mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
రాఘవ పాండవీయం కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు తన కవి జీవితం పుస్తకంలో ఇలా అన్నారు.
ఒకానొక పద్యంలో వేములవాడ భీమకవి ముందుగా రాఘవ పాండవీయం రాసినట్లు విన్నా అది తనకు దొరకలేదని తెలిపాడు.భీమన తొల్లి చెప్పెనను పెద్దల మాటయె కాని యందు నొం
డేమియు నెయెడన్నిలుచు టెవ్వరుగాన రటుండనిమ్ము నా 
నామహిత ప్రబంధరచనా ఘన విశ్రుతి నీకు గల్గుటన్
నామది దద్వయార్థ కృతి నైపుణియం గలదంచు నెంచెదన్ - రాఘవ పాండవీయంఈ కావ్యంలో కథానాయకులు బలవిక్రమ పౌరుషాదులను బట్టి చమత్కారంతో జతపరిచాడు.
వావిలికొలను సుబ్బారావు ఆంధ్ర వాల్మీకి వావిలికొలను సుబ్బారావు (జనవరి 23, 1863 - ఆగష్టు 1, 1936) ప్రముఖ రచయిత, గ్రాంథికవాది. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు తర్వాత, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో ఆంధ్ర పండితులుగా 1904-1920 మధ్యకాలంలో పనిచేశారు. భక్తి సంజీవని మాసపత్రిక సంపాదకులు. ధర్మసమాజాన్ని స్థాపించారు. రామ భక్తుడు. రామాయణము ఆంధ్రీకరించి "ఆంధ్ర వాల్మీకి" బిరుదు పోందారు. ఒంటిమిట్టలోని కోదండ రామాలయాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఒక కొబ్బరి చిప్పను బిక్షా పాత్రగా విరాళాలను పోగు చేశారు, టెంకాయ చిప్ప శతకాన్ని రచించారు.
కందుకూరి వీరేశలింగం, రాజ్యలక్ష్మి దంపతుల స్మారక బహుమతి ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్ వారు ప్రతియేడాదీ బి.ఏ. స్పెషల్ తెలుగులో విశ్వవిద్యాలయంలోను, దీనికి అనుబంధంగా ఉన్న అన్ని కళాశాలల్లోను ఒకేసారి ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్ధులకు కందుకూరి వీరేశలింగం, కందుకూరి రాజ్యలక్ష్మి దంపతుల పేరుతో ఒక స్మారక బహుమతినిస్తారు.
గర్భిణీ హితచర్య ఆంధ్ర వాల్మీకి వావిలికొలను సుబ్బారావు వాసుదాసుగారు. గ్రాంథికవాది. 1863లో జననం. 1939లో మరణం. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు తర్వాత, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో ఆంధ్ర పండితులుగా 1904-1920 మధ్యకాలంలో పనిచేశారు. భక్తి సంజీవని మాసపత్రిక సంపాదకులు. ధర్మసమాజాన్ని స్థాపించారు. రామ భక్తుడు. రామాయణము ఆంధ్రీకరించి "ఆంధ్ర వాల్మీకి" బిరుదు పోందారు. ఒంటిమిట్టలోని కోదండ రామాలయాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఒక కొబ్బరి చిప్పను బిక్షా పాత్రగా విరాళాలను పోగు చేశారు, టెంకాయ చిప్ప శతకాన్ని రచించారు. గర్భిణీల సంరక్షణ గురించి, వారు పాటించాల్సిన జాగ్రత్త గురించి ఈ గ్రంథం రచించారు.
నా యెరుక ఆదిభట్ల నారాయణదాసు "నా యెఱుక" రచనలో అవగుణాల్ని ఆవంతైనా దాచుకోని బోళాతనం కనిపిస్తుంది. సత్యనిష్ట, సవివరణాత్మక శైలి ముఖ్యలక్షణాలుగా స్వీయచరిత్ర రచించారు. ఆయనకు సమకాలీనులైన కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు, గురజాడ అప్పారావు, గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు ప్రారంభించిన వ్యవహార భాషోద్యమం సుతరామూ అంగీకారం కాలేదు. ఆ నేపథ్యంలో "నా యెఱుక" గ్రాంథిక భాషలో రచించారు. ఆయన వచనం నుడికారపు సొంపుతో సాగింది. ఈ స్వీయచరిత్రను ఒక నవల చదివినంత ఆసక్తిగా నిలుపుదల లేకుండా చదవవచ్చునంటారు సాహితీవేత్త ఉపాధ్యాయుల అప్పల నరసింహమూర్తి.
తన ప్రాణమిత్రుడు, తొలిదశలో తన పోషకుడు, తనతో కలిసి కవిత్వం చెప్పినవాడు, తన కంచంలోనే భోజనం చేసినవాడు, తానెక్కిన పల్లకీ భుజాన మోసినవాడు, త్యాగి, భోగి, సంపన్నుడు ఐన జయంతి కామేశం పంతులుతో తన కథ చెప్తున్న విధంగా "నా యెఱుక" రచన ప్రారంభిస్తారు. నారాయణదాసు. ఈ రచన మొత్తం ఆయనతో చెప్తున్న శైలిలోనే కొనసాగడం విశేషం.
గురజాడ శ్రీరామమూర్తి గురుజాడ శ్రీరామమూర్తి గారికి ముందు తెలుగులో కవిచరిత్రములు లేవు. వీరు ఆంగ్ల విద్యాధికులు కాబట్టి పాశ్చాత్య విద్వాంసులు రచించిన కవి జీవితములు చూచి అటువంటివి తెలుగుభాషలో రచించిరి. ఆంధ్ర కవి జీవితములు కథా ప్రధానమయిన గ్రంథము. అందు కవి కాల నిర్ణయాదుల కంటే నా యా కవులపై జెప్పుకొను పుక్కిటి పురాణము లెక్కువ. చారిత్రక దృష్టితో బరిశీలించిన నీ గ్రంథమునకు బ్రథమ స్థానము లేకున్నను గవి చారిత్రముల కిది మార్గదర్శి యనవలయును. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు తమ 'కవులచరిత్ర ' లో మఱుగున నున్న కవులను బెక్కుమందిని బయట బెట్టి వారి వారి కాల నిర్ణయములు సప్రమాణముగా నొనరించి తత్తద్గ్రంథములలోని గుణ దోహములు వెల్లడించిరి. ఆ కారణమున వీరి కవి జీవితముల కంటె, వారి కవి చరిత్రములకు బెద్ద పేరు వచ్చింది. 1880 లో కవి జీవిత రచనము వీరిది సాగినది. రామ మూర్తి పంతులు గారి పీఠికలోని కొన్ని మాటలు పరికింప దగినవి.
నా యెరుక నా యెరుక (నా యెఱుక) హరికథా పితామహుడు ఆదిభట్ల నారాయణదాసు రాసిన ఆత్మకథ.
తెలుగులో రాసిన తొలి ఆత్మకథగా, ప్రచురణలోకి వచ్చిన మూడో ఆత్మకథగా చారిత్రికంగా నా యెరుక ప్రఖ్యాతి పొందింది. స్వీయచరిత్ర (ఆత్మకథ) అనే ప్రక్రియలో పాశ్చాత్య దేశాల్లోని తాత్త్వికులు, మహాకవులు, చారిత్రికులు, రాజనీతివేత్తలు, కళాకుశలురు తమ జీవితాన్ని రాసుకున్నారు. వారి కోవలో సామాన్యులు కూడా స్వీయచరిత్రలను రాసుకున్నారు. ఆధునిక యుగంలో అలా బాగా విస్తరించిన స్వీయచరిత్ర ప్రక్రియ ఆంగ్ల విద్యాభ్యాసంతో భారతీయ సాహిత్యంలో పాదంమోపింది. ఈ గ్రంథం ద్వారా స్వీయచరిత్రలు అనే ప్రక్రియను తెలుగు సాహిత్యానికి పరిచయం చేసిన వ్యక్తిగా ఆదిభట్ల నారాయణదాసు ప్రసిద్ధి వహించారు. ప్రముఖ సంఘసంస్కర్త, సాహిత్యవేత్త కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు చేపట్టిన సంస్కరణోద్యమం, వ్యవహారిక భాషోద్యమం వంటివి నారాయణదాసు పూర్తిగా వ్యతిరేకించేవారు. వీరేశలింగం కవిత్వాన్ని, ఉద్యమాన్ని కూడా హేళన చేశారు. బ్రహ్మసమాజాన్ని, వితంతు వివాహాలను నారాయణదాసు వ్యతిరేకించారు. ఈ నేపథ్యంలో వీరేశలింగం, నారాయణదాసుల మధ్య విభేదాలు వైషమ్యాల స్థాయికి చేరాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆదిభట్ల స్వీయచరిత్ర రాస్తున్న సంగతి తెలిసి ఆయన కంటే ముందుగానే తన ముద్రణాలయం ద్వారా స్వీయచరిత్ర ప్రచురించారు. దాంతో తొలిగా తెలుగు సాహిత్యానికి స్వీయచరిత్ర ప్రక్రియను పరిచయం చేసినా దురదృష్టవశాత్తూ అది ప్రచురణలోకి వచ్చిన తొలి ఆత్మకథ కాకుండాపోయింది.
లింగమగుంట తిమ్మన్న ఈకవి తన అన్నయయిన రామకవిచేసిన "మత్స్యవామపురాణములు "లభింపలేదు. ఈకవిచే నుదాహరింపబడిన తూద్రకరాజచరిత్రము, అనిరుద్ధచరిత్రము, ఆదినారాయణచరిత్రము మొదలయిన తెలుగుకావ్యములు సహిత మిప్పుడు కొన్ని గానరావు. ఇప్పుడు ముద్రితమైయున్న సులక్షణసారమునకును యముద్రితపుస్తకమునకును మిక్కిలి వ్యత్యాసము కనబడుచున్నది. కవిసర్పగారుడము, శ్రీధరఛందస్సు, కవిగజాంకుశము, వాదాంగదచూడామణి, ఆంధ్రశబ్దచింతామణి, సర్వలక్షణశిరోమణి, సర్వలక్షణసారసంగ్రహము, గోకర్ణఛందస్సు. ఉత్తమగండఛందస్సు, భీమనఛందస్సు, అధర్వణఛందస్సు, అనంతఛందస్సు, కావ్యచింతామణి, కావ్యాలంకారచూడామణి, ఛందోదర్పణము, ఆంధ్రభాషాభూషణము అను తెనుగులక్షణగ్రంథముల నుండి యీసులక్షణసారమునం దనేక లక్షణములు చేకొనబడినవి. కవిత్వరీతిని జూపుటకయి లక్షణగ్రంథములనుండి పద్యములను జేకొనుట న్యాయము కాకపోయినను సులక్షణసారమునుండి రెండుపద్యముల ఉదహరించడమైనది.
ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము (1949) రచించినవారు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు
ముసలమ్మ మరణము తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక కొత్త ఒరవడిని సృష్టించిన కావ్యం, డా.కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి రచించిన "ముసలమ్మ మరణం". కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు లాగానే, కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి ఆంగ్ల సాహిత్యం వలన ప్రభావితుడైనాడు. చార్లెస్ పి. బ్రౌన్ రచించిన The History of Anantapuram (అనంతపుర చరితం) నుండి కథాంశాన్ని తీసుకొని, ఈ కావ్యాన్ని వ్రాశాడు. 
ఇది "ముసలమ్మ" అనబడే ఒక గ్రామవనిత యొక్క త్యాగమయ, దయనీయ గాథ. ఆమె తమ ఊరి చెరువు కట్ట చిన్నగా తెగిపోతూ ఉండడం చూసి, తనకు తానే అడ్డుపడి, తన ప్రాణాలను అర్పించి, ఊరి ప్రజలను కాపాడుతుంది.
కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావు కృష్ణా జిల్లా ఎలకుర్రు గ్రామంలో 1867లో మే 1న జన్మించాడు. తల్లిదండ్రులు: శ్యామలాంబ, బుచ్చయ్య. స్వగ్రామంలోనూ, తరువాత మచిలీపట్నంలోనూ విద్యాభ్యాసం కొనసాగింది. 1891లో 'మద్రాసు క్రిస్టియన్ కాలేజి'లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆ కాలేజిలో ప్రమముఖ విద్యావేత్త డా.రెవరెండ్ మిల్లర్ ప్రభావం ఆయనపై బడింది. వివేకవర్ధనిలో కందుకూరి వీరేశలింగం వ్యాసాలు కూడా ఆయనను ప్రభావితం చేశారు
మాళవికాగ్నిమిత్రము (కందుకూరి వీరేశలింగం) మాళవికాగ్ని మిత్రము నాటకాన్ని సంస్కృతం నుంచి తెలుగులోకి కందుకూరి వీరేశలింగం అనువదించారు. మాళవికాగ్నిమిత్రము మహాకవి కాళిదాసు విరచిత సంస్కృత నాటకము. ఇది కాళిదాసు యొక్క మొట్టమొదటి నాటక రచన.
కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు సాంఘిక దురాచారాలను సంభాషణాత్మకంగా, వినోదాత్మకంగా విమర్శించే ఇటువంటి ప్రయోగానికి వీరేశలింగమే ఆద్యుడు. చాలా ప్రహసనాలను "వివేక వర్ధిని" పత్రికలో ప్రచురించాడు. "ప్రహసనము ఆయన కరములకు ఉచితపరికరమయ్యెను. శైలి సొంపులతోను, హాస్యంపుదళులతోను శోభిల్లెడి ఈ ప్రహసనావళియందు దుష్టాంగమును ఖండించి శేషాంగ స్ఫూర్తికి రక్షణ చేయు శస్త్ర చికిత్సకునివలె ఈ రచయిత సాంఘిక అనర్ధములను దునుమాడెను" అని "రాయసం వెంకట శివుడు" ప్రశంసించాడు. సుమారు 50 కి పైగా వ్రాసిన ప్రహసనాలలో 10 వరకు ఆంగ్లమూలాలపై ఆధారపడినాయి. తక్కినవి స్వతంత్ర రచనలు. ప్రహసనాలు "హాస్య సంజీవని" పేరుతో మూడు భాగాలుగా ప్రచురితమయ్యాయి. కొన్ని ప్రసిద్ధ ప్రహసనాలు
కొత్త భావయ్య కొత్త భావయ్య చౌదరి ఒక చారిత్రక పరిశోధకుడు. తీరాంధ్ర దేశము, గుంటూరు జిల్లా తెనాలి మండలం సంగం జాగర్లమూడి లో జూన్ 2, 1897లో శివలింగయ్య రాజమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి పరీక్షలో కృతార్ధులై శ్రీ కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారి నుండి యోగ్యతా పత్రము పొందాడు. స్వయం కృషితో పరిశోధనా పటిమను, పాండిత్యాన్ని సంపాదించాడు. స్వగ్రామమైన సంగం జాగర్లమూడి సర్పంచ్ గా గ్రామాభ్యుదయానికి పాటు పడ్డాడు. పలు పాఠశాలలకు, కళాశాలలకు భూరి విరాళాలిచ్చాడు.ఆంధ్ర, కర్ణాటక, తమిళ దేశములందు దొరికిన శాసనములు, సంస్కృతాంధ్ర కావ్యములు, తాళపత్ర గ్రంథములు, కైఫీయతులు మున్నగు పలు మూలాలు పరిశోధించి , ఎన్నో వ్యయప్రయాసలను లెక్కించక నిరంతర దీక్షతో 12 సంవత్సరములు కృషి చేసి కమ్మవారి చరిత్రము అను మూడు సంపుటముల గ్రంథము వ్రాశాడు. 1954లో మూడు సంపుటములలోని సమాచారము క్లుప్తముగా ఆంగ్లములోనికి అనువదించబడినది..మద్రాసులో మకాముపెట్టి అచటి ప్రాచ్య లిఖిత పుస్తకాలయము, విశ్వవిద్యాలయము, శాసన పరిశోధన కార్యాలయములలో విషయ సేకరణ చేశాడు. సంస్థానాధీశులను, జమీందారులను, పండితులను సంప్రదించి, ఎన్నో ఉపేక్షలను లెక్కించక తలచిన కార్యము సాధించాడు.భావయ్య విరచితమైన పెక్కు పుస్తకములలో కొన్ని: దేవరహస్యాలు, కాశ్మీర నేపాల దేశ చరిత్రలు, పశ్చిమ చాళుక్య చరిత్ర, వేంగీ చాళుక్య చరిత్ర, సగరపట్టాభిషేకం, కాకతీయ రాజన్య చరిత్ర, ఆంధ్ర రాజులు, గుంటూరు మండల ప్రాచీన చరిత్ర, శాయపనేనివారి చరిత్ర, పరశురామ నాటకము, వినోద కథలు, ప్రభోధకుసుమావళి.భావయ్య 23.7.1973 న మరణించాడు.
సామర్లకోట సామర్లకోట, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన పట్టణం. ప్రముఖ రైల్వే జంక్షన్ కూడా. ఈ వూరి అసలు పేరు శ్యామలదేవికోట. రాను రాను ఈ పేరు మారి శ్యామలకోట, సామర్లకోట అయ్యింది. పిన్ కోడ్: 533440. ఒకప్పుడు ఇక్కడ శ్యామలాంబ గుడి వుండేది. ఆ గుడి ఇప్పుడు వుందో లేదో తెలీదు. ఈ ఊరు ఇప్పుడు భీమేశ్వరాలయానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది పంచారామాలలో ఒకటి. దీనిని కుమార భీముడనే చాళుక్య రాజు నిర్మించాడు. ఇక్కడి శివలింగం అలా పెరిగి పోతుంటే పైన మేకు కొట్టారని చరిత్ర. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు వ్రాసిన "రాజశేఖర చరిత్రం" అనే పుస్తకంలో ఈ ఊరి చరిత్ర ఉంది.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ వీరి పదిహేనవ ఏటనే కవిత్వాన్ని ప్రేమించి అవధానాలు చేయడం ప్రారంభించారు. శతావధానాలు కూడా చేశారు. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు వంటి వ్యక్తుల ఉపదేశాల వలన కావ్య రచనా కార్యక్రమానికి దీక్ష వహించి జీవితాంతం విద్యార్థిగా కృషిచేశారు. గురుకులావాసంతో, స్వయంకృషితో వీరు నాటకాంత సాహిత్యం, అలంకార శాస్త్రం, వ్యాకరణం, స్కంధత్రయ జ్యోతిషం, యోగ, మంత్ర శాస్త్రం, ధర్మ శాస్త్రం మొదలైన వాటిలో పరిశ్రమ చేసి మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. ఆయుర్వేదంలో చక్కని నాడీజ్ఞానం పొందారు. వీరికి సాహిత్య గురువు రఘుపతి శాస్త్రి, వ్యాకరణ గురువు దాసాచార్యులు, జోతిశ్శాస్త్ర గురువు తోపల్లి చయనులు. వీరు విద్యా తపోనిధిగా ఎంతో మంది శిష్యులకు అక్షరదానం చేసిన విద్యాదాత వీరు.
రాజశేఖర చరిత్రము కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు రచించిన “రాజశేఖర చరిత్రము” (1878) ను విమర్శిస్తూ కాశీభట్ట బ్రహ్మయ్య శాస్త్రి తొలిసారిగా “నవల” అనే పదాన్ని ప్రయోగించాడు. అంతకుముందు నరహరి గోపాల కృష్ణమశెట్టి శ్రీ రంగరాజ చరిత్రము (1872) రాసినా, దాన్ని ఆయన “నవీన ప్రబంధము” అని తెలుగులోనూ, ఆంగ్లంలో రాసుకున్న “Preface”లో “Novel” అని చెప్పుకున్నారు. పదహారవ శతాబ్దంలోనే తెలుగులో నవల వచ్చిందనే పరిశోధకులూ ఉన్నారు. తెలుగులో పింగళి సూరన రాసిన “కళా పూర్ణోదయం” తొలి తెలుగు నవల అవుతుందన్నారు. దీన్ని “ప్రబంధంగా”నే సాహితీ పరిశోధకుల్లో అత్యధికులు గుర్తిస్తున్నారు. కథ కల్పితమే కానీ, ఆధునిక నవలకు ఉండవలిసిన లక్షణాలు “కళా పూర్ణోదయం”లో లేవని పరిశోధకులు (ఆచార్య జి.నాగయ్య 1996 : 809) స్పష్టం చేశారు.
కందుకూరి రాజ్యలక్ష్మమ్మ కందుకూరి రాజ్యలక్ష్మమ్మ (నవంబరు 5, 1851 - ఆగష్టు 11, 1910) ప్రముఖ సంఘ సేవకురాలు. ఈమె సంఘసంస్కర్త కందుకూరి వీరేశలింగం గారి భార్యామణి.
శారదా చట్టం పూర్వం భారత్‌లో బాల్య వివాహాలు విస్తృతంగా జరిగేవి. ఊహ తెలియని పిల్లలకు కూడా పెళ్ళిళ్ళు జరిగేవి. 1921 నాటి జనాభా లెక్కల ప్రకారం దేశంలో 12 'నెలల' లోపు వయసు గల పెళ్ళయిన ఆడపిల్లలు 600 మంది ఉన్నారని తేలింది. ఈ వార్తకు నిర్ఘాంతపోయిన మహాత్మా గాంధీ దీన్ని నిషేధించే విధంగా ఒక బిల్లును ప్రవేశపెట్టాలని అప్పటి కేంద్ర శాసనసభ సభ్యుడైన హర్‌బిలాస్ శార్దా ను కోరాడు. (అప్పటికే కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు వంటి సంఘ సంస్కర్తలెందరో బాల్య వివాహాల నిషేధానికై కృషి చేస్తూ ఉన్నారు) ఆ విధంగా గాంధీ సూచనపై 1927 ఫిబ్రవరి 1 న కేంద్ర శాసనసభలో బాల్య వివాహాల నిరోధ చట్టం ప్రవేశపెట్టబడింది. అదే శారదా చట్టం. 1929 సెప్టెంబర్ 19 న ఈ బిల్లు సభ ఆమోదం పొంది, చట్టమయింది. 1930 ఏప్రిల్ 1 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది.
కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు ఆయన చేసిన ఇతర సంస్కరణ కార్యక్రమాలొక ఎత్తు, వితంతు పునర్వివాహాలొక ఎత్తు. అప్పటి సమాజంలో బాల్యంలోనే ఆడపిల్లలకు పెళ్ళిళ్ళు చేసేవారు. కాపురాలకు పోకముందే భర్తలు చనిపోయి, వితంతువులై, అనేక కష్టనష్టాలు ఎదుర్కొనే వారు. దీనిని రూపుమాపేందుకు వితంతు పునర్వివాహాలు జరిపించాలని ప్రచారం చేసాడు. 1881 డిసెంబరు 11న తమ ఇంట్లో మొట్టమొదటి వితంతు వివాహం చేశాడు. తొమ్మిదేళ్ళ బాల వితంతువు గౌరమ్మ తిరువూరు తాలూకా రేపూడికి చెందిన పిల్ల. వరుడు గోగులపాటి శ్రీరాములు. ఈ పెళ్ళి పెద్ద ఆందోళనకు దారి తీసింది. పెళ్ళికి వెళ్ళినవాళ్ళందరినీ సమాజం నుండి వెలి వేశారు. సమాజం నుండి ఎంతో ప్రతిఘటన ఎదురైనా పట్టుబట్టి సుమారు 40 వితంతు వివాహాలు జరిపించాడు. పైడా రామకృష్ణయ్య, ఆత్మూరి లక్ష్మీ నరసింహం, బసవరాజు గవర్రాజు వంటి మిత్రులు, ఆయన విద్యార్థులూ వీరేశలింగానికి అండగా నిలిచారు. ఆయన భార్య కందుకూరి రాజ్యలక్ష్మమ్మ (అత్తగారు బాపమ్మకు రాజ్యలక్ష్మి అని తన తల్లి పేరు పెట్టుకున్నారు) భర్తకు బాసటగా ఉంది. వంటవాళ్ళు, నీళ్ళవాళ్ళు వారి ఇంటికి రావడానికి నిరాకరించినపుడు రాజ్యలక్ష్మమ్మ స్వయంగా గోదావరికి వెళ్ళి నీళ్ళు తెచ్చి, పెళ్ళివారికి వంట చేసిపెట్టింది. స్త్రీల కొరకు సతీహిత బోధిని అనే పత్రికను కూడా నడిపాడు.
కందుకూరి రామభద్రరావు తరువాత రాజమండ్రి ప్రభుత్వ ట్రయినింగ్ కాలేజీలో బి.ఇ.డి. ట్రయినింగ్ అయ్యారు. అంతర కళాశాల వక్తృత్వపు పోటీలలో ట్రయినింగు కాలేజీ జట్టులకు నాయకత్వం వహించి ఇంగ్లీష్ తెలుగులోను ప్రథమ బహుమతులు సాధించారు. కాలేజీ సెక్రటరీగా, మేగజైన్ ఎడిటరుగా ప్రిన్సిపాల్ ప్రభ్రుతుల మన్ననలు పొందారు. ట్రయినింగ్ అయిన తర్వాత వీరేశలింగం ఆస్తికోన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా చేరారు. జయంతి గంగన్న పంతులు ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ఉండేవారు. ఉపాధ్యాయుడిగా చాలా మంది విద్యార్థులను ఉత్తేజపరిచారు. మల్లెపుడి పళ్లంరాజు గారికి రామభద్రరావుగారంటే ఉండే సదభిప్రాయం వల్ల ఆయనను సమ్మతపరిచి జిల్లా బోర్డు సర్వీసులోకి తీసుకున్నారు. ఆ సందర్భంగానే గొల్లపాలెం అనే చిన్న గ్రామంలో హయ్యరు ఎలిమెంటరీ పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయులుగా పనిచేశారు. ఆయన ఆ ఊరి ప్రజలలో కలిగించిన చైతన్యం కారణంగా, వారు ‘వేదన’ అనే ఖండకావ్య సంపుటిని ప్రచురించి, కవి సార్వభౌమ శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి గారి సన్నిధిలో సన్మానించారు. ఆయన ‘కవితల్లజ’ అనే బిరుదు ఇచ్చారు.
వితంతువు హిందూ సమాజంలో భర్త చనిపోయిన స్త్రీని వితంతువు (Widow) అంటారు. వీరిని వ్యవహారంలో "ముండమోపి" , "విధవ" అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. గతంలో వీరు సమాజంలో అనేక అవమానాలను ఎదుర్కొనేవారు. ఇప్పటికీ అక్కడక్కడా వీరికి ఇలాంటి అనుభవాలు ఎదురు అవుతూనే ఉంటాయి. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు, రాజా రామ్మోహనరాయ్ వంటి సంఘ సంస్కర్తల కారణంగా ప్రస్తుతము వీరు గౌరవ ప్రథమైన జీవితమును గడుపుతున్నారు.
పింఛను పొందుతున్న ప్రభుత్వ ఉద్యోగి మరణిస్తే ఆయనపై ఆధారపడిన వితంతు, విడాకులు పొందిన కుమార్తె కుటుంబ పింఛను పొందవచ్చు. ఈ విషయంలో ఇప్పటివరకు ఉన్న అడ్డంకులు తొలగిపోయాయి.గతంలో ఉద్యోగి బతికి ఉండగానే కూతురు వితంతువై లేదా విడాకులు పొంది ఉంటేనే పింఛను అందేది. 25 ఏళ్ల వయోపరిమితి వరకే వర్తింపజేయాలనే నిబంధన ఉండేది. తాజా ఉత్తర్వుల ప్రకారం వితంతు, విడాకులు పొందిన కూతురు మళ్లీ వివాహం చేసుకున్నా, మరణించినా ,ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు సంస్థల నుంచి లేదా స్వయంఉపాధి ద్వారా నెలకు రూ.2440 పొందుతున్నా పింఛను ఆగిపోతుంది.
సరోజినీ నాయుడు సరోజినీ. పన్నెండో ఏట మద్రాస్ యూనివర్సిటీ మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో ప్రథమురాలిగా నిలిచి పలువురి ప్రశంసలందుకుంది ఈమె 13సంవత్సరంలోనే "ది లేడి ఆఫ్ ద లేక్ "పేరున 1300 పంక్తుల కవితను ఆరు రోజల్లో రాసింది.సరోజినీ దేవి చటోపాధ్యాయ హైదరాబాదులో ఒక బెంగాలీ బ్రాహ్మణ కుటుంబములో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి అఘోరనాథ్ చటోపాధ్యాయతూర్పు బెంగాల్ కి చెందిన గొప్పవిద్యావేత్త మరియు డా.ఆఫ్ సైన్శ్ డిగ్రీని పొందిన మొదటి భారతీయుడు.నిజాం కాలేజీ స్థాపకుడు, శాస్త్రవేత్త మరియు తత్వవేత్త. తల్లి బరదా సుందరి దేవి ఒక కవయిత్రి.సరోజినీ నాయుడు1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో మహాత్మాగాంధీతో పాటు పాల్గొన్నది.ఆమె మద్రాసులో చదువుకున్నది.చదువు పూర్తయిన తర్వాత 19 సంవత్సరాల వయసులో ఆయనను కులాంతర వివాహము చేసుకున్నది. కులాంతర వివాహములకు సమాజము చాలా వ్యతిరేకముగా ఉన్న ఆ రోజుల్లో సరోజిని గోవిందరాజులు నాయుడును బ్రహ్మో వివాహ చట్టము (1872) ప్రకారము 1898 డిసెంబర్ 2న మద్రాసులో పెళ్ళి చేసుకున్నది. వీరి వివాహాన్ని కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు జరిపించారు. నాయుడు దంపతులకు నలుగురు పిల్లలు కలిగారు: జయసూర్య, పద్మజ, రణధీర మరియు లీలామణి.
వ్యావహారిక భాషోద్యమం స్కూలు కాలేజీ పుస్తకాల్లో గ్రాంథికభాషే పాతుకుపోయింది; కొన్నిటిలో వీరేశలింగంగారు ప్రతిపాదించిన సరళ గ్రాంథికం కూడా వచ్చింది. గిడుగు రామమూర్తి ఊరూరా ఉపన్యాసాలిస్తూ గ్రాంథికంలో ఏ రచయితా నిర్దుష్టంగా రాయలేడని నిరూపించాడు. 1919లో గిడుగు "తెలుగు" అనే మాసపత్రికను స్థాపించి తన శాస్త్రీయ వ్యాసాలతో, ఉపన్యాస పాఠాలతో అవిశ్రాంతంగా పోరాటం సాగించాడు. కాని ఆ పత్రిక ఒక ఏడాది మాత్రమే నడిచింది. చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రి, తల్లావజ్ఝుల శివశంకరశాస్త్రి, కందుకూరి వీరేశలింగం, పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రి, వజ్ఝల చినసీతారామశాస్త్రి మొదలైన కవులు, పండితులు వ్యావహారిక భాషావాదం వైపు మొగ్గు చూపారు. 1919 ఫిబ్రవరి 28న రాజమహేంద్రవరంలో కందుకూరి వీరేశలింగం అధ్యక్షులుగా, గిడుగు కార్యదర్శిగా "వర్తమానాంధ్ర భాషా ప్రవర్తక సమాజం" స్థాపించారు.
ధర్మసార రామాయణము "ప్రధానవ్యాసం: జనమంచి శేషాద్రి శర్మ"
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ (Janamanchi Seshadri Sarma) (1882-1950) సుప్రసిద్ధ తెలుగు కవి, పండితుడు. వీరి పదిహేనవ ఏటనే కవిత్వాన్ని ప్రేమించి అవధానాలు చేయడం ప్రారంభించారు. శతావధానాలు కూడా చేశారు. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు వంటి వ్యక్తుల ఉపదేశాల వలన కావ్య రచనా కార్యక్రమానికి దీక్ష వహించి జీవితాంతం విద్యార్ధిగా కృషిచేశారు. గురుకులావాసంతో, స్వయంకృషితో వీరు నాటకాంత సాహిత్యం, అలంకార శాస్త్రం, వ్యాకరణం, స్కంధత్రయ జ్యోతిషం, యోగ, మంత్ర శాస్త్రం, ధర్మ శాస్త్రం మొదలైన వాటిలో పరిశ్రమ చేసి మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. ఆయుర్వేదంలో చక్కని నాడీజ్ఞానం పొందారు. వీరికి సాహిత్య గురువు రఘుపతి శాస్త్రి, వ్యాకరణ గురువు దాసాచార్యులు, జోతిశ్శాస్త్ర గురువు తోపల్లి చయనులు. వీరు విద్యా తపోనిధిగా ఎంతో మంది శిష్యులకు అక్షరదానం చేసిన విద్యాదాత వీరు. ఆయన బహుగ్రంథకర్త. వీరికి 'బాలసరస్వతి', 'అభనవ ఆంధ్ర వాల్మీకి', 'ఆంధ్ర వ్యాస', 'కావ్యస్మృతితీర్థ', 'కళాప్రపూర్ణ', 'మహాకవి', 'సంస్కృతసూరి' మొదలైన బిరుదులు ఉన్నాయి. వీరు చాలా సన్మానాలు పొందారు. వీరు చాలా సన్మానాలు పొందారు.
వీరేశలింగం టౌన్ హాల్ కాగా వితంతు వివాహం విషయం గురించి ప్రసంగం ఇవ్వడానికి ఎక్కడా అనువైన స్థలం దొరకని పరిస్థితుల్లో సర్వజనులకు ఉపయోగపడే ఓ ఉపన్యాస సభా భవనం ఉండాలని భావించి, పురమందిర నిర్మాణానికి వీరేశలింగం ఉపక్రమించినట్లు కూడా చెబుతారు.
రాజశేఖర చరిత్రము కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుగ “రాజశేఖర చరిత్రము” ఆయన సమకాలీన కాలాన్ని ప్రతిఫలించేటట్లు రాశారు. ఆయన రాసిన నవలకు "వివేకచంద్రిక" అనే పేరు కూడా ఉంది. అంధ విశ్వాసాలవల్ల, ఆవివేకఫుటాచారాలను ఉపయోగించుకొని సంఘంలోని కపటులు కల్లరులు, కుక్షింబరులు, స్తుతి పాఠకులు, దాంభికులు బాగుపడుతున్నది తెలియచేస్తుంది.
ప్రతి సంఘటనా - ఒక సాంఘిక దురా చారాన్నీ, ఒక మూఢ విశ్వాసాన్నీ హేళన చేసి, వికృత పరచి, విమర్శించే ఉద్దేశంతో కల్పించబడింది. రుక్మిణి కాసులపేరు రథోత్సవంలో దొంగిలించ బడటం - ప్రశ్న చెప్పేవారి దాంభిక వర్తనను బట్టబయలు చేయటానికీ, నృసింహస్వామి మరణవార్త ఎఱుక చెప్పువాళ్ళ కాపట్యాన్ని, ఎరుక నమ్మేవాళ్ళ మూర్ఖత్వాన్నీ హేళన చేయటానికీ, నృసింహ స్వామి రుక్మిణి కలలో కల్పించటం- భూత, ప్రేత , పిశాచాదులను వేళాకోళం చేయటానికీ పంతులు గారు కల్పించారు. హరిశాస్త్రుల భూతవైద్యం, పిఠాపురంలో ఆంజనంవేసి దొంగను పట్టటం, స్వర్ణయోగం తెలుసు నన్న బైరాగి- ఇచ్చిన స్వర్ణాన్ని దొంగిలించి పలాయనం చిత్తగించటం, సిద్ధాంతి కూతురు గ్రహ బాధ, సుబ్బారాయుడి ఆతుర సన్యాసం, హరి పాపయ్య శాస్త్రుల వారి భోజన పాండిత్యం, పీఠాధిపతుల ఆర్భాటాలూ; మఠాధిపతుల కుక్షింభరత్వం, ఇళ్ళు కాలిపోతే గ్రామదేవతకు శాంతి చేయడం - ఇంకా వీధి బడుల్లోని అక్రమాలూ, వంట ﻿బ్రాహ్మలూ-శవవాహకుల మూర్ఖవర్తనలు పంతులుగారు యీ నవలలో విమర్శించారు.
ఆ నవలలో అంతరించిపోతున్న రాజరిక జీవిత లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. దాంతో పాటూ అశాస్త్రీయ విషయాలను ఖండించటం కనిపిస్తుంది. మూఢ విశ్వాసాలను కొన్ని పాత్రల ద్వారా కల్పించి వాటి వల్ల జరుగుతున్న మోసాలను కూడా వివరించారు. కానీ, ఈ నవల నిండా తెలుగు వాళ్ళ జీవితం, వాళ్ళు జీవించిన పరిసరాలూ కళ్లకు కట్టినట్లుగా కనిపిస్తాయి. పైగా కందుకూరి వారి రచనల నిండా ఆధునిక సంస్కరణ భావాలు ఉన్నాయి.
సూర్యదేవర రాజ్యలక్ష్మమ్మ సూర్యదేవర రాజ్యలక్ష్మీదేవి (మే 18, 1914 - ఆగష్టు 8, 2010) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు మరియు సంఘసేవకురాలు. అండమాన్‌ వెళ్ళి నేతాజీ విగ్రహ ప్రతిష్ఠాపనలో పాల్గొన్న స్వాతంత్య్ర సమరయోధులు సూర్యదేవర రాజ్యలక్ష్మీదేవి .
మహిళ ఉద్యమాలలో, ఖద్దరు ప్రచారములో, మద్యపాన వ్యతిరేక ఉద్యమాలలో ఎంతో పాటుపడింది. మహిళాభ్యుదయ సంస్థలో మల్లాది సుబ్బమ్మ తదితరులతో కలిసి మద్యపానానికి వ్యతిరేకముగా పోరాడింది. 1950లలో తెలుగు దేశం అనే పత్రిక నడిపింది.
ఈమె కృష్ణాజిల్లా నందిగామ తాలూకా వీరులపాడులో మే 18, 1914లో వాసిరెడ్డి సీతారామయ్య, సుబ్బమ్మ దంపతులకు కడసారి బిడ్డగా జన్మించారు. ఆమె గురువు జంగా హనుమయ్య చౌదరి. ఆయన కవి, పండితుడు కావడం వల్ల ఆమెకు ఉత్తమ కావ్యాలను బోధించి మంచి విద్వత్తు కలిగించారు.
సూర్యదేవర నాగయ్యతో రాజ్యలక్ష్మీ దేవికి పదేళ్ళ వయస్సులో వివాహం జరిగింది. ఆమెకు 16 ఏళ్ళు వచ్చి అత్తవారింటికి వచ్చేవరకు విద్యావ్యాసంగాలు కొనసాగించారు. వీరులపాడులో అప్పట్లో ఒక గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించి, తాపీధర్మారావు, కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు, గురజాడ అప్పారావు, త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరి వంటి సంఘ సేవకులు, సంస్కారప్రియులు రచించిన గ్రంథాలను రాజ్యలక్ష్మీదేవి ప్రతి రోజూ తెచ్చుకుని చదివి అవగాహన చేసుకునేవారు. ఇవన్నీ ఆమెలో స్వతంత్య్రభావాలను, స్వేచ్ఛాభిలాషను పెంచాయి.
అనసూయ (పత్రిక) తెలుగులో స్త్రీల కోసం స్థాపించిన మొదటి పత్రిక సతీహితబోధిని. దాన్ని స్థాపించినది కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు. స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వమే స్త్రీల సంపాదకత్వంలో పత్రికలు వెలువడటం గొప్ప విషయమైతే అందులో కొన్ని పత్రికలు స్త్రీవిద్య కోసం, తద్వారా స్త్రీలలో చైతన్యం పెంపొందటం కోసం కృషి చేయడం మరింత విశేషమనే చెప్పాలి. 'హిందూసుందరి' స్త్రీ సంపాదకత్వంలో వెలువడిన తొలి తెలుగు పత్రిక. శ్రీమతి మొసలికంటి రమాబాయి సంపాదకత్వంలో 1902లోనే ఈ పత్రిక ప్రారంభమైంది. స్త్రీ విద్యపైనా, సమాజంలో ఆనాడు ఉన్న సంఘ దురాచారాలపైనా వచ్చిన మరో పత్రిక 'అనసూయ'. "స్త్రీలెచ్చట నుచ్ఛస్థితిలో నుందురో యాదేశ మభివృద్ధిలోనున్న మాటయే. అట్లుండుటకు వారి యజ్ఞానాంధకారము పారద్రోలబడవలయును. వారు పురుషులతో సర్వవిధముల సమానలని యెన్నుకొనబడు నవస్థ రావలయును." అనే భావాన్ని వ్యక్తం చేయడం నిజంగా అప్పట్లో సంచలమే. 1917లో మొదలైన పత్రిక ఎప్పటివరకూ వచ్చిందో కచ్చితంగా తెలీదు కానీ 1924 జూలై సంచిక వరకు లభ్యమవుతున్నది. ఆర్థిక ఇబ్బందుల మూలంగానే ఆ పాత్రిక ఆగిపోయిందనుకోవచ్చు. ఏదేమైనా స్త్రీవిద్య, సమానత్వం కోసం స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వమే ఓ స్త్రీ సంపాదకత్వంలో వచ్చిన ఓ గొప్ప మాస పత్రికగా 'అనసూయ'కు స్థానం ఉంటుంది.
వీరేశలింగ కవి సమాజ గ్రంథాలయం విజ్ఞాన చంద్రిక గ్రంథమాల ప్రచురణలు అన్నిటినీ గ్రంథాలయానికి సేకరించేవారు. మచిలీపట్టణం ఆంధ్ర భాషావర్ధనీ సమాజ ప్రచురణలు, కందుకూరి వీరేశలింగం వారి అన్ని రచనలూ ఇక్కడ భద్రపరచేవారు. కందుకూరి వారి శిష్యుడైన తిరుపతి రాజు గారు కేవలం గ్రంథాలయాన్ని పుస్తకాల కొరకే కాక ఒక ప్రజా హిత కార్యక్రమ శాలగా మార్చివేసారు. దీని ద్వారా ఎన్నో ప్రజోపయోగ కార్యక్రమాలు నిర్వహించేవారు.
సాదనాల వేంకటస్వామి నాయుడు సాదనాల వేంకటస్వామి నాయుడు (Sadanala Venkata Swamy Naidu) 1961, ఫిబ్రవరి 15వ తేదీన తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ముమ్మడివరం మండలం, గేదెల్లంక గ్రామంలో సత్యవతి, బాలకృష్ణారావు దంపతులకు జన్మించాడు. విశాఖపట్నం జిల్లా, నక్కపల్లి గ్రామంలో ఇతని బాల్యం గడిచింది. రాజమండ్రి వి.టి.జూనియర్, డిగ్రీ కాలేజీలో ఇంటర్‌మీడియెట్, డిగ్రీ ఆర్ట్స్ కాలేజీలో చదివి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఏ. (తెలుగు) పట్టా పొందాడు. రాజమండ్రి జి.ఎస్.కె.మెమోరియల్ లా కాలేజీలో లా పూర్తి చేశాడు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో “కృష్ణాపత్రిక సాహితీసేవ ఒక పరిశీలన” అనే అంశంపై పరిశోధించి ఎం.ఫిల్.పట్టా సాధించాడు.ఆ తర్వాత అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఇడి.చేసి కందుకూరి వీరేశలింగం ఆస్తిక డిగ్రీ కళాశాల, రాజమండ్రిలో ఆంధ్రోపన్యాసకులుగా కొంతకాలం పనిచేశాడు. తరువాత దక్షిణ మధ్య రైల్వేలో ప్రథమశ్రేణి తెలుగు పండితుడిగా డోర్నకల్ రైల్వే హైస్కూలులో పనిచేశాడు. ప్రస్తుతం సికిందరాబాదు డివిజినల్ కార్యాలయంలో ఛీఫ్ సూపరింటెండెంట్‌గా పనిచేస్తున్నాడు. ఇతని భార్యపేరు మాధురి. కుమార్తె పేరు ఆర్యాణి.
దవగూడూర్ 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,580. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 803, మహిళల సంఖ్య 777, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 381 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 985 హెక్టారులు.
మర్రిపుత్తు మర్రిపుత్తు, విశాఖపట్నం జిల్లా, ముంచంగిపుట్టు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఇది మండల కేంద్రమైన ముంచింగిపుట్టు నుండి 30 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 89 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 43 ఇళ్లతో, 196 జనాభాతో 57 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 84, ఆడవారి సంఖ్య 112. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 193. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583275.పిన్ కోడ్: 531040.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ముంచింగిపుట్టులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల లబ్బూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల ముంచింగిపుట్టులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు) మర్రిపుట్టు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విశాఖపట్నం జిల్లా, ముంచంగిపుట్టు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ముంచంగిపుట్టు నుండి 6 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జైపూరు (ఒరిస్సా) నుండి 100 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 8 ఇళ్లతో, 32 జనాభాతో 15 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 12, ఆడవారి సంఖ్య 20. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 32. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583423.పిన్ కోడ్: 531040.
మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు) గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు) మర్రిపుట్టులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు) గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు) కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు) సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు) జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
పానిపట్టు యుద్ధం పానిపట్టు యుద్ధాలు : 1526, 1556, 1761 లో జరిగిన ఉత్తరభారతదేశ చరిత్రలో మూడు ముఖ్యమైన యుద్ధాలు. మొదటి యుద్ధం భారతదేశంలో మొఘలాయిల పరిపాలనకు నాంది పలకగా, రెండవ యుద్ధం పట్టు మొఘలుల పట్టు నిలుపుకొనేందుకు, మూడవ యుద్ధం వారి పాలనకు అంతమయ్యేందుకు కారణమయ్యాయి.
మొదటి పానిపట్టు యుద్ధంలో ఏప్రిల్ 21, 1526 న మొఘలుల నాయకుడైన బాబర్ కూ, అప్పటి కాబూల్ పరిపాలకుడైన సుల్తాన్ ఇబ్రాహీం లోడీకి మధ్య జరిగింది. సుల్తాన్ సైన్యం మొఘలాయిల సైన్యం కన్నా చాలా పెద్దది. కానీ అందరూ ఒక్కసారిగా పాల్గొనకుండా విడివిడిగా పాల్గొన్నారు. ఈ యుద్ధంలో ఇబ్రహీం లోడీ మరణించాడు. అతని సైన్యం సులభంగా ఓడిపోయింది. భారతదేశంలో మొఘలుల పరిపాలనకు ఇదే నాంది.
మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం : 1857–-58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని 'ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి.
మూడవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం మూడవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం (1789-92) దక్షిణ భారతదేశంలో మైసూరు సామ్రాజ్యానికీ, ఈస్టిండియా కంపెనీ-మిత్రరాజ్యాలైన హైదరాబాద్ నిజాం, మరాఠాలతో జరిగిన యుద్ధం. మొత్తం నాలుగు ఆంగ్లో మైసూరు యుద్ధాల్లో ఇది మూడవది.
మైసూరు రాజ్యపు పరిపాలకుడైన టిప్పు సుల్తాన్, అతనికి ముందు తండ్రి హైదర్ అలీ కాక బ్రిటీష్ సైన్యంతో దీనికి ముందు జరిగిన యుద్ధాలలో రెండుసార్లు తలపడ్డారు. మొదటి ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం 1760లో జరిగి స్పష్టమైన ఫలితాలు లేకుండానే ముగిసింది. ఐతే ఈ యుద్ధానంతరం సంధిలో భావి సంఘర్షణల్లో ఒకరికొకరు సహకరించుకోవాలని నిబంధించారు. మరాఠా సామ్రాజ్యంతో జరిగిన అనంతర యుద్ధాల్లో బ్రిటీష్ వారు మైసూరుకు సహకారం చేయకపోవడం, మైసూరు శత్రువులకు లాభం కలిగించేలా వ్యవహరించడం హైదర్ అలీకి బ్రిటీషర్లపై అయిష్టత ఏర్పడేందుకు కారణమయ్యింది. 1779లో ఫ్రెంచి-నియంత్రణలో ఉన్న మహె పోర్టు బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ తీసుకుంది. హైదర్ ఈ పోర్టు ద్వారానే సైనిక సంపత్తిని స్వీకరిస్తూండడంతో ఆయనకు ఇది అత్యంత కీలకమైనది. దీని కారణంగా రెండవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
భారత్ పాక్ యుద్ధం 1965 భారత్ పాకిస్తాన్‌ల సరిహద్దుల వద్ద జరిగిన చిన్న తగాదాలు ఉచ్ఛస్థితికి చేరుకోవడంతో భారత్ పాక్ యుద్ధం ప్రారంభమైంది. 1965లో భారత్ పాకిస్తాన్‌ల మధ్య జరిగిన యుద్దాన్ని రెండవ కాశ్మీర్ యుద్దం అని కూడా అంటారు. మొదటి కాశ్మీర్ యుద్ధం 1947లో జరిగింది. పాకిస్తాన్ తలపెట్టిన ఆపరేషన్ జిబ్రాల్టర్ యుద్దానికి మూల కారణంగా పేర్కొనవచ్చు. ఈ చర్య ముఖ్య ఉద్దేశం భారత్ కు వ్యతిరేకంగా కాశ్మీరులోకి తీవ్రవాదులను చొప్పించడం. ఐదు వారాల పాటు జరిగిన యుద్దంలో ఇరు వైపుల వేలాది మంది సైనికులు చనిపోయారు. చివరికి ఐక్యరాజ్య సమితి నిర్ణయించిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంతో యుద్దం ముగిసింది. ఈ యుద్దం చాలా వరకు నేల మీదే జరిగింది. కాశ్మీరులో భారీ యెత్తున బలగాలను మొహరించారు. వాయు మరియు నావికా దళాల నుంచీ కూడా అవసరమైన సహకారం అందింది. అన్ని భారత్ పాక్ యుద్దాల లాగే ఈ యుద్ధానికి సంబంధించి కూడా చాలా విషయాలు వెలుగు లోకి రాలేదు.
ఖన్వా యుద్ధం 1527 మార్చి 17 న ఆగ్రాకు 60కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఖన్వా యుద్ధం గ్రామంలో జరిగింది. ఆధునిక భారతదేశంలో జరిగిన ప్రధాన యుద్ధాలలో ఇది రెండవదిగా గుర్తించబడింది. మొదటి యుద్ధం 1526లో ముగల్ చక్రవర్తి బాబర్ పానిపట్టు వద్ద చేసిన పానిపట్టు యుద్ధం. ముగల్ సామ్రాజ్యం విస్తరించే సమయంలో వారికి సరికొత్త శత్రువులు కూడా అధికం అయ్యారు. ప్రత్యేకంగా 
ఆగ్రా పరిసర ప్రాంతాలలోని రాజపుతానా శత్రువులు మరింత అధికం అయ్యారు. ఇబ్రహీం లోఢీని ఓడించిన తరువాత ముగల్ చక్రవర్తి బాబర్ అనేక మంది లోఢీ వీరులను ఎదుర్కొన్నాడు. సికిందర్ లోడీ ఆయన కుమారుడు ముహమ్మద్ లోఢీ కూడా వారిలో ఉన్నారు. ముహమ్మద్ లోఢీ ప్రఖ్యాత ముస్లిం రాజపుత్ర రాజు మేవాత్‌కు చెందిన " రాజా ఖంజడా "తో సఖ్యత ఏరపరుచుకున్నాడు.
జమ్మూ కాశ్మీరు 1947 నాటికి జమ్మూ-కాశ్మీరు ముస్లిములు అధిక సంఖ్యలో ఉండి, హిందూరాజు పాలనలో ఉన్న రాజ సంస్థానం. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యము వచ్చి, దేశ విభజన జరిగినప్పుడు భారతదేశంలో చేరాలో, పాకిస్తాన్‌లో చేరాలో కాశ్మీరు రాజు నిర్ణయించుకొనలేకపోయాడు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొద్ది రోజులకే పాకిస్తాన్ వాయువ్యప్రాంతపు పఠానుతెగలవారు సరిహద్దుదాటి కాశ్మీరులో ప్రవేశించారు. స్థానికులను ప్రేరేపించి కాశ్మీరును పాకిస్తాన్‌లో విలీనం చేయించాలని వారి వ్యూహం. 
అప్పుడు కాశ్మీరు సంస్థానానికి సైనికబలం లేదు. శాంతిభద్రతలు క్షీణించి, అరాచకం ప్రబలుతున్న సమయంలో కాశ్మీరు రాజు భారతదేశం సహాయం అర్ధించాడు. తరువాత కాశ్మీరును భారతదేశంలో విలీనం చేయడానికి నిర్ణయించాడు. తత్ఫలితంగా నేషనల్ కాన్ఫరెన్సు నాయకుడు షేక్ అబ్దుల్లా కాశ్మీరు రాష్ట్రనాయకుడయ్యాడు.
1948 జనవరిలో భారతసైన్యం కాశ్మీరులో ప్రవేశించి అరాచక మూకలను తరిమి, దానిని భారతదేశంలో భాగంగా చేసుకొంది. ఖంగుతిన్న పాకిస్తాన్ సైన్యం కాశ్మీరుపై దండెత్తింది. అప్పుడు జరిగిన మొదటి భారత-పాకిస్తాన్ యుద్ధం కొన్ని నెలలు తీవ్రంగా సాగింది. తరువాత జరిగిన యుద్ధవిరమణ ఒప్పందం ప్రకారం కొంత కాశ్మీరు భాగం పాకిస్తాన్ అధినంలో ఉండిపోయింది. ఈ భాగాన్ని "పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీరు" అని భారతదేశంలో అంటారు. అదే భాగాన్ని "ఆజాద్ కాశ్మీరు" అని పాకిస్తాన్‌లో అంటారు.
ఆస్ట్రేలియా చరిత్ర పశ్చిమ సరిహద్దు (వెస్టర్న్ ఫ్రంట్)పై జరిగిన యుద్ధం యొక్క AIF మొదటి అనుభవం కూడా ఆస్ట్రేలియన్ సైనిక చరిత్రలో అత్యంత ఖరీదైన ఏకైక పోరాటం కావడం. జులై, 1916లో ఫ్రోమెల్లెస్ వద్ద, సోమీ యుద్ధం సమయంలో జరిగిన ఒక పరోక్ష దాడిలో 24 గంటల్లో AIF 5,533 మందిని కోల్పోవడం లేదా గాయాలకు గురికావడం జరిగింది. పదహారు నెలల తర్వాత ఐదు ఆస్ట్రేలియన్ విభాగాలు ఆస్ట్రేలియన్ కార్ప్స్‌గా మారింది. తొలుత ఇది జనరల్ బర్డ్‌వుడ్ ఆ తర్వాత జనరల్ సర్ జాన్ మోనాష్ ఆదేశాల కింద పనిచేసింది. 1916 మరియు 1917లలో ఆస్ట్రేలియాలో రెండు బాధాకరమైన యుద్ధాలు మరియు విభజించే నిర్బంధ సైనికశిక్షణ రిఫరెండమ్‌లు చేపట్టబడ్డాయి. అయితే ఇవి రెండూ వైఫల్యం చెందాయి. తద్వారా ఆస్ట్రేలియన్ సైన్యం ఒక స్వచ్ఛంద దళంగా మిగిలింది.
మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం 1757 ప్లాసీ యుద్ధంతో భారతదేశంలో బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలనకు పునాదులుపడ్డాయి. ఆ తర్వాత 1764 బక్సార్ యుద్ధం, దాని ఫలితంగా కుదిరిన 1765 అలహాబాద్ సంధి బ్రిటిషర్లకు భారతదేశంలో దివానీ, పన్నులు వసూలు చేసే హక్కు కల్పించింది.
భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము భారత జాతీయోద్యమం అనేక దేశాలలో వలసపాలనలకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఉద్యమాలకు ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేసి, బ్రిటీష్ సామ్రాజ్య పతనానికీ కామన్ వెల్త్ ఆవిర్భావానికీ దారితీసింది. తరువాత జరిగిన అనేక ఉద్యమాలకు అహింసాయుత గాంధేయవాదం మార్గదర్శకం అయింది. 1955-1968 మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన అమెరికా పౌరహక్కుల ఉద్యమం, దక్షిణాఫ్రికాలో వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా నెల్సన్ మండేలా చేసిన పోరాటం, మయన్మార్లో ఆంగ్ సాన్ సూకీ ప్రజాస్వామ్యం కోసం చేసే పోరాటాలాను అందుకు ఉదాహరణలుగా చెప్పవచ్చు. ఆయితే ఈ నాయకులందరూ గాంధేయవాదాలయిన అహింస, సత్యాలని తుచ తప్పక పాటించారని చెప్పలేము.
లాభదాయకమైన సుగంధద్రవ్యాల వ్యాపారార్థం 1498 లో వాస్కోడగామా కాలికట్ లోని కోజికోడ్ ఓడరేవులో కాలిడినప్పటినుంచీ ఐరోపా వర్తకుల రాకపోకలు భారత ఉపఖండంలో ప్రారంభమయ్యాయి. 1757లో జరిగిన ప్లాసీ యుద్ధంలో రాబర్ట్ క్లైవ్ నేతృత్వంలోని బ్రిటీష్ సైన్యం బెంగాల్ నవాబుపై విజయం సాధించటంతో భారతదేశంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలన ప్రారంభమైంది. ఈ యుద్ధం తరువాత బెంగాల్, బీహార్‌లు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ హస్తగతమయ్యాయి. 1765 లో బక్సర్ యుద్ధంలో ఒడిషా కూడా కంపెనీ వశమైంది. 1839 లో మహారాజా రంజిత్ సింగ్ మరణానంతరం 1845-46 లో జరిగిన మొదటి ఆంగ్ల సిక్కు యుద్ధం తరువాత 1848-1849 లో జరిగిన రెండవ ఆంగ్ల సిక్కు యుద్ధాల పర్యవసానంగా పంజాబ్, కంపెనీ వశమైంది. ఈ కాలంలో బ్రిటీష్ పార్లమెంటు కొత్తగా ఆక్రమించుకోబడిన రాజ్యాల పరిపాలనార్థమై అనేక శాసనాలు చేసింది. 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం, 1784 లో చేసిన ఇండియా చట్టం, 1813 చార్టర్ చట్టం మెదలయినవి భారతదేశంలో బ్రిటీష్ అధికారాన్ని సుస్థిరం చేసాయి. 1835 లో ఇంగ్లీషును ఆధికారిక భాషగా గుర్తించారు. ఈ సమయంలో ప్రాచ్యవిద్యని అభ్యసించిన హిందూ విద్యావేత్తలు హిందూ ధర్మంలోని సాంఘిక దురాచారాలైన సతీ సహగమనం, కులవివక్ష, బాల్య వివాహాలను రూపుమాపటానికి ఉద్యమించారు. ఈ విధంగా బొంబాయి, మద్రాసులలో ఏర్పడిన సంఘాలు రాజకీయసంఘాలుగా పరిణతి చెందాయి. ఉన్నత విద్యనభ్యసించిన నాటి తొలి సంస్కర్తలు పత్రికలను మిక్కిలి సమర్ధవంతంగా ఉపయోగించుకోవడం కారణంగా ఆనాటి సామాజిక విలువలు, మతసంప్రదాయాలకు ఎక్కువ విఘాతం కలగకుండానే సంస్కరణలు సాధ్యమయ్యాయి.
భారత్ పాకిస్తాన్ యుద్ధం 1947 భారత్ పాక్ ల మధ్య 1947లో జరిగిన యుద్ధాన్ని మొదటి కాశ్మీర్ యుద్ధం అని వ్యవహరిస్తారు. కాశ్మీర్ ప్రాంతం కోసం జరిగిన యుద్ధం 1947లో మొదలై 1948లో ముగిసింది.
భారత్ పాక్ ల మధ్య జరిగిన నాలుగు యుద్ధాలలో ఇది మొదటిది. యుద్ధం అప్పుడే కొత్తగా స్వాతంత్ర్యం పొందిన రెండు దేశాల మధ్య జరిగింది. ఈ యుద్ధ పరిణామాలు ఇప్పటికీ ఇరు దేశాల భౌగోలిక రాజకీయాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
1857 పూర్వరంగములు 1857–58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి. 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు/ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం వెనుక గల చారిత్రిక శక్తులు, ఆ యుద్ధం పరిణమించేందుకు కారణమైన పరిస్థితుల గురించి వ్రాసిన చరిత్ర గ్రంథం. ప్రముఖ చారిత్రికులు దిగవల్లి వేంకట శివరావు పలు ప్రామాణిక ఆధారాల నుంచి ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు.
మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం మొదటి ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం సిక్ఖు సామ్రాజ్యం, ఈస్టిండియా కంపెనీల మధ్య 1845 నుంచి 1846 మధ్యకాలంలో జరిగిన యుద్ధం. బ్రిటీష్ పక్షం విజయం సాధించడంతో పాక్షికంగా సిక్ఖు సామ్రాజ్యం బ్రిటీష్ వారికి లొంగిపోయింది.
ఆస్ట్రేలియా చరిత్ర 1914 మరియు 1918 మధ్యకాలంలో జరిగిన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో మొత్తం 4.9 మిలియన్ల మంది దేశ జనాభాలో 416,000 మందికి పైగా పురుషులు స్వచ్ఛందంగా పాల్గొన్నారు. అయితే యుద్ధంలో అర్హమైన జనాభాలో మూడింట ఒక వంతు మరియు సగం మంది పాల్గొని ఉండొచ్చని 
చరిత్రకారుడు లాయిడ్ రాబ్సన్ అంచనా వేశారు. ది సిడ్నీ మార్నింగ్ హెరాల్డ్ యుద్ధం అకస్మాత్తుగా సంభవించడాన్ని ఆస్ట్రేలియన్ల యొక్క "తొట్టతొలి సైనిక అనుభవం" గా అభివర్ణించింది. టర్కిష్ తీరంపై గల్లిపోలి వద్ద 8 నెలల పాటు జరిగిన పోరాటంలో 8,141 మంది పురుషులు హతమయ్యారు. 1915 ఆఖర్లో ఆస్ట్రేలియన్ ఇంపెరియల్ ఫోర్సెస్ (AIF)ని ఉపసంహరించుకోవడం మరియు ఐదు విభాగాలుగా విస్తరించిన తర్వాత బ్రిటీష్ ఆజ్ఞ కింద పనిచేయడానికి అనేక మంది ఫ్రాన్స్ వెళ్లారు.
భారతీయ బాలిస్టిక్ క్షిపణి రక్షణ కార్యక్రమం అణ్వాయుధాలను సమకూర్చుకున్న తరువాత భారత పాకిస్తాన్ల మధ్య జరిగిన మొదటి ముఖాముఖి యుద్ధం, 1999 లో జరిగిన కార్గిల్ యుద్ధం. యుద్ధం కొనసాగుతూండగా అణ్వాయుధాన్ని ఉపయోగిస్తామనే మొదటి సూచన మే 31 న పాకిస్తాన్ ఫారిన్ సెక్రెటరీ షంషాద్ అహ్మద్ ద్వారా వచ్చింది. యుద్ధ తీవ్రత పెరిగితే పాకిస్తాన్ తనవద్ద ఉన్న""ఏ ఆయుధాన్నైనా"" వాడేందుకు వెనుదీయదు అని ఆయన అన్నాడు. యుద్ధం విస్తరిస్తే తాము అణ్వాయుధాలను వాడతామని పాకిస్తాన్ చేసిన బెదిరింపుగా దాన్ని భావించారు. పాకిస్తాన్ సెనేట్ నాయకుడు ఇలా అన్నాడు: "అవసరమైనప్పుడు ఆయుధాలను వాడకపోతే ఆ ఆయుధాలను ఉత్పత్తి చెయ్యడంలో అర్థం లేదు." 1998 అణు పరీక్షల తరువాత పాకిస్తాన్ సైన్యానికి ధైర్యం వచ్చి, భారత్‌పై బలప్రయోగ ప్రయత్నాలను పెంచింది అని కొందరు నిపుణులు భావించారు.
కొరియా యుద్ధం జాతీయవాది సైంగ్‌మాన్ రీ నేతృత్వంలోని మితవాద ప్రతినిధుల ప్రజాస్వామ్య మండలి కొరియాలో సోవియట్-అమెరికా ధర్మకర్తృత్వాన్ని వ్యతిరేకించింది, ముప్పై ఐదేళ్లపాటు జపనీయుల వలస రాజ్య పాలన (1910-45) కొరియన్లు మరోసారి కొనసాగుతున్న విదేశీ ఆక్రమణను వ్యతిరేకిస్తున్నారని ఈ మండలి వాదించింది. మాస్కోలో జరిగిన సమావేశంలో ఐదు సంవత్సరాల ధర్మకర్తృత్వం విషయంలో వెనక్కు తగ్గాలని USAMGIK నిర్ణయించింది, అంతేకాకుండా మార్చి 31, 1948న జరగాల్సిన ఐక్యరాజ్యసమితి ఎన్నికల గడువుకు ముందుగా US ఆక్రమణలో ఉన్న కొరియా మండలంలో కమ్యూనిస్ట్-వ్యతిరేక పౌర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని కూడా నిశ్చయించారు. వారు మొదటి జాతీయ ఎన్నికలకు పిలుపునిచ్చారు, అయితే వీటిని మొదట సోవియట్ వ్యతిరేకించి, తరువాత బహిష్కరించింది, మాస్కో సదస్సులో ధర్మకర్తృత్వ అంగీకారాన్ని US గౌరవించాలని వాదించింది.
ఫ్లోరిడా ఇండియన్ పట్టణాల మీద దాడులు జరిగిన తరువాత తూర్పు ఫ్లోరిడాలో నివసిస్తున్న సెమినోల్ ఇండియన్లు జార్జియా వలసల మీద ప్రత్యేకంగా స్పానిష్ తరఫు వారి మీద దాడులు చేయడం ప్రారంభించారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ సైన్యం స్పానిష్ భూభాగం మీద దాడులను ఉదృతం చేసారు. వీటిలో 1817-1818లో సెమిలోన్ ఇండియన్లతో చేసిన యుద్ధం కూడ్డా ఒక భాగమే. ఆండ్రూ జాక్సన్ నాయకత్వంలో జరిగిన ఈ యుద్ధం సెమిలోన్ ఇండియన్ల మీద జరిగిన మొదటి యుద్ధం అయింది. ఈ యుద్ధానంతరం యునైటెడ్ స్టేట్స్ పూర్తి తూర్పు ఫ్లోరిడా మీద ఆధిపత్యం సాధించింది.
కొరియా యుద్ధం యుద్ధం సందర్భంగా, ఉత్తర మరియు దక్షిణ కొరియాలు రెండింటికి విదేశీ శక్తులు అండగా నిలిచాయి, దీంతో పౌర యుద్ధం భారీ ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో భాగంగా ఉన్న విదేశీ శక్తుల మధ్య ఒక పరోక్ష యుద్ధంగా మార్పు చెందింది. సైనిక విజ్ఞాన కోణం నుంచి చూస్తే, కొరియా యుద్ధంలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం మరియు రెండో ప్రపంచ యుద్ధం రెండింటిలో ఉపయోగించిన వ్యూహాలు మరియు ఎత్తుగడలను కలిపి వినియోగించారు, దీనిలో చురుకైన పదాతి దళ దాడులు, వైమానిక దాడులు జరిగాయి. మొదట జరిగిన సంచార యుద్ధం తరువాత కందకపు యుద్ధంగా రూపాంతరం చెందింది, జనవరి 1951 నుంచి 1953 సరిహద్దు ప్రతిష్టంభన మరియు యుద్ధ విరమణ జరిగేవరకు ఇది కొనసాగింది.
మూడవ ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం మూడవ ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం (1817-1818) బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీకి, మరాఠా సామ్రాజ్యానికి మధ్య జరిగిన యుద్ధాల్లో చివరి, నిర్ణయాత్మక యుద్ధం. ఈ యుద్ధంతో కంపెనీ భారతదేశంలోని ప్రధాన భాగంపై నియంత్రణ సాధించింది. భారతదేశంలో బ్రిటీష్ వారు సమీకరించిన అత్యంత భారీ సంఖ్యాక సైన్యం మరాఠా భూభాగంపై దండయాత్ర సాగించడంతో ఈ యుద్ధం ప్రారంభమైంది. గవర్నర్ జనరల్ హేస్టింగ్స్ (బెంగాల్ తొలి గవర్నర్-జనరల్ వారన్ హేస్టింగ్స్ కాదు, అతనితో ఏ సంబంధం లేదు), జనరల్ థామస్ హిస్లాప్ సైన్యాన్ని నడిపించారు. మధ్య భారతానికి చెందిన ముస్లిం కిరాయి సైనికులు, మరాఠా సైన్యాల దండు అయిన పిండారీలకు వ్యతిరేకంగా దాడితో యుద్ధ కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
భారత స్వాతంత్ర విప్లవోద్యమం గదర్ పార్టీ ప్రధానంగా 1913 లో భారతదేశానికి బ్రిటిష్ పాలనతో సంబంధరహితంగా విదేశాల్లో పనిచేయడం ప్రారంభమైంది. పార్టీ భారతదేశంలో విప్లవకారులతో కలిసి పనిచేసింది. వారికి ఆయుధాలను, మందుగుండు సామగ్రిని పొందడానికి సహాయపడింది. పార్టీ ప్రముఖ నాయకుడు లాలా హర్దయల్ గదర్ వార్తాపత్రిక స్థాపించాడు. 1914 లో జరిగిన " కోమాగాట మారు " సంఘటనతో ప్రేరణ పొందిన వేలమంది భారతీయులు తమ వ్యాపారాలను విక్రయించటానికి యు.ఎస్.ఎ.లో నివసిస్తూ బ్రిటిష్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలలో పాల్గొనడానికి భారతదేశానికి తిరిగి వెళుతూ ఉండేవారు. పార్టీలో చురుకైన సభ్యులు భారతదేశం, మెక్సికో, జపాన్, చైనా, సింగపూర్, థాయిలాండ్, ఫిలిప్పీన్స్, మలయా, ఇండో చైనా, తూర్పు మరియు దక్షిణ ఆఫ్రికాలో ఉన్నారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా ఇది హిందూ జర్మన్ కుట్ర ప్రధాన కార్యకలాపాలలో ఒకటిగా ఉంది.
ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాలు ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాలు అన్నవి భారత ఉపఖండంలో మరాఠా సామ్రాజ్యం, బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీల నడుమ జరిగిన మూడు యుద్ధాలు. 1775-82లో మొదటి ఆంగ్లో మరాఠా యుద్ధం, 1803-05లో రెండవ ఆంగ్లో మరాఠా యుద్ధం, 1816-19లో మూడవ ఆంగ్లో మరాఠా యుద్ధం లేక పిండారీ యుద్ధం జరిగాయి.
యుద్ధం యుద్ధం లేదా సంగ్రామం రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ వ్యక్తులు, సంస్థలు, లేదా దేశాల మధ్య పెద్ద యెత్తున జరిగే ఘర్షణ. మానవ సమాజంలో యుద్ధాలు అనాదిగా ఏదో ఒక రూపంలో జరుగుతూనే ఉన్నాయి. చరిత్ర పూర్వ యుగంలో తెగల మధ్య జరిగిన కొట్లాటల నుండి తరువాత నగరాల మధ్య లేదా దేశాల మధ్య లేదా సామ్రాజ్యాల మధ్య అనేక రకాలుగా ఈ ఘర్షణలు జరిగాయి, జరుగుతున్నాయి. "యుద్ధం" అనే పదాన్ని దేశాల మధ్య జరిగే సాయుధ పోరాటాలకే పరిమితంగా వాడడం లేదు. "మతోన్మాదం పై యుద్ధం", "ఉగ్రవాదంపై యుద్ధం", "దారిద్ర్యంపై యుద్ధం", "అవినీతిపై యుద్ధం" వంటి అనేక సందర్భాలలో "యుద్ధం" అనే పదాన్ని వాడుతారు. యుద్ధం అనే ప్క్రియ మానవ సమాజాల మధ్య మాత్రమే జరుగదు. చీమల దండుల మధ్య, చింపాంజీ ల సమూహాల మధ్య కూడా యుద్ధాలు జరుగుతాయని జంతు శాస్త్రం అధ్యయనాల వల్ల తెలుస్తున్నది.
భారత దేశము విభిన్న జాతులు, విభిన్న మతాలతో కూడిన దేశంగా భారతదేశం – జాతి, మత పరమైన సంఘర్షణలను చవిచూసింది. అయినా, తన లౌకిక, ప్రాజాస్వామ్య లక్షణాన్ని కాపాడుకుంటూనే వచ్చింది. 1975, 1977 మధ్యకాలంలో అప్పటి ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ విధించిన ఎమర్జెన్సీ కాలంలో మాత్రమే పౌర హక్కులకు భంగం వాటిల్లింది. భారత దేశానికి చైనాతో ఉన్న సరిహద్దు వివాదం కారణంగా 1962లో యుద్ధం జరిగింది. పాకిస్తాన్తో 1947, 1965, మరియు 1971లోను యుద్ధాలు జరిగాయి. అలీనోద్యమంలో భారతదేశం స్థాపక సభ్యురాలు. 1974లో, భారత్ తన మొదటి అణు పరీక్షను నిర్వహించింది. 1998లో మరో ఐదు పరీక్షలు నిర్వహించింది. 1991లో జరిగిన ఆర్ధిక సంస్కరణలతో ప్రపంచంలో అతివేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఒకటిగా మారింది.
డేల్ స్టెయిన్ స్టెయిన్ ఈ సమయానికి టెస్ట్ జట్టులో ఒక ప్రధాన ఆటగాడిగా మారాడు, న్యూజీలాండ్‌తో నవంబరులో జరిగిన టెస్ట్ సిరీస్‌లో స్టెయిన్ బౌలింగ్ ప్రదర్శన అతని క్రీడాజీవితంలో ఇప్పటివరకు అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. జోహనెస్‌బర్గ్‌లో జరిగిన మొదటి టెస్ట్‌లో అతను నాలుగోసారి మరియు ఐదోసారి ఐదు వికెట్లు పడగొట్టాడు (5/35 మరియు 5/59), న్యూజీలాండ్ 358 పరుగుల తేడాతో ఓడిపోయింది, అతనికి ఇది మొదటి పది వికెట్‌ల మ్యాచ్‌గా నిలవడంతోపాటు, పరుగులపరంగా దక్షిణాఫ్రికాకు ఇది ఇప్పటివరకు అతిపెద్ద విజయంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ మ్యాచ్ ద్వారా స్టెయిన్ మొదటిసారి టెస్ట్‌ల్లో మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డు అందుకున్నాడు. అతని అద్భుతమైన ఫామ్ సెంచూరియన్‌లో జరిగిన రెండో టెస్ట్‌లో కూడా కొనసాగింది, ఈ టెస్ట్ మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో అతను 4/42 ప్రదర్శన కనబర్చగా, రెండో ఇన్నింగ్స్‌లో (6/49) ఆరోసారి ఐదు వికెట్లు పడగొట్టాడు, ఫలితంగా ఈ మ్యాచ్‌లో దక్షిణాఫ్రికా ఇన్నింగ్స్ 59 పరుగుల తేడాతో విజయం సాధించింది. ఇది అతని రెండో పది వికెట్‌ల మ్యాచ్‌గా నిలిచిపోయింది, అంతేకాకుండా వరుసగా అతనికి రెండో మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డు కూడా లభించింది ఈ సిరీస్‌లో అతను 9.20 సగటుతో 20 వికెట్లు పడగొట్టడంతోపాటు, మొదటి మ్యాన్ ఆఫ్ ది సిరీస్ అవార్డు కూడా గెలుచుకున్నాడు. ఈ ప్రదర్శనతో అతను ICC టెస్ట్ బౌలర్ల ర్యాంకింగ్స్‌లో అతను తన క్రీడా జీవితంలో మొదటిసారి తొలి ఐదు స్థానాల్లో చోటు దక్కించుకున్నాడు.
మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం ఈ లోప భూయిష్ట విధానాలు భారతీయుల్లో అసంతృప్తి, వ్యతిరేకతను తెచ్చిపెట్టాయి. పీష్వా రెండో బాజీరావు దత్తపుత్రుడు నానాసాహెబ్‌ను అవమానించిడం, ఝాన్సీలో లక్ష్మీబాయిని అణగదొక్కడం లాంటి వారి పద్ధతులు రెచ్చగొట్టాయి. రిచర్‌‌డ టెంపుల్ మాటల్లో .. ‘‘రాబర్‌‌ట క్లైవ్ భారతదేశంలో బ్రిటిష్ అధికారాన్ని తయారు చేస్తే, దాన్ని వెల్లస్లీ ఒక గొప్ప శక్తిగా తయారు చేశారు. కానీ డల్హౌసీ బ్రిటిష్‌ను భారతదేశంలో ఏకైక శక్తిగా నిలిపాడు’’ అన్నాడు.
దక్షిణ భారతదేశము పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం మధ్య భాగంలో అటు ఆంగ్లేయులు, ఇటు ఫ్రెంచి వారు దక్షిణ భారతదేశము యొక్క సైనికాధికారానికి దీర్ఘకాలిక పోరు సాగించారు. యూరోపియన్ సైన్యాలకు కొన్ని ప్రాంతీయ శక్తులకు ఏర్పడిన సంబంధాల వలన, అన్ని పక్షాలచే ఏర్పాటు చేయబడ్డ కిరాయి సైన్యాలు దక్షిణ భారతదేశంలో అల్లకల్లోలం సృష్టించాయి. ఆంగ్లేయులతో నాలుగు సార్లు జరిగిన మైసూరు యుద్ధం, మూడు సార్లు జరిగిన మరాఠా యుద్ధం వలన మైసూరు, పూణె, హైదరాబాద్ వంటి నగరాలు కొన్ని బ్రిటిష్ వారితోనూ, కొన్ని ఫ్రెంచి వారితోనూ సంబంధం కుదుర్చుకొన్నాయి. బ్రిటిష్ వారి పరిపాలనలో దక్షిణ భారతదేశాన్ని, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ, హైదరాబాదు, మైసూరు, తిరువిత్తంకూర్ ('ట్రావెంకూర్' అని కూడా వ్యవహరిస్తారు), 'కొచి' (కొచ్చిన్ లేదా "పెరంపదపు స్వరూపం"), విజయనగరం మరియు ఇతర చిన్న చిన్న రాజ్యాలుగా విభజించారు. రాజుల కార్యక్రమాలను పర్యవేక్షించేందుకు ఆంగ్ల పరిపాలకులు కొన్ని ముఖ్యమైన రాష్ట్ర రాజధానులలో నివాసం ఉండేవారు.
యుద్ధం యుద్ధం అంతమై శాంతినెలకొనే పరిస్థితులు అప్పటి రాజకీయ, ఆర్థిక స్థితిగతులు () పై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఇరు పక్షాలూ ఇంచుమించు సమమైన బలం కలిగి ఉంటే అప్పటివరకు జరిగిన జననష్టం, ఆస్తి నష్టం వారిచే యుద్ధాన్ని ఆపేలా చేస్తాయి. మిలిటరీ పరంగా క్రొత్త సరిహద్దులు ఏర్పరచుకొనవచ్చును. క్రొత్త ఒడంబడికలు చేసుకోవచ్చును. ఉదాహరణకు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత "వర్సెయిల్స్ ఒడంబడిక" జరిగింది.
మొహమ్మద్ షా 1736లో మురద్ - జంజిరా సిదిలు భాజీరావు స్వాధీనంలో ఉన్న రాజఘర్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడామికి సన్నాహాలు చేసుకున్నారు. రివాస్ యుద్ధంలో చిమ్నాజీ సిద్ది సైనిక శిబిరాల మీద దాడిచేసాడు. యుద్ధం ముగిసే సమయానికి 15,00 సైనికులతో వారి నాయకుడు సిద్ధి సత్ మరణించాడు. తరువాత 1736 సెప్టెంబరులో సిద్దీలు మరాఠీల మద్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరిన తరువాత సిద్దీల రాజ్యం జంఝిర, గోవల్కాట్ మరియు అంజంవాల్ వరకు పరిమితం అయింది.
1737లో మొదటి హైదరాబాదు నిజాం అసఫ్ ఖాన్ నాయకత్వంలో మొఘల్ సైన్యాలు భోపాల్ నవాబు యార్ ముహమ్మదుకు సాయంగా సైన్యాలను నడిపాడు. అయినప్పటికీ భాజీరావు నాయకత్వంలో 80,000 మంది మరాఠీ సైన్యాలు భోపాల్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. తరువాత భోపాల్ యుద్ధం కొనసాగిస్తూ మల్హర్ రావు హోల్కర్ నాయకత్వంలో మరాఠీ సైన్యం సఫ్దర్ జంగ్ మరియు అతడి సైన్యాలను తరిమికొట్టాయి. తరువాత జరిగిన శాంతి ఒప్పందం ద్వారా మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా మాలవాను మరాఠీలకు వదిలింది. . 1737 మరాఠీ రాజప్రతినిధి మొదటి భాజీరావు మొఘల్ సామ్రాజ్య రాజధాని ఢిల్లీ మీద దాడిచేసి అమీర్ ఖాన్ బహదూర్ నాయకత్వంలో యుద్ధం చేసిన మొఘల్ సైన్యాలను ఓడించింది. అయినప్పటికీ మొఘల్ ప్రధాన వజీరు కుమరిద్దీన్ సైన్యాలు మరాఠీల ప్రయత్నాన్ని విఫలం చేస్తూ వారిని ఢిల్లీ పొలిమేర నుండి వెలుపలికి తరిమి వేసింది. మొదటి భాజీరావు మరియు ఆయన సైన్యం ఆగ్నేయం పారిపోయి బాద్షాపూర్ చేరుకుంది. అక్కడ జరిగిన శాతిఒప్ప్ందంలో మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా మరాఠీలకు మాల్వా భూభాగాల ఆధిపత్యం లభించింది. మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి విశ్వాసపాత్రురాలైన మధురై నాయకర్ రాణి మీనాక్షి దిండిగు కోట నుండి కర్నాటక్ భూభాగలలో మరాఠీలతో యుద్ధం చేస్తున్న మొఘల్ సైన్యాలకు పలుమార్లు సహకారం అందించింది.
మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం ఆధునిక భారతదేశ చరిత్రలో 1857 తిరుగుబాటుకు ప్రత్యేకస్థానం ఉంది. దీన్ని బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యాధికారానికి స్వదేశీ బలాలు చేసిన చారిత్రక తిరుగుబాటుగా పేర్కొన్నారు. కానీ ఈ తిరుగుబాటుకు భారతదేశంలో మెజార్టీ వర్గం మద్దతు లభించలేదు. ఈ తిరుగుబాటును బ్రిటిషర్లు పూర్తిగా అణచివేయగలిగారు. 1757 ప్లాసీ యుద్ధానంతర సంఘటనలన్నీ బ్రిటిషర్లకు విజయాలను తెచ్చిపెట్టాయి. ప్లాసీ యుద్ధం జరిగి సరిగ్గా ఒక శతాబ్ది కాలానికి, అణచివేతకు గురైన, అత్యంత ప్రభావితులైన ఒక చిన్న వర్గం మాత్రమే బ్రిటిష్ ఆధిపత్యాన్ని వ్యతిరేకించి పోరాడింది.
మైసూరు సామ్రాజ్యం 1779లో హైదర్ అలీ ఆధునిక తమిళనాడు మరియు దక్షిణాన కేరళలోని ప్రాంతాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు, తద్వారా రాజ్యం యొక్క వైశాల్యాన్ని సుమారుగా 80,000 మై² (205,000 కిమీ²) కు పెంచారు. 1780లో ఫ్రెంచ్‌వారితో స్నేహ సంబంధాలు పెట్టుకోవడం ద్వారా మరాఠాలు మరియు నిజామ్‌తో శాంతి కుదుర్చుకున్నారు. అయితే హైదర్ అలీని మరాఠాలు మరియు నిజామ్ మోసగించారు, వీరు బ్రిటీష్‌వారితో కూడా ఒప్పందాలు కుదుర్చుకున్నారు. జూలై 1779లో హైదర్ అలీ 80,000 మందితో కూడిన తన సైన్యంతో కర్ణాటకను ఆక్రమించుకున్నారు, ఈ సైన్యంలో ఎక్కువగా అశ్వదళం ఉంది, మంటల్లో భగ్గుమంటున్న గ్రామాల నడుమన కనుమల గుండా కిందివైపుకు వెళ్లి ఉత్తర ఆర్కాట్‌లోని బ్రిటీష్‌వారి కోటలను ముట్టడించేందుకు సన్నద్ధమయ్యారు, దీనితో రెండో ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధం మొదలైంది. హైదర్ అలీ బ్రిటీష్‌వారిపై కొన్ని ప్రారంభ విజయాలు సాధించారు, ముఖ్యంగా పొల్లిలూర్ వద్ద విజయం సాధించారు, చిల్లియన్‌వాలా మరియు ఆర్కాట్ యుద్ధాలు జరిగే వరకు భారతదేశంలో బ్రిటీష్‌వారికి ఎదురైన అతిపెద్ద పరాజయంగా ఇది గుర్తించబడింది, సర్ ఐర్ కూట్ రాకతో పరిస్థితి మారిపోయింది, తదనంతర పరిణామాల బ్రిటీష్‌వారికి అనుకూలంగా మారాయి. 1781 జూన్ 1న సర్ ఐర్ కూట్ నిర్ణయాత్మక పోర్టో నోవో యుద్ధంలో హైదర్ అలీపై మొదటి ఘన విజయం సాధించారు. ప్రతి ఒక్కరికి ఐదు ప్రత్యర్థి మరణాలతో ఈ యుద్ధంలో సర్ ఐర్ కూట్ విజయం సాధించారు, భారతదేశంలో బ్రిటీష్‌‍వారు సాధించిన అత్యంత గొప్ప విజయాల్లో ఇది ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. ఆగస్టు 27న పొల్లిలూర్ (బ్రిటీష్ సైన్యంపై హైదర్ ప్రారంభ విజయం ఇక్కడే సాధించారు) వద్ద హోరాహోరీగా సాగిన మరో యుద్ధంలో బ్రిటీష్‌వారు మరో విజయాన్ని దక్కించుకున్నారు, ఒక నెల తరువాత షోలింగూర్ వద్ద మైసూర్ సైన్యాన్ని బ్రిటీష్‌వారు వెనక్కు తప్పికొట్టారు. 1782 డిసెంబరు 7న హైదర్ అలీ మరణించారు, అప్పటికీ బ్రిటీష్‌వారితో యుద్ధం కొనసాగుతూనే ఉంది. తరువాత ఆయన కుమారుడు టిప్పు సుల్తాన్ అధికారంలోకి వచ్చారు, బిదనూర్ మరియు మంగళూరును తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం ద్వారా టిప్పు సుల్తాన్ కూడా బ్రిటీష్‌వారిపై యుద్ధాలు కొనసాగించారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లేదా రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామం ("Second World War") అనేది 1939 నుండి 1945 వరకు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల నడుమ ఏక కాలంలో ఉమ్మడిగా, విడివిడిగా జరిగిన అనేక యుద్ధాల సమాహారం. దీనికి పూర్వ రంగంలో జరిగిన రెండు ప్రధాన సైనిక సంఘటనలు ఈ మహా యుద్ధానికి దారి తీశాయి. వాటిలో మొదటిది, 1937లో మొదలయిన రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం. రెండవది, 1939లో జర్మనీ దేశం పోలాండ్ పై జరిపిన దురాక్రమణ. రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం వివిధ ఆసియా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి దారి తీస్తే, జర్మనీచే పోలాండ్ దురాక్రమణ ఐరోపా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి కారణభూతమయింది. ఇది క్రమంగా ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు మిత్ర రాజ్యాలు, అక్ష రాజ్యాల పేరుతో రెండు ప్రధాన వైరి వర్గాలుగా మారి ఒక మహా సంగ్రామంలో తలపడేటట్లు చేసింది. ఈ యుద్ధంలో పాల్గొన్న సైనికుల సంఖ్య సుమారు పది కోట్లు. ఇందులో పాల్గొన్న దేశాలు ఒక రకమయిన పరిపూర్ణ యుద్ధ పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నాయి (అనగా, సైనిక-పౌర భేదాలు లేకుండా అందుబాటులో ఉన్న వారందరూ ఏదో ఒక రకంగా యుద్ధంలో పాలుపంచుకోవటం). ఆకారణంగా ఆయా దేశాల ఆర్థిక, పారిశ్రామిక, సాంకేతిక వనరులన్నింటినీ యుద్ధ ప్రయోజనాలకోసమే వాడవలసి వచ్చింది.
కొరియా యుద్ధం ఐక్యరాజ్యసమితి మద్దతుతో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా మరియు పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా, సోవియట్ యూనియన్‌ల మద్దతుతో డెమొక్రటిక్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా మధ్య జరిగిన ఒక సైనిక ఘర్షణను కొరియా యుద్ధం గా పరిగణిస్తారు. ఈ యుద్ధం జూన్ 25, 1950న మొదలైంది, యుద్ధ విరమణపై జులై 27, 1953న సంతకం చేశారు. ఫసిఫిక్ యుద్ధంలో విజేతలుగా నిలిచిన మిత్రరాజ్యాలు కుదిర్చిన ఒప్పందం ద్వారా జరిగిన కొరియా రాజకీయ విభజన ఈ యుద్ధానికి కారణమైంది. కొరియా ద్వీపకల్పం ఫసిఫిక్ యుద్ధం ముగియడానికి ముందు వరకు జపాన్ పాలనలో ఉండేది. 1954లో జపాన్ లొంగిపోవడంతో, అమెరికా పాలకులు ఈ ద్వీపకల్పాన్ని 38వ అక్షాంశం ఆధారంగా విభజించారు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల దళాలు దక్షిణ భాగాన్ని ఆక్రమించుకోగా, సోవియట్ దళాలు ఉత్తర భాగాన్ని స్వాధీనంలో ఉంచుకున్నాయి. కొరియా ద్వీపకల్పవ్యాప్తంగా 1948లో స్వేచ్ఛా ఎన్నికలు నిర్వహణ విఫలం కావడంతో రెండు ప్రాంతాల మధ్య విభజన బాగా బలపడింది, ఉత్తర ప్రాంతంలో కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటైంది. 38వ అక్షాంశం ఉభయ కొరియాల మధ్య ఒక రాజకీయ సరిహద్దుగా మారింది. యుద్ధం తరువాత కొన్ని నెలలపాటు పునరేకీకరణ చర్చలు కొనసాగినప్పటికీ, ఉద్రిక్తత మాత్రం పెరిగిపోయింది. 38వ అక్షాంశం వెంబడి సరిహద్దులపై చిన్నస్థాయి యుద్ధాలు మరియు దాడులు కొనసాగుతూ వచ్చాయి. ఉత్తర కొరియా దళాలు జూన్ 25, 1950న దక్షిణ కొరియాను ముట్టడించడంతో యుద్ధానికి ద్వారాలు తెరుచుకున్నాయి. ప్రచ్ఛన యుద్ధ సమయంలో జరిగిన మొదటి ముఖ్యమైన సాయుధ పోరాటంగా ఇది పరిగణించబడుతుంది.