mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
วิวัฒนาการของมนุษย์ หลักฐานของคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับวิวัฒนาการของมนุษย์มาจากงานวิทยาศาสตร์ธรรมชาติหลายสาขา (ดูรายละเอียดอื่นที่ต้นบทความ)
แหล่งความรู้หลักของกระบวนการวิวัฒนาการปกติมาจากซากดึกดำบรรพ์ ซึ่งเริ่มมีการสั่งสมหลักฐานของพันธุ์มนุษย์เริ่มตั้งแต่ปี ค.ศ. 1829 (ดู "ประวัติการศึกษาสมัยดาร์วิน")
แต่เริ่มตั้งแต่มีการพัฒนาด้านพันธุศาสตร์ในสาขาอณูชีววิทยาที่ต้นคริสต์ทศวรรษ 1970 (ดู "ประวัติ-การปฏิวัติทางพันธุศาสตร์")
การวิเคราะห์ดีเอ็นเอก็ได้กลายมาเป็นแหล่งความรู้ที่สำคัญพอ ๆ กัน
ส่วนงานศึกษาในเรื่องกำเนิดและพัฒนาการของสิ่งมีชีวิต (ontogeny) วิวัฒนาการชาติพันธุ์ (phylogeny) และโดยเฉพาะวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตเชิงพัฒนาการ (evolutionary developmental biology) ของทั้งสัตว์มีกระดูกสันหลังและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังได้ให้ความรู้ใหม่ ๆ พอสมควรเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตทั้งหมดรวมทั้งของมนุษย์
มีงานศึกษาเฉพาะเรื่องเกี่ยวกับกำเนิดและชีวิตของมนุษย์ ซึ่งก็คือมานุษยวิทยา (anthropology) โดยเฉพาะบรรพมานุษยวิทยา (paleoanthropology) เป็นศาสตร์ที่พุ่งความสนใจไปที่มนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์
วิวัฒนาการของมนุษย์ วิวัฒนาการของมนุษย์ ()
เป็นกระบวนการวิวัฒนาการที่นำไปสู่การปรากฏขึ้นของ "มนุษย์ปัจจุบัน" ( มีนามตามอนุกรมวิธานว่า "Homo sapiens" หรือ "Homo sapiens sapiens")
ซึ่งแม้ว่าจริง ๆ แล้วจะเริ่มต้นตั้งแต่บรรพบุรุษแรกของสิ่งมีชีวิตทั้งหมด
แต่บทความนี้ครอบคลุมเพียงแค่ประวัติวิวัฒนาการของสัตว์อันดับวานร (primate) โดยเฉพาะของสกุล "โฮโม" ("Homo")
และการปรากฏขึ้นของมนุษย์สปีชีส์ "Homo sapiens" ที่จัดเป็นสัตว์วงศ์ลิงใหญ่เท่านั้น 
การศึกษาเกี่ยวกับวิวัฒนาการมนุษย์นั้นต้องอาศัยความรู้ทางวิทยาศาสตร์หลายสาขา
รวมทั้งมานุษยวิทยาเชิงกายภาพ (หรือ มานุษยวิทยาเชิงชีวภาพ), วานรวิทยา, โบราณคดี, บรรพชีวินวิทยา, 
พฤติกรรมวิทยา, ภาษาศาสตร์, จิตวิทยาเชิงวิวัฒนาการ (evolutionary psychology), คัพภวิทยา และพันธุศาสตร์
กะโหลกศีรษะ การศึกษาเกี่ยวกับกะโหลกศีรษะมีประโยชน์อย่างมากหลายประการ โดยเฉพาะการศึกษาในเชิงกายวิภาคศาสตร์เปรียบเทียบระหว่างสัตว์ชนิดต่างๆ ซึ่งเป็นประโยชน์ด้านบรรพชีวินวิทยาและความเข้าใจถึงลำดับทางวิวัฒนาการ นอกจากนี้การศึกษาลงไปเฉพาะกะโหลกศีรษะมนุษย์ก็มีประโยชน์อย่างมากในการศึกษาด้านนิติเวชศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ รวมทั้งมานุษยวิทยาและโบราณคดี
การปรับตัวเป็นสัตว์เลี้ยง สุนัขเป็นสิ่งมีชีวิตแรกที่ปรับนำมาเลี้ยง และแพร่หลายไปทั่วทวีปยูเรเชียก่อนการสิ้นสุดสมัยไพลสโตซีน ก่อนการเกิดขึ้นของเกษตรกรรม และก่อนการนำสัตว์อื่น ๆ ต่อ ๆ มามาเลี้ยง
ข้อมูลทั้งทางโบราณคดีและทางพันธุกรรมแสดงนัยว่า การแลกเปลี่ยนยีน (gene flow) ที่เป็นไปทั้งสองทางระหว่างสิ่งมีชีวิตที่นำมาเลี้ยงกับพันธุ์ป่า เช่น ลา ม้า อูฐทั้งพันธุ์โลกเก่าและโลกใหม่ แพะ แกะ และหมู เป็นเรื่องสามัญ
และเพราะความสำคัญของการนำสิ่งมีชีวิตมาเลี้ยงต่อมนุษย์ และคุณค่าของมันโดยเป็นแบบจำลองของกระบวนการวิวัฒนาการและของการเปลี่ยนแปลงทางประชากร
การศึกษาเกี่ยวกับทฤษฎีนี้ จึงดึงดูดความสนใจของนักวิทยาศาสตร์สาขาต่าง ๆ รวมทั้งโบราณคดี บรรพชีวินวิทยา มานุษยวิทยา พฤกษศาสตร์ สัตววิทยา พันธุศาสตร์ และวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมสาขาต่าง ๆ
กะโหลกศีรษะมนุษย์ การศึกษาเกี่ยวกับกะโหลกศีรษะของมนุษย์มีประโยชน์อย่างมากในการศึกษาด้านมานุษยวิทยาและโบราณคดี ซึ่งเป็นข้อมูลที่สำคัญทางบรรพชีวินวิทยา และยังช่วยให้เข้าใจถึงลำดับทางวิวัฒนาการ นอกจากนี้ในทางนิติเวชศาสตร์ กะโหลกศีรษะยังมีความสำคัญในการตรวจพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลและการแยกความแตกต่างระหว่างเพศชายและหญิง ซึ่งมีประโยชน์ในการสืบสวนสอบสวนคดีอีกด้วย
กาลานุกรมวิวัฒนาการมนุษย์ บทความไม่มุ่งจะแสดงกำเนิดของชีวิตซึ่งกล่าวไว้ในบทความกำเนิดชีวิตจากสิ่งไร้ชีวิต แต่มุ่งจะแสดงสายพันธุ์ที่เป็นไปได้สายหนึ่งที่ดำเนินมาเป็นมนุษย์
ข้อมูลของบทความมาจากการศึกษาในบรรพชีวินวิทยา ชีววิทยาพัฒนาการ (developmental biology) สัณฐานวิทยา และจากข้อมูลทางกายวิภาคและพันธุศาสตร์
การศึกษาเกี่ยวกับวิวัฒนาการมนุษย์เป็นส่วนสำคัญของมานุษยวิทยา
ชาติพันธุ์วิทยา ชาติพันธุ์วิทยา หรือ ชาติวงศ์วิทยา หรือ ชนชาติวิทยา () เป็นสาขาวิชาหนึ่งของมานุษยวิทยา ที่ศึกษาและเปรียบเทียบเกี่ยวกับความเชื่อและวิธีปฏิบัติของแต่ละสังคม เป้าหมายหนึ่งคือ การศึกษาประวัติศาสตร์มนุษย์ กฎทางวัฒนธรรม การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม และนัยทั่วไปเกี่ยวกับธรรมชาติมนุษย์ สำหรับผู้ที่ศึกษาในสาขาวิชานี้ จะเรียกว่า "นักชาติพันธุ์วิทยา" (ethnologist)
มานุษยวิทยากายภาพ มานุษยวิทยากายภาพ คือ สาขาวิชาศึกษาเกี่ยวกับการทำงานของสิ่งมีชีวิตวิวัฒนาการ พันธุกรรม การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ไพรเมทวิทยา และ วิวัฒนาการของมนุษย์
ประชาน กระบวนการนี้มีการวิเคราะห์ศึกษาในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะเกี่ยวกับภาษาศาสตร์ วิสัญญีวิทยา ประสาทวิทยาศาสตร์ จิตเวชศาสตร์ จิตวิทยา การศึกษา ปรัชญา มานุษยวิทยา ชีววิทยา ระบบวิทยา ตรรกศาสตร์ และวิทยาการคอมพิวเตอร์
ซึ่งรวมกับการวิเคราะห์การศึกษาทางด้านอื่น ๆ จะสงเคราะห์ลงในสาขาประชานศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาวิชาอิสระ
การศึกษาองค์การ การศึกษาองค์การ () หรือ พฤติกรรมองค์การ หรือ ทฤษฎีองค์การ เป็นสาขาวิชาหนึ่งที่สนใจศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับองค์การ โดยนำวิธีการและองค์ความรู้ของศาสตร์แขนงต่างมาใช้ในการวิเคราะห์และอธิบายปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับองค์การ ได้แก่ เศรษฐศาสตร์ สังคมวิทยา รัฐศาสตร์ มานุษยวิทยา และจิตวิทยา โดยมีสาขาวิชาที่ใกล้เคียงอย่างเช่น การบริหารทรัพยากร
ไทยศึกษา ไทยศึกษา หรือ ไทยคดีศึกษา เป็นการศึกษาวิจัยที่รวมรวบผู้เชี่ยวชาญสาขาต่างๆ เช่นประวัติศาสตร์ มานุษยวิทยา ศาสนศึกษา รัฐศาสตร์ ภาษาไทย วรรณคดีไทย และดนตรีศึกษา เพื่อศึกษาวิจัยในประเด็นเกี่ยวกับประเทศไทยและชาติพันธุ์ไต
ไมเคิล ดี. โคล ไมเคิล ดี. โคล (เกิด ค.ศ. 1929) เป็นนักโบราณคดี นักมานุษยวิทยา นักภาษาศาสตร์จารึกและนักประพันธ์ เป็นที่รู้จักกันดีในผลงานวิจัยในสาขาวิชาการศึกษาเมโสอเมริกันยุคก่อนโคลัมเบียน (และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง สำหรับผลงานเกี่ยวกับอารยธรรมมายา โดยเขาถูกจัดให้เป็นหนึ่งในนักวิชาการมายันนิสต์ที่สำคัญที่สุดในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20) นอกจากนี้ โคลยังได้ทำการขุดค้นอย่างกว้างขวางในแหล่งโบราณคดีอีกหลายแห่งในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้ เขายังมีความเชี่ยวชาญในการศึกษาร่วมสมัยของอารยธรรมป่าร้อนชื้นโบราณ อย่างเช่น ในอเมริกากลางและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัจจุบัน (ค.ศ. 2005) โคลดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์อุปารการคุณชาร์ลส์ เจ. แม็กเคอร์ดี แห่งสาขาวิชามานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยเยล และเป็นภัณฑารักษ์อุปารการคุณของงานแสดงด้านมานุษยวิทยาในพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติพีบอดี ซึ่งเขาเริ่มดำรงตำแหน่งภัณฑารักษ์ตั้งแต่ ค.ศ. 1968 ถึง ค.ศ. 1994
มนุษยศาสตร์ มนุษยศาสตร์ () เป็นกลุ่มของสาขาวิชาที่เกี่ยวกับการศึกษาสภาวะแห่งมนุษย์โดยส่วนใหญ่ใช้กรรมวิธีเชิงวิเคราะห์, วิจารณญาณ หรือการคาดการณ์ซึ่งแตกต่างจากการเข้าสู่ปัญหาด้วยกรรมวิธีเชิงประจักษ์ด้วยธรรมชาติ, สังคมศาสตร์ โดยธรรมเนียมทั่วไปมนุษยศาสตร์รวมถึงสาขาวิชาภาษาศาสตร์โบราณและภาษาศาสตร์สมัยใหม่, วรรณคดี ประวัติศาสตร์ ปรัชญา ศาสนา ทัศนศิลป์ ศิลปะการแสดง และดนตรี บางครั้งมีการรวมเอาสาขาวิชาอื่นเพิ่มเข้าไปด้วย ได้แก่ มานุษยวิทยา ภูมิภาคศึกษา การสื่อสารและวัฒนธรรมศึกษา แม้ว่าสาขาวิชาเหล่านี้มักถูกจัดไว้ในสาขาสังคมศาสตร์ นักวิชาการที่อยู่ในสายของสาขาวิชานี้ บางครั้งอาจเรียกตนเองว่าเป็น "นักมนุษยนิยม" อย่างไรก็ตามคำดังกล่าวก็ได้ใช้เรียกนักปรัชญาสาขามนุษยนิยมแต่ก็ยังไม่เป็นที่ยอมรับ
ธรณีวิทยาทางทะเล ธรณีวิทยาทางทะเล คือการศึกษาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และโครงสร้างของพื้นมหาสมุทรและศึกษาเกี่ยวข้องกับธรณีฟิสิกส์, ธรณีเคมี, ตะกอนวิทยาและบรรพชีวินวิทยาที่ค้นคว้าวิจัยและหาข้อมูลเกี่ยวกับพื้นมหาสมุทรและชายฝั่ง ธรณีสัณฐานวิทยาเป็นส่วนหนึ่งในสาขาของธรณีฟิสิกส์และสมุทรศาสตร์กายภาพ
วิวัฒนาการของมนุษย์ แต่ว่า หลักฐานที่มีไม่ได้ห้ามการผสมพันธุ์กัน (admixture) ระหว่าง "H. sapiens" กับมนุษย์กลุ่ม "Homo" ก่อน ๆ และก็ยังไม่สามารถล้มทฤษฎีที่แข่งกันคือ Multiregional Origin (ทฤษฏีกำเนิดมนุษย์หลายเขตพร้อม ๆ กัน)
ซึ่งเป็นประเด็นขัดแย้งที่ยังไม่ยุติในสาขาบรรพมานุษยวิทยา (paleoanthropology)
ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาแต่เดิมเป็นกลุ่มวิชาหนึ่งที่เปิดสอนในภาควิชาสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อมีการก่อตั้งคณะสังคมศาสตร์ในปี พ.ศ. 2517 จึงได้ถูกจัดตั้งเป็นภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา และเปิดสอนในระดับปริญญาตรีหลักสูตรแรกคือหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ในปี พ.ศ. 2518 และต่อมาจึงได้เปิดสอนในระดับปริญญาโทคือหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยาประยุกต์ในปี พ.ศ. 2536 นอกจากนี้ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยายังมีการจัดทำโครงการหลักสูตรสองปริญญาคู่ขนานกับหลักสูตรวิทยาศาสตร์บัณฑิต สาขาวิชาวนศาสตร์ชุมชน และหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ใช้เวลาการศึกษา 5 ปี ซึ่งเป็นโครงการความร่วมมือระหว่างคณะสังคมศาสตร์และคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
มานุษยวิทยาการแพทย์ มหาวิทยาลัยหลายแห่งในยุโรปและสหรัฐอเมริกา รวมทั้งมหาวิทยาลัยหลายแห่งในประเทศไทยได้เปิดสอนในระดับชั้นปริญญาโทและเอก วิชานี้มีขอบเขตการศึกษากว้างขวาง โดยนำความรู้สาขามานุษยวิทยากายภาพ สาขาแพทย์ศาสตร์และสาขามานุษยวิทยาสังคมวัฒนธรรมมาประยุกต์ใช้เพื่อเรียนรู้ความสัมพันธ์ทางด้านสรีระ ประเพณี วัฒนธรรม และการแพทย์พื้นบ้านของคนแต่ละสังคมกับการแพทย์สมัยใหม่
มานุษยวิทยาสื่อ มานุษยวิทยาสื่อ หรือ มานุษยวิทยาสื่อมวลชน เป็นสาขาวิชาในมานุษยวิทยาสังคมหรือมานุษยวิทยาวัฒนธรรมที่เน้นใช้วิธีการทางชาติพันธุ์นิพนธ์ในการศึกษาผู้ผลิต ผู้ชม และแง่มุมทางสังคมวัฒนธรรมอื่นๆ ของสื่อมวลชน
มานุษยวิทยาสังคม มานุษยวิทยาสังคมแตกต่างจากวิชาสาขาอื่นเช่น เศรษฐศาสตร์หรือรัฐศาสตร์โดยช่วงที่กว้างของเนื้อหารวมๆ และความเอาใจใส่ที่มันมีต่อความหลากหลายทางวัฒนธรรมและสังคมทั่วโลกและและความจุของมันซึ่งทำให้สาขาวิชาต้องย้อนไปศึกษาสมมุติฐาน "ยูโรป-อเมริกัน" มานุษยวิทยาสังคมแตกต่างจากสังคมวิทยาทั้งในกรรมวิธีโดยรวมที่สาขานี้มีให้กับความเหมาะสมกับเรื่องราวตลอดจนการให้ความสว่างที่ได้จากการศึกษาระดับละเอียดเฉพาะและการขยายเลยไปจากความเข้มงวดของปรากฏการณ์สังคมและวัฒนธรรม ศิลปะ ความเป็นปัจเจกบุคคลและปริชานในขณะที่นักมานุษวิทยาสังคมบางคนใช้กรรมวิธีเชิงปริมาณ (โดยเฉพาะผู้ทำงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับเรื่องเศรษฐกิจท้องถิ่น ประชากรศาสตร์ หรือสุขภาพและความเจ็บป่วย ) นักมานุษยวิทยาสังคมโดยทั่วไปมักเน้นการวิเคราะห์เชิงคุณภาพที่มีระยะเวลาภาคสนามที่ยาวนานมากกว่าที่จะใช้กรรมวิธีเชิงปริมาณที่มักใช้ทั่วไปโดยนักเศรษฐศาสตร์และนักสังคมวิทยา
ชีววิทยา การศึกษาวิวัฒนาการมีความเกี่ยวข้องกับต้นกำเนิดและการสืบทอดลักษณะของสปีชี่ส์ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงลักษณะที่ผ่านมา และต้องอาศัยนักวิทยาศาสตร์จากหลายสาขาที่เกี่ยวข้องกับอนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต สาขาวิวิฒนาการมีรากฐานจากสาขาบรรพชีวินวิทยา ซึ่งอาศัยซากดึกดำบรรพ์ในการตอบคำถามเกี่ยวกับรูปแบบและจังหวะของวิวิฒนาการ
มานุษยวิทยาวัฒนธรรม เส้นขนานของมานุษยวิทยาวัฒนธรรมเกิดขึ้นในสหรัฐฯ กล่าวคือ วิชามานุษยวิทยาสังคม ซึ่งใช้ "ความเป็นสังคม" เป็นแนวคิดกลางและที่เน้นจุดรวมไปที่การศึกษาสถานภาพทางสังคมและบทบาท กลุ่ม สถาบันและความสัมพันธ์ระหว่างกันแล้วพัฒนามาเป็นสาขาวิชาการในสหราชอาณาจักร ความหมายของขอบข่ายของ "มานุษยวิทยาสังคม-วัฒนธรรม" ทำให้เกิดความแตกต่างในประเพณีของทั้งมานุษยวิทยาวัฒนธรรมและมานุษยวิทยาสังคม
มนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน ในสาขาบรรพมานุษยวิทยา คำว่า มนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน หรือ มนุษย์ปัจจุบัน
หรือ "โฮโมเซเปียนส์"ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน (, ตัวย่อ AMHS)
หมายถึงสมาชิกของมนุษย์สปีชีส์ "Homo sapiens" ที่มีรูปพรรณสัณฐานภายในพิสัยลักษณะปรากฏของมนุษย์ปัจจุบัน
หลุยส์ ลีกคี หลุยส์ ลีกคี เกิดในครอบครัวมิชชันนารีชาวอังกฤษที่อาศัยอยู่ในกรุงไนโรบี ประเทศเคนยา จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ แล้วเริ่มงานเป็นหมอสอนศาสนา ก่อนจะหันมาศึกษางานด้านโบราณคดี มานุษยวิทยา และบรรพชีวินวิทยา
มานุษยวิทยาสังคม มานุษยวิทยาสังคม เป็นสาขาหนึ่งของวิชามานุษยวิทยาว่าด้วยการศึกษาว่ามนุษย์ที่มีชีวิตอยู่ในปัจจุบันประพฤติปฏิบัติตนอย่างไรในกลุ่มของสังคม
มานุษยวิทยา ศึกษากำเนิดและวิวัฒนาการของเผ่าพันธุ์มนุษย์ กลุ่มวัฒนธรรม รวมถึงสังคมมนุษย์ ในขั้นพัฒนาการของสังคมด้านต่าง ๆ เช่น โครงสร้างทางสังคม ระบบความเชื่อ องค์กรและสถาบันทางการเมือง ประเพณีและพิธีกรรม วัฒนธรรม ความเชื่อ อุดมการณ์ จารีตประเพณี และกฎหมาย บนรากฐานทางเศรษฐกิจ ทั้งที่สอดคล้องต้องกัน และขัดแย้งกัน ทั้งที่ตกผลึกแล้ว หรืออยู่ในระยะเปลี่ยนผ่าน 
"นักมานุษยวิทยากายภาพ" ศึกษาความเปลี่ยนแปลงด้านรูปลักษณ์และรูปร่างของมนุษย์และความเป็นมาของวัฒนธรรมและสังคมที่เกี่ยวข้อง : จัดประเภทเผ่าพันธุ์และพัฒนาการทางเผ่าพันธุ์มนุษย์ โดยศึกษาข้อมูลจากแหล่งที่มาต่างๆ เช่น บันทึกทางประวัติศาสตร์ โบราณสถานและโบราณวัตถุ ชาติพันธุ์วรรณนา และประสบการณ์ทางวิชาการต่างๆ เพื่อนำมาใช้ในการเปรียบเทียบลักษณะรูปร่างของมนุษย์ในสมัยดึกดำบรรพ์ที่ยังคงมีซากเหลืออยู่กับกลุ่มเผ่าพันธุ์มนุษย์ในปัจจุบัน อาจเชี่ยวชาญในการศึกษาวัฒนธรรมของมนุษยชาติในสมัยดึกดำบรรพ์และวัฒนธรรมของมนุษย์ในสมัยที่เจริญแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของสังคมที่สืบเนื่องมาแต่โบราณกาล รวมทั้งการสังเกตเกี่ยวกับความเป็นมาของวัฒนธรรม เช่น พิธีการทางศาสนา วรรณคดี งานฝีมือ และความเป็นมาของสังคม อาจเชี่ยวชาญในเรื่องรูปร่างของมนุษย์ชาติ มนุษย์สมัยดึกดำบรรพ์ ชีววิทยาของประชากรมนุษย์ และการสืบพันธุ์ อาจเชี่ยวชาญทางด้านภาษาของมนุษยชาติตามสาขาวัฒนธรรมที่สำคัญๆ อาจเชี่ยวชาญทางโบราณคดีที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมของมนุษยชาติเฉพาะเรื่องที่สำคัญ
วิวัฒนาการของมนุษย์ การศึกษาทางบรรพมานุษยวิทยา (Paleoanthropology) แบบปัจจุบัน
ก็เริ่มขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อมีการค้นพบซากมนุษย์ Neanderthal ในปี ค.ศ. 1829 (ประเทศเบลเยียม) 1848 (ยิบรอลตาร์) และ 1856 (ประเทศเยอรมนี)
ความเป็นไปได้ว่า มนุษย์มีบรรพบุรุษเดียวกับพวกลิง ก็ปรากฏอย่างชัดเจนในปี ค.ศ. 1859 เมื่อชาลส์ ดาร์วินพิมพ์หนังสือ "On the Origin of Species (กำเนิดของสปีชีส์) "
ซึ่งเขาได้เสนอไอเดียว่า สัตว์สปีชีส์ต่าง ๆ มีการวิวัฒนาการมาจากสปีชีส์ก่อน ๆ ที่เป็นบรรพบุรุษ
หนังสือของดาร์วินไม่ได้พูดถึงวิวัฒนาการของมนุษย์โดยตรง แต่ได้กล่าวไว้เพียงแค่นี้ว่า "จะเกิดแสงสว่างในอนาคตเกี่ยวกับต้นกำเนิดและประวัติของมนุษย์"
พฤกษศาสตร์ พฤกษศาสตร์ () หรือ ชีววิทยาของพืช () หรือ วิทยาการพืช,พืชศาสตร์ () เป็นสาขาวิชาหนึ่งของชีววิทยา ที่ศึกษาเกี่ยวกับพืชและการเจริญเติบโต พฤกษศาสตร์มีขอบเขตการศึกษาที่กว้างขวางครอบคลุมตั้งแต่พืช สาหร่าย และเห็ดรา ศึกษาทั้งในด้านโครงสร้าง การเจริญเติบโต การสืบพันธุ์ เมแทบอลิซึม โรค และคุณสมบัติทางเคมีและความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการระหว่างกลุ่มต่าง ๆ การศึกษาทางด้านพฤกษศาสตร์เริ่มต้นจากความรู้ที่สืบต่อกันมา จากการจำแนกพืชที่กินได้ พืชสมุนไพรและพืชมีพิษ เป็นศาสตร์ที่เก่าแก่สาขาหนึ่งของวิทยาศาสตร์ จากความสนใจในเรื่องพืชของบรรพบุรษทำให้ปัจจุบันจำแนกสิ่งมีชีวิตในด้านพฤกษศาสตร์มากกว่า 550,000 ชนิดหรือสปีชีส์
มานุษยวิทยาวัฒนธรรม มานุษยวิทยาวัฒนธรรม นับเป็นหนึ่งในสี่สาขาของมานุษยวิทยาซึ่งพัฒนาขึ้นในสหรัฐอเมริกา พัฒนาขึ้นเพื่อส่งเสริม "วัฒนธรรม" ให้มีความหมายเชิงมโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์ การศึกษาความมากหลายในหมู่มนุษย์และการตรวจสอบหาเศรษฐกิจของโลกและกระบวนการทางการเมืองที่มีต่อวัฒนธรรมที่เป็นจริง
วานรวิทยา วานรวิทยา หรือ ไพรเมตวิทยา () คือวิชาว่าด้วยการศึกษาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชั้นสูงสุด (primates) ได้แก่ลิงและคน นับเป็นสาขาวิชาที่หลากหลายในหมวดวิชาชีววิทยา มานุษยวิทยา จิตวิทยาและอื่นๆ มานุษยวิทยากายภาพเป็นสาขาหนึ่งของวานรวิทยาคือวานรวิทยาว่าด้วยสกุล "Homo" โดยเฉพาะ "Homo sapiens" วิชานี้ครอบคลุมไปถึงการศึกษา Hominidae หรือสิ่งมีชีวิตที่คล้ายคนซึ่งรวมถึงบรรพบุรุษของมนุษย์และลิงใหญ่อื่น ๆ
บิรูเต กัลดิกาส์ กัลดิกาส์ เกิดที่เยอรมันในครอบครัวชาวลิทัวเนีย และเติบโตที่แคนาดา จบการศึกษาด้านชีววิทยาและสัตววิทยาจากมหาวิทยาลัยบริทิชโคลัมเบียในปี พ.ศ. 2503 และศึกษาต่อด้านมานุษยวิทยาจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส ในปี พ.ศ. 2512 และได้พบกับ ดร.หลุยส์ ลีกคี นักบรรพชีวินวิทยาชื่อดังชาวเคนยา ซึ่งแนะนำให้เธอทำวิจัยเรื่องอุรังอุตัง
มานุษยวิทยา การผลิตบัณฑิตในระดับปริญญาตรี ทางมานุษยวิทยาในประเทศไทยมีมากว่า 30 ปี แต่ส่วนใหญ่จะผลิตร่วมกันกับสาขาสังคมวิทยา โดยได้รับปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มีเพียงมหาวิทยาลัยศิลปากรเท่านั้น ที่ผลิตบัณฑิตทางมานุษยวิทยาโดยตรง นอกจากนั้น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ก็เป็นเพียงสองมหาวิทยาลัยในประเทศไทย ที่ชื่อปริญญาเป็น สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต และวิทยาศาสตรบัณฑิต (สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา)ตามลำดับ อาจกล่าวได้ว่า สาขามานุษยวิทยา ไม่ค่อยได้รับความนิยมเท่าใดนัก หากเปรียบกับสาขาย่อยต่าง ๆ ในทางสังคมศาสตร์ มีเพียงมหาวิทยาลัยพายัพ จังหวัดเชียงใหม่ ที่เป็นมหาวิทยาลัยเอกชนเพียงแห่งเดียว ที่จัดการเรียนการสอนทางด้านมานุษยวิทยา
รายการสาขาวิชา "ดูบทความประกอบ": รายชื่อศาสนา ()"ดูบทความประกอบ": แขนงของวิชาภาษา () , แขนงของวิชาภาษาศาสตร์ () , แขนงของสาขาวิชาภาษาศาสตร์มานุษยวิทยา ()"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชามานุษยวิทยา ()"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาโบราณคดี "
"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาภูมิภาคศึกษา ()"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ ()
"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชาภูมิศาสตร์ ()"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชารัฐศาสตร์ ()"ดูบทความประกอบ" แขนงของสาขาวิชาจิตวิทยา () , ประเภทของจิตบำบัด (Types of psychotherapy)"ดูบทความประกอบ": แขนงของสาขาวิชาสังคมวิทยา ()"ดูบทความประกอบ:" แขนงของสาขาวิชาดาราศาสตร์ ()
เรณูวิทยา เรณูวิทยาในชั้นหิน () เป็นวิทยาศาสตร์ที่นักธรณีวิทยาศึกษาเกี่ยวกับเรณูสัณฐานของสิ่งมีชีวิตปัจจุบันและซากดึกดำบรรพ์เพื่อศึกษาหาอายุเปรียบเทียบและการลำดับชั้นหิน จากซากเหลือของ ละอองเรณู(pollen) สปอร์(spores) ไดโนแฟลกเจลเลต(dinoflagellatesc และระยะซีสต์:hypnozygote) อาคริทาร์ช(acritarchs) ไคตินโนซัว(chitinozoans) และสโคเลโคดอนต์(scolecodonts) รวมไปถึงอินทรีย์วัตถุ(other microfossils)และเคอโรเจนที่มีลักษณะเฉพาะที่พบในตะกอนและหินตะกอน บางครั้งการศึกษาเรณูสัณฐาน(Palynomorphs)จะรวมถึงการศึกษาไดอะตอม(diatom) ฟอแรมมินิเฟอรา(microforaminifera) หรือสิ่งมีชีวิตอื่นที่มีโครงร่างภายนอกเป็นสารพวกซิลิก้าและเนื้อปูน(อ้างอิงจากPalynology at U of AZ) 
เรณูวิทยาเป็นวิทยาศาสตร์เชิงสหวิทยาการและเป็นสาขาหนึ่งของธรณีวิทยาและชีววิทยาโดยเฉพาะอย่างยิ่งพฤกษศาสตร์ วิชาการลำดับชั้นหินทางเรณูวิทยาเป็นสาขาหนึ่งของวิชาบรรพชีวินวิทยาจุลภาคและพฤกษศาสตร์โบราณซึ่งศึกษาเกี่ยวกับซากดึกดำบรรพ์ของเรณูสัณฐานจากช่วงพรีแคมเบรียนตลอดจนถึงสมัยโฮโลซีน
วรเชษฐ เขียวจันทร์ วรเชษฐ เขียวจันทร์ เกิดเมื่อ เกิดเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2521ที่จังหวัดพัทลุง จบการศึกษาระดับอุดมศึกษาจากคณะบริหารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยรามคำแหง และกำลังศึกษาในระดับปริญญาโท สาขาวิชามานุษยวิทยา คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ศิลปะคลาสสิก ศิลปะคลาสสิก () เป็นสาขาการศึกษาด้านมานุษยวิทยาซึ่งประกอบด้วยการศึกษาเกี่ยวกับภาษา วรรณกรรม ปรัชญา ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม โบราณคดี และวัฒนธรรมต่างๆ ของดินแดนในแถบเมดิเตอเรเนียนในยุคโบราณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรีกโบราณและโรมันโบราณในช่วงยุคสำริด (ประมาณ 3,000 ปีก่อนคริสตกาล จนถึงยุคมืด ราว ค.ศ. 500) ในตอนแรกความหมายของ "ยุคคลาสสิก" หมายถึงยุคแรกๆ ของอารยธรรมของมนุษยชาติโดยทั่วไป แต่ในเวลาต่อมาใช้ในความหมายถึงวัฒนธรรมกรีกโบราณและโรมันโบราณเท่านั้น ดังนั้นการศึกษาอารยธรรมของอียิปต์โบราณจึงมิได้รวมอยู่ในความหมายนี้ อย่างไรก็ดี นักศึกษาศิลปะคลาสสิกในปัจจุบันได้ขยายขอบเขตการศึกษาในสาขานี้ออกไปครอบคลุมถึงอารยธรรมในโลกตะวันออกด้วย เช่นจักรวรรดิเปอร์เซีย ราชอาณาจักรอินเดียโบราณ เป็นต้น
บรรพชีวินวิทยา บรรพชีวินวิทยา () คือ วิชาที่ศึกษาลักษณะรูปร่าง ลักษณะความเป็นอยู่ และประวัติการวิวัฒนการของสิ่งมีชีวิต ได้แก่สัตว์และพืชในธรณีกาล โดยอาศัยข้อมูลหรือร่องรอยต่างๆ ของสัตว์และพืชนั้นๆที่ถูกเก็บบันทึกและรักษาไว้ในชั้นหิน จัดเป็นแขนงหนึ่งของวิชาธรณีวิทยา ที่อาศัยความรู้ทางชีววิทยาปัจจุบันไปเปรียบเทียบกับหลักฐานที่ได้สภาพซากดึกดำบรรพ์ เพื่อให้เข้าใจสภาพแวดล้อมในอดีตในช่วงที่สิ่งมีชีวิตเหล่านี้อาศัยอยู่ ผู้ที่ศึกษาเกี่ยวกับซากดึกดำบรรพ์ เรียกว่า นักบรรพชีวินวิทยา
จิตวิทยา จิตวิทยามีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับวิชาจิตเวชศาสตร์ (อันเป็นส่วนหนึ่งของวิชาแพทยศาสตร์ คือสาขาที่ว่าด้วยการรักษาจิตใจ) และกับศาสตร์ทางชีววิทยา ซึ่งได้แก่ สรีรวิทยา ประสาทวิทยาและชีวเคมี พฤติกรรม ของบุคคลจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องศึกษาจากบุคคลนั้นโดยตรงก่อน ทั้งทางด้านพันธุกรรม ระดับวุฒิภาวะ และสภาพการ เคลื่อนไหวของร่างกาย และปัจจุบันก็สัมพันธ์อย่างเด่นชัดกับมานุษยวิทยาและสังคมวิทยา โดยมานุษยวิทยาศึกษาจุดกำเนิด ของมนุษย์ และการสืบทอดวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี สิ่งแวดล้อมทางสังคม ส่วนด้านสังคมวิทยาจะเน้น ศึกษากลุ่มสังคมมากกว่าตัวบุคคล โดยศึกษาการปะทะสังสรรค์ของแต่ละบุคคลในกลุ่ม และศึกษาอิทธิพลของกลุ่มที่มีต่อ แต่ละบุคคล
พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร "คำสั่งดังกล่าวได้แต่งตั้งให้ดิฉันทำหน้าที่กรรมการผู้ทรงวุฒิในส่วนที่เกี่ยวกับวิชาการด้านชาติพันธุ์ อันเป็นหัวข้อศึกษาในวิชามานุษยวิทยาและสังคมวิทยา ซึ่งดิฉันเองไม่เคยเรียนหรือทำวิจัยในสาขาวิชาดังกล่าว ดิฉันจึงไม่มีคุณสมบัติเป็นกรรมการผู้ทรงวุฒิที่อาจรับผิดชอบงานวิชาการด้านชาติพันธุ์...ดิฉันเป็นผู้สอนในวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลมากว่าสามสิบปี และการศึกษากฎหมายสัญชาติไทยเป็นหัวข้อที่สำคัญในสาขาวิชานี้ จริยธรรมของผู้สอนกฎหมายก็คือ การเคารพเจตนารมณ์ของกฎหมาย หากผู้สอนกฎหมายเองเป็นบุคคลหนึ่งที่ไม่เคารพเจตนารมณ์ของกฎหมาย ลูกศิษย์ของผู้สอนก็คงไม่มีความเชื่อในความศักดิ์สิทธิของกฎหมายเช่นกัน จึงเป็นจริยธรรมของผู้สอนวิชาชีพกฎหมายที่จะต้องปฏิบัติตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย และผลักดันให้มีการบังคับใช้กฎหมายเพื่อสร้างความเป็นธรรมให้แก่มนุษย์ในสังคม"
การลำดับชั้นสนามแม่เหล็กบรรพกาล การลำดับชั้นสนามแม่เหล็กบรรพกาลเป็นการศึกษาเกี่ยวกับความเป็นแม่เหล็กที่หลงเหลืออยู่ในตะกอนและพวกหินภูเขาไฟ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของวิชาลำดับชั้นหินที่ว่าด้วยคุณสมบัติทางแม่เหล็กในหิน ดังนั้นเป็นการรวมถึงการศึกษาเกี่ยวกับ magnetic susceptibility ( อัตราระหว่างความเป็นแม่เหล็กที่มีผลต่อความแรงของสนามแม่เหล็ก); dipole- field position ( ความแปรปรวนของความเข้มสนามแม่เหล็กโลกและตำแหน่งของขั้วแม่เหล็ก); nondipole components และ magnetic inclination (เป็นมุมที่สนามแม่เหล็กเกิดการเอียงเท) ซึ่งดีพอๆกับการศึกษาที่เกี่ยวกับการพลิกกลับของสนามแม่เหล็ก ซึ่งสิ่งนี้เป็นสิ่งที่น่าสนใจอย่างยิ่งเพราะว่า การพลิกกลับของขั้วแม่เหล็กนั้นถูกพิสูจน์แล้วว่ามีประโยชน์หลายอย่างสำหรับชั้นหินที่ถูกแบ่งออกอย่างมีระบบซึ่งพิจารณาบนพื้นฐานของคุณสมบัติการคงอยู่ของความเป็นแม่เหล็ก
พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาคลีฟแลนด์ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาคลีฟแลนด์ () เป็นพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาประจำเมืองคลีฟแลนด์ ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1920 และได้ดำเนินการวิจัยและจัดแสดงครอบคลุมในสาขา มานุษยวิทยา, โบราณคดี, ดาราศาสตร์, พฤกษศาสตร์, ธรณีวิทยา, บรรพชีวินวิทยาและ สัตววิทยา และเป็นหนึ่งในสี่พิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ในบริเวณ อันเป็นศูนย์กลางทางศิลปะและวัฒนธรรมของเมือง ซึ่งในบริเวณนี้มีสถาณที่ตั้งที่สำคัญอื่นอีก อาทิ เช่น มหาวิทยาลัยเคสเวสเทิร์นรีเสิร์ฟ พิพิธภัณฑ์ศิลป์แห่งเมืองคลีฟแลนด์ สถาบันการดนตรีคลีฟแลนด์ พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองคลีฟแลนด์ 8 กิโลเมตรทางทิศตะวันออก
คตินิยมสิทธิสตรี ทฤษฎีสตรีนิยมเป็นส่วนขยายของคตินิยมสิทธิสตรีในด้านทฤษฎีหรือปรัชญา ครอบคลุมการทำงานในสาขาวิชาต่าง ๆ รวมทั้งมานุษยวิทยา สังคมวิทยา เศรษฐศาสตร์ การศึกษาของสตรีการวิจารณ์วรรณกรรมประวัติศาสตร์ศิลปะ จิตวิเคราะห์ และปรัชญา ทฤษฎีสตรีนิยมมีจุดมุ่งหมายเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับความไม่เสมอภาคทางเพศและมุ่งเน้นไปที่การเมือง ความสัมพันธ์ อำนาจ และเรื่องทางเพศ ในขณะที่การให้คำวิจารณ์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ทางสังคมและการเมืองเหล่านี้ ทฤษฎีสตรีนิยมส่วนใหญ่ยังเน้นการส่งเสริมสิทธิและความสนใจของสตรี หัวข้อการอภิปรายหลัก ได้แก่ การเลือกปฏิบัติ สามัญทัศน์ การทำให้เป็นวัตถุโดยเฉพาะทางเพศ (objectification) การกดขี่ และการปกครองแบบผู้ชายเป็นใหญ่
แพทองธาร ชินวัตร สำเร็จการการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์ และโรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย จากนั้นได้ศึกษาต่อที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี รัฐศาสตร์บัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปี 2551 และศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ สาขาวิชา Msc International Hotel Management ที่ Surrey University
คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ต่อมาปี พ.ศ. 2520 แผนกวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาได้ปรับสถานะเป็นแผนกวิชาอิสระ มีสถานะเทียบเท่าคณะในวันที่ 17 มกราคม 2520 ต่อมาได้ปรับสถานะเป็น คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทย เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2527 สำหรับการพัฒนาทางวิชาการ คณะได้เปิดสอนระดับปริญญาโทสาขาสังคมวิทยา โดยใช้ชื่อปริญญาบัตรว่า "สังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาบัณฑิต (สังคมวิทยา)" ชื่อภาษาอังกฤษว่า "Master of Arts (Sociology)" ต่อมาได้เปิดหลักสูตร ปริญญาโทสาขามานุษยวิทยา โดยใช้ชื่อปริญญาบัตรว่า"สังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาบัณฑิต (มานุษยวิทยา)" ชื่อภาษาอังกฤษ "Master of Arts (Anthropology)" ที่มุ่งเน้นการเปลี่ยนแปลงทางด้านสังคมการวิจัยภาคสนาม
วิวัฒนาการของมนุษย์ ในปี ค.ศ. 2000 นักบรรพมานุษยวิทยาชาวฝรั่งเศสมาร์ติน พิกฟอร์ด และบริกีต์ เซนูต์ ค้นพบ hominin ที่เดินด้วยสองเท้า มีอายุ 6 ล้านปีในบรรพชีวินสถาน Tugen Hills ของประเทศเคนยา ซึ่งพวกเขาได้ตั้งชื่อสปีชีส์ว่า "Orrorin tugenensis"
ในปี ค.ศ. 2001 ทีมนักวิจัยนำโดยนักบรรพชีวินวิทยาชาวฝรั่งเศสไมเคิล บรูเนต์ ค้นพบกะโหลกศีรษะของสัตว์วงศ์ลิงใหญ่ (หรืออาจจะเป็นเผ่า hominini) สปีชีส์ "Sahelanthropus tchadensis" อายุ 7 ล้านปี
ซึ่งบรูเนต์อ้างว่า เป็นสัตว์สองเท้า และดังนั้นจึงจัดอยู่ในเผ่า hominini
ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นหนึ่งในภาควิชาในสังกัด คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยเปิดสอนในหลักสูตรปริญญาตรีและปริญญาโทด้านสาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ตลอดจนการเรียนการสอนและการวิจัยด้านสาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
คอเคเซียน คำว่าคอเคเซียนยังคงใช้อยู่ในฐานะการแยกแยะ "คนผิวขาว" ในการศึกษาทางสังคมวิทยาหลายสาขา มันยังถูกใช้ควบคู่กับคำว่า "นิกรอยด์" และ "มองโกลอยด์" ในความหมายทางวิทยาศาสตร์ในสาขาชีวมานุษยวิทยา
รซมะฮ์ มันโซร์ รซมะฮ์ มันโซร์ เกิดเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ค.ศ. 1951 และเติบโตที่เมืองเซอเริมบัน รัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน เธอได้ศึกษาระดับมัธยมตอนต้นในวิทยาลัยตนกูกูร์ชิอะห์ในเมืองกัวลาปีละฮ์ รัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน เธอมีผลการเรียนที่น่าพึงใจ จนสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีในสาขาศิลปะ และได้รับเกียรตินิยมในสาขามานุษยวิทยาและสังคมวิทยา จากมหาวิทยาลัยมลายา และสำเร็จการศึกษาปริญญาโทสาขาสังคมวิทยาและเกษตรศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยลุยเซียนา สหรัฐอเมริกา
เจน กูดดอลล์ เจน กูดดอลล์ (; (3 เมษายน ค.ศ. 1934 - ) นักสัตววิทยา มานุษยวิทยาและวานรวิทยาชาวอังกฤษ มีชื่อเสียงจากโครงการศึกษาพฤติกรรมทางสังคมและครอบครัวของชิมแปนซี ที่อุทยานแห่งชาติกอมเบ สตรีม ประเทศแทนซาเนีย โดยเริ่มจากการเป็นผู้ช่วยของ ดร.หลุยส์ ลีกคี นักบรรพชีวินวิทยาชื่อดังชาวเคนยา ตั้งแต่ พ.ศ. 2503 เป็นเวลากว่า 45 ปี เจน กูดดอลล์ เป็นผู้ก่อตั้งสถาบันเจน กูดดอลล์ (Jane Goodall Institute - JGI) ตั้งแต่ พ.ศ. 2520 เพื่อสนับสนุนการวิจัย ปกป้องถิ่นที่อยู่อาศัย และป้องกันชิมแปนซีจากการถูกล่า
อมรา พงศาพิชญ์ ศาสตราจารย์กิตติคุณ อมรา พงศาพิชญ์ หรือ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.อมรา พงศาพิชญ์ จบการศึกษาสาขามานุษยวิทยา ระดับปริญญาตรี B.A.(Anthropology) จาก University of California, Davis รัฐ California (พ.ศ. 2510) ศึกษาระดับปริญญาโท (พ.ศ. 2512) และเอก (พ.ศ. 2517) ทางด้าน Anthropology จาก University of Washington, Seattle หลังจากจบการศึกษาเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ในภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อดีตผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ปี พ.ศ. 2529-2535 และ 2540-2545) จนเกษียณอายุในตำแหน่งคณบดีคณะรัฐศาสตร์ มีตำแหน่งทางวิชาการ เป็นศาสตราจารย์ ระดับ 11 และยังคงสอนหนังสือและดำรงตำแหน่ง ผอ.ศูนย์ศึกษาสันติภาพและความขัดแย้ง ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจนถึงปัจจุบัน
สังคมวิทยา เมื่อเทียบกับสาขาวิชาอื่น ๆ ในสังคมศาสตร์ เช่น เศรษฐศาสตร์, รัฐศาสตร์, มานุษยวิทยา, หรือจิตวิทยา วิชาสังคมวิทยาจัดเป็นสาขาวิชาที่ค่อนข้างใหม่ อย่างไรก็ตาม ประวัติของการศึกษาด้านนี้ สามารถสืบสาวไปได้ยาวนานโดยมีรากฐานมาจากความรู้ทั่วไปของมนุษย์, ผลงานทางศิลปะ, และปรัชญา
ศาสนศึกษา ศาสนศึกษาต่างจากเทววิทยาซึ่งเน้นศึกษาเพื่อให้เกิดความเชื่อและเข้าใจอำนาจเหนือมนุษย์ เช่น เทวดา พระเป็นเจ้า แต่ศาสนศึกษาจะศึกษาจากมุมมองของคนนอก จึงมีการใช้หลายสาขาวิชามาเป็นเครื่องมือในการศึกษาด้วย เช่น มานุษยวิทยา สังคมวิทยา จิตวิทยา ปรัชญา และประวัติศาสตร์ศาสนา
ไวยากรณ์ การศึกษาทฤษฎีทางไวยากรณ์เป็นที่สนใจของนักปรัชญา, นักมานุษยวิทยา นักจิตวิทยา และนักวิเคราะห์ทางวรรณกรรมมาหลายศตวรรษ ทุกวันนี้ ไวยากรณ์เป็นสาขาหนึ่งในวิชาภาษาศาสตร์ แต่ยังคงมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับสาขาอื่น ๆ แต่โดยส่วนใหญ่แล้ว พัฒนาการของทฤษฎีไวยากรณ์นั้นมีผลเพียงเล็กน้อยแต่ตัวเนื้อหาของไวยากรณ์ในสถานศึกษาทั่วไป สำหรับคนส่วนใหญ่ มักจะเข้าใจว่าไวยากรณ์หมายถึงกฎที่เราจะต้องทราบ เพื่อจะพูด หรือ เขียนได้อย่างถูกต้อง คือการใช้สนัขผสมคำต่าง ๆ
การลำดับชั้นสนามแม่เหล็กบรรพกาล ในการศึกษา paleomagnetic เราสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในหลายทาง ในการแก้ปัญหาทางธรณีวิทยาอื่นๆ ใช้รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งต่างๆในประวัติศาสตร์ใช้แกะรอยต้นกำเนิด หลังแหล่งกำเนิดของสิ่งนั้น ศึกษาองค์ประกอบทาง magnetic ของหินตะกอน หินอัคนีและหินแปรได้ ใช้ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของขั้วโลกในเวลาต่างๆและยังใช้ศึกษาเกี่ยวกับ paleogeographic และ plate tectonic ยุคใหม่
ชีววิทยาวิวัฒนาการ ชีววิทยาวิวัฒนาการ () เป็นสาขาย่อยของชีววิทยาที่ศึกษากระบวนการวิวัฒนาการที่ได้สร้างความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตบนโลก เริ่มตั้งแต่สิ่งมีชีวิตที่เป็นบรรพบุรุษร่วมเดียวกัน
กระบวนการนี้รวมทั้ง การคัดเลือกโดยธรรมชาติ การสืบเชื้อสายร่วมกัน และการเกิดสปีชีส์
สาขานี้พัฒนามาจากการศึกษาที่นักชีววิทยาชาวอังกฤษ เซอร์ จูเลียน ฮักซ์ลีย์ เรียกว่า modern evolutionary synthesis (ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930) ซึ่งก็เป็นความรู้จากสาขาอื่น ๆ ทางชีววิทยาที่มีอยู่แล้วแต่ยังไม่ได้นำมารวมกันเป็นต้นว่าพันธุศาสตร์ นิเวศวิทยา systematics และบรรพชีวินวิทยา
สังคมศาสตร์ สังคมศาสตร์ () เป็นหมวดหมู่สำคัญของสาขาทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับสังคมและความสัมพันธ์ระหว่างปัจเจกภายในสังคม สังคมศาสตร์ประกอบด้วยหลายแขนงในสาขาวิชา สาขาทางสังคมศาสตร์ประกอบด้วย การสื่อสารศึกษา จิตวิทยา นิติศาสตร์ โบราณคดี ประวัติศาสตร์ ภาษาศาสตร์ ภูมิศาสตร์มนุษย์ มานุษยวิทยา รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ สังคมวิทยา สาธารณสุข และสาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง นิยามของสังคมศาสตร์ในบางช่วงเวลาถูกใช้ในการอ้างเฉพาะถึงสาขาทางสังคมวิทยาหรือคำดั้งเดิมคือ "ศาสตร์แห่งสังคม" ซึ่งเริ่มใช้ในศตวรรษที่ 19 สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมของสาขาย่อยในสังคมศาสตร์ดูเพิ่มที่เติมที่โครงร่างสังคมศาสตร์
สำนักวิชาสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง สำนักวิชาสังคมศาสตร์ เป็นหน่วยงานที่จัดการเรียนการสอนด้านสาขาวิชา หรือกลุ่มวิชาที่มีส่วนเป็นสังคมศาสตร์ ได้แก่ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ จิตวิทยา มานุษยวิทยา สังคมวิทยา การสื่อสารศึกษา ประวัติศาสตร์ และ คติชนวิทยา สามารถจัดว่าเป็นทั้งสาขาวิชาในสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์
อันดับสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทยโดยสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา การจัดอันดับนี้ใช้ชื่อว่า "โครงการฐานข้อมูลออนไลน์เพื่อประเมินศักยภาพของมหาวิทยาลัยไทย" ได้แบ่งหัวข้อการจัดอันดับออกเป็น 2 ส่วนหลักคือ ด้านการวิจัย และ ด้านการเรียนการสอน ได้จัดทำออกเป็น 2 ส่วนย่อยคือ อันดับในภาพรวมแบ่งแยกตามมหาวิทยาลัยแบ่งออกเป็นกลุ่ม และอันดับแบ่งแยกย่อยในแต่ละสาขาวิชา โดยแบ่งออกเป็น 7 สาขาวิชาย่อย ได้แก่ (1) สาขาวิทยาศาสตร์ (2) สาขาเทคโนโลยี (3) สาขาชีวการแพทย์ (4) สาขามานุษยวิทยาและศิลปกรรมศาสตร์ (5) สาขาสังคมศาสตร์ (6) สาขาเกษตร (7) สาขาศึกษาศาสตร์/ครุศาสตร์
หม่อมราชวงศ์อคิน รพีพัฒน์ หม่อมราชวงศ์อคิน รพีพัฒน์ หรือ ร้อยตำรวจเอก รองศาสตราจารย์ ดร.หม่อมราชวงศ์อคิน รพีพัฒน์ จบการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขากฎหมายจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด และปริญญาโทและปริญญาเอกสาขามานุษยวิทยา จากมหาวิทยาลัยคอร์เนล เคยเป็นอาจารย์สอนหนังสือที่คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยขอนแก่นเป็นเวลา 7 ปี เคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโครงการสร้างสรรค์และพัฒนาชุมชน สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง ประธานมูลนิธิชุมชนไท 
หม่อมราชวงศ์อคิน ได้รับพระราชทานปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการจัดการพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยขอนแก่น เมื่อปี 2535 และได้รับพระราชทานปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาการบริหารจัดการสังคม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เมื่อวันที่ 10 มกราคม 2557 มีผลงานได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติ ผลงานวิชาการดีเด่น "TTF Award" ประจำปี 2551 จากมูลนิธิโตโยต้าแห่งประเทศไทย ด้วยหนังสือชื่อ "วัฒนธรรมคือความหมาย: ทฤษฎีและวิธีการของคลิฟฟอร์ด เกียร์ซ"
คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2538 คณะได้เปิดหลักสูตรประกาศนียบัตรการวิจัยทางสังคมโดยใช้ชื่อปริญญาบัตรว่า "ประกาศนียบัตรบัณฑิตการวิจัย ทางสังคม (Graduate Diploma in Social Research)" ต่อมาในปี 2551 ได้เปิด"หลักสูตรปริญญาตรีการวิจัยทางสังคม (โครงการพิเศษ)" ใช้ชื่อปริญญาบัตรว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต (การวิจัยทางสังคม) ชื่อภาษาอังกฤษ Bachelor of Arts (Social Research) ในปี 2552 ได้เปิดโครงการปริญญาเอก สาขามานุษยวิทยา "หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (มานุษยวิทยา)" ใช้ชื่อ ภาษาอังกฤษว่า "Doctor of Philosophy (Anthropology) Ph.D. (Anthropology)" และในปี 2554 ได้เปิดโครงการปริญญาโท สาขาการวิจัยทางสังคม "สังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาบัณฑิต (การวิจัยทางสังคม)" ใช้ชื่อ ภาษาอังกฤษว่า "Master of Arts Program in Social Research"
จุรี วิจิตรวาทการ รองศาสตราจารย์ จุรี วิจิตรวาทการ หรือที่รู้กันในนาม รองศาสตราจารย์ ดร.จุรี วิจิตรวาทการ เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2490 จบการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขารัฐศาสตร์ ระดับปริญญาโท สาขาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา และปริญญาเอก ด้านมานุษยวิทยา จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ สหรัฐอเมริกา สมรสกับวิชรัตน์ วิจิตรวาทการ (เพื่อนร่วมชั้นเรียน) มีบุตร 2 คน คือ วิชรี วิจิตรวาทการ และวรัตต์ วิจิตรวาทการ
ชาติพันธุ์วรรณนา ชาติพันธุ์วรรณนา () เป็นชาติพันธุ์วิทยาและมานุษยวิทยาสาขาหนึ่งที่ศึกษาและอธิบายวัฒนธรรมและพฤติกรรมแบบต่าง ๆ ของกลุ่มคน ระบบ แบบแผนทางสังคม ศาสนา ขนบธรรมเนียมประเพณี และวิถีชีวิตของกลุ่มคนนั้น ๆ โดยใช้วิธีการคำนึงถึงข้อเท็จจริงแห่งประเด็นศึกษา มากกว่าจะใช้วิธีการตามหลักทั่วไป อาทิ การตั้งสมมุติฐาน การสัมภาษณ์ และการทำแบบสอบถาม
มานุษยวิทยาการแพทย์ มานุษยวิทยาการแพทย์ () เป็นสาขาย่อยแขนงหนึ่งของมานุยวิทยาสังคมและวัฒนธรรม (Social and cultural anthropology) มานุษยวิทยาการแพทย์ก่อตัวขึ้นมาจากงานวิจัยของนักมานุษยวิทยา ที่พยายามหาความสัมพันธ์ของกระบวนการทางสังคมและวัฒนธรรม ที่เชื่อมโยงไปสู่ภาวะสุขภาพ (Health) ความเจ็บป่วย (illness) และการดูแลรักษาสุขภาพ (care)
มานุษยวิทยา มานุษยวิทยา () คือ วิชาที่เกี่ยวกับมนุษย์ มานุษยวิทยา เกิดจาก วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ, มนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์
การลำดับชั้นสนามแม่เหล็กบรรพกาล แม้ว่าหน่วยหินนั้นจะมีลักษณะคุณสมบัติทางแม่เหล็กอย่างเป็นแบบแผน เช่น ทิศทางการวางตัวของขั้วแม่เหล็กแต่มันก็ไม่จำเป็นสำหรับ lithostratigraphic units สภาพความเป็นแม่เหล็กที่คงอยู่นั้นเป็นคุณสมบัติทางกายภาพของหินและอาจถูกใช้ในการจำแนกตัวหินจากตัวหินชนิดอื่นๆโดยอาศัยความแตกต่างของคุณสมบัติความเป็นแม่เหล็กนี้ แต่ก่อนนั้นการศึกษาเกี่ยวกับการลำดับชั้นสนามแม่เหล็กบรรพกาลนั้น ยังไม่เป็นทางการมากนักจึงมีกลุ่มต่างๆพยายามทำให้เป็นทางการมากขึ้นในการจำแนก stratigraphic body และการตั้งชื่อ จนกระทั่งในปี1970 ความพยายามนี้ถูกทำสำเร็จโดย International Subcommission on Stratigraphic Classification (ISSC) ซึ่งอยู่ใน The International Union of Geological Sciences (IUGS) และจากคณะกรรมการอเมริกา ซึ่งสมาคมเหล่านี้ได้พิมพ์บทความเพิ่มเติมชื่อว่า “Magnetostratigraphy Polarity Units” บทความนี้เสนอเกี่ยวกับข้อแนะนำในการจำแนกเกี่ยวกับการลำดับชั้นหินและการตั้งชื่อและให้คำจำกัดความที่เป็นทางการ
นักล่า-เก็บของป่า แม้ว่าความเท่าเทียมกันที่พบในกลุ่มนักล่า-เก็บพืชผลจะไม่สมบูรณ์ แต่ก็เป็นสิ่งที่น่าแปลกใจจากมุมมองทางวิวัฒนาการ
สัตว์ที่เป็นญาติใกล้ชิดที่สุดของมนุษย์ในกลุ่มลิงใหญ่ คือลิงชิมแปนซี เป็นสังคมที่ไม่เท่าเทียมกัน โดยแบ่งสังคมเป็นชั้น ๆ ที่มีลิงตัวผู้เป็นหัวหน้า (คือลิงอัลฟา)
ซึ่งต่างจากกลุ่มมนุษย์นักล่า-เก็บพืชผลมากจนกระทั่งมีนักบรรพมานุษยวิทยาที่อ้างว่า การไม่ยอมใครเป็นปัจจัยสำคัญที่ขับเคลื่อนวิวัฒนาการทางพิชาน ภาษา ระบบญาติพี่น้อง และการจัดกลุ่มทางสังคม ในหมู่มนุษย์-
นักมานุษยวิทยาดำรงว่า นักล่า-เก็บพืชผลจะไม่มีผู้นำถาวร แต่ใครเป็นผู้นำจะขึ้นอยู่กับสิ่งที่กำลังจะทำ
นอกจากจะมีความเท่าเทียมกันทางสังคมและเศรษฐกิจแล้ว บ่อยครั้งก็ยังมีความเท่าเทียมกันทางเพศด้วย แม้ว่าจะไม่เสมอไป
บทนำวิวัฒนาการ งานวิจัยในสาขาบรรพชีวินวิทยาซึ่งศึกษาซากดึกดำบรรพ์ สนับสนุนไอเดียว่าสิ่งมีชีวิตทั้งหมดเป็นญาติกัน
ซากดึกดำบรรพ์เป็นหลักฐานแสดงความเปลี่ยนแปลงที่สะสมในสิ่งมีชีวิตเป็นระยะเวลานาน อันนำมาสู่ความหลากหลายของสิ่งมีชีิวิตดังที่เห็นในปัจจุบัน
ซากดึกดำบรรพ์เองจะแสดงโครงสร้างสิ่งมีชีวิตและความสัมพันธ์ของมันกับสปีชีส์อื่น ๆ ทั้งที่ยังอยู่และสูญพันธุ์ไปแล้ว และช่วยนักบรรพชีวินวิทยาให้สร้างต้นไม้ลำดับญาติ (family tree) สำหรับสิ่งมีชีวิตทั้งหมดบนโลก
ฟีโอนา แกรแฮม ซายูกิ () เกิดที่เมลเบิร์น, ออสเตรเลีย ทำงานเป็นเกอิชาในประเทศญี่ปุ่น เธอยังเป็นนักมานุษยวิทยา, ผู้ผลิตและผู้กำกับภาพยนตร์สารดคี รวมทั้งทำงานที่สถานีโทรทัศน์เอ็นเอชเค, เนชั่นแนลจีโอกราฟิกแชนแนล , แชนแนล 4 และ บีบีซี หลังจากที่ได้รับการฝึกอบรมในสำนักเกอิชาเป็นเวลาหนึ่งปี ในปี พ.ศ. 2550 ซายูกิก็ได้กลายเป็นเกอิชาเต็มตัวในย่านอาซาคุซะ, กรุงโตเกียว และเป็นเกอิชาชาวตะวันตกคนแรกในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น ซายูกิได้รับการฝึกฝนศิลปะหลากหลายแขนง ได้แก่ การเล่นดนตรี, การขับร้อง, การเต้นรำ, การชงชารวมทั้งเรื่องบทกวีและวรรณคดี และสิ่งที่ซายูกิชำนาญมากที่สุดก็คือขลุ่ยญี่ปุ่นที่ชื่อว่า "“โยะโกะบุเอะ”" (Yokobue) ซายูกิจบการศึกษาปริญญาตรีสาขามานุษยวิทยาจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด และปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยเดียวกัน ซายูกิยังเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัยเคโอหนึ่งในมหาลัยที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่นแล้วยังเคยทำงานในบริษัทญี่ปุ่น เช่น โตเกียวไนท์เวิร์ลด์ (Tokyo’s night world) และนักกีฬาญี่ปุ่น รวมทั้งแอนิเมชัน
หนังสือของซายูกิ "“Inside the flower and willow world”" โดยสำนักพิมพ์แพนแมคมิลแลนในประเทศออสเตรเลีย ซึ่งเป็นหนังสือสารคดีเกี่ยวกับโลกของเกอิชา
การศึกษาองค์การ ต่อมาในช่วงทศวรรษ 1980 การลงทุนข้ามประเทศทำให้วิชาองค์การเริ่มหันมาสนใจในเรื่องวัฒนธรรมและการเปลี่ยนแปลงองค์การ งานวิจัยเชิงคุณภาพเริ่มได้รับการยอมรับมากขึ้น โดยได้รับอิทธิพลจากสาขาวิชามานุษยวิทยา จิตวิทยา และสังคมวิทยา
พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาคลีฟแลนด์ พิพิธภัณฑ์มีของจัดแสดงและตัวอย่างทั้งหมดมากกว่า สี่ล้านชิ้น ซึ่งเป็นตัวอย่างที่เกี่ยวข้องกับ มานุษยวิทยา, โบราณคดี, ดาราศาสตร์, พฤกษศาสตร์, ธรณีวิทยา, บรรพชีวินวิทยา, สัตววิทยา, วิทยาแร่ (mineralogy) และ ปักษีวิทยา (ornithology)
ในบรรดาของทั้งหมดเก้าล้านกว่าชิ้นนั้น มีชิ้นที่มีความสำคัญดังต่อไปนี้
ประชานศาสตร์ ประชานศาสตร์ หรือ วิทยาการการรู้ หรือ วิทยาการปัญญา หรือ วิทยาศาสตร์พุทธิปัญญา () ความหมายโดยทั่วไปคือการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ทั้งเรื่องของความคิดและความฉลาด แต่หากกล่าวอย่างเป็นรูปนัยจะเน้นว่าเป็นการศึกษาด้านสหวิทยาการประกอบด้วย ประชานจิตวิทยา (cognitive psychology) ประสาทจิตวิทยา (neuropsychology) ภาษาศาสตร์ ปรัชญา วิทยาการคอมพิวเตอร์ (เจาะจงเรื่องปัญญาประดิษฐ์) มานุษยวิทยา และ จิตชีววิทยา (psychobiology) หรือสาขาประยุกต์ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้เพื่อการศึกษาวิจัยภาวะของจิตและกระบวนการที่มนุษย์ควบคุมเปลี่ยนแปรยักย้ายข้อมูลข่าวสาร งานวิจัยในสาขาวิทยาการการรู้ได้ประยุกต์ใช้องค์ความรู้จากหลากหลายสาขาเพื่อศึกษาการทำงานของระหว่างสมองและจิตใจ (brain and mind) ศึกษาวิจัยด้านความสัมพันธ์ระหว่างการคิด อารมณ์ และการกระทำ การเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน (brain-based learning) พฤติกรรม ความผิดปกติทางการเรียน การรับรู้ ความสนใจ การจำ การแก้ปัญหา การคำนวณ การให้เหตุผล และการตัดสินใจ บนพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ เช่น การแปลผลจากการบันทึกคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) การวิเคราะห์จากถ่ายภาพสมอง (brain imaging) เป็นต้น
หวง เสี้ยนฝัน หวง เสี้ยนฝัน ( ภาษาจ้วง:Vangz Yenfanh) (13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2442 - 18 มกราคม พ.ศ. 2525) เป็นนักประวัติศาสตร์ มานุษยวิทยา นักการศึกษา และศาสตราจารย์ชาวจีนผู้มีชื่อเสียงในฐานะชาติพันธุ์วิทยา เขาเป็นผู้บุกเบิกสาขาสารจ้วงศาสตร์ ศึกษาและเชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์สมัยโบราณชาวจีนและจ้วงชาติพันธุ์วิทยาประวัติ
วิทยาการระบาด แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะทำนายอย่างถูกต้องแม่นยำว่าระบบทางกายภาพที่ง่ายที่สุดจะแสดงอย่างไรในอนาคตข้างหน้า เช่นกันกับสาขาวิชาที่ซับซ้อนอย่างวิทยาการระบาด ซึ่งต้องอาศัยชีววิทยา, สังคมศาสตร์, คณิตศาสตร์, สถิติศาสตร์, มานุษยวิทยา, จิตวิทยา และนโยบาย จึงมีคำกล่าวโดยทั่วไปในงานเขียนเชิงวิทยาการระบาดว่า "ความสัมพันธ์กันไม่ได้บอกเป็นนัยถึงความเป็นเหตุผลกัน" สำหรับนักวิทยาการระบาดจะใช้ศัพท์ว่า การอนุมาน (inference) นักวิทยาการระบาดจะรวบรวมข้อมูลและทฤษฎีต่างๆ เกี่ยวกับชีวเวชศาสตร์และจิตสังคมในวิธีทำซ้ำเพื่อสร้างหรือขยายความทฤษฎี, เพื่อทดสอบสมมติฐาน, และเพื่อการศึกษา เพื่อยืนยันว่าความสัมพันธ์ใดที่เป็นเหตุเป็นผล และเป็นเหตุเป็นผลกันอย่างไร นักวิทยาการระบาด รอธแมนและกรีนแลนด์ (Rothman and Greenland) ได้ให้ความสำคัญว่า ความเข้าใจที่ว่า "1 สาเหตุ - 1 ผล" นั้นเป็นความเข้าใจที่ผิด ผลลัพธ์ส่วนใหญ่ไม่ว่าจะเป็นการป่วยหรือการตายนั้นมีสาเหตุมาจากสาเหตุย่อยๆ หลายอย่างประกอบกันเป็นห่วงโซ่หรือโครงข่าย
คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาก่อตั้งใน ปี พ.ศ. 2508 โดย ศ.ดร.พล.ต.บัญชา มินทรขินทร์ คณบดีคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ ตามประกาศในพระราชกฤษฎีกา จัดตั้งคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 2 เมษายน 2508 ให้เพิ่มแผนกวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ขึ้นในคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ และเรียกปริญญาบัตรในสาขานี้ว่า "สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต" ชื่อภาษาอังกฤษว่า "B.A. (Sociology and Anthropology)"
Homo habilis "H. habilis" มักพิจารณาว่าเป็นบรรพบุรุษของ "H. ergaster" ที่ผอมงามกว่า (gracile) และฉลาดซับซ้อนมากกว่า ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของสปีชีส์ที่เหมือนมนุษย์ยิ่งขึ้น คือ "H. erectus"
ข้อถกเถียงว่า ซากดึกดำบรรพ์ที่พบแล้วทั้งหมดได้จัดเข้ากับสปีชีส์นี้อย่างถูกต้องแล้วหรือไม่ ก็ยังดำเนินต่อไป โดยมีนักบรรพมานุษยวิทยาที่มองหน่วยอนุกรมวิธานนี้ว่า เป็นโมฆะ เพราะประกอบด้วยตัวอย่างซากดึกดำบรรพ์ของทั้งสกุล "Australopithecus" และ "Homo"
งานศึกษาปี 2550 ก็ดูจะยืนยันมุมมองว่า "H. habilis" และ "H. erectus" มีชีวิตอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน โดยเป็นสายพันธุ์ที่สืบต่อจากบรรพบุรุษเดียวกัน แทนที่ "H. erectus" จะสืบสายพันธุ์มาจาก "H. habilis"
แต่คำอธิบายที่เป็นไปได้อีกอย่างก็คือ ความสัมพันธ์ระหว่าง "H. habilis" กับ "H. erectus" เป็นแบบแยกสาย (cladogenetic) ไม่ใช่แบบสายตรง (anagenetic) คือ กลุ่มย่อยของ "H. habilis" เป็นบรรพบุรุษของ "H. erectus" และดังนั้น กลุ่มอื่น ๆ ก็ยังดำรงเป็น "H. habilis" จนกระทั่งสูญพันธุ์
สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ สพร. มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ในรูปแบบใหม่ เพื่อเป็นพิพิธภัณฑ์อุษาคเนย์ ทางด้านชาติพันธุ์วิทยา, มานุษยวิทยา และสาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับสังคมไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก่อตั้งขึ้นเพื่อให้สังคมไทยมีแหล่งรวมความรู้สาขาต่าง ๆ ในเชิงบูรณาการอย่างกว้างขวาง เพื่อเป็นสถานที่เพิ่มพูนความรู้ ความคิดเชิงสร้างสรรค์ สร้างสำนึกรักและเข้าใจผู้คน บ้านเมือง และท้องถิ่นของตน มีตราสัญลักษณ์เป็นรูปเขียนที่พบบนผนังถ้ำ แต่ยังไม่มีคำอธิบายถึงความสัมพันธ์กับความเป็นชาติพันธุ์สุวรรณภูมิ ของอุษาคเนย์แต่อย่างใด
หวง เสี้ยนฝัน เข้าศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาที่โรงเรียนฝูสุยกวางสี ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่วิทยาลัยที่สามหนานหนิง หนานหนิง เข้าศึกษาต่อระดับอุดมศึกษาที่คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยครูปักกิ่ง (北京师范大学）เมื่อปี พ.ศ. 2469 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี วิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาประวัติ เมื่อปี พ.ศ. 2475 และปริญญาโท วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการศึกษา เมื่อปี พ.ศ. 2478 จาก มหาวิทยาลัยครูปักกิ่ง เมื่อจบการศึกษาแล้ว ก็เข้าศึกษาต่อใน มหาวิทยาลัยจักรพรรดิโตเกียว (คือ มหาวิทยาลัยโตเกียวในปัจจุบัน) ระหว่างปี พ.ศ. 2478 - 2480 กลับมาเมืองประเทศจีนเข้าทำงานครั้งแรกที่มหาวิทยาลัยกว่างซี เมื่อปี พ.ศ. 2480[[หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2442]]
[[หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2525]]
[[หมวดหมู่:นักมานุษยวิทยา]]
[[หมวดหมู่:นักประวัติศาสตร์ชาวจีน]]
[[หมวดหมู่:ศาสตราจารย์กิตติคุณ]]
[[หมวดหมู่:นักการศึกษา]]
ธรณีวิทยา วิชาธรณีวิทยา มีความเกี่ยวข้องกับหลากหลายสาขาวิชา เช่น ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา คณิตศาสตร์ มีการบูรณการความรู้จากหลากหลายวิชา เพื่อวิเคราะห์หาคำตอบเกี่ยวกับสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นบนโลก โดยสามารถแบ่งออกเป็นหลากหลายสาขาวิชา เช่น ธรณีวิทยากายภาพ (Physical Geology) ธรณีวิทยาโครงสร้าง (Structural Geology) ธรณีวิทยาแปรสัณฐาน (Geotectonics, Tectonics) ตะกอนวิทยา (Sedimentology) ธรณีสัณฐานวิทยา (Geomorphology) ธรณีเคมี (Geochemistry) ธรณีฟิสิกส์ (Geophysics) ธรณีอุทกวิทยา (Geohydrology) บรรพชีวินวิทยา (Paleontology) เป็นต้น
มนุษย์ การใช้คำว่า "เชื้อชาติ" ให้มีความหมายคล้ายกับ "สปีชีส์ย่อย" ในมนุษย์นั้นเลิกไปแล้ว "Homo sapiens" ไม่มีสปีชีส์ย่อย ในความหมายโดยนัยทางวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ คำนี้ใช้ไม่ได้กับสปีชีส์ที่เป็นเอกพันธุ์ทางพันธุกรรมอย่างมนุษย์ ดังที่แถลงไว้ในแถลงการณ์ว่าด้วยเชื้อชาติ (ยูเนสโก ค.ศ. 1950 ให้สัตยาบันซ้ำ ค.ศ. 1978) การศึกษาทางพันธุศาสตร์ได้พิสูจน์ถึงการขาดพรมแดนทางชีววิทยาที่ชัดเจนแล้ว ฉะนั้น คำว่า "เชื้อชาติ" จึงพบใช้น้อยครั้งเป็นศัพท์เฉพาะทางวิทยาศาสตร์ ไม่ว่าจะในทางมานุษยวิทยาเชิงชีววิทยาหรือพันธุศาสตร์มนุษย์ สิ่งที่ในอดีตเคยนิยามว่าเป็น "เชื้อชาติ" เช่น ผิวขาว ผิวดำ หรือเอเชีย ปัจจุบันนิยามว่าเป็น "กลุ่มชาติพันธุ์" หรือ "ประชากร" ตามสาขาที่พิจารณา (สังคมวิทยา มานุษยวิทยา พันธุศาสตร์)
คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในช่วงแรก (พ.ศ. 2507) เริ่มเปิดดำเนินการจำนวน 5 ภาควิชา ได้แก่ ภาควิชาภูมิศาสตร์ (ก่อตั้งเป็นภาควิชาภูมิศาสตร์แห่งแรกของประเทศไทย) ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ภาควิชาเศรษฐศาสตร์ ภาควิชาบัญชีและบริหารธุรกิจ และภาควิชารัฐศาสตร์ เปิดสอนระดับปริญญาบัณฑิตในปี พ.ศ. 2507 ใน 3 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภูมิศาสตร์ หลักสูตรเศรษฐศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ และหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ต่อมาในปี พ.ศ. 2525 ได้จัดการเรียนการสอนระดับปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาภูมิศาสตร์ และสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ และใน พ.ศ. 2544 ได้จัดการเรียนการสอนระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศาสตร์ อีกด้วย
วิวัฒนาการของมนุษย์ "H. habilis" มักพิจารณาว่าเป็นบรรพบุรุษของ "H. ergaster" ที่ผอมงามกว่า (gracile) และฉลาดซับซ้อนมากกว่า ซึ่งก็เป็นบรรพบุรุษของสปีชีส์ที่เหมือนมนุษย์ยิ่งขึ้น คือ "H. erectus"
ข้อถกเถียงว่า ซากดึกดำบรรพ์ที่พบแล้วทั้งหมดได้จัดเข้ากับสปีชีส์นี้อย่างถูกต้องหรือไม่ ก็ยังดำเนินต่อไป โดยมีนักบรรพมานุษยวิทยาที่มองหน่วยอนุกรมวิธานนี้ว่า เป็นโมฆะ เพราะว่า ประกอบด้วยตัวอย่างซากดึกดำบรรพ์ของสัตว์ทั้งสกุล "Australopithecus" และ "Homo"
Homo erectus นักบรรพมานุษยวิทยาบางท่านพิจารณา "H. ergaster" ว่าเป็นบรรพบุรุษของ "H. erectus" ที่อยู่ในแอฟริกา
และดังนั้นจึงมีการใช้ศัพท์ว่า ""Homo erectus sensu stricto"" สำหรับ "H. erectus" ซึ่งเป็นสกุลลูกหลานที่อยู่ในเอเชีย
และคำว่า ""Homo erectus sensu lato"" สำหรับสปีชีส์ที่รวมทั้งกลุ่มบรรพบุรุษในแอฟริกา ("H. ergaster") และกลุ่มลูกหลาน ("H. erectus") ในเอเชีย
กิจกรรมระหว่างมหาวิทยาลัยในประเทศไทย Sociology and Anthropology: Soc-Ant, Soc-Anth, Soc-Anp 
กีฬาสานสัมพันธ์สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา เป็นกิจกรรมสร้างความสามัคคี ความเป็นหนึ่งเดียวกัน และเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างนิสิต นักศึกษา ที่ศึกษาในคณะ, ภาควิชา และสาขาวิชา ทางด้านสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย ภายในงานสานสัมพันธ์จะประกอบด้วย กิจกรรมการแข่งขันกีฬาสากล กีฬาฮาเฮ การประกวดผู้นำเชียร์และแสตนเชียร์ การประกวด ดาว-เดือน Soc - Ant งานเลี้ยงสังสรรค์ และการแสดงจากนิสิต นักศึกษาของแต่ละสถาบัน ทุกสถาบันจะผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนในการเป็นเจ้าภาพในแต่ละปี
โดยมี นิสิต นักศึกษา เข้าร่วมปัจจุบันทั้งสิ้น 7 สถาบัน ได้แก่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และมหาวิทยาลัยศิลปากร
ขยัน วิพรหมชัย นายขยัน วิพรหมชัย เกิดเมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2503 ที่อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษา จากโรงเรียนจักรคำคณาทร จังหวัดลำพูน ระดับปริญญาตรี สาขาสังคมวิทยา-มานุษยวิทยา จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และปริญญาโท รัฐประศาสนศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
สุริชัย หวันแก้ว อาจารย์สุริชัย จบการศึกษาระดับปริญญาโท และได้รับ Ph.D. Candidate สาขาสังคมศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น สมรสแล้ว กับ รศ.ดร.ฉันทนา (บรรพศิริโชติ) หวันแก้ว อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
บุษกร วงศ์พัวพันธ์ ชีวิตในวัยเด็ก หน่อย เรียนที่โรงเรียนอนุบาลผ่องเพ็ญวิทยาดอนเมือง จากนั้น ป.3 ย้ายไปโรงเรียนประชาอุทิศ(จันทาบอนุสรณ์) จากนั้นป.6 ไปเรียนมัธยมต้นโรงเรียนสีกัน(วัฒนานนันท์อุปถัมภ์) และเรียนระดับมัธยมปลายที่โรงเรียนหอวัง ก่อนจะสอบเข้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้ตามที่หวังไว้ โดยเรียนคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา หลังจากสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีได้ศึกษาต่อปริญญาโท ที่คณะนิเทศศาสตร์ เอกสาขาสื่อสารมวลชน จุฬาฯ แต่เรียนไม่จบ
ไดแอน ฟอสซีย์ ไดแอน ฟอสซีย์ เกิดที่ซาน ฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา ศึกษาหลักสูตรเตรียมสัตวแพทย์ที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียที่เดวิส แต่ได้เปลี่ยนสาขาไปศึกษาด้านกุมารบำบัด หลังจบการศึกษาเธอย้ายไปอยู่ที่เมืองหลุยสวิลล์ รัฐเคนทักกี ได้งานเป็นหัวหน้าหน่วยบำบัดที่ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพเด็ก เธอเดินทางไปท่องเที่ยวทวีปแอฟริกาเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2506 เธอได้พบกับ หลุยส์ ลีกคี นักบรรพชีวินวิทยาชื่อดังชาวเคนยา
ธีรยุทธ บุญมี เมื่อปี พ.ศ. 2519 ได้เดินทางไปใช้ชีวิตในป่าแถบจังหวัดน่าน และเดินทางไปตามสถานที่ต่างๆ ในฐานะเลขานุการประสานงานผู้รักชาติ รักประชาธิปไตย เป็นเวลาถึงสี่ปีครึ่ง ก่อนจะเดินทางไปทำงานวิจัยในสาขาปรัญชาและสังคมวิทยาที่สถาบันสังคมศึกษา ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ได้วุฒิเทียบเท่าปริญญาโท และศึกษาต่อปริญญาเอกสาขาสังคมมานุษยวิทยาที่มหาวิทยาลัยไนเมเกน ประเทศเดียวกัน ใน แต่ไม่ได้สอบวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกก็เลิกเรียนเสียก่อน (ปัจจุบันจึงยังเป็น Phil.D. Candidate อยู่)
คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะรัฐศาสตร์พัฒนาอย่างเป็นขั้นตอน บุกเบิกความเป็นสมัยใหม่ทางวิชาการ ไม่เฉพาะในสาขารัฐศาสตร์ แต่ยังพัฒนาไปถึงในสาขาสังคมศาสตร์อื่นๆ ด้วย ในขณะนั้นมีวิชาด้านที่เปิดสอนอยู่หลายสาขา คือ การ
ปกครอง การทูต รัฐประศาสนศาสตร์ การคลัง นิติศาสตร์ สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา และประชากรศาสตร์ จนกระทั่งบางสาขาพัฒนามากขึ้นจึงจำเป็นต้องแยกตัวออกไปตั้งเป็นคณะใหม่ โดยแผนกวิชาการคลังรวมกับแผนกวิชาเศรษฐศาสตร์ของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชีตั้งเป็นคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ. 2513 และแผนกวิชานิติศาสตร์ ได้ยกฐานะขึ้นเป็นคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2515 และแผนกสื่อสารมวลชนและการประชาสัมพันธ์ ได้ยกฐานะเป็นแผนกอิสระสื่อสารมวลชนและการประชาสัมพันธ์ และปัจจุบันคือคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นอกจากนั้น สถาบันประชากรศาสตร์ สถาบันวิจัยสังคมสถาบันความมั่นคงและนานาชาติ สถาบันพัฒนานโยบายและ
การจัดการ และสถาบันเอเชียศึกษา ก็ได้ถือกำเนิดขึ้นจากคณะรัฐศาสตร์อีกด้วย
มาร์กาเร็ต มีด เธอเป็นทั้งผู้ทำให้สายตาแบบมานุษยวิทยาเป็นที่รู้จักทั่วไปในวัฒนธรรมอเมริกันและวัฒนธรรมตะวันตกสมัยใหม่ และเป็นนักวิชาการมานุษยวิทยาที่ได้การนับถือ แม้จะมีการโต้แย้งก็ตาม.
การรายงานของเธอเกี่ยวกับทัศนคติเกี่ยวกับเรื่องเพศในแปซิฟิกใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับการปฏิวัติทางเพศในทศวรรษ 1960
สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในช่วงสามทศวรรษแรกของการดำเนินงาน สถาบันไทยคดีศึกษาได้ผลิตงานวิจัยมากกว่า 200 ชิ้น มีทั้งงานวิจัยของนักวิจัยประจำสถาบันและงานวิจัยของคณาจารย์สาขาต่างๆ ซึ่งสถาบันทำหน้าที่บริหารโครงการวิจัยและส่วนใหญ่เป็นเรื่องของไทย นอกจากนี้สถาบันยังได้ผลิตตำราที่มีคุณภาพออกสู่วงวิชาการอีกเป็นจำนวนมาก สำหรับงานวิจัยของสถาบันนั้น นับตั้งแต่ พ.ศ. 2520 เป็นต้นมาได้มีการขยายขอบเขตงานวิจัยจากงานด้านมนุษยศาสตร์ ออกไปสู่งานวิจัยทางสังคมศาสตร์ สังคมวิทยา และมานุษยวิทยา
พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ (อนิลมาน ธมฺมสากิโย) พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ (อนิลมาน ธมฺมสากิโย) สำเร็จการศึกษาศาสนศาสตรบัณฑิต (ศน.บ) จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ในปี 2525 และศึกษาต่อระดับปริญญาโท ด้านมานุษยวิทยาจากมหาวิทยาลัยตรีภูวัน ประเทศเนปาล ในปี 2530 นอกจากนี้ยังได้ศึกษาต่อระดับปริญญาโท ด้านมานุษยวิทยาสังคม จากวิทยาลัยไครสต์คอลเลจ (Christ College) มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ โดยทุนพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในปี 2537 แล้วศึกษาต่อระดับปริญญาเอก ด้านมานุษยวิทยาสังคม จากมหาวิทยาลัยบรูเนล กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ โดยทุนพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอีกเช่นกัน สำเร็จในปี 2543
การทดแทนคุณลักษณะ (จิตวิทยา) ดร. คาฮ์นะมันกล่าวว่า หลักฐานสนับสนุนทฤษฎีการทดแทนคุณลักษณะที่ตรงประเด็นที่สุดก็คือการทดลองในปี ค.ศ. 1973 ที่แสดงลักษณะต่าง ๆ ทางจิตวิทยาของทอม ผู้เป็นนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาสมมุติ 
มีการให้ผู้ร่วมการทดลองกลุ่มหนึ่งให้คะแนน "ความคล้ายคลึง" ของทอมกับนักศึกษาทั่ว ๆ ไปในสาขา 9 สาขา (รวมทั้งนิติศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และบรรณารักษศาสตร์)
มีการให้อีกลุ่มหนึ่งให้คะแนนว่า "มีความเป็นไปได้เท่าไร" ที่ทอมจะเข้ารับการศึกษาในแต่ละสาขา
ถ้าการให้ค่าความเป็นไปได้เป็นไปตามกฎความน่าจะเป็น คะแนนที่ให้ก็ควรจะคล้ายกับอัตราพื้นฐาน (base rates)
ซึ่งก็คืออัตราส่วนของนักเรียนในแต่ละสาขา 9 สาขา (ซึ่งมีการให้ผู้ร่วมการทดลองกลุ่มที่ 3 ประเมิน)
และการประเมินที่เป็นไปตามความน่าจะเป็นจะต้องกล่าวว่า ทอมมีโอกาสที่จะเข้ารับการศึกษาในสาขามนุษยศาสตร์มากกว่าบรรณารักษศาสตร์
เพราะว่า มีนักศึกษาในสาขามนุษยศาสตร์มากกว่า และข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะของทอมที่ให้เป็นเรื่องคลุมเครือและไม่น่าเชื่อถือ
แต่ผลปรากฏว่า คะแนนที่ให้เกี่ยวกับความน่าจะเป็น (ประเมินโดยกลุ่มหนึ่ง) เหมือนกับคะแนนที่ให้เกี่ยวกับความคล้ายคลึง (ประเมินโดยอีกกลุ่มหนึ่ง) แทบเป็นหนึ่งต่อหนึ่ง
ซึ่งเหมือนกับในอีกการทดลองหนึ่งที่ให้ผู้ร่วมการทดลองประเมินความน่าจะเป็นของหญิงสมมุติว่า 
จะเข้าทำอาชีพแบบไหน
ผลเช่นนี้บอกเป็นนัยว่า แทนที่เราจะประเมินความน่าจะเป็นอาศัยอัตราพื้นฐาน เราจะใช้คุณลักษณะเกี่ยวกับความคล้ายคลึงกันที่เข้าถึงได้ง่ายกว่าแทนที่