mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
Uario Jina linatokana na lile la Ario (250 hivi – 336), padri wa Aleksandria, Misri. Ingawa yeye hakuwa wa kwanza kufafanua hivyo maneno ya Yoh 14:28, mafundisho yake yalivuruga kabisa Kanisa kwa muda mrefu na kuhitaji mitaguso mikuu miwili ili kuyakomesha katika Dola la Roma.
T.I. T.I. ni rapa Mwafrika-Mwamerika kutoka mitaa ya Westside Bankhead Zone 1 Kusini mwa Marekani. Jina lake halisi la kisanii ni T.I.P., linatokana jina lake la utani wakati wa udogo wake "Tip", ambalo alipewa na babu yake.
Ziwa Ziwa ni gimba kubwa la maji linalozungukwa na nchi kavu pande zote. Tofauti na bahari ni ukubwa na kutobadilishana maji na bahari kuu. Lakini maziwa kadhaa yamepewa pia jina la "bahari" hasa kama yana maji ya chumvi au kama watu wa eneo lake hawajui magimba makubwa zaidi ya maji. Mfano wake ni Bahari Kaspi katika Asia ambayo ni kubwa sana lakini hali halisi ni ziwa lenye maji ya chumvi.
Mlango wa Malakka Ni kati ya njia za bahari zinazotumiwa zaidi duniani. Kila siku meli 2,000 zinapita humo, kwa jumla 20% - 25 5 ya biashara yote ya baharini inategemea mlango huu wa bahari.
Afghanistan Afghanistan ni nchi bila pwani kwenye bahari yoyote. Sehemu kubwa ya eneo lake lenye km² 652,090 ni milima. Asilimia 90 za nchi iko mita 600 au zaidi juu ya UB ikiendelea kupanda hadi mita 7,485 kwenye ncha ya mlima Noshak. Safu za milima kubwa ni Hindu Kush na Pamir.
Emmaus Shule ya Biblia Wanafunzi wawili waliosafiri kwenda Emau (Emmaus), Bwana Yesu alipowatokea aliwafundisha mambo yaliyomhusu YEYE MWENYEWE; Luka 24:27. Hilo ndilo lengo kubwa la shule ya Emmaus: Kuwafundisha mambo yanayomhusu Mwokozi, na kuwaelekeza jinsi ya kukutana naye ili waweze kusema pia, „Je! mioyo yetu haikuwaka ndani yetu hapo alipokuwa akisema nasi njiani, na kutufunulia maandiko?“ (Luka 24:32). 
Ni mtu gani anayeweza kujiunga kuwa mwanafunzi wa EMMAUS? Mtu yeyote anayejua kusoma na kuandika anakaribishwa kujifunza masomo ya EMMAUS.
Arseni Mkuu Ni kati ya mababu wa jangwani walioacha athari kubwa zaidi katika maisha ya Kiroho ndani ya Kanisa, ndiyo sababu aliitwa "mkuu".
Injinitreni Injinitreni (pia: kichwa cha garimoshi; kwa Kiingereza locomotive) ni sehemu ya treni yenye injini na nguvu ya kuvuta au kusukuma treni yote. Ni kama gari kubwa lisilobeba abiria wala mizigo. Badala yake inabeba ndani yake injini moja au zaidi kubwa pamoja na tenki.
Angkor Wat Angkor Wat ni hekalu kubwa katika mkoa wa Angkor, Kamboja. Hekalu hilo lilijengwa katika karne ya 12 kwa amri ya mfalme Suryavarman II kama kitovu cha mji mkuu wake. Ni hekalu la Kihindu kubwa zaidi duniani. Limetangazwa na Unesco kuwa sehemu ya urithi wa dunia.
Vertebrata Vertebrata wako kote duniani kwenye mabara yote na aina mbalimbali za mazingira kuanzia nchi kavu, baharini hadi tako la bahari na hewani (ndege). Takriban spishi 58.000 zinajulikana. Ni wananyama wakubwa maana wanyama wasio na uti wa mgongo kwa jumla ni wadogo zaidi hadi wadogo sana.
UNESCO-IHE Ni taasisi kubwa zaidi ya elimu ya maji duniani, na taasisi pekee katika mfumo wa Umoja wa Mataifa iliyopewa mamlaka ya kutoa shahada za uzamili katika sayansi.
Bamvua (mnyama) Bamvua ni gegereka wadogo wa familia Galigidae katika ngeli Maxillopoda. Kuna spishi 559 katika jenasi 37. Jenasi kubwa zaidi ni "Caligus" yenye spishi 268 na "Lepeophtheirus" yenye spishi 162. Bamvua ni vidusia wa nje ambao wanakula ute, tishu ya epidermi na damu za samaki wa bahari waliotumika kama mlisha. Vidusia hawa wanaweza kuwa shida kubwa katika ufugaji wa samaki, k.m. ule wa samoni katika bahari.
Biashara ya utumwa kupitia Bahari ya Hindi Waafrika hao walisafirishwa hadi Mashariki ya Kati na kulazimishwa kufanya kazi ngumu sana mashambani kadiri [[uchumi]] wa [[kilimo]] (hasa wa [[miwa]]) ulivyostawi na kutajirisha Waarabu, kwa kuwa hao waliona [[mkulima]] ni mtu duni, lakini walihitaji watu wa kufanya kazi hiyo.
Ni hakika kwamba idadi kubwa ya watumwa ilihamishwa kutoka Afrika Mashariki; uthibitisho wa wazi zaidi ni ukubwa wa uasi wa Zanj huko Iraq katika karne ya 9, ingawa si watumwa wote waliohusika walikuwa Zanj. Hakuna hakika sana kutoka sehemu gani ya Afrika mashariki hao Zanj walitokea, kwa sababu ni wazi kuwa hapa jina hilo limetumika kwa maana pana, si kwa kutaja pwani maalumu kati ya 3°N. to 5°S., ambayo kwa kawaida inatajwa kuhusu watu hao.
Zanj walihitajika pia katika maeneo yaliyopatwa na [[mafuriko]] kwenye [[delta]] ya [[Tigri]]-[[Eufrate]], na katika [[mgodi|migodi]] ya [[chumvi]] ya [[Mesopotamia]], hasa karibu na [[Basra]].
Funguvisiwa la Malay Ni zaidi ya visiwa 25,000 vinavyopatikana katika Bahari ya Hindi na Pasifiki na vinavyounda funguvisiwa kubwa kuliko yote duniani, ingawa kwa idadi ya visiwa ni la nne tu.
Kitamil Kitamili ni lugha ya Uhindi inayojadiliwa hasa kwenye jimbo la Tamil Nadu pamoja na kaskazini ya Sri Lanka. Ni kati ya lugha kubwa za dunia yenye wasemaji zaidi ya milioni 70.
Wolverini Wolverini (kutoka Kiing.: "wolverine", Kilat.: "Gulo gulo"), pia huitwa mlafi, karkajuu au cheche-dubu, ni spishi kubwa zaidi kati ya wanyama wanaoishi ardhini wa familia ya Mustelidae (cheche). Ni mla-nyama mnene mwenye misuli ambaye hufanana kwa karibu zaidi na dubu mdogo kuliko mustelidi wengine. Wolverini huwa wakatili na wenye nguvu nyingi kwa kuwiana na ukubwa wao, na huwa uwezo wa kuua mawindo yao makubwa zaidi kuwaliko.
Kanieneo angahewa Kinyume chake kuna viumbe wanaoishi chini ya bahari katika kina kubwa penye shinikizo ya juu katika maji na wanyama hao wakifikishwa kwenye uso wa bahari sharti wanakufa kwa sbabau ya tofauti kubwa ya kanieneo.
Jeshi la majini Ni hasa nchi zenye pwani la bahari ambako kuna jeshi la pekee la wanamaji. Chanzo katika historia yalikuwa majeshi ya wanamaji ya Karthago, Ugiriki ya Kale na Dola la Roma. Tangu karne ya 19 Uingereza ilikuwa na jeshi la wanamaji kubwa duniani, na katika karne ya 20 nafasi yake ilichukuliwa na wanamaji wa Marekani hasa, lakini pia wa Urusi.
Uwanja wa Ndege wa Rhein-Main Kiwanja cha Ndege cha Rhein-Main ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Frankfurt am Main nchini Ujerumani. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 55 wanaopita.
Uwanja wa Ndege wa Phu Bai Kiwanja cha Ndege cha Phu Bai ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Huế nchini Vietnam. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 0,5 wanaopita.
Maji kujaa na kupwa Mabadiliko yanasabishwa na nguvu ya graviti ya mwezi na jua inayovuta dunia yetu. Sehemu ya dunia iliyo tazama mwezi ni karibu zaidi kwake na inaathiriwa zaidi na nguvu ya graviti. Maji ya bahari ni gimba moja kubwa la kiowevu na hivyo sehemu yake iliyoathiriwa zaidi inavutwa kuelekea mwezini. Ilhali mwezi unazunguka dunia katika muda wa takriban siku moja (halihalisi kidogo zaidi ya siku moja ya hesabu yetu) kuna kilele cha maji yanayovutwa kuelekea mwezini. Mzunguko wa mwezi ni masaa 24 na dakika 50 kwa hiyo saa ya maji kupaa na kupwa hubadilika hizi dakika 50 kila siku.
Uwanja wa Ndege wa Da Nang Kiwanja cha Ndege cha Da Nang ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Da Nang nchini Vietnam. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 2 wanaopita.
Uwanja wa Ndege wa Ca Mau Kiwanja cha Ndege cha Ca Mau ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Ca Mau nchini Vietnam. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 0,2 wanaopita.
Delta Ikiwa bahari ina tofauti kubwa kati ya maji kujaa na kupwa mdomoni mwa mto tena bahari haina kina kubwa hutokea mlango wa mto wenye umbo la V (kama faneli) kwa sababu mwendo wa maji kujaa na kupwa unazuia kutelemka na kuimarika kwa mashapo.
Mkondo wa bahari Nguvu inayosukuma maji si mtelemko na nguvu ya uvutano jinsi ilivyo kwa mito ya nchi kavu bali kani mbalimbali kama mazunguko ya dunia, upepo, halijoto ya eneo na tofauti za kiwango cha chumvi ndani ya maji kieneo.
Mikondo ya bahari yaenedelea kwa maelfu ya kilomita. Ina athira kubwa kwa hali ya hewa. Mfano bora ni mkondo wa ghuba unaosukuma maji yaliyozizimuliwa kutoka Karibi hadi Atlantiki ya kaskazini ikisababisha hali ya hewa ya Ulaya kuwa na joto zaidi kulingana maeneo ya Siberia au Kanada kwenye latitudo ileile.
Uwanja wa Ndege wa Cam Ranh Kiwanja cha Ndege cha Ca Mau ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Cam Ranh, Nha Trang nchini Vietnam. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 0,4 wanaopita.
Mfereji wa bahari Mfereji wa bahari uliyoenea chini kabisa duniani ni mfereji wa Mariana wenye kina cha mita 11,034 uliopo katika bahari ya Pasifiki kando ya Visiwa vya Mariana karibu na Guam. Ni mahali ambako bamba la Pasifiki hujisukuma chini ya Bamba la Ufilipino.
Hayya (kundinyota) Hayya - Serpens ni kundinyota kubwa yenye nyota nyingi. Unukalhai au α Serpentis ni nyota angavu zaidi iliopo katika sehemu za Caput Serpentis. Ni jitu jekundu lenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.6 ikiwa umbali wa mwakanuru 73 na Dunia.
Bahari ya Aktiki Bahari ya Aktiki (Aktika) ni bahari inayozunkguka ncha ya kaskazini. Ni sehemu ya eneo la Aktiki. Wataalamu wengine huitazama kama bahari ya pekee lakini wengine huona ni bahari ya pembeni ya Atlantiki. Kina kikubwa kiko karibu na visiwa vya Spitzbergen chenye mita 5,608.
Bahari Tena neno "bahari" linatumika pia kwa maeneo ambayo ni bahari za pembeni za bahari tatu kubwa kama vile Mediteranea, Baltiki.
Uwanja wa Ndege wa Tan Son Nhat Kiwanja cha Ndege cha Tan Son Nhat ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Mji wa Ho Chi Minh nchini Vietnam. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 11 wanaopita.
Siberia Siberia (kwa Kirusi: Сиби́рь, "Sibir"; kwa Kitartari: Seber) ni eneo kubwa mashariki mwa Urusi. Ni zaidi ya nusu ya eneo la Urusi wote. Eneo lake lote ni kilomita za mraba milioni 9.6 ambayo ni karibu sawa na Ulaya yote (km² milioni 10.6).
Mkondo wa bahari Mkondo wa bahari ni mwendo mfululizo wa maji ndani ya bahari. Ni kama mto ndani ya bahari. Maji ya mkondo huwa na halijoto tofauti na maji ya mazingira.
Mlango wa Gibraltar Mlango wa Gibraltar ni mlango wa bahari kati ya Moroko na Hispania. Unaunganisha bahari za Atlantiki na Mediteranea. Ni mahali ambako bara za Afrika na Ulaya ziko karibu.
Dabarani Ni nyota jitu jekundu katika kundi la spektra K5 III. Ilhali masi yake ni kidogo tu kubwa kuliko Jua letu kipenyo chake ni kubwa zaidi mara 45 na sababu yake ni ya kwamba jitu jekundu ni nyota iliyopanuka baada ya kuishiwa hidrojeni katika kitovu chake; katika hali hii kitovu cha nyota kinajikaza na myeyungano wa hidrojeni unahamia kwenye tabaka za nje za nyota. Hii inasababisha kupanuka kwa nyota na kuongezeka kwa mwangaza wake.online hapa
Schweppes Kampuni ya Schweppes wameendelea na uzinduzi wa aina mbalimbali ya vinywaji na kupata soko kubwa kote duniani. Schweppes ilikuwa mdhamini katika mipango mbalimbali kama 2008 Schweppes Concours D'Elegance ambayo ni mashindano ya magari ya kitambo ili kuona gani ni bora zaidi.
Pembetatu ya Bermuda Ni lazima pia ibainishwe kuwa maeneo mengine ya msombo maji maji wa chini ya bahari hajaripotiwa kusababisha matukio yanayofanana na ya Bermuda Triangle, pia kwamba povu za chini ya bahari hazingeweza kusababisha kutoweka kwa ndege.
Rasi Hoorn Rasi Hoorn ilitazamwa kuwa hatari kutokana na baridi, dhoruba kali, ukungu wa mara kwa mara, mkondo wa bahari na kutokea kwa siwa barafu kutoka Antaktiki. Zaidi ya meli na jahazi kubwa 800 ziliharibika huko kwa kuzama au kugonga miamba, na watu zaidi ya 10,000 walikufa katika ajali hizo. Ndiyo sababu ikaitwa "makaburi ya mabaharia".
Leo hii usafiri wa mizigo unapita katika mfereji wa Panama.
Mtaala Hiki ni kitabu kinachompa mwalimu maelekezo ya mada ya kufundisha, jinsi ya kuifundisha, maudhui gani yafundishwe na kutumia vifaa au zana gani. Pia kinaitwa kitabu cha mwongozo kwa mwalimu.
Ni muhimu kujua vyanzo vya mtaala ili kuhakikisha vinahusishwa na kuzingatiwa wakati wa kuandaa mtaala. Vyanzo hivyo ni pamoja na
Urusi Ukali wa baridi una athari kubwa juu ya maisha yote, jinsi gani watu wanaweza kufanya kazi, na kama kilimo kinawezekana au la. Majengo yanapaswa kuwa na tabia za pekee hasa katika maeneo ya jalidi ya kudumu ambako ni lazima kuweka kila jengo juu ya nguzo zinazofikia kina cha jalidi kwa sababu uso wa ardhi unakuwa laini na matope wakati wa joto; mashine zinapaswa kutengenezwa kwa kutumia feleji inayovumilia tofauti kubwa za jalidi na joto.
Jiografia ya Urusi Ukali wa baridi ina athari kubwa juu ya maisha yote, jinsi gani watu wanaweza kufanya kazi na kama kilimo kinawezekana au la. Majengo yanapaswa kuwa na tabia za pekee hasa katika maeneo ya jalidi ya kudumu ambako ni lazima kuweka kila jengo juu ya nguzo zinazofikia kina cha jalidi kwa sababu uso wa ardhi inakuwa laini na matope wakati wa joto; mashine zinapaswa kutengenezwa kwa kutumia feleji inayovumilia tofauti kubwa za jalidi na joto.
Pasifiki Pasifiki ni bahari kubwa kuliko zote duniani.
Orodha ya milima mirefu duniani Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203
Monito Monito ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.
Desecheo Desecheo ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.
Mfereji wa Mariana Mfereji wa Mariana ni sehemu ya chini kabisa kwenye uso wa dunia yetu. Ni mfereji wa Bahari ya Pasifiki ambako kina cha maji hufikia mita 10,293 kutoka uso wa bahari hadi sakafu yake. Mifereji kwenye misingi ya bahari hulinganishwa pia na mabonde makali au korongo chini ya maji.
Darfur Kusini Darfur Kusini (; ambayo inatafsiriwa kutoka : Janob Darfor) ni mojawapo wa wilayat majimbo 26 ya Sudan. Ni mojawapo wa majimbo matatu yanayojumuisha eneo la Darfur magharibi mwa Sudan. Lina ukubwa wa eneo la kilomita mrba 127,300 na idadi ya watu inayokadiriwa kuwa 2,890,000 (2006). Nyala ndio mji mkuu wake. Kwa hakika, Darfur ndilo jimbo kubwa zaidi nchini Sudan.
Nahari (kundinyota) Hatuna uhakika jinsi gani Wagiriki wa Kale katika mawazo yao kuhusu umbo la Dunia walivyoona Eridanus – Nahari; inaweza kumaanisha "mto" kwa maana ya jumla ya maji yaliyozunguka nchi kavu yote na maji haya waliyaita “Okeanos”, neno ambalo baadaye likawa “” (Bahari kuu) katika lugha za Ulaya. Waandishi wengine wa Ugiriki ya Kale walitaja mto fulani kwa jina “Eridanus”, ama mto Po wa Italia au mto katika kaskazini ya Ulaya ulioishia katika bahari penye kaharabu .
Mto Kalambo Ni maarufu kwa maporomoko yake. Maji yake yanaishia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Isla Beata Isla Beata ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominika.
Isla Saona Isla Saona ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominika.
Mona (Puerto Rico) Mona (Puerto Rico) ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.
Caja de Muertos Caja de Muertos ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.
Marekani Funguvisiwa ya Hawaii ni jimbo la visiwani katika bahari ya Pasifiki. Ni jimbo la 50 na la mwisho mpaka sasa.
Cayos Siete Hermanos Cayos Siete Hermanos ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominika.
Ghuba Ghuba ni hori kubwa ya bahari inayopakana na nchi kavu pande mbili au tatu.
Bara Hindi Inaingia ndani ya bahari Hindi kama rasi kubwa sana lenye umbo la pembetatu.
Wiki Inawezekana kwa Wiki kuzifanya nanga hizi za viungo kuonekana kwa kurejesha nafasi kati ya maneno na pia kwa kutumia herufi ndogo. Hata hivyo, uchakataji wa kiungo ili kuboresha usomaji wa nanga unalemezwa kwa kupoteza ujumbe ulio katika herufi kubwa unaosababishwa na udondoshi wa CamelCase. Kwa mfano, "RichardWagner" inapaswa kuonyeshwa kama "Richard Wagner", "MuzikiPendwa" inapaswa kuonyeshwa kama "muziki pendwa". Hakuna njia rahisi kuamua ni herufi kubwa gani inapaswa kubaki ilivyo. Kwa sababu hiyo, Wiki nyingi sasa zina "uunganishi huru" kwa kutumia mabano, na baadhi haziruhusu kutumia CamelCase kwa mpango.
Mvua asidia Kuna hofu ya kwamba mito inaweza kuingiza polepole maji asidia kwenye bahari hadi hata bahari kuzidi asidi. Hapa hatari kubwa ni ya kwamba maganda ya viumbe kama vidondo, vyondo na konokono ambayo ni ya chokaa yatayeyushwa na spishi hizi kupotea. Hii ingeharibu mtungo wa chakula baharini.
Anufu ya Farasi Epsilon Pegasi ni jina la Bayer ; ingawa Epsilon ni herufi ya tano katika Alfabeti ya Kigiriki na Anufu ya Farasi ni nyota angavu zaidi katika Farasi - Pegasus. Bayer alifuata hapa tena utaratibu jinsi gani nyota angavu zinaonekana angani akatangulia kutaja nyota angavu za pembenne ya Farasi.
Historia ya Wokovu Historia ni mfululizo wa habari za mambo yaliyotokea pamoja na sababu zake. Binadamu anaziandika ili kuelewa maisha yake, yaani ametokea wapi, amepata mafanikio gani na matatizo gani. Historia inatufundisha kuishi: kumbukumbu za mambo ya zamani (vita, uhuru, viongozi na mengineyo) zinatuwezesha kuendelea vizuri zaidi. Lakini ni muhimu zaidi kujua mambo makuu aliyoyatenda Mungu ili kutuokoa. Dini ya Uyahudi na ya Ukristo ni dini zinazotegemea historia kuliko maumbile: Mungu hatazamwi kama Muumba tu, bali zaidi kama Mwokozi.
Ngudu Ni moja kati ya kata zinazokua kwa kasi kubwa ndani ya Wilaya ya Kwimba, ambayo ni wilaya kubwa mkoani Mwanza.
Zoolojia Zoolojia linatumia mbinu mbalimbali za kisayansi likichungulia maumbile na miili ya wanyama, michakato ndani ya miili, historia ya mageuko ya spishi za wanyama, jenetiki yao, uenezi wao katika dunia, uhusiano wao na mazingira (ekolojia) na jinsi gani wanahusiana kati yao.
Ekolojia Wataalamu wa ekolojia huchungulia kila kitu kuanzia bakteria ndogo katika myeyusho wa kuwalisha hadi athira ya msitu wa mvua kwa halihewa ya dunia.
Ekolojia inalenga kuelewa jinsi gani pande mbalimbali za uhai duniani zinahusiana na mazingira yao. Kila spishi ya viumbehai inategemea makazi maalumu kwa kudumisha maisha yake. Hapo ekolojia inachungulia pia athira ya mabadiliko yanayosababishwa na binadamu kwa makazi haya na ekolojia yao.
Kuro (jenasi) Kuro ni spishi ya kawaida zaidi ya jenasi "Kobus" katika familia Bovidae. Spishi nyingine za jenasi hii zinaitwa lechwe, mraye na sheshe. Kuna nususpishi mbili za kuro: (kuro) ndogoro na kuro singsing. Spishi zote zinatokea karibu na maji na hutorokea maji wakitishwa na mnyama mbua. Rangi ya spishi nyingi ni ya mchanga lakini rangi ya kuro na spishi nyingine kadhaa ni kahawia hadi kijivu au nyeusi. Mara nyingi iko rangi ya nyeupe kuzunguka macho na pua na matako. Wanyama hawa hula manyasi.
Bakteria Mbinu za mazingira maalumu zimebuniwa ili kukuza ukuaji na kutambua bakteria fulani, huku zikizuia ukuaji wa baadhi ya sampuli za bakteria. Mara nyingi mbinu hizi huwa zimeundwa kwa spishi maalumu, kwa mfano, sampuli ya sputum inaweza kushughulikwa ili kuonyesha ni vijiumbe gani husababishakichomi, ilihali sampuli za kinyesi hukuzwa katika mazingira maalumu kutambua vijiumbe ambao husababisha kuhara, huku ukidhibiti ukuaji wa vijiumbe visivyoleta magonjwa. Sampuli ambazo kwa kawaida huwa tasa, kama vile damu, mkojo au maji ya mti wa mgongo, hukuzwa katika mazingira ambayo yanaweza kukuza vijiumbe vya kila nui. Mara tu kijiumbe kinachosababisha magonjwa kinapotengwa, kinaweza kuelezewa zaidi kupitia kwa umbo lake, ruwaza za ukuaji kama vile (ukuaji wa aerobiki au ukuaji, mifumo ya hemolisi) na matumizi ya mabaka.
Yombeyombe Yombeyombe au yombiyombi ni ndege wadogo wa familia mbalimbali. Spishi moja iko katika Ploceidae, moja katika Viduidae na 24 katika Fringillidae. Hawa ni ndege wanene yenye domo nene na rangi mbalimbali kama nyeusi, kahawia, njano na nyekundu kufuatana na spishi. Wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti au matete (yombeyombe wa kawaida). Hula mbegu lakini hulisha makinda yao wadudu. Yombeyombe wa kawaida hulifuma tago lake kwa majani ya manyasi katikati ya matete au mafunjo au pengine katika kichaka. Jike huyataga mayai 2-5. Yombeyombe wa Fringillidae hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika panda ya mti na jike huyataga mayai 2-7. Tofauti na yombeyombe wengine yombeyombe manjano hajengi tago lake mwenyewe lakini jike huyataga mayai katika matago ya spishi nyingine, k.m. spishi za videnenda na magamaga.
Gombakanzu Gombakanzu au majani ya Pemba ("Stenotaphrum dimidiatum") ni spishi ya nyasi katika nusufamilia Panicoideae. Nyasi hili huunda matabaka mazito ya manyasi, mara nyingi kwa pwani. Kwa sababu ya hiyo spishi hii na spishi ndugu "S. secundatum" hupandwa katika nyua.
Hongwe Hata hivyo, spishi nyingi kiasi za hongwe zimo pia katika makazi ya maji baridi au hutokea katika maji baridi tu. Huko Amerika ya Kaskazini na ya Kusini, karibu na spishi 43 huingia maji ya chumvi kidogo au hupatikana katika maji baridi pekee. Na hata katika Afrika spishi kadhaa zinatokea maji baridi hasa.
Nyasi-bahari Nyanja za nyasi-bahari zinaweza kuwa ama monospesifiki (yenye spishi moja) au zenye spishi zilizochanganywa. Katika maeneo ya wastani, kwa kawaida spishi moja au chache hutawala (kama vile nyasi-bahari majani-mikunga "Zostera marina" katika Atlantiki ya Kaskazini), lakini nyanja za kitropiki kwa kawaida ni anuwai zaidi, spishi 13 zikiwa zimeandikwa nchini Ufilipino.
Dawa ya Kibiolojia Dawa nyingi za vidubini zina kuvu viuawadudu ndani yao, kama spishi za "Metarhizium", "Beauveria", "Isaria" na "Lecanicillium". Dawa hizi hazina haja ya kumezwa kwa sababu kuvu hizi zinapenya kiunzi nje cha wadudu. Kuna spishi nyingi za virusi zinazotumika katika dawa za vidubini, lakini ni lazima dawa hizi zimezwe. Kinyume na virusi na kuvu nematodi viuawadudu, kama spishi za "Steinernema" na "Heterorhabditis", huingia wenyewe kupitia tundu yoyote ya kiwiliwili (kinywa, mkundu, spirakulo n.k.) lakini spishi kadhaa zinaweza kupenya kiunzi nje. Dawa za kudhibiti magonjwa ya mimea zina kuvu kama spishi za "Trichoderma" au bakteria kama spishi za "Bacillus" ("B. subtilis" hasa). Mwishowe kuna dawa za kiuamagugu zilizo na kuvu kama spishi za kuvu-kutu.
Jenetikia Kwa kulinganisha homolojia kati ya aina tofauti za jenomu za spishi inawezekana kuhesabu umbali wa mageuko baina ya spishi hizo na wakati ambapo zinaweza kuwa ziliachana (utaratibu huo unaitwa saa ya molekuli). Ulinganishaji wa jeni kwa jumla hufikiriwa kuwa mbinu sahihi zaidi ya utambazi-sifa za uhusiano kati ya spishi kuliko ulinganifu wa tabia za kifenotipu. Mageuko ya umbali baina ya spishi yanaweza kutumika kutengenezea miti inayoonyesha mageuko; miti hiyo huwakilisha asili moja na kuachana kwa spishi kadiri muda unavyokwenda, ingawa haionyeshi uhamishaji wa nyenzo za jeni kati ya spishi zisizo na uhusiano (jambo linalojulikana kama uhamishaji jeni wa mlalo na ambao hutokea sana katika bakteria).
Kobe Kiwiliwili chao kimefunikwa kwa gamba gumu liitwalo galili. Kwa kawaida galili hii ni yabisi, lakini kuna spishi zilizo na galili nyumbufu, zote spishi za maji. Kichwa, miguu na mkia inachomoza kutoka galili lakini katika spishi nyingi inaweza kuvutwa ndani, spishi za nchi kavu hasa.
Mti Majani yana kazi muhimu kwa mti si mapambo tu. Kuna hasa shughuli mbili
Mwaka 2017 idadi ya spishi za miti zilizojulikana ilikuwa 60,065. Karibu nusu ya spishi hizo ni sehemu ya familia 10 za kibiolojia na asilimia 58 za spishi zinapatikana katika nchi moja tu.
Guruguru (nusufamilia) Nusufamilia hii ina spishi kubwa kabisa za Afrika: hadi sm 75. Lakini spishi nyingi ni sm 30-45. Huishi kati ya mawe na miamba, katika vishimo, katika vichuguu au takataka ya majani na matawi. Chakula chao ni wadudu hasa, kama panzi, mchwa na sisimizi, lakini majongoo, tandu, konokono na mijusi wengine pia, na spishi nyingine hula matunda na maua pia.
Mjusi-kafiri mchana Mijusi-kafiri mchana ni mijusi wa jenasi "Phelsuma" katika familia Gekkonidae. Kinyume na spishi nyingine za mijusi-kafiri, ambazo hukiakia usiku, spishi hizi hukiakia mchana. Katika Unguja na Pemba spishi za huko huitwa mijusi wa mnazi pia, kwa sababu wanatokea kwa majani ya minazi.
Charles Darwin Alipochungulia sampuli za Galapagos hasa alipata dhana ya kwamba spishi hizi zote za karibu zilitokana na aina moja tu iliyowahi kufika kwenye visiwa hivyo lakini baadaye zilianza kuwa tofauti katika kila kisiwa na kuwa spishi ya pekee. Kama hiyo ilikuwa kweli spishi hizi hazikuumbwa hivyo tangu mwanzo.
Nyangumi Kulingana na mazingira yao (tofauti na na wanyama wengine), nyangumi hupumua kwa hiari yao, wanaamua ni wakati gani wa kupumua. Mamalia wote hulala lakini nyangumi hawawezi kulala kwa muda mrefu sababu wanaweza zama majini na kufa. Husemekana ni nusu tu ya ubongo wa nyangumi hulala na sehemu nyingine hufanyakazi, hivyo nyangumi huwa halali moja kwa moja lakini hupumzika vya kutosha. Mara nyingi nyangumi hulala huku jicho moja tu likiwa limefungwa. Baadhi ya nyangumi huwasiliana kwa sauti za kimuziki, zikijulikana kama nyimbo za nyangumi. Sauti hizi zaweza kuwa kubwa sana kutegemeana na spishi zao. Nyangumi waitwao sperm husikika wakitoa sauti za kugonga gonga tu, kwasababu wao wana meno na hutoa pia mwangwi unaoweza kusikika kwa maili nyingi.
Popo-matunda Popo-matunda ni aina za popo wanaokula matunda hasa. Kibiolojia ni mamalia wa familia Pteropodidae, familia pekee ya nusuoda Megachiroptera katika oda Chiroptera, wanaofanana na panya au mbwa mdogo mwenye mabawa. Kwa kawaida spishi hizi ni kubwa kuliko zile za nusuoda Microchiroptera (popo-wadudu) lakini kuna spishi zilizo ndogo kulika spishi fulani za popo-wadudu. Yumkini spishi kubwa kabisa ni popo-bweha wa Uhindi aliye na uzito wa kg 1.6, urefu wa mwili wa sm 40 na urefu wa mabawa wa hadi m 1.5. Mabawa ya popo-bweha mkubwa yana urefu wa hadi m 1.6. Spishi ndogo kabisa ni popo-matunda mabawa-madoa aliye na uzito wa g 15 na urefu wa mwili wa sm 5-6. Popo-matunda hula matunda au mbochi. Wale wanaokula matunda husambaza spishi za miti na wale wanaokula mbochi huchavusha maua. Kama popo wote hata popo-matunda hukiakia usiko na hulala mchana. Wakilala wananing'inia juu chini na kujifunika kwa mabawa. Takriban spishi zote hulala mitini, lakini spishi kadhaa hulala ndani ya mapango.
Nguchiro Nguchiro (Kiing. "mongoose") ni wanyama wadogo kiasi wa familia Herpestidae. Kuna spishi nne huko Madagaska ziitwazo nguchiro pia (nguchiro-bukini) na ambazo ziliainishwa katika Herpestidae, lakini malinganisho ya ADN yameonyesha kwamba spishi hizi zina mnasaba zaida na spishi za Eupleridae. Sasa zimepewa nusufamilia yao binafsi Galidiinae. Nguchiro wa kweli wanatokea Afrika, Asia na Ulaya ya kusini. Wamewasilishwa katika visiwa kadhaa vya Karibi na Hawaii ambapo wamekuwa usumbufu.
Nyokachungwa Nyokachungwa ni spishi za nyoka wenye sumu wa jenasi "Telescopus" katika familia Colubridae. Spishi 9 zinapatikana katika Afrika na spishi 5 katika Eurasia tu.
Mdudu-koleo Kuna spishi zinazoishi juu ya wanyama, lakini takriban spishi zote huishi nje na hula kila aina ya chakula: majani, maua, wadudu wadogo, maada ya mimea na wanyama waliokufa. Spishi kadhaa, kama mdudu-koleo wa Ulaya, zinaweza kuwa wasumbufu na kusababisha hasara katika mashamba. Lakini spishi nyingi zinasaidia wakulima kwa sababu wanakula wadudu wengine wasumbufu, kama vidukari.
Ubongo Ubongo ndio umbile la kibayolojia changamani zaidi inayojulikana, na kulinganisha bongo za spishi mbalimbali kwa msingi wa jinsi zinavyoonekana aghalabu ni vigumu. Hata hivyo, kuna kanuni za kawaida ya muundo wa ubongo zinazotumika kote katika spishi mbalimbali. Hizi huwekwa wazi hasa kwa njia tatu. Mbinu ya mageuko inamaanisha kulinganisha miundo ua bongo za spishi mbalimbali, na kwa kutumia kanuni kwamba mionekano inayopatikana katika matawi yote ambayo alipokelewa kutoka kwa muundo fulani wa kale na kwamba pengine ilikuwa katika watangulizi. Mbinu ya ukuaji ina maananisha kuchunguza jinsi umbo la ubongo unavyobadiliko ya wakati wa ukuaji kutoka kipindi cha kiinitete hadi utu uzima. Mbinu ya kijenetiki ina maanisha kuchunguza jeni zinazopatikana katika maeneo mbalimbali ya ubongo miongoni mwa spishi anuwai. Kila mbinu hukamilisha nyingine na huchangia hayo mengine mawili.
Mageuko ya spishi Inasema ya kwamba spishi za viumbehai zilizopo duniani leo zimetokana na spishi zilizokuwa tofauti za zamani.
Tanganyika (ziwa) Kuna spishi nyingi za samaki aina ya cichlidae zinazokadiriwa kuwa 250 na angalau spishi 75 za samaki wengine. Spishi nyingi wanaishi karibu na mwambao na hadi kina cha mita 180; chini yake kiwango cha oksijeni kinapungua mno. Lakini kiasi kikubwa cha samaki kinapatikana katikati ya ziwa, ila ni spishi chache tu, hasa spishi mbili za kapenta (inayoitwa pia dagaa) na spishi nne za sangala.
Utitiri (Arithropodi) Utitiri ni arithropodi wadogo. Spishi kubwa kabisa zina mm 10-20, lakini takriban spishi zote ni ndogo au ndogo sana: spishi ndogo kabisa ina mm 0.05. Utitiri ni tele katika udongo ambapo husaidia kumeng'enya dutu ya viumbehai. Lakini spishi zinazojulikana zaidi ni vidusia vya nje vya wanyama na mimea. Mifano ya vidusia ni kupe, papasi, funduku na utitiri mwekundu.
Mjusi-kafiri Mijusi hawa ni kundi lenye spishi nyingi kuliko makundi mengine: takriban spishi 1500, nyingi katika Afrika.
Mzumai Mzumai ("Chrysopogon zizanioides") ni spishi ya nyasi katika nusufamilia Andropogoneae. Kwa asili spishi hii inatoka Uhindi lakini siku hizi hupandwa sana katika ukanda wa tropiki. Nchi kuu za uzalishaji ni Haiti, Uhindi, Java na Reunion.
Bakteria Kila spishi ya pathojeni ina tabia ya mwingiliano na miili ya binadamu . Baadhi ya viumbe, kama vile "Staphylococcus" au "Streptococcus," wanaweza kusababisha maambukizi ya ugonjwa wa ngozi, kichomi, ugonjwa wa uti wa mgongo na hata sepsis kupita kiasi, uvimbe wa mara kwa mara ambao huleta mshtuko, kunyong'onyea kwa mishipa ya damu na kifo. Hata hivyo, viumbe hawa ni sehemu ya kawaida ya binadamu na mimea na huwa kwenye ngoziau pua bila kusababisha ugonjwa wowote. Viumbe vingine husababisha magonjwa kwa binadamu, kama vile Rickettsia, ambayo ni kimelea cha ndani ya seli ambayo huweza kukua na kuzaa kama iko ndani ya viumbe wengine. Spishi moja ya Rickettsia husababisha homaya matumbo, ilihali nyingine husababisha homa inayopatikana maeneo ya milima. "Klamidia," kundi lingine la vimelea wa ndani, ina ina spishi ambazo zinaweza kusababisha kichomi, au maambukizi ya magonjwa ya njia ya mkojo na kuchangia katika magonjwa ya mishipa ya moyo. Mwisho kabisa, baadhi ya spishi kama vile Pseudomonas aeruginosa, Burkholderia cenocepacia, na Mycobacterium avium ni ni pathojeni ambazo hutaka kutumia hali fulani ya binadamu walio na uhaba wa kinga ya magonjwa ama chanagarawe za s aitiki.
Popo-wadudu Popo-wadudu ni aina za popo wanaowinda wadudu hasa. Kibiolojia ni mamalia wa nusuoda Microchiroptera katika oda Chiroptera wanaofanana na panya mwenye mabawa. Kwa kawaida spishi hizi ni ndogo kuliko zile za nusuoda Megachiroptera (popo-matunda) lakini kuna spishi zilizo kubwa kulika spishi fulani za popo-matunda. Spishi ndogo kabisa ni popo pua-nguruwe aliye na urefu wa mm 29-33 na uzito wa g 2. Kwa hivyo popo huyu ni spishi ndogo kabisa ya mamalia pia. Kirukanjia wa Etruski anaweza kuwa na uzito mdogo zaidi (g 1.2-2.7) lakini ni mrefu zaidi (mm 36-53). Popo-wadudu hula wadudu hasa lakini spishi nyingine hula samaki, ndege na wanyama wadogo na hata damu. Hutumia miwangwi ya sauti yao ili kuyakamata mawindo yao. Spishi kadhaa hula matunda na mbochi na hizi hazitumii miwangwi.
Mkunga Mfyonzaji Kuna spishi 18 za mikunga wafyonzaji zilizopo. Spishi hizi ni vidusia waladamu na hula kwa kuchochea ndani ya mwili wa samaki wengine ili kufyonza damu yao. Spishi 9 baina hizi huhamia kutoka kwa maji ya chumvi hadi maji baridi ili kuzaliana (baadhi yao pia wana idadi za maji baridi) na tisa wanaishi katika maji baridi tu. Katika ngeli Hyperoartia kuna spishi 20 nyingine zisizofyonza damu na hizi ni spishi za maji baridi. Waliokomaa wa spishi hizi hawali; wanaishi wakila akiba waliyopata kwa njia ya kuchuja chakula kutoka maji wakati walikuwapo lava au amoseti (Kiing. ammocoetes).
Detepwani (familia) Detepwani ni ndege wa nusufamilia Cerylinae katika familia Alcedinidae. Spishi kubwa zinaitwa mkumburu au zumbulu. Wanafanana na midiria lakini spishi nyingi ni wakubwa zaidi na zote zina kishungi. Kwa kweli baina ya spishi hizi kuna zile kubwa kabisa za familia hii, lakini American pygmy kingfisher ni mdogo sana. Takriban spishi zote zina rangi ya majani ya metali mgongoni na nyekundu kidarini, lakini detepwani wa kawaida ni mweusi na mweupe tu.
Muwati Miwati ni miti ya jenasi "Acacia" katika familia Fabaceae iliyo na majani yenye sehemu nyingi, lakini vikonyo vya majani vya spishi nyingi vimekuwa vipana na vimebadili majani menyewe. Zamani jenasi hii ilikuwa na spishi takriban 1300 lakini wanasayansi wameigawanya kwenye jenasi tano sasa: "Acacia", "Vachellia", "Senegalia", "Acaciella" na "Mariosousa". Spishi za "Acacia" zinatofautiana na zile za jenasi "Vachellia", "Senegalia" na "Acaciella" kwa ukosa wa miiba (ghairi ya muwati kangaruu). Hazina mastipula (majani mawili madogo chini ya jani kuu) kama spishi za "Mariosousa". Kwa asili miti hii inatokea Australia lakini imewasilishwa katika mabara mengine.
Chuchunge Chuchunge huishi bahari vuguvugu, hasa karibu na uso, katika bahari za Atlantiki, Hindi na Pasifiki. Idadi ndogo hupatikana katika milango ya mito. Takriban spishi zote za chuchunge wa baharini zinajulikana kutoka kwenye pwani za bara, lakini baadhi huenea katika Pasifiki ya Magharibi na Katikati, na spishi moja ni ya kienyeji katika Nyuzilandi. "Hemiramphus" ni jenasi ya bahari za dunia yote.
Kurumbiza Kurumbiza ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia ya Muscicapidae. Spishi nyingine zinaitwa madende. Zamani waliainishwa katika familia ya mikesha (Turdidae). Mkia wao ni mrefu kuliko ule wa zuwanende. Wana rangi ya kijivu, nyeusi, buluu au kahawa mgongoni na spishi nyingi wana koo na kidari ya rangi ya machungwa au nyekundu. Hawa ni ndege wa misitu ya Afrika na Asia. Madume ya spishi kadhaa waimba vizuri sana (k.m. Kurumbiza wa Ulaya). Hula wadudu hasa lakini spishi nyingine hula buibui, nyungunyungu na vyura na mijusi wadogo pia, na pengine hata beri. Hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika mti, kichaka au tundu ya asili. Jike huyataga mayai 2-6.
Neopalpa donaldtrumpi Jenasi "Neopalpa" pamoja na spishi "Neopalpa neonata" ilielezwa mara ya kwanza mwaka 1998 na Dalibor Povolný. Miaka 20 baadaye Vazrick Nazari aliangalia upya mifano ya kipepeo hiki iliyohifadhiwa katika taasisi ya Bohart Museum of Entomology. Alitambua ya kwamba mifano kadhaa ilitofautiana na mingine na kuwa spishi mpya aliyoiita "Neopalpa donaldtrumpi" kwa sababu ya vigamba vya rangi ya njano-nyeupe kichwani. Haya yalimkumbusha kuhusu nywele za Donald Trump. Ilhali nafasi yake ya kueleza spishi mpya ilitokea karibu na tarehe ya Trump kuingia katika uraisi kwenye januari 2017 aliamua kutumia hili kwa sababu aliona sayansi ya wadudu ilihitaji kujulikana zaidi.
Isopodi mkubwa Isopodi wakubwa waliokusanywa katika mwambao wa Mashariki ya Australia kwa kuweka mitego wameonyesha mbadala katika utofauti na kina cha maji. Vile kina cha maji kinavyozidi kuwa kikubwa, idadi chache ya spishi kupatikana, na spishi walio wakubwa waelekeao kuwepo. Isopodi wakubwa waliopatikana katika maji ya kina kirefu sana huko Australia walifananishwa na wale walioonekana Meksiko na India.
John Edward Gray Kazi hii ilimleta kuainisha mamia ya spishi za wanyama na ndege na kwa hiyo jina lake linakumbukwa katika majina ya spishi alizotangulia kueleza kisayansi.
Alipenda pia stempu za posta alikuwa kati ya watu wa kwanza duniani waliokusanya stempu.
Papa (samaki) Papa ni kundi la spishi 500 za samaki wenye kiunzi cha gegedu badala ya mifupa. Gegedu ni dutu ya kunyambuliwa kama mpira mgumu lakini laini kuliko mifupa kamili. Karibu spishi zote za papa wanaishi katika maji ya chumvi baharini.
Kuvu Kiuawadudu Spishi za Entomophthorales zina uwezo mkubwa wa kuua wathiriwa wao na husababisha magonjwa ya mlipuko katika umma za wadudu. Lakini spishi za makundi mengine hazifanyi hii mara nyingi. Kuvu viuawadudu haziui wadudu wote lakini kila spishi ya kuvu huua nambari fulani ya spishi za wadudu tu. Ili kufaa kama dawa ya kibiolojia lazima kuvu iwaue idadi kiasi ya wadudu. Vilevile lazima kuvu hii ichanganyikwe na maji au mafuta na viambato vyingine au katika unga, na mchanganyiko huu lazima uweze kuhifadhiwa angalau miezi sita. Watu wanahitaji pia njia ya kunyunyiza dawa hii: aina ya bomba la kupulizia, dozi, wakati wa siku n.k.
Nematodi Kutofautisha na kuainisha nematodi ni kazi ngumu. Hadi sasa spishi 80,000 zimeelezwa kitaalamu. Kuna makadirio ya kwamba idadi ya spishi hizo inaweza kufikia nusu milioni. Nematodi wengi ni minyoo midogo myeupe au bila rangi wanayoishi katika mazingira mabichi.
Moma Moma ni spishi za nyoka wenye sumu wa jenasi "Bitis" katika familia Viperidae. Spishi moja huitwa bafe pia na spishi nyingine wa familia Viperidae huitwa vipiri.
Kangaruu Kangaruu (kutoka Kiing.: kangaroo) ni jina la wanyama mamalia wa spishi mbalimbali walio wenyeji wa Australia. Wote ni wala majani wanaobeba watoto wao wachanga ndani ya pochi ya ngozi iliyopo nje ya mwili juu ya tumbo wakiwa spishi zinazojulikana zaidi ya wanyama wa ngeli ndogo ya marsupialia. Familia ya spishi zao huitwa kwa jina la bioloja "Macropodidae" yaani wenye miguu mikubwa (Kigiriki "makrós" (kubwa) na "poús" (mguu)). Kuna spishi zaidi ya 60 zinazojulikana.
Kaswende Kaswende inasababishwa na bakteria ya  spirochete "Treponema pallidum" baadhi ya spishi "pallidum". Njia ya kawaida zaidi ya kuambukizwa ni kupitia ngono; hata hivyo, kaswende pia inaweza kuambukizwa kutoka kwa mama hadi kwa mimba wakati wa ujauzito au wakati wa kuzaliwa kwa mtoto, na kusababisha kuzaliwa na kaswende. Magonjwa mengine ya binadamu yanayohusiana ni"Treponema pallidum"bakteria inajumusiha buba (baadhi ya spishi "pertenue"), pinta (baadhi ya spishi "carateum") na bejel (baadhi ya spishi "endemicum").
Sangari Sangari ("Digitaria abyssinica") ni spishi ya nyasi katika nusufamilia Panicoideae iliyo na mnasaba na mfonio ("D. Exilis" na "D. Iburua"). Inafanana pia na lugowi ("Cynodon" sp.) lakini masuke yake ni membamba zaidi. Asili ya spishi hii ni Afrika ya Mashariki na ya Kati lakini imewasilishwa katika Afrika ya Kusini, Afrika ya Magharibi na Asia. Nyasi hili ni gugu baya katika mashamba.
Anthropolojia ya Kimarekani Swali analolishughulikia Deacon ni, ni tabia na mabadiliko yepi ya kitabia katika mazigira ambayo yamechangia katika kuasilishwa kwa kufikiria kiishara? Hapa anatilia mkazo umuhimu wa kutofautisha binadamu na spishi zingine siyo kwa lengo la kuweka juu werevu wa binadamu bali ni kuonyesha palipo na tatizo. Madaam ukuaji wa "H. sapiens" ulianza na mababu ambao hawakuwa na “utamaduni”, kile kilichowapelekea kuachana na kujifunza kwa kufikiria, mawasiliano, na njia za kutengeneza vifaa ambazo zilikuwepo na zikaendelea kuasilishwa kwa nyani wengi (na wengine wamependekeza, spishi za wanyama)? Mifumo ya ishara ya kujifunzia inachukua muda mwingi kuliko njia zingine za mawasiliano, kwa hivyo mawazo ya kiishara yaliwezesha kuzuka kwa mbinu tofauti ya mawasiliano lakini haikuwa bora zaidi kuliko ya nyani. Hata hivyo iliisaidia sana "H. sapiens" kukua. Deacons anaanza kwa kuangalia mambo mawili makuu katika historia ya ukuaji: kutafuta chakula na mahusiano ya kingono. Anavyotambua, ushindani kwa kupata ngono hubana uwezekano wa kuwepo kwa ushirikiano wa kijamii katika spishi nyingi. Hata hivyo, kulingana na Deacon, kuna mabombwe matatu yanayojitokeza katika uzalishaji wa binadamu ambayo huwatofautisha na spishi zingine:
Elki Elki (kutoka Kiing.: "elk", Kisayansi: "Alces alces") ni spishi kubwa katika familia Cervidae. Elki wanajulikana kwa kichwa chake kikubwa na pembe-tawi zake zinazogawanyika kama vidole vya kiganja; spishi nyingine za familia hii huwa na pembe-tawi zinazogawanyika katika matawi. Kwa kawaida elki huishi misituni mwa kaskazini na misitu yenye miti ya kupukutika majani yake ya Nusudunia ya Kaskazini katika hali za nchi za wastani hadi maeneo ya chini ya Aktiki. Kutokana na uwindaji, elki wana makazi madogo zaidi. Sasa elki wengi wanapatikana Kanada, Alaska, Skandinavia na Urusi. Wao hula mimea ya ardhini na majini. Wanyama ambao huwinda elki ni mbwa-mwitu, dubu na binadamu. Tofauti na spishi zingine za kulungu, elki ni wanyama pweke na huwa hawaishi na kundi la elki wengine. Ingawa elki kwa kawaida hutembea polepole, wakasirishwapo elki waweza kuwa mkali na kusonga haraka. Wakati wa demani iliye majira yao ya kupandana, madume wa spishi hupigana na madume wengine na kumshindania jike.
Notoptera Notoptera (notos = mgongo, ptera = mabawa) ni oda ndogo ya wadudu iliyo na spishi 55 zinazoishi hadi sasa. Spishi hizi zimeainishwa katika familia mbili: Grylloblattidae (wadudu-barafu) na Mantophasmatidae (watambaaji-miamba). Kuna familia mbili za spishi zilizoisha sasa.
Mageuko ya spishi Msingi wa nadharia hii ni mabaki ya kisukuku ya viumbehai ambao hawapo tena duniani lakini wanafanana kiasi na viumbehai wa leo, pamoja na ulinganifu wa spishi za karibu na za mbali zaidi. Nadharia ya mageuko ya spishi inalenga kueleza mabadiliko hayo.
Spishi Jina la spishi huwa na maneno mawili: Kwanza jina la jenasi (linaloanza kwa herufi kubwa) halafu neno la pili la kutofautisha spishi (linaloanza kwa herufi ndogo). Maneno ya jenasi na spishi huandikwa kwa herufi italiki.
Salamanda Salamanda ni wanyama wa oda Caudata katika ngeli Amfibia wafananao na mijusi. Wanatofautiana na vyura kwa kuwa na mkia hata katika hatua ya mnyama mzima. Ngozi yao haina magamba na ni laini na nyevu, lakini ngozi ya spishi nyingi za familia Salamandridae ni kama mahameli au ina sugu. Rangi ya salamanda ni nyeusi, kijivu au kahawia kwa kawaida, lakini madume ya spishi nyingi hupata rangi kali wakati wa kuzaa. Spishi kadhaa zina sumu katika ngozi yao na hizi zina daima madoa au milia ya rangi kali ili kuonya wanyama mbuai. Takriban salamanda wote wanatokea nusudunia ya kaskazini, lakini spishi kadhaa zinatokea Amerika ya Kusini. Spishi nne zinatokea Afrika tu, huko kaskazini (Maroko, Aljeria na Tunisia).
Punda milia Kuna spishi tatu ambao wanaeleweka vizuri; kwa pamoja spishi mbili hapa wanajumla ya nususpishi nane. Punda milia ndio waliotawanyika zaidi, na mahusiano kati yao na baadhi ya nususpishi nyingine hazijaeleweka vizuri.Punda milia wa kwenye nyanda ‘Plains Zebra’ ("Equus quagga") wana takribani nususpishi sita waliosambaa sehemu kubwa za kusini na mashariki mwa afrika. Ingawa punda milia wana jamii nyingi zenye kufanana, lakini hawachanganyi katika kuzaliana. Kila spishi huweza kuzaa tu kwa uwezo wao mpaka tu kwa msaada wa sayansi.
Nyati-maji wa mwitu Hapo awali nyati-maji wa mwitu alikuwa akiainishwa kama nususpishi ya nyati-maji wa kaya, "Bubalus bubalis arnee". Mnamo 2003, ICZN (Tume ya Kimataifa ya Istilahi za Kizoolojia) iliamua kwamba spishi ya "Bubalus arnee" ni halali, pamoja na spishi 16 nyingine za pori, katika Maoni 2027.
Mkarakara Asilia ya mimea hii ni Amerika, Amerika ya Kati na ya Kusini hasa. Kuna takriban spishi 550. Siku hizi spishi kadhaa hukuzwa sana katika kanda za tropiki na hapa Afrika ya Mashariki mkarakara-jeusi na makarakara-tamu inajulikana sana na mkarakara-njano pia tangu mwanzo wa karne hii.
Mforosadi Miforosadi (pia mifurusadi) ni miti ya jenasi "Morus" katika familia Moraceae. Kwa kawaida miti hii si mikubwa sana. Matunda yao huitwa maforosadi na yale ya spishi kadhaa huliwa sana duniani. Majani ya mforosadi mweupe, na spishi nyingine pia, hutumika kwa kulisha viwavi wa nondo wa hariri.
Mnavu Kuna spishi nyingine, "Solanum americanum", ambayo imewasilishwa katika Afrika na ambayo inafanana sana na "S. nigrum". Watu wengi hawawezi kulinganua spishi hizi na mbili zote huitwa mnavu. Hata "S. americanum" hulika.
Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani Shirika lilianzishwa tarehe 28 Machi 1884 na Karl Peters na Wajerumani wengine waliotaka Ujerumani kuingia kati ya mataifa yenye koloni. Shabaha ya shirika ilikuwa kuanzisha makoloni ya Kijerumani katika maeneo nje ya Ujerumani.
Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani (kwa Kijerumani "Gesellschaft für Deutsche Kolonisation", GfdK; kwa Kiingereza ""Society for German Colonization"") lilikuwa shirika la binafsi nchini Ujerumani lililoweka msingi kwa koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani katika eneo la Tanzania ya leo.
Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani Baada ya kurudi Ujerumani mwaka 1885 Peters alitumia "mikataba" hii kwa kupata "hati ya ulinzi" ya serikali ya Ujerumani kwa ajili ya kazi ya shirika katika maeneo husika. Baada ya kupewa hati ya ulinzi Peters aliunda shirika mpya la Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki na kupeleka haki za shirika kuhusu maeneo ya Kiafrika kwake.
Tanganyika Tangu mwaka 1885 Karl Peters, kwa niaba ya Shirika la Ukoloni wa Kijerumani (Gesellschaft für Deutsche Kolonisation) alianza kufanya mikataba na watawala wenyeji katika maeneo ya Usagara, Nguru, Useguha na Ukami iliyoweka msingi wa madai yake ya kuchukua utawala mkuu wa maeneo hayo. Mikataba hii ilikuwa ya udanganyifu maana Peters aliwahamasisha machifu kutia sahihi kwenye matini za Kijerumani ambazo hawakuelewa.
Historia ya Tanzania Tangu mwaka 1885 Karl Peters, kwa niaba ya Shirika la Ukoloni wa Kijerumani (Gesellschaft für Deutsche Kolonisation) alianza kufanya mikataba na watawala wenyeji katika maeneo ya Usagara, Nguru, Useguha na Ukami iliyoweka msingi wa madai yake ya kuchukua utawala mkuu wa maeneo hayo.
Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki "
Kampuni hii ilichukua nafasi ya Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani lililotangulia mwaka 1884. Wawakilishi wake walisafiri mwaka uleule Zanzibar na kuingia Tanganyika barani. Walitembelea machifu kadhaa upande wa mashariki wa maeneo chini ya utawala wa Zanzibar kwenye pwani. Hapa waliongea vizuri na machifu wakawaambia ya kwamba mfalme mkubwa huko Ulaya anawapenda yu tayari kuwasaidia dhidi ya maadui na pia dhidi ya Wazanzibari. Waliombwa kukubali urafiki na mfalme mkubwa wa Berlin na kutia sahihi mikataba ya urafiki na ulinzi. Machifu kadhaa walitia sahihi kwenye mikataba yaliyoandikwa kwa Kijerumani bila kuelewa walichofanya wala yaliyomo ya mikataba ile. Maneno ya mle yalisema ya kwamba chifu anakabidhi nchi yake yote kwa shirika pamoja na haki za matumizi na haki za mali ya ardhi, biashara na kodi.
Vita ya Abushiri Mnamo 1884 Mjerumani Karl Peters alifika Zanzibar akiwa mwakilishi wa Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani akaendelea kuvuka bahari na kufanya mikataba ya ulinzi na machifu kadhaa wa Tanganyika. Hakujaribu kufanya mikataba katika eneo la pwani lenyewe ilhali alijua ilikuwa eneo la Kizanzibari. Hata hivyo sultani alipinga mikataba akidai ya kwamba machifu hao waliwahi kukubali ukuu wake, kwa hiyo Peters alikuwa alivunja eneo la Kizanzibari.
Wangulu Kufuatana na maelezo ya Peters, huyu alikuwa "Sultani wa Nguru" aliyefanya urafiki naye, baadaye aliweka alama yake kwenye karatasi iliyoandikwa na Peters na wenzake. Katika matini iliyopelekwa baadaye Berlin, mji mkuu wa Ujerumani, Masungu Binani kama Bwana wa "nchi za Katungekaniani na Kwindokaniani katika Nguru" alikubali kukabidhi haki zote za kiutawala na wa kiuchumi kwa Shirika la Ukoloni wa Kijerumani lililowakilishwa na Peters.
Afrika ya Mashariki ya Kijerumani Koloni hili lilianzishwa na mfanyabiashara Mjerumani Karl Peters mwaka 1885 kwa niaba ya "Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki".
Afrika ya Mashariki ya Kijerumani Peters, aliyewahi kusoma chuo Uingereza, aliona wivu juu ya ukoloni wa Uingereza, akiamini ya kwamba Ujerumani ungestahili nafasi hiyo pia. Hivyo alianza kudai koloni katika mikutano, akaanzisha "Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani " mwaka 1884 iliyokuwa kitangulizi cha kampuni.
Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani Baada ya kuundwa kwa shirika tume lake lilisafiri Zanzibar mwaka huohuo wa 1884 kwa shabaha ya kujipatia maeneo kwenye bara la Afrika. Wajumbe wa tume hili walikuwa Karl Peters, Joachim von Pfeil na Karl Jühlke. Kutoka Unguja Peters alivuka bahari akafika Saadani. Kutoka hapa aliendelea sehemu za ndani zaidi alipoanza kufahamiana na machifu katika Useguha, Nguru, Usagara na Ukami aliohamasisha kuweka alama zao kwenye karatasi zenye matini ya kuwa, walikabishi haki zao za kiutawala na kiuchumi kwa shirika. Kuna uhakika ya kwamba machifu wenyewe hawakuelewa maana ya karatasi hizi wala hawakuwa na madaraka yaliyopelekwa kwa shirika la ukoloni.
Shirika la Huduma kwa Wanyama Pori ya Kenya Shirika la Kenya la Wanyama Pori (KWS - Kenya Wildlife Service) lilianzishwa mwaka 1990. Inasimamia uasilia na viumbe hai wa nchi, ikilinda na kuhifadhi flora na fauna.
Lee Byung-chul Hatua ya kwanza ya Shirika la Kikorea (FKI) lilianzishwa Agosti 1961. Shirika lilianzishwa na Mwenyekiti wa Kikundi cha Samsung Lee Byung-chul.
Shirika la Kimataifa la Hidrografia Shirika hili lilianzishwa mwaka 1921 na mataifa 19 kwa jina la "International Hydrographic Bureau" (Ofisi ya Kimataifa ya Hidrolojia). Makao makuu yamepelekwa Monaco. Tangu 1970 iko jina la sasa.