mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
Eégún 2. Babalọlá, A Àwọn Oríkì Orílẹ̀, pp. 11. Ọ̀ṣọ̀ràn lokùn ń dè lÁgburè.  Ìgbà tí n kò ṣòràn okùn, Kí lẹ mókùn so mí lápá sí?  Ọmọ kẹ́kẹ́ mo ṣá,  Mo mú ṣèwe lÁgburè.  Gọ̀ǹbọ̀ ni mo wà, Mo mú ṣèwe nIgbórí1  ‘Torí Ìgbórí mi lỌ̀yọ́ Mọ̀kọ.  Baba Arúkú,  Baba Arùkú,  Baba Aròkú-rọjà-ma-tà.  Òkú tá a gbé rọjà  Tá ò tà,  Òun la dáṣọ fún  Tá à ń pè léégún.  Ikú ‘i lÓdò.  Ọmọ atòkú jẹun, Ọmọ atáyé solẹ̀ nÍgbàlẹ̀.  Baba Ato kékeré  A-bẹnu wẹ́jewẹ́jẹ.2
Nollywood Reinvented tàbí ìsọdọ̀tun (isodotun Nollywood) Nollywood Reinvented má ń́ ṣe ìfilọ́ọ́lẹ̀ ayẹyẹ àmì ìdạ́́nilọ́lá tị́ wọ̣́n ma ń pè ní "NR Awards". Yínyan àwọn olùkópa sábà ma ń wáyẹ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù Karùún tàbị́ Ìkẹfà tí ó sì jẹ́ wípé àwọn òǹwòran ni yóò yan àwọn enìyàn tàbí fí́ímù tí yóò kópa nínú ayẹyẹ àmì ẹ́yẹ náà tí ètò ìdìbò yí yóò sì tó oṣu mẹ́ta gbáko kí ó tó kásẹ̀ nílẹ̀. Lẹ́yìn èyí ni wọn yóò kéde àwọn tí yóò ḱopa ní osụ kejìlá ọdún.
Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B Lẹ́yin àkọ́kọ́ gba àjẹsára yìí lẹ́ẹ̀mẹta, àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ lè tẹ̀le láàárìn oṣù kan sí mẹrin fún àrídájú iṣẹ́ rẹ̀, tí wọ́n ń pè ní ìdènàn àìsàn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lójú pẹpẹ áńtíjẹ́nì, agbóguntàìsàn tí ó ju 100 mIU/ml lọ. Írú ìdáhun báyìí má ń wáyé láàárìn 85 sí 90% èèyàn. Ìdáhun agbóguntàìsàn tí ó wáyé láàárìn 10 sí 100 mIU/ml jẹ́ ìdáhun tí kò péyé. Àwọn èèyàn tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn bá ń ṣíṣe báyìí má ń gba ohun tí ó má fún agbóguntàìsàn yìí lágbára láìsí ìdí fún àyẹ̀wò ẹ́jẹ́. Àwọn èèyàn tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn ò póṣùwọ̀n (tí ìdáhun agbóguntàìsàn wọn bá kéré sí 10 mIU/ml) gbọ́dọ̀ ṣe àyẹ̀wò jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B, wọn á sí gba abẹ́rẹ́ àjẹsára yìí lẹ́ẹ̀mẹta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Lẹ́yìn abẹ́rẹ́ àjẹsára ẹ̀ẹ̀kejì, àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ á tẹ̀le láàárìn oṣù kan sí mẹrin fún àrídájú iṣẹ́ rẹ̀. Àwọn èèyàn tí ó rí ìyàtọ̀ lẹ́yìn abẹ́rẹ́ àjẹsára ìkejì lè rí ìyàtọ̀ tí wọ́n bá gba àjẹsára yii sára tàbí Àfikún ìdá àjẹsára yii tàbí ìdá meji Àjẹsára jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ A àti B. Àwọn èèyàn tí ó pàpà rí ìyàtọ̀ lẹ́yìn èyi á gba hepatitis B immunoglobulin (HBIG) tí wọ́n bá kó àrùn jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ B lọ́jọ́ wájú.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Zimbabwe Àjàkàlẹ-àrùn ẹ̀rànkòrónà (COVID-19) ni wọ́n fìdí rẹ múlẹ̀ pé ó dé orílẹ̀-èdè Zimbabwe ní oṣù kẹta ọdún 2020. Àwọon agbègbè tí ó wà ní orílẹ̀-èdè Zimbabwe, ní pàtàkì àwọn bi i Manicaland, Masvingo àti Mashonaland tí ó wà ní ìla-òor̀ùn orílẹ̀-èdè Zimbabwe paapa ti ń tiraka pẹ̀lú ìbújáde àrùn ibà kan tí ó ń ṣẹlẹ̀ ní àkókò kanna. Bíòtilẹ̀ jẹ́ wípé àrùn ibà jẹ́ àrùn tí ó ṣe é wò, ètò ìlera ń dojúko àító òògùn èyí tí ó fa kí ìgaara má a pọ̀si pẹ̀lú bí àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ṣe ń tàn kálẹ̀.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-9 ní Kamẹrúùnù Ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹta ọ̀gbẹ́ni Joseph Dion Ngute tí ó jẹ́ olórí àwọn mínísítà fún orílẹ̀-èdè Cameroon pàṣẹ pé kí wọ́n ti gbogbo ẹnu ibodè tí ó wọ Ìlú wọn pátá. Mínísítà fún ètò ìlera kéde rẹ̀ ní ọgnọ̀njọ́ oṣù kẹrin wípé àwọn òṣìṣẹ́ ìlera yóò ma lọ láti ojúlé sí ojúlé láti ṣàyẹ̀wò àrùn COVID-9 fún àwọn ènìyàn, èyí ni láti tètè dẹ́kun ìtànkálẹ̀ àrùn náà ní ìlú Douala láti ọjọ́ kejì sí ọjọ́ kẹfà oṣù kẹ́rin.  Ní ọjọ́ keje oṣù kẹ́rin, ìjọba orílẹ̀-èdè Cameroon kóra-ró lórí ìtọrọ ìrànwọ́ lọ́wọ́ àwọn lààmì-laaka lágbàáyé àti àwọn ọ̀tọ̀kùlú-ìlú láti gbógun ti àjakálẹ̀ àrùn COVID-9. Ìgbésẹ̀ yí mú ìkùnsínú wá láti ọ̀dọ̀ àwọn ará ìlú lọ́pọ̀lọpọ̀ ònà, tí wọ́n sì lí ìgbésẹ̀ náà mọ́ ẹbọ òṣèlú. Ọjọ́ Kẹwàá oṣù kẹrin yí kan náà ni ìjọba orílẹ̀-èdè Cameroon gbé ìgbésẹ̀ onípele méje kan láti dẹ́kun ìtànkàlẹ̀ àrùn Kòrónà ní orílẹ̀-èdè wọn. Ìgbésẹ̀ yí bẹ̀rẹ̀ láti ọjọ́ Ajé sí ọjọ́ kẹtalá oṣù kẹ́rin ọdún 2020. Ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹta, Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn adájọ́ Paul Biya kéde ré wípé ilé-ẹjọ́ gbé ìgbésẹ̀ bíbojú àánú wo àwọn ẹlẹ́wọ̀n nípa títú wọn sílẹ̀ kí ọgba ẹ̀wọ̀n lè fúyẹ́ kí àjakálẹ̀ arùn Kòrónà má ba fibẹ̀ ṣe ibùgbé ayérayé.
Àgàdá ní Ìlú Ìjẹ̀bú-Jẹ̀ṣà Lẹ́hìn ìgbà tí òrìṣà yí tit i ìlú Ìlayè dé Ìjẹ̀bú - Jẹ̀ṣà tí Ọba sì ti gbé e kalẹ̀ sí Ẹrẹ́jà, ló ti fi olùtọ́jù tì í. Ọbalórìṣà ni orúkọ rẹ̀ tí ó jẹ́ agbátẹrù òrìṣà náà.  “Ẹni tí ó ṣe fú ni là ń ṣe é fún” “ẹni tí a sì ṣe lóore tí kò mọ̀ ón bí a ṣe é ní ibi kò búrú”kí àwọn ọmọ Ìjẹ̀bú - Jẹ̀ṣà má bà a jẹ́ abara – í móore - jẹ ni gbogbo wọn ṣe gba òrìṣà yí bí Ọlọ́run wọn tí wọ́n sì ń bọ́ ọ́ lọ́dọọdún.  Ìsọ̀ngbè ọbalórìṣà nínú bíbọ Àgàdá ni àwọn olórí ọmọ ìlú. Àwọn olórí-ọmọ yìí ló máa ń kó àwọn ọmọ ìlú lẹ́hìn lákòókó ọdún Àgàdá náà láti jó yí ìlú káákiri àti láti máa ṣàdúrà fún ìlọsíwájú ni gbobgo ìkóríta ìlú. Ọba ìlú náà ní ipa pàtàkì tirẹ̀ làti kó. Òun ló ń pèsè ewúrẹ́ kọ̀ọ̀kan lódọọdún láti fí bọ òrìṣà náà èyí wà ní ìbámu pẹ̀lú àdéhùn rẹ̀ ní ìgbà tó gba òrìṣà náà òun yóò máa fún un ní ewúrẹ́ kọ̀ọ̀kan lọ́dọọdún títí dòní ló sì ń ṣe ìràntí ìlérí rẹ̀ ọjọ́ kìíní.  Wàyí o, gbogbo ìlú ni wọ́n ka ọdún díde láti ṣe ọdún náà tọkùnrin tobìnrin, tọmọdé tàgbà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ Ìjẹ̀bú - Jẹ̀ṣà tí ó wà ní ìdálẹ̀ ni yóò wálé fún ọdún náà. Gbogbo ìlú ló sì máa ń dùn yùngbà tí wọ́n bá ń ṣe ọdún náà lọ́wọ́.
Ìṣekúpa Abraham Lincoln Ní bi ọjọ́ kẹwá sẹ́yìn, mo fẹ̀yìntì. Mo ti dìde, ti mo sì ń dúro de iṣé kan tí ó ṣe pàtàkì ní iwájú ìtà. N kò ba má tiẹ̀ pẹ́ lórí ibùsùn ṣùgbọ́n ó rẹ̀mí. Kòpẹ́ tí mo bẹ̀rẹ̀ sí ní lá àlá. Ó jọ́ pé o ní ṣe ọ̀rọ̀ ikú kan nípa mi. Mò ń gbọ́ igbe ọ̀fọ̀ tí ó dàbí pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ń su ẹkún. Mo ròpé mo fi ibùsùn mi sílẹ̀ tí mo sì sọ kalẹ̀. Mò ń gbọ́ ariwo ọ̀fọ̀ yìí ṣugbọ́n n kò rí àwọn tí ó ń ṣọ̀fọ̀ náà. Mo ti yàrá kan boị́ sí ibìkan; n kò rí ẹ̀dá alàyè kan, ṣùgbọn ariwo ẹkún ọ̀fọ̀ yìí kò dúró. Mo rí ina ní gbogbo àwọn yàrá, gbogbo àwọn oun tí mo ri kò ṣàjèjì sí mi; ṣùgbọ́n níbo ni àwọn tí ó ń sunkún bi pé àyà wọn ń já yìí wà? Kò yémi, ó sì yàmí lẹ́nu. Kí ló lè fa gbogbo eléyí? Mo pinu latí ṣèwádi ohun ìjayà yìí, mò ń rin kiri títí tí mo fi dé yàrá ìlà oòrùn, tí mo wọ̀. Mo bá oun ìyanu níbẹ̀. Níwájú mi, mo rí pẹpẹ kan tí wọ́n tẹ́ òkú sí tí wọ́n sì fi aṣọ wé. Àwọn ológun dúró ti òkú náàbi pé wọ́n ń ṣọ; ọ̀pò. ènìyàn sì dúró tí wọ́n yọjú wo òkú náà tọ̀fọ̀tọ̀fọ̀, tí wọ́n sì bòó lójú, tí ẹkún sì ń rọ̀ bí òjò 'talókú ní ilé funfun?' Mo bèrè lọ́wọ́ ìkan lára àwọn ológun tó dúro 'Ààrẹ' ni ìdáhùn rẹ̀; 'àwọn agbanipa ló paá.' Ariwo kan kàn tamíjí ni lójú àlà. N kò lè sùn mọ́ lálẹ́ ọjọ́ náà; bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé à;lá lásán ni, ó ń bàmí lọ́kàn jẹ́ láti ìgbà yen. Ní ọjọ́ tí wọ́n ṣekú pa, Lincoln sọ fún olùṣọ́ni rẹ̀, William H. Crook, pé ó ti to bi ẹ̀ẹ̀meta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí oun ti n lá àlá pé àwọn agbanipa pa oun. Crook gba Lincoln ní ìmọ̀ràn pé kí ó má lọ wo eré ìtàgé ní Ford ní alẹ́ ọjọ́ náà, ṣùgbọ́n Lincoln sọ pé oun ti ṣèlérí fún ìyàwó oun wípé wọn yìó jọ lọ.
Oluremi Oyo Oluremi Oyo (bíi ni ọjọ́ kejìlá oṣù kẹwàá ọdún1962, o kú ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹwàá ọdún 2014) jẹ́ ogbontarigi oníróyìn àti adarí tẹ́lẹ̀ fún ẹgbẹ́ àwọn oniroyin ni Nàìjíríà. Òun ni oluranlọwọ pàtàkì fún olórí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni ọdún 2003, Olusegun Obasanjo lórí àwọn ọ̀rọ̀ ìkéde, òun sì ni obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má de ipò naa.
Zosso ‘ZOSSO’ ‘Zosso’ jẹ Òrìṣà àdáyé bá, tó jẹ pé tí wọ́n bá tí bí ọmọ Àjara-Tọpá, ìyá ọmọ náà kò ní jẹ iyọ̀ títí oṣù afi yọ lókè. Tí oṣù yìí bá ti yọ, wọn á gbé ọmọ náa bọ́ sí ìta láti fi osù han ọmọ náà wí pé kí ọmọ náà wo oṣù tí ó wá sáyé. Ní ọjọ́ náà ìyá ọmọ náà yòó gbé ọmọ náà bó sí ìta láìwọ aṣo àti ọmọ náà pàápàá tí òun àti ọmọ rẹ̀ yóò sì jẹ iyọ̀ pèlú ẹja, wọn yóò sì tún fọ́ èkùrọ́ sórí ẹ̀wà láti fún ìyá ọmọ náà jẹ nígbà méje tó bájẹ́ obìnrin, ẹ̀mẹ́sàn-án to ba jẹ ọkùnrin. Léyìn tí wón bá ti se èyí tán, ìyá ọmọ yóò gbé ọmọ rẹ̀ lọ sí ìdí Òrìsà ‘Zosso’ láìwọ asọ ní ọjọ́ kejì, tí yóò sì ra otí dání láti sure fún ọmọ náà gẹ́gẹ́ bí àṣà. Wọn á sì padà sílé.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): H ham: n; (Would you like a piece of ham?) itan eran elédè tí a fi iyò sí N jé o ni ìfé sí itan eran eléfè tí a fi iyò sí?
Aliyu Magatakarda Wamakko Àmọ́ ṣá, ní oṣù kẹẹ́rin, ọdún 2008, ni ìwé ìpèjọ́ dé, tí wọ́n sì fagilé èsì ìdìbò Gómìnà Wamakko nítorí wípé, ó wà nínú ẹgbẹ́ All Nigeria Peoples Party, (ANPP), nígbà tí ó lọ díje dupò Gómìnà, tó sì pegedé lórí ẹgbẹ́ àsíá People's Democratic Party, (PDP). Ilé-ẹjọ́ pàṣẹ pe kí Abdullahi Balarabe Salame, bọ́ sípò adelé Gómìnà, láti ọjọ́ kọkànlá, oṣù kẹẹ̀rin, sí ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n, oṣù kaàrún, ọdún 2008, (11 April - 28 May 2008), ti àwọn elétò ìdìbò fi tún ètò ìdìbò míràn ṣe.
Àdúgbò Àgọ́-Ìwòyè 7. Ẹdùwẹ:- Agbolé yì jẹ́ agbolé alágẹmọ, ẹni tí ó sì má ń gbé agẹmọ yì má ń  dirun sórí bí ogbe orí àkùkọ adìẹ. Ìdí nìyí tí a fi ń pe agbolé yì ní Edùwe.
Kọ́lá Akínlàdé Akin Olúṣínà: Òun ni wọ́n máa ń pè ní Akin Ọlófìn-íntótó, ọmọ Olúṣínà. Òun ni ó ṣe ìwádìí owó tí ó sọnù. Àròsọ ni ó ti wọkọ̀ lọ sí Ifẹ̀ láti lọ ṣe ìwádìí owó náà. Fìlà rẹ̀ sí bọ́ sílẹ̀ nínú mọ́tò tí ó wọ̀. Dírẹ́bà ọkọ̀ yìí kò mọ ọkọ̀ wà dáadáa. Akin Olúṣíná fẹ́ràn ẹran ìgbẹ́. Ó máa ń mutí. Ó máa ń jobì tó fi ataa sínú rẹ̀. Ó ní túbọ̀mu ó sì máa ń fi ọwọ́ pa á. Ó ṣe wàhálà púpọ̀ kí ó tó mọ̀ pé Fọláṣadé tí ó tún ń jẹ́ filísíà nì ó jí owó Orímóògùnjẹ́ kó.
Orílẹ̀-edeé Yorùbá [Àgó Òkò]: Òkúta ni wón ń pè ní òkò nì èka èdè ègbá. Ní ìgbà ogun, awon ará àdúgbò yìí ko ni ohun elo ìjà kankan ayàfi òkúta. Òkò ni wón má a ń so fún àwon ota won. Ìdí nìyí tí wón fi ń pè wòn ní Àgó Òkò
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Zimbabwe Ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹta, alákòso Mnangagwa kéde àfikún àwọn ìlànà míràn láti dẹ́kun àrùn kòrónà.Ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta, ìjọba kéde pé orílẹ̀-èdè Zimbabwe yíò lọ fún ìsénimọ́lé ọlọ́jọ́ mọ́kànlélógún bẹ̀rẹ̀ láti ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù kẹta títí di ìgbà tí wọn ko i ti le kéde. Agbègbè ìwòran ti Victorial Falls ni wọ́n tún tì pa gẹ́gẹ́ bí i arapa àwọn ìgbésẹ̀ ìsénimọ́lé orílẹ̀-èdè Zimbabwe àti ti Zambia. Lára àwọn àgbékalẹ̀ fún ìsénimọ́lé ọlọ́jọ́ mọ́kànlélógún ni wọ́n ti mú rọrùn látàrí bí wọ́n ṣe gba àwọn ilé-ìtajà ńlá ńlá laaye láti tún má a ta ọtí. Ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹrin, orílẹ̀-èdè olómìnira Zimbabwe ṣe àjọyọ̀ ológójì ọdún tí wọ́n gba òmìnira lábẹ́ ẹ ìsénimọ́lé fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìtàn orílẹ̀-èdè Zimbabwe. Ní àkókò ìsénimọ́lé yi, ọ̀kànlénígba àwọn ìbújáde àrùn ibà ni wọ́n ṣe àkọsílẹ̀ wọn, àádọ̀rún(90) nínú wọn ni wọ́n lè kápá nígbà tí mọ́kànléláàdóje(131) àwọn ènìyàn ń kú.
Lawrence Anini ìkúnlápá tí àwọn Ọlọ́pàá ń ṣe fún ọ̀gbẹ́ni Aníní ni a gbàgbọ́ wípé ó jẹ́ kí ìwà ìdún-kokò àti ìṣẹ̀rùbàlú rẹ̀ ó peléke sí nị́ 1986, nígbà tí ọwọ́ tẹ méjì lára àwọn abẹ́ṣin-káwọ́ rẹ̀ tí wọ́n sì fojú balé ẹjọ́ tí ilé ẹjọ́ sì fì ìyà tó tọ́ jẹ wọ́n pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ọlọ́pàá nípa fí fìdí òkodoro ẹjọ́ múlẹ̀ nílé ẹjọ́ láì wo ọ̀pọ̀lọpọ̀ owó àbẹ̀tẹ́lẹ̀ tí Aníní ti fún wọn. Látàrí ìwà àgbẹ̀yìn-bẹbọ-jẹ́ tí àwọn ọlọ́pàá hù sí yìí ló jẹ́ kí ó fa ìbínú yọ ní oṣú August 1986 nípa ṣíṣàkọlù sí ilé ìfowó-pamọ́ ní èyị́ tí ọlọ́pàá kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ (Nathaniel Egharevba)  àti àwọn mélòó kan pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ sínú àkọlù náà ní fọná-fọnṣu. Nínú oṣù yí kan náà ni àwọn ọlọ́pàá méjì kan náà tún tókú lá lọ́wọ́ ìbọn Aníní nígbà tí wón ń gbìyànjú láti da ọkọ́ rẹ̀ dúró ní ojú pópó. láàrín oṣù mẹ́ta, Aníní ti gbẹ̀mí lẹ́nu ọlọ́pàá mẹ́sàán.
Joana Maduka Ó di alakoso kẹsàn-án àti obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má dárí ẹgbẹ́ Nigeria Academy of Engineering ni ọjọ́ kẹta lélógún, oṣù kẹfà ọdún 2016.
Kaylah Oniwo Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi alágbátà ni ibi it wọn tí tá aṣọ ni ọdún 2005. Ó ti ṣe atọkun ètò bii "Campus Square, Youth Scene" fún Radio Unity Nàìjíríà Fm. Ó darapọ̀ mọ́ CoolFm ni odun 2010. Ó ṣe atọkun ètò "The Road Show" tí ó má ń bẹẹ rẹ láti àgó mẹta ìrọ̀lẹ́ di àgó méje ìrọ̀lẹ́. Ó tún má ń ṣe atọkun fún ètò rẹ, "Catwalk with Kaylah", níbi tí ó tí má sọ̀rọ̀ nípa oge ṣíṣe. Kaylah jẹ́ aṣojú fún ilé iṣẹ́ Makari. Òun àti àwọn obìnrin mefa jọ kópa nínú ètò "Agbára àwọn méje" tí Bland2Glam gbé kalẹ̀. Kaylah tí ṣe olootu fún àwọn ayẹyẹ bíi:
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Eritrea Láti dènà àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19, ìjọba ti rọ àwọn ará ìlú làti má ṣe rin ìrìn-àjò lọ kúrò tàbí wá sí orílẹ̀-èdè Eritrea. Àwọn arìnrìn àjò tí wọ́n ń bọ̀ wá sí orílẹ̀-èdè Eritrea, ṣùgbọ́n tí wọ́n ti ṣe àbẹ̀wò sí orílẹ̀-èdè China, Italy, Kòréà Gúúsù tàbí Iran láìpẹ́ yi ni ìjọba ti kọ lọ sí ibi ìfinipamọ́ láti ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹta ọdún 2020.
Zainab Balogun Zainab Balogun (bíi ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 1989) jẹ́ Òṣeré àti agbóhùnsáfẹ́fẹ́ ni ìpínlè Nàìjíríà. Ó bẹ́ẹ́rẹ̀ sì ni ṣe agbóhùnsáfẹ́fẹ́ ni ìgbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún. Ó wá nínú àwọn tí òlùdásílè "The J-ist TV", ní ibi tí wọ́n ti má sọ̀rọ̀ nípa àṣà ilẹ̀ Áfríkà àti àwọn ọ̀rọ̀ tí ó jọ mọ. Ó ṣíṣe agbóhùnsáfẹ́fẹ́ fún Ebony TV ni ibi tí ó tí ń ṣe atọkun fún eto " The spot". Ó ti ṣe atọkun ètò fún "Jumia Tv" náà.
Ajodun odun Badagry Ọdún ìbílẹ̀ Àgbádá-rìgì jẹ́ ayẹyẹ tí wọ́́n ma ń ṣe ní ẹ̀ẹ̀kan ṣoṣo lọ́dun tí ó ma ń wáyé ní ìlú Àgbádá-r̀ig̀i  (Badagry), tí ó jẹ́ ìlú ńlá kan ní ìpínlẹ̀ Èkó, ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Àjọ African Renaissance Foundation (AREFO) ló ma ń ṣ̀agbátẹr̀u ayẹyẹ náà. Àwọn èt̀o inú ayẹyẹ náà má ń fi ip̀o ìlú náà hàn ní àsìk̀o ìkóni lẹ́rú àwón Èèbó (slave trade era). Ayẹyẹ náà má ń jẹ́ ìdàpọ̀ àṣà àjogúnbá ilẹ̀ Adúláwọ̀. Àwọn  elétò má ń mú àṣà ìbílẹ̀ tí àwọn olùfẹ́ràn àṣà jákè jádò àgbáyé ma ń wá láti bá wọn yọ̀ lásìkò ayẹyẹ náà. Èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan pàt̀akì nínú àwọn àṣà àti ìṣẹ̀ṣe ilẹ̀ adúláwò tí wọ́n ma ń gbéga níbẹ̀ ni Egúngún, Ijó ìbílẹ̀, iná gbígbé-jẹ àti bẹ̣́̀e bẹ́ẹ̀ lọ. Bákan náà ló tún ma ṣ̀agbékalẹ̀ ìdíje eré bọ́ọ̀lù aláfẹsẹ̀-gbá, àti lílù ilù  Sato, àti ìsàmì ọjọ́ ìjàjà-ǹ-gbara .
Àsà Ìgbéyàwó ní ilè Yorùbá Àwọn àgbà bò wón ní wón ni babaláwo ní n s’oko àbíkú. Irúfé Ìgbéyàwó yi má ń wáyé nígbàtí wón bá wo àkosèjáyé ọmọbìrin ti ifá sí so fún wón pé òrìṣà funfun ní oko re. Àwọn òbí ọmọ yíì o wà lo gbẹ́ ọmọ náà fún àwọn ọlọ́bàtálá tàbí òdò babaláwo. Lónà kejì èwè, tí ọmọbìrin bá ti dàgbà tí okùnrin kankan lósì kọ̀ ẹnu ìfé si rárá.. Tí wón bá lo ye ifá wo, babaláwo le so fún wón pé ọmọbìrin náà tí l’óko àti wípẹ́ òrìṣà kan ní oko re jẹ́.
Àjẹsára Bacillus Calmette–Guérin Òṣùwọ̀n agbára àjẹsára náà láti dáàbò bo ni lọ́wọ́ àrùn náà a má a yàtọ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀, agbára iṣẹ́ rẹ̀ a sì má a wà lára ẹni fún iye àkókò tí ó tó ọdún mẹ́ẹ̀wá sí ogún ọdún. Láàárín àwọn ọmọ-ọwọ́, a má a dènà àkóràn àrùn náà lára iye ìwọ̀n tó tó oogún nínú ọgọ́ọ̀rún àwọn ọmọ-ọwọ́ náà, a sì tún má a dáàbò bo ìdajì lára iye àwọn ọmọ-ọwọ́ náà tó bá pàpà ní àkóràn àrùn náà lọ́wọ́ níní àìsàn náà lẹ́ẹ̀kúnrẹ́rẹ́. À ń fún ni ní àjẹsára náà nípasẹ̀ abẹ́rẹ́ tí a ń gún sínú awọ ara ẹni. Kò sí ẹ̀rí tó fihanni pé ènìyàn nílò àfikún ìwọ̀n àjẹsára náà lẹ́yìn èyítí a bá ti kọ́kọ́ fún ni. A tún lè lò ó láti fi ṣe ìtọ́jú àwọn oríṣi àrùn jejere àpò-ìtọ̀ kan.
Ìjẹ̀ṣà Ìlú mẹ́ta ló kúrò ni Ìpólé, lára wọn ni Ìpólé, Ìjakuro àti Ẹ̀fọ̀n Aláayè. Ìdí nì yí tí wọn má ń sọ pé
Aderonke Apata Aderonke Apata ni a bí ní ogúnjọ́ oṣù kínní ọdún 1967 ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Nígbàtí Àpáta wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún ni ó kọ́kọ́ mọ̀ pé alákọméjì ni òun. Nítorípé àwọn ẹbí Àpáta ti ń fura pé alákọméjì ni Àpáta, àti wípé àwọn ẹbí ọkọ rẹ̀ bákannáà ń fura síi pé alákọméjì ni àti pé ó má n ní àjọṣepọ̀, ni o ṣe di ẹni tí olópàá ń mú léyìn tí wón ti ríi wípé ó ń lọ́wọ́ nínú ìbálòpọ̀ akọsákọ tàbí abosábo nínú ilé rẹ. Wọ́n mú Àpáta lọ sí ilé-ẹjọ́ Sharia níbití wọ́n ti dá ẹjọ́ ikú fún un nípa sísọ ọ́ ní òkúta pa fún ṣíṣe àgbèrè àti àjẹ́. Síbẹ̀síbẹ̀, wọ́n fagilé ẹjọ́ yìí nígbàtí ẹnití ó dúró bíi agbẹjọ́rò rẹ toka sí òfin pàtàkì kan láti tako ìdájọ́ yìí. Kí ó tó di wípé wọ́n gbe e lọ sí ilé-ẹjọ́, wọ́n mú u lọ sí ọgbà ẹ̀wọ̀n níbití wọ́n tí fii sí túbú ojútáyé pẹlú àwọn ẹlẹ́wọ̀n mìíràn.
Leptospirosis A ti ṣe ìṣirò pé ó fẹ́rẹ̀ tó ènìyàn mílíọ̀nù méje sí mẹ́wàá tó má a ń ní àkóràn àrùn leptospirosis lọ́dún. Iye ikú tí èyí ń fà kò tíì yé ni dáradára. Àrùn náà wọ́pọ̀ jùlọ ní àwọn agbègbè ipa ọ̀nà òòrùn ní àgbáyé ṣùgbọ́n ó lè wáyé níbikíbi. Àjàkálẹ̀ lè wáyé ní àdúgbò àwọn tálákà ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ṣì ń dàgbàsókè. Ẹnití ó kọ́kọ́ ṣàpèjúwe àrùn náà ni Weil ní ọdún 1886 ní Germany. Àwọn ẹranko tó ti ní àkóràn àrùn náà lè máṣe ní àmì àìsàn kankan rárá, wọ́n lè ní àmì àìsàn níwọ̀nba, tàbí kí wọ́n ní àmì àìsàn tó burú púpọ̀. Àwọn àmì àìsàn lè yàtọ̀ sí ara wọn nítorí ara ẹranko tí wọ́n ti wáyé a má a yàtọ̀. Làra àwọn ẹranko mìíràn "Leptospira" a máa gbé nínú ilé-ọmọ, èyí tó má a ń ṣe òkùnfà àtànká lásìkò ìbálópọ̀.
Ajàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Seychelles Lẹ́yìn tí wọ́n sòfin kónílé-ó-gbélé ní ọjọ́ kẹsàán oṣù kẹ́rin ọdún 2020, ilé-iṣẹ́ tí ó ń mójú tó ilé ìṣẹ̀mbáyé ń múra láti ṣí ilé ọ̀hún padà fún àwọn ènìyàn ní ọjọ́ Kíní oṣù Kẹfà ọdún 2020, fúndí èyí orílẹ̀-èdè Seychelles ni yóò jẹ́ orílẹ̀-èdè akọ́kọ́ tí yóò ṣí ilé ìṣẹ̀mbáyé fún àwọn ènìyàn lásìkò ìtànkálẹ̀ ajàkálẹ̀ àrùn COVID-9 ní apá àríwá ilẹ̀ Afirikà. Kí gbogbo ilé-iṣẹ́ ati okòwò ó tó lè bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òòjọ́ padà, ilé-iṣẹ́ ìjọba tí ó ń rí sí ètò ìlera wọ́n ní láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ìlàna àti ààtò kọ̀ọ̀kan kalẹ̀ láti lè dá ààbò bo àwọn òṣìṣẹ́ ilé ìṣẹ̀mbáyé náà àti àwọn olùbẹ̀wò ibẹ̀ gbogbo kí wọ́n má ba ma pín àrùn fúnra wọn. Lára awọn ìlànà àti ààtò náà ni wípé : mímójú tó iye ènìyàn tí yóò ma wọ ilé ìṣẹ̀mbáyé lásìkò kan náà. Fagilé ìgbẹ̀wò míràn bí ó bá ṣe é ṣe. Ṣíṣe ìmọ́tótó àyíkà gbogbo, àti ìtọ́jú òun ìrànwọ́ fún àwọn òṣìṣẹ́ náà.
Àjẹsára rotavirus Àjẹsára rotavirus jẹ́ àjẹsára tí a fi ń dáàbò bo ara ẹni lọ́wọ́ àkóràn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn kan tí à ń pè ní rotavirus. Àwọn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn wọ̀nyí ló má a ń sábà ṣe òkùnfà ìgbẹ́ gbuuru tó lágbára púpọ̀ láàárín àwọn ọmọdé. Àjẹsára náà a má a dènà ìwọ̀n 15 sí 34% ìṣẹ̀lẹ̀ ìgbẹ́ gbuuru tó lágbára púpọ̀ náà ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ṣì ń tẹ̀síwájú, àti ìwọ̀n 37 sí 96% ìṣẹ̀lẹ̀ ìgbẹ́ gbuuru tó lágbára púpọ̀ náà ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ti ní ìtẹ̀síwájú. Àjẹsára náà dàbí èyí tó má a ń dín ewu ikú tó ti ipasẹ̀ ìgbẹ́ gbuuru wáyé kù láàárín àwọn ọmọdé. Fífún àwọn ọmọ-ọwọ́ ní àjẹsára náà dàbí ohun tó má a ń dín ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn náà kù láàárìn àwọn àgbàlagbà àti láàárín àwọn tí kò tíì gba àjẹsára náà tẹ́lẹ̀ rí.
Joana Maduka Joana Olu Maduka (bíi ni ọjọ́ kẹfa oṣù karùn-ún ọdún 1941) jẹ́ onímọ̀ iṣẹ́-ẹ̀rọ ará ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má dára pọ mọ ẹgbẹ́ Council for the Regulation of Engineering in Nigeria (COREN), Institution of Electrical Engineers, Nigerian Society of Engineers àti Nigerian Academy of Engineering. Wọ́n fí jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Nigerian Institute of Science and Technology ni ọdún 1987 àti Yaba college of Technology ni ọdún 1988. Òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má je adárí ẹgbẹ́ COREN.
Sophie Oluwole Sophie Bosede Oluwole (bíi ni ọjọ́ kejìlá oṣù karùn-ún ọdún 1935) tí orúkọ ìnagi rẹ̀ jẹ́ Iyanifa jẹ́ onímọ̀ ìjìnlè Áfríkà. Òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má gboyè jáde nínú ìmò ìjìnlè ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
S.M. Raji àti J.I. Ogunranti Ẹ̀sá Ojú-Ìwé 13-14.  Ẹ̀ka ìlù yìí máa ń le díẹ̀. Ẹni tí ń lu kon-kon-kolo yóò máa ṣá agogo lọ ní tirẹ̀ ni. Onípapapa náà ò sì ní í dáwọ́ dúró. Ènìyàn le mú irú ìlù yìí le. A sì tún le mú un dẹ̀. Ibí yìí gan-an ni òógùn ti ń bọ́ kíkan-kíkan lára ọmọ Awo tó bá le jó ju òkòtó lọ. Ohùn ẹni tí ń dárin le pin nígbà tí alágogo bá lé e láré kọjá ibi agbára rẹ̀ mọ.
Stella Chinyelu Okoli Kí o tó dá ilé iṣẹ́ Emzor kalẹ̀, ó ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ilé ìwòsàn bíi Middlesex Hospital, Boots the Chemists Limited àti Pharma-Deko. Ní oṣù kìíní ọdún 1977, ó dá ilé iṣẹ́ Emzor Pharmaceutical kalẹ̀, ó sì pèé ní Emzor Chemist's Limited.  Lẹ́yìn ikú ọmọ rẹ̀ Chike Okoli ní ọdún 2005, ó bẹ̀rẹ̀ ẹgbẹ́ Chike Okoli Foundation ni ọdún 2006, tí ẹgbẹ́ náà sì má ń dojú ìjà kọ ìṣẹ́ àti àrùn.
Àwọn àdúgbò ìlú Ìkirè 22. Ilé láàkoosìn: Ìwádìí fi yé mi pé olóyè kan tó ńjé Osìn wo ìlú Ìkirè wá fún àbèwò. Ibití Oba ti téwógbà á ni à ń pè ni láàkoosìn – Olá-kò-ko-osìn.
Oduduwa Ọbalùfọ̀n Aláyémore ni ó wà ní orí ìrẹ́ nígbà tí Ọ̀rànmíyàn ti ìrìn-àjò dé, tí ó sì pàṣẹ pé kí Ọbalùfọ̀n ó kúrò lórí àpèrè kí òhn sì bọ́ síbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ọmọ Odùduwà tí ó lẹ̀tọ̀ọ́ sóróyè baba rẹ̀. Lẹ́yìn Làjàmìsà tí ó jé ọmọ Ọ̀rànmíyàn bi ó ni àwọn ọmọ rẹ̀ ń jẹ Ọọ̀ni nílé-Ifẹ̀ títí dòní.
Odùduwà Ọbalùfọ̀n Aláyémore ni ó wà ní orí ìrẹ́ nígbà tí Ọ̀rànmíyàn ti ìrìn-àjò dé, tí ó sì pàṣẹ pé kí Ọbalùfọ̀n ó kúrò lórí àpèrè kí òhn sì bọ́ síbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ọmọ Odùduwà tí ó lẹ̀tọ̀ọ́ sóróyè baba rẹ̀. Lẹ́yìn Làjàmìsà tí ó jé ọmọ Ọ̀rànmíyàn bi ó ni àwọn ọmọ rẹ̀ ń jẹ Ọọ̀ni nílé-Ifẹ̀ títí dòní.
Zain Asher Zain Ejiofor Asher (bíi ni ọjọ́ kẹtàdínlógbon oṣù kẹjọ ọdún 1983) jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti Britain, ó jẹ́ agbóhùnsáfẹ́fẹ́ fún CNN International ni ilẹ̀ New York City. Ó darapọ̀ mọ́ ilé iṣẹ́ CNN ni odun 2013. Ó tún má ṣise fún "Money Magazine".
Nkan oṣù Yóò tó ìdá ọgọ́jọ àwọn obìnrin ni wọ́n ma ń ní alamí kan tí yóòa tọ́ka sí bí ara wọn ṣe ń palẹ̀mọ́ fún nkan oṣù tí ó ń bọ̀. Àwọn àẹẹrẹ tí ó sábà ma ń fara hàn ni: inú kíkún, rírẹ̀wẹ̀sì, pínpúùsì, fífẹ́lẹ́ ọmú àti yíyí padà ìṣesí.Gbogbo àwọn alamí tí a kà sílẹ̀ yí ni ó ṣe é ṣe kí kó ipa kan tàbí òmíràn lára awọn obìnrin ìdá ogú sí ọgbọ̀n, èyí túmọ̀ sí wípé nkan oṣù yóò dé láìpẹ́. In 3 to 8%, symptoms are severe.
Ponna AṢÀMỌ̀ Pọ́n-na inú àwọn àṣàyàn ìwé Yorùbá kan ni kókó ohun tí iṣẹ́ yìí dá lé lórí. Iṣẹ́ yìí tún ṣe àlàyé lórí àjọṣepọ̀ ààrin Ṣàkání-Ìtumọ̀, afọ̀ àti ìtumọ̀ nítorí pé bí atọ́nà ni wọ́n jẹ́ sí ara wọn. Bákan náà ni a pín àwọn Pọ́n-na tí a rí nínú àwọn ìwé Yorùbá díẹ̀ sí ìsọ̀rí. Ẹ̀yìn èyí ni a wá ṣe àfiwé pọ́n-na pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà Ìtumọ̀ mìíràn tó ń bá a ṣé orogún.  A fi ọ̀rọ̀ wá àwọn ọmọ Yorùbá tó ń lo èdè náà lẹ́nu wò kí ìtumọ̀ tí a ń fún afọ̀ tí àwa kà sí pọ́n-na má baà dà bí àtorírò tiwa lásán. A wo àwọn ìwé tí ó jẹ mọ́ ewì, ọ̀rọ̀ geere àti eré onítàn kí a lè baà kó gbogbo ẹ̀yà ìwé Yorùbá já. Orí òṣùwọ̀n àjùmọ̀ṣe Kress àti Odell lórí ìṣẹ̀dà òye-ọ̀rọ̀ ni a gbé iṣẹ́ yìí kà.  A kíyèsí I wí pé àwọn àkíyèsí tí ó jẹ mọ́ ti gírámà àti sẹ̀máńtììkì máa ń pa ìtumọ̀ afọ̀ kan dà. A sì tún kíyèsí i wí pé ìlò àfikún ẹ̀yán wà lára aáyan elédè láti pèsè ṣàkání-ìtumọ̀. Iṣẹ́ yìí tún pín pọ́n-na sí ìsọ̀rí. Òṣùwọ̀n tí a lò ni àyè tí a bá àwọn ibùba pọ́n-na, Ìrísí Ṣàkání-ìtumọ̀, Ìṣẹ̀dá-ọ̀rọ̀ àti àbùdá odo ìtumọ̀ onípọ́n-na. a rí i wí pé àbùdá pọ́n-na kì í ṣe ohun tó yé tawo-tọ̀gbẹ̀rì, a wá fi wé àwọn oríṣìí ẹ̀yà-ìtumọ̀ mìíràn bíi gbólóhùn aláìlárògún, ẹ̀dà òye-ọ̀rọ̀, ààrọ̀ àti gbólóhùn aláìnítumọ̀-pàtó. Iṣẹ́ yìí rí i wí pé ara àbùdá èdè ni àwọn pọ́n-na kan jẹ́, ó lè má jẹ́ àmì àìgbédè-tó olùsọ̀rọ̀. Èyí mú kí a tọ́ka àkọtọ́ tó péye, Ìṣẹ̀dà òyè ọ̀rọ̀ àti ìlò ṣàkání-ìtumọ̀ gẹ́gẹ́ bí ọgbọ́n ìyọní-pọ́n-na.  A fi orí iṣẹ́ yìí tì si ibi wí pé kì í ṣe gbogbo ìgbà ni pọ́n-na máa ń jẹ́ àkómẹ́rẹ̀ fún àsọyé àti àgbọ́yé. Èyí ló sún wa dé ibi pé kí a ṣe àlàyé díẹ̀ lórí ìlò tí a ń lo pọ́n-na láwùjọ gẹ́gẹ́ bí ó ṣe hàn nínú àwọn ìwé tí a ṣàyàn
Iṣẹ́ Àgbẹ̀ 'Iṣẹ́ Àgbẹ̀' jẹ́ iṣẹ́ kan tí a ń ṣe láti fi gbin ohun ọ̀gbìn tàbí Ire oko tàbí sísìn ohun ọ̀sìn láti fi bọ́ ènìyàn àti ẹranko.
Odó Odó ni ohun-èlò ilé ìdáná kan tí a má ń sábàá lò láti fi lọ ata, gún ẹ̀wà, èlùbọ́ Iyán àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ nípa fífi ọmọ odó gún wọn pọ̀ títí yóò fi rí bí a tí ń fẹ́. Odó () tí a ń wí yí ni ìrísí rẹ̀ dà bí igbá roboto. Wọ́n ma ń ṣe odó láti ara akọ igi, irin,sẹ̀rámíìkì, tàbí akọ òkúta bí àpáta
Soundcity Radio Network Yíyẹ ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ wọn wo Fún ìgbà ánọ́kọ́ ni ó bẹ̀rẹ̀ ní àárin ọdún 2016, ámọ́ ìṣètò ọlọ́kan ò jọ̀kan bbẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Keje ọdún 2016 pẹ̀lú Ṣọlá Thompson. Ẹni tí ń ṣiṣẹ́ méjì pọ̀ gẹ́gẹ́ bí adarí ẹ̀ka ètò tí ó sì ń rukọ̀ 'Whats' Up Lagos Show láti ìdájí ní dédé agogo Mẹ́fà ìdájí sí agogo Mẹ́wá àárọ̀ (6-10am) igba akọkọ ati Ibusọ ita gbangba ilu Eko fun Nẹtiwọọki Redio ti o bẹrẹ ni akọkọ mẹẹdogun ọdun 2016 ṣugbọn siseto ati OAPs wa lori afefe ni ọjọ 18th ti Keje 2016 pẹlu Shola Thompson, ẹniti o ṣe ilọpo meji bi oludari eto ati Flo gbigbalejo 'Kini Kini Ifihan ti ilu Eko lati 6AM si 10AM (WAT). Àwọn OAP mìíràn tó tẹ̀le pẹ̀lú igbáẹ́fúnra ẹni láàrín wákàtí mẹ́rin.
Moet Abebe Laura Monyeazo Abebe (bíi ni ọjọ́ kọkàndínlógbọ̀n oṣù keje ọdún 1989) tí orúkọ inagi rẹ jẹ Moet Abebe, jẹ́ agbóhùnsáfẹ́fẹ́ ati òṣèré ni Nàìjíríà. Ó béèrè sì ni di gbajúmọ̀ lẹ́yìn tí ó bẹ́ẹ̀rẹ̀ sì ni ṣíṣe agbóhùnsáfẹ́fẹ́ fún Soundcity TV. Ó ń má ṣe atọkun fún eto "One on One show, Body & Soul ati Global Countdown Show" . Ní gbà ti o wa ni Soundcity, ó kópa nínú àwọn ère bíi "Red card, Oasis ati Living arrangements". Ní ọdún 2016, ó bẹ́ẹ̀rẹ̀ sì ni ṣe atọkun fún eto" The Takeover" ni orí Soundcity Radio 95.8Fm. Ó dá ilé iṣẹ́ ti won ti ta onje kale pẹlu ìyá rẹ, orúkọ ilé iṣẹ́ náà ni "LM Occasions".
Àdúgbò Èkó, Ìpínlẹ̀ Èkó, Nàìjíríà Ìtumò: Agbègbè èyí ní Èkó ni ilé-isé ibi tí wón ti ń se àwon Okò Volkswagen. Ìtumò: Agbègbè yí ni ówà ní Dòpèmú ní ìlú Èkó, ibè ni àwon ohun ìkólé yìí pò sí (aluminum) ìdí náà ni wón fi ń pèé ní aluminum Ìtumò: Agbègbè yí ni wón ti má n já erù tí óún bò láti òkè-ògun àti èyí tí wón bá fé gbé jáde, ìdí èyí ni a fi ń pèé ní “port’
Gàrí Oríṣiríṣi ìrísi ni gàrí ma ń ní, ó lè jẹ́ èyí tí ó kúná, tabí kí ó má kúná, èyíkéyí tí ó bá jè níbẹ̀ ni ó ṣe é jẹ bí ońjẹ.
Àjọ̀dún Fanti Ní Ìpínlẹ̀ Èkó Àjọ̀dún Fanti Ní Ìpínlẹ̀ Èkó tí wọ́n tún máa ń pè ní Àjọ̀dún Kàrétà Èkó tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Lagos Carnival lédè Gẹ̀ẹ́sì, jẹ́ Àjọ̀dún tí ó gbajúmọ̀ jùlọ ìwọ oòrùn Afíríkà. Àjọ̀dún yìí máa ń wáyé nígbà Àjọ̀dún Lagos Black Heritage Festival, èyí ni Àjọ̀dún alárinrin agbáṣà àti ìṣe ìbílẹ̀ ga tí ó máa ń wáyé lọ́dọọdún. Ìṣẹ̀dálẹ̀ Àjọ̀dún Fanti bẹ̀rẹ̀ ní Erékùṣù Èkó nígbà ìṣèjọba àwọn òyìnbó amúnisìn àti àsìkò okoowò ẹrú ní sẹ́ńtúrì ókàndínlógún sẹ́yìn, nígbà tí àwọn ẹrú tí wọ́n kó lọ sí orílẹ̀ èdè Brazil padà bọ́ sí ilé. Ọdún 2010 ni wọ́n tún bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣodún yìí padà lẹ́yìn tí wọn kò ṣe é fún ẹgbẹlẹmùkú ọdún. Erékùṣù Èkó ní ìpínlẹ̀ Èkó ni Àjọ̀dún yìí tí máa ń wáyé. Oríṣiríṣi ìmúra àṣà pẹ̀lú aṣọ aláràǹbarà ni àwọn ènìyàn máa ń wọ̀ lásìkò Àjọ̀dún yìí. Oríṣiríṣi ijó, ìlù àti orin ìbílẹ̀ ni ó máa ń wáyé lásìkò ọdún yìí. Àmúlùmálà àṣà Yorùbá àti Brazil ni wọ́n máa ń gbé lárugẹ nígbà ọdún Fanti ni erékùṣù Èkó.
Àjẹsára Bacillus Calmette–Guérin Àtúnbọ̀tán kíkankíkan kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà, ojú ibi abẹ́rẹ́ náà a má a pupa yòò, a má a wú, a sì má a dun ni. Ọgbẹ́-inú kékeré kán náà lè wáyé, pẹ̀lú àpá díẹ̀ lẹ́yìn tí ojú ibi abẹ́rẹ́ náà bá jiná. Àtúnbọ̀tán wọ́pọ̀ púpọ̀ lára àwọn ènìyàn tí agbára àti kojú àìsàn wọn kò bá múnádóko, a sì má a lágbára púpọ̀. Ó léwú láti lò ó nígbàtí ènìyàn bá lóyún. A ṣe àgbéjáde àjẹsára náà láti ara kòkòrò àìlèfojúrí kan tí à ń pè ní "Mycobacterium bovis" èyítí a má a ń sábà rí lára àwọn mààlúù. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a ti sọ kòkòrò náà di aláìlágbára, ó ṣì wà láàyè.
Farida Waziri Farida Mzamber Waziri (tí a bí ní ọjọ́ keje oṣù keje ọdún 1949) jẹ́ òṣìṣẹ́ agbófinró àti Executive Chairperson ti Economic and Financial Crimes Commission nígbà kan rí. Òun ló bọ́ sípò náà lẹ́yìn tí Nuhu Ribadu fi ipò náà sílẹ̀.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Mauritania Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tuntun méjì ni ó ṣẹlẹ̀ ní oṣù kẹrin, èyí tí ó mú kí iye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n fìdí rẹ múlẹ̀ di mẹ́jọ. Iye àwọn tí wọ́n ti jẹ́ aláìsí kò yí padà. Láàrín ọjọ́ kejìdínlógún àti ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹrin, kò sí ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń ṣẹlẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́o; arábìnrin tí àyẹ̀wò ti fi hàn pé ó ní àrùn yí ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹrin nìkan ni àrùn yí ń bájà lọ́wọ́lọ́wọ́ ní ìparí oṣù kẹrin.
Àjẹsára ikọ́ọfe Àwọn àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì ni a má a ń sábà lò ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ti ní ìlọsíwájú nítorí àtúnbọ̀tán rẹ̀ tí kò ní ipá púpọ̀. Ibi ojú abẹ́rẹ́ lára iye àwọn ènìyàn tó tó 10 sí 50% tí a fún ní àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì a má a pupa yòò, wọn a sì má a ní ibà. Gìrì àti igbe-kíké fún ìgbà pípẹ́ a má a wáyé lára iye àwọn ènìyàn tó kéré sí ìwọ̀n kan nínú ọgọ́ọ̀rún. Pẹ̀lú àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì, apá-wíwú tí kò ni ni lára rárá lè wáyé fún àkókò díẹ̀. Àtúnbọ̀tán pẹ̀lú àwọn oríṣi àjẹsára náà méjèèjì, pàápàá jùlọ pẹ̀lú àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì, a má a kéré síwájú síi bí ọjọ́-orí ọmọ bá ti kéré sí. A kò gbọdọ̀ lo àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì fún ọmọ tí ọjọ́-orí rẹ̀ bá ti kọjá ọdún mẹ́ẹ́fà. Kò sí ìṣòro ọlọ́jọ́-pípẹ́ tó jẹ mọ́ àìsàn nínú iṣan ara pẹ̀lú èyíkéèyí nínú àwọn àjẹsára méjèèjì.
Àndórà Nínú ètò ìkànìyàn 1995, àwọn tí ó ń gbé Àndórà jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì-dún-láàádọrin (68,000). Àwọn èdè tí ó jẹ́ ti ìjọba níbẹ̀ ni Kàtáláànù tí ìpín ọgọ́ta nínú ọgọ́rùn-ún ń sọ (60%) àti èdè faransé. Wọ́n tún ń sọ Kàsìtílíànù ti àwọn Pànyán-àn-àn gan-an fún òwò àgbáyé àti láti fi bá àwọn tí ó bá wá yẹ ìlú wọn wo sọ̀rọ̀ .
Ajàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní orílẹ̀-èdè Ivory Coast Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 wo orílẹ̀-èdè Ivory Coast ní inú oṣù kẹ́ta ọdún 2020.
Àrùn tó máa ń ràn Ọlọ́jẹ̀ jẹ́ kòkòrò kékeré tí a kò lè rí pẹ̀lú ojú lásán tó sì lè fa àìsàn tàbí àárẹ̀ sára èèyàn. A tún máa ń pè é ní kòkòrò tàbí arọ̀n kékeré nítorí ara olùgbàlejò rẹ̀ ló ti máa ń jẹun. Ọlọ́jẹ̀ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ni fáírọ́ọ̀sì àti bakitéríà. Àwọn àìsàn tó má ń fà jẹ́ èyí tó le ran ni tó sì máa ń tàn ká, COVID-19 sì jé ọ̀kan lára irúfẹ́ àìsàn bẹ́ẹ̀.
Àjẹsára àrùn dìgbòlugi Àjẹsára àrùn dìgbòlugi jẹ́ àjẹsára tí à ń lò láti fi dènà àrùn dìgbòlugi. Àwọn oríṣiríṣi wọn wà tí a lè lò láìséwu, tí wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ bó ti yẹ. A lè lò wọ́n láti fi dènà àrùn dìgbòlugi ṣáájú tàbí fún àkókò díẹ̀ lẹ́yìn tí ènìyàn bá ti wà ní sàkání ibití kòkòrò àrùn rẹ̀ gbé wà, bíi kí ajá tàbí àdán gé ni jẹ. Agbára àti kojú àìsàn tí ènìyàn yóò ní jẹ́ èyítí yóò pẹ́ títí lẹ́yìn tí ènìyàn bá ti gba ìwọ̀n egbògi náà mẹ́ta. A má a ń sábà fún ni ní àwọn àjẹsára náà nípasẹ̀ abẹ́rẹ́ tí a ń gún sínú awọ tàbí ẹran ara ẹni. Lẹ̀yìn tí ènìyàn bá ti wà ní sàkání ibití kòkòrò àrùn rẹ̀ gbé wà, a má a ń sábà gba àjẹsára náà pẹ̀lú àwọn àkóónú inú ẹ̀jẹ̀ tí ngbógun ti àwọn kòkòrò àrùn nínú ara ti àrùn dìgbòlugi. A gba ni níyànjú láti fún àwọn tó wà lábẹ́ ewu wíwà ní sàkání ibití àrùn náà gbé wà ní àjẹsára kí wọ́n tó lọ sí irú sàkání bẹ́ẹ̀. Àwọn àjẹsára náà a má a ṣiṣẹ́ lára ènìyàn àti lára àwọn ẹranko mìíràn. Gbígba àjẹsára fún ajá jẹ́ ìgbésẹ̀ tó lágbára láti dènà àrùn náà lára ènìyàn.
Obìnrin Obìnrin ènìyàn to je abo Obinrin ni iyọ̀ ayé. Obìnrin je òun elegbe. Ó jé èèyàn dáadáa to má ń ṣe atileyin fún ọmọ àti ọkọ
Ọjà Kurmi Ní ọdún 1969, ìṣàkóso ọjà yí bọ́ sí ọwọ́ ìjọba Ìbílẹ̀ Kano. Láti ìgbà náà ni ìjọba Ìbílẹ̀ yí ti mú ìwúrí ba àwọn ọjà pàtàkì láàrin ìlú bíi Yan Kaba fún àwọn ẹ̀fọ́ àti ọjà Kanrin Kwari fún àwọn aṣọ, díẹ̀ nínú àwọn oníṣòwò yí tún kólọ sí àwọn agbègbè tuntun ti ìdàgbàsókè tí ń wáyé ni ìgboro ilu bíi Fagge àti ọjà Sabon Gari. Lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí, ọjà yí ti sọ díẹ̀ nù nínú àwọn ìṣesí rẹ gégé bíi ibi kárà-kátà fún àwọn ọjà agbègbè tí ó fi jẹ́ wípé àwọn ànfàní oníbàárà àdúgbò ni ó ń mójú tó.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Gàbọ̀n Ní ọjọ́ Kẹrìnlélógún, oṣù kẹ́ta, ilé-iṣẹ́ ìjọba tí ó ń rí ètò ìlera tẹpá mọ́ Ìṣàyẹ̀wò àrùn COVID-9 pẹ̀lú bí àrùn náà ṣe ń gbilẹ̀ si ní orílẹ̀-èdè Gabon. Lára rẹ̀ ni ẹni ọdún márùndínláàdọ́ta tí ó tún jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Togo, àmọ́ tí ó ń gbé ní orílẹ̀-èdè Gabon tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ darí dé láti orílẹ̀-èdè Senegal ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹ́ta. Ẹlòmíràn náà tún ni ẹni tí ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Gabon, amọ́ tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé láti orílẹ̀-èdè Faransé ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹ́ta.
Àdúgbò Èkó, Ìpínlẹ̀ Èkó, Nàìjíríà Ìtumò: Kiríkirì ni ibi tí àwon eléwòn má n gbéé kiríkirì sì jé lára, ilé èwèn tí ó tóbí jù, nítorí è ni wón fi ń péè agbègbè náà ní kiríkirì.
Boris Johnson Alexander Boris de Pfeffel Johnson (; born 19 June 1964) jẹ́ olóṣèlú ará ilẹ̀ Britènì tí ó wà nípò àṣẹ Alákòóso Àgbà ilẹ̀ Britènì àti Aṣíwájú ẹgbẹ́ òṣèlú the Conservative Party lọ́wọ́lọ́wọ́, lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Egbe Oselu Conservative láti July 2019.
Hank Johnson Henry C. "Hank" Johnson Jr. (ojoibi October 2, 1954) je oloselu ara Amerika ati Asoju Ile Asofin Amerika fun , lati 2007. O je omo Egbe Demokratiki.
Boris Tadić Boris Tadić (; ojoibi January 15, 1958) je oloselu ati Aare orile-ede Serbia lati 2004 de 2012.
Ẹgbẹ́ kọ́múnístì Egbe oloselu ti unje Ẹgbẹ́ kọ́múnístì tàbí Ẹgbẹ́ olóṣèlú kọ́múnístì ni eyi toun polongo imulo awon opo awujo isekomunisi nipa isejoba iru komunisti. Oruko re wa lati inu ajako odun 1848 "Manifesto Egbe Komunisti" latowo Karl Marx ati Friedrich Engels.
Eddie Bernice Johnson Eddie Bernice Johnson je oloselu ara Amerika ati Asoju ni Ile Asoju Amerika tele.
Ẹgbẹ́ Dẹmọkrátíkì (USA) Ẹgbẹ́ Dẹmọkrátíkì ni ikan ninu awon egbe oloselu ninla meji igba oni ni Amerika, po mo Egbe Republikani. Idurole alanidekun awujo ati arewaju egbe na je gbigba bi arin-owo-osi ninu ibu oselu Amerika. Egbe yi ni rekodu isise ni Amerika togunjulo, be sini o je ikan larin awon egbe oloselu to gbojulo lagbaye. Egbe yii ni omo-egbe milionu 72 ti o ti foruko sile ni odun 2004. Ogbeni Barack Obama ni Demokrati 15k ti yio bo sipo Aare orile-ede Amerika.
Femi Fani-Kayode Dafidi Oluwafemi (itumo: "eni ti Olúwa feran") Adewunmi Abdulateef Fani-Kayode je oloselu ni orile-ede Naijiria, onkowe, a fi-oro-dara ati agbejoro. O je omo Egbe oselu ti o nse ijoba (PDP). O fi igba kan dara po mo egbe alatako APC ki o to pada si Egbe PDP ni osu kefa odun 2014 . Bi o tile je pe awon ebi re wa lati Osun, ilu Eko ni a ti bi, ni ojo kerin-din-logun osu kewa odun 1960 fun Oloye Victor Babaremilekun Adetokunboh Fani-Kayode ati Oloye (Iyaafin) Adia Adunni Fani-Kayode. Oloye ni ni Ile-Ife o wa lati iran Yoruba.
Bólshéfìk Àwọn Bólshéfìk, ni bere bi Bolshevists ( (singular) , to wa lati "bol'shinstvo", "ogunlogo", to hun na wa lati "bol'she", "ju", iru oro ijuwe "bol'shoi", "titobi") ni won je eka Marxisti Egbe Olosise Tolosearailu Awujo Rosia (RSDLP) to pin soto lodo eka Menshefik ni ibi Kongres Keji Egbe ni 1903.
Ẹgbẹ́ kọ́múnístì Lenin, to je olori awon Bolshefik, jiyan pe egbe olujidide gbodo je egbe oluso to di bi osusu pelu ibi ase oloselu kanna ati ipinu ona isise cadre; sugbon apa Menshefik, jiyan pe egbe na gbodo irinkankan osusu awon eniyan ti yio wa ka kiri. Egbe Bolshefik, to di Egbe Komunisti Isokan Sofieti nigbeyin, gba ijoba ni Rosia leyin Ijidide Osu Kewa ni 1917. Pelu idasile Komunisti Kariaye (Comintern), ajotumo Leninisti igbedide egbe je wiwoko latowo awon egbe komunisti toun bere kakiri agbaye.
Richard Mentor Johnson Richard Mentor Johnson je oloselu ara Amerika ati Igbakeji Aare Amerika tele.
Andrew Johnson Andrew Johnson (December 29, 1808 – July 31, 1875) je oloselu ara Amerika ati Aare ibe tele.
Theresa May Theresa Mary May (; ' Brasier; ibi 1 October 1956) je oloselu ara Britani to figba kan wa nipo gegebi Alakoso Agba ile Britani ati Olori Egbe Oloselu Konsafetifu lati 2016 de 2019.
Johnson Toribiong Johnson Toribiong (ojoibi 22 Osu Keje, 1946) je omo orile-ede Palau agbejoro ati oloselu to je Aare ile Palau lowolowo, leyin to bori ninu idiboyan aare Osu Kokanla 2008. O bo si ori aga ni ojo 15 Osu Kinni, 2009.
Rodney Joseph Johnson Leyinn ti  Quintero yinbo gbemi Johnson, kia ni won  ti mu ti wo si fi si ahamo awo olopaa .  O bebe pe oun ko moomo paa lati wipe ori ou ko pe rara. Adajo ti o gbo ejo naa ko teti gbo oro enu re, o si dajo ewon gbere fun ni odun 2008. Ewe, o btun je  okan lara awon ti owo te lasiko ti won  gbiyanju lati sa jade ni ogba ewon  Allan B. Polunsky Unit, ogba ewon ti o wa ni Livingston, Texas, ni odun 2010.
Boris Pasternak Boris Pasternak je olukowe to gba Ebun Nobel ninu Litireso.
Hifikepunye Pohamba Hifikepunye Lucas Pohamba (ojoibi August 18, 1935) je oloselu omo ile Namibia. Lowolowo ohun ni Aare Orile-ede Namibia. Won koko diboyan wole ni 2004, o si tun pade yori ninu idiboyan to waye ni 27 ati 28 November, 2009. Egbe oloselu SWAPO ti Pohamba je olori gba 77.82% ibo.
Segun Adewale (Aeroland) Ọ̀túnba Ṣẹ́gun Adéwálé,ti gbogbo eniyan mo si Segun Aẹṛ́oland, ti a bi ni ojo keedogun sukarun odun 1966, je ogbontarigi onisowo, eleyinjuanu ati oloselu ibere pepe ni ilu Eko, o si je omo bibi EbiKlei ti nijpionleba ibile Ijero ni ipinle Ekit, i o wa ni apa Guusu Iwo-oorun Naijiria, oun si ni asoju fun ekun iwo oorun ipinle EkOoni ile asofin aga orile-ede ONijAria latA ibnu Egbe ose PDP nolonmiunira atio idiibo si ile asofin agba ni odun 2l 015.
Ernst Boris Chain Ernst Boris Chain je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
Iolu Abil Iolu Johnson Abil (ojoibi 1942) je oloselu omo orile-ede Vanuatu. Be sini ohun tun ni Aare orile-ede Vanuatu lati 2 September 2009.
Victoria Aguiyi-Ironsi Arabinrin naa wa lati Ohokobo Afara ni ijọba ibilẹ Umuahia North . O ṣe igbeyawo Johnson Aguiyi-Ironsi gẹgẹbi ọmọ ile-iwe ti Holy Rosary Convent School, Okigwe ni ọdun 1953 ni igba ti o wa ni omo ọdun 16.
Quett Masire Quett Ketumile Joni Masire, GCMG (ojoibi July 23, 1925 ni Kanye, Botswana) je oloselu ati Aare ikeji orile-ede Botswana lati 1980 de 1998, o je omo egbe oloselu Egbe Toseluarailu Botswana. Nigba to kosesile ni 1998, Festus Mogae to je Igbakeji Aare ropo re lati di Aare ile Botswana keta.
Adolphe Muzito Adolphe Muzito (ojoibi 1957 in Gungu, Igberiko Kwilu) ni oloselu ara Kongo OOT lowolowo to je Alakoso Agba Orile-ede Olominira Toseluarailu ile Kongo. Muzito, omo egbe oloselu Egbe Lumumbisti Piparapo (PALU), teletele ti je Alakoso Isuna labe Alakos Agba Antoine Gizenga lati 2007 de 2008.
Sali Berisha Sali Berisha (; ojoibi 15 October 1944) je oloselu ara Albania ati lowolowo ohun ni Alakoso Agba ile Albania ati olori Egbe Toseluarailu ile Albania (PD).
Boris Becker Boris Franz Becker (ojoibi 22 November 1967) je agba tenis to ti feyinti to je Eni Ipo 1 Lagbaye tele lati orile-ede Jemani. O gba ife-eye Grand Slam ni emefa bi enikan, eso Wura kan ninu idije enimeji ni Olimpiki, ati eni ti ojo-ori re kerejulo to gba Idije Wimbledon awon okunrin enikan nigba to je omo-odun 17.
Adolf Hitler Adolf Hitler (; 20 April 1889 – 30 April 1945) je omo Jemani ti a bi ni Austria to je oloselu ati olori Egbe awon Osise Sosialisti Tomoorile-ede Jemani (, kikekuru bi NSDAP), to gbajumo bi Egbe Nazi. O je Kansilo ile Jemani lati 1933 de 1945 besini leyin 1934, gege bi olori orile-ede bi "Führer und Reichskanzler", o si joba ibe bi apase wa.
Mariano Rajoy Mariano Rajoy Brey (; ojoibi 27 March 1955) je oloselu ara Spain ti Egbe Araalu ati Alakoso Agba adiboyan lati 21 November 2011. O gba ibura ni 20 Deòember 2011.
Johnson Aguiyi-Ironsi A bi ni ilu Umuahia to wa ni Ipinle Abia loni ni ojo keta osu keta odun 1924 fun Mazi ati Ezugo Aguiyi. Nigba to pe omo odun mejo Aguiyi-Ironsi ko lo si odo egbon re obinrin Anyamma eni to je aya Theophilius Johnson to je osise asoju ijoba fun ile Sierra Leone ni Umuahia. Nigbato to omo odun mejidinlogun Ironsi bo si ise ologun Naijiria botilejepe egbon re lodi si.
Halojín Egbe awon halojin nikan ni egbe ori tabili idasiko awon elimenti to ni awon elimenti ti won wa ni awon aye iwasi elo ti a mo meteeta ni igbonasi ati ifunpa onideede.
Taliban Awon Taliban ( ', to tumosi "awon akeko"), tabi Taleban, je Egbe igbesekankan oloselu asemale Sunni to sejoba orile-ede Afghanistan lati 1996 titi digba ti won je lile kuro ni opin 2001 nigba Operation Enduring Freedom.
Zhao Ziyang Zhao Ziyang (pronounced ; 17 October 1919 – 17 January 2005) je oloselu onipo giga ni Saina (PRC). Ohun ni He was the Olori Ijoba ile Saina keta lati 1980 de 1987, ati Akowe Agba Egbe Komunisti ile Saina lati 1987 de 1989.
Antoine Gizenga Antoine Gizenga (ojoibi 5 Osu Kewa 1925) je oloselu ara Kongo (OOTK) to di Alakoso Agba ti OOTK lati 30 Osu Kejila 2006 di 10 Osu Kewa 2008. Ohun ni Akowe Agba Egbe Lumumbisti Piparapo ("Parti Lumumbiste Unifié", PALU).
Olóṣèlú Mattozzi ati Merlo jiyan pe awọn ipa ọna akọkọ meji lo wa eyiti eyiti igbagbogbo tẹle nipasẹ awọn oloselu ni ijọba ilu tiwantiwa. Akọkọ, wa awọn oloselu iṣẹ. Wọn jẹ awọn oloselu ti n ṣiṣẹ ni eka iṣelu titi ti ifẹhinti lẹnu iṣẹ. Keji, ni awọn “oloselu ti iṣelu”. Iwọnyi ni awọn oloselu ti o jèrè orukọ fun expertrìr in ni ṣiṣakoso awọn bureaucracies kan, lẹhinna fi iṣelu silẹ fun iṣẹ oore ti o san daradara ni agbegbe aladani lilo awọn olubasọrọ oselu wọn.
Boris Yeltsin Bọris Nìkòláyefìts Yẹ́ltsìn (; ) (1 February 1931 23 April 2007) ni o je Ààrẹ àkọ́kọ́ ile Rọ́síà.
Jimmie Johnson Jimmie Kenneth Johnson (bi ni El Cajon, California, September 17, 1975) jẹ ẹya American ọjọgbọn ọkọ ayọkẹlẹ Isare.
Bòtswánà Iselu ni Botswana unwaye labe eto orile-ede olominira oloselu asoju, nibi ti Ààrẹ ilẹ̀ Bòtswánà ti je olori orile-ede ati olori ijoba, ati labe sistemu egbe oloselu pupo. Agba apase wa lowo ijobat. Agbara Asofin wa lowo ijoba ati Iléaṣòfin ilẹ̀ Bòtswánà. Idiboyan aipe, ikewa iru re, waye ni ojo 16 Osu Kewa 2009.
Sean Penn Sean Justin Penn (ojoibi August 17, 1960) ni osere, olukoweitage ati oludari filmu ara Amerika, o tun gbajumo fun isakitiyan alawujo ati oloselu egbeowo-osi re (pelu ise omoniyan). O gba Ebun Akademi ni emeji fun ere to se niu filmu "Mystic River" (2003) ati "Milk" (2008), beeni bakanna o tun gba Ebun Wura Roboto fun filmu akoko ati Ebun Egbe awon Osere Ojuworan fun ekeji.
Olóṣèlú Ni kete ti o dibo, oloselu naa di oṣiṣẹ ijọba kan ati pe o ni lati ṣe pẹlu ilana ibẹwẹ titilai ti awọn ti kii ṣe oloselu. Itan-akọọlẹ, rogbodiyan arekereke ti wa laarin awọn ibi-afẹde gigun ti ẹgbẹ kọọkan. Ni awọn ọna ṣiṣe ti patronage, gẹgẹ bi Amẹrika ati Ilu Kanada ni ọrundun kẹrindilogun, awọn oloselu ti o bori gba rọpo iṣẹ iṣe pẹlu awọn oloselu agbegbe ti o ṣe ipilẹ atilẹyin wọn, “ eto ikogun ”. Atunṣe atunṣe iṣẹ ilu ni ipilẹṣẹ lati yọkuro ibajẹ ti awọn iṣẹ ijọba ti o kopa. Sibẹsibẹ, ni ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede ti ko ni idagbasoke, eto ikogun wa ni iṣẹ ni kikun loni.
Rodney Joseph Johnson Ni ojo kokanle-logbo osu kesan, odun 2006 (September 21, 2006,) Johnson  gan ni oko ti o n sare asapajude kan ni iwon 50 MPH si 30 MPH ni opopona Randolph nitosi Braniff, ti o un sumo William P. Hobby Airport southeast ti downtown. oko ti8 o sare asa-pajude yii je oko Olopon-Foodu (Ford pickup truck)  ni eyi ti o je pe Juan Leonardo Quintero lo waa. Johnson da oko naa duro, ti o si beere fun iwe-awako Quintero ni eyi ti. Quintero ko le mu jade fun idanimo. Jhonson ba kuku mu ti o si fi mamu-gaari si lowo, o tii sinu oko agbofinro re, o ti lekun mo. lati ko iwe ijabe-esun lolri Quintero. Nibi ti Jhonson ti n se eyi lowo ni Quintero ti ra pala yi owo re pada siwaju toun ti mamu-gaari owo re, ti o si mu ibon ilewo kan 9MM caliber handgun ti o so mo okun idi re ti o si yiin fun olopaa Johnson, amo ki Jhonson to ku, o gbiyanju lati te  ero ipe paja-wiri ti o wa nibi oko re, ni eyi ti o sofofo fun ile-ise olopaa wipe olopaa kan wa ninu idaanmu lowo lowo. leyin ti Quintero yinbon lu  Johnson tan,  o tun yinbon ti oko eso oju popo to wa nitosi ibe sugbon o tase. Nigba ti awon olopaa to ku debe, won ba Quintero leni ti o si jokoo seyin oko ti Jhons fi si tou ti mamu-gaari owo re pelu ibo t mu dani. Won si fi Quintero si ahamo rtin igba naa.
Ìṣèlú ilẹ̀ Bòtswánà Ìṣèlú ilẹ̀ Bòtswánà je ti orile-ede Bòtswánà. Iselu ni Botswana unwaye labe eto orile-ede olominira oloselu asoju, nibi ti Ààrẹ ilẹ̀ Bòtswánà ti je olori orile-ede ati olori ijoba, ati labe sistemu egbe oloselu pupo. Agba apase wa lowo ijobat. Agbara Asofin wa lowo ijoba ati Iléaṣòfin ilẹ̀ Bòtswánà. Idiboyan aipe, ikewa iru re, waye ni ojo 16 Osu Kewa 2009.
Orúkọ Àdúgbò ní Àkùngbá-Àkókó, Ìpínlẹ̀ Òndó, Nàìjíríà AROKUNPANLE : Oke pupo wa ni adugbo yi to béè gee bi ènìyàn ko ba jeun kánú dáadáa yoo maa fidi wo kó tó wolé míràn ni. Itumo arokunpanle ni afìdímólè.
FIFA Egbe Ipapo Kariaye Ajose Boolu-Elese (Geesi:International Federation of Association Football; Faranse: Fédération Internationale de Football Association), to gbajumo gege bi FIFA, ni is the international agbarajo asejoba kariaye fun boolu-elese. Ibujoko re wa ni Zürich, Switzerland, be sini Aare re lowolowo bayi ni Sepp Blatter. FIFA ni o ni ojuse fun agbajo ati isejoba awon idije pataki boolu-elese, agaga Ife Eye Agbaye FIFA, to waye lati odun 1930.
Benin Iru iselu je ti opolopo egbe oloselu ti won yan awon asoju pelu aare abasewa nibiti Aare ile Benin, ti se Yayi Boni lowolowo bayi, je olori orile-ede ati olori ijoba. Agbara iseoba wa lowo ijoba. Agbara isofin wa lowo ijoba ati ile asofin. Ile Adajo ni ominira lowo ijoba ati asofin. Iru ona iselu lowolowo bayi bere ni 1990 pelu Ofinigbepo ile Benin ati iyipada si ti oloselu ti o tele ni odun 1991.
Mẹ́tàlì álkálì Àwọn mẹ́tàlì álkálì ni egbe kan lori tabili idasiko awon elimenti to ni awon elimenti lithium (Li), sodium (Na), potassium (K), rubidium (Rb), caesium (Cs), ati francium (Fr) ninu. Egbe yi wa ni inu s-block lori tabili idasiko nitoripe gbogbo awon metali alkali ni elektronu ode won ni inu s-orbital. Awon metali alkali ni apere ijora egbe bi awon ini lori tabili idasiko, pelu awon elimenti inu ti won unwuwa isejora.
Rodney Joseph Johnson Ojo ketadinogun osu kesan odun 2006 (September 27, 2006) ni won sin Johnson. O le ni egberun merin eniyan ti o wa sibi ayeye isinku oloogbe naa, yato si laami-laaka ninu ise olopaa ni ipinle naa idawo jo po ti o le ni $87,000  ni won da jo fun iese olopaa ologbee naa. Ti egbe (organization for family members of fallen firefighters and police officers) naa si tun seye tiwon naa fun..
Adolphe Muzito Ijoba Muzito bere ise ni ojo 26 Osu Kewa 2008. Yato si Muzito funra re, ijoba re ni eniyan 53: awon igbakeji alakoso agba meta, awon alakoso 36, ati awon igbakeji alakoso 14. Opo awon eniyan inu ijoba yi wa lati Egbe Araalu fun Itunleko ati Oseluarailu, beesini Kabila pe bi "egbe ti ise won je lati se abo ati itunleko".
Mercy Johnson Mercy Johnson Okojie tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹjọ ọdún 1984 (28th August 1984)jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Sinimá àgbéléwò èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Ìgboò ni Mercy Johnson máa ń kópa tí ó sìn gbajúmọ̀ nínú wọn. Mercy Johnson-Okogie jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Okene ní ìpínlẹ̀ Kogi, ṣùgbọ́n Èkó ni wọ́n bíi sí, jagunjagun orí omi ni bàbá rẹ̀, Ọ̀gbẹ́ni Daniel Johnson, orúkọ ìyá ni Elizabeth Johnson. Mercy bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ni ìlú Calabar ní ìpínlẹ̀ Cross River. Ó tún kàwé ni ìpínlẹ̀ Èkó bákà náà nígbà tí ìṣe gbé àwọn òbí rẹ̀ wà sí Èkó. Bẹ́ẹ̀ náà ló kàwé ni Port Harcourt, ní ìpínlẹ̀ Rivers.
Ashley Callie Ni ojo keta osu kewa odun 2008, awako na wa si waju ile ejo pelu agbejoro re Ronald Lotz. Won tun sun ibejo yi si ojo ogun osu kankanla odun 2008. Lotz ni ki won fun ohun ni akoko die lati wo gbogbo ohun ti ejo na ni ninu
Índíà Aare ile India ni olori orile-ede to je didiboyan latowo igbimo onidiboyan fun igba odun marun kan. Alakoso Agba ni olori ijoba, ohun lo si segbese opo agbara alase. Gege bi yiyan latowo Aare,Alakoso Agba je titileyin latowo egbe oloselu tabi ifowosowopo oloselu to ni ogunlogo awon ijoko ni ile kekere Ileasofin. Apa ijoba apase ni Aare, Igbakeji Aare, ati Igbimo awon Alakoso (Kabinet ni igbimo apase re) ti olori re je Alakoso Agba. Alakoso yiowu to ni ipo gbodo je ikan ninu awon omo ile ileasofin. Ninu sistemu onileasofin ti India, apase wa labe asofin, nibi ti Alakoso Agba ati Igbimo re wa labe ile kekere.
Samuel Johnson (ìṣojútùú) Samuel Johnson le tokasi:
Rodney Joseph Johnson Wọ̣́n bí Rodney Johnson ní ọjọ́ karùndínọ́gbọ̀n oṣù kẹ́sàán, ọdún 1965  (October 25, 1965) sí ìdílé  David E. Johnson àti Cynthia Johnson nílùú Houston, Texas. Ní déédé ọmọ ọdún mẹ́rìnlá (age 14), Johnson lọ sí Oakland, ìpínlẹ̀ California ó kàwé ní ilé-ìwé gíga ti  Oakland Technical High School ó sì kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní ọdún 1984. lẹ́yìn tí ó kàwé-gboyè tán, ó forúkọ sílẹ̀ láti dara pọ̀ mọ́ ọmọ ogun ilẹ̀ Amẹ́ríkà U.S. tí ó sì sin ilẹ̀ baba rẹ̀ fún ọdún mẹ́fà gbáko.
Rodney Joseph Johnson Rodney Joseph Johnson (October 24, 1965 - September 21, 2006)  jẹ́ agbófin ró lábé ilé iṣé ̣ọlọ́pàá  Houston. Ẹni tí ó lo ọdú mẹ́rìnlá (14 years) pẹ̀lú ilé iṣẹ́ nàà ṣáajú ìpapòdà rẹ̀ lẹ́nu iṣẹ́ ni ́ọjọ̣́ kọ̣kànlé-lógún oṣù kẹ̣́jọ, ọdún 2006.
Ita Egbe Itajọ ifiweranṣẹ Ita ni 111103
Samuel Johnson Samuel Johnson (18 September 1709 13 December 1784)
Johnson Aguiyi-Ironsi Johnson Thomas Umunnakwe Aguiyi-Ironsi (March 3, 1924 - 29 July, 1966) je ologun omo orile-ede Naijiria. Leyin ti ologun gba ijoba ni 15 January, 1966, Aguiyi-Ironsi di Olori Orile-ede Naijiria titi di 29 July, 1966 nigbati won dote si ijoba re ti won si pa.
5905 Johnson 5905 Johnson jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Hilary R. W. Johnson Hilary R. W. Johnson je Aare ile Liberia tele.
Àtòjọ àwọn gbajúmọ̀ òṣèlú-bìnrin ọmọ Yorùbá J • Omobola Johnson • Simi Johnson
Mobolaji Johnson Mobọ́lájí Ohofunso Johnson jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà àti Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó tẹ́lẹ̀.
Sámúẹ́lì Johnson (ọmọ Yorùbá) Samuel Johnson (24 June 1846 - 29 April 1901) je alufa ijo Anglikani omo Yoruba ti o ko itan Yoruba pelu akole "A History of the Yorubas from the Earliest Times to the Beginning of the British Protectorate" ti won tejade ni odun 1921 leyin iku re.
Jimmie Johnson Lati 2021 Johnson lọ si IndyCar lati darapọ mọ ẹgbẹ Ere-ije Chip Ganassi Racing.
Ben Johnson (actor) Ben Johnson (actor) je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.
Euro Euro ni oruko-owo Egbe Irepo Europe. Ami owo euro je €.
Ẹgbẹ́ kọ́múnístì Egbe komunisti kan je, o kere patapata bi iro Lenisti se so, egbe oluso awon akosoto olosise, boya to un sejoba tabi aisejoba, sugbon nigbati iru egbe bayi ba bo si ori ijoba lorile-ede kan pato, egbe oloselu yi yo je alase to gajulo ipase-waa awon proletariati. Awon iro Lenin lori ipo egbe komunisti je gbigbedide bi oseluarailu awujo ti Rosia ni ibere orundun 20th je pipin si eka Bolshefik (to tunmo si "ogunlogo") ati Menshefik (to tumo si "adinlogo").
Lyndon B. Johnson Lyndon Baines Johnson (August 27, 1908 - January 22, 1973) je Aare ikerindinlogoji orile-ede Amerika
John H. Johnson John Harold Johnson (January 19, 1918 – August 8, 2005) je onisowo ati atewejade ara Amerika.
Egbé Ọmọ Odùduwà Egbe Omo Oduduwa ni oruko egbe ti Obafemi Awolowo pelu awon alagba pataki ni ile Yoruba da sile ni odun 1945 ni ilu Londonu.