mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
Áárọ́nì Nínú Bíbélì, Áárọ́nì ni ègbón Mósè. Òun ni ó se èkejì Móósè gégé bí olórí fún àwon ara Isiréélì nígbà tí wón n la aginjù kojá tí wón n lo sí ilè ìlérí láti Íjíbíìtì. Wón n lo sí ilè ìlérí Kénáànì. Òun ni ó se èrè àgùntàn onígóòlù fún won. Ó kú ní orí òkè Hor nígba tí ó di omo odún métàlélógófà.
Chinese tea A le pin tii ile China si ona mefa otooto pelu awo won, awon ni: Tii alawo funun, alawo ewe, alawo oorun, alawo dudu, oolong, ati post-fermented. Awon miiran tun ma n fi awon ohun adidun oloorun didun miran kun ewe tii tiwon lati le je ki o fani mora, pupo lara awon ohun adidun yi ni won n se latara igi "Camellia sinensis" . Pupo ninu awon tii yi ni won n se ti won si n mu ni ile China nikan. Amo, won ti n ta awon tii yi si ile okere jake-jado agbaye latari bi awon ènìyàn se n ra awon oja lati ile China lode oni.
Ibùdó Òfurufú Akáríayé Ibùdó Òfurufú Akáríayé ("International Space Station"; ISS) je ile iwadi to je ti kariaye to n je sisopo ni oju-ona ayipo Aye nisale. Won bere si ni ko si oju-ona ayipo ni 1998 eto sini pe yio pari ni opin 2011. Ireti ni pe ibudo oko na yio sise titi di odun 2015, o si se e se ko di 2020. Nitoripe ipo re ju ibudo ofurufu yiowu tele lo, ISS se ri lati Aye pelue oju korokoro, be si, , ohun ni ateleyin oniseowo titobijulo to n yipo Aye.
Tábìlì àyè àwọn ẹ́límẹ̀ntì Iyasile tabili igba n safihan (igba) isele fun idamo awon egbo. A se akojo awon apilese bi nomba atomu won se n po si (eyun àkọ́wá ati inuikun atomu). Lori ila kanna ni awon apilese ti won ni idamo kanna wa ("akojopo")
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): E exhibit: n; (Do not touch the exhibits.) (The first exhibit was a knife which the prosecutution claimed was the murder weapon.) àwon nnkan tí  a n se àfihàn won má se fowó kán àwon nnkan tí a n se àfihàn won náà. Erù òfin. Erù ofin àkókó ni òbe kan ìdájó Pè ni ohun ìjà ìpàniyán náà.
Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ Ile-igbimo Asofin Ipinle Oyo ni apa ijoba Ipinle Oyo to n se ofin ni ipinle na gege bi ilana-igbagbepo Naijiria 1999 se so.
Wikipedia Wikipedia jé isé owó òpòlopò àwon ènìyàn kâkiríayé láti se ìwé ìmò tó jé òfé ni òpòlopò èdè ni òrí Internet ti Wikimedia Foundation n se onigbowo.
Amẹ́ríkà Látìnì Bi gbogbo ìsòro tí ó n kojú àwọn Afíríkà se pọ̀ tó yìí, ipa ti àwọn ti ó wà ni ìpàgọ́ kò se fi ọwọ́ rọ́ sẹ́yìn, ni oṣù kinni ọdún 1976 àwọn ẹgbẹ́ tí ó wà ni ìpàgọ́ ni Bahia kò gba ìwé àsẹ láti ọ̀dọ̀ àwọn ọlọ́pàá kí wọn tó se ìpàdé tàbí ìwọ́de.
Ọdún Iléyá "Iwo (Ibrahin) ti se gege bi A ti fi han o (ni ojuran) ni otito ati ni ododo! Bayi naa si ni Awa se ma n san esan fun (gbogbo awon) Muhsinûn (oluserere lotito ati lododo) - Sheikh Adelabu se itoka si Ese-Oro Olohun ninu Quran Ori 2:112)."
Atom O se se ki atomu o yato nipa iye awon ohun abeatomu ti won ni. Atomu ti won ni apilese kanna ni iye akowa kanna (ti a mo si nomba atomu). Fun apilese kan pato, iye alaigbara yato, eyi si ni n so bi olojukanna (isotope) apilese na yio se ri. Atomu ko ni agbara ina kankan ti iye akowa ati atanna won ba dogba. Atanna ti won jinna julo si inuikun atomu se gbe lo si odo atomu miran to wa ni tosi won tabi ki won o je pin larin awon atomu o hun. Bayi ni awon atomu se n sopo lati di ẹyọ (molecule). Fun apere eyo kan omi je akopapo atomu meji hydrogen ati atomu kan oxygen. Atomu ti atanna won ku die kato tabi to po ju bose ye lo ni an pe ni ioni. Ona miran ti iye akowa ati alaigbara fi le yipada ninu inuikun atomu ni yiyo inuikun (nuclear fussion) tabi fífọ́ inuikun (nuclear fission).
Ijora, Lagos Kiko afara Eko Bridge ti o tun je afara elekeji ti o gun ju ni o bere lati Ijora ti o si ja po mo Lagos Island. Opopona Ijora ni o je okan pataki ti won n gba lo si ebute  Apapa. Nigba ti titi marose ti Oshodi si Apapa gba Ijora koja.
Nọ́mbà tóṣòro Fún àpẹrẹ, 3 + 2"i" jé nọ́mbà tósòro, pẹ̀lú apá gidi to jẹ 3 ati apá tíkòsi´ to jẹ 2. Tí "z = a + bi", apá gidi (a) ni a n se àmì rẹ̀ pẹ̀lú Re("z"), tàbí ℜ("z"), be sìni apá tíkòsi´ (b) ni a n se àmì rẹ̀ pẹ̀lú Im("z"), tàbí ℑ("z")
3193 Elliot 3193 Elliot jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Akrotiri àti Dhekelia Awon Agbegbe Ibujoko Aladawa Akrotiri ati Dhekelia je agbegbe meji ni erekusu Kipru ti Britani n samojuto.
Orílẹ̀-edeé Yorùbá Ilé-Ajengbe: Isé Ìsègùn ni won ma n se ni ìdílé yi. Won sit un je akoni èdá kan.
Kànnà-n-gó Igi ti a fi se kànnàngó kéré jù igi ti a fi se ìsaaju. Ṣùgbọ́n gbogbo ohun ti ìsaájú ni náà ni kannango ni. Bì a ba tẹ kọ̀ngọ́ bọ kànnàngó, o n dun leti kerekere ju ìsaájú.
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19 ní ilẹ̀ Nàìjíríà Ijina-sara-eni, eyi ti o se pataki nigba ti arun korona yi koko seyo ni awon eniyan ti ko sile latari bi opo eniyan se n korajo po ni gbangba lai bowo fun ilana eto ilera.
Blog Bulọọgi kutukutu miiran jẹ Webuble Webible Webi wẹẹbu, iwe iranti ori ayelujara kan ti igbesi aye ti ara ẹni apapọ ọrọ, fidio oni-nọmba, ati awọn aworan oni-nọmba ti a gbejade laaye lati kọnputa wearable ati ẹrọ EyeTap si oju opo wẹẹbu kan ni 1994. Iṣe yii ti ṣiṣe bulọọgi kekeke adaṣe pẹlu fidio laaye papọ pẹlu ọrọ ni a tọka si bi iṣọra, ati iru awọn iwe iroyin tun lo bi ẹri ninu awọn ọran ofin. Diẹ ninu awọn ohun kikọ sori ayelujara ni kutukutu, bii The Misanthropic Bitch, ti o bẹrẹ ni ọdun 1997, tọka si wiwa ori ayelujara wọn gangan bi zine kan, ṣaaju ki bulọọgi ọrọ naa wọ inu lilo ti o wọpọ.
King Sunny Adé Ni awọn ọdun 1970 ati ọdun 1980 Adé bẹrẹ irin-ajo irin-ajo ti Ilu Amẹrika ati Yuroopu. Iṣe ipele rẹ ni a ṣe afihan nipasẹ awọn igbesẹ ijó onijagidijagan ati agbara gita. Itusilẹ agbaye ti Juju Orin ati irin-ajo ti o tẹle ni “o fẹrẹ ṣọkan lapapọ nipasẹ awọn olototo (ti ko ba jẹ awọn alabara) nibi gbogbo” A ṣàpèjúwe Adé ni The New York Times bi “ọkan ninu awọn oludari ẹgbẹ nla agbaye”, ninu Igbasilẹ bi “ẹmi ti afonifoji titun, ariwo rere ti a yoo nilati fun akoko diẹ lati wa” ati ni Sokoto
Ìjèbú Wọn jẹ akikanju ati pe a mọ pe wọn jẹ ọlọrọ. Ọpọlọpọ awọn onimọ -ẹrọ ni Nigeria jẹ ti iṣura Ijebu. Eyi pẹlu Oloye Adeola Odutola, Oloye Okusanya Okunowo, Mike Adenuga. Oludari ati olori julọ ni Oba Sikiru Adetona, Awujale ti Ijebuland ti o ti wa lori itẹ fun ọdun 61. O gun ori itẹ ni ẹni ọdun 25.
Rafiki Awọn ọdun diẹ lẹhinna, Kena ti pari iṣaro rẹ lati di dokita, o si gba ọrọ ti Ziki ti pada si ilu. Idanilaraya fiimu dopin bi wọn ti tun darapọ: lẹhin ọdun wọnyi gbogbo ifẹ wọn ko ku.
Wum Wum je ilu ni Kamẹroon Apa ariwa Cameroon ni ibùgbé àwọn ènìyàn Wum. Wọ́n jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjìlá ènìyàn níye. Àwọn alábágbé wọn ni Esu, kom àti Bafut. Èdè Wum (macro-Bantu) ni wọ́n n sọ. Nítori ìgbàgbọ̀ wọn nipa orí, kò fẹ̣́si nínú isẹ́ ọnà wọn tí a kì í rì àwòrán ori. Àgbè ọlọ́gìn àgbàdo, isu, ati ewébe ni àwọn ará Wum. Wọn tún jẹ́ olùsìn adìẹ ati ewúrẹ́ èyí sì kó ìpa tó jọjú nínú àtijẹ wọn lójojúmọ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ Fulani ló di mùsùlùmí ni òpin ẹgbẹru ọdun méjìdínlógún. Akitiyan wọn nínú ẹ̀sìn yìí láti tàn-án ka ló mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ará Wum dí ẹlẹ́sìn mùsùlùmí.
Àrùn Chagas Ó fẹ̀rẹ̀ tó miliọnu 7 sí 8 ènìyàn, pàápáá ní ilẹ Meksiko, Ààrin-gbùngbùn Amẹrika àti ilẹ Gúsù Amẹrika ti wọn ní àrùn Chagas. Èyí yọrí sí ikú àwọn ẹ̀gbẹ̀rún mejila àbọ̀ ènìyàn ní ọdun 2006. Ọ̀pọ̀ àwọn tí àrùn náà mú ni wọn jẹ́ akúṣẹ̀ẹ́ tí ó tún jẹ́ pé ọ̀pọ̀ nínú wọn ni kò tilẹ̀ mọ̀ pé àwọn ní àrùn náà lára. Òbítíbitì àwọn ènìyàn tí n ṣí lọ láti ibikan sí òmíràn tún mú àwọn agbègbè tí àrùn Chagas náà ti n ṣe ọṣẹ́ fẹ̀ sì i, tí Ilẹ́ Gẹẹ̀́sì àti Ilẹ̀ Amẹrika sìn bẹ lára wọn pẹ̀lú. Ọ̀pọ̀ àwọn agbègbè náà sì ni àrù yìí tún ti gbilẹ̀ sí i títí dé ọdún 2014. Carlos Chagas ni ó kọ́kọ́ ṣàpéjúwe àrùn yìí ní ọdun 1909. Òun náà sí ni a ṣe n fi orúkọ rẹ̀ pe àrùn náà. Àrùn yìí pẹlu a máa wà lára irúfẹ́ àwọn ẹranko bí i àádọ́jọ míràn.
Federalism Ijọba Amẹrika ti ṣe iṣakoso ni aṣa gẹgẹbi ibile kan nipasẹ Ile Asofin Westminster ni London. Dipo ti d'a apapo awoṣe, awọn UK ti gbarale mimu Devolution to decentralize oselu agbara. Devolution ni UK bẹrẹ pẹlu Ijọba ti Ireland Ìṣirò 1914 eyi ti o funni ijọba ile si Ireland bi orilẹ-ede ti o jẹ orilẹ-ede ti o ti ni United Kingdom ti Great Britain ati Ireland. Lẹhin ti ipin ti Ireland ni ọdun 1921 ti o ri ẹda ti Irish Free State (ti o bajẹ-pada si Ilẹba Ireland ti igbalode), Ireland Ariwa ni idaduro ijọba rẹ ti o wa nipo nipasẹ Igbimọ ti Northern Ireland, apakan kan ti UK si ni iru ara bayi ni akoko yii. A ti pa ara yii ni ọdun 1972 ati Northern Ireland ni iṣakoso nipasẹ ofin ti o tọ ni akoko iṣoro ti a npe ni Awọn Awọn iṣoro.
Dangote Group Ipilẹṣẹ ti ẹgbẹ naa bẹrẹ ni opin ọdun 1970, nigbati Aliko Dangote lẹhin gbigba awin $ 3,000 kan lati aburo kan, fi idi iṣowo mulẹ ti o ta awọn ọja alabara bii gaari laarin ọdun 1978 si 1980, ṣaaju di graduallydi gradually fẹẹrẹ si gbigbeja awọn ọja miiran. bi iresi. Ni ọdun 1981, o ṣe agbekalẹ awọn ile-iṣẹ iṣowo meji, Dangote Nigeria Limited ati Awọn Iṣẹ Blue Star, eyi jẹ akoko kan nigbati o nilo awọn iwe-aṣẹ agbewọle lati gbe awọn ẹru ọja olopobobo, ile-iṣẹ lẹhinna wa lati gba awọn iwe-aṣẹ gbe wọle fun ọpọlọpọ awọn ọja pẹlu irin, irin, ounjẹ ọmọde ati awọn ọja aluminiomu. . Lẹhinna o fi kun sowo ati kiko simenti sinu iwe-iṣowo ẹgbẹ rẹ. Dangote dije (ati idije) pẹlu Lafarge, ile-iṣẹ Faranse kan ti o ṣe agbejade ati gbejade opo ti simenti Afirika.
Finding Hubby "Finding Hubby" sọ itan ti Oyin Clegg, omidan kan ti o je ọmọ ọdún 35 ati awọn ọrẹ rẹ bi wọn ṣe sa ipa won lati wa ololufẹ won ni ilu Eko, ni orile-ede Naijiria.Finding Hubby da lori bulọọgi ṣiṣe ntẹle ti Tunde Leye kọ eyiti o jade laarin Oṣu Kẹrin ati Oṣu Kẹsan ọdún 2012. O si jade ni awọn sinima orilẹ-ede Nàìjíríà ni ọjọ 4 Oṣu kejila ọdun 2020. Won gbejade lori Netflix ni ọjọ 9 Oṣu Keje ọdun 2021. . It was released on Netflix on 9 July 2021.
Bangalore Bangalore , also known as Bengaluru ( ) ni oluilu ipinle Karnataka ni India
Kùrìtíbà Kùrìtíbà je ilu ni Apaariwa ile Brasil ati oluilu ipinle Parana.
Agbègbè Apáìlàoòrùn Nàìjíríà Agbègbè Apáìwọ̀òrùn Nàìjíríà fi igba kan je apa iselu ijoba ipinle ni Naijiria ti oluilu re wa ni Enugu.
Rio de Janeiro Rio de Janeiro ("Odo January", ; ) je oluilu Ipinle Rio de Janeiro, ilu to tobijulo keji ni ile Brasil ati agbegbe ilu to tobijulo keta ni Guusu Amerika. Rio de Janeiro ti je oluilu Brasil fun bi ogorun meji lati 1763 titi di 1822 ni igba imunisin awon ara Portugal, ati nigbati Brasil di ominira ni 1822 titi di 1960. O tun je oluilu ti tele fun Ile-Oba Portugal (1808–1821). O gbajumo gege bi "Rio" ni soki, alaje re ni "A Cidade Maravilhosa", tabi "Ilu Alara".
Ankara Ankara ni oluilu ile Turki ati ilu titobijulo keji nibe leyin Istanbul. Ilu yi ni igasoke , be sini ni 2007 iye awon eniyan ibe to 4,751,360, lapapo mo awon agbegbe mejo ti won wa labe imojuto ilu na. Ankara tun je oluilu Agbegbe Ankara.
Almaty O ti je oluilu Kazakhstan (ati ti Kazakh SSR tele) lati 1929 titi di 1997. Botilejepe kii se oluilu Kazakhstan mo sibesibe Almaty si je ilu isowo pataki ni Kazakhstan.
Sókótó Sokoto ni oluilu Ipinle Sokoto ni apaariwa Naijiria.
Warsaw Warsaw ( ) ni oluilu ati ilutitobijulo ni Poland.
Nairobi Nairobi ni oluilu orile-Ede Kenya ni iha Ila Orun Afrika.
Victoria, Ṣèíhẹ́lẹ́sì Victoria (nigba miran won npe ni Port Victoria) ni oluilu ile Seychelles (oun ni oluilu Afrika to kerejulo). O budo si egbe ariwa-apailaorun erekusu Mahé, to je erekusu gbangba ni isupoerekusu na. Ilu na koko je didasile bi ibujoko ijoba alamusin Britani. Ni 2009, olugbe re je 25,000 (fun Victoria Berekete, lmupo mo awon itosi-ilu), ninu apapo olugbe 84 000. Victoria ni Papa Ofurufu Akariaye Seychelles (to je pipari ni 1971.)
Fort-de-France Fort-de-France ni oluilu Martinique tii se ipinpa okere Fransi ni Karibeani ni Ariwa Amerika.
Prague Prague (; ) ni oluilu ati ilu totobijulo ni Orileominira Tseki.
Amsterdam Ámìstẹ̀rdáàmì (; Dutch ) ni oluilu ati ilu titobijulo ni Hollandi.
Antananarivo Antananarivo ni oluilu Madagascar.
Bucharest Bucharest ni oluilu Romania.
Tirana Tirana ni oluilu Albania
Caracas Karakas ni oluilu Fenesuela.
Minsk Minsk (, ; , ) ni oluilu ati ilu titobijulo ni Belarus.
Tórshavn Tórshavn (; Danish: Thorshavn) ni oluilu ati ilu totobijulo ni Faroe Islands.
Quito Kito, Kitu ni oluilu Ecuador.
Bangui Bangui ni oluilu ati ilu to tobijulo ni Orile-ede Olominira Arin ile Afrika.
I. K. Dairo IK Dairo farahan ni ipari awọn ọdun 1950 ni ibamu pẹlu euphoria ti nyara si ominira. O rii nigba naa gẹgẹ bi akọrin akoko kan ti o le gba akoko moriwu ti o ṣaju ominira orilẹ -ede naa ati ni ṣoki lẹhin ominira. Ohun itọwo orin lakoko akoko naa ti pari lati mọrírì orin mimọ si ọpọlọpọ awọn ohun ti o pọ sii. Akoko naa tun jẹ ọkan ninu awọn ayẹyẹ lavish pẹlu awọn akọrin bi ifamọra ẹgbẹ.
Stella Damasus Damasus bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi akọrin ní ìlú Èkó níbi tí ó ti n ṣe akọrin ní ilé ìṣiṣẹ́ Klink Studios tí ó jẹ́ ti Kingsley Ogoro. Níbẹ̀ ló ti dá sámúsámú gẹ́gẹ́ bi akọrin kí ó tó wá tẹ̀síwájú láti ṣe àwọn orin fún àwọn ìpólówó ọjà lóri rédíò áti tẹlifíṣọ̀nù ní ìlú Nàìjíríà ní àkókò náà.
Luther Vandross Luther Vandross jẹ́ akọrin tó múná dóko nítorí náà ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akọrin bíi tirẹ̀ tó dángájíyá fẹ́ kí ó bá wón ṣe àwo orin pọ̀ , lára wọn ni Diana Ross , David Bowie , Donna Summer àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.Luther Vandross ṣe aláìsí ní ọjọ́ July 1 2005 , látàrí àìsàn ọkàn.
Deolinda Kinzimba Deolinda Inês Caetano Kinzimba (ti a bi ni ọjọ kankanla Oṣu Karun Odun1995) jẹ ọmọ ilu Angola ti o je akọrin ati oṣere.
Lagbaja Lagbaja tí àpèjẹ́ orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Bísádé Ológundé tí a bí ní ìlú Èkó ni ọdún 1960 jẹ́ gbajúgbajà akọrin afrobeat ọmọ orílè èdè Nàìjíríà.  Gbogbo ènìyàn mọ akọrin yí sí Lágbájá nítorí wípé ó jé ẹni tí ó fẹ́ràn láti máa lo ìbòjú láti dáàbò bo ara rẹ kí wọn má le dáa mọ̀. Ó gbàgbọ́ nínú àtúntó ìlú láti ipasẹ̀ orin kíkọ.
Joeboy Joseph Akinwale Akinfenwa-Donus (21 May 1997) ti a mọ ni ọjọgbọn bi Joeboy, jẹ akọrin Naijiria. Mr Eazi ti aami igbasilẹ "emPawa Africa" ṣe awari rẹ ni ọdun 2017. Iru orin rẹ jẹ ti Afro pop ati R&B. O je omo ilu Eko ni Naijiria.
Thembi Mtshali-Jones Thembi kópa nínu eré Welcome Msomi kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Umabatha". Lẹ́hìn náà ló darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ akọrin kan tó sì padà di asíwájú níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bi 'Mama Tembu'. Ó lọ sí orílẹ̀-èdè USA láti tẹ̀síwájú iṣẹ́ orin rẹ̀, níbẹ̀ ló ti pàdé àwọn gbajúgbajà akọrin mìíràn tí orúkọ wọn ń ṣe Hugh Masekela àti Miriam Makeba, tí wọ́n síì dì jọ ṣe eré orin káàkiri ilẹ̀ Yúróòpù àti Áfríká fún àwọn ọdún bíi mẹ́lòó kan. Ní ọdún 1987, Thembi padà sí Gúúsù Áfríkà, ó síì darapọ̀ mọ́ ilé-ìṣeré Market Theatre. Ní ilé-ìṣeré náà ló ti ní ànfààní láti ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú Janice Honeyman nínu eré Black And White Follies.
Nneka Ní ìparí ọdún 2009. Beyond Race magazine’s kà mọ́ ikọ̀ aláàdọ́ta àwọn akọrin tí ó ń dide bọ̀ leyìí tí ó mú kí wọn ó gbé àwòrán rẹ̀ sójú ewé àkọ́kọ́ ìwé àtẹ̀jáde kan kan pẹ̀lú àwọn mììran biúi Bodega Girls àti S. cole Bákan náà ni wọ́n ni ìfọ̀rọ̀wérọ̀ pẹ̀lúu Magasíìnì náà.
Temmie Ovwasa Temmie bẹ̀rẹ̀ orin rẹ̀ làti nkan bí ọmọ ọdún mẹ́jọ gẹ́gẹ́ bí akọrin ní ilé-ìjọsìn wọn níbi tí ó ti kọ́kọ́ gbé orin tirẹ̀ sílẹ̀.
Seyi Shay Deborah Oluwaseyi Joshua (bíi ni ọjọ́ kọkànlélógún, oṣù kejìlá ọdún 1985) tí orúkọ inagi rẹ jẹ́ Seyi Shay jẹ́ olórin, akọrin àti òṣèré ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó kọ orin tí wọn lò fún Crime Life:Gang Wars ni ọdún 2005. Ní oṣù kọkànlá ní ọdún 2013, ó gbà iṣẹ́ láti ọ̀dọ̀ Etisalat. Ní oṣù keje ọdún 2015, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ olórin Island Records.
Láyal Abbùd Layal Abboud (:; a bi 15 May 1982) jẹ olugbala Lebanoni, olutẹrin orin music, akọrin orin-orin, oṣere orin, dada awoṣe, ẹsin Musulumi ati oṣowo-owo.
2face Idibia Innocent Ujah Idibia (tí a bí sí ìlú Jos, ìpínlẹ̀ Plateau State, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ 2Baba, jẹ́ olórin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, akọrin sílẹ̀, agbọ́rin jáde àti onísẹ́ àdáni. Ní oṣù keje Odun 2014, ó yan 2face Idibia gẹ́gẹ́ bí orúkọ ìtàgé rẹ̀. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olórin ilẹ̀ Áfíríkà tó ń kọ orin Afro pop tí ó lọ́lá jùlọ tí ó sì gbayì. Ó ti lé lógún ọdún tí 2Baba tí ń kọrin tí ó sì ń dánilárayá ó sì jẹ́ ògbóǹtarìgì síbẹ̀.
Johann Sebastian Bach Johann Sebastian Bach (Oṣu Kẹta Ọjọ 21, 1685 - Oṣu Keje 28, 1750) jẹ olupilẹṣẹ ara Jamani ti akoko Baroque. O gba kaakiri bi ọkan ninu awọn olupilẹṣẹ nla julọ ninu itan -iwọ -oorun. O tun jẹ ọkan ninu awọn olupilẹṣẹ olokiki julọ. Bach ni agba awọn olupilẹṣẹ bii Mozart, Beethoven ati Brahms, ni apakan nitori o gbe awọn ọna orin ti akoko rẹ si ipele giga ti imọ -ẹrọ ati pipe. Nitori didara iṣẹ ọwọ rẹ, awọn akọrin alamọdaju nigbagbogbo ka a si bi olupilẹṣẹ nla julọ ninu itan -iwọ -oorun.
Sonna Seck Ó kópa gẹ́gẹ́ bi akọrin nínu eré rẹ̀ kan tí ó ṣe tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Gourdan-Païkoun". Níbẹ̀ ló ti kọ orin kan tí àkọ́lé rè jẹ́ "Saya".
Naira Marley Naira Marley tí orúkọ àbísọ rẹ̀ gangan ń jẹ́ Azeez Fáṣọlá, tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹsàn-án oṣù karùn-ún ọdún 1994 (9th May 1994) jẹ́ gbajúmọ̀ olórin àti oǹpilẹ̀kọ̀wé-orin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ní Ààrẹ ẹgbẹ́ olólùfẹ́ àgàbàgebè rẹ̀ tí wọ́n ń pè ní "Marlians".
Náírá Naira ni owóníná ile Naijiria. Ami-idamo fun naira je ₦.
Chigul Ó kọ́kọ́ di akọrin lábẹ orúkọ C-Flow ṣùgbọ́n orúkọ Chigul bo ti tẹ́lẹ̀ mọ́lẹ̀ lẹ́hìn kíkó àwọn ipa apanilẹ́rìn-ín rẹ̀ nínu àwọn eré. Àkọ́lé àkọ́kọ́ orin rẹ̀ tí ó kọ ni "Kilode", èyí tí ó ṣe pẹ̀lú gbígbohùn rẹ̀ sílẹ̀ tí ó sì pín fún àwọn òrẹ́ rẹ̀. Ó tí kópa nínu eré Nollywood kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Road to Yesterday".
Amitabh Bachchan Amitabh Bachchan (; orúkọ àbísọ Inquilaab Srivastava; ní 11 October 1942) ni òṣeré, olóòtú fílmù, atọ́kùn ètò tẹlifísàn, akọrin àti olóṣèlú ará Índíà. Ó kọ́kọ́ gbajùmọ̀ nígbà ìbẹrẹ̀ àwọn ọdún 1970 fún àwọn fílmù bíi "Zanjeer", "Deewaar" àti "Sholay".
Naira Marley Wọ́n bí Naira Marley ní ìlú Agége ní Ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Nígbà tí ó wà lọ́mọdún mọ́kànlá ní o dèrò ìlú òyìnbó, ní Peckam, lápá gúúsù London, lórílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní Porlock Hall kí ó tó tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Walworth School, níbi tí ó ti gbàwé ẹ̀rí General Certificate of Secondary Education. Naira Marley kàwé gbàwé ẹ̀rí tí ó ga jùlọ nínú ìmọ̀ okoòwò ní ilé-ẹ̀kọ́ Harris Academy ní ìlú Peckam Peckham. Ó tún kàwé gbàwé ẹ̀rí nínú ìmọ̀ òfin okoòwò ní ilé-ẹ̀kọ́ giga Crossways College tí wọ́n ń pè ní Christ the King Sixth Form College .
Yẹmí Àlàdé Yẹmí Eberechi Àlàdé (ọjọ́ìbí 13 March 1989), tó gbajúmọ̀ pẹ̀lú orúkọ ìkọrin rẹ̀ bíi Yẹmí Àlàdé, ni akọrin Afropop ará Nàìjíríà. Ó kọ́kọ́ gbajúmọ̀ nígbà tó gbẹ̀yẹ nínú ìdíje "Peak Talent Show" ní ọdún 2009, ó sì gbé àwo-orin rẹ̀ "Johnny" jáde ní ọdún 2014. Bábá rẹ̀ jẹ́ ọmọ Yoruba, ìyá rẹ̀ jẹ́ ará ẹ̀yà Igbo.
Ronke Ojo Ronke Ojo tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù keje ọdún 1974 (July 17, 1974)tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Rónkẹ́ Òṣòdì-Òkè jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin, olùdarí àti olóòtú sinimá àgbéléwò ọmọ Yorùbá láti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.Bákan náà, Rónkẹ́ jẹ́ akọrin
Kí ni fíìmù? [[ILÉ-IFẸ̀.]
Kí ni fíìmù? [[LÁTI ỌWỌ́]]
Kí ni fíìmù? YUNIFÁSITÌ OBÁFẸ́MI AWÓLỌ́WỌ̀,
Kí ni fíìmù? [[BÁDÉWỌLÉ OLÚWÁTÓSÌN ADÉBÙKỌ́LÁ]]
Kí ni fíìmù? [[OṢÙ ỌPẸ́ 2007]]
Kí ni fíìmù? B.A (HONS.) YORÙBÁ
Kí ni fíìmù? [[Supervisor – Dr. F.A. Fabunmi]]
Kí ni fíìmù? APÁ KAN NÍNÚ ÀṢEKÁGBÁ OYÈ
Kí ni fíìmù? ÀGBÉYẸ̀WÒ ÌLÒ Ẹ̀KA-ÈDÈ NÍNÚ FÍÌMÙ ÀGBÉLÉWÒ JÓGUN-Ó-MÍ, ṢAWORO-IDẸ ÀTI AGOGO-ÈÈWỌ̀
Oyinkánsọ́lá Àbáyọ̀mí Wọ́n bí ó gẹ́gẹ́ bí Oyínkánsọ́lá Àjàsá lọ́dún 1897 ló rílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Àwọn òbí rẹ̀ ló máa ń pè é ní Oyínkán, èyí tí ó jẹ́ àpèkúrú orúkọ rẹ̀. Ó ní àbúrò ọkùnrin kan tí ó ń jẹ́ Akéúṣọlá. Èyí yìí kú nígbà tí ó wà lọ́mọdún méjì. Orúkọ bàbá rẹ̀ ni Kítóyè Àjàsá, ọmọ bibi Yorùbá pọ́nńbélé, ẹni tí ìsèjọba Bìrìtìkó kọ́kọ́ fi joyè alàgbà ìjọ. Ìyá rẹ̀ ni Lucretia Ọláyíninká Moore, ọmọbabìnrin ìlú Ẹ̀gbá. Ó jẹ́ ìbátan Kofo Ademola. Ó kàwé ní ilé-ìwé àwọn obìnrin, Anglican Girls' Seminary ní ìlú Èkó lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Bákan náà, ó kàwé gboyè lọ́dún 1909 ní ilé-ìwé Young Ladies Academy ní Ryford Hall, tí ó wà ní Gloucestershire,ní orílẹ̀-èdè Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì. Lọ́dún 1917, ó kàwé ní Royal Academy of Music ní ìlú London. Ó padà sí Èkó lọ́dún 1920. Ó Ṣe iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ìmọ̀ orin ní Anglican Girls' Seminary. Ní àkókò yìí ni ó pàdé ọkọ rẹ̀, tí orúkọ rẹ̀, amọ̀fin Morónfólú Àbáyọ̀mí tí wọ́n sìn fẹ́ ara wọn lọ́dún 1923. They married in August 1923, tí wọ́n yóò pa nílé ẹjọ́ lẹ́yìn oṣù méjì sí ìgbà náà.
Ọ̀rọ̀-Orúkọ (Èdè Yorùbá) Ọ̀rọ̀ orúko ni ọ̀rọ̀kọrọ̀ nínú gbólóhùn èdè Yorùbá tí ó jẹ́ orúkọ tàbí tí ó ń tọ́ka sí orúkọ ènìyàn, ẹranko, ìlu, nǹkan (ẹlẹ́mìí tàbí aláìlẹ́mìí, nǹkan afòyemọ̀, nǹkan aṣeékà, aláiseéka ) ọ̀rọ̀ orúkọ ni olùwà fún àbọ̀ .
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P punishment, n. ìyà, ìjìyà, (What is the punishment for murder?) Kí ni ìjìyà fún ìpànìyàn?.
Àṣà Ìsọmọlórúkọ Nílẹ̀ Yorùbá Àṣà Ìsọmọlórúkọ Nílẹ̀ Yorùbá ́ jẹ ọ̀nà tí wọ́n ń gbà láti sọ ọmọ tuntun lórúkọ. Láyé àtijó, ọjọ́ keje ní Yorùbá máa ń sọmọbìrin lórúko, tí wọ́n sì máa ń sọmọkùnrin lórúkọ lọ́jọ́ kẹsàn-án. Ṣùgbọ́n, ẹ̀sìn àjèjì kiriyó àti ìmàle tí yí èyí padà, ọjọ́ kẹjọ là ń sọmọ lórúkọ nílẹ̀ Yorùbá lóde òní. Oríṣiríṣi orúkọ ni Yorùbá máa ń sọmọ. Yòóbá ní orúkọ àmútọ̀runwá àti orúkọ àbísọ. Orúkọ àbísọ ni àwọn orúkọ Yorùbá tí wọ́n máa ń sọmọ tí ó yàtọ̀ sí orúkọ àmútọ̀runwá. Àpẹẹrẹ orúkọ àbísọ Yorùbá ni: Babátúndé, Olúwaṣẹ́gún, Ìyabọ̀, Abídèmí, Àbẹ̀bí, Fọlọ́rúnṣọ́, Akinọlá, Ìgbẹ́kẹ̀lé, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ìṣẹ̀lẹ̀ tàbí àsikò tí wọ́n bá bímọ sí nígbà mìíràn ló máa ń ṣe atọnà irú orúkọ tí wọ́n yóò sọ ọmọ tí wọ́n bá bí ní àkókò náà. Babátúndé jẹ́ ọmọkùnrin tí bàbá òbí rẹ̀ kan bá kú lásìkò tí wọ́n bí i SÍ, Ìyábọ̀ tàbí Yétúndé ni orúkọ ọmọbìnrin tí ìyá àwọn òbí rẹ̀ kan kú lásìkò tí wọ́n bí i, Abíọ́nà ni ọmọ tí wọ́n bá bí sí ọ̀nà, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Kí ni fíìmù? Ohun tí ó ṣe kókó ni wí pé ìtàn ni fíìmù máa ń sọ pẹ̀lú àwòràn àwọn ò̀ṣèré lóríṣìíríṣìí. Ẹ̀rọ kámérà ni wọ́n máa ń lò láti gba àwọn àwòrán yìí sílẹ̀.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B Basis: n; (What is the basis for your  opinion?) pàtó Kí ni pàtó èrò okàn re?
Princess Peters Princess Osayomwanbor Peters jẹ́ akọrin ìhìnrere àti òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Rebecca Adébímpé Adékọ́lá Rebecca Adébímpé Adékọ́lá tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Ìrètí jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò ọmọ Yorùbá lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó di olóògbé ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹsàn-án ọdún 2002, (27th September 2002). Kí ó tó di olóògbé, ìrètí jẹ́ ọ̀kan lára ìlúmọ̀ọ́kà òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò, pàápàá jùlọ sinimá-àgbéléwò èdè Yorùbá. Lára àwọn sinimá-àgbéléwò tí ó ti gbajúmọ̀ ni, Edúnjọ́bí, Ayé Àwa Obìnrin àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn sinimá-àgbéléwò mìíràn. Ọ̀pọ̀ èèyàn lérò pé Rebecca Adébímpé Adékọ́lá jẹ́ ìbátan pẹ̀lú Ọdúnladé Adékọ́lá, ògbóǹtarìgì òṣèré sinimá àgbéléwò òde òní, ṣùgbọ́n wọn kò tan rárá, orúkọ wọn kàn wulẹ̀ ṣe kongẹ́ ni. Lára àwọn ọmọ Rebecca Adébímpé Adékọ́lá ni Tọ̀míwà Adékọ́lá.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): P purport, n. ìtumọ̀, ìdí, ìtorí. (What is the purport of what he sand?) Kí ni ìtumọ̀ ohun tí ó sọ?
Tiwa Savage Savage fi orúkọ sílẹ̀ ní Berklee College of Music ó sì gboyè nínú Music. Nígbà tí ó ń ṣàtúnyẹ̀wò àwọn ìrírí rẹ̀, ó sọ ó di mímọ̀ pé ìwúrí òun wá látàrí ìfẹ́ tí àwọn ọ̀dọ́ akẹ́kọ̀ọ́ fi máa ń hàn sí ohun tí wọ́n nífẹ̀ẹ́ sí. Savage sọ̀rọ̀ ráńpẹ́ lórí àwọn ìpèníjà tí àwọn akọrin máa ń dojú kọ tí wọ́n bá fẹ́ yí sí adarí orin láti elégbè àti wípé wọ́n máa ń dojú kọ ìyẹ̀wò nígbà tí eré wọ́n ò bá jẹ́ nǹkankan. Ó tún sọ̀rọ̀ nipa owo re ati pe ipele ọjọgbọn rẹ ko jẹ ki o ni ifarahan si ẹtan.
Abel Olúwáfẹ́mi Dòsùmú Abel Olúwáfẹ́mi Dòsùmú, ni gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Mega 99, ni ó jẹ́ olórin ìyìnrere àti Jùjú, olùkọ orin akọrin àti ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Bọ́láńlé Nínálowó A bí Nínálowó sí ìlú Ìkòròdú ni ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Kí óó dèrò ìlú-ọba ó kàwé àkóbẹ̀rẹ̀ àti sẹ̀kọ̀ndìrì rẹ̀ ní ìlú Èkó.
SARS-CoV-2 Nígbàtí ìjálẹ̀ àrùn náà kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ ní ilú Wuhan ní Ṣáínà, orúkọ tí wọ́n sábà pe kòkòrò èràn náà nígbà náà ni "èrànkòrònà (coronavirus)", "èrànkòrònà Wuhan (Wuhan coronavirus)", tàbí "èràn Wuhan (Wuhan virus)". Ní January ọdún 2020, Àjọ Ìlera Àgbáyé dáàbá orúkọ "èrànkòrónà tuntun ọdún 2019 (2019 novel coronavirus)" (2019-nCov) fún kòkòrò èràn náà. Èyí ní ìbámu mọ́ ìlànà AIA (WHO) ọdún 2015 tó lòdì sí lílo orúkọ ibùgbé (f.a. Wuhan), orúkọ irú ẹranko, tàbí orúkọ ẹ̀yà ènìyàn fún orúkọ àrùn tàbí kòkòrò èràn. Ní 11 February 2020, ìgbìmọ̀ "International Committee on Taxonomy of Viruses" (Ìgbìmọ̀ Àgbáyé lórí Ìpínsíàyè àwọn Kòkòrò Èràn) gba orúkọ yìí "àrọ́lù àìsàn ìmín olóró gbígboró, èrànkòrónà irú 2" (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2; SARS-CoV-2) gẹ́gẹ́ bíi orúkọ àlòsiṣẹ́. Láti mọ́ baà ṣe àsìṣe rẹ̀ m àrùn SARS, Àjọ Ìlera Àgbáyé nígbà míràn le pe SARS-CoV-2 bi "the COVID-19 virus" (èràn COVID-19) nínú àwọn ìkéde wọn. Àwọn míràn tún pe SARS-CoV-2 àti àrùn rẹ̀ bíi "àrùn kòrónà" tàbí "kòkòrò kòrónà".
TY Bello Toyin Ṣókẹ́fun-Bello (ọjọ́ ìbí - ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kíní ọdún 1978), tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí TY Bello, jẹ́ ọmọ orílè-ẹ̀dẹ̀ Nàìjíríà, akọrin ni, a sì tún máa ṣe àgbékalẹ̀ orin fún àwọn ẹlòmíràn lá ti kọ́ ọ jáde, ayàwòrán ni, ó sì tún jẹ́ elẹ́yinjú àánú. Kí ó tó di àkókò tí TY Bello bẹ̀rẹ̀ isẹ́ àdáṣe rẹ̀, ó ti wà pẹ̀lú ẹgbẹ́ olórin ẹ̀mí tí a n pè ní Kush kí ẹgbẹ́ náà tó kó igbá wọlé. TY Bello jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ àgbáríjọ àwọn olùyàwòrán ní orílè-èdè Nàìjíríà, tí a n pè ní "Depth of Field." TY Bello di gbajúgbajà nípasẹ̀ àwọn orin àdákọ rẹ̀ tí ó ṣe bíi "Greenland (Ilẹ̀ ọlọ́ọ̀rá)", "Ẹkùndayọ̀", "This Man (Ọkùnrin Yìí )", "Freedom (Òmìnira)" àti "Fúnmiṣe".
Ọwọ́ fífọ̀ (a) Kí omi wa ni títòòrò: eleyi ní í ṣe pẹ̀lú yíyọ àwọn pátíkùlù ńlá àti àwọn kòkòrò tí ó ju ìdá àádọ́ta nínú ọgọ́rùn ún (50%) lọ kúrò nínú omi.
Orúkọ Yorùbá Orúkọ ìnagijẹ ni orúkó tí wọ́n ma ń fúni látàrí ìhùwà sí,ìrísí àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àpẹẹrẹ ni Eyínfúnjowó,Eyínafẹ́,Ajíláran,Ajíṣafẹ́,Ọ̀pẹ́lẹ́ńgẹ́,Arikúyẹrí,Agbọ́tikúyọ̀,Awẹ́lẹ́wà, ìbàdí àrán àti bblọ. éjì nínú orúkọ àmútọ̀run wá Yorùbá tó gbajúmọ̀ jù ni Táíwò(tàbí Táyé) àti Kẹ́hìndé tí wọ́n fún àwọn ìbejì ní pàtàkì. Ó jẹ́ ìgbàgbọ́ pé àkọ́kọ́ nínú ìbejì ni Táíwò(tàbí Táyé)tí ó gbèrò láti kọ́kọ́ jáde wá sáyé láti finmú fínlẹ̀ bóyá agbègbè ibi tí wọ́n fẹ́ wọ̀ dára tàbí kò dára láti wà sínú ẹ̀.Tí ó bá tẹ́ ẹ lọ́rùn á tẹ́wọ́ gba ìkejí rẹ̀ Kẹ́hìndé(nígbà mííràn á dá kẹ́hìndé padà)kó ní kó má a bọ̀. Òmíràn pẹ̀lú ẹ̀sìn àbáláyé:àpẹẹrẹ ni Ifáṣọlá-Ifá ṣe àṣeyọrí.ó ṣeéṣe fífún ọmọ tí wọ́n máa kọ́ gẹ́gẹ́ bí i babaláwo àti iṣẹ́ ifá máa jẹ́ kí ó dọlọ́rọ̀ àti aláṣeyọrí. Àwọn obí onígbàgbọ́ ìgbàlódé fún ìṣe kí wọ́n máa lo orúkọ àbáláyé fún pípáàrọ̀ orúkọ òrìsà fún OLÚ tàbí OLúWA,ìtumọ̀ olúwa tàbí olúwa mi tí ó ń tọ́ka sí èròǹgbà onígbàgbọ́ nípa ỌLỌ́RUN àti Jésù kírísítì.Fún àpẹẹrẹ Olúwatiṣé-olúwa ti ṣé,àwọn òbí gbàdúrà fún ọmọ olúwa náà sì fún wọn níkan. Àwọn òbí mùsùlùmí máa ń fẹ́ fẹ́ fún ọmọ wọn ní orúkọ Lárúbáwá nígbàmííràn pẹ̀lú pípè Yorùbá,Ràfíáh di Ràfíátù. Orúkọ ipaṣẹ̀ tún lè ṣàkàwé ipò tí ìdílé náà wà láwùjọ(àpẹẹrẹ "Adéwálé" orúkọ ìdílé ọba àtàtà)Ó tún lè ṣàkàwé iṣẹ́ abínibí ìdílé kan(àpẹẹrẹ"àgbẹ̀dẹ",àwọn Alágbẹ̀dẹ). Yorùbá tún ní oríkì irú èyí tí àwọn akọ́ríkì máa ń lò láti tẹpẹlẹ mọ́ Àṣeyọrí aṣáájú ti oríṣìíríṣìí ìdílé.Oríkì tún lè jẹ́ ẹlẹ́yọ ọ̀rọ̀ bì i "Àdúnní"tàbí kí ó jẹ́ ẹṣẹ̀ ìwé tàbí jáǹtìrẹrẹ.Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wí pé kì í ṣe ipa àtàtà ni ó ń kó nínú orúkọ gidi,oríkì máa ń sáábà jẹ́ lílò ní ẹ̀gbẹ́ kan ,ó máa ń sáábà jẹ́ ohun tí gbogbogbò mọ̀ mọ̀ọ̀yàn ní àkókò kan.Púpọ̀ nínú àwọn ènìyàn ni àwọn ará ìlú mìíràn lè dámọ̀ kódà ìdílé wọn nípa lílo oríkì okùn ìrandíran won. Iṣẹ́ kékeré ni Yíyan orúkọ níṣẹ̀yí nítorí kòsí àkójọpọ̀ orúkọ Yorùbá tó pé. síbẹ̀síbẹ̀ iṣẹ́ àgbéṣe titun Látọwọ́ akẹ́kọ̀ọ́ èdè Nàìjíríà ti bẹ̀rẹ̀ láti ṣe gbogbo orúkọ Yorùbá sí kíkọ sílẹ̀ sínú ìwé arídìí ní ti ìlànà onírúurú ọ̀nà ìgbàròyìn.