo je eni ti o keyin olori ologun orile ede naa nigba ti o gbejoba kale fun alagbada ki won le dibo odun 1983. Tunji Braithwaite ti o je oju lowo omo ipinle Eko ni o fese re mule wipe ijoba awa arawa ko le se aseyori bi ko ba se atunto ki o si fopin si iwa ajebanu. Lara awon laami laaka alenu-loro ti o fara mo aba Tunji Braithwaite yi ni ojogbon Wole Soyinka, ati  Fela Anikulapo Kuti, eni ti awon omo ogun ile seku pa iya re ti won si ba ile re (Kalakuta Republic) je lasiko ijoba ologun ti ogagun  Obasanjo je ogagun orile ede Naijiria
John Lewis John Robert Lewis (February 21, 1940 – July 17, 2020) je oloselu omo orile ede America, ati ajija gbara ti o je asoju ni ile igbimo asofin Goeorgia lati odun 1987 si odun 2020 ti o fi di oloogbe.
Rashidi Yekini Rashidi Yekini (23 October 1963 – 4 May 2012) je agbaboolu-elese, elege-ara lowo iwaju omo ile Naijiria. O je eni to gba boolu metadinlogoji Sonu awon nigba ti o n gba boolu fun egbe agbaboolu Vitória de Setúbal ni orile ede potogi gege bi akoko omo orile ede olominira ile Naijiria ti yoo koko gba iru ami ayo bee wole. Bakan naa, lo run soju orile-ede re niniu oniruuru ifesewonse paapaa julo idije ife-agbaye [[(football)| world cups][ ni eyi ti o tun ti gba ami ayo kan soso akoko wole ti eyi si je ami-ayo akoko iru re to orile-ede naa too koko gba wole ninu idije naa. Won fi ami eye [[football | eni ti o mo boolu gba julo nile Adulawo | African footballer of the year]] da lola ni odun 1993.
Patricia Kihoro Ni odun 2013 o ko pa ninu ereori telifisonu "The Fattening Room"eleyi ni oje ki ohun ati awon alajosise se awokose asa ti awon eyan Efik ni apa guusu orile ede Nàìjíríà. ni odun 2014 oko ipa Nana ninu jara "".O se ere pelu Janet Mbugua, Wendy Kimani, Wendy Sankale and Maryanne Nundo.
Ọdún Iléyá Ninu waasi Sheikh naa ti i se omobibi orile ede Nigeria, a gbo lori eto ajodun odun ti osise agba Musulumi Alhaji Guranga se olootu ati olugbalejo lori ero-sorosoro naa wipe, fifi omo bibi Ibrahim sile ko i se riru ebo. Sheikh Adelabu ti awon omo lehin re nse igbejade EsinIslam.Com lati pase ile-eko Islam Awqaf Africa ni Ilu London se alaiye ni ede Yoruba lori ero Radio Abuja wipe idanwo ni Olohun se fun awon Ibrahim lati se ifirinle jije oluse-rere, olotito, olododo ati olumo-oore.
Ada Udechukwu Won bi Ada si ipinle Enugu. Baba re je omo eya Igbo, iya re si je omo ile Amerika. Ada dagba ni orile ede Naijiria sugbon oun ati awon molebi re lo si ilu Amerika nigba ti ogun biafra bere, won si pada leyin ti ogun na pari. O je omo ise Chinua Achebe, o si gboye bachelor's degree ninu ede geesi ni ile eko giga ti University of Nigeria ni odun 1981. Leyin odun die, o beere si ni ya aworan si ara aso, awon ise ti o ti se wa ni Newark Museum of Art. Udechukwu je ikan laarin awon obinrin ti o wa ni egbe Nsukka.
Nafisa Abdullahi Won bi Nafisa si ilu Plateau ni orile ede Naijiria. Oun ni omobirin kerin fun ogbeni Abdulrahman Abdullahi ti o je onisowo onimoto. O lo si ile eko ti Air Force Private School ni ilu Jos ki o to tesiwaju si ile eko Government Girl Secondary School ni ilu Dutse ni ipinle Abuja. O lo si ile eko giga ti University of Jos ni ibi ti o ti gboye ninu ere ori itage.
Razaq Okoya O bere kiko awon bata gidi lopo yanturu, lai moye igba ni awon oja re kii tete de pelu bi o se n tete san owo asan sile. O serin ajo lo ile Italy lati ri awon ti won n se bata naa, iyalenu lo je fun wipe won ti fi owo oja re san gbese tiwon. Bayi ni o se pinu lati da ile ise bata tire naa sile. O ra awon ero to lagbara lati sise naa ti o si gba awon akose-mose lati ko awon osise re ni ile Naijiria bi won se n pese bata. Loni, labe akoso re,ile ise Eleganza ti n pese orisirisi ohun elo ile. Awon ile ise re wa ni: 'Oregun-Ikeja, Isolo, Alaba and Iganmu' ti o ti gba o le ni egberun marun osise ti o je omo orile ede Naijiria ati awon ajoji. Ile ise akojopo Eleganza je okan lara awon ile ise to laami laka jake jado ile Naijiria , ti o si tun ni o kere tan mefa kaakiri awon orile ede to sunmo ile Naijiria.
Alonge Alonge je Oruko pataki ni ile yoruba, Awon to on je oruko yi, wa ni oniruiru Ipinle ni orile ede naijiria. Awon kan wa ni ipinle Ondo, Osun, Oyo ati bee bee lo. Itumo oruko yii si ni "Eni to kere, sugbon ti o je akikanju". Ada pe re a si maa je "Longe" - Idi niyi ti owe yoruba kan se so wipe "Ewu nbe loko Longe, Longe funrara re ewu ni".
Henri La Fontaine Henri Marie La Fontaine (April 22,1854-May 14,1943) je eni to gba Ebun Nobel Alafia. O je omo bibi orile ede Brussels. O je ojogbon asofin nileloko,O je alagba ni ile igbimo as'ofin ni ilu Belgium fun odun merindinlogoji. O je onigbagbo to loruko, eni ti o si je alaseyori asa jakejado,ju gbogbo re lo,a si se akosile re fun agbanrere ati lapapo gbogbo agbaye.
Ántígúà Ántígúà ( tabi, labele, ) je erekusu kan ni West Indies, larin awon Erekusu Leeward ni agbegbe Karibeani, ohun ni erekusu gbangba orile Ántígúà àti Bàrbúdà. Antigua tumosi "atijo" ni ede Spani o si je sisoloruko latowo Christopher Columbus fun aworan kan ni Seville Cathedral, eyun Santa Maria de la Antigua—Maria Mimo ara Atijo. O tun je mimo bi Wadadli, lati inu ede awon awon Amerindia ibe tele, o si tumo si "ti wa". Iyipo erekusu na je be sini aala re je . Olugbe ibe je 69,000 ni Osu Keje 2006. Ohun ni o tobijulo larin awon Erekusu Leeward, ati eyi to dagbasoke julo to si ni asiki julo nitori idara ise isabewosi, ifowopamo offshore, iwofa tete lori internet ati iwofa eko to ni ile eko iwosan meji.
Wahab Iyanda Folawiyo Gege bi oluran-lowo awon alaini, o kopa ninu orisirisi idagbasoke awujo ati esin paa paa julo esin (Islam). O ko oniruuru mosalasi kaakiri orile ede Naijiria, ti o fi mo Lagos Central ati Surulere Central mosques ni ipinle Eko pelu   Mosalasi Sultan Bello ni Kaduna. O tun fi ile awon omo alaini ti (Bab Es Salam Home for orphans in Lagos).
Wahab Iyanda Folawiyo Oloye Wahab di ara ile ni kutu kutu ojo Kefa,osu Kefa ofun 2008 (June 6, 2008), ni ile re ti o wa ni Queens Drive, Ikoyi, ni ipinle Eko, nigba ti o di omo odun  metadin-laadorin (79) nigba ti o n reti lati se ayeye ojo ibi aadorin odun laipe. Won si Iyanda ni ilana Musulumi, ni ojo naa ni deede agogo maruun ku iseju meedogunon ( 4:45 p.m.) ni ite nla ti won ma n sin awon asaaju esin Musulumi si. Awon meji pere ni won ti sin si ite naa saaju Folawiyo, awon naa ni Imam Ibrahim Otun and Imam Murah. Awon laami laaka lorile ede Naijiria da giiri lati seye ikeyin fun oloogbe naa lara won ni olori orile ede Naijiria igba naa Aare Olusegun Obasanjo ati igbakeji re Atiku Abubakar, ti awon gomina  gomina ko lo n ka lati ba awon ebi re kedun.
Ásíà Asia je orile to tobijulo ati ti eniyan posijulo ni orile aye.
Lola Ogunnaike Wọ́n bí Lọlá ní ojo ketala osu kesan odun 1975 (September 13, 1975) ní ilu New York City amo awon obi re mejeji je omo orile ede Naijiria. O jade nile eko J.E.B. Stuart High School ni Fairfax, ilu Virginia. O gba oyeko  eko-keji ninu ise  iroyin ni ile-eko agba ti New York University , nigba ti oye o ti koko gba oye imo akoko  ninu imo Litireso Geesi (English literature) nile eko agba University of Virginia.
Sade Baderinwa Baba re je Yoruba omo orile ede Naijria ti iya re si je omo ile German. Oruko re akoko ni  "Folasade", to tumo si ""Someone who uses wealth as  crown"". O jade ni ile eko agba ti University of Maryland College Park. Leyin ti iya re ti ja kale lati omode  ti enika ti o je  African American si gba to amo oun ati baba re to n be ni Naijiria n soro bakan.
Kemi Adeosun Kemi Adeosun (a bi ni 9 March 1967) jẹ́ ọmọ orílẹ́ èdè Nàìjíríà, ó si tún je Minisita fun Eto Isuna orile-ede Nàìjíríà lati ojo kokanla, osu kokanla odun 2015. Abi Kemi Adeosun si idile ogbeni Adeosun ni odun 1967 si ilu London, ti awon obi re je omo-bibi Ipinle Ogun ni orile ede Naijiria. O kekoo gboye ninu imo ijinle Isuna Economics lati ile-eko fasiti ti ilu London, iyen University of East London ati eko diploma ninu imo ifeto si isuna awujo iyen (Public Financial Management) ni yunifasiti London.
Nigeria Advance Party Egbe oselu  Nigeria Advance Party (NAP) ni won da sile ni asiko isejoba awa arawa  elekeji  (Second Nigerian Republic) ni ile Naijiria ti o si foruko sile fun eto idibo odun 1983. Eni ti o je olori egbe oselu naa ni  Tunji Braithwaite, ti o je agbejoro. Won faye gba egbe naa lati fa oludupo ti yoo kopa ninu eto idiboyan odun 1983. Awon ti won korajo po sinu egbe  naa ni won je eniyan apa ariwa orile ede Naijiria ti won duro lori atutnto eto isejoba awa arawa ile Naijiria.
Stephanie Coker = Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀ = Wọn bí Stephanie sì ipinle Eko ni orile ede Nàìjíríà ṣùgbọ́n ó lọ sí North London ni United Kingdom láti ìgbà tí ó ti wà ní ọmọ ọdún kan. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ St Mary's Church of England Primary school ni North London. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Brunel University níbi tí ó tí ká ẹ̀kọ́ imọ Media and Communications. Ní ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Brunel náà ni ó ti kọ́kọ́ ṣíṣe fún MTV, Channels Four àti Media Moguls PR.
Ipa ajakaye arun COVID-19 lori ona ati asa adayeba Opolopo awon eniyan kaakiri ajo yii ni yoo padanu awon ise agbase won fun igba die tabi titilai tabi ise won pelu orisisi iwon ikilo ati iranlowo owo to wa. Bakanna, igbiyanju owo lati odo ijoba ati awon alaanu fun awon osere yoo pese iyato gidigidi ati awon ipele ti o da lori eka ati orile ede naa. Gbogbo eniyan ni o beere fun ise asa lati pada, sugbon ni akoko aimo ati pelu ero pe oririsi iriri ni yoo gbajumo.
Olufemi Bamiro A bi Olufemi ni ojo kerin-din-logun osu Kesan odun 1947 ni ilu Ijebu-Igbo, Ipinle Ogun. O lo si ile iwe girama Molusi ni Ijebu-lgbo ati ile iwe girama ti Ijoba ni ilu Ibadan, oun ni o si ni esi idanwo ti o dara julo ninu idanwo ti eko girama ti o tun ga si ti a se'to re lati owo Cambridge fun odun, 1967. Leyin eyi, o tesiwaju gegebi akeko Shell lo si ile eko giga Nottingham, ni ilu Nottingham, orile-ede Geesi, nibi ti o ti keko gb'oye imo ijinle sayensi ninu imo ero sayensi pelu aseyori ipele ti o ga julo ni odun 1971. O sise fun igba die pelu ile ise Shell-BP ni ilu Naijiria gegebi onimo nipa opa epo ki o to lo si ile eko giga McGill, ni ilu Montreal, ni orile-ede Kanada labe eto eko ofe alafowosowopo gbogboogbo ti ilu Kanada nibi ti o ti gba oye Omowe ni odun 1975 leyin odun meji ati aabo. O pada si orile-ede Naijiria nibi ti o ti bere ise olukoni ni ile eko giga Fasiti ti ilu Ibadan ni odun 1975 o si tesiwaju titi o fi di Ojogbon akoko ninu imo ero sayensi ni ile eko giga naa ni odun 1983. O je ogbontarigi akose-mo-se lori awon oro ti o je mo sayensi ati imo ero, eko giga, ise asela ati imo nipa oniruru imo.  O ti ko opolopo iwe lori imo sayensi ati imo ero ninu awon iwe apileko ni orile ede yi ati ni awon orile ede agbaye ti o ku.
Coral Herrera Coral Herrera Gómez (ti a bi 1977) jẹ onkọwe ati oluja fun obirin ti orile ede Spain kan ti o gbe moo i Costa Rica , ti a mọ fun idaniloju rẹ ti ariyanjiyan ife ifẹ ati awọn ẹbun rẹ si awọn ẹkọ ti o ṣe ayẹwo .
Nana Kagga Nana Hill Kagga Macpherson ti atun mo si 'Nana Kagga-Hill tabi 'Nana Hill' je omo orile ede Ùgándà, oje osere, ako ere, onimo ero ati agboroso iwuri. O je gbajumo fun ise e ninu , gegbi ako ere ati agbe ere jade pataki ati gege bi osere ninu .,
Mudashiru Lawal A bi Mudashiru Babatunde "Muda" Lawal ni odun (8 June 1954 ni Abeokuta o ku ni 6 July 1991 ni ilu Ibadan) . O je agba boolu-arin boolu-elese ara fun orile ede Naijiria. Muda ni eni ti o ti figba kan ri sise atun-oko se nigba ti o sawari ebun gbigbaboolu afesegba,ti o si pinu yaan laayo gege bi ise oojo re. Won gba Mudashiru sinu agbaboolu agba | Super Eagle gege bi eni ti o le di aarin gbungbun mu fun awon akegbe re lori papa ni odun 1975. Bakan naa ni o tun darapo mo egbe agbaboolu ibile ti Shooting Stars F.C. ti o wa ni Ibadan.
Anna Tibaijuka Anna Kajumulo Tibaijuka a bi ni (ojo kejila osu kewa odun 1950) o je omo orile ede Tanzania ccm oloselu ati omo-ile igbimo asofin fun Muleba South constituency lati odun 2010.O sise gegebi minisita fun eto ile ile-gbigbe ati fun eto idagbasoke eni lati odun 2010 titidi odun 2014. O tun je kan tele labẹ-akowe-agba ti United Nations ati oludari ti awọn United Nations Human Settlement Programme (UN-Settlement). Titi ifiwesile re ni odun 2010 lati ṣiṣe fun oselu ọfiisi ni ilu Tanzania, o je akowe-gbbgbo akoko ni United Nationigba-keji awọn African obinrin ninu awọn eto UN .
Tristan Thompson Tristan Trevor James Thompson (ojo ibi, Ojo Ketala, Osu Keta, odun i991)  je omo bibi ilu Canada ti o n ere idaraya ti boolu alafowogba-sinu-awon fun awon Cleveland Cavaliers ti National Basketball Association (NBA). O gba ere idaraya yi fun saa kan ni ile iwe giga Texas ki a to gba wo'le si owo kerin ti gbogboogbo awon Cavaliers ni odun 2011 NBA draft .  Awon egbe yi ni o tun s'oju fun ilu Canada ni ibi idije gbogboogbo ti orile ede naa. Thompson wa lara awon ti o bori nibi idije NBA championship pelu awon Cavaliers ini odun 2016.
Bode Akindele Oloye Bode Akindele (2 June 1933 - 29 June 2020) jẹ onimọran ile-iṣẹ orilẹ-ede Naijiria kan ati Parakoyi ti ilu Ibadanland, ti apapọ iye oro re to $ 1.19 bilionu, gẹgẹ bi iwadi ti Ventures Africa se ti won si gbe jade ni ọdun 2013 ninu iwe iroyin Daily Telegraph . O je eni ikerindinlogun ti o lowo julo ni orile ede Naijiria gege bi BuzzNigeria ti se apejuwe. Akindele ni oludasile ati Alaga ti Madandola Group, onisowo oju-omi, ile ise ti o n se orisirisi ohun elo, ti olu-ile ise re wa ni United Kingdom.
Pedro Pires Pedro Verona Rodrigues Pires (; ojoibi 29 April 1934) ni Aare orile-ede Cape Verde lati March 2001. Ki o to di Aare, ohun ni Alakoso Agba lati 1975 de 1991.
Fatoumata Diawara O je gbajumo fun ohun aladun Ede Bambara ni oma fin korin, ede yi je ede abinibi ti Mali, orin e sima da lori igbani niyanju bi asa titi awon Wassoulou DIawara ti korin pelu awon omo orile ede Mali ati awon olorin agbaye bi Cheik Tidiane Seck, Oumou Sangare, AfroCubism, Dee Dee Bridgewater , ati the Orchestre Poly Rythmo de Cotonou. Awo orin e "Kanou" jade ni ojo kesan osu karun odun 2011. Ohun lo ko gbogbo orin ti owa ni inu awo na. Awon orin e alakoko ti o fi lole, Fatou lati owo World Circuit records ni osu kesan odun 2011 Nonesuch Records fi Kanou EP kale ni ori ayelujara ni Àríwá Amẹ́ríkà ni ojo ketadinlogbon osu kesan odun 2011 won si fi awon orin Fatou ni ojo kejidinlogbon osu kejo odun 2012. Ni osu kesan odun 2012, Diawara kopa ninu ipolongo ti akori e je "30 Songs / 30 Days" lati fi fun Half the Sky ni ati leyin, eleyi je ise agbase media to po ti o waye nipase iwe Sheryl WuDunn ati Nicholas Kristof Nigbakan na ni osu kesan odun 2012, o wa lori eto African Express Train pelu awo eyan bi Damon Albarn, Rokia Traoré, Baaba Maal, Amadou & Mariam, Nicolas Jaar ati awon Noisettes, ati bebe lo. Eto na gba alejo awon eyan ẹgbaaji o le ẹdẹgbẹta ni Kings Cross ibi ti Fatoumata ti korin pelu Paul McCartney.
Àṣà Ìsọmọ-lórúkọ nílẹ̀ Yorùbá Ki ojo isomoloruko to pe, orisirisi oruko ni awon Yuruba maa n pe omo titun, won a maa pe e ni; Tunfulu,Ikoko,Arobo,Konkoloyo,Alejo.
Irène Tassembédo Lehin idanileko yi, o ko lo si ilu Europe gegebi onijo, ni awon odun ibere ti 1980. O man lo si ilu Burkina Faso dada, ati pe o ti se orisisi ikose ni orile ede Orílẹ̀-èdè Ìṣọ̀kan àwọn Ìpínlẹ̀ Amẹ́ríkà ati ni Europe. Ni odun 1988 o da Compagnie Ébène ni ilu Parisi, eleyi ni o fi se irin ajo lo si ilu orisirisi lati fi ise e gege bi olorin fi han si awon eyan. O sumo, o si tun ririn ajo pelu egbe Fusion ni odun 1988, ni odun 1989 o rin irin ajo pelu egbe Diminoïda. O ko ipa ninu ipade Caravane d'Afrique Francophone ti o waye ni ilu Paris, ni odun 1991. O bere Yenenga ni ilu Paris, ni osu kewa odun 1992 bbbbbb
Zainab Ashadu Okan ninu awon ohun to tun se Pataki ni igbiyanju lati mo bi awon omo ise se n tesiwaju ninu awo reran, yato si ki a ma kanipa fun won lati faramo ohun ti a nko ni ile eko isaraloje. Opo eyan lo nife si ise owo re ti won si je olubara gidi. Igba min oma n taja fun awon ile ise aladani bi, ile itura, toun ti oja ori omi. Ni awon asiko kan seyin, oja won yi ama di tita ni ori ero alatagba, shoobu ipate ni Londonu, Miami, Dublin, Johannesburg ati Paris. Charlotte Ziegler to n se nkan meremere lo ma n ta apo ti Zainab ba se ni shoobu kan ta mo si Franck et Fils ni orile ede Farase.
Dọ́là Gùyánà Dola Guyana je owonina ni orile-ede Guyana ni orile Amerika.
Tayo Aderinokun Olutayo Aderinokun (May 8, 1955 – June 14, 2011) jé omo orílé èdè Nàìjíríà onísòwò, ti o si tun je Oludari ile ifowopamo Guaranty Trust Bank titi di ojo ti o fi aye sile.. O si je okan lara awon ti o ti gba ami eye idalola Member of the Federal Republic, okan lara ami eye ti ijoba orile ede Nàìjíríà ma n fi da awon eniyan jankan-jankan lola.
Nọ́rwèy Nọ́rwèy je orile-ede ni orile Europe.
Románíà Románíà je orile-ede ni orile Europe
Zainab Ashadu Zainab Ashadu je oludasile ile ise Zashadu ton se apo agbekowo lorisirisi to jasi pe awon ohun igbalode ni meremere, bi kase nkan pelu awo omi ati lilo aworan asa aye awon babawa tohunti fifi owo hun awo eran taamo si "leather" ni ede geesi towa lati apa Ariwa Naijiria. Awon eyan nife si ise owo arabinrin yii toje omo odun mejilelogbon. Idi pataki nipe gbogbo ohun ti on lo je ti orile ilu wa atipe awon ohun wonyi ni apa ibi ti otiwa ni ilu Naijiria. Lati adugbo kan ni Fesitaki, nibi ti ariwo ero iranso tin dun ni gbogbo igba lati ma n ri opo eyan bi mefa toje onimo lori awon uhun meremere lodoodun ma n hun apo agbekowo bi igba (200) si odunrun (300).
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kabba/Bunu Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kabba/Bunu wa ni ipinle Kogi ni orile edeNaijiria.
Alókò ti Ìlokò-ìjèsà Ki me ba ti jalè
Emmanuel Uduaghan Emmanuel Eweta Uduaghan (ojoibi 22 October 1954) ni Gomina Ipinle Delta lowolowo ni Nigeria lati May 29 2007, o je omo egbe oloselu People's Democratic Party (PDP). Ki o to di Gomina o je Asakoso fun Ilera ni Ipinle Delta ati Akowe fun Ijoba Ipinle Delta.
Rachel Mwanza Rachel Mwanza je osere ti o wa lati Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò , a mo ju lo fun ipa re Komona ninu fiimu " (Rebelle) ti o jade ni odun 2012." Ki o to ri ipano ko, ko ni ile, adugbo Kinshasa ni o man sun.
San Màrínò San Màrínò je orile-ede ni orile Europe.
Dọ́là Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà Dola Amerika je owonina ni awon orile-ede ni orile Amerika, Asia ati Afrika.
Dick Tiger Tiger kó lọ sí Liverpool, ní Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì láti lọ ṣiṣẹ́ ìjẹ̀sẹ́, àt'ibẹ̀ ló ti kó lọ sí Amẹ́ríkà.
Dick Tiger Dick Tiger (orúkọ àbísọ Richard Ihetu; August 14, 1929 – December 14, 1971) jẹ́ ajẹ̀sẹ́ tó gba World Middleweight àti World Light Heavyweight Championships.
Dick Tiger Tiger jẹ́ ọmọ ẹ̀yà Ígbò, ó sì jà bíi sójà fún Biafra nígbà Ogun Abẹ́lé Nàìjíríà.
Dick Tiger Wọ́n fi orúkọ Tiger sínú Ilé Olókìkí Ìjẹ̀sẹ́ Àgbáyé ní 1991. Ìwé-ìròyìn "The Ring" pèé ní Fighter of the Year (Ajẹ̀sẹ́ Ọdún) ní 1962 àti 1965, bẹ́ẹ̀sìni Boxing Writers Association of America (Ẹgbẹ́ Oníròyìn Ìjẹ̀sẹ́ Amẹ́ríkà) pèé ní Fighter of the Year (Ajẹ̀sẹ́ Ọdún) ní 1962 àti 1966. Ní 2002, Ìwé-ìròyìn "The Ring" dìbò fún Tiger ní ipò 31k bíi ajẹ̀sẹ́ olókìkí jùlọ lágbàáyé.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Rùwándà Ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn COVID-19 kéré púpọ̀ sí ti SARS tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2003,ṣùgbọ́n bí àrùn COVID-19 ṣe ń tàn kaakiri pọ̀ púpọ̀ ní pàtàkì tí a bá wo iye àwọn tí ó ti jẹ́ aláìsí.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní ilẹ̀ Màláwì Ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn COVID-19 kéré púpọ̀ sí ti SARS tí ó wáyé ní ọdún 2003, sùgbọ́n ìtànkálẹ̀ rẹ pọ̀ gidigidi tí a bá wo àwọn tí ó tí di olóògbé.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Mauritania Ìṣẹ̀lẹ̀ àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 kéré púpọ̀ sí ìṣẹ̀lẹ̀ ti SARS tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2003, ṣùgbọ́n bí àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ṣe ń káàká kiri pọ̀ púpọ̀ ní pàtàkì tí a bá wo iye àwọn tí wọ́n ti jẹ́ aláìsí.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Eritrea Ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn COVID-19 kéré púpọ̀ sí ti àrù́n SARS tí ó ṣẹ́yọ ní ọdún 2003 ṣùgbọ́n bí àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ṣe ń tàn káríayé pọ̀ púpọ̀ ní pàtàkì tí a bá wo iye àwọn tí ó ti jẹ́ aláìsí.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Zimbabwe Ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn COVID-19 kéré púpọ̀ sí ti àrùn SARS tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2003 ṣùgbọ́n bí àrùn COVID-19 ṣe ń tàn káàkàkiri pọ̀ púpọ̀, ní pàtàkì tí a bá wo iye àwọn tí ó ti jẹ́ aláìsí.
Alain Delon O jẹ ọkan ninu awọn oṣere olokiki ti akoko rẹ. Ami idanimọ gidi kan ninu awọn 60s, o yarayara di irawọ agbaye, ti a mọ fun awọn iṣe nla rẹ ni orilẹ-ede yii. 135 milionu eniyan ti wo awọn fiimu rẹ.itọsọna fiimu meji.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Málì Ìṣẹ̀lẹ̀ àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 kéré púpọ̀ sí ìṣẹ̀lẹ̀ àjàkálẹ̀ àrùn ti SARS tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2003 sùgbọ́n bí àrùn yí ṣe ń tàn káàkà kiri pọ̀ púpọ̀ ní pàtàkì tí a bá wo iye àwọn tí ó ti jẹ́ aláìsì.
S.M. Raji àti J.I. Ogunranti Kì í ṣe gbogbo ìgbà ni ìlà kan inú orin-Ifá máa ń gbé èrò kan jáde. Ó le jẹ́ pé tí a bá ka ìlà orin méjì sí mẹ́ta ni a óò tó rí èrò tí orin kan gbé jáde. Ẹ jẹ́ kí á tún wo àpẹẹrẹ orin òkè yìí wò lẹ́ẹ̀kan sí i. A kò le mọ èrò ọ̀kọrin yìí tí a bá gbọ́ ìlà kìíní orin yìí láìgbọ́ ìlà kejì.
Kikan Jesu mo igi agbelebu Ohun pataki kan ninu Ẹkọ-Kristi ti o wa ninu Awọn Aposteli ti Aṣẹ jẹ ifọrọwọrọ pe igbagbọ pe iku Jésù nipa kàn mọ agbelebu "ṣẹlẹ pẹlu ìmọtẹlẹ Ọlọrun, gẹgẹbi ilana ti o daju". Ni eleyii, gẹgẹbi ninu , a ko fi agbelebu bii ẹgan, nitori pe wọn kan agbelebu Jésù "ni ọwọ awọn alaiṣedede" ni a wo bi imisi eto Ọlọrun.
Ìṣẹ̀-Èkìtì Ní orí kẹ́rin iṣẹ́ yìí ni a ti gbìyànjú láti wo àwọn ìyàtọ̀ àti ìjọra tí ó wà láàrin fonọ́lọ́ji ẹ̀ka-èdè Ìsè-Èkìtì àti ti olórí ẹ̀ka-èdè Yorùbá.  Àgbálọgbábọ̀ iṣẹ́ yìí dá lé àwọn tuntun tí ó jáde nínú ìwádìí ti a ṣe a si tọ́ka sí àwọn ibi tí a lérò pé iṣẹ́ kù sí.
Àsà ilà kíkọ ní ilé Yorùbá Bí a bá wo jù ẹ̀lòmíràn nínú àwọn Okùnrin tàbí àwọn obìnrin tí o ko ilà, a o rí pé ilà náà dára púpò lójú ọ̀pọ̀lọpọ̀ wón. Dájúdájú, àsà láti bu sí ẹwà ara ní irú àwọn béè ka ilà kíkọ sí. “Bí a kò bá torí isu jepo, à o torí ẹpo jẹ isu”. Bí a bá wo fínnífínní, a o ri pe ila yi yátó sí ara wón láti agbẹ̀gbẹ̀ sí agbẹ̀gbẹ̀ tàbí ìlú sí ìlú níbòmíràn.
Ìfitónilétí Ó ti pinu ní ọkàn rẹ̀ láti mọ ìsọdorúkọ àwọn ọ̀rò náà àti àwọn ọ̀rọ̀ orúkọ (Latin: nomen ‘name’) ̣ni a lè sọ di ọ̀pọ̀ ----- àwọn àpẹẹrẹ pọ̀ nípa àwon nnkan ti a sọ lórúkọ. Nípa ti iye ìtẹ̀sí rẹ̀, a lè fi àwọn ọ̀rọ̀ mìíràn bí i kan tàbí náà kún ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ọ̀rò náà. Yíyéni láì ṣàlàyé tóbẹ́ ẹ̀ jùbé ẹ̀ lọ gírámà rẹ̀ ni gbìmọ̀ tíórì kan pé kí gbogbo àwọn ọ̀rò orúkọ gba àwọn átíkù kan tàbí náà. Lára àwọn ìdájọ́ rẹ̀ ni ó jẹ́ pé átíkù wo ni ó síwájú tí ó sì tẹ̀lẹ́ àwọn ọ̀rọ̀ pàtàkì nínú ìwé tí à n kà lọ́wó láti túmọ̀ rẹ̀, ṣùgbọ́n kò sí ohun tí ó dá yàtọ̀ nípa:
Àjẹsára táífọ́ọ̀dù Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) gbani nímọ̀ràn pé kí a fún gbogbo àwọn ọmọdé tí n gbé ní àwọn agbègbè ibi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀ ní àjẹsára náà. Bí bẹ́ẹ̀kọ́, wọ́n gbani nímọ̀ràn láti fún gbogbo àwọn tó wà lábẹ́ ewu nlá láti kó àrùn náà ní àjẹsára náà. Ìpolongo nípa gbígba àjẹsára ni a tún lè lò láti fi ṣàkóso ìtànkálẹ̀ àrùn náà. A gbani nímọ̀ràn láti gba àfikún ìwọ̀n àjẹsára náà láàárín ọdún kọ̀ọ̀kan sí méje-méje, bí a bá wo bí àrùn náà ti wọ́pọ̀ tó ní agbègbè náà. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà, a gbani nímọ̀ràn láti fún àwọn tó wà lábẹ́ ewu nlá níkan, bíi àwọn arìnrìnàjò lọ sí àwọn agbègbè ibi tí àrùn náà ti wọ́pọ̀, ní àjẹsára náà.
Àjẹsára ọ̀fìnkì Àjẹsára ọ̀fìnkì, tí a tún mọ̀ sí àbẹ́rẹ́ ọ̀fìnkì, jẹ́ àjẹsára tí ń dáàbò bo ni lọ́wọ́ ọ̀fìnkì. A má a ń ṣe àgbéjáde ẹ̀yà àjẹsára náà titun lẹ́ẹ̀mejì lọ́dún nítorí tí kòkòrò àrùn àìlèfojúrí afàìsàn ọ̀fìnkì a má a paradà kíákíá. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn a má a pèsè ààbò tó mọ níwọ̀n àti èyí tó lágbára púpọ̀ fúnni lọ́wọ́ ọ̀fìnkì; ṣùgbọ́n, èyí a má a yàtọ̀ láti ọdún dé ọdún. Ẹ̀rí iṣẹ́ rẹ̀ lára àgbàlagbà tí ọjọ́-orí rẹ̀ ti ju ọdún 65 lọ kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀. Wọn a má a dín iye ọjọ́ tí àwọn ènìyàn kò fi níí lè lọ sí ibi-iṣẹ́ kù sí bíi ìdajì ọjọ́ bí a bá wòó lápapọ̀. Fífún àwọn ọmọdé ní àjẹsára lè dáàbò bo àwọn ẹlòmíràn tó wà ní àyíká wọn.
Ṣàngó Oríṣiríṣi orúkọ ni a mọ ṣàngó sí nínú èyí tí gbogbo wọn sì ní ìtumọ̀ tàbí ìdí kan pàtó ti a fi ńpè wọ́n bẹ́ẹ̀. Àwọn orúkọ bíi ìwọ̀nyìí:
Abrotocrinus Wọ́n mọ ìdílé yìí nínú àwọn àkọsílẹ̀ ohun ẹlẹ́mí díẹ̀ tókù ti Ìgbà Eléèédú ti United States àti Canada (ọjó orí: 353.8 sí ọdún mílíọnù 345.0 sẹ́yìn).
17458 Dick 17458 Dick jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Andy Dick Andrew Roane "Andy" Dick (December 21, 1965) je osere ara Amerika.
Dick Durbin Dick Durbin (1944-) je oloselu ara Amerika ati ni Ile Alagba Amerika tele.
Yunifásítì ìlú Èkó Yunifásítì ìlú Èkó (University of Lagos tàbí Unilag) jẹ́ yunifásítì ìjọba àpapò ni Naijiria tó bùdó si ilu Èkó.  UNILAG a da silẹ ni ọdún 1962, ọdún méjì lẹyìn òmìnira Naijiria independence of Nigeria láti ọwó awọn Britain. O jẹ ọkan lára àwọn yunifásítì márùn ti a da le ni orile-ede Naijiria, ti a mo sí "first generation universities". Eni Njoku ni a Yàn gẹgẹ bí alàkóso akọkọ ni yunifásítì ní ọdún 1962, èyí tí ọ ṣe titi di ọdún 1965 ti a sì ni ipò pada pẹlú Saburi Biobaku. sibẹsibẹ, nítorí àwọn àríyànjiyàn nipa bi a se Yàn sí ipò , ọgbẹni Kayode Adams gún saburi pa , akẹkọ ti ọ gbagbo pe àyàn saburi nitori ẹyà ti ọ sí bójú mu.
Krumen Orílẹ̀-èdè Cote d’Ivoire àti Liberia ni a ti lè rí àwọn ènìyàn tí wọ́n ń sọ èdè yìí. Ó tó ènìyàn bíi mílíọ̀nù kan sí méjì tí wọ́n ń sọ èdè yìí. Tí a bá wo àtẹ ìsàlẹ̀ yìí, a ó ṣe alábápàdé àwọn èdè bíi Kuwaa, Tiegba, Seme àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ lára orí èdè ‘Kru’.  Nínú àtẹ yìí a rí ‘Proto-Kru’ tí ó pín sí ìsọ̀rí mẹ́ta. Àwọn ìsọ̀rí náà nìwọ̀n yìí
Ọwọ́ fífọ̀ A ti ri wípé omi tí ó mọ́ ṣe pàtàkì láti fi fọ ọwọ́ wa daada kí a ba lè ní ìdáàbòbò lórí àwọn kòkòrò àìfojúrí sùgbọ́n àwọn agbègbè kan kò ní anfaani sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ omi mímọ́ tí ó ńṣàn. Ní abala tí ó kàn, a má a lọ wo àwọn ǹkan tí a lè ṣe nígbàtí kò bá sí omi mímọ́ tí ó ńṣàn láti lè fi fọ ọwọ́ wa.
Joseph Òkéfọláhàn Ọdúnjọ Ẹni tí ó ba ẹran eerinlórí àtẹ, ko le mọyì eerin, ni ọrọ ìtàn-àròsọ Yorùbá jẹ fún ọpọlọpọ ènìyàn lode òní. Nígbà tí a bá sì wo orí àtẹ lọjọ òní ti a le tọ́ka sí ìwé ìtàn-àròsọ ogún, ọgbọ̀n tàbí ju bẹ́ẹ̀ lọ, tí a ń ṣà, tí a ́ rọ̀, ti a ń sọ pé a fẹran ọ̀kan tàbí a yan ọkan ni ìpọ̀sì, nítori pé wọ́n wà ni. Èyí nikan ki ọna ti awa òǹkàwé òde-òní fi máa ń yunra.
Babatunde Yusuf Olátúnjí Ni ọmọ ọdún méjìlá, o mọ pé ohun o fe di olóyè. O ka ìwé "Reader's Digest" ìwé ìròyìn nípa Rotary International Foundation's scholarship program, ti ọ sí kó ìdánwò rẹ . A gbà wọlé ọ lọ sí ilé ìwé gíga United States of America ni ọdún 1950.
Keke Maruwa Keke Márúwá tàbí kẹkẹ Napep je katakata ẹlẹsẹ mẹta ti afi nṣe kabúkabú ni orile-ede Nàìjíríà.  Wọn bẹrẹ lílò kẹkẹ yi ní ìgbà ti ọ̀gágun Mohammed Buba Marwa jẹ Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó ní abẹ́ ìṣàkóso ológun.
Kikan Jesu mo igi agbelebu Biotilejepe fere gbogbo awọn orisun ti atijọ ti o ni mọ agbelebu jẹ iwe-kikọ, iwadi ti archeological 1968 ti o wa ni ila-oorun ti Jerusalemu ti ara ti a kan mọ agbelebu ti o wa titi di ọgọrun ọdun ni o funni ni ẹri ti o daju pe awọn agbelebu waye ni akoko Romu gẹgẹbi ọna ti agbelebu Jésù ti wa ni apejuwe ninu awọn ihinrere. A mọ ọkunrin ti a mọ agbelebu bi Jehohanan Ben Hagkol ati boya o ti kú ni ọdun 70 AD, ni ayika akoko atako ti Juu lodi si Rome. Awọn atupale ni Ile -Ile Iṣoogun Hadassah ti pinnu pe o ku ni ọdun 20 rẹ. Iwadi miiran ti o yẹ ti o wa, eyiti o tun wa si ọdun kini AD, jẹ egungun heeli ti a ko mọ ti o ni ẹhin kan ti o wa ni ibi isinmi Jerusalemu, eyiti o wa ni igbimọ Israeli Antiquities Authority ati ti o fihan ni Ile-Ile Israeli.
Denrele Edun Adenrele Oluwafẹmi Ẹdun tí gbogbo ènìyàn mọ sí Denrele (tí a bí ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹfà ọdún 1981), jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó ma ń gbà àlejò lórí tẹlifísànù. Denrele ni wọ́n ti mọ̀ pẹlú orísirísi àwọn àmì ẹ̀yẹ tí ó ma ń gbà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àmì ẹ̀yẹ ni olùgbàlejò orí tẹlifísànù yí ti gbà, lára wọn ni àmì ẹ̀yẹ fún ènìyàn pàtàkì tí ó dára jùlọ lórí tẹlifísànù níbí ayẹyẹ tí NEAs ní ìlú New York, ọdún 2011, Àmì ẹ̀yẹ ti Dynamix fún òṣìṣẹ́ ọ̀dọ́ orí tẹlifísànù tí ó dára jùlọ fún ti àwọn ọdún 2006/2007/2008, àti àmì ẹ̀yẹ ọjọ́ iwájú fún olùṣètò orí tẹlifísànù tí ó dára jùlọ ní ọdún 2007.
Philip K. Dick Philip Kindred Dick (December 16, 1928 – March 2, 1982) je omo ile Amerika olukowe aroso ati aroso sayensi ojoola.
Dick Gregory Richard Claxton Gregory (Ọjọ́ kejìlá Oṣù kẹwá ọdún 1932 – Ọjọ́ ọ̀kàndínlógún Oṣù kẹjọ ọdún 2017) jẹ́ aláwàdà, alákitiyan eto araalu, alárìíwísí, olùkòwé, oníṣòwò, àti òṣèré ará Áfíríkà bi Amẹ́ríkà.
Kikan Jesu mo igi agbelebu Diẹ ninu awọn Kristiani Gnostic igba akọkọ ti nṣe ipinnu, gbigbagbọ pe Jésù ko ni ohun ti ara, sẹ pe a kàn a mọ agbelebu. Ni idahun, Ignatius ti Antioku jẹwọ pe a bi Jésù nitõtọ ati pe a kàn mọ agbelebu nitõtọ o si kọwe pe awọn ti o pe pe Jésù nikan dabi pe o jiya nikan ti o dabi pe Onigbagbọ ni.
Eégún Ṣùgbọ́n láyé òde òní ń kọ́? Báwo ni a ṣe ń ‘ṣẹ́’ eégún? Ó ṣòroó sọ pàtó pé kò níí sí ìyàtọ̀ díẹ̀ láti ìlú dé ìlú lórí ọ̀rọ̀ bí a ṣe ń ‘ṣẹ́’ eégún. Ṣùgbọ́n bí ìyàtọ̀ kàn tilẹ̀ wà náà, kò pọ̀ rárá. Mo léèrò wí pé àwọn obìnrin kò ní í mọ ìdí abájọ. Obìn in a sì máa mọ awo, ṣùgbọ́n bí wọ́n bá tilẹ̀ mọ ọ́n, wọn kò gbọdọ̀ wí. Àgbàlagbà Ọ̀jẹ̀ nikan ni wọ́n ń ‘sẹ́’ eégún rẹ̀ bí ó bá kú. Bí a bá ti fẹ́ ‘ṣẹ́’ eégún ẹni tí ó ti kù yìí, a ó wá pàsán1 mẹ́ta, a ó wá aṣọ fúnfún tí ó tóbi, a ó tún wá ẹni tí kò sé kò yẹ̀ gíga ẹni tí a fẹ́ ‘ṣẹ́’ eégún rẹ̀ náà. Ìtàn sọ fún mi pé láyé àtìjọ́, tí wọ́n bá pe òkú Òjẹ̀ nígbà tí wọn kò bá tíì sin ín, pé ó maa ń dáhùn tí yóò sì bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀. Ṣùgbọ́n eke ti dáyé, aáṣà ti dÁpòmù, nǹkan ò rí bí í ti í rí mọ́ nítorí pé a kò lè ṣe é bí a ti í ṣe é tẹ́lẹ̀.  Bí àwọn èròjà tí a kà sílẹ̀ wọ̀nyí bá ti dé ọwọ́ àwọn àgbà Òjẹ̀, a ó mú ọkùnrin tí kò sé kò yẹ̀ gíga òkú Òjẹ̀ náà lọ sínú igbó ìgbàlẹ̀. Àwọn àgbà Ọ̀jẹ̀ nìkan ni wọ́n lè mọ ẹni náà. Lẹ́hìn èyí, àwọn Òjẹ̀ yókù àti àwọn ènìyàn yóò máa lu ìlù eégún ní ibi tí wọn ti pa pẹrẹu lẹ́bàá igbó ìgbàlẹ̀ náà. Ọ̀wẹ́wẹ́2 ni ìlù tí a ń wí yìí. Tí wọ́n bá ti ń lu ìlù báyìí, àgbà Ọ̀jẹ̀ kan yóò máa mú ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú pàṣán yẹn, yóò
Isaac Folorunso Adewole Ní ọdún 1978, gẹ́gẹ́ bí dókítà, ódara pọ̀ mọ́ ilé Ìwòsan ti a mọ̀ sí University College Hospital, lábẹ́ àkóso Yunifásítì ìlú Ìbàdàn. Ní ọdún 1979, ó kúrò ni ilé Ìwòsan ti Yunifásítì ìlú Ìbàdàn lọ Sókótó fún ètò Àgùnbánirọ̀ tí ó se pàtàkì ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Lèyìn rè, ó sisẹ́ fún ìgbà díẹ̀ pẹ̀lu ilé Ìwòsan ti a mọ̀ sí Adeoye Maternity hospital ìlú Ìbàdàn kí ó tó padà darapọ̀ mọ́ ilé Ìwòsan ti a mọ̀ sí University College Hospital ní ibi tí o ti kọ́kọ́ sisẹ́ kí ó tó lọ ìpínlẹ̀ Sòkòtò fún ètò Àgùnbánirọ̀.  Ní ọdún 1982, ó di akọ̀wé àgbà ní ilé Ìwòsan náà kí ó tó lọ sí òké òkun (United Kingdom) fun fún ètò tí a mọ́ si Fellowship Program. Lèyìn náà ní ó padà sí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lati darapọ̀ mọ́ ilé Ìwòsan ti a n pè ní Royal Crown Specialist Hospital níbi tí ó lo ọdún mẹ̀erin gbáko ki ó tó padà sí ilé Ìwòsan, University College Hospital, Ìbàdàn. Ni ọdún 1992, ó di olùkọ́ àgbà. Ni ọdún 1997, o di Ọ̀jọ̀gbọ́n (Professor) nínú ìmọ̀ ìlera ni Yunifásítì ìlú Ìbàdàn. Ní ọdún yi kan náà ni won yáàn ni asòfin Yunifásítì ìlú Ìbàdàn. Bakan náà ni won yáàn ni alàkóso ti department of Obstetrics and Gynaecology. Lèyìn ọdún, o di alàkóso College of Medicine. Ni osù kejila ọdún 2010, ó jẹ alàkóso Yunifásítì ìlú Ìbàdàn. Ipò yí ni o wá ti ó fi di mínísítà lábẹ́ Ìsàkóso Ààrẹ Mùhámádù Bùhárí.
Lateef Adédiméjì Gẹ́gẹ́ bí a ti sọ ṣáájú, wọ́n bí Lateef Adédiméjì ní Ọjọ́ kìíní oṣù kejì ọdún 1986 ni ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ṣùgbọ́n ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ògùn ni. O kàwé gboyè dìgírì nínú ìmọ̀ ìwé ìròyìn, ni ifáfitì Yunifásítì Olabisi Onabanjo. Ni ọjọ kejidinlogun oṣù Kejìlá ọdún, 2021, Adedimeji fẹ afesona re , Oyebade Adebimpe ni ìgbéyàwó tí ọ l'arin rìn. Lateef Adedimeji bẹrẹ sí ní se ere ori itage ni ọdún 2007,o sí bẹrẹ ìjọ pẹlu , a gba sí ilé ìwé ìjọ. Lateef Adedimeji jẹ Actor and Screenwriter. Lateef Adedimeji o ti farahàn ni orisiirisii èrè ori itage lati ọmọ ọdún mẹdogun sùgbón o bẹrẹ èrè ni ọdún 2007 nígbàtí o fara hàn lori ero amohun maworan Orisun TV. O bẹrẹ èrè ori itage lati ile iwe akọbẹrẹ started a Yàn láti sójú NGO gẹgẹ bí olufihan àrùn kogboogun HIV/AIDS campaign. Ipá rẹ ní lati sọ nípa àìsàn tí ọ bẹ ninu ìbálòpọ̀ human rights làti má ṣe àwòrán. Awọn ololufẹ rẹ mọ gẹgẹ bí ẹni tó mú iṣẹ rẹ ní okunkundun. O ti ṣe àfihàn pẹlu oríṣiríṣi awọn àgba òṣèré. Ni ọdún 2016, o gba àmì ẹ̀yẹ 2016 Best of Nollywood Awards fun eléré ti ọ da yangan julọ (Yoruba). ni ọdún 2015,a ka mo ará awọn ti ọ yẹ ki o gba àmì ẹ̀yẹ City People Entertainment Awards fún eléré ọdún 2015. Lateef jẹ ẹni tí a má n gbe Gbagi fún Odunlade Adekola nitori won jọ ará wọn àti ìwùwà. O ni anfààní lati ṣiṣẹ pẹlú UNICEF nítori ìwé kíkọ . a fún ní àmì ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bí ojú nollywood Nollywood maleduring the ENigeria Newspaper Night of Honour on 30 October 2021.
Ogun Àgbáyé Kìíní Tí a bá fi ojú sùnùkùn wo ogun àgbáyé kìíní, a óò rí wí pé gbogbo rògbòdìyàn, àjàkú akátá tó wáyé, kò sẹ̀yìn ìwà ìgbéraga, owú jíjẹ, èmi ni mo jùọ́ lọ, ìwọ lo jùmí lọ láàárín àwọn ọmọ adáríwurun. Àwọn àgbà sì bọ̀ wọ́n ní “àìfàgbà fẹ́nìkan ni kò jẹ́ káyé ó gún”. Nígbà tí ẹnìkan bá rò pé òun ló mọ nǹkan ṣe jú, èrò tòun ló tọ̀nà jù, kò sí ẹni tó gbọ́dọ̀ ta ko ohun tí òun bá sọ. Àwọn nǹkan wọ̀nyí tó máa ń bí ogun, nígbà tí elòmírà bá ta ko irúfẹ́ èèyàn bẹ́ẹ̀ tàbí kí ó jẹ gàba lé òun lórí. Bí ogun ṣe máa ń sẹlẹ̀ láàárin ìlú sí ìlú ló máa ń sẹlẹ̀ láàárín orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Kikan Jesu mo igi agbelebu Awọn Musulumi ntẹnumọ pe a ko kàn Jésù mọ agbelebu ati wipe awọn ti o ro pe wọn ti pa a ti ṣe aṣiṣe pa Judas Iskariotu, Simoni ti Cyrini, tabi ẹnikan ti o wa ni ipo rẹ. Wọn gba igbagbọ yii da lori awọn itumọ ti Al-Qur'an , eyi ti o sọ pe: "Nwọn ko pa a, tabi kàn a mọ agbelebu, ṣugbọn bẹẹni a ṣe lati farahan wọn (tabi o han si wọn),  . .. Rara, Allah ni i dide fun ara Rẹ ".
Àrùn oorun àsùnjù Ní ìbẹ̀rẹ̀, ní ipele èkíní nínú àrùn náà, ibà, orí-fífọ́, ara-yíyún, àti ìrora oríìké-ara a má a wáyé. Èyí a má a bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ kan sí mẹta tí eṣinṣin náà bá ti gé ni jẹ. Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ díẹ̀ sí oṣù díẹ̀, ipele kejì a má a bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àìmọ ohun tí ènìyàn ńṣe mọ́, àìlèronú bí ó ti tọ́, àìlègbé ọwọ́ tàbí ẹsẹ̀, àti àìrí oorun sùn. A má a ńṣe ìdánimọ̀ oríṣi àìsàn náà nípa wíwá kòkòrò àrùn ajọ̀fẹ́ náà nínú ẹ̀jẹ̀ tí a pèsè fún àbẹ̀wò tàbí nínú omi-ara tí a gbà láti àwọn oríìké-ara. A má a ń nílò láti fa omi jáde láti inú ọ̀pá-ẹ̀yìn láti lè mọ ìyàtọ̀ laarin ipele èkíní àti èkejì àrùn náà.