mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
దిగవల్లి తిమ్మరాజు పంతులు తిమ్మరాజు గారి మొదటి ఇద్దరు భార్యలు వెంకమ్మ గారు, అచ్చమ్మ గారు సంతాన రహితం గానే మరణించినట్లు తెలుస్తున్నది. వివరాలు తెలియవు. మూడవ భార్య సీతమ్మ గారి వలన కలిగిన సంతానం ఇద్దరు కుమారుల మధ్య ఒకర్తే కుమార్తె . 1829 May 17: విరోధి నామ సంవత్సరము వైశాఖ ఆదివారం స్వాతీ నక్షత్ర చతుర్ధ చరణం శ్రీ తిమ్మరాజు గారికి ప్రథమ పుత్రుడు వెంకట శివరావు గారి జననం. కుమార్తె వెంకట మాణిక్యమ్మ గారి జననం 04/09/1839 తేదీ వికారి సంవత్సరం శ్రావణ బుధ వారం. తిమ్మరాజుగారు తన జీవిత కాలం లోనే తన కుమార్తె వెంకట మాణిక్యమ్మ గారిని తన మేనల్లుడైన తల్లాప్రగడ వీర వెంకట నారాయణ గారికిచ్చి వివాహం చేశారు. 1836 దుర్ముఖి బహు ...శివరావుగారికి ఉపనయనం రెండవకుమారుడు వెంకటరత్నం గారి జననం 1850 లో(born 19/07/1850) తిమ్మరాజు గారు చనిపోయేటప్పటికి తన పెద్ద కుమారుడైన వెంకట శివరావుగారికి 27 ఏండ్ల వయస్సు. వారు పిఠాపురం ఎస్టేటుకు దివానుగా చేశారు( died 28/03/1892). వీరే తన తమ్ముడైన వెంకటర్నం గారిని పెంచి పెద్ద చేసి తన జీవి తాంతము ఇంటి మంచి చెడ్డలు ఆస్తి పాస్తుల వ్యవహారం చూశారు. అందుకని వెంకటరత్నంగారు తనకన్నా 21 ఏండ్ల పెద్దవారైన అన్న గారి పట్ల భయభక్తులతో వుండే వారు. వారు వీరికి వ్రాసిన లేఖలలో “honourable brother గారు “ అని సంబోధించేవారు. 19-11-1834 జయ సంవత్సరం కార్తీక తిమ్మరాజుగారి తమ్ముడు రాజన్నగారు, వారి భార్య అన్నగారైన తిమ్మరాజుగారింటినుండి వెళ్లి కాకినాడలో వేరింటి కాపురం పేట్టారు.
దాసి (1952 సినిమా) పది సంవత్సరాలు గడిచాయి. సుబ్బడు సుబ్బారావుగా మారి ప్లీడరు పాసై మద్రాసులో ప్రాక్టీసు పెడతాడు. కమల యుక్తవయస్కురాలు అవుతుంది. కాని లక్ష్మిని దాసిగానే భావిస్తుంటుంది. కమల రామారావు కొడుకు ప్రేమనాథ్‌ను ప్రేమిస్తుంది. రామారావు భార్య దేవకి దాసిపిల్ల అయిన కమలను తన కొడుకుకు చేసుకోవడానికి ఇష్టపడదు.
కె.కె.మీనన్ మీనన్ రచనలు మరియు భావజాలాలు ప్రసిద్ధ రచయితలైన శ్రీశ్రీ, ఆత్రేయ, గుడిపాటి వెంకట చలం, మరియు కాళీపట్నం రామారావు వంటి వారు ప్రభావితులైనారు
నందమూరి లక్ష్మీపార్వతి ఈమె తొలి భర్త హరికథా కళాకారుడు వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావుతో ఒక కొడుకు (కోటేశ్వర ప్రసాద్) ఉన్నాడు. ఈమె మొదటి భర్తనుండి 1993 ఏప్రిల్ 15న గుంటూరు జిల్లా నరసరావుపేట కోర్టులో విడాకులు తీసుకున్నది. 1993, సెప్టెంబరు 10న రామారావు ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ లక్ష్మీపార్వతిని వివాహం చేసుకోవాలని నిర్ణయించినట్టు ప్రకటించాడు. ఆ మర్నాడు సెప్టెంబరు 11న తిరుపతిలో సంప్రదాయబద్ధంగా వీరి వివాహం జరిగింది. ఎన్టీ రామారావు మరణానంతరము ఆయన జీవితచరిత్రను "ఎదురులేని మనిషి" అన్న పేరుతో 2004లో విడుదలచేసింది.
దేవులపల్లి సోదరకవులు దేవులపల్లి సోదరకవులు: దేవులపల్లి సుబ్బరాయశాస్త్రి (1853 - 1909) మరియు దేవులపల్లి వేంకట కృష్ణశాస్త్రి (1856 - 1912). వీరి తల్లిదండ్రులు వెంకమాంబ, వేంకటకృష్ణశాస్త్రి. వీరి స్వగ్రామము కూచిమంచి తిమ్మకవి గ్రామమైన చంద్రమపాలెము. కూచిమంచి వేంకటరాయకవి ఈ సోదరకవులకు గురువు. ఈ సోదరకవులు ఇరువురు బాల్యంలో పిఠాపురం రాజా రావు ధర్మారావు చెంత, యవ్వనమున రావు వేంకటమహీపతి గంగాధరరామారావు ఆస్థానమున, వృద్ధాప్యములో రావు వేంకట కుమార మహీపతి సూర్యారావు ఆస్థానములో ఉన్నారు. ఎక్కువకాలము గంగాధర రామారావు ఆస్థానములో సాహిత్యవ్యాసంగము చేశారు.
రావెళ్ళ వెంకట రామారావు గ్రామీణ ప్రాంతంలో జీవించిన ప్రజా కవి. ముదిగొండ మండలం గోకినపల్లి లోని తన స్వగృహంలో 2013, డిసెంబర్ 10 న తనువుచాలించారు.
చెలికాని చెలికాని తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
సిరందాసు వెంకట రామారావు సిరందాసు వెంకట రామారావు (జననం 1936) భారత సంతతికి చెందిన బ్రిటిష్ చిత్రకారుడు. ఆయన క్యూబిస్ట్ చిత్రకళలో ప్రావీణ్యుడు. ఆయన 1962లో కామన్వెల్త్ ఫెలోషిప్ పొందాడు. భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు దేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పురస్కారమైన పద్మశ్రీ యిచ్చి సత్కరించింది.
ఆయన తండ్రి చెక్కతో శిల్పాలు చేసేవాడు. తరువాత ఆయన నిర్మాణ పని చేసేవాడు. రావు గారు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్టం లోని కృష్ణా జిల్లాకు చెమిద్న గుడివాడ లో 1936లో జన్మించారు. ఆయన అకౌంటింగ్ మరియు బ్యాంకిగ్ లలో 1955లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టాను పొందారు. ఆ కాలంలో కె.వేణుగోపాల్ వద్ద శిక్షణ పొందాడు. తరువాత కె.శ్రీనివాసులు గారి వద్ద శిక్షణ పొంది 1955లో ఫైన్ ఆర్ట్స్ నందు ప్రభుత్వ డిప్లొమాను చెన్నైలోని కళాక్షేత్రం నుండి పొందాడు. తరువాత శిక్షణ కోసం ఆయన మద్రాసు స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ క్రాఫ్ట్స్ (ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం కాలేజి ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్,చిన్నై) చేరాడు. 1959లో ఆయన ఫైన్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీని పొందాడు. అదే విధంగా ఆయన ఎకనమిక్స్ ను అభ్యసించి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి డిగ్రీని పొందాడు.
చెలికాని అన్నారావు చెలికాని అన్నారావు తిరుమల బాలాజీ సన్నిధిలో జీవితాన్ని చరితార్థం చేసుకున్న కార్యనిర్వహణాధికారి.
అంబటి బ్రాహ్మణయ్య అంబటి బ్రాహ్మణయ్య గల్లీ నుండి ఢిల్లీకి ఎదిగిన వ్యక్తిగా చెప్పుకోవచ్చు. దివిసీమలోని కుగ్రామమైన నాగాయలంక మండలం వక్కపట్లవారిపాలెంలో అంబటి రాయుడయ్య, వెంకట సుబ్మమ్మలకు బ్రాహ్మణయ్య 13-01- 1940న జన్మించారు. రైతు కుటుంబలో జన్మించిన ఆయన వ్యవ సాయదారు డిగా తన జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. 
ఆయన తొలి నాళ్లలోనే నంగేగడ్డ పం చాయితీ వార్డు మెంబరుగా రాజకీయ అరంగేట్రం చేశారు.1964లో గ్రామ పంచాయితీ వార్డు మెంబరుగా ఎన్నికై 70 నుండి 81 వరకు వక్కపట్లవారిపాలెం సర్పంచిగా, 81 నుండి 86 వరకు అవనిగడ్డ సమితి అధ్యక్షుడిగా బ్రహ్మణయ్య పనిచేశారు. 1985లో తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరిన ఆయన జిల్లా పార్టీ కన్వీనర్‌గా 86 నుండి 88 వరకు జిల్లా టిడిపి కార్యదర్శిగా, 88 నుండి 90 వరకు రాష్ట్ర టిడిపి కార్యదర్శిగా, 1990 నుండి 94 వరకు జిల్లా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా, 1994 నుండి 99 వరకు మచిలీపట్నం ఎమ్మెల్యేగా, 1999 నుండి 2004 వరకు బందరు పార్లమెంటు సభ్యునిగా పనిచేశారు. 2009 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో అవనిగడ్డ శాసనసభ్యుడిగా ఆయన ఎన్నికయ్యారు. ఆయనకు భార్య, కుమారుడు శ్రీహరిప్రసాద్, కుమార్తెలు సులోచన, వరలక్ష్మీ, భాగ్యలక్ష్మీ ఉన్నారు. 1994లో అవనిగడ్డ నియోజకవర్గానికి సీటు కోసం చివరి వరకు ప్రయత్నించిన ఆయన అప్పటి పరిస్ధితిలో పార్టీ అధ్యక్షులు ఎన్టీ రామారావు కోరిక మేరకు మచిలీపట్నం శాసన సభ్యునిగా పోటీ చేసి అనూహ్య విజయం సాధించారు. నాటి సంగతులను ఆయన పదే పదే దివిసీమ ప్రజానీకానికి చెబుతూ ఉండేవారు. ఎన్టీ రామారావు మరణానంతరం జరిగిన రాజకీయ పరిణామాల్లో లక్ష్మీ పార్వతీ స్ధాపించిన అన్న తెలుగుదేశం పార్టీలో క్రియా శీలక పాత్ర పోషించి పార్లమెంటులో జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో తెనాలి పార్లమెంటు అభ్యర్థిగా 1996 లో పోటీ చేసి ఓటమి పాలయ్యారు. అదే విధంగా 2004లో బందరు పార్లమెంటు సభ్యుడిగా పోటీ చేసి ఓటమి పాలయ్యారు.
పల్లె రామారావు పల్లె రామారావుకు భార్య రేఖ, కొడుకు నరేంద్ర, కూతురు సుమన్ ఉన్నారు.
శానపల్లి లంక 19వ శతాబ్ది ద్వితీయ అర్థభాగంలో పిఠాపురం సంస్థానాన్ని పరిపాలించిన రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు పరిపాలన కాలంలో ఈ గ్రామానికి సంబంధించిన ఒక చమత్కారం జరిగింది. కడియం గ్రామానికి చెందిన వేద పండితుడు, వేదాధ్యయనంలో సుప్రఖ్యాతుడు అయిన బులుసు పాపయ్యశాస్త్రికి గంగాధర రామారావు ఈనాం ఇస్తామని చెప్పారు. దానిపై తమకు నెలకు ఒక పుట్టిగా సంవత్సరానికి 12 నెలలకు 12 పుట్ల భూమి కావాలని అడిగారు. పుట్టి అంటే 8 ఎకరాలు కనుక 12 పుట్లు 96 ఎకరాలు అవుతుంది. పైగా అదీ సుక్షేత్రమైన లంక భూమి కనుక ఈ శానపల్లి లంకలో పుచ్చుకున్నారు.
అంకితం వెంకట నరసింగరావు ముందు హిందూ హైస్కూలుగా ప్రారంభింపబడిన ఈ కళాశాల తరువాతి కాలంలో మిసెస్ ఎ.వి.ఎన్.కళాశాలగా రూపాంతరం చెందింది. 1882లో “హిందూ" కళాశాల పేరును మెసర్స్ ఎ.వి.ఎన్ . కళాశాలగా మార్చారు. ఆనాటి జమీందారు ఇచ్చిన 11 ఎకరాల భూమి, లక్షరూపాయల విరాళం, కళాశాల కోసం ఒక పెద్ద భవనం, మరొక 15000 రూపాయలు అతని భార్య గుర్తుగా అంకితం వెంకట నరసింగరావు విరాళం ఇచ్చాడు. అందుకని అతని భార్య పేరు పెట్టారు. ఆయనిచ్చే విరాళం ఫలితంగా ఆ కళాశాల అభివృద్ధి చెందింది. భారతదేశంలో మొదటి శాస్రవిజ్ఞాన నోబెల్ గ్రహీత సి.వి.రామన్ తన ఇంటర్మీడియట్ విద్యను ఇదే కళాశాలలో పూర్తిచేసారు. ఈ కళాశాలలో అనేక ప్రముఖులు చదువుకున్నారు.
సిరందాసు వెంకట రామారావు లండన్ లోని టాటా గ్యాలరీ, న్యూయార్క్ లోని మెట్రొపోలియన్ మ్యూసియం ఆర్ట్స్ నందు ఆయన చిత్రించిన చిత్రాలను చేడవచ్చు. ప్రపంచంలో అనేక ఆర్ట్ గ్యాలరీలలో,మ్యూజియం లలో ఆయన చిత్రాలు ఉన్నాయి.
నవరాత్రి (సినిమా) నవరాత్రి ఏప్రిల్ 22, 1966లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. తాతినేని రామారావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి ప్రధానపాత్రల్లో నటించగా, తాతినేని చలపతిరావు సంగీతం అందించారు. తమిళంలో సంచలన విజయం సాధించిన "నవరాత్రి" (நவராத்திரி, 1964) దీనికి మాతృక. తమిళచిత్రంలో హీరోగా వేసిన శివాజీ గణేశన్ ఈ ఒకే చిత్రంలో 9 పాత్రలు పోషించి సంచలనం సృష్టించారు.దర్శకత్వం: తాతినేని రామారావు
నిర్మాణం: అనుమోలు వెంకట సుబ్బారావు
రచన: ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ
సంగీతం: తాతినేని చలపతిరావు
నేపథ్య గానం: ఘంటసాల, పి. సుశీల, జమునారాణి
ఛాయాగ్రహణం: పి.ఎన్. సెల్వరాజ్
నిర్మాణ సంస్థ: ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్
దేవాంతకుడు (1960) "చిరంజీవి నటించిన 1984 నాటి సాంఘిక చలన చిత్రం కోసం దేవాంతకుడు (1984) చూడండి"
దేవాంతకుడు సి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో నందమూరి తారక రామారావు, కృష్ణకుమారి, ఎస్.వి. రంగారావు, కె. రఘురామయ్య తదితరులు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1960 నాటి సోషియో ఫాంటసీ చిత్రం. 
లక్షాధికారి కుమార్తెను నాటకాల రాయుడు ప్రేమించి పెళ్ళాడగా తండ్రి ఆమెకు వేరే వివాహం చేయబోగా మరణిస్తుంది. పొరపాటున కథానాయకుణ్ణి కూడా యమభటులు యమలోకం తీసుకుపోగా యముడితో, ఇంద్రలోకంలో ఇంద్రునితో పోట్లాడి, శివపార్వతులను, శ్రీమహావిష్ణువును మెప్పించి భార్య ప్రాణాలు రక్షించుకుంటాడు. ఇంతలో ఇదంతా కలగా తెలిసి భార్యను కాపాడుకుంటాడు.
తెలుగులో విడుదలైన తొలి సోషియో ఫాంటసీ చిత్రం. మనిషి నరకానికి వెళ్ళటం, యమునితో గొడవ పడటం చిత్రకథ. అదే తరహాలో తర్వాత యమగోల, యమలీల, యముడికి మొగుడు, యమదొంగ మొదలైన చిత్రాలు వచ్చాయి. ఈ చిత్రంలో యముడిగా ఎస్వీ రంగారావు, దేవాంతకుడిగా ఎన్టీ రామారావు నటించారు. "గో గోంగూర" పాట ఇందులోని హిట్ గీతం.
గోడే వెంకట జగ్గారావు ఆయన భారతదేశంలో అంతరిక్ష అబ్సర్వేటరీలకు ఆద్యుడు. ఆయన 1840లో తన స్వంత నక్షత్ర వేథశాలను విశాఖపట్నంలో నిర్మించాడు. ఆయన తన ఏకైన కుమార్తె అయిన అచ్చియ్యమ్మను అంకితం వెంకట నరసింగరావుకు యిచ్చి వివాహం చేసారు. నరసింగరావు ఆ నక్షత్రశాలను కొంతకాలంపాటు కొనసాగించారు. వీరు తన మామగారి శాస్త్ర విషయక కృషియందు ఆసక్తి పొంది ఆ నక్షత్రశాలను అనేక విధములుగా అభివృద్ధి చేసి ప్రభుత్వంవారితోనూ, ఇతర దేశపు జ్యోతిశ్శాస్త్రజ్ఞులతోను ఉత్తర ప్రత్యుత్తరములు పెట్టుకొని అతి సమర్థులని పేరుపొంది రాయల్‌ ఏసియాటిక్‌ సొసైటీకి 1871లోనూ, రాయల్‌ జియో గ్రాఫికల్‌ సొసైటీకి 1872 లోనూ ఫెలో అయినారు. వెంకట జగ్గారావుగారి కుమార్తె అయిన వీరి భార్య గారు తమ తండ్రి గారిపై గల అభిమానంతో అబ్జర్వేటరీని శాశ్వత బ్రహ్మకల్పముగ కాపాడబడుటకై మూడు లక్షల రూపాయలను మూల ధనముగా నుంచారు. నరసింగరావు గారు తాము కనిపెట్టిన వింతల గురించి ఒక పుస్తకము ప్రచురించారు. ఆయన సంస్థాన వ్యవహారాలు చేసుకొనేందుకు తన పదవికి రాజీనామా చేసారు. ఆయన రాజీనామా చేసిన తరువాత భారత ప్రభుత్వం "రాయ్‌ బహదూర్"గా బిరుదునిచ్చింది. ఈ వేథశాల బాధ్యతలను ఆయన తన అల్లుడు అయిన అంకితం వెంకట నరసింగరావు 1892 వరకు నిర్వహించారు. తరువాత ఆయన భార్య మరియు జగ్గారావు గారి కుమార్తె అయిన అచ్చయ్యమ్మ 1894 వరకు నిర్వహించారు. ఈ వేథశాఅల 1898 వరకు మద్రాసు ప్రభుత్వంచే నిర్వహింపబడింది.
సిరందాసు వెంకట రామారావు ఆయన చిత్రకళ మరియు కవిత్వం పరంగా ప్రసిద్దుడు. ఆయన సుగుణ ను వివాహమాడాడు. వారికి ఒక కుమార్తె(పద్మావతి) జన్మించింది. ఆమె భరతనాట్యంలో సుపరిచితురాలు He returned to India in 2003 and pursues his work there.
పేరవరం (ఆత్రేయపురం) రామప్రతిష్ఠ రామలింగేశ్వర ఆలయము,క్షేత్రపాలకుడు శ్రీవేణుగోపాలస్వామి గురించీన ఆలయ విశేషాలు సప్తగిరి మార్చి2003---- --జూన్ 2005 సంచికలలోప్రచురితమయ్యాయి. మహాకవి పులుగుర్త వెంకట రామారావు ఆయన కుమారుడు పులుగుర్త సొమరాజుకవి అనబడే సోమేశ్వర అచ్యుత రామచంద్రరావు, రచయిత వసుంధర ఈ గ్రామవాసులు.
వెలుగునీడలు (1961 సినిమా) రావు బహదూర్ వెంకట రామయ్య (యస్.వి.రంగారావు), భార్య కనకదుర్గమ్మ (సూర్యకాంతం) దంపతులకు సంతానంలేని కారణంగా సుగుణ (సావిత్రి)ని పెంచుకుంటారు. తరువాత వారికి సంతానయోగం కలిగి వరలక్ష్మి (గిరిజ) పుడుతుంది. సుగుణపై వెగటు పుడుతుంది. దీనిని గ్రహించిన వెంకట రామయ్య సుగుణ బాధ్యతల్ని గుమస్తా వెంగళప్పకు అప్పచెబుతాడు.
వేంకట శ్వేతాచలపతి రంగారావు 1883లో, వేంకట రంగారావు కాశీ యాత్ర చేస్తుండగా, ఈయన రెండవ భార్య ప్రసవిస్తూ మరణించింది. ఆ తర్వాత 1887లో తన పెంపెడు తల్లి మరియు రెండవ కుమారుడు కూడా మరణించడం ఈయనను మానసిక క్షోభకు గురిచేసింది. 1888 రాజావారు మూడో పెళ్ళి చేసుకున్నారు. 1892లో మూడో కుమారుడు రామకృష్ణ రంగారావు జన్మించాడు.
ఆంధ్ర మహాసభ (తెలంగాణ) ఆంధ్రమహాసభను నడిపిన వ్యక్తులలో ముఖ్యులు: మాడపాటి హనుమంతరావు,‌ రావి నారాయణరెడ్డి, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, బద్దం ఎల్లారెడ్డి, బూర్గుల రామకృష్ణారావు, దాశరథి కృష్ణమాచార్య, పులిజాల వెంకటరంగారావు, అళ్ళంపల్లి వెంకటరామారావు, కాళోజీ నారాయణరావు, కొండా వెంకట రంగారెడ్డి, వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి, పొట్లపల్లి రామారావు, ఆరుట్ల రామచంద్రరెడ్డి, ఇంకా చాలా మంది ఉన్నారు.
మాలపల్లి (నవల) వెంకట దాసు (రామదాసు రెండవ కొడుకు) అడవులలో నివసిస్తూ తక్కెళ్ళ జగ్గడు అనే మారు పేరుతో ‘సంతాను’ లనబడే రహస్య కార్యాచరణ దళాలను ఏర్పాటు చేస్తాడు. ఈ నవలలోని ‘సంతాను’ల ప్రసక్తి బంకిమచంద్రుని ఆనందమఠం నవల లోని ‘సంతాను’లను జ్ఞప్తికి తెస్తుంది. ‘ధర్మ కన్నాలు’ వేయడం ద్వారా ధనికుల ఆస్తిని కొల్లగొట్టి పేదలకు పంచిపెట్టే ఉద్యమానికి వెంకట దాసు నాయకత్వం వహిస్తాడు. అయితే పోలీసులతో జరిగిన సాయుధ ఘర్షణలో వెంకట దాసు గాయపడి పట్టుబడి చివరకు జైలు పాలవుతాడు. ఒక వ్యాజ్యంలో ఓడిన రామదాసు తన యావదాస్తిని భూస్వామి చౌదరయ్యకు స్వాధీనం చేయవలసి వస్తుంది. తన పొలం నుండి, ఇంటి నుండి వెళ్ళగొట్టబడిన రామదాసు చివరకు ఒక సంపన్నుడి ఇంటిలో పనికి కుదురుతాడు. తక్కెళ్ళ జగ్గని సహచరులు ఆ సంపన్నుని ఇంటిని కొల్లగొట్టడంతో, ఆ “ధర్మ కన్నం”తో సంబంధం ఉందనే నెపంతో రామదాసును, అతని భార్య మహాలక్ష్మిని పోలీసులు అరెస్టుచేసి సెటిల్మెంటులో నిర్బంధ కూలీలుగా పనిచేయిస్తారు. సెంట్రల్ జైల్లో శిక్ష అనుభవిస్తున్న పెద్దకొడుకు వెంకట దాసుకు పరిచర్యల కోసం తల్లీ, తండ్రీ కొంతకాలం అక్కడుండటం జరుగుతుంది. వెంకట దాసు మరణిస్తాడు. ఈ విధంగా ఇద్దరు కొడుకులుతో పాటు కూతురు జోతి దుర్మరణం పాలవ్వడంతో అ బెంగతో భార్య మహాలక్ష్మికూడా చనిపోవడం జరుగుతుంది. ఈ బాధలన్నింటిని రామదాసు సహనంతో తన సహజ వేదాంతధోరణిలో శాంతంగానే స్వీకరిస్తాడు. క్రమేణా సంగపీఠం కృషి దినదిన ప్రవర్ధమానమవుతుంది. సహాయనిరాకరణోద్యమాలు, కార్మికోద్యమాలు, ధర్మకన్నాల వంటి ప్రజాఉద్యమాల ఫలితంగా స్వాతంత్ర్యం లభిస్తుంది. ఖైదీలు విడుదలవుతారు. వయోజన వోటింగు ద్వారా ప్రజాప్రతినిధుల ఎన్నికవుతారు. రామదాసు కూడా జైలు నుండి విడుదలై తన గ్రామానికి వస్తాడు. రామానాయుడు తన యావదాస్తిని దళితుల అభ్యుదయానికి సమర్పించి రామదాసుని గ్రామంలోనే వుండి సంగ దాసు చేసిన కృషిని కొనసాగించమని కోరతాడు. కాని రామదాసు నిరాకరించి అడవుల కేగుతాడు. ఈ విధంగా అనేకానేక అంశాలు అల్లుకుపోయిన నేపద్యంలో చివరకు భూస్వాముల మదం అణిగిపోయి వారు తమ సర్వస్వాన్ని దళితుల అభ్యుదయానికి, గ్రామాభ్యుదయానికే సమర్పించుకొని, గ్రామసేవకి అంకిత మయినట్లుగా చెప్పబడింది.
నూజివీడు సంస్థానం కంపెనీ వారు భూస్వామ్యపు హక్కులను నిర్ణయించి పర్మినెంట్ సెటిల్మెంట్ చేయతలపెట్టినప్పుడు నూజివీడు జమీందారీలో పెద్ద భార్య కుమారునికీ, చిన్న భార్య కుమారులకు నడుమనున్న తగాదాలు పరిష్కరించారు. దానిలో భాగంగా వెంకట నరసింహారావుకు నిడదవోలు పరగణాలు, రామచంద్రఅప్పారావుకు వుయ్యూరు పరగణాలు ఇచ్చారు. తమకు జమీందారీ నుంచి రావలసిన పేష్కషు బకాయిని వదులుకొన్నారు. జమీందారీని ఆ పరిష్కారంపై 1803లో వారికి వశపరిచారు.
చెలికాని లచ్చారావు చెలికాని లచ్చారావు ప్రచురణకర్తగా ప్రసిద్ధి చెందినవాడు. ఆంధ్ర భాషావిలాసిని అనే పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు. తూర్పు గోదావరి జిల్లా, పిఠాపురం మండలానికి చెందిన చిత్రాడ గ్రామం నుండి ఇతడు అమూల్యములైన పుస్తకాలను అందించాడు. దానికోసం శ్రీరామ విలాస ముద్రాక్షరశాల అనే పేరుతో ఒక ముద్రణాలయాన్ని నడిపాడు. కావ్యనిధి అనే బిరుదును కలిగియున్నాడు.
తిరుమల వేంకట రాజగోపాలాచార్యులు తిరుమల వేంకట రాజగోపాలాచార్యులు 20-12-1951 వ సంవత్సరం శ్రీమతి సుగుణావతి, వేంకట శ్రీనివాసాచార్యులు దంపతులకు తూర్పుగోదావరి జిల్లా రాజమండ్రిలో జన్మించారు.వీరి భార్య-వంగిపురం రాజ్యలక్ష్మి, వీరి కుమార్తె-రాధ వీరి స్వగ్రామం పశ్చిమగోదావరి జిల్లా పెంటపాడు గ్రామం.
సర్వశ్రీ జొన్నలగడ్డ మృత్యుంజయరావు, యస్వీ.జోగారావు, ఓరుగంటి నీలకంఠశాస్త్రి, బొడ్డుపల్లి పురుషోత్తం ప్రభ్రుతులు.
తండ్రి వేంకట శ్రీనివాసాచార్యులు, శ్రీ చల్లా కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి, శ్రీ మధుసూదన ఓఝా.
భీమవరం కస్తూరిబా ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో ఆంధ్రోపన్యాసకునిగా 35 సంవత్సరములు పనిచేసి 31-12-2009లో పదవీవిరమణ చేశారు.
సాహిత్య ఆధ్యాత్మిక చింతన, లోక-గ్రంధముల పరిశీలన.వీరు గోవిందప్రియ ఆధ్యాత్మిక మాసపత్రిక సంపాదకులు.గ్రంథ రచనలు, ప్రచురణలు, ఆవిష్కరణలు, సాహిత్య ఆధ్యాత్మిక సభా నిర్వహణలు, పలు జాతీయ సదస్సులలో ప్రసంగాలు, జీయరు స్వాములు నిర్వహించే యజ్ఞ యాగాలలో ప్రవచనములు, గ్రంథ సమీక్షలు, పీఠికలు, రేడియో ప్రసంగాలు, పలు పురస్కారములు, జ్ఞాపికలు, ఇది అంతా సింధువులో బిందువు.
దాసరి వెంకట రమణ దాసరి వెంకట రమణ బాల సాహిత్య రంగంలో సుపరిచితులు. అమ్మ మనసు, ఆనందం ఈయన ముఖ్య రచనలు. ఈయన చందమామ కథకులుగా ప్రసిద్ధులు.
ఈయన స్వస్థలం కర్నూలు జిల్లా, ఓర్వకల్లు మండలంలోని ఉయ్యాలవాడ గ్రామం. దాసరి వెంకటరమణమ్మ, దాసరి రంగయ్యలు ఈయన తల్లిదండ్రులు. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ నుండి తెలుగులో ఎం.ఎ. పట్టా పొందారు. రిజిస్ట్రేషన్ మరియు స్టాంపుల శాఖలో సబ్‍రిజిస్ట్రార్ గా పని చేస్తున్నారు. భార్య పేరు లక్ష్మీదేవి, కూతురు శ్రావణి, కొడుకు శరత్‍చంద్ర.
శ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠం శ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠం 1931లో రిజిస్టర్ నెంబరు S 21 / 1953 ద్వారా ప్రారంభించబడింది. పోతాప్రగడ రామారావు, పామర్తి వేంకట రమణా రావు, అధ్యక్ష కార్యదర్శులుగా ఏర్పడిన ఈ సంస్థ అనేకమంది సమర్ధులైన అధ్యక్ష కార్యదర్శుల ఆధ్వర్యములో వైవిధ్య భరితమైన అనేక సాహితీ కార్యక్రమములు నిర్వహించింది. ఈ పీఠం యొక్క కార్యక్రమాల్లో అనేకమంది ప్రముఖ తెలుగు సాహితీవేత్తలు పాల్గొన్నారు.
శ్రీ సూర్యరాయ విద్యానంద గ్రంథాలయం 1942లో సోషలిస్ట్ భావాలు కల చెలికాని భావనరావు గారు, అవంత్స సోమసుందర్ గార్లు దీనికి కృషిచేసారు, గ్రంథాలయానికి సొంత భవనం సమకూర్చారు. 1944 లో కొత్త కార్యవర్గం వచ్చిన పిదప పాత బస్టాండ్‌కు సమీపాన కల పెంకుటింటికి మార్చబడింది. అలా గ్రంథాలయానికి సొంత జాగా ఏర్పడినది. చెలికాని భావనరావు గారు కొంత కాలం ఊరు విడి వెళ్ళటం జరిగింది.
కె. ఎల్. నరసింహారావు (స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు) ఇతని భార్య కాశీభట్ల వేంకట రమణమ్మ కూడా స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో, సంఘసేవా కార్యక్రమాలలో పాల్గొనింది. జైలు శిక్షను అనుభవించింది.
గరికపాటి నరసింహారావు గరికిపాటి నరసింహారావు అవధానిగా, ఉపన్యాసకుడిగా సుప్రసిద్ధుడు.
నరసింహారావు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పెంటపాడు మండలం బోడపాడు అగ్రహారంలో వెంకట సూర్యనారాయణ, వెంకట రమణమ్మ దంపతులకు 1958, సెప్టెంబర్ 14వ తేదీకి సరియైన విలంబి నామ సంవత్సరం భాద్రపద శుద్ధ పాడ్యమినాడు జన్మించాడు. ఇతడు ఎం.ఎ., ఎం.ఫిల్, పి.హెచ్.డి చేశాడు. ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో 30 సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. ఇతని భార్య పేరు శారద. ఇతనికి ఇద్దరు కొడుకులు. వారికి తన అభిమాన రచయితల పేర్లు శ్రీశ్రీ, గురజాడ అని నామకరణం చేశారు. ప్రస్తుతం హైదరాబాదులో స్థిరపడ్డారు.
దాసి (1952 సినిమా) రామయ్య జట్కా తోలుతుంటాడు. భార్య లక్ష్మి బద్రీనాథ్ ఇంట్లో పాచిపని చేస్తూంటుంది. వారికి సుబ్బడు అనే కొడుకు ఉంటాడు. బద్రీనాథ్ సంపన్నుడు. అతని భార్య పార్వతమ్మ. వారికి నడివయసు వచ్చినా సంతానం లేనందువల్ల వారి బంధువులు అందరూ బద్రీనాథ్‌ను సంతానం కోసం మరో వివాహం చేసుకోమని ప్రోత్సహిస్తారు. బద్రీనాథ్ మేనల్లుడు నారాయణరావు మాత్రం పెళ్ళి చేసుకోవద్దని మామకు బుద్ధిచెబుతాడు. కానీ బద్రీనాథ్ పెళ్ళిచూపులకోసం ఊరు వెళతాడు. పార్వతమ్మ అన్న రామారావు చెల్లెల్ని చూడటానికి వచ్చి జరిగిన కథ అంతా విని, బద్రీనాథ్ బంధువులు ఆయన ఆస్తి కోసం ఈ పన్నాగం పన్నారని తెలుసుకొని ఎత్తుకు పై ఎత్తు వేస్తాడు.
సుజాత (పత్రిక) 1950లో పునఃప్రారంభమైన పత్రికలో అంబటిపూడి వెంకటరత్నం, అనుముల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, పొట్లపల్లి రామారావు, పల్లా దుర్గయ్య, దూపాటి వెంకట రమణాచార్యులు, గిడుతూరి సూర్యం, ఆదిరాజు వీరభద్రరావు, గడియారం వెంకటశేషశాస్త్రి, మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ, బిరుదురాజు రామరాజు, చొల్లేటి నృసింహశర్మ, వేలూరి శివరామశాస్త్రి, కోదాటి నారాయణరావు, కాళోజీ నారాయణరావు, వానమామలై వరదాచార్యులు, నందగిరి ఇందిరాదేవి, పైడిమర్రి వెంకటసుబ్బారావు, పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు, తల్లావఝుల శివశంకరస్వామి, దాశరథి కృష్ణమాచార్య, పర్చా వెంకటేశ్వరరావు, దేవులపల్లి రామానుజరావు తదితరుల రచనలు ప్రచురింపబడ్డాయి.
రాజవోలు (చెరుకుపల్లి) ఈ గ్రామములో 2014,డిసెంబరు-20వ తేదీనాడు, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వినియోగదారుల సేవాకేంద్రం ప్రారంభించారు. గ్రామంలో చేనేత సహకార సంఘాన్ని స్థాపించారు.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ తుళ్ళూరు శివ వెంకట రామారావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా శ్రీమతి కొతరపు లక్ష్మీకోటేశ్వరమ్మ ఎన్నినారు. కానీ ఈమె వ్యక్తిగత కారణాల వలన, 2016,మార్చి-3న తన ఉపసర్పంచి పదవికి రాజీనామా చేసారు. [2]&[9]
తెలుగుదేశం పార్టీ 1995వ సంవత్సరంలో తెలుగుదేశం పార్టీలో సంభవించిన పరిణామాల నేపథ్యంలో చంద్రబాబు నాయుడు అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నాడు. అప్పటి నుండి 2004వ సంవత్సరం వరకు ముఖ్యమంత్రిగా కొనసాగి, అత్యధిక కాలం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన రాజకీయ నాయకునిగా 9 సం" (4 సం" రామారావు గారిని ప్రజలు ఎన్నుకున్నది + 5 సం" చంద్రబాబుని ప్రజలు ఎన్నుకున్నది ) చరిత్ర సృష్టించాడు.1996లో రామారావు మరణమునకు పిదప ఆయన భార్య లక్ష్మీ పార్వతి అల్పసంఖ్యాక పార్టీ వర్గాన్ని ఇతర ప్రత్యర్థులు వారసత్వానికి పోటిపడిన తరుణములో మఱల చీల్చింది. అయితే అంతఃకలహాలు, చీలికలు, ఆకర్షణీయమైన నాయకుడు లేకపోవుట మొదలైన కారణాలతో 2009 తరువాత జరిగిన ఉప ఎన్నికలలో తన పార్టీ అభ్యర్థులను గెలిపించుకోవడంలో విఫలంచెందినది. కానీ ఆ వెంటనే తిరిగి పుంజుకొని గ్రామస్తాయిలో జరిగిన సర్పంచ్ ఎన్నికలలో అత్యధిక స్థానాలను గెలుచుకొని తిరిగి తన సత్తా చాటుకొంది.
అంకితం వెంకట నరసింగరావు ఆయన విశాఖపట్నంలో ప్రసిద్ధమైన నక్షత్రశాలను స్థాపించిన గోడే వెంకట జగ్గారావు కుమార్తెను వివాహమాడారు. వీరు ఆ నక్షత్రశాలను కొంతకాలంపాటు కొనసాగించారు. వీరు తన మామగారి శాస్త్ర విషయక కృషియందు ఆసక్తి పొంది ఆ నక్షత్రశాలను అనేక విధములుగా అభివృద్ధి చేసి ప్రభుత్వంవారితోనూ, ఇతర దేశపు జ్యోతిశ్శాస్త్రజ్ఞులతోను ఉత్తర ప్రత్యుత్తరములు పెట్టుకొని అతి సమర్థులని పేరుపొంది రాయల్‌ ఏసియాటిక్‌ సొసైటీకి 1871లోనూ, రాయల్‌ జియో గ్రాఫికల్‌ సొసైటీకి 1872 లోనూ ఫెలో అయినారు. వెంకట జగ్గారావుగారి కుమార్తె అయిన వీరి భార్య గారు తమ తండ్రి గారిపై గల అభిమానంతో అబ్జర్వేటరీని శాశ్వత బ్రహ్మకల్పముగ కాపాడబడుటకై మూడు లక్షల రూపాయలను మూల ధనముగా నుంచారు. నరసింగరావు గారు తాము కనిపెట్టిన వింతల గురించి ఒక పుస్తకము ప్రచురించారు. ఆయన సంస్థాన వ్యవహారాలు చేసుకొనేందుకు తన పదవికి రాజీనామా చేసారు. ఆయన రాజీనామా చేసిన తరువాత భారత ప్రభుత్వం "రాయ్‌ బహదూర్"గా బిరుదునిచ్చింది.
చేవెళ్ళ రాజకీయపరంగా కూడా ఈ పట్టణానికి మంచి ప్రాధాన్యత ఉంది. ఇప్పటి వరకు ఇద్దరు రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో మంత్రిపదవులను నిర్వహించారు. గతంలో స్వర్గీయ ఇంద్రారెడ్డి ఎన్టీ రామారావు మంత్రివర్గంలో హోంశాఖ పదవిని పొందగా, ఆ తరువాత ఇంద్రారెడ్డి భార్య సబితా ఇంద్రారెడ్డి వై.ఎస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి మంత్రివర్గంలో హోంశాఖ మంత్రిగా పని చేసారు.
సుంకర వెంకట ఆదినారాయణరావు ఆయన భార్య ఆర్.శశిప్రభ, కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రిలో సూపరింటెంటెంట్ గా పనిచేస్తున్నారు. వారి సోదరుడు ప్రసిద్ధ న్యూరోసర్జన్ సుంకర బాలపరమేశ్వరరావు గారు. ఆయన సోదరుని ఆశయాల పట్ల ప్రభావితుడైనాడు.
దాసి (1952 సినిమా) భిక్షాటన చేస్తూ సన్యాసి వేషంలో ఉన్న రామయ్య తన రెండవ భార్య దుర్గిని చూసి అసహ్యించుకొంటాడు. రాత్రి ఆమెను హతమార్చాలని అనుకొంటాడు. కానీ ఈ లోపుగానే దుర్గి ప్రియుడే ఆమెను హత్యచేసి పారిపోతాడు. రామయ్య మీదకు ఆ కేసు వస్తుంది. రామయ్యను సుబ్బారావు కేసునుండి తప్పిస్తాడా? లక్ష్మి తన కన్నతల్లి అని కమల తెలుసుకొంటుందా? రామారావు భార్య తన కొడుకు ప్రేమనాథ్ దాసి కూతురు కమలను వివాహం చేసుకోవడానికి అంగీకరిస్తుందా? అనేవి మిగిలిన కథ.
ఈ చిత్రంలోని పాటలను ఆచార్య ఆత్రేయ రచించగా సి.ఆర్.సుబ్బురామన్ సంగీత సారథ్యం వహించాడు. చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో అతను మరణించగా సుసర్ల దక్షిణామూర్తి ఆ బాధ్యతను నిర్వహించాడు.
బోయినపల్లి వెంకట రామారావు చిన్న వయస్సులోనే సమరయోధుడిగా పేరుపొందారు. ఆర్యసమాజ్ ప్రభావంతో మతఛాందసవాదులతో పోరాడాడు. 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో కూడా చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. 1947-48లో రజాకార్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. 12 మాసాల కారాగారశిక్ష పొంది హైదరాబాదు విమోచన అనంతరం విడుదలైనాడు. ఆ తర్వాత కరీంనగర్ జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ చైర్మెన్‌గా పనిచేశాడు. అప్పటి ప్రధానమంత్రి ఇందిరాగాంధీ చేతులమీదుగా సమరయోధులకు ప్రధానం చేసే తామ్రపత్రాన్ని అందుకున్నాడు. తోటపల్లి గాంధీగా, కరీంనగర్ గాంధీగా మన్ననలందుకున్న వెంకటరామారావు అక్టోబరు 27, 2014న మరణించారు.
ఓలేటి శ్రీనివాస శర్మ ఓలేటి శ్రీనివాస శర్మ ఆంధ్ర కథా సరిత్సాగరము రచించిన ఓలేటి త్రయం లో ఒకరు.
ఈయన ఓలేటి సూర్యానారాయణ శాస్త్రి, భాస్కరమ్మ దంపతులకు 1942లో జన్మించారు. భార్య - వేంకట సీతామహాలక్ష్మీ.
గండికోట రహస్యం గండికోట రాజ్యానికి యువరాజు జయంతుడు (ఎన్టీ రామారావు). పెదనాన్న కుమారుడు ప్రతాప్ (రాజనాల)యువరాజును విషయలోలుని కావించి రాజ్యపాలనా వ్యవహారాలు తెలియనీయకుండా చేసి ఎప్పటికైనా రాజ్యాన్ని చేజిక్కించుకోవాలని పథకం వేస్తుంటాడు. ఇందుకు సైన్యాధిపతి (ప్రభాకర రెడ్డి)కూడా సహాయం చేస్తుంటాడు. యువరాజు తల్లి, భార్య (దేవిక)రాజ్య పరిస్థితిని చూసి భాద పడుతూ ఉంటారు. యువరాజుకి పట్టాభిషేకం చేసి రాజ్య భారాన్ని అప్పజెపితేనైనా దారిలోకి వస్తాడేమోనని అందుకు ఏర్పాట్లు చేస్తారు. పట్టాభిషేకానికి ధనసహాయం పేరుతో ప్రతాప్ యువరాజు ఆమోదముద్ర తీసుకుని ప్రజలను పన్నుల కోసం పీడించడం మొదలుపెడతాడు. సామాన్యుడైన రాజా (మరో ఎన్టీ రామారావు )ప్రజల భాదలను చూసి సహించలేక అధికారుల మీద తిరగబడతాడు. వారు తనని బంధించబోతే తప్పించుకుని పారిపోయి రాజుకు ప్రజల పరిస్థితి నివేదించడానికి అంతఃపురంలో ప్రవేశించి రాజుకు పరిస్థితులను వివరించి రాజాభిమానాన్ని చూరగొంటాడు. రాజు తన తప్పును తెలుసుకుని ఇక ప్రజలను ఏ లోటూ రాకుండా చూసుకుంటానని మాట ఇస్తాడు.
తోటకూర వెంకటనారాయణ (అధ్యాపకులు) తండ్రి:- తోటకూర రామకోటయ్య 
తల్లి :- తోటకూర వేంకట రాఘవమ్మ 
భార్య:- రామసీత 
కూతురు - గోరంట్ల ప్రత్యూష
అల్లుడు - గోరంట్ల శశికాంత్ 
మనవరాళ్ళు - గోరంట్ల లాస్య, గోరంట్ల లౌక్య
కొడుకు - తోటకూర శ్రీహర్ష 
కోడలు - మంజూష
మేడపాటి వెంకటరెడ్డి ఇతను పత్రికారంగంలో అనేక సామాజిక అంశాలపై, యోగ శాస్త్రంపై అనేక లేఖలు, ఆర్టికల్స్ రాసారు. వాటిలో కొన్ని:వెంకటరెడ్డికి ఆకాశవాణి - రేడియోలో తొలి ప్రవేశం 1984లో అమరవాణి కార్యక్రమం ద్వారా కలిగింది. అప్పటి నుండి ఆకాశవాణి హైదరాబాదు - కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ కనీసం సంవత్సరమునకు రెండు కార్యక్రమాలకు పిలుస్తూ ఉంది. వాటిలో కొన్ని:వెంకట రెడ్డి యోగాభ్యాసములు, ఆరోగ్యం వంటి అంశాలపై వివిధ టెలివిజన్ కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నారు. వాటిలో కొన్ని: విద్యాశాఖలో ఒక భాగమైన ఈ సంస్థ రామాంతపూర్ కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావు విద్యలో యోగ విద్యను ప్రవేశపెట్టారు. రాష్ట్రమునకు ఒక యోగ సిలబస్ సంఘం ఏర్పరిచారు. అందులో వెంకట రెడ్డి సభ్యుడు. టెలీస్కూల్ ప్రోగ్రాం క్రింద 5వ తరగతి నుండి 10వ తరగతి వరకు యోగ సిలబస్ ను పిల్లల చేతనే తీయించారు. వీటిని దూరదర్శన్ ద్వారా 1987 నుండి 1990 వరకు ప్రసారం చేసారు. ఈ కార్యక్రమాలలొ వెంకట రెడ్డితో పాటు మేడపాటి ముఖలింగేశ్వరరెడ్డి, మేడపాటి సుబ్బిరెడ్డి కూడా పాల్గొన్నారు. టెలిస్కూలు కార్యక్రమాలకు బాపు, ముళ్ళపూడి వెంకటరమణలు సహకారం ఇచ్చారు.
రాయసం వేంకట త్రిపురాంతకేశ్వర రావు త్రిపుర భార్య లక్ష్మీదేవి అనువాదకురాలు. ఆమె బెంగాలీ కథలను తెలుగులోకి అనువదించి..మంచి పేరు తెచ్చుకున్నారు. ఆయనకు ముగ్గురు పిల్లలు. కుమారుడు డాక్టర్‌ నాగార్జున అమెరికా లో, కుమార్తె నటాషా ఇంగ్లండ్‌లో, మరో కుమార్తె వింధ్య హైదరాబాద్‌లో ఉంటున్నారు.
మాలపల్లి (నవల) దళితులలో అట్టడుగు వర్గాలకు చెందిన ‘మాలదాసరి’ కులస్థుడైన రామదాసు సాత్వికుడు. సాంప్రదాయ పరాయణుడు. గాంధేయవాది. కథంతా అతని కుటుంబం, సమాజాన్ని అల్లుకొని సాగుతుంది. రామదాసు భార్య మహాలక్ష్మి. వీరికి ఇద్దరు కొడుకులు, ఒక కూతురు. పెద్ద కొడుకు వెంకట దాసు, చిన్న కొడుకు సంగ దాసు, కూతురు జ్యోతి. పెద్ద కొడుకు వెంకట దాసు తండ్రికి సాయంగా సేద్యం చేస్తుంటాడు. చిన్నకొడుకు సంగ దాసు ఒక భూస్వామి వద్ద పాలేరుగా పనిచేస్తుంటాడు. పొలం పనులలో కూతురు జ్యోతి సాయం చేస్తుంటుంది. రామదాసు చెల్లెలు సుబ్బలక్ష్మి. ఆమె కొడుకు అప్పాదాసు కూడా తండ్రి లేకపోవడం చేత రామదాసు ఇంటిపట్టునే పనులు చేస్తూ పెరుగుతుంటాడు. ఈ విధంగా తమకున్న కొద్దిపాటి భూమితో ‘మాలపల్లి’లో రామదాసు కుటుంబమంతా శ్రమిస్తూ జీవనం సాగించేది.
కన్నవారిల్లు కన్నవారిల్లు ప్రఖ్యాత సంగీత దర్శకుడు ఆదినారాయణరావు నిర్మించిన తెలుగు సినిమా. ఇది 1978, మే 20వ తేదీ విడుదల అయ్యింది.అయిదుగురు ఆడపిల్లల తండ్ర్రి రామారావు. అనుకూలవతి అయిన భార్య శారద. పూలబాటపి సాఫీగా సాగిపోతున్న పచ్చని సంసార నౌక వారిది. అయిదుగురు కుమార్తెలకు వారికి నచ్చిన వారితో వివాహం చేసి, తండ్రిగా తన బాధ్యత తీర్చుకుంటాడు రామారావు. అయితే జీవనయాత్రలో సహజమైన ఒడిదుడుకులు రామారావు ఎదుర్కొనక తప్పలేదు. సాఫీగా సాగిపోతున్న అతని సంసారం ఇబ్బందుల పాలవుతుంది. కుమార్తెల వివాహం కోసం కొట్టు తాకట్టు పెట్టి తెచ్చిన అప్పు తీర్చలేక పోవడంతో కొట్టు వేలం వేయబడి, ఆ కుటుంబానికి జీవనాధారం పోతుంది. పైలట్‌గా పనిచేస్తున్న పెద్ద అల్లుడు విమాన ప్రమాదానికి గురికావడంతో నిరాధార అయిన పెద్ద కుమార్తె లక్ష్మి తండ్రి పంచన చేరుతుంది. మరో కుమార్తె ఉమ భర్త రాజు దొంగనోట్ల కేసులో పోలీసులు అరెస్ట్ చేయడంతో ఉమ, కార్మికులలో అలజడిరేపిన నేరానికి భర్త శంకరం జైలు పాలుకావడంతో మరో కుమార్తె విమల, అత్తగారి చేత ఇంటి నుండి గెంటి వేయబడిన కమల, తనకు సంతానయోగం లేదని తెలిసి తన భర్తకు రెండవ వివాహం చేయడానికి మామగారు ప్రయత్నిస్తున్నారని తెలుసుకుని కుమిలిపోయిన రమ కూడా కన్నవారింటికి వస్తారు. కుమార్తెలు కళకళలాడుతూ కాపురాలు చేసుకుంటూ ఉంటే చూసి ఆనందించాలని కలలుగన్న రామారావుకు ఈ సంఘటనలతో మనస్సు వికలమౌతుంది. అయితే ఈ కష్టాలన్నీ తాత్కాలికమై మళ్లీ కుమార్తెల సంసారాలు చక్కబడతాయి.
రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు I మహా పండితుడైన పాపయ్య శాస్త్రికి మొదట 96 ఎకరాల లంక భూమిని యిచ్చి, ఆపైన వారొక చమత్కారం చేయగా దానిని 148 ఎకరాలు చేసి స్థిరపరిచారు. ఆయన పండితులతో మాట్లాడేప్పుడు ధారాళంగా సంస్కృతంలోనే మాట్లాడేవారు. ఆయనకు దివానులు, ఉన్నతోద్యోగులు, పండితులు, ఆంతరంగికులు మొదలైనవారిపై కోపతాపాలు కలిగితే దానిని వ్యక్తపరిచే తీరు చాలా విచిత్రంగా ఉండేది. తీవ్రమైన కోపానికి కారకులైనవారి జుట్టును పూర్తిగా గొరిగించేవారు. ఆనాటి సాంఘిక స్థితిగతుల రీత్యా పూర్తిగా జుత్తు తీసివేసి, బోడిగా తిరగడమంటే గొప్ప అవమానకారకం. ఐతే ఆయన ఇలా అవమానించిన వెంటనే, దీన్ని పూరిస్తూ వారికి బాగా ధనం సకల గౌరవలాంఛనాలతో సహా చెల్లించి మర్యాద చేసేవారు. ఇలాంటి అవమాన సన్మానాలు పొందినవారిలో అప్పటి పండితులైన పొక్కునూరి వెంకటశాస్త్రి వంటి వారు కూడా ఉన్నారు. ఇందులో ధనగౌరవాలు కూడా ఇమిడి వుండడంతో ఆయన "మహాప్రభో, నా జుట్టు యెంతో అదృష్టం పెట్టిపుట్టింది కనుక మీవంటి మహాప్రభువుల కత్తికి ఎరయ్యింది" అనేవారు. పైగా ఈ విషయం తెలిసిన అనేకులు సంస్థానాధీశునికి కోపం తెప్పించి అవమానపడి లాభం పొందుదామని ప్రయత్నాలు చేసేవారు. ఇటువంటి నకిలీ ప్రయత్నాలను రామారావు సూక్ష్మబుద్ధితో తెలుసుకుని వాటి వలలో పడక కోపించేవారు కాదు.
నిమ్మకాయల చినరాజప్ప నిమ్మకాయల చినరాజప్ప భారత దేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకులు. ఈయన ప్రస్తుతం నారా చంద్రబాబునాయుడు ప్రభుత్వంలో ఉప ముఖ్యమంత్రిగానూ మరియు హోం మంత్రిగాను యున్నారు.
నిమ్మకాయల చినరాజప్ప 1953, అక్టోబరు 1వ తేదీన కీ.శే. వెంకట రంగయ్య, కొండమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. రాజప్ప జన్మస్థలం పెదగాడవల్లి, ఉప్పలగుప్తం మండలం, తూర్పుగోదావరి జిల్లా. రాజప్పకు భార్య, ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. సాధారణ రైతు కుటుంబంలో పుట్టిన రాజప్ప తన తండ్రి నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన వ్యవసాయాన్ని కొనసాగిస్తూ... ఎం.ఏ వరకూ చదివివారు. తరువాత 1983లో స్వర్గీయ నందమూరి తారక రామారావు స్థాపించిన తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి క్రియాశీలక సభ్యునిగా కొనసాగారు. 1986 లో తూర్పుగోదావరి జిల్లా పార్టీ ఉపాధ్యక్షునిగా ఎన్నికయ్యారు. 1987 లో ఉప్పలగుప్తం మండలం ఎమ్.పి.పి.గా ఎన్నికై మండలాన్ని జిల్లాలోనే ఉత్తమ మండలంగా తీర్చి దిద్దిన ఘనత వహించారు. 1992లో తూర్పుగోదావరి జిల్లా తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షునిగా ఎన్నికై 2014 వరకూ సుదీర్ఘ కాలం ఆ పదవిలో కొనసాగి తన సమర్థతను నిరూపించుకున్నారు. 1995లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మెడికల్ అండ్ హెల్త్ ఛైర్మన్ గా, 1998 లో సివిల్ సప్లైస్ ఛైర్మన్ గా, 2001లో కెనరా బ్యాంక్ డైరెక్టర్ గా వివిధ పదవులను అధిరోహించి ఆయా సంస్థలను సమర్థవంతంగా పాలించారు. 2007 నుండి 2013 వరకూ ఎమ్మెల్సీగా కూడా పనిచేశారు. 2014 సాధారణ ఎన్నికలలో పార్టీ అధ్యక్షుడు చంద్రబాబు అదేశానుసారం మెట్ట ప్రాంతమైన పెద్దాపురం నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి భారీ ఆధిక్యంతో గెలుపొందారు. విశ్వసనీయతకు మారుపేరుగా సాధారణ కార్యకర్త స్థాయి నుండి అనేక పదవులు చేపట్టి పార్టీ జయాపజయాలలో కీలక పాత్ర పోషించిన రాజప్ప మొదటి నుండి పార్టీ సిద్దాంతాలకు కట్టుబడి పనిచేసారు. రాజప్ప విశ్వనీయత, సమర్ధతే ఆయనకు మొదటిసారి ప్రత్యక్ష ఎన్నికలలో భారీ విజయాన్ని అదించడంతో పాటు అదినేత నుండి ప్రశంసలనూ కురిపించింది.
గులేబకావళి కథ గులేబకావళి కథ 1962 సంవత్సరంలో విడుదలైన జానపద తెలుగు సినిమా. 
పాటలీపుత్ర మహారాజు (మిక్కిలినేని) కు ఇద్దరు భార్యలు. రెండవ భార్య (ఛాయాదేవి) కు ముగ్గురు కొడుకులు. పెద్ద భార్య (ఋష్యేంద్రమణి) ఒక సిద్ధుని వరంచేత గర్భవతి అవుతుంది. ఆమెకు పుట్టిన బిడ్డ వల్ల తనకు చూపు పోతుందని తెలుసుకున్న మహారాజు ఆమెను అడవులకు పంపిస్తాడు. అక్కడ ఆమెకు జన్మించిన కుమారుడు విజయుడు (రామారావు) కోయగూడెంలో పెరిగి పెద్దవాడవుతాడు.
మహారాణి తమ్ముడు (రాజనాల) రాజ్యాధికారం కోసం ఎత్తులు వేస్తుంటాడు. ఇంతలో రాజుకు కళ్ళుపోతాయి. 'గులేబకావళి' పుష్పం తెచ్చి రాజు కన్నులకు తాకిస్తే చూపు వస్తుందని తెలియడంతో దానిని తేవడానికి ముగ్గురు మూర్ఖులైన చిన్న భార్య కొడుకులు బయలుదేరతారు. విజయుడు కూడా ప్రయాణమవుతాడు.
త్రోవలో యుక్తమతి (జమున) అనే వగలాడి వేసిన పావుల పందెంలో అన్నలు ముగ్గురు ఓడిపోయి బందీలవుతారు. విజయుడు మారువేషంలో పందెంలో పాల్గొని ఆమెను ఓడిస్తాడు. ఫలితంగా ఆమె తన మనస్సును అర్పించి సోదరులను మిగిలిన వారిని విడుదల చేస్తుంది. 
విజయుడు గులేబకావళి పుష్పాన్ని సాధించి తెస్తుండగా సోదరులు దానిని తస్కరించి విజయుడిని బావిలో పడవేసి రాజ్యానికి చేరతారు. బావిలోంచి బయటపడ్డ విజయుడు ఒక తాపసి సహాయంతో తిరిగి గులేబకావళి పుష్పాన్ని సాధించడమే కాక గులేబకావళిని పెళ్ళిచేసుకొంటాడు. రాజ్యానికి వచ్చిన అన్నల పెట్టెలో పుష్పానికి బదులు చీపురు కట్ట వుండటం చూసి ఆశ్చర్యపోతారు. విజయుడు సమయానికి వచ్చి తండ్రికి చూపు తెప్పించడమే గాక వక్రకేతుతో పోరాడి అంతమొందిస్తాడు.
పెద్దాపుర సంస్థానం భీమవరపు కోట: శ్రీ వత్సవాయి జగన్నాథరాజు గారి జేష్ఠపుత్రుడు శ్రీ సూర్యనారాయణ జగపతిరాజు 15-09-1838 న కొఠాం ఎస్టేట్‌ను సంపాదించినారు. మార్చి 1839లో పెద్దాపురము సంస్థానము కూడ వీరిపరమైంది. 1847లో పెద్దాపురము సంస్థానము దొరతనము వారి పాలయినది. అప్పుడు తుని, కొఠాం ఎస్టేట్లు కలిపివేయ బడినవి. సూర్యనారాయణ జగపతి బహద్దరు వారు తమ రాజధానిని తునికి మార్చారు. వీరి యనంతరము జేష్ఠపుత్రుడు వెంకట జోగిజగన్నాధ జగపతిరాజు స్వల్పకాలము తుని ఎస్టేట్ ను పాలించి స్వర్గస్తులయ్యారు. 1853లో జన్మించిన వీరి సోదరుడు శ్రీ వెంకట సింహాద్రిరాజుగారు రాజ్యపాలన చేసారు. వీరు 11-12-1903న వ్రాసిన వీలునామా ప్రకారము వీరి భార్య వెంకట సుభద్రయ్య గారికి కొఠాం ఎస్టేట్, చర స్థిరాస్తులు యవత్తూ దఖలు పడుటయే గాక తమ యిష్టం వచ్చిన పిల్లవానిని దత్తత చేసుకొనుటకు అధికారం లభించినది. వీరు వేదపాఠశాలను స్థాపించారు. వందలకొలది క్షత్రియ వివాహములు జరిపించారు. భీమవరపుకొట వాస్తవ్యులు శ్రీ వత్సవాయ వరాహ నృసింహరాజు గారి జేష్ఠ పుత్రుడగు సత్యనారాయణని దత్తత చేసుకొని వారికి "వెంకట సూర్యనారాయణ జగపతి బహద్దర్" అని పునర్నామకరణము చేసినారు. వీరికి పుత్రసంతానము కలుగలేదు. వీరు 1978లో కాలధర్మము నొందిరి. వీరి పరిపాలన కాలములో తుని ఎస్టేట్ ఆంధ్రరాష్టములో విలీనమైనది. వీరి మరణముతో తుని ప్రభువుల వంశమంతరించినది.ప్రాచీన కాలంనుండీ పెద్దాపురం కవులకు నిలయంగా విలసిల్లింది. వత్సవాయ మహారాజుల పాలనలో అష్టదిగ్గజ కవులు పోషించబడ్డారు, కవులకు అనేక సత్కార్యాలు జరిగినట్టు చారిత్రిక గ్రంధాలు, రచనల ద్వారా స్పష్టమవుతుంది వీరిలో కొందరు పెద్దాపురం వాసులు కాగా మరి కొందరు పెద్దాపురం సంస్థానంలో సత్కరింపబడినవారు. ప్రాచీన కవుల్లో ప్రసిద్ధులైనవారు పైడిపాటి జలపాలా మాత్యుడు, వెణుతురుబల్లి విశ్వనాధకవి, ఏనుగు పెదలచ్చన్న, ఏనుగు లక్ష్మణ కవి, పరవస్తు వెంకట రంగాచార్యులు, కాశీభట్ట బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి, పింగళి సూరనార్యుడు, అడిదము సూరకవి, తురగా రామకవి, వక్కలంక వీరభద్రకవి, మాగాపు శరభకవి, చావలి రామశాస్త్రి, ఆణివిళ్ళ వేంకట శాస్త్రి, వత్సవాయ రాయజగపతి వర్మ, నలజర్ల గంగరాజు, బులుసు రామగోవింద శాస్త్రి, హోతా వేంకటకృష్ణ కవి, చిలుకూరి సోమనాథ శాస్త్రి, బుద్ధవరపు పట్టాభిరామయ్య, వత్సవాయి వేంకట నీలాద్రిరాజు పెద్దాపురం మహారాజులపై చాటువులు, రచించి పెద్దాపురం చరిత్ర గ్రంధాలు రచించి పెద్దాపురం మహారాజులచే సత్కరింపబడిన ప్రాచీన కవులు.
భారతి (మాస పత్రిక) ఈ పత్రికలో రచనలు చేసిన కొందరు ప్రసిద్ధ రచయితలు:
చెఱుకుపల్లి జమదగ్నిశర్మ, వడలి మందేశ్వరరావు, బొడ్డు బాపిరాజు, పురిపండా అప్పలస్వామి, కొడాలి ఆంజనేయులు, పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రి, కాంచనపల్లి కనకమ్మ, కావ్యకంఠ గణపతిశాస్త్రి, బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, గుర్రం జాషువా, బండారు తమ్మయ్య, గుమ్మడిదల దుర్గాబాయి, తాపీ ధర్మారావు, వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి, ముద్దుకృష్ణ, కోరాడ రామకృష్ణయ్య, దువ్వూరి రామిరెడ్డి, విద్వాన్ విశ్వం,తిరుమల రామచంద్ర, సెట్టి లక్ష్మీనరసింహం, కనుపర్తి వరలక్ష్మమ్మ, నేలటూరి వెంకటరమణయ్య, వేంకట పార్వతీశ కవులు, వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి, కవికొండల వెంకటరావు, ఆండ్ర శేషగిరిరావు, శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు, పూతలపట్టు శ్రీరాములురెడ్డి, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, వడ్డాది సుబ్బారాయుడు, తుమ్మల సీతారామమూర్తి, మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ,దాశరథి కృష్ణమాచార్య, సి.నారాయణరెడ్డి, కె.వి.రమణారెడ్డి, ఎస్.గంగప్ప, నాళేశ్వరం శంకరం,రంధి సోమరాజు, హెచ్.ఎస్.బ్రహ్మానంద, తిరునగరి, ఆవంత్స సోమసుందర్, సర్దేశాయి తిరుమలరావు, వేగుంట మోహనప్రసాద్, మధురాంతకం రాజారాం, వేలూరి సహజానంద, శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి,జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి,ఉత్పల సత్యనారాయణాచార్య,కొమ్మూరి వేణుగోపాలరావు, టేకుమళ్ల కామేశ్వరరావు, నిడుదవోలు వేంకటరావు, యస్వీ జోగారావు, నూతలపాటి గంగాధరం, నోరి నరసింహశాస్త్రి, పెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య, పేరాల భరతశర్మ, చెరబండరాజు, పులికంటి కృష్ణారెడ్డి, గొల్లపూడి మారుతీరావు, అక్కిరాజు రమాపతిరావు, ఐ.వి.యస్. అచ్యుతవల్లి, తాడిగిరి పోతరాజు, చేకూరి రామారావు, మహీధర నళినీమోహన్, అంగర వెంకటకృష్ణారావు, అరిగే రామారావు, గుమ్మనూరు రమేష్ బాబు మొదలైనవారు.
దామెర్ల సత్యవాణి దామెర్ల సత్యవాణి (1907-1992) తొలితరం మహిళా చిత్రకారిణి.
ఆమె ప్రముఖ చిత్రకారుడు దామెర్ల రామారావు భార్య. ఆమె చిత్రలేఖనం నేపధ్యంగా గల కుటుంబమునకు చెందినది. ఆమెకు ఉన్న చిత్రలేఖనాభిమానంతో భర్త వద్ద నుండి చిత్రలేఖనం నేర్చుకున్నది. అనతికాలంలోనే ఆమె ప్రసిద్ధ చిత్రకారిణిగా గుర్తింపబడి అనేక ప్రైజులు పొందారు. జాతీయ చిత్ర ప్రదర్శనలలో అనేక చిత్రాలను ప్రదర్శించారు. ఆమె గుర్తింపు పొందిన చిత్రకారిణిగా సేవలందిస్తూ స్థానిక ప్రభుత్వ బాలికా ఉన్నత పాఠశాలలో డ్రాయింగ్ ఉపాధ్యానిగా సేవలనందించారు.
కొటికలపూడి సీతమ్మ ఈమె అబ్బూరి సుబ్బారావు గారి కుమార్తె; కొటికలపూడి రామారావు గారి భార్య. భర్త ఉద్యోగరీత్యా రాజమండ్రిలో చాలాకాలం నివసించారు. ఆకాలంలో కందుకూరి వీరేశలింగం గార్కి శుశ్రూషచేసి, వారినుండి తెలుగు భాషలోని మెళకువలు తెలుసుకొని మంచి కవయిత్రిగా పరిణమించారు. వీరేశలింగం గార్కి స్త్రీవిద్య విషయంలో తోడ్పడ్డారు. ఈమె సావిత్రి అనే పత్రికను కొంతకాలం నిర్వహించారు. ఈమె కుమార్తె కానుకొల్లు చంద్రమతి కూడా మంచి రచయిత్రి. ఆమె 1961లో గృహలక్ష్మి స్వర్ణకంకణం గైకొంది.కొల్లిపర మండలం జెముడుపాడు ఈమె స్వగ్రామం.
చెలికాని లచ్చారావు ఇతడు ప్రకటించిన కొన్ని గ్రంథాలు:
శ్రీ సూర్యరాయ విద్యానంద గ్రంథాలయం తిరిగి ఊరు వచ్చిన చెలికాని భావనరావు గారు పరిస్థితులను పరిశీలించి గ్రంథాలయానికి తిరిగి పూర్వ వైభవం తేవాలని రాయవరపు సుబ్బరావు గారితో కలసి కోర్టులో గ్రంథాలయం తరపున పోరాడి రాజావారి దగ్గర నుండి 1400 రూపాయలతో భవనం, స్థలం మొత్తంగా కొనుగోలు చేసి గ్రంథాలయం పేరుతో 1974లో రిజిస్టర్ చేయించారు. జిలా గ్రంథాలయ అద్యక్షుడైన కొప్పన వెంకట కొండలరావు గారి ప్రోత్సాహంతో తిరిగి గ్రంథాలయ నిర్వహణ ఒక దారికి తీసుకువచ్చారు.
ప్రస్తుతం ఉన్న భవనం 1977-78 లో పునర్‌నిర్మించడం జరిగింది. దీనికి నటరాజ రామకృష్ణ బృందం, కళాకృష్ణ, డా.విజయలక్ష్మీ మురళీకృష్ణ గార్లకుమార్తె తుషార, సతివాడ సూర్యనారాయణ గారి కుమార్తె రాధిక మున్నగువారు ప్రధర్శనల ద్వారా నిధులను పోగుచేసి ఇచ్చారు. దానితో పాటుగా అప్పటి గ్రంథాలయ శాఖామాత్యులు భాట్టం శ్రీరామమూర్తి గారు, జె. చోక్కారావు గార్ల సహకారం, ఆంధ్ర నాట్య ప్రధర్శనల ద్వారా నూతన భవన నిర్మాణం జరిగింది.మాధవరావు గారి ప్రోద్భలంతో 1990 లో గ్రంథాలయ నిర్వహణ నిమిత్తం ముందు కల కాళీ స్థలంలో ముందు 3 షాపులను నిర్మించారు. వాటి ఆదాయం ద్వారా గ్రంథాలయ అభివృద్ధి నిమిత్తం ఖర్చుచేస్తూఉన్నారు. తధనంతర కాలంలో మరో 4 షాపులు 2006 లో నిర్మించారు. గ్రంథాలయ పై భాగాన ఊరి ధాతల సహకారంతో మరోక అంతస్తు నిర్మించారు. దీన్లో సాంసృతిక సభలకు, సమావేశాలకు నామ మాత్రపు అద్దెతో ఇవ్వడం ద్వారా గ్రంథాలయ నిర్వహణకు మరొక వనరుగా ఏర్పరిచారు.
జయసింహ (సినిమా) పొరుగుదేశపు రాజును శత్రువులు బంధిస్తారు. అతని కుమార్తెను దొంగలు అపహరిస్తారు. ముందుగా రాజకుమారి (వహీదా రెహమాన్) ని, ఆ తరువాత మహారాజుని రక్షిస్తాడు జయసింహుడు. పరదేశంలో తనపేరు భవానీ అని చెప్పుకుంటాడు. జయసింహుడు ఆ రాజ్యంలో రణధీర్ (గుమ్మడి) అనే వీరుని ఇంట ఆశ్రయం పొందుతాడు. రణధీర్ కొడుకు సుబుద్ధి (రేలంగి), కూతురు కాళింది (అంజలీదేవి). కాళింది తన ఇంటిలోవున్న జయసింహుని ప్రేమిస్తుంది. జయసింహుడు, రాజకుమారి అంతకుముందే ప్రేమించుకున్నారు. రాకుమారిని చేజిక్కించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తాడు సేనాధిపతి (రాజనాల). రుద్రసింహుడు పంపిన ప్రచండుడు, సేనాధిపతి ఇద్దరూ కలిసి వ్యూహం పన్ని మహారాజును బంధిస్తారు. వారిని రక్షించడానికి వెళ్ళిన జయసింహుని కూడా బంధిస్తారు. జయసింహుడు తనను సోదరిలా భావిస్తున్నాడని తెలుసుకున్న కాళింది త్యాగబుద్ధితో జయసింహుని రక్షించి ఆ ప్రయత్నంలో ప్రాణాలు కోల్పోతుంది. విజయసింహుని సహాయంతో జయసింహుడు శత్రుఘారం చేస్తాడు. రాజద్రోహి అయిన రుద్రసింహుడు కూడా కొడుకు చేతిలో మరణిస్తాడు. జయసింహుడు రాజ్యాధికారాన్ని చేబడతాడు.
1953లో నిర్మాణం ప్రారంభించిన ప్రముఖ నటుడు నందమూరి తారక రామారావు నిర్మించిన పిచ్చి పుల్లయ్య, తోడుదొంగలు సినిమాలు పరాజయం పాలయ్యాయి. మంచి సందేశాత్మకమైన సాంఘిక చిత్రాలు రెండూ వరుసగా పరాజయం పాలు కావడంతో, రామారావు విజయం సాధించాలన్న పట్టుదల ఏర్పడింది. ఆ సమయంలో ఆయనని వేంకట పార్వతీశ కవులు రాసిన వీరపూజ నవల బాగా ఆకట్టుకుంది. ఆ నవలను ఆధారం చేసుకుని ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించారు.
రావు వేంకటకుమార మహీపతి సూర్యారావు రావు వేంకటకుమార మహీపతి సూర్యారావు పిఠాపురం సంస్థానాన్ని పరిపాలించినవారిలో చివరివాడు. 
ఇతడు 1885, అక్టోబర్, 5 న మంగాయమ్మ, రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతనికి ఐదు సంవత్సరాల వయసు వచ్చే సమయానికి ఇతని తండ్రి మరణించాడు. అప్పుడు గంగాధర రామారావు దత్తపుత్రుడు ఇతడు వారసుడు కాడని, రాజ్యాధికారం తనదే అని కోర్టుకు ఎక్కాడు. ఈ వ్యాజ్యం ఎక్కువ రోజులు నడిచి చివరకు విజయలక్ష్మి ఇతడినే వరించింది. ఈ వ్యాజ్యం కోర్టులో ఉన్నంతకాలం, అనంతరం ఇతనికి మైనారిటీ తీరేవరకు ఈ సంస్థానం కోర్ట్ ఆఫ్ వార్డ్స్ అధీనంలో ఉంది. ఈ సమయంలో ఇతడు మద్రాసు లోని న్యూయింగ్టన్ కళాశాలలో ఉండి విద్యాభ్యాసం చేశాడు. ఈ సమయంలోనే సంస్కృతం, తెలుగు, కన్నడం, తమిళం, ఆంగ్ల భాషలను నేర్చుకుని ఈ ఐదు భాషలలో ఉత్తమ గ్రంథాలను పఠించాడు. తెలుగు, ఇంగ్లీషు భాషలలో కవిత్వం చెప్పగలిగే నేర్పును సంపాదించాడు. తర్వాత నూజివీడు సంస్థానాధిపతియైన రాజా వెంకటరంగయ్యప్పారావు ప్రథమ పుత్రిక అయిన ఆండాళమ్మను 1906, ఏప్రిల్ 2 న వివాహం చేసుకున్నాడు. వంశాచారమును బట్టి ఆండాళమ్మ అత్తింటికి వచ్చిన వెంటనే చిన్నమాంబాదేవిగా తన పేరును మార్చుకున్నది. తర్వాత 1907, ఫిబ్రవరి 19 న పిఠాపురం సంస్థానపు సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. 1948లో సంస్థానాలు, జమీందారీ వ్యవస్థ రద్దయ్యే వరకు ఇతడు పిఠాపురం మహారాజుగా వెలుగొందాడు. ఇతడికి చిన్నమాంబాదేవి ద్వారా మొదట 1910లో గంగాధర రామారావు అనే పుత్రుడు జన్మించాడు. తర్వాత వారికి సూర్యారావు అనే కుమారుడు, మంగయమ్మ, భావయమ్మ, సీతాదేవి, కమలాదేవి అనే కుమార్తెలు కలిగారు. ఇతని కుమార్తె సీతాదేవి బరోడా సంస్థానపు మహారాణి అయ్యింది. 1933, మార్చి 12 న రాణీ చిన్నమాంబాదేవి అగ్నిప్రమాదంలో మరణించిన పిదప ఇతడు సావిత్రీదేవిని వివాహం చేసుకుని రామ రత్నారావు అనే పుత్రుడికి జన్మనిచ్చాడు. ఇతడు 79 సంవత్సరాలు జీవించి 1964, మార్చి 6 వ తేదీన మరణించాడు.
సీతారామయ్యగారి మనవరాలు 1985 ప్రాంతంలో ఆంధ్రప్రభ నవలల పోటీలో మొదటి బహుమతి గెలుచుకున్న చిన్న నవల "నవ్వినా కన్నీళ్ళే". ఈ నవలికని స్టేట్ బ్యాంకులో వివిధ హోదాల్లో పనిచేసిన వెంకట హరగోపాల్ తన భార్య మానస పేరును కలంపేరు చేసుకుని రాశారు. ఆయన వ్రాసిన నవలను సినిమా స్క్రిప్ట్‌గా మలిచి పలువురు దర్శకనిర్మాతల వద్దకు తిరిగారు. చివరకు క్రాంతికుమార్‌ స్క్రిప్ట్ నచ్చడంతో సినిమా కథ ప్రారంభమైంది.
నంగేగడ్డ ఈ గ్రామములో మండలపరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఉంది.
ఆరోగ్య ఉపకేంద్రం:- ఈ కేంద్రం నిర్మాణానికై, ఈ గ్రామస్థులైన శ్రీ బావిరెడ్డి రాధాకృష్ణమూర్తి, తన భార్య కీ.శే.పుష్పనాగేశ్వరమ్మ ఙాపకార్ధం, 339 చదరపు గజాల ఖాళీ స్థలాన్ని వితరణగా అందించారు. [3] 
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి బావిరెడ్డి వెంకట శ్రీలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
యస్. వి. యస్. రామారావు యస్.వి.యస్. రామారావు తెలుగు సినిమా రంగంలో ప్రముఖ కళా దర్శకుడు. 
ఇతని పూర్తి పేరు శీలంశెట్టి వెంకట శ్రీరామారావు. ఇతడు బందరు లోని జాతీయ కళాశాలలో చదువుకున్నాడు. ఇతడు మంచి పెయింటర్. ఇతడు వేసిన చిత్రాలలో 'లంబాడీ కన్య' అనే వర్ణచిత్రం ఎన్నదగినది. ఇతడు ఎన్నో ఆర్ట్ ఎగ్జిబిషన్‌లలో తన చిత్రాలను ప్రదర్శించి అనేక బహుమతులు అందుకున్నాడు. 1934లో ఇతడు వేసిన ఒక పెయింటింగ్‌కు "గ్రిగ్ మెమోరియల్ మెడల్" లభించింది. ఈ బహుమతిని పుచ్చుకున్న మొట్టమొదటి భారతీయుడు ఇతడే. ఇతడు ఫ్రీ స్టయిల్ పెయింటింగులో సిద్ధహస్తుడు. ఇతనికి ఆధునిక చిత్రకళ పట్ల కొంత అయిష్టం ఉండేది. బందరుకే చెందిన పి.వి.దాసు ఇతడిని సినిమా పరిశ్రమకు పరిచయం చేశాడు. పి.వి.దాసు తన వేల్స్ పిక్చర్స్ స్టూడియోలో ఇతడిని కళా దర్శకత్వ శాఖలో చేర్చుకున్నాడు. ఇతడు కళాదర్శకత్వం వహించిన తొలి సినిమా శ్రీకృష్ణ లీలలు. ఇతనికి గొప్ప పేరు తెచ్చిపెట్టిన చిత్రం 1960లో విడుదలైన శ్రీ వెంకటేశ్వర మహత్యం. ఈ చిత్రానికి సెట్సు, కాస్ట్యూములు తయారు చేయడంలో ప్రతిభ చూపించాడు. స్టుడియోలో వెంకటేశ్వరుని విగ్రహానికి నిజమైన విగ్రహంలోని నగల్లాంటి నగలను తయారు చేయడానికి చాలా శ్రమించాడు. ఫలితంగా ఆ చిత్రం చూసినవాళ్లవ్వరూ అది స్టూడియో విగ్రహమని నమ్మలేదు. బాలరాజు సినిమాలో హీరో పాత్రకు ఇతడు సృష్టించిన 'మీసం' స్టయిలు ఎంతో మందికి నచ్చింది. ఆ రోజుల్లో చాలామంది ఈ మీసాన్ని అనుకరించారు. ఇతడు నిర్మాతగా కూడా మారి రెండు చిత్రాలను నిర్మించాడు. 1970లో ఇతడు మరణించాడు.
మానేపల్లి (పి.గన్నవరం మండలం) చిన్న ఊరు. రెండు ఉన్నత పాఠశాలలు (సుబ్బరాయ పరిషత్ బాయ్స్ ఉన్నత పాఠశాల, సుబ్బరాయ పరిషత్ గర్ల్స్ హై స్కూల్ ), రెండు చెరువులు, రెండు శివాలయాలు ... ఓ మంచి పల్లెటూరుకి ఉదాహరణలా ఉంటుంది. ఈ స్కూళ్లకి చాలా మంచి పేరుంది. ఈ స్కూళ్లు ఆదర్శపాఠశాలలుగా పేరు తెచ్చుకున్నాయి. ఊళ్లోకి అడుగుపెడుతూనే గ్రామదేవత కపటాలమ్మ ఆలయం కనిపిస్తుంది. ఎలిమెంటరీ స్కూలు ... ఆ తరువాత వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం కనిపిస్తుంది. ఈ ఊరి శివుడు ఉమా ఆనందేశ్వరస్వామి. తెల్లని సన్నని నిలువెత్తు లింగరూపంలో ఉంటాడు. ఊరికి మరో వైపు కనకదుర్గ గుడి ఉంది. ఊరి మధ్యలో ఓ గుడి ఉంటుంది. దాన్ని మధ్య గుడి అని పిలుస్తారు. ఊళ్లో జరిగే ముఖ్య కార్యక్రమాలకి ఈ గుడిని వేదికగా చేసుకుంటూ ఉంటారు.
మీడియా పవర్ ఇంతగా లేని 80 లలోనే ఈ స్కూళ్లలో ఎన్నో అద్భుతమైన కార్యక్రమాలు జరిగాయి. ఎన్నో వినూత్నమైన విజ్ఞాన విషయాలకి ఈ పాఠశాలలు వేదికలుగా నిలిచాయి. అప్పట్లో ఈ స్కూళ్లలో పనిచేసిన టీచర్లని ఇప్పటికీ ఆదర్శంగా చెప్పుకునేవారున్నారు.
70 - 80 లలో ఇక్కడ పనిచేసిన నూకల మహదేవనారాయణ (హెడ్మాస్టర్) భమిడిపాటి శ్రీరామచంద్రుడు (హెడ్మాస్టర్) ఎం.వి. సుబ్బారావు (మంత్రిప్రగడ వెంకట సుబ్బారావు), వక్కలంక రామారావు (వి.విజయభాస్కర రామారావు) గుబ్బల మాధవమూర్తి ఎల్ఎల్ఎన్ మూర్తి (లంక లక్ష్మీ నరసింహ మూర్తి), రాంపల్లి సుబ్బావధానులు, ఆకెళ్ల రామకృష్ణశాస్త్రి, పారుపూడి కృష్ణశాస్త్రి, వజ్రపు కృష్ణారావు, గద్దే లక్ష్మీనారాయణ, కోళ్లపర్తి రామకృష్ణ, లాంటి టీచర్లు ఎంతో పేరు తెచ్చుకున్నారు. ఇంకా ఎందరో ఉన్నారు.
దేవాంతకుడు (1960) 05. కలగంటినమ్మా కలికి చిత్రలేఖా కలలోని చెలికాడు కడు అందగాడు - ఎస్. జానకి
చెలికాని అన్నారావు ఈయన 1908, సెప్టెంబరు 8 న విజయనగరం జిల్లాలోని బొబ్బిలి రాజవంశంలో జన్మించాడు.
అన్నవరం స్థలపురాణం ప్రకారం పర్వతశ్రేష్ఠులలో ఒకడైన మేరు పర్వతం ఆయన భార్య మేనక శ్రీమహావిష్ణువు గురించి తపం ఆచరించి విష్ణువు అనుగ్రహంతో ఇద్దరు కొడుకులను పర్వతాలుగా పొందుతారు. ఒకడేమో భద్రుడు, ఇంకొకడు రత్నకుడు. భద్రుడు విష్ణుమూర్తిని గురించి తపస్సు చేసి శ్రీరామచంద్రమూర్తికి నివాస స్థానమైన భద్రాచలంగా మారుతాడు. రత్నకుడు అనే ఇంకో కొడుకు కూడా విష్ణువు గురించి తపమాచరించి మెప్పించి మహావిష్ణువు శ్రీ వీర వేంకట సత్యనారాయణ స్వామిగా వెలసే రత్నగిరి, లేదా రత్నాచలం కొండగా మారుతాడు.
బొడ్డపాటి సీతాబాయి అక్టోబరు 24, 1895 న కాకినాడ రాబర్టసన్ పేటలోని వారి స్వగృహమందు జన్నించిరి. సీతాసుందరి ఆని నామకరణము చేయబడెను. తండ్రి దిగవల్లి వెంకటరత్నం (1850-1908) తల్లి సూర్యమాణిక్యాంబ (1870-1947). వెంకట రత్నం గారికి ఒక కుమారుడు ఇద్దరు కుమార్తెలునుకన్న తన ప్రథమ భార్య పరమదించగా రెండవభార్య సూర్యమాణిక్యాంబ గారిని వివాహమాడి, కుమార్తె సీతాసుందరినీ, కుమారుడు వేంకట శివరావును కలిగిరి. సీతాసుందరి పెద్ద అక్కగారే బ్రహ్మజ్ఞాని తల్లాప్రగడ సుబ్బారావుగారి సతీమణి . చూడుదిగవల్లి వంశవృక్షం క్రింద ఇవ్వబడింది. వెంకట రత్నం గారు చాల సంపన్న కుటుంబము నకు చెందియుండియూ పలుకుబడిగల రెవెన్యూ అధికారి అయుండియూ చుట్టూతచేరిన భట్రాజుల పొగడ్త లకు ప్రలోభుడై ఆడబంరముతో అనేక దైవారాధనలు, సంతర్పణలు సమారాధనలు చేసెడివారు. వారి తండ్రిగారైన దిగవల్లి తిమ్మరాజుగారు 1828 లో కట్టించిన శ్రీ భీమేశ్వరస్వామివారి గుడిలో స్వామివారి కళ్యాణము ప్రతిఏటా ఘనముగా ఐదు రోజులు జరిపించేవారు. ఆ గుడికి 1892 లో తిరిగి గోపుర ప్రతిష్ఠ చేశారు. సీతాసుందరి అక్కగార్లైన తన ఇద్దరు పెద్ద కుమార్తెలకీ వివాహాలు ఘనంగా జరిపించారు. పనికిమాలిన ఇనాంజీ రాయితీ భూములను అనేక యకరాలను చెయ్యేరులో కొనుగోలు చేసి నష్టపోవటం ఆదాయముకు మించిన అధిక ఖర్చులు చేయటంతో క్రమక్రమముగా ఆస్తినంతయూ విక్రయముచేసి చివరకు కాకినాడ రాబర్టసన్ పేటలోని వారి తండ్రిగారు కట్టించిన ఇల్లే కాక కొవ్వూరులో తను కట్టించిన ఇల్లు గూడా అమ్మవలసిన స్థితికి వచ్చి1903 లో రిటైరి సీతాసుందరి వివాహముచేసిన మరుసటి సంవత్సరమే 1908 లో పరమదించిరి.
బిందు (నటి) బిందు తన చిన్ననాటి చెలికాడు, పొరుగింటి అబ్బాయి చంపక్ లాల్ జవేరిని వివాహమాడింది, ఈమెకు పిల్లలు లేరు.
శోభన్ బాబు మద్రాసులో లా కోర్సులో చేరినప్పటికీ నటన పైన ఆసక్తితో సినిమా ప్రయత్నాలు మొదలు పెట్టాడు. ఉదయం కాలేజీకి వెళ్ళి, మధ్యాహ్నం నుండి స్టూడియోల వెంట తిరిగేవాడు. అప్పుడే తన పేరును శోభన్ బాబుగా మార్చుకున్నాడు. పొన్నులూరి బ్రదర్స్ వారు దైవబలం చిత్రంలో రామారావు సరసన ఒక పాత్ర ఇచ్చారు. ఆ సినిమా 17 సెప్టెంబరున 1959న విడుదల అయ్యింది కాని విజయవంతం కాలేదు. ఆ సమయంలోనే చిత్రపు నారాయణరావు నిర్మించిన భక్త శబరి చిత్రంలో ఒక మునికుమారునిగా నటించాడు. 1960 జూలై 15న విడుదలయిన ఆ సినిమా కాస్త విజయవంతమవ్వడంతో శోభన్ బాబు పేరు రంగంలో పరిచయమయ్యింది. అప్పటికే పెళ్ళయి భార్య పిల్లలతో ఉన్న శోభన్ బాబు ఆర్థిక సమస్యలను ఎదుర్కొంటూ, వచ్చిన అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకుంటూ చిన్న చిన్న పాత్రలను కూడా పోషించసాగాడు. గూఢచారి 116, పరమానందయ్య శిష్యుల కథ (శివుని వేషానికి రూ. 1500 పారితోషికం), ప్రతిజ్ఞా పాలన (నారదుని వేషానికి రూ.750 పారితోషికం) ఈ సమయంలో నటించిన కొన్ని సినిమాలు.
ఆ కాలంలో శోభన్ బాబుకు మంచి పేరు తెచ్చిన పాత్రలు: అభిమన్యుడిగా నర్తనశాలలో, అర్జునుడుగా భీష్మలో, లక్ష్మణుడుగా సీతారామకల్యాణంలో, కృష్ణునిగా బుద్ధిమంతుడులో. ఈ సమయంలో సహాయ పాత్రలు లభించడంలో నందమూరి తారక రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు తనకు ఎంతో సహాయం చేశారని శోభన్ బాబు చెప్పాడు.
మర్మయోగి వైతాళికులు సంకలన కర్త 'ముద్దుకృష్ణ' ఈ చిత్రానికి రచన చేశాడు. ఆసక్తి కరమైన ప్రారంభం, మధ్య మధ్య ఫ్లాష్ బాక్‌లతో కొనసాగుతూ వైవిధ్య భరితమైన జానపద చిత్రంగా రూపుదిద్దుకుంది. చిత్రంలో మొదటి మూడు పాటలూ ప్రతి నాయిక (వాంపు), మోసపోయే రాజు, ప్రతినాయిక సహచరునిమీద చిత్రింపబడ్డాయి. (బహుళ ప్రజాదరణ పొందిన "నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవా" పాటతో సహా). చిత్రం లోకథ ఎక్కువభాగం ప్రతినాయిక, గుమ్మడిల చుట్టూనే తిరుగుతుంది. రామారావు సినిమాలో ఎక్కువభాగం శివాజీ (ఛత్రపతి) ని పోలిన మారువేషంలో కనిపించటం ఈ చిత్ర ప్రత్యేకత. కృష్ణకుమారి చిత్రం తొలిభాగంలో ఒక సన్నివేశంలో కన్పించి మళ్ళీ రెండవసగంలోనే కనిపిస్తుంది. చిత్రంలో రామారావు హీరోగా ఉన్నా చిత్రం పేరు గుమ్మడి పాత్ర పరంగా ఉంది. మాయలూ మంత్రాలూ లేకుండా బలమైన కథతో నడిచే ఉత్తమ జానపద చిత్రంగా మర్మయోగిని పేర్కొనవచ్చు.
పూర్వాశ్రమంలో మహేంద్రగిరి రాజ్యానికి సైన్యాధిపతియైన పురుషోత్తమ వర్మ, వసంత అనే మరో వనిత అడవిలోకి ప్రభాకర్ అనే విప్లవ కారుడిని వెతుక్కుంటూ వస్తారు. అక్కడికి ఎందుకు రావలిసి వచ్చిందో పురుషోత్తముడు ఇలా వివరిస్తాడు. మహేంద్రగిరి రాజుకు ఇద్దరు కుమారులు కలిగిన తరువాత ఆయన భార్య పరమపదిస్తుంది. అయినా రాజు మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకోకుండా కుమారులిద్దరినీ కంటికి రెప్పలా చూసుకుంటూ ఉంటాడు. తన బావమరిది యైన పురుషోత్తముడిని సైన్యాధిపతిగా నియమించుకుంటాడు.
ఒద్దిరాజు సోదరులు ఒద్దిరాజు సోదరులు గా ప్రసిద్ధులైన సంస్కృతాంధ్ర పండితులు మరియు ప్రచురణ కర్తలు: వీరి తల్లిదండ్రులు వెంకట రామారావు మరియు రంగనాయకమ్మలు. వీరు వరంగల్లు మండలం మానుకోట తాలూకా, ఇనుగుర్తి గ్రామ వాస్తవ్యులు. ఈ గ్రామం నుండే వీరు తెనుగు అనే పత్రికను నడిపారు. ఈ పత్రిక 1922 ఆగస్టులో 500 ప్రతులతో ఆరంభమై ఐదు సంవత్సరాలు తెలంగాణ ప్రజా చైతన్యానికి దోహదం చేసింది. వీరు 1918లో విజ్ఞానప్రచారిణీ గ్రంథమాలను స్థాపించి విజ్ఞానదాయకమైన పుస్తకాలను ప్రచురించి తెలంగాణాలో విజ్ఞానవ్యాప్తికి తోడ్పడ్డారు. వీరు నిజాం కాలంలో తెలంగాణా ప్రాంతంలో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవానికి దోహదం చేశారు. వీరు ఇంగ్లీషు, ఉర్ధూ,పారసీక, సంస్కృత భాషలు నేర్చారు. సంగీత సాహిత్యాలలో నైపుణ్యం సాధించారు.చరిత, విజ్ఞానశాస్త్రం, వైద్యం మొదలైన విషయాలను క్షుణ్ణంగా తెలుసుకున్నారు. వాటికి సంబంధించిన ఎన్నో వ్యాసాలను వ్రాశారు. తెనుగు పత్రిక మొత్తము 12 పేజీలను వీరు తమ రచనలతోనే నింపేవారు.
ఇథియోపియా ఇథియోపియా (ఆంగ్లం :Ethiopia) (: ኢትዮጵያ "ఇట్యోప్పాయా") , అధికారిక నామం "ఫెడరల్ ప్రజాతంత్ర గణతంత్ర ఇథియోపియా" (Federal Democratic Republic of Ethiopia), ఒక భూపరివేష్టిత దేశం, ఆఫ్రికా ఖండంలో యున్నది. దీని ఉత్తరాన ఎరిత్రియా, పశ్చిమాన సూడాన్, దక్షిణాన కెన్యా, తూర్పున సోమాలియా మరియు ఈశాన్యాన జిబౌటి దేశాలు గలవు. దీని విస్తీర్ణం 1,100,000 చ.కి.మీ. మరియు జనాభా 78,000,000. దీని రాజధాని అద్దిస్ అబాబా.
ఇథియోపియా, ప్రపంచంలోని పురాతన దేశాలలో ఒకటి, మరియు ఆఫ్రికా ఖండంలోని రెండవ అతిపెద్ద జనాభా గల దేశం.
చిరుధాన్యము చిరుధాన్యాలు ప్రాచీనకాలం నుంచి మానవ పరిణామక్రమంలో ప్రముఖపాత్ర పోషించాయి. వర్షాభావ మరియు ఎడారి ప్రాంతంలో ఈ ధాన్యాలు మానవులకు, పసువులకు మఖ్య ఆహారం. భారతదేశములో జొన్నలు, సజ్జలు, రాగులు, వరిగెలు ఈనాటికీ వాడుకలో ఉన్నాయి. ఆఫ్రికా ఖండంలో కూడా త్రుణధాన్యాలు ప్రధానాహారం.
మన్సా మూసా I మన్సా మూసా పరిపాలన ముగిసేనాటికి, సంకోరె విశ్వవిద్యాలయం పూర్తిస్థాయిలో అధ్యాపకులతో, చారిత్రకమైన అలెగ్జాండ్రియా గ్రంథాలయం తర్వాత ఆఫ్రికా ఖండంలో అతిపెద్ద పుస్తక సేకరణతో నిలిచింది. సంకోరె విశ్వవిద్యాలయం 25 వేల మంది విద్యార్థులకు బోధించగల సమర్థతతో, ప్రపంచంలోకెల్లా అతిపెద్ద గ్రంథాలయాల సరసన దాదాపు పది లక్షల వ్రాతప్రతులతో విలసిల్లింది.
క్రూగర్ నేషనల్ పార్క్ క్రూగర్ నేషనల్ పార్క్ (ఆంగ్లం: ) స్థానిక, అంతర్జాతీయ పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షించే దక్షిణ ఆఫ్రికా లో గల అత్యంత విశాలమైన వన్యప్రాణి సంరక్షక కేంద్రం. 
ఇది ఆఫ్రికా ఖండంలో కూడా అతి పెద్ద అరణ్యము. దీని వైశాల్యము 19,485 చ.కి.మీ.లు. దీనికి తూర్పున మొజాంబిక్, ఉత్తరాన జింబాబ్వే దేశాలు కలవు.
నమీబియా కలహరి ఎడారి అనేది నమీబియాలోని ప్రఖ్యాతి గాంచిన భౌగోళిక ప్రాంతంగా చెప్పవచ్చు. దక్షిణ ఆఫ్రికా మరియు బోట్స్వానాల్లో విస్తరించి ఉన్న, ఇది అధిక-శుష్క ఇసుక ఎడారి నుండి సాధారణంగా ఎడారి అని పిలవలేని ప్రాంతాలు వరకు వివిధ లక్షణాలను కలిగి ఉంది. సకులెంట్ కరో అని పిలిచే ఈ ప్రాంతాల్లో ఒక ప్రాంతం భూమిపై 5000 కంటే ఎక్కువ జీవ జాతులకు జన్మస్థలంగా చెప్పవచ్చు, వీటిలో సగం జాతులు విలక్షణమైనవి; ప్రపంచంలో ఉన్న సారం గల చెట్లలు మూడింటిలో ఒక శాతం కారోలో ఉంది.