mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
โรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ นักเรียนเก่ามหาดเล็กหลวง หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล (บุตรของเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว.เปีย มาลากุล) ซึ่งเมื่อครั้งท่านยังมีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาวิสุทธสุริยศักดิ์ ได้เคยเป็นผู้ตรวจการศึกษาและคอยควบคุมดูแลโรงเรียนราชวิทยาลัย และเป็นผู้กราบบังคมทูลรายงานพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในขณะนั้น ได้ตระหนักถึงปณิธานอันแรงกล้าของชาวราชวิทย์ที่จักจัดตั้งโรงเรียนที่ตนเองรักและเทิดทูนกลับมาให้ได้ ม.ล.ปิ่น ท่านเลือกที่จะให้สมาคมราชวิทยาลัยเข้ามาใช้พื้นแผ่นดินแห่งนี้เพื่อเป็นโรงเรียนราชวิทยาลัย
ในที่สุดความปรารถนาอันแรงกล้าของบรรดาครู และนักเรียนเก่าราชวิทยาลัย ก็บรรลุจุดหมายปลายทาง โดยได้รับความช่วยเหลือจากกระทรวงศึกษาธิการ (ม.ล.ปิ่น มาลากุล) และประธานกรรมการ ราชวิทยาลัยมูลนิธิเพื่อการศึกษาพลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ ได้ร่วมกันวางโครงการจัดตั้ง และดำเนินกิจการ โรงเรียนราชวิทยาลัย
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา สามวันต่อมา อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้เรียกหม่อมหลวงปิ่น มาลากุลเข้าไปพบและมอบหมายให้จัดตั้ง "โรงเรียนเตรียมมหาวิทยาลัย" ขึ้น โดยใช้สถานที่โรงเรียนมัธยมหอวังฯ (โรงเรียนหอวัง) แต่ให้ขยายไปจนจดถนนสนามม้า ให้ร่างโครงการเขียนแบบแปลนก่อสร้างอาคารเพิ่มเติม หาครูอาจารย์เขียนหลักสูตร ร่างระเบียบรวมทั้งระเบียบการรับสมัครนักเรียนด้วย ซึ่งได้ความช่วยเหลือเป็นอย่างดีจาก นายสนั่น สุมิตรและหม่อมเจ้าวงษ์มหิป ชยางกูร เป็นต้น เมื่อการจัดตั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาเป็นไปด้วยความราบรื่น ฯพณฯ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการท่านแรกของโรงเรียนในวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2480 โดยเปิดสอนโรงเรียนเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 และนักเรียนได้เริ่มเรียนตามตารางสอนเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 โดยที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาแห่งจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัยเป็นโรงเรียนสหศึกษาแห่งแรกในประเทศไทย ในช่วงชั้นก่อนระดับอุดมศึกษา
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล สาเหตุที่เลือกจังหวัดนครปฐมเป็นที่ตั้งวิทยาเขตแห่งใหม่ พระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม เหมาะสมที่จะเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยศิลปากรด้วยเหตุผลดังนี้
เทคโนโลยีการศึกษา ยุคที่ 1 พ.ศ. 2500-2510 หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ศ.สำเภา วรางกูร,*โปรดช่วยแก้ไขเพิ่มเติม
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ในปีพ.ศ. 2455 ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กที่พระที่นั่งอัมพรสถาน ต่อมาได้เป็นอาจารย์ประจำกองแบบเรียนกรมวิชาการ อาจารย์พิเศษคณะอักษรศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปีพ.ศ. 2474 ในปีพ.ศ. 2475 เป็นอาจารย์โท อาจารย์ประจำคณะอักษรศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และยังได้เป็นหัวหน้าแผนกฝึกหัดครูมัธยม คณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและรักษาการในตำแหน่งครูใหญ่โรงเรียนมัธยมหอวังในปีพ.ศ. 2477 อีกด้วย หม่อมหลวงปิ่นได้เป็นอาจารย์เอก อันดับ 1
โรงเรียนราชวิทยาลัย แต่ด้วย Esprit De Corps ของนักเรียนโรงเรียนในพระบรมราชูปถัมภ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฯพณฯ นักเรียนเก่ามหาดเล็กหลวง หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล (บุตรของเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว. เปีย มาลากุล) ซึ่งเมื่อครั้งท่านยังมีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาวิสุทธสุริยศักดิ์ ได้เคยเป็นผู้ตรวจการศึกษาและคอยควบคุมดูแลโรงเรียนราชวิทยาลัย และเป็นผู้กราบบังคมทูลรายงานพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในขณะนั้น ได้ตระหนักถึงปณิธานอันแรงกล้าของชาวราชวิทย์ที่จักจัดตั้งโรงเรียนที่ตนเองรักและเทิดทูนกลับมาให้ได้ ม.ล.ปิ่น ท่านเลือกที่จะให้สมาคมราชวิทยาลัยเข้ามาใช้พื้นแผ่นดินแห่งนี้เพื่อเป็นโรงเรียนราชวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ภายหลังได้มีผู้ที่ตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษาท่านหนึ่งจึงได้พยายามแสวงหาสถานที่ที่เหมาะสมเพื่อก่อตั้งกิจการวิชาครู ให้เป็นหลักฐานมั่นคงสืบไป คือ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ซึ่งมีความกังวลต่อสภาพการณ์ดังกล่าว จนสามารถมาได้พื้นที่บริเวณถนนประสานมิตร ริมคลองแสนแสบ ซึ่งแต่เดิมพื้นที่ดังกล่าวนั้นเคยใช้เป็นฟาร์มเลี้ยงโค เพราะในระหว่างสงครามไม่มีนมเนยเข้ามาจากต่างประเทศ ท่านจึงได้ทำหนังสือราชการขอซื้อที่จากกระทรวงเกษตรทันที ในราคาวาละ 38 บาท รวมทั้งขอซื้อจากเจ้าของรายอื่นใกล้เคียงเพิ่มเติม
หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล เป็นบุตรของ เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล) และท่านผู้หญิงนงเยาว์ มาลากุล ณ อยุธยา มีพี่น้องร่วมมารดา ได้แก่
โรงเรียนลาซาลโชติรวีนครสวรรค์ ซึ่ง ฯพณฯ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล) ได้มาตรวจเยี่ยมโรงเรียนแห่งใหม่ และชมเชยว่า "เป็นสถานศึกษาที่เหมาะสมสวยงาม"
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เครื่องหมายของมูลนิธิคือ เป็นตราพระพิฆเนศวร อยู่ในกรอบสี่เหลี่ยมรูปธงแนวตั้ง ส่วนล่างเว้าเข้าเป็นลักษณะเส้นโค้งตัวอักษรคำว่า "มูลนิธิศึกษาศาสตร์" อยู่บนเส้นโค้งภายในกรอบใต้รูปพระพิฆเนศวร ตัวอักษรคำว่า "สระน้ำจันทร์" อยู่ใต้เส้นโค้งนอกกรอบส่วนบนของขอบกรอบสี่เหลี่ยมมีเส้นประดับกรอบ ลักษณะคล้ายไม้แขวนเสื้อ 
ในวาระครบรอบ 20 ปีนี้ ทางคณะได้ใช้ "พระพิฆเนศวรประทับยืน" เป็นสัญลักษณ์ประจำงาน โดยได้รับความกรุณาจาก วิชัย สิทธิรัตน์ อาจารย์ คณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ เป็นผู้ออกแบบให้อย่างน่าประทับใจ พร้อมกันนั้น คณะกรรมการอำนวยการจัดงาน 20 ปี ศึกษาศาสตร์ อันประกอบด้วยผู้แทนคณาจารย์ ศิษย์เก่าและศิษย์ปัจจุบัน ได้เห็นพ้องร่วมกันกำหนดให้ "ดอกกล้วยไม้" เป็นดอกไม้ประจำคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร โดยเชื่อมโยงกับคำประพันธ์ของหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล คณบดีท่านแรกของคณะศึกษาศาสตร์ และสุรพล พยอมแย้ม ได้ดำเนินการขออนุญาตใช้โคลงเปรียบเทียบกล้วยไม้กับการจัดการศึกษาของหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล มาประกอบกับสัญลักษณ์ประจำคณะ
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร คณะศึกษาศาสตร์ได้เปิดรับนักศึกษารุ่นแรก เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2513 โดยมี หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ซึ่งดำรงตำแหน่งอธิการบดีของมหาวิทยาลัยศิลปากรในขณะนั้น เป็นผู้รักษาการคณบดีคนแรกของคณะศึกษาศาสตร์
จุลสิงห์ วสันตสิงห์ ศาสตราจารย์พิเศษ จุลสิงห์ วสันตสิงห์ ผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการคดีพิเศษด้านการเงินการธนาคาร อดีตอัยการสูงสุด เกิดวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 เป็นบุตรของ นายเมืองเริง วสันตสิงห์ (อดีตข้าราชสำนักผู้ใหญ่) และ หม่อมหลวงปานตา มาลากุล หลานลุงของ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล หลานอาของ ท่านผู้หญิง อรอวล อิศรางกูร ณ อยุธยา มีศักดิ์เป็นลูกพี่ลูกน้องกับ นายจิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา สมรสกับ นางภัทรา วสันตสิงห์ อดีตผู้อำนวยการอาวุโส ธนาคารทหารไทย มีบุตรชาย 1 คน ชื่อ นายศิวัช วสันตสิงห์ (เอ๊ก) และมีบุตรสาว 1 คน คือ นางสาวณัฏฐา วสันตสิงห์ (ออน)
หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล(2448 - 2530 :81 ปี) เป็นบุตรของ เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล) และท่านผู้หญิงนงเยาว์ มาลากุล ณ อยุธยา (นงเยาว์ ธรรมาธิกรณาธิบดี) มีพี่น้องร่วมมารดา ได้แก่
หม่อมเจ้าวงษ์มหิป ชยางกูร หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลได้กล่าวถึงหม่อมเจ้าวงษ์มหิปในจดหมายการลาออกจากการเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ที่ยื่นแก่จอมพล ป. พิบูลสงคราม เมื่อราวเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2487 ดังนี้
โรงเรียนวัดประยุรวงศาวาส พ.ศ. 2505 ได้รับงบประมาณต่อเติมอาคารให้เป็นรูปตัว U จำนวน 23 ห้องเรียน และทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการในวันที่18 สิงหาคมปีเดียวกัน โดยมีหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น เป็นประธานในพิธี
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง การบริจาคที่ดิน 1,041 ไร่ให้กระทรวงศึกษาธิการ ในสมัยที่หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เป็นปลัดกระทรวง เพื่อสร้างสถาบันฯ นั้น มี เขียน ขำปัญญา ครูใหญ่คนแรกของโรงเรียนพรตพิทยพยัต เป็นผู้ประสานงาน
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ต่อมาในปี พ.ศ. 2474 ได้ศึกษาต่อในระดับปริญญาโทจนสำเร็จการศึกษา ได้รับปริญญาอักษรศาสตร์มหาบัณฑิต (M.A.) ระหว่างที่ศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ท่านสังกัดวิทยาลัยบเร๊สโนส (Brasenose College) และในปี พ.ศ. 2498 ท่านก็ได้สำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (รุ่นแรก)
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ในปี พ.ศ. 2492 จัดตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูงขึ้นที่ถนนประสานมิตร ต่อมาใน พ.ศ. 2496 เลื่อนฐานะเป็นวิทยาลัยวิชาการศึกษา ประสานมิตร และเป็น "มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ" ในปัจจุบัน โดยได้ดำรงตำแหน่งอธิการคนแรกระหว่าง พ.ศ. 2497-2499
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร การฉลองครบรอบ 30 ปีครั้งนี้ คณะศึกษาศาสตร์ได้ระดมทุนเพื่อสร้างอนุสาวรีย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ พร้อมทั้งประกวดคำขวัญคณะศึกษาศาสตร์ที่ "วิสัยทัศน์กว้างไกล ใส่ใจสังคม อุดมความรู้ เชิดชูคุณธรรม"
องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ในปี พ.ศ. 2504 คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้องค์การยูเนสโกจัดตั้ง สำนักงานส่วนภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ขึ้นที่ประเทศไทย โดยปัจจุบันอยู่ที่ “อาคาร ๑๐๐ ปี หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล (Mom Luang Pin Malakul Centenary Building)” อยู่ใกล้กับ สสวท. และท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ
ปีย์ มาลากุล ณ อยุธยา นายปีย์ เกิดเมื่อวันที่ เป็นบุตรชายคนรองของหม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ และเอกอัครราชทูตไทยประจำอังกฤษ กับนางชนัฏ มาลากุล ณ อยุธยา บุตรีของพระยาประกิตกลศาสตร์ (รุณชิต กาญจนวณิชย์) อดีตรัฐมนตรีกระทรวงคมนาคม นายปีย์ มาลากุล มีพี่น้องทั้งหมด 4 คน พี่ชายคือ ปนัดดา มาลากุล ณ อยุธยา น้องชายคือ พลเอกแป้ง มาลากุล ณ อยุธยา อดีตผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ช่อง 5 (สมรสกับ คุณหญิงศิริรัตน์ (สกุลเดิม เอื้อวิทยา) มาลากุล ณ อยุธยา) และน้องสาวอีก 2 คนคือ คุณหญิงทิพยวดี ปราโมช ณ อยุธยา สมรสกับ หม่อมหลวงเสรี ปราโมชมีบุตรชายชื่อ นายอชิตะ ปราโมช, น้องสาวคนสุดท้อง นางทับทิม มาลากุล ณ อยุธยา สมรสกับ นายอลาสแตร์ เลน (Alastair Lane) ชาวอังกฤษ มีบุตรีคือ ซาร่า มาลากุล เลน นักแสดง นายปีย์ มาลากุล สมรสกับ ท่านผู้หญิงอารียา มาลากุล ณ อยุธยา (บุตรีเอกอัครราชทูตอินโดนีเซีย ประจำประเทศไทย มีบุตรชายคือ นายธรรมา มาลากุล ณ อยุธยา ซึ่งได้สมรสกับทันตแพทย์หญิงอตินุช ลัดพลี ซึ่งมีหลานชายชื่อ เจษฎา มาลากุล ณ อยุธยา
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากรท่านแรก (ก่อนหน้านั้นมหาวิทยาลัยศิลปากรใช้ตำแหน่ง "ผู้อำนวยการมหาวิทยาลัย" โดยตำแหน่งอธิบดีกรมศิลปากรจะดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการมหาวิทยาลัยศิลปากรโดยตำแหน่ง ต่อมาจึงแยกหน่วยงานออกจากกันระหว่างกรมศิลปากรและมหาวิทยาลัยศิลปากร จึงเปลี่ยนชื่อตำแหน่งจาก "ผู้อำนวยการมหาวิทยาลัยศิลปากร" เป็น "อธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร")
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ในปี พ.ศ. 2489 ท่านดำรงตำแหน่งเป็นปลัดกระทรวงศึกษาธิการ และในปี พ.ศ. 2495 - พ.ศ. 2496 ท่านได้เป็นรักษาการอธิบดีกรมวิชาการ หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2497 ได้เป็นรักษาการอธิบดีกรมการฝึกหัดครู รักษาการอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษา ศาสตราจารย์พิเศษในคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
โรงเรียนอัสสัมชัญ เปิดสอนเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2509 มีภราดาวิริยะ ฉันทวโรดมดำรงตำแหน่งอธิการ และเริ่มให้นักเรียนเข้าเรียนวันแรกเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2509 ทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2510 โดยพระคุณเจ้ายวง นิตโย เป็นผู้เสกอาคาร และหม่อมหลวง ปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานในพิธี
ปฐมพงษ์ โพธิ์ประสิทธินันท์ คนไทยรุ่นก่อนที่เรียนภาษาบาลีและสันสกฤต ที่สถาบันตะวันออก มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ได้แก่ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ (พระองค์วรรณไวทยากร), กรมพระจันทบุรีนฤนาถ, หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ฯลฯ แต่ ดร.ปฐมพงษ์เป็นคนไทยคนแรกที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ในปี พ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นนักเรียนมหาดเล็กในพระบรมมหาราชวัง ไม่ได้เรียนที่โรงเรียนอีก แต่ปลายปีนั้นก็ยังคงมาสอบไล่และสามารถสอบผ่านชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ซึ่งทำให้เลื่อนไปเรียนในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 แต่ก็ไม่ได้มาเรียนหรือมาสอบอีกเลย
คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร จึงได้ดำเนินการจัดตั้ง "คณะอักษรศาสตร์" ขึ้นเป็นคณะวิชาลำดับที่ 5 และเป็นคณะวิชาแรกของวิทยาเขตแห่งใหม่ คือ วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ ณ พระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม โดยเริ่มเปิดสอนนักศึกษารุ่นแรกเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2511 และคณะอักษรศาสตร์ได้ถือวันดังกล่าวเป็นวันสถาปนาคณะฯ ตลอดมา
โรงเรียนเทพลีลา โรงเรียนเทพลีลา (อักษรย่อ: ท.ล, T.L.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประเภทสหศึกษา โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ สังกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งเมื่อ 17 พฤษภาคม 2505 โดยดำริของหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ปัจจุบันตั้งอยู่ที่ 281 ถนนรามคำแหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร สหวิทยาเขตวังทองหลาง
วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ ผลการคำนวณของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแม่นยำมาก เซอร์แฮรี ออด บันทึกเหตุการณ์ไว้ซึ่งต่อมาหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้แปลเป็นภาษาไทยในงานหว้ากอรำลึก ณ ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2518 ว่า "พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระสำราญมาก เพราะการคำนวณเวลาสุริยุปราคาของพระองค์ ได้พิสูจน์แล้วว่าถูกถ้วนที่สุด ถูกถ้วนยิ่งกว่าที่ชาวยุโรปได้คำนวณไว้"
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ต่อมาในปีพ.ศ. 2480 ท่านได้ก่อตั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โรงเรียนสหศึกษาแห่งแรกในประเทศไทย ท่านดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการท่านแรก
5 ปีต่อมาในปี พ.ศ. 2485 ได้รับแต่งตั้งเป็นอธิบดีกรมสามัญศึกษาอีกตำแหน่งหนึ่งอีกด้วย ในปี พ.ศ. 2487 ท่านได้พ้นจากตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาและเป็นที่ปรึกษาโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาและทำงานในหน้าที่เลขาธิการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล หม่อมหลวงปีกทิพย์ จบการศึกษาจากโรงเรียนเทพศิรินทร์ สมรสกับ คุณชนัฏ มาลากุล ณ อยุธยา (บุตรีของ พระยาประกิตกลสาร) มีบุตร-ธิดา 5 คน คือ
หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล อดีตปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ในปี พ.ศ. 2500 อดีตเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ระหว่าง พ.ศ. 2501-2505
หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล สถาปนิก ประจำกรมโยธาธิการ ผู้ออกแบบอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ และศาลท่านท้าวมหาพรหม โรงแรมเอราวัณ เป็นผู้ออกแบบตึกสันติไมตรีหลังนอก ภายในทำเนียบรัฐบาล
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา () เป็นโรงเรียนสหศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายแห่งแรกของประเทศไทย อยู่ในความดูแลของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งเมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2480 (ขณะนั้นนับวันที่ 1 เมษายน เป็นวันขึ้นปีใหม่ นับอย่างสากลถือเป็น พ.ศ. 2481) โดยมติของสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มี ฯพณฯ ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เป็นผู้อำนวยการท่านแรก
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา สภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ใช้เวลาพิจารณาเรื่องนี้กว่า 8 เดือน พิจารณาว่าควรจะจัดหรือไม่ จึงเสียเวลามากและเป็นเหตุให้เหลือเวลาน้อยสำหรับผู้ที่จะทำงานขั้นเตรียมการ ขณะนั้น พันเอก หลวงพิบูลสงครามเป็นอธิการบดีและยังเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอีกด้วย หลวงแมนวิชาประสิทธิ์เป็นเลขาธิการของมหาวิทยาลัย หลวงพรตพิทยพยัตเป็นคณบดีคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลเป็นหัวหน้าแผนกฝึกหัดครูมัธยม คณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ และเป็นอาจารย์ใหญ่โรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ปีพ.ศ. 2509 มหาวิทยาลัยศิลปากร มีนโยบายที่จะเปิดคณะวิชาและสาขาวิชาที่หลากหลายขึ้น แต่เนื่องจากบริเวณพื้นที่ในวังท่าพระคับแคบมาก ไม่สามารถจะขยายพื้นที่ออกไปได้ จึงได้ขยายเขตการศึกษาไปยังพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม โดยจัดตั้งคณะอักษรศาสตร์ พ.ศ. 2511 คณะศึกษาศาสตร์ พ.ศ. 2513 และคณะวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2515 ตามลำดับ หลังจากนั้น จัดตั้งคณะเภสัชศาสตร์ พ.ศ. 2529 คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม (ปัจจุบันคือคณะวิศวกรรมศาสตร์และเทศโนโลยีอุตสาหกรรม) พ.ศ. 2535
ทางรถไฟสายหาดเจ้าสำราญ เอกสารบันทึกในรัชกาลที่ 6, บันทึกราชกิจรายวัน และบันทึกของหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้ระบุไว้ตรงกันว่าพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัวประชวรด้วยโรครูมาติซึม จึงมีผู้ถวายคำแนะนำให้พระองค์เสด็จไปประทับรักษาพระองค์ ณ ชายทะลหัวหิน ซึ่งในขณะนั้นถือเป็นสถานที่ที่สวยงามและบรรดาชนชั้นสูงนิยมไปพักผ่อนหรือจับจองพื้นที่ แม้แต่เจ้านายเองก็ทรงสร้างพระตำหนัก เรือน และบ้านสำหรับตากอากาศในฤดูร้อนเป็นจำนวนมาก
แจ้ง คล้ายสีทอง นายแจ้งเคยร้องเอาเนื้อความเป็นใหญ่ สัมผัสลดน้อยลงไป แต่ ม.ล.ปิ่น มาลากุล ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. 2530 สาขาวรรณศิลป์กวีนิพนธ์ ท่านบอกว่า ไม่ได้ ไม่งั้นคนไทยจะมีกลอนทำไม ต้องอ่านให้สัมผัสถึงจะเป็นกลอน ถ้าเอาเนื้อความเป็นใหญ่เขียนร้อยแก้วเสียก็หมดเรื่องเลยต้องเอาสัมผัสเป็นตัวตั้ง ความอยู่ทีหลัง ช่วงที่ มล.ปิ่น มาลากุลเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในวันคล้ายวันเกิดของท่านทุก ๆ ปี ครูแจ้งมีหน้าที่ต้องไปอ่านบทกลอนของ มล.ปิ่นให้ท่านฟัง ที่ หออัครศิลปิน ท่านมักจะชอบเล่าเรื่องต่าง ๆ ให้ครูแจ้งฟัง
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ แรกเริ่มได้จัดตั้งเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งเป็นการผลักดันของ ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ปลัดกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น โดยจัดตั้งเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2492 เพื่อผลิตวิชาชีพครู ซึ่งกำลังประสบปัญหาขาดแคลนเป็นจำนวนมากในขณะนั้น นับว่าเป็นการเริ่มต้นการศึกษาในระดับวุฒิประกาศนียบัตรครูประถมศึกษา และประกาศนียบัตรครูมัธยมศึกษา มีผู้อำนวยการโรงเรียนคนแรกคือ หลวงสวัสดิสารศาสตรพุทธิ (สวัสดิ์ สุมิตร)
สมาคมนักเรียนเก่าเตรียมอุดมศึกษา ในพระบรมราชูปถัมภ์ สมาคมนักเรียนเก่าเตรียมอุดมศึกษา ในพระบรมราชูปถัมภ์ (สนตอ.) () ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2493 โดยมีพันเอกการุณ เก่งระดมยิง นักเรียนเก่าเตรียมอุดมศึกษารุ่นแรก เป็นนายกสมาคมคนที่ 1 สมาคมมีสำนักงานอยู่ที่ตึก 4 ของโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา และได้ทำพิธีเปิดป้ายสมาคมขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2490 โดย ฯพณฯ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล (ผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาคนแรก) และในโอกาสนั้น ท่านได้ให้คำขวัญว่า
สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม วันที่ 12 มีนาคม 2495 มีการสถาปนากระทรวงวัฒนธรรมขึ้น โดยมีจอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม และเมื่อมีการปรับเปลี่ยนรัฐบาลในเดือนกันยายน 2500 หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ถึงพุทธศักราช 2501 เกิดภาวะผันแปรทางการเมือง กระทรวงวัฒนธรรมถูกยุบ โดยลดฐานะเป็นกองวัฒนธรรม สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการและกรมการศาสนาตามลำดับ จนถึงพุทธศักราช 2522 จึงจัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติขึ้น มีฐานะเทียบเท่ากรม
ซาร่า มาลากุล เลน ซาร่ามีชื่อจริงว่า ซารา แอนน์ เลน () เกิดเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2526 ที่เกาะกวม สหรัฐอเมริกา เป็นนักแสดง นางแบบ ลูกครึ่งไทย-อังกฤษ บุตรของนายอลาสแตร์ เลน () ชาวอังกฤษ กับทับทิม มาลากุล ณ อยุธยา ธิดาหม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล เป็นเหลนเจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล) โอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าขจรจรัสวงษ์ กรมหมื่นปราบปรปักษ์ซาร่าจบการศึกษาจาก Nist International School of Thailand
คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ คณะมนุษยศาสตร์ เป็นองค์กรการศึกษาที่พัฒนามาจากโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ดังหลักฐานหนังสือที่ระลึกวันเปิดอนุสาวรีย์ ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล มีข้อความระบุไว้ชัดเจนว่า “โรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ถนนประสานมิตร เปิดเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2492 และชื่อโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ถนนประสานมิตร หมดไปในการประชุมกรรมการโรงเรียนเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 เปลี่ยนรูปมาเป็นวิทยาลัยวิชาการศึกษา” วิทยาลัยวิชาการศึกษา ประสานมิตร นอกจากมีส่วนราชการอันประกอบด้วยคณะวิชาต่างๆ 4 คณะ คือ คณะวิชาการศึกษา คณะวิชาวิจัยการศึกษา คณะวิชาวิทยาศาสตร์ คณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ แล้ว ยังมีสาขาทั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร และต่างจังหวัด รวม 7 สาขา ได้แก่ วิทยาลัยวิชาการศึกษาปทุมวัน วิทยาลัยวิชาการศึกษาพลศึกษา วิทยาลัยวิชาการศึกษาบางเขน วิทยาลัยวิชาการศึกษาบางแสน วิทยาลัยวิชาการศึกษาพิษณุโลก วิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม วิทยาลัยวิชาการศึกษาสงขลา
โรงเรียนโพธิสัมพันธ์พิทยาคาร เมื่อต้นปีการศึกษา 2502 พระครูโพธิสารประสาธน์ (บุญมี อคฺคปุญฺโญ) เจ้าอาวาสวัดโพธิสัมพันธ์ในขณะนั้น ได้เป็นผู้นำในการจัดสร้างอาคารเรียนประชาบาลวัดโพธิสัมพันธ์ขึ้นภายในวัดโพธิสัมพันธ์ โดยจัดสร้างบริเวณทางด้านทิศใต้ของพระอุโบสถวัด จนแล้วเสร็จ แล้วเริ่มทำการเรียนการสอนในปีการศึกษา 2503 ให้ชื่อโรงเรียนว่า "โพธิสัมพันธ์พิทยาคาร" โดยมีหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนี้ เป็นผู้เดินทางมาทำพิธีเปิดโรงเรียน เมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2503 สีประจำโรงเรียนคือ สีแสด-ขาว คติธรรมของโรงเรียนก็คือ ปญฺญา นรานํ รตนํ มีความหมายว่า “ปัญญาเป็นแก้วของนรชน”
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เพื่อพัฒนาความรู้ทางด้านการศึกษาให้เป็นวิชาชีพที่มีระบบแบบแผนมากขึ้น พร้อมทั้งได้เปิดการเรียนการสอนครอบคลุมทั้งในระดับบัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิต โดยมี ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ดำรงตำแหน่งอธิการ และศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี ดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะวิชาการศึกษา หลังจากนั้น จึงได้ดำรงตำแหน่งอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษา ในระยะนี้ได้มีการตั้งโรงเรียนสาธิต (Demonstration School) เพื่อให้เป็นแปลงทดลองค้นคว้าในระบบการศึกษาพื้นฐานสมัยใหม่ พร้อมกับมีการขยายวิทยาลัยวิชาการศึกษาไปยังส่วนภูมิภาคต่าง ๆ โดยขยายวิทยาเขตปทุมวัน วิทยาเขตบางแสน วิทยาเขตพิษณุโลก วิทยาเขตมหาสารคาม วิทยาเขตสงขลา วิทยาเขตพระนคร และวิทยาเขตพลศึกษา โดยมีวิทยาเขตประสานมิตรเป็นศูนย์กลางการบริหาร
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ได้รับทุนของกระทรวงธรรมการ จึงออกไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ โดยไปเข้าเรียนที่ The School of Oriental and African Studies, University of London (SOAS) หรือวิทยาลัยบูรพศึกษาและอาฟริกาศึกษา มหาวิทยาลัยลอนดอน และได้รับประกาศนียบัตรวิชาภาษาและวรรณคดีบาลีและสันสกฤต แล้วได้ย้ายไปศึกษาต่อที่คณะบูรพคดีศึกษา (Faculty of Oriental Studies) สถาบันตะวันออกของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ประสบความสำเร็จโดยได้ปริญญาตรี (B.A.) เกียรตินิยมสาขาบูรพคดีศึกษา (Oriental Studies) วิชาเอกภาษาบาลีและสันสกฤต ในปี พ.ศ. 2471
โรงเรียนศรีอยุธยา ในพระอุปถัมภ์ฯ ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2495 หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น ได้ตั้งชื่อโรงเรียนอย่างเป็นทางการว่า โรงเรียนศรีอยุธยา และในปีเดียวกันนั้นเอง กระทรวงศึกษาธิการมีความ จำเป็นต้องเปิดโรงเรียนสตรีขึ้นอีกแห่งหนึ่ง เพื่อช่วยเหลือนักเรียนหญิงที่ไม่มีที่เรียน จึงแต่งตั้งให้ นางสาวเศวต จึงเจริญ เป็นครูใหญ่ในโรงเรียนศรีอยุธยาฝั่งหญิงคนแรก และให้ใช้สถานศึกษา ที่โรงเรียนศรีอยุธยาไป พลางก่อน โดยให้สร้างห้องเรียนขนาด 5 ห้องเรียนเพิ่มขึ้นอีก 2 หลัง โรงเรียนศรีอยุธยาฝั่งหญิงแห่งนี้ได้เปิดทำการวันแรก เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 มีนักเรียนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 จำนวน 249 คน
หม่อมหลวงเสรี ปราโมช หม่อมหลวงเสรี ปราโมช เกิดในปี พ.ศ. 2476 มีชื่อเล่นว่า "ต้อย" เป็นบุตรชายคนโต ของหม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช และท่านผู้หญิงอุศนา ปราโมช (นามสกุลเดิม ศาลิคุปต์) ในจำนวนพี่น้องทั้งสิ้น 3 คน 
ชีวิตส่วนตัวสมรสกับคุณหญิงทิพยวดี ปราโมช ณ อยุธยา (นามสกุลเดิม มาลากุล ณ อยุธยา บุตรสาวหม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล) ในปี พ.ศ. 2507 มีบุตรทั้งหมด 3 คน ซึ่งบุตรชายคนกลางเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักดี คือ อชิตะ ปราโมช ณ อยุธยา เป็นนักร้อง นักดนตรีในสังกัดแกรมมี่ และมีบุตรชายอีกคนหนึ่งที่มิได้เกิดจากคุณหญิงทิพยวดี คือ คำรณ ปราโมช ณ อยุธยา ผู้ก่อตั้งและบรรณาธิการนิตยสารอิมเมจ
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วันที่ 28 เมษายน 2492 เป็นวันที่กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ที่ถนนประสานมิตร อำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร วันที่ 28 เมษายน จึงเป็นวันมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และชาวศรีนครินทรวิโรฒ ควรจะรำลึกถึงปูชนียบุคคลที่สำคัญ 2 ท่าน ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อตั้งสถานศึกษาแห่งนี้ คือ ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ผู้ดำเนินการซื้อที่ดิน วางผัง บุกเบิกงาน และอีกท่านหนึ่ง ที่ได้ดำเนินการบริหารการศึกษา ได้ดำเนินการบริหารการศึกษาแห่งนี้คู่กันตลอดมาก็คือ หลวงสวัสดิสารศาสตรพุทธิ (สวัสดิ์ สุมิตร) ผู้อำนวยการคนแรกของโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง
สมาคมนักเรียนเก่าเตรียมอุดมศึกษา ในพระบรมราชูปถัมภ์ ผลของการจัดงานครั้งนี้ ต่อมาคุณสรรเสริญ อุทัยเฉลิม พร้อมเพื่อนๆ จึงได้จัดให้มีการเลือกตั้งนายกสมาคมขึ้นผลปรากฏว่า คุณพิชัย วาศนาส่งได้รับเลือกให้เป็นนายกสมาคมเป็นคนที่ 2 ในปี พ.ศ. 2508 เมื่อคุณพิชัย วาศนาส่ง ได้เป็นนายกสมาคมฯ ก็ได้ดำเนินการนำนักเรียนเก่า ไปทอดกฐินที่วัดต้นตระกูลของอาจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมื่อคุณพิชัยฯ เป็นนายกสมาคมได้ครบ 1 ปี จึงได้จัดให้มีการเลือกตั้งนายกขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2509 ผลปรากฏว่าคุณอภิโชติ จิตรานนท์ นักเรียนเก่าเตรียมอุดมศึกษารุ่นแรก ได้รับเลือกตั้ง เป็นนายกสมาคมคนที่ 3 ต่อจากคุณพิชัย วาศนาส่ง
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา มีคนพูดกันมากว่า เมื่อโรงเรียนราษฎร์เปิดชั้นเตรียมอุดมศึกษากันมาก ๆ นักเรียนก็จะเข้ามหาวิทยาลัยไม่ได้หมดเหลือตกค้างกันอีก ฯพณฯ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลจึงพยายามทุกวิถีทางเพื่อแสดงว่าโรงเรียนมีประโยชน์มาก โดยเสนอไปยังท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงธรรมการว่าในปีการศึกษา 2484 นี้ จะรับนักเรียนให้ถึง 1,000 คน (ปี พ.ศ. 2483 รับเพียง 568 คนเท่านั้น) ซึ่งรัฐมนตรีมีความปิติยินดีเป็นอย่างมาก แต่เมื่อทำเรื่องเสนอเป็นทางการไปยังท่านอธิการบดี ท่านกลับบอกว่า เมื่อจะยุบโรงเรียนแล้วจะขยายไปทำไมกัน ควรจะรับเพียง 600 คน แม้ว่าตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงจะใหญ่กว่าอธิการบดี แต่ในขณะนั้นอธิการบดีได้ควบตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอยู่ด้วย ทำให้มีเสียงดังกว่า แต่อย่างไรก็ตามก็ได้มีการเจรจาผ่อนผันให้โรงเรียนรับนักเรียน 690 คน
หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล หม่อมหลวงปุ่ม จบการศึกษาจากโรงเรียนเทพศิรินทร์ สมรสกับคุณอารี ณ ป้อมเพชร และคุณเพี้ยน มีบุตรธิดา 7 คน นอกจากผลงานออกแบบอาคารแล้ว หม่อมหลวงปุ่มยังเป็นศิลปินวาดภาพเขียนสีน้ำมันที่มีชื่อเสียงอีกด้วย
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ต่อมาได้มีปัญหาการย้ายโรงเรียนและมหาวิทยาลัยไปยังจังหวัดลพบุรีตามนโยบายของนายกรัฐมนตรี หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลจึงยื่นใบลาออก และเสนอให้นายสนั่น สุมิตร ไปเป็นเลขานุการกรมสามัญศึกษา ให้หม่อมเจ้าวงษ์มหิป ชยางกูรดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาแห่งจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัยและให้นายสงวน เล็กสกุล ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาภาคพายัพ เรื่องนี้ได้หายไปนานจนกระทั่งอธิการบดีได้สั่งอนุมัติเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2487 ให้นายสนั่น สุมิตร ไปดำรงตำแหน่งอาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัยและให้หม่อมเจ้าวงษ์มหิป ชยางกูรรักษาการตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
โรงเรียนธัญบุรี ภายหลังสถานที่เดิมที่ตำบลประชาธิปัตย์คับแคบลงและมีนักเรียนจำนวนมากขึ้นเพราะท้องถิ่นเจริญขึ้น ซึ่งโรงเรียนที่ดินกองมรดกของ ม.ร.ว.รสริน คัคณางค์ บริจาคให้ 16 ไร่ และที่ราชพัสดุโรงพยาบาลธัญญารักษ์อีก 5 ไร่ รวมเป็น 21 ไร่ เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2508 โดยมี หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเป็นผู้รับมอบโฉนดจากผู้บริจาค ได้ทำการก่อสร้างอาคาร 1 เป็นตึกสองชั้น 12 ห้องเรียนและอาคารหลังคาจากอีกหนึ่งหลัง 2 ห้องเรียน โดยครู นักเรียน ช่วยกันปลูกสร้าง ต่อมา ดร.ก่อ สวัสดิพาณิชย์ อธิบดีกรมสามัญศึกษาได้มาวางผังการก่อสร้างอาคารเรียนให้เรียงแถวกันตามดวงอาทิตย์ 1-2-3-4 ได้ทำการปรับปรุงพัฒนามาจนเป็นโรงเรียนธัญบุรีในปัจจุบัน
วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม (สยามเทค) วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม (สยามเทค) () เป็นสถานศึกษาเอกชนที่เปิดสอนด้านช่างอุตสาหกรรมแห่งแรกของประเทศไทย เป็นสถาบันในเครือเดียวกันกับวิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม(อุดมศึกษา)และมหาวิทยาลัยสยาม โดยอาจารย์ ดร.ณรงค์ มงคลวานิช เป็นผู้ริเริ่มและก่อตั้งโรงเรียนแห่งนี้ขึ้น เมื่อ พ.ศ. 2508 โดยใช้ชื่อโรงเรียนเมื่อแรกเริ่มในการจัดตั้งว่า “โรงเรียนช่างกลสยาม” เปิดสอนประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม ระดับ ปวช. 3 สาขาวิชาคือ สาขาวิชาช่างยนต์ ช่างไฟฟ้า และช่างวิทยุ-โทรคมนาคม นับว่าเป็นโรงเรียนอาชีวศึกษาเอกชนแห่งแรกของประเทศไทย ที่เปิดทำการสอนทางด้านอาชีวศึกษา ประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม และทางโรงเรียนได้ทำพิธีเปิดโรงเรียน เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2508 โดยหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานในพิธีเปิด
เฉลิม สุจริต ในด้านการทำงาน รองศาสตราจารย์เฉลิม สุจริตได้รับราชการที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจนถึงวันสุดท้ายแห่งชีวิต โดยเริ่มเข้ารับราชการในตำแหน่งอาจารย์ตรีเมื่อ พ.ศ. 2499 ดังกล่าว และได้เลื่อนตำแหน่งถึงข้าราชการชั้นพิเศษ ก่อนเปลี่ยนมาเป็นระบบ “ซี” และได้ตำแหน่งทางวิชาการถึงระดับรองศาสตราจารย์เมื่อ พ.ศ. 2516 ในปี พ.ศ. 2522 ได้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาสถาปัตยกรรมและในปี พ.ศ. 2525 ดำรงตำแหน่งคณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์เป็นคนที่ 6 สืบแทนรองศาสตราจารย์ หม่อมหลวง ประทีป มาลากุล และพ้นวาระคณบดีเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2531
โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย ปีการศึกษา 2494 กระทรวงศึกษาธิการมีโครงการสร้างโรงเรียนฝึกหัดครูอีกแห่งหนึ่ง ที่ตำบลพญาไท อำเภอดุสิต จังหวัดพระนคร 
ต่อมาเนื่องจากสภาพความจำเป็นเกี่ยวกับสถานที่เรียนของนักเรียนมัธยมมีไม่เพียงพอ กระทรวงศึกษาธิการ จึงโอนโรงเรียนที่กำลังสร้างนี้ให้เป็นโรงเรียนมัธยมของ กรมวิสามัญ (ในเวลานั้น) ใช้ชื่ออย่างไม่เป็นทางการว่า“โรงเรียนรางน้ำ” แต่งตั้ง นายดัด จันทนะโพธิ  ปฏิบัติหน้าที่ครูใหญ่และได้ย้ายนักเรียนชาย  จำนวน 57 คน  ที่ฝากเรียนไว้ที่โรงเรียนวัดราชาธิวาส  มาเรียนที่นี่ 
ต่อมา ปีการศึกษา 2495 หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในสมัยนั้น ได้ตั้งชื่อโรงเรียนอย่างเป็นทางการว่าโรงเรียนศรีอยุธยา มีนายพงษ์ แสงทอง เป็นครูใหญ่คนแรก และในปีเดียวกันนั้นเองได้มีนักเรียนหญิงจำนวนหนึ่งเข้าไปเรียน แต่ไม่ได้รวมเป็นโรงเรียนเดียวกัน ฝ่ายโรงเรียนหญิงได้มอบหมายให้ น.ส.เศวต จึงเจริญ เป็นครูใหญ่
หม่อมหลวงศิริเฉลิม สวัสดิวัตน์ หม่อมหลวงศิริเฉลิม สวัสดิวัตน์ เกิดเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 ณ วังศุโขทัย เป็นบุตรชายของหม่อมราชวงศ์ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ กับหม่อมหลวงประอร จักรพันธุ์ (ราชสกุลเดิม: มาลากุล) มีน้องชายร่วมบิดามารดาหนึ่งคนคือ หม่อมหลวงเพิ่มวุทธ์ สวัสดิวัตน์ และน้องชายต่างมารดาซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในวงการอาหารคือ หม่อมหลวงภาสันต์ สวัสดิวัตน์ มารดาเป็นนางสนองพระโอษฐ์ในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีซึ่งมีศักดิ์เป็นสมเด็จย่า ขณะหม่อมหลวงศิริเฉลิมมีอายุราว 3-4 ปี หม่อมหลวงประอรผู้มารดาได้หย่าร้างกับบิดาและสมรสใหม่กับหม่อมเจ้าการวิก จักรพันธุ์
โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ เมื่อสร้างอาคารเสร็จเรียบร้อยแล้ว ฯลฯ ม.ล.ปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการศึกษาธิการมาเป็นประธานในการรับมอบอาคารเรียน เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2503 และเปลี่ยนชื่อใหม่เป็นโรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2503 มีนายกำจัด ผาติสุวรรณ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี เป็นประธานเปิดป้ายชื่อโรงเรียน
โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ ได้เปิดทำการสอนครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2500 ตามคำสั่งผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี
มีครูปฏิบัติการสอน 2 คน คือ นายสมศักดิ์ ภิรมย์รื่น ครูกรมสามัญศึกษา ช่วยราชการแผนกศึกษาธิการอำเภอคำเขื่อนแก้ว เป็นผู้รักษาการในตำแหน่งครูใหญ่และนายเชวง จักรไชย ครูโรงเรียนบ้านแหล่งหนู
โรงเรียนศรีอยุธยา ในพระอุปถัมภ์ฯ โรงเรียนศรีอยุธยา ในพระอุปถัมภ์ฯ เป็นโรงเรียนรัฐบาล สังกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตพื้นที่กรุงเทพมหานครเขต 1 มีชื่อย่อว่า ศ.อ. ก่อตั้งเมื่อ ปี พ.ศ. 2494 เดิมทีชื่อ โรงเรียนรางน้ำ ต่อมาในปีเดียวกัน หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ซึ่งเป็น รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ ได้ตั้งชื่อโรงเรียนให้ใหม่ว่า โรงเรียนศรีอยุธยา มีผู้อำนวยการชื่อ นายพงษ์ แสงทอง เป็นผู้อำนวยการคนแรก ไม่นานก็ได้เปลี่ยนเป็นโรงเรียนสตรีเมื่อ 15 เมษายน พ.ศ. 2498 เป็นต้นมา แต่แล้วเมื่อ ปี พ.ศ. 2539 ได้รับนโยบายจากกระทรวงศึกษาธิการ เปลี่ยนเป็นโรงเรียน สหศึกษา ในสมัย ผู้อำนวยการ เพ็ญศรี ไพรินทร์ ก่อนที่ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ทรงพระกรุณา รับไว้ในพระอุปถัมภ์ฯ เมื่อปี วันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2542
หม่อมราชวงศ์ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ สมรสครั้งที่ 1 (2495 - 2501) กับหม่อมหลวงประอร มาลากุล มีบุตร 2 คน คือ
หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล มีพี่น้องต่างมารดา เกิดจาก เจ้าหญิงฟองแก้ว ณ เชียงใหม่ ได้แก่
หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล และมีพี่น้องต่างมารดา เกิดจาก คุณวงศ์ บุญยะรังคะ ได้แก่
วันกองทัพไทย อนึ่ง ม.ล.ปิ่น มาลากุล เป็นท่านแรก ที่คำนวณไว้ ตั้งแต่ พ.ศ. 2499 ว่าตรงกับ 25 ม.ค. แต่ทางกองทัพไม่ทราบเรื่อง จึงมิได้นำไปใช้
เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล) หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล เริ่มรับราชการในกรมมหาดเล็ก จนวันที่ 27 มีนาคม ร.ศ. 114 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น"นายกวด" มหาดเล็กหุ้มแพรต้นเชือกเวรฤทธิ์ ศักดินา 500 แล้วย้ายมารับราชการกรมวังเป็น"จมื่นจงภักดีองค์ขวา"
โรงเรียนวัดน้อยนพคุณ โรงเรียนวัดน้อยนพคุณ ตั้งขึ้นตามโครงการแก้ไขสถานการณ์เด็กไม่มีที่เรียนในจังหวัดพระนครธนบุรี สร้างขึ้นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2504 ด้วยเงินงบประมาณ
ของกระทรวงศึกษาธิการเป็นเงิน 300,000 บาท (สามแสนบาทถ้วน) โดยมอบให้จังหวัดพระนคร เป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างตามแบบสามัญ 004 ของกรม
สามัญศึกษา จำนวน 1 หลัง 8 ห้องเรียน โดยทางวัดน้อยนพคุณได้มอบที่ดิน ของวัดเนื้อที่ 760 ตารางวา ให้เป็นที่สร้างอาคารเรียน เปิดสอนชั้นประถม
ศึกษาตอนปลาย รับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 400 คน โดยจัดเป็นสหศึกษา และจัดสอนเป็นสองผลัด เริ่มเปิดเรียนวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 
2504 โดยมีนางสาวเทียบ สมานเชื้อ เป็นครูใหญ่คนแรก และ ฯพณฯ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการสมัยนั้นมาเป็นประธาน 
ในพิธีเปิดป้ายอาคารเรียนหลังแรกเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2504 จึงถือว่าวันที่ 11 สิงหาคม ของทุกปี เป็น วันรักโรงเรียน
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน ปี พ.ศ. 2496 โรงเรียนสาธิต มศว ปทุมวัน ได้ก่อตั้งขึ้นตามดำริของ ฯพณฯ ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในขณะนั้น พลเอกมังกร พรหมโยธี และ ศาสตราจารย์ คุณหญิงอุบล หุวะนันทน์ โดยเริ่มวางโครงการดำเนินการจัดการเรียนการสอน กำหนดตั้งเป็นหน่วยสาธิตในแผนกฝึกหัดครูมัธยมของโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษากับวิทยาลัยวิชาการศึกษา พร้อมบริจาคที่ดินจำนวน 19 ไร่ข้างหลังโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาบริเวณถนนสนามม้า (ถนนอังรีดูนังต์ในปัจจุบัน)ให้วิทยาลัยวิชาการศึกษา (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยศรีนครินทร์วิโรฒ)
เพื่อเป็นที่ฝึกงานของนิสิตกับครูที่ต้องบรรจุฝึกงานก่อนไปสอนที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พร้อม สังกัดกองเตรียมอุดมศึกษา กรมวิสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ , วิทยาลัยวิชาการศึกษา กับ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งนับเป็นโรงเรียนแห่งแรกที่เรียกชื่อว่า โรงเรียนสาธิต 
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตปทุมวันในเวลาต่อมา
บ้านพิษณุโลก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงสร้างบ้านบรรทมสินธุ์ และพระราชทานให้กับมหาดเล็กส่วนพระองค์ คือ พลตรี พระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ) พร้อมกับการพระราชทานบ้านนรสิงห์ แก่ พลเอก เจ้าพระยารามราฆพ (หม่อมหลวงเฟื้อ พึ่งบุญ) ผู้พี่ และพระราชทานบ้านมนังคศิลา แก่ มหาเสวกเอก พระยาอุดมราชภักดี (โถ สุจริตกุล) รวมถึงพระราชทานบ้านพิบูลธรรม แก่ เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล)
ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปัจจุบันภาควิชาประวัติศาสตร์ย้ายที่ทำการไปอยู่ ณ ชั้น 8 อาคารบริการ: ศาสตราจารย์ ม.ล.ปิ่น มาลากุล ("อาคาร 300 ล้าน") มีอาจารย์ประจำ 10 คน และเจ้าหน้าที่ 2 คน หัวหน้าภาควิชาคนปัจจุบันคือ อ.ดร.ปิยะนาถ อังควาณิชกุล
สถาบันพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สถาบันพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยภาคตะวันออกเฉียงหนือ หรือ ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีชื่อเมื่อครั้งแรกก่อตั้งว่า ศูนย์กลางอบรมการศึกษาผู้ใหญ่จังหวัดอุบลราชธานี โดยมีชื่อย่อว่า ศ.อ.ศ.อ. หรือชื่อย่อเป็นภาษาอังกฤษ คือ TUFEC ซึ่งย่อมาจากคำเต็มว่า Thailand UNESCO Fundamental Education Centre อยู่ในความดูแลของกองการศึกษาผู้ใหญ่ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
ศ.อ.ศ.อ. ตั้งขึ้นตามมติที่ประชุมใหญ่ของ UNESCO ครั้งที่ 6 ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เมื่อ พ.ศ. 2494 ที่มีบรรดาประเทศที่เป็นสมาชิก 64 ประเทศ รวมทั้งประเทศไทย (หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เป็นหัวหน้าผู้แทนไทย) มีมติเอกฉันท์ให้ตั้งศูนย์กลางการศึกษาหลักมูลฐานขึ้นประจำภูมิภาต่างๆ ทั่วโลกขึ้น 6 แห่ง แต่สามารถสร้างได้เพียง 3 แห่ง โดย ศ.อ.ศ.อ. เป็นศูนย์กลางการศึกษาหลักมูลฐานแห่งที่ 3 ของโลก ตั้งขึ้นในจังหวัดอุบลราชธานี
วิทยาลัยบูรพคดีศึกษาและการศึกษาแอฟริกา มหาวิทยาลัยลอนดอน ศิษย์เก่าชาวไทยที่มีชื่อเสียง เช่น พระศรีญาณโสภณ (ปิยโสภณ) วัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก, ศ. ม.ล.จิรายุ นพวงศ์, ศ. ม.ล.ปิ่น มาลากุล, ศ.ดร. กาญจนา นาคสกุล, ดร. ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ, ศ.ดร. มัทนี รัตนิน, ผศ.ดร. มณีปิ่น พรหมสุทธิรักษ์, รศ. ใจ อึ๊งภากรณ์, ดร. ใกล้รุ่ง อามระดิษ, ผศ.ดร. ปฐมพงษ์ โพธิ์ประสิทธินันท์, รศ.ดร. กุลลดา เกษบุญชู-มี้ด, ผศ.ดร. มนธิรา ราโท, รศ.ดร. สุจิตรา จงสถิตย์วัฒนา, รศ.ดร.ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์
โรงเรียนบางอ้อศึกษา โรงเรียนบางอ้อศึกษาจะก่อกำเนิดขึ้นมามิได้เลย หากปราศจากมูลนิธิบางอ้ออิสลาม ซึ่งก่อตั้งขึ้นมาจากการรวมตัวของพี่น้องมุสลิมชาวบางอ้อ โดยมี เจตนารมณ์เพื่อให้การศึกษาแก่เยาวชนทั้งทางโลกและทางธรรมมูลนิธิบางอ้ออิสลาม ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งตามใบอนุญาตเลขที่ ต.97/2500 เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2500 โดยนายวินิจ มีมิตรกิจ เป็นผู้ดำเนินการขอจัดตั้ง และได้รับอนุญาตให้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2501
หลังจากที่มีการจัดตั้งมูลนิธิบางอ้ออิสลามขึ้น คณะกรรมการมูลนิธิ ก็ได้ดำเนินการในการก่อสร้างอาคารเรียน โดยเริ่มก่อสร้างอาคารเรียนบนที่ดินของมูลนิธิดำรงผล ซึ่งอนุญาตให้มูลนิธิบางอ้ออิสลามเช่า บนเนื้อที่ประมาณ 4 ไร่ ก่อสร้างอาคารตึกหนึ่งหลัง 8 ห้องเรียน โรงอาหารและบ้านพักภารโรง รั้วลวดหนามและสังกะสี มีสนามหน้าอาคารเพียงเล็กน้อย ทำพิธีเปิดอาคารเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2502 โดยหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และ อ.ต่วน สุวรรณศาสตร์ จุฬาราชมนตรี โรงเรียนบางอ้อศึกษาได้รับอนุญาตให้เปิดทำการสอนจากกระทรวงศึกษาธิการ ตามหนังสืออนุญาตเลขที่ 25/2502 เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2502 ให้เปิดสอนเป็นปกติในปีการศึกษา 2502 เป็นต้นมา
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน ปีการศึกษา 2497 เปิดรับนักเรียนเป็นปีการศึกษาแรกในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (ป.5 ในปัจจุบัน) และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 (ม.2 ในปัจจุบัน) ชั้นละ 2 ห้องเรียน โดยใช้เรือนไม้ชั้นเดียวที่อยู่ในบริเวณเดียวกับโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ด้านถนนสนามม้า (ถนนอังรีดูนังต์ ในปัจจุบัน) เป็นสถานที่เรียนชั่วคราว ในขณะที่กำลังก่อสร้างอาคาร 1 สาธิตปทุมวัน ยังไม่เสร็จ การแต่งกายของนักเรียน ในยุคแรกใช้ชุดนักเรียนปักอักษรย่อ ต.อ. และใช้เครื่องหมายพระเกี้ยวธรรมจักร เป็นตราประจำโรงเรียน พร้อมทั้งกำหนดให้มี สีประจำโรงเรียนมาพร้อมกับ การก่อตั้งโรงเรียน โดย ฯพณฯ ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้ให้สีที่เป็นสิริมงคลเป็นสีประจำโรงเรียนไว้ 2 สีคือ 
สีน้ำเงิน หมายถึง พระมหากษัตริย์ (ตามที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงบัญญัติไว้ในพระราชกำหนดธงชาติพ.ศ. 2460) 
สีชมพู หมายถึง สีประจำวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล หม่อมหลวงปีกทิพย์ เป็นนักการทูตไทยคนแรกในประเทศพม่า เป็นอุปทูตไทย เมื่อครั้งเปิดสถานทูต เมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2492 หลังจากพม่าได้รับเอกราชจากอังกฤษ ต่อมาจึงได้เลื่อนเป็นเอกอัครราชทูตไทยประจำประเทศพม่า แล้วจึงย้ายไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ท่านเป็นผู้รับเสด็จ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินเยือนสหรัฐอเมริกาและประเทศต่างๆ ในยุโรป 14 ประเทศ เป็นเวลา 7 เดือน เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2503
โรงเรียนราชวิทยาลัย ในที่สุดความปรารถนาอันแรงกล้าของบรรดาครู และนักเรียนเก่าราชวิทยาลัย ก็บรรลุจุดหมายปลายทาง โดยได้รับความช่วยเหลือจากกระทรวงศึกษาธิการ (ม.ล.ปิ่น มาลากุล) และประธานกรรมการ ราชวิทยาลัยมูลนิธิเพื่อการศึกษา พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ ได้ร่วมกันวางโครงการจัดตั้ง และดำเนินกิจการ โรงเรียนราชวิทยาลัย
อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย อนุสาวรีย์ประชาธิปไตยเป็นผลงานการออกแบบของหม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล อันเป็นแบบที่ชนะการประกวดการออกแบบอนุสาวรีย์แห่งนี้ การออกแบบได้นำสถาปัตยกรรมแบบไทยมาผสมผสาน ตรงกลางเป็นสมุดไทยที่สื่อถึงรัฐธรรมนูญประดิษฐานบนพานแว่นฟ้า นอกจากการเป็นสัญลักษณ์เพื่อระลึกถึงประชาธิปไตยนั้น อนุสาวรีย์แห่งนี้ ยังเป็นหลักกิโลเมตรที่ศูนย์ของกรุงเทพมหานครและประเทศไทยอีกด้วย
โรงเรียนดาราคาม ต่อมาได้ย้ายสถานที่ตั้งของโรงเรียนมา ณ บริเวณท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ ในวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2506 และ ม.ล.ปิ่น มาลากุล ซึ่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น ได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น "โรงเรียนดาราคาม" ซึ่งมีความหมายว่า "บ้านดาว" เพื่อให้สอดคล้องกับอาคารบริเวณท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ
โรงเรียนราชวินิต โรงเรียนราชวินิต ถือกำเนิดด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร คำว่า"ราชวินิต" เป็นนามพระราชทาน ความหมายว่า "สถานที่อบรมกุลบุตรกุลธิดาให้เป็นคนดี ด้วยพระบารมีปกเกล้าฯ" พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชปรารถที่จะจัดตั้งโรงเรียนราชอุปถัมภ์ ณ บริเวณสวนเพาะชำ วังสวนกุหลาบ จำนวน 6 ไร่ ทรงให้สำนักพระราชวังจัดตั้งเป็นโรงเรียนราษฎร์ ระดับประถมศึกษา รับนักเรียนที่เป็นบุตรหลานข้าราชการสำนักพระราชวัง โดยไม่เก็บค่าเล่าเรียน ขอครูจากกระทรวงศึกษาธิการมาช่วยทำการสอน ใช้งบประมาณจากสวัสดิการของกองมหาดเล็ก สำนักพระราชวัง จำนวน 1,000,000 บาท สร้างอาคารเรียน เมื่อหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น ทราบพระราชประสงค์ จึงรับสนองพระบรมราชโองการ จัดตั้งโรงเรียนราชวินิต เป็นโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดกองการประถมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2509 เปิดสอนชั้นเด็กเล็กถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 7 รับนักเรียนที่เป็นบุตรหลานข้าราชการ สำนักพระราชวัง และของบุคคลทั่วไป โดยมีคุณหญิงพวงรัตน วิเวกานนท์ เป็นผู้บริหารโรงเรียนคนแรก
เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล) หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล เข้ารับราชการในกรมศึกษาธิการ ได้รับพระราชทานโปรดเกล้าฯ เป็น "หลวงไพศาลศิลปศาสตร์" จากนั้นย้ายมารับราชการอยู่ที่กระทรวงมหาดไทย เป็น "พระมนตรีพจนกิจ" ท่านได้รับการไว้วางพระราชหฤทัยจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้เป็นผู้อภิบาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จไปทรงศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตพิเศษไทยประจำอังกฤษและยุโรป ระหว่าง พ.ศ. 2440-2442
วิทยาลัยบูรพคดีศึกษาและการศึกษาแอฟริกา มหาวิทยาลัยลอนดอน วิทยาลัยฯ เป็นสถาบันอุดมศึกษาแห่งเดียวในสหราชอาณาจักรที่มีภาควิชาภาษาไทย มีการเรียนการสอนภาษาและ รวมทั้งดนตรีไทยด้วย นอกจากนี้ยังเปิดสอนภาษาและวรรณคดีเขมร บาลี สันสกฤต ในอดีตมีนักสันสกฤตไทยหลายท่านมาศึกษาอยู่ที่วิทยาลัยฯ แห่งนี้ อาทิ ศ. ม.ล.จิรายุ นพวงศ์, ศ. ม.ล.ปิ่น มาลากุล
เปรม มาลากุล ณ อยุธยา นายเปรม มาลากุล ณ อยุธยา เกิดเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2480 เป็นบุตรของนายประวัติ และ นางบุญมา มาลากุล ณ อยุธยา สำเร็จการศึกษา นิติศาสตรบัณฑิต จาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สมรมกับ นางสันทนา มาลากุล ณ อยุธยา มีบุตรสาว คือ ทันตแพทย์หญิง ปฏิมารังสรรค์ มาลากุล ณ อยุธยา
สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง หลังสงคราม จักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ในทวีปยุโรปต้องล่มสลายไปถึง 4 จักรวรรดิ ได้แก่ จักรวรรดิรัสเซีย, จักรวรรดิเยอรมัน, จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี และจักรวรรดิออตโตมัน
สงครามโลกครั้งที่สอง สงครามโลกครั้งที่หนึ่งนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงดินแดนอย่างใหญ่หลวงในยุโรป ด้วยความพ่ายแพ้ของฝ่ายมหาอำนาจกลาง รวมทั้งการล่มสลายของรัฐจักรวรรดิที่สำคัญ ได้แก่ จักรวรรดิเยอรมัน จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี และจักรวรรดิออตโตมัน ตลอดจนจักรวรรดิรัสเซีย ขณะเดียวกัน ความสำเร็จของฝ่ายสัมพันธมิตร ซึ่งประกอบด้วยสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส สหรัฐอเมริกา อิตาลี เซอร์เบียและโรมาเนีย รวมไปถึงการก่อตั้งรัฐใหม่หลังจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี รัสเซียและออตโตมันล่มสลาย หลังสงคราม ชาตินิยมอุดมการณ์เรียกร้องดินแดน (irredentism) และลัทธิแก้แค้น (revanchism) กลายมามีความสำคัญในหลายประเทศยุโรป อุดมการณ์เรียกร้องดินแดนและลัทธิแก้แค้นแรงกล้ามากในเยอรมนี เพราะเยอรมนีบังคับตามสนธิสัญญาแวร์ซาย เป็นผลให้เยอรมนีเสียดินแดนของประเทศไปร้อยละ 13 รวมทั้งอาณานิคมโพ้นทะเลทั้งหมด การรวมเยอรมนีเข้ากับประเทศอื่นถูกห้าม ซ้ำต้องแบกภาระชำระค่าปฏิกรรมสงครามมหาศาล และถูกจำกัดขนาดและขีดความสามารถของกองทัพอย่างมาก ขณะเดียวกัน สงครามกลางเมืองรัสเซียได้นำไปสู่การก่อตั้งสหภาพโซเวียต นำโดยพรรคบอลเชวิค ภายใต้การปกครองระบอบคอมมิวนิสต์
อาร์ชดัชชีออสเตรีย ในปี ค.ศ. 1804 สมเด็จพระจักรพรรดิฟรานซ์ที่ 2 ก็ทรงเลื่อนฐานอาร์ชดัชชีภายในจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ขึ้นเป็นจักรวรรดิในการโต้ตอบในการที่จักรพรรดินโปเลียนที่ 1ประกาศให้ฝรั่งเศสเป็นจักรวรรดิฝรั่งเศส สองปีต่อมาจักรพรรดิฟรานซ์ก็ทรงยุบจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ อาร์ชดัชชีออสเตรียยังคงดำรงฐานะอยู่แต่แบ่งออกเป็น ออสเตรียเหนือและใต้ ตำแหน่งอาร์ชดยุกหรืออาร์ชดัชเชสก็ยังคงใช้กันต่อมาในบรรดาพระราชวงศ์ รัฐมาถูกยุบในปี ค.ศ. 1918 หลังจากการล่มสลายของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีและการก่อตั้งรัฐออสเตรียสองรัฐ ออสเตรียใต้ และ ออสเตรียเหนือ ภายในสาธารณรัฐเยอรมันออสเตรีย
ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ต่อมาในวันที่ 6 เม.ย. 1917 อเมริกาได้เข้าร่วมกับฝ่ายสัมพันธมิตร และจากนั้น ลิเบีย, สยามและราชอาณาจักรกรีซก็ได้เข้าร่วมกับฝ่ายสัมพันธมิตรด้วย โดยหลังจากสงครามสิ้นสุด จึงมีประเทศมหาอำนาจอยู่ 5 ประเทศ (ส่วนจักรวรรดิรัสเซีย,จักรวรรดิเยอรมัน, จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีนั้นล่มสลายแล้วหลังสงครามสิ้นสุด) ได้แก่
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค ในช่วงของการเจรจาต่อรองระหว่างออสเตรีย-ฮังการี ค.ศ. 1867 ซึ่งเกิดจากการที่ประชาชนชาวฮังการีก่อการปฏิวัติเพื่อเรียกร้องเอกราชจากจักรวรรดิออสเตรีย จักรพรรดิฟรันซ์ โยเซฟที่ 1 แห่งออสเตรีย ต้องทรงไปไกล่เกลี่ยการจลาจลด้วยพระองค์เอง โดยทรงเจรจากับผู้นำปฏิวัติของฮังการี ในที่สุด ฮังการียอมจำนน และสลายการจลาจล จากนั้น จักรพรรดิจึงทรงรวมดินแดนออสเตรีย และฮังการีไว้ด้วยกัน ในชื่อจักรวรรดิใหม่ จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี ซึ่งเจริญรุ่งเรืองจนถึงช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1…
รางวัลเวียนนาครั้งที่หนึ่ง รางวัลเวียนครั้งที่หนึ่งครั้งนี้ได้แบ่งแยกดินแดนที่มีประชากรเชื้อชาติม็อดยอร์เป็นส่วนใหญ่ในภาคใต้ของสโลวาเกียและทางใต้ของ Carpathian Rus จากเชโกสโลวาเกียและมอบรางวัลให้กับฮังการี ฮังการีได้พลิกฟื้นดินแดนบางส่วนในยุคปัจจุบันที่สโลวาเกียและยูเครนได้หายไปในสนธิสัญญาไทรอานอน ในการล่มสลายของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
ดัชชีสติเรีย เมื่อจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีล่มสลายลงหลังจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง รัฐเยอรมันออสเตรียที่เหลืออยู่ก็อ้างตัวเป็นเจ้าของดินแดนซิสไลท์ทาเนีย (Cisleithania) ทั้งหมด ตามสนธิสัญญาแซงต์แชร์แมงอองเลย์ ออสเตรีย-ฮังการีก็ถูกแบ่งตามแนวเชื้อชาติอย่างกว้างๆ สไตเรียเกือบทั้งหมด (สไตเรียเหนือ ยังคงมีดยุกปกครองโดยมีเมืองหลวงอยู่ที่กราซ) กลายไปเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐออสเตรียที่หนึ่ง (First Austrian Republic) และหนึ่งในสามทางตอนใต้ (สติเรียใต้ที่มีมาริบอร์เป็นเมืองหลวง) ตกไปเป็นของรัฐสโลวีน, โครแอท และเซิร์บ ที่ต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของสโลวีเนียปัจจุบัน
สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เมื่อสงครามยุติ รัฐจักรวรรดิใหญ่สี่รัฐ อันได้แก่ จักรวรรดิเยอรมัน, ออสเตรีย-ฮังการี, รัสเซีย และออตโตมัน พ่ายแพ้ทั้งทางการเมืองและทางทหารและได้สิ้นสภาพไป เยอรมนีและรัสเซียสูญเสียดินแดนไปมหาศาล ส่วนอีกสองรัฐที่เหลือนั้นล่มสลายลงอย่างสิ้นเชิง แผนที่ยุโรปกลางได้ถูกเขียนใหม่โดยมีประเทศขนาดเล็กเกิดใหม่หลายประเทศ สันนิบาตชาติถูกก่อตั้งขึ้นด้วยหวังว่าจะป้องกันความขัดแย้งเช่นนี้มิให้เกิดขึ้นอีกในอนาคต ลัทธิชาตินิยมยุโรปเกิดขึ้นหลังสงครามและการล่มสลายของจักรวรรดิทั้งหลาย ผลสะท้อนจากความพ่ายแพ้ของเยอรมนีและปัญหากับสนธิสัญญาแวร์ซาย ยอมรับกันทั่วไปว่าเป็นปัจจัยซึ่งนำไปสู่การปะทุของสงครามโลกครั้งที่สอง
สมัยระหว่างสงคราม จักรวรรดิออตโตมัน ออสเตรีย-ฮังการี และเยอรมันได้ล่มสลายลง อาณานิคมของจักรวรรดิเยอรมันและออตโตมันได้รับการจัดสรรใหม่ท่ามกลางฝ่ายสัมพันธมิตร ด้านตะวันตกไกลที่เป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิรัสเซียได้แตกแยกออกจากกัน: เอสโตเนีย ฟินแลนด์ ลัตเวีย ลิทัวเนีย และโปแลนด์ได้กลายเป็นประเทศรัฐเอกราช ในขณะที่เบสซาราเบีย(สาธารณรัฐมอลโดวา)ได้เลือกที่จะรวมเข้ากับโรมาเนีย
จักรวรรดิออสเตรีย จักรวรรดิออสเตรีย (; ) เป็นจักรวรรดิที่ก่อตั้งจากอาณาบริเวณที่เหลือจากจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ตั้งอยู่ที่ประเทศออสเตรียในปัจจุบัน รุ่งเรืองในช่วง ค.ศ. 1804 จนถึง ค.ศ. 1867 แล้วถูกรวมกับราชวงศ์ฮังการีและก่อตั้งเป็นจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี (ค.ศ. 1867 ถึง ค.ศ. 1918) และสลายตัวลงเป็นอาณาจักรย่อยเมื่อสงครามโลกครั้งที่หนึ่งสิ้นสุดลง
ราชอาณาจักรโบฮีเมีย ราชอาณาจักรโบฮีเมีย (; ; ; ) เป็นราชอาณาจักรที่ตั้งอยู่ในตอนกลางของทวีปยุโรปที่ได้รับการก่อตั้งโดยสารตราทองแห่งซิซิลีที่ออกโดยจักรพรรดิฟรีดริชที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในปี ค.ศ. 1212 ที่เป็นพระราชโองการที่ยกฐานะดัชชีโบฮีเมียขึ้นเป็นราชอาณาจักร ราชอาณาจักรโบฮีเมียจึงเป็นสมาชิกอิสระของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ต่อมาก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิออสเตรียและมาถูกยุบในปี ค.ศ. 1918 เมื่อจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีล่มสลายลง เมื่อพระเจ้าคาร์ลที่ 3 แห่งโบฮีเมียทรงสละราชสมบัติ การประชุมสภาแห่งชาติปลดราชวงศ์ฮับส์บูร์ก-โลทริงเงินและประกาศให้เป็นสาธารณรัฐเชโกสโลวักที่ 1
ประชาธิปไตย หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งยุติ และจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีและจักรวรรดิออตโตมันล่มสลาย ทำให้เกิดรัฐชาติจำนวนมากในทวีปยุโรปซึ่งส่วนใหญ่มีการปกครองระบอบประชาธิปไตย ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 ระบอบประชาธิปไตยเจริญขึ้น แต่ผลของภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ทำให้ความเจริญดังกล่าวหยุดชะงัก และประเทศแถบทวีปยุโรป ละตินอเมริกา และทวีปเอเชียเปลี่ยนแปลงรูปแบบเป็นเผด็จการมากขึ้น ทำให้เกิดฟาสซิสต์ ในนาซีเยอรมนี อิตาลี สเปนและโปรตุเกส รวมไปถึงรัฐเผด็จการในแถบคาบสมุทรบอลติก คาบสมุทรบอลข่าน บราซิล คิวบา สาธารณรัฐจีนและญี่ปุ่น เป็นต้น
จักรวรรดิออสเตรีย จักรวรรดิออสเตรียเดิมมิได้รวมราชอาณาจักรฮังการี และดินแดนอิสระอื่น ๆ ที่ราชวงศ์ฮับส์บูร์กปกครองมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1541 ฮังการีมาถูกผนวกหลังจากการพ่ายแพ้ในการปฏิวัติระหว่างปี ค.ศ. 1848/1849 แต่ก็เป็นปัญหาต่อมาเมื่อฮังการีเรียกร้องให้มีการปฏิรูปรัฐธรรมนูญโดยการไม่ยอมสวมมงกุฎให้จักรพรรดิฟรันซ์ โจเซฟเป็นกษัตริย์แห่งฮังการี หลังจากออสเตรียพ่ายแพ้ในสงครามออสเตรีย-ปรัสเซียในปี ค.ศ. 1866 และแยกตัวออกจากสมาพันธรัฐเยอรมันแล้ว จักรวรรดิออสเตรียจึงได้เปลี่ยนมาเป็นจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีโดยข้อตกลงออสเตรีย-ฮังการี ค.ศ. 1867 ที่ทำให้ฮังการีและดินแดนในการปกครองมีฐานะเท่าเทียมกับออสเตรียทั้งหมด
สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง วันที่ 24 กันยายน อิตาลีเริ่มการผลักดันซึ่งทำให้ได้รับดินแดนที่สูญเสียไปคืนหลังยุทธการคาปอเร็ตโต จนลงเอยในยุทธการวิตโตริโอ เวเนโต อันเป็นจุดจบที่กองทัพออสเตรีย-ฮังการีไม่อาจเป็นกำลังรบที่มีประสิทธิภาพได้อีกต่อไป การรุกนี้ยังกระตุ้นการสลายตัวของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี ระหว่างสัปดาห์สุดท้ายของเดือนตุลาคม มีการประกาศเอกราชขึ้นในกรุงบูดาเปสต์, ปราก และซาเกร็บ วันที่ 29 ตุลาคม ทางการออสเตรีย-ฮังการีขอสงบศึกกับอิตาลี แต่อิตาลีรุกคืบต่อไป โดยไปถึงเทรนโต, ยูดีนและตรีเอสเต วันที่ 3 พฤศจิกายน ออสเตรีย-ฮังการีส่งธงพักรบขอการสงบศึก เงื่อนไข ซึ่งจัดการโดยโทรเลขกับทางการฝ่ายสัมพันธมิตรในกรุงปารีส มีการสื่อสารไปยังผู้บัญชาการออสเตรียและยอมรับ การสงบศึกกับออสเตรียมีการลงนามในวิลลา กิอุสติ ใกล้กับพาดัว เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน ออสเตรียและฮังการีลงนามการสงบศึกแยกกันหลังการล้มล้างราชวงศ์ฮับส์บูร์ก
จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี หลังจากเกิดเหตุการณ์การเจรจาต่อรองระหว่างออสเตรียและฮังการีเมื่อปี พ.ศ. 2410 ซึ่งดำเนินการการรวมชาติการเป็นจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ และเป็นการสานต่อโครงสร้างของการปกครองที่คงตัวตั้งแต่เมื่อยังคงเป็นจักรวรรดิออสเตรีย ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2347ถึงพ.ศ. 2410 เพื่อปกป้องและขยายอำนาจของจักรวรรดิ ซึ่งรวมไปถึงคาบสมุทรอิตาลี (ซึ่งนำไปสู่สงครามออสเตรีย-ซาร์ดีเนียเมื่อปีพ.ศ. 2402 ท่ามกลางรัฐต่างๆของสมาพันธรัฐเยอรมัน ซึ่งถูกแทนที่โดยปรัสเซีย ซึ่งเป็นประเทศมหาอำนาจสูงสุดในกลุ่มประเทศเยอรมันทั้งมวล อันนำไปสู่สงครามออสเตรีย-ปรัสเซีย เมื่อปีพ.ศ. 2409 ทำให้ประเทศหลายประเทศต้องมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง รวมทั้งประเทศฮังการี ซึ่งมีการชุมนุมประท้วงที่ไม่พอใจที่ได้อย่ภายใต้การปกครองของออสเตรีย รวมทั้งการรวมเชื้อชาติต่างๆของจักรวรรดิออสเตรีย ฮังการีไม่พอใจต่อการปราบปรามจลาจลของออสเตรีย ซึ่งมีจักรวรรดิรัสเซียสนับสนุนอีกแรง ซึ่งนำไปสู่การปฏิวัติเสรีนิยมในประเทศฮังการี เมื่อปีพ.ศ. 2391 อย่างไรก็ตาม ความไม่พอใจของฮังการีต่อการปกครองของทางออสเตรียได้เกิดขึ้นเป็นเวลาหลายปี
เจ้าหญิงซีตาแห่งบูร์บง-ปาร์มา หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 1 สิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2461 ราชวงศ์ฮับส์บูร์กได้ถูกขับไล่ออกไปเมื่อจักรวรรดิออสเตรียล่มสลายกลายเป็นประเทศใหม่ อันได้แก่ ออสเตรีย เชคโกสโลวาเกีย ฮังการี รัฐสโลวีเนีย โครเอเชีย และเซอร์เบีย จักรพรรดิคาร์ลและจักรพรรดินีซีตาได้เสด็จลี้ภัยไปประทับในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และต่อมาไปประทับที่เกาะมาเดร่า ประเทศโปรตุเกส ซึ่งเป็นที่สวรรคตของจักรพรรดิคาร์ลในปี พ.ศ. 2465 หลังจากการสวรรคตของพระสวามี จักรพรรดินีซีตาและเจ้าชายออทโท พระโอรสทรงเป็นสัญลักษณ์แห่งความปรองดองของราชวงศ์ออสเตรียที่ลี้ภัยอยู่ต่างแดน ในฐานะที่เป็นชาวคาทอลิกที่เคร่งครัด พระองค์ทรงแบกรับภาระ ดูแลครอบครัวใหญ่หลังจากเป็นม่ายขณะมีพระชนมายุ 29 พรรษา และยังคงซื่อสัตย์ต่อความทรงจำเกี่ยวกับพระสวามีตลอดพระชนม์ชีพ
จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี ราชวงศ์ฮับส์บูร์กนั้นได้ปกครองประเทศในฐานะจักรพรรดิแห่งออสเตรีย (Emperor of Austria) และราชอาณาจักรฮังการีในฐานะกษัตริย์แห่งฮังการี (Apostolic King of Hungary) ผู้ทรงเปรียบเสมือนเบื้องขวาแห่งองค์พระผู้เป็นเจ้า นอกจากนั้นยังได้ปกครองทั่วทั้งทางตะวันตกและทางเหนือ รวมทั้งครึ่งหนึ่งของทวีปยุโรปเลยทีเดียว โดยทุกประเทศที่อยู่ภายใต้จักรวรรดินี้ มีรัฐบาลเป็นของตนเอง มิได้มีรัฐบาลและศูนย์กลางทางการเมืองหรือรัฐบาลที่ประเทศเดียว เมืองหลวงของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีนั้น มีอยู่ 2 เมืองด้วยกันคือ กรุงเวียนนา ที่ประเทศออสเตรีย และกรุงบูดาเปสต์ที่ประเทศฮังการี จักรวรรดินี้มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับสองรองจากจักรวรรดิรัสเซีย และเป็นอาณาจักรที่มีประชากรหนาแน่นเป็นอันดับ 3 รองจากจักรวรรดิรัสเซียและจักรวรรดิเยอรมัน ซึ่งปัจจุบันนี้ พื้นที่ที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดินั้นมีประชากรรวมทั้งหมดถึง 73 ล้านคน
จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี รู้จักกันในนาม ออสเตรีย-ฮังการี () เป็นจักรวรรดิที่มีระบอบการปกครองแบบควบคู่ (Dual Monarchy) เจริญรุ่งเรืองตั้งแต่ปีพ.ศ. 2410 จนถึง พ.ศ. 2461 หลังจากนั้น จักรวรรดินี้ถูกล้มล้างหลังจากสงครามโลกครั้งที่ 1
ประวัติศาสตร์โลก การล่มสลายของจักรวรรดิโรมันอย่างช้าๆ กินเวลายาวนานจากคริสต์ศตวรรษที่ 2 ไปอีกหลายศตวรรษ ประกอบกับการขยายตัวอย่างรวดเร็วของศาสนาคริสต์จากดินแดนตะวันออกกลางสู่ดินแดนตะวันตก ทำให้จักรวรรดิโรมันตะวันตกตกอยู่ภายใต้การนำของอนารยชนชาวเยอรมันในคริตศตวรรษที่ 5 ในที่สุด องค์กรทางการเมืองต่างแตกกระจายเป็นรัฐจำนวนมาก ซึ่งต่างก็มีความสัมพันธ์กับคริสตจักรโรมันคาทอลิกไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง จักรวรรดิโรมันบางส่วนบริเวณเมดิเตอเรเนียนตะวันออกแตกเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิไบแซนไทน์ อีกหลายศตวรรษต่อมามีการสถาปนาจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในปีค.ศ. 962 ทำให้ยุโรปตะวันตกกลับมารวมตัวกันได้อย่างชั่วคราว ซึ่งกินบริเวณประเทศเยอรมนี ออสเตรีย สวิสเซอร์แลนด์ เบลเยี่ยม อิตาลี และฝรั่งเศสบางส่วนในปัจจุบัน