mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
نام طبرستان در پایان، به ریشه‌شناسی نام کوه دماوند می‌پردازیم؛ که در برخی افسانه‌ها جایگاه دیو سپید توصیف شده‌است. کوه دماوند بلندترین و باشکوه‌ترین کوه ایران زمین، کوهی است که از میان رشته کوه البرز سربرافراشته است. کوه دماوند، کوه اسطوره‌ای ایران زمین و طبرستان، یکی از هفت کوه مخروطی شکل آتشفشانی جهان است. به منظور ریشه‌شناسی معنی نام دماوند به دو مسئله توجه می‌کنیم: بعضی از تاریخ نویسان پس از اسلام، از جمله ابن اسفندیار در تاریخ طبرستان، این واژه را به شکل «دَنباوند danbavand» و «دَماوند damavand» نوشته‌اند. در شاهنامه فردوسی نیز به صورت دماوند آمده‌است.
زرین‌کوه زرین‌کوه با بلندای ۳۸۵۲ متر بلندترین قلهٔ خط‌الرأس زرین‌کوه از رشته‌کوه‌های فیروزکوه است و در جنوب دریاچه‌های تار و هویر در دهستان ابرشیوه شهرستان دماوند جای گرفته‌است. گستردگی این رشته از شهر دماوند تا پل دلیچای است. بستر رودخانه‌های تار و دلیچای در راستای این رشته‌کوه گسترده شده‌اند. جبههٔ شمالی قله، پرتگاه با سنگهایی خردشده است. این پرتگاه پی‌آمد آب‌شدن یخچالها و سرازیر شدن آن‌ها به‌سوی کوهپایه است.
دماوند جانوران گیاه‌خوار کل‌وبز، قوچ‌ومیش، گراز، خرگوش. به جز گراز و خرگوش که در دشت‌های کوهپایه‌ای کوه دماوند زندگی می‌کنند، دیگر جانوران، فصل‌های گرم را در ارتفاعات سپری کرده و با سرد شدن هوا به مرور ارتفاع کم می‌کنند. این جانوران تا ۵٬۰۰۰ متری هم بالا می‌روند.
جلال رابوکی رابوکی از نسل اول هیمالیانوردان ایرانی است که سال ۱۳۵۲ در برنامه شناسایی اورست از یخچال خومبو شرکت داشت. در دهه ۵۰ تا ارتفاع بالای ۷۵۰۰ متر قله ماناسلو نیز صعود کرده بود. در پی حادثه او در کوه دماوند که در عید نوروز اتفاق افتاد تلاش‌های بسیاری برای پیدا کردن او انجام شد اما بی‌نتیجه بود اما ۶ ماه بعد جسد او در دره یخار پیدا شد.
میاندوآب شهرستان میاندوآب، از نظر توپوگرافی، تپه ماهوری و جلگه‌ای است. بجز در شرق میاندوآب، که دامنه‌های سهند در آن واقع است؛ اکثراً تپه ماهوری و هرچه به طرف شهر میاندوآب نزدیک می‌شویم از ارتفاع آنان کم می‌شود. بلندترین ارتفاع کوه‌های مرز آذربایجان‌شرقی و غربی، در محل ربط با ارتفاع ۲۸۳۲ متر است و کوه‌های جان‌آقا، عثمان اولن، آیدشه و ارتفاعات نوروز لو (سد انحرافی نوروزلو در پای این کوه بر روی زرینه‌رود احداث شده) ۱۴۵۰ متر ارتفاع دارند. همچنین کوه قشلاق‌لو، با ارتفاع ۱۳۷۰ متر و ارتفاعات خطایی، در اطراف تالاب چنگیزگلی، با ارتفاع ۱۴۵۰ متر و کوه تلخاب یا قزل کوه، در حد فاصل مهاباد و میاندوآب با ارتفاع ۱۶۴۵ متر می‌باشد.
رشته‌کوه بینالود کوه بینالود، با وجود ارتفاعی کمتر از شیرباد، شهرت بیشتری دارد. قله قوچگر با ارتفاع ۲۸۹۰ متر از سطح دریا، فلسکه با ارتفاع ۳۱۵۰ متر، زشک با ارتفاع ۲۵۱۵ متر، چمن با ارتفاع ۲۵۲۳ متر و قله زرگران با ارتفاع حدود ۳۱۰۰ متر از سطح دریا از دیگر قله‌های مهم رشته‌کوه بینالود هستند.
دماوند در ارتفاعات مختلف کوه دماوند، گیاهان فراوان و گوناگونی می‌رویند که برخی از آن‌ها فقط در ارتفاعات خاصی دیده می‌شود. گیاهان این منطقه که به اسم دماوند نامگذاری شده‌اند، عبارتند از: کلاه میرحسن دماوندی، کزل دماوندی، بومادران دماوندی، پیرگیاه دماوندی، ریش قوش دماوندی، فراموشم مکن دماوندی، زنگوله‌ای دماوندی، کتانی دماوندی و ماشک دماوندی. در ارتفاع ۳٬۲۰۰ تا ۳٬۵۰۰ متری، علف و بته‌های بلند و خاردار و به هم پیوسته وجود دارند. برخی از انواع بته‌های خاردار دماوند عبارتند از: کلاه میرحسن دماوندی، خارپشتی، گونه‌های هزارخار (مانند گون)، بته‌های بنفش‌رنگ اسپرس پشته‌ای و گچ دوست گل سنگی. از گونه‌های ورموت (افسنتین) نیز در دماوند وجود دارند که عبارتند از: درمنهٔ کوهی، درمنهٔ معطر، درمنهٔ کوهسری و گونهٔ فراوان درمنهٔ شرقی. برخی دیگر از گونه‌های گیاهای دماوند عبارتند از: کاج آلپ، اسپرس کوهی نیمه کروی، گون، یاسمن صخره‌ای، ازمکی کوهسری، پیربهار دنایی، شبدر شاه بلوطی، ترشک کوهسری، دغدغک البرزی، پلاخور بوته‌ای، گالش انگور، تیره گل، نسترن وحشی، قفقازی، رُز گردآلود، گز، علف بره، چمن آراراتی، چمن گندمی آسیای مرکزی، جاروی علفی بامی، علف قرمز، جو چمنزار، ملیکای بی زبانک، علف صورتی، چاودار هراتی، شبه یولاف شکننده، ریش سنبل، خشخاش طناز، شکرتیغال و شکرتیغال مشهدی، چون جاشیر، سریش و در جاهای مرطوب زبان طلا، پیرسنبل، قدومهٔ پرشاخه، جعفری فرنگی معطر، بادرنجبویهٔ دنایی، خاکشیر تلخ کوتوله، گل بی مرگ طلایی، پنجه برگ نقره گون، آزاد بری، پنجه برگ همدانی، دنایی، سنبلهٔ ارغوانی و مینای پرکپهٔ برگ نقره‌ای. دامنهٔ کوه دماوند در ارتفاع ۲٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰ متری کاملاً پوشیده از شقایق است. این شقایق منحصربه‌فرد، در دنیا شناخته شده‌است و با نام شقایق لار و رینه در کتاب‌های معتبر گیاه‌شناسی جهان به ثبت رسیده. همچنین این منطقه از لحاظ مرتع و چراگاه بسیار غنی است؛ حتی در ارتفاعات بلند دماوند نیز (زیر چهار هزار متر) از این بابت فقر چندانی وجود ندارد.
کوه ویلهلم کوه ویلهلم در رشته‌کوه بیسمارک در استان سیمبو در جنوب غربی مادانگ قرار دارد. در این کوه یخچالهایی که قدمتشان به اواخر دورهٔ پلیستوسن می‌رسد، دریاچه‌های یخچالی، دریاچه‌های عمیق کوهستانی و دره‌هایی Uشکل قابل مشاهده‌اند. همچنین پوشش جنگلی در این کوه در حداقل قرار دارد. جنگل‌های کوهستانی پایین‌دست در ارتفاعی بین ۲۶۳۰ تا ۳۰۰۰ متر قابل مشاهده‌اند و ارتفاع تاج‌پوش آن‌ها به ۳۰ متر می‌رسد. از ارتفاع ۳۰۵۰ متر تا ۳۶۶۰ متر جنگل‌های کوهستانی بالادست قرار دارند که تنها شامل یک لایهٔ انبوه از درختانی است که همچون تاجی کوه را در بر گرفته‌اند. سایبان این درختان بین ۱۰ تا ۲۰ متر ارتفاع دارد. در ارتفاع ۳۶۶۰ متر بوته‌ها و درختان کوتاه‌قد قرار گرفته‌اند که ارتفاع سایبانشان به ۶ متر می‌رسد.
فهرست بلندترین کوه‌های ایران به‌طور کلی کوه به برجستگی منفردی از یک سرزمین گفته می‌شود که در منطقه‌ای توسط دشت‌ها احاطه شده و بیش از ۶۰۰ متر ارتفاع داشته باشد. قله (چکاد) نیز مرتفع‌ترین قسمت در کوه، تپه یا یک ناهمواری است. در واقع اصل «برجستگی» در تعریف کوه بسیار مهم است نه ارتفاع. اورست با ارتفاع ۸۸۴۸ متر بلندترین کوه کره زمین به حساب می‌آید و کی ۲ با ارتفاع ۸۶۱۱ متر دومین کوه بلند کره زمین است، در صورتی که دومین قله بلند کره زمین بعد از اورست یکی از قله‌های فرعی خود کوه اورست است که کوهی مستقل به حساب نمی‌آید اما ارتفاع آن از کی ۲ بیشتر است.
ولایت بدخشان ولایت بدخشان دارای کوه‌های بلند و رودخانه‌های خروشان است. سه رشته‌کوه مهمی که این ولایت را اشغال کرده‌است، رشته‌کوه‌های پامیر (مرتفع‌ترین قله، تغارمه با ۷٬۸۹۹ متر ارتفاع)، هندوکش (مرتفع‌ترین قله، نوشاخ با ۷٬۴۹۲ متر ارتفاع) و خواجه‌محمد (مرتفع‌ترین قله، اَخوی با ۵٬۶۸۰ متر ارتفاع) می‌باشند؛ کوه‌های کمالنگ، جلغر، هزارچشمه (مرتفع‌ترین قله، بیاک‌چشمه با ۴٬۷۴۱ متر ارتفاع)، کلات (مرتفع‌ترین قله، کلات با ۴٬۰۹۰ متر ارتفاع) و سفیدخرس (مرتفع‌ترین قله، سفیدخرس با ۵٬۳۲۶ متر ارتفاع) از دیگر ارتفاعات بدخشان به‌شمار می‌روند.
دماوند دَماوَند کوهی در شمال ایران و استان مازندران است که بلندترین کوه ایران و بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه است. دماوند در پارهٔ مرکزی رشته کوه البرز در جنوب دریای مازندران جای دارد. این کوه از دیدگاه تقسیمات کشوری، در بخش لاریجان در شهرستان آمل در استان مازندران قرار دارد. این کوه به هنگام صاف و آفتابی بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین، قم و همچنین کرانه‌های جنوبی دریای خزر قابل رؤیت است. کوه دماوند در تاریخ سیزدهم تیر ماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد. این کوه همچنین از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است. در اساطیر ایران نیز از دماوند یاد شده و شهرت آن بیش از هر چیز به این سبب است که ضحاک در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به‌طور کلّی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است. در بندهش این چنین آمده: رود هرهز (هراز) در تپرستان (مازندران) است و از کوه دماوند سر چشمه می‌گیرد.
سیالان سیالان (محلی: سیو لان) نام کوهی است که در منطقهٔ کوهستانیِ البرز مرکزی و در مرز استان‌های مازندران و قزوین قرار گرفته‌است. این کوه از شمال به درهٔ دوهزار و دشت‌دریاسر شهرستان تنکابن در استان مازندران و از جنوب به بخش رودبار الموت شرقی در استان قزوین مشرف است. قلهٔ سیالان ۴۱۷۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این قله یک جان‌پناه در سمت شمالی و یکی در سمت جنوبی دارد و می‌توان از سه مسیر به سیالان صعود کرد. از نوک قله سیالان می‌توان کوه‌های تخت سلیمان، قله علم کوه، قله شاه رشید و قله سماموس و تکه ای از قله زیبای دماوند را تماشا کرد.
لیلی‌داغی لیلی‌داغی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گاودول شرقی .بخش مرکزی شهرستان ملکان(ملک کندی) واقع شده‌است.این روستا در کنار بلندترین کوه ملکان با ارتفاع بیش از2000 متر از سطح دریا قرار گرفته و این کوه نیز نامش لیلی داغی است، در واقع نام روستا برگرفته از نام همین کوه زیبا وسرسبز است. شکل این کوه شبیه به کوه دماوند است ولی با ابعاد کوچکتر. این کوه زیبا در چند کیلومتری قیزلار قالاسی (قلعه دختران) قرار گرفته که از جاذبه‌های توریستی منطقه نیز به‌شمار میرود. لیلی داغی(کوه لیلی)آخرین روستای شهرستان ملکان در طرف شمال شرق است. فاصله هوایی لیلی داغی از شهرستان ملکان 20 کیلومتر است. برای رسیدن به این محل زیبا دو مسیر موجود است.یکی از راه‌های موجود ازروستای آریخ ودیگری مسیری است که ازروستای قوریجان به طرف مراغه میگذرد.
زاهدان زاهدان به‌صورت گودالی بزرگ در میان کوه‌های مختلفی قرار گرفته‌است. از مهم‌ترین کوه‌های این شهر می‌توان کوه‌های اشتران (ارتفاع: ۳۰۱۲ متر)، انجیردان (ارتفاع: ۲۲۵۵ متر)، جیکو، پیرخان (ارتفاع: ۲۲۲۱ متر) و ملک‌سیاه (به سیستانی ملک سیه کوه) را نام برد. نکته
البرز بلندترین کوه البرز و ایران، کوه دماوند (۵۶۱۰ متر) است که در استان مازندران، شهرستان آمل، شهر رینه قرار دارد. دامنه‌ها و دره‌های البرز از تفرجگاه‌های مهم مردم استان‌های مازندران، تهران، زنجان، البرز، قزوین و سمنان است. از مهم‌ترین رودهای دامنهٔ شمالی البرز سفیدرود و دامنه‌های جنوبی کرج و جاجرود را می‌توان نام برد. قله‌های بسیاری برای کوهنوردی در این رشته کوه وجود دارند که می‌توان از میان آنها دماوند، علم‌کوه، سماموس، خلنو، آزادکوه، شاه‌البرز، سیالان، وروشت، دوبرار، توچال و پهنه‌حصار را نام برد.
پیز فرون ارتفاع آن 2500 متر کمتر از دماوند است.
فیروزه (بجنورد) از نظر توپوگرافی دارای موقعیت دره‌ای و به‌طور کلی در دامنه‌های شمالی مجموعه رشته کوه آلاداغ واقع شده‌است که در این بین قله‌هایی که دارای ارتفاع بیشتری نسبت به بقیه هستند، بیشتر جلب توجه می‌کنند. این منطقه در دامنه‌های شمالی کوه خرمن دره (با ارتفاع حدود ۱۹۳۰ متر)، دامنه‌های شرقی کوه گنگونه (با ارتفاع حدود ۱۸۵۱ متر) و دامنه‌های غربی کوه قاری (با ارتفاع حدود ۱۷۲۹ متر) واقع شده‌است.
کیسمار کیومار این کوه با ۲٬۸۵۵ متر ارتفاع در ۳۵ کیلومتری شیروان قرار دارد. این کوه پس از کوه شاه جهان در شهرستان اسفراین با ۳٬۰۳۲ متر ارتفاع، رتبۀ دوم مرتفع‌ترین قلۀ استان خراسان شمالی را داراست. همچنین این کوه از کوه‌هایی همچون کبیرکوه در استان ایلام (با ۲٬۷۹۰ متر ارتفاع) و همچنین کوه خورموج در استان بوشهر(با ۱٬۹۵۰ متر ارتفاع) مرتفع‌تر می‌باشد. این مسیر از روستای اوغاز کهنه است. این مسیر کمی سخت است و در بعضی از قسمت‌ها احتیاج به سنگ نوردی دارد و بهتر است که کوهنوردان طناب و وسایل فنی همراه داشته باشند. از روستای چپانلو در غرب کیسمار و روستای قلعه صفای فاروج می‌توان به قلۀ کوه کیسمار رسید. میانگین زمان صعود به قله ۵ ساعت است.
گردنه گدوک قله اروان بیگ به ارتفاع ۲۸۰۰ متر که از قلل تپه‌ای می‌باشد. این قله از شمال به چپ دره، از جنوب به منطقه، از شرق به جاده فیروزکوه، و از غرب به کتالان محدود می‌باشد و در فراز قله اروان بیک، از غرب: خط الراس ارفع‌کوه، از جنوب غرب: دماوند، پاشوره و خط الراس دو برار، از شمال شرق قدمگاه، اتابک، نرو و سرخیل دیده می‌شود و چشم اندازی زیبا از منطقه دیده می‌شود.
تفرش از کوه‌های مهم آن، کوه دوقلو دو برادران (بلندترین قله ح ۹۲۱، ۲ متر) و قرِه گُوزیل قَرِلان (بلندترین قله ح ۴۲۰، ۲ متر) است. در این شهرستان غارهایی وجود دارد، از جمله: گاوخور/ گاوخُل (خل در اصطلاح محلی: سوراخ)، علی خورنده، و اَمْجَک. کوه‌های قشلاق (ارتفاع ح ۳۶۲، ۲ متر) و گندم کوه (ارتفاع ح ۱۵۶، ۲ متر) از شمال و منار (ارتفاع ح ۲۳۷، ۲ متر) و نقره کمر (ارتفاع ح ۳۷۹، ۳ متر) از جنوب شرقی شهر را احاطه کرده‌اند؛ از این‌رو تفرش را «چال تفرش» هم خوانده‌اند.
شوماوا جنگل بوهم از کوه‌هایی با ارتفاع متوسط ۸۰۰ تا ۱۴۰۰ متر با درختان انبوه تشکیل شده‌است. بلندترین قلهٔ آن گروسر آربر به ارتفاع ۱۴۵۶ متر است که در سمت بایرن قرار دارد. بلندترین قلهٔ سمت بوهم و اتریش، پلخی (به ارتفاع ۱۳۷۸ متر) است. شرقی‌ترین قله نیز اشترنشتاین (به ارتفاع ۱۱۲۵ متر) است. این رشته‌کوه یکی از کهن‌ترین کوه‌های اروپاست و قله‌های آن فرسایش یافته و گرد شده‌اند. بخش‌های صخره‌ای معدودی نیز دیده می‌شود. فلات‌های زیادی در ارتفاع ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ متر با اقلیم نسبتاً خشن و خاک باتلاقی در شوماوا وجود دارد.
هویر روستای هویر از توابع بخش مرکزی شهرستان دماوند با مختصات جغرافیایی ۵۲ درجه و ۱۹ دقیقه طول شرقی و ۳۵ درجه و ۴۲ دقیقه عرض شمالی در فاصله ۵۰ کیلومتری شرق شهر دماوند و ۱۰۵ کیلومتری تهران قرار دارد.این روستا از شرق به روستای دهنار،از شمال به ارتفاعات و کوهستان دوبرار،از جنوب به کوهستان قله ی زرین کوه، و از غرب به دریاچه های هویر و تار و به کمک آن نیز سپس از طریق جاده خاکی طولانی به شهر مشاء میرسد؛ولی جادهٔ اصلی‌اش همان مسیر یهر و جاده فیروزکوه است.این روستا از طرف فیروزکوه و طرف شرق،آخرین روستا و از غرب،اولین روستا محسوب میشود. روستای هویر از اطراف به کوه‌های مرتفع منطقه دماوند و صخره‌های سنگی محدود می‌شود. ارتفاع این روستا از سطح دریا ۲۶۲۰ متر است و اقلیمی معتدل و کوهستانی دارد. آب و هوای آن در فصول بهار و تابستان معتدل و مطبوع و در زمستان‌ها سرد و برفی است. هویر یکی از نواحی تاریخی شهرستان دماوند است. بنای آرامگاه‌های امامزاده علی‌اکبر (پیر کاجی) و امامزاده شاهزاده حسین نشانگر پیشینه تاریخی این روستاست. یکی از مسائلی که میتوان از آن قدمت یک منطقه را سنجید تعداد و مدل( زرتشتی ، اسلامی و...) قبرستانهای آن است . روستای هویر دارای ۹ قبرستان میباشد که پنج تای آن داخل خود روستا میباشد :
کودالان دالانکوه که در زبان لری بختیاری دالونکوه نیز گفته می شود رشته کوهی است از کوه های بختیاری واقع در زاگرس مرکزی که در غرب استان اصفهان خط الراسی به طول تقریبی ۶۰ کیلومتر دارد و در میان سه شهرستان داران(فریدن)، تیران و کرون و چادگان قرار گرفته است، اما بیشترین بخش این سلسله جبال در منطقه کرون قرار دارد. از آنجایی که این رشته کوه از دو خط الراس موازی از روستای چشمه احمد رضا در منطقه کرون تا شهر دامنه تشکیل شده است و حدفاصل آنها دشتهای وسیعی وجود دارد و فضایی شبیه دالان به وجود آورده است، به «دالانکوه» مشهور شده‌است که در گویش محلی مردم کوه دالان نیز گفته می‌شود.در طول خط الراس آن قله های متعددی با ارتفاع بیش از ۳۰۰۰ متر وجود دارد این رشته کوه به دلیل بارش برف فراوان و باران‌های پاییزی و بهاری منبع ذخیره آب دشت بزرگ دامنه و داران و منطقه کرون می باشد و بلندترین نقطه رشته کوه دالانکوه، قله (داراب شاه) نام دارد که ۳۹۴۰ مترازسطح دریا ارتفاع دارد و در ۸کیلومتری شرق شهر داران قرار دارد.در سینه این کوه از طرف شهر داران نقش دو مار عظیم حک شده است.قله های مهم این کوه عبارتند از:قله (داراب شاه)، قله دالانکوه (مسیرپناهگاه)، قله نشاط (دامنه) و قله تاوا (آنالوجه) که آسان‌ترین مسیر برای صعود به قله اصلی از روستای آنالوجه و دشت چال گاو در دامنه جنوبی این قله می‌باشد. این رشته کوه که در ادامه به سد زاینده رود می رسد هم اکنون تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست با نام منطقه حفاظت شده دالانکوه است. در ارتفاع حدود چهار هزار متری قله دالانکوه بقایای آثار یک ساختمان قدیمی مشاهده شده که هنوز مشخص نیست به چه علت در قله کوه ساخته شده اما طبق تاریخ شفاهی موجود بر سر زبان مردم روستای آنالوجه قلعه‌ای بوده که متعلق به شاهی به نام دارابشاه می‌باشد و آجرهای آن در دشت چاله گاو در محلی که امروزه به نام کوره مشهور است پخته می شده و توسط بزهای در حال چرا به قله حمل میشده. ضمنا این قله زیبای مخروطی شکل به دلیل شباهت ظاهری که به قله دماوند دارد به دماوند اصفهان معروف است.
کوه‌های سنت الیاس دو تا قله اصلی آن کوه لوگن (به ارتفاع ۵۹۵۹ متر) و کوه سنت الیاس (به ارتفاع ۵۴۸۹ متر) می‌باشند.
دماوند نام "دماوند" به دو صورت مشهور "دماوند" و "دنباوند" (با زبر یا پیش دال) ضبط شده‌است. حتی در بعضی مآخذ هر دو صورت نام آمده‌است. صورت دیگری که از نام این کوه ضبط شده، دباوند است. این کوه را با نام‌های کاملاً متفاوت بیکنی و جبل لاجورد نیز ثبت کرده‌اند. «نام دماوند در تورات آمده و صورت کهن آشوری آن «بیکن» است (ری باستان ۲/۶۴۲)»
آبشار یخی آبشار یخی، آبشاری است در ارتفاع ۵۱۰۰ متری از جبههٔ جنوبی کوه دماوند. دسترسی به این آبشار، نیازمند منحرف‌شدن از مسیر اصلی جبههٔ جنوبی است.
بیجگان موقعیت طبیعی و جغرافیایی روستای بیجگان فاصله روستای بیجگان تا شهر دلیجان (مرکز بخش و شهرستان) معادل ۲۴ کیلومتر می‌باشد. ارتفاع روستا از سطح دریا حدود ۱۹۴۰ متر می‌باشد روستای بیجگان در منطقه کوهستانی و دامنه ارتفاعات قرار دارد. رودخانه ازنا از خط القعر منطقه و از شرق روستا عبور می‌نماید ارتفاعات مشرف به روستا عبارتند از: کوه تخته گرده با ارتفاع ۲۷۹۰ متر در شمال، کوه سرخان با ارتفاع ۲۵۲۵ متر در شرق، کوه سیاهند با ارتفاع ۲۰۹۱ متر در غرب و کوه تخت با ارتفاع ۲۴۵۴ متر در جنوب. توپوگرافی منطقه کلا به صورت ناهموار و کوهستانی است و باغها و مزارع در دامنه این ارتفاعات تا لبه رودخانه ازنا (در خط القعر) قرار دارد.
دریاچه تار این دریاچه که یکی از دریاچه‌های آب شیرین ایران است در ۱۵ کیلومتری شرق دماوند و در بین کوه‌های دوبرار در شمال و زرین‌کوه در جنوب واقع شده‌است. این دریاچه در اثر زمین لغزش زرین‌کوه ایجاد گردیده‌است. درازای دریاچهٔ تار حدود ۱/۳ کیلومتر و میانگین پهنای آن ۴۰۰ متر است. عمق این دریاچه در فصول پرآب حدود ۵۰ متر و در فصول کم‌آب حدود ۴۰متر است. سرشاخه آب‌هایی که به این دریاچه‌ها می‌ریزند، چشمه‌ساران کوه‌های قره‌داغ، سیاه‌چال و شاه‌نشین در شمال و آبراهه‌های فصلی از جنوب است که قسمتی از آب آن‌ها وارد دریاچه‌ها می‌شود و قسمتی دیگر، آب رودهای تار و هویر را تأمین می‌کنند. سرریز این دریاچه به صورت بسیار اندک سرچشمه رودخانه تار محسوب می‌شود که به‌طور طبیعی با تغذیه از رودخانه‌های فرعی دیگر تشکیل رود تاررود را می‌دهد و به سوی شهر دماوند جاری می‌شود.
ووژیتسای علیا بلندترین نقاط بخش آلمانی ووژیتسای علیا در کوه زیتاو قرار دارند. این کوه بخشی از کوهستان ووژیتسا است که مرز آن را با ناحیهٔ بوهم در جنوب شکل می‌دهد. بلندترین قلهٔ کوه تسیتا، لوتس به ارتفاع ۷۹۲٫۶ متر و هوخوالد به ارتفاع ۷۴۹ متر هستند. در مجاورت آن، ارتفاعات ووژیتسا قرار داد که شامل قله‌هایی با ارتفاع کمتر از ۶۰۰ متر است. البته بلندترین قلهٔ ووژیتسای علیا تافلشتاین است که در بخش لهستانی قرار دارد و ارتفاع آن ۱۱۲۳ متر است. این قله در کوه ایسرا قرار دارد که مرز میان ووژیتسای علیا با سیلزی سفلی در شرق و بوهم در جنوب است.
استان کردستان مهم‌ترین کوه‌های استان کردستان که بیش از ۲۸۰۰ متر ارتفاع دارند عبارتند از: کوه کوچسار، کوه کوه نکروز در غرب سقز نزدیک روستای میرده، کوه شیخ معروف، کوه پنجه علی (ارتفاع ۲۹۴۰ متر جنوب شرقی دهگلان و جنوب غربی قروه در کنار روستای کنگره ۳۵ کیلومتری قروه) کوه کانی‌چرمه، کوه حلقه‌مسیر، کوه سناسره، کوه میانه، کوه مسجد میرزا، کوه ملاکاوو، کوه حسین‌بک، کوه پیازه، کوه تخت، کوه هوعالی‌داغ، کوه هواربرزه، کوه چرخ لان، کوه سراج الدین، و رشته کوه‌های چهل چشمه در نزدیکی روستای اسحاق آباد و کانعمت سقز. بلندترین قله در استان کردستان قلهٔ بدر است که در بخش چهاردولی شهرستان قروه قراردارد و ۳۲۴۵ متر ارتفاع دارد.
جغرافیای کامبوج تقریباً ۷۵ درصد از کامبوج در ارتفاع کمتر از ۱۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است. در جنوب غربی کامبوج رشته‌کوه کراوانه واقع شده که بلندترین قله آن «کوه آئورال» با ۱۷۷۱ متر ارتفاع است. این رشته‌کوه دارای شاخه‌ای در امتداد ساحل تا مرز ویتنام است که کوهستان دامرئی (کوهستان فیل) نامیده می‌شود و قلل آن بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر ارتفاع دارند. مرزهای غربی کامبوج با تایلند از یک منطقه کوه و تپه‌ای تشکیل شده که بلندی کوه‌های آن تا حدود ۵۰۰ متر است. در مرز شمالی با تایلند کوه‌های پر فراز و نشیب «دونگرک» با قللی ۷۰۰ متری قرار دارد که پرستشگاه ویهیار پریاه نیز در همین رشته‌کوه واقع است.
کامبوج تقریباً ۷۵ درصد از کامبوج در ارتفاع کمتر از ۱۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است. در جنوب غربی کامبوج رشته‌کوه کراوانه واقع شده که بلندترین قله آن «کوه آئورال» با ۱۷۷۱ متر ارتفاع است. این رشته‌کوه دارای شاخه‌ای در امتداد ساحل تا مرز ویتنام است که کوهستان دامرئی (کوهستان فیل) نامیده می‌شود و قلل آن بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر ارتفاع دارند. مرزهای غربی کامبوج با تایلند از یک منطقه کوه و تپه‌ای تشکیل شده که بلندی کوه‌های آن تا حدود ۵۰۰ متر است. در مرز شمالی با تایلند کوه‌های پر فراز و نشیب «دونگرک» با قللی ۷۰۰ متری قرار دارد که پرستشگاه ویهیار پریاه نیز در همین رشته‌کوه واقع است.
مقصودآباد (اسفراین) کوه یارمجا با ارتفاع ۲۲۹۳ متر در شمال شرقو شمال غرب، کوه شاه حسن با ارتفاع ۲۲۲۱ متر در شمال شرق و کوه آمن نرد با ارتفاع ۲۰۸۱ متر در شمال واقع شده‌اند. در بسیاری از منابع قدیم رشته کوه‌های متصل به شاه جهان را جهان ارغیان نیز نامیده‌اند. شایان ذکر است که در منطقه بام به شاه جهان و در صفی آباد به جهان ارغیان معروف است.
قنبرباغی کوه یارمجا با ارتفاع ۲۲۹۳ متر در شمال شرقو شمال غرب، کوه شاه حسن با ارتفاع ۲۲۲۱ متر در شمال شرق و کوه آمن نرد با ارتفاع ۲۰۸۱ متر در شمال واقع شده‌اند. در بسیاری از منابع قدیم رشته کوه‌های متصل به شاه جهان را جهان ارغیان نیز نامیده‌اند. شایان ذکر است که در منطقه بام به شاه جهان و در صفی آباد به جهان ارغیان معروف است.
ساخالین کوه‌نگاری و ساختار زمین‌شناسی آن ناقص شناخته شده‌است. یک نظریه این است که ساخالین از قوس جزیره‌ای ساخالین به‌وجود آمده‌است. نزدیک به دو سوم ساخالین کوهستانی است. دو رشته کوه موازی آن را از شمال به جنوب طی می‌کنند و به ارتفاع ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ متر می‌رسند. بلندترین قله کوه‌های غربی ساخالین کوه ایچارا با ارتفاع ۱۴۸۱ متر است، در حالی که بلندترین قله کوه‌های ساخالین شرقی، کوه لوپاتین با ارتفاع ۱۶۰۹ متر است که در عین حال بلندترین کوه جزیره نیز هست. دره تیم-پورونایسکایا این دو رشته را از هم جدا می‌کند. رشته‌کوه‌های سوسوآنایسکی و تونینو-آنیوسکی جزیره را در جنوب طی می‌کنند، در حالی که دشت باتلاقی «ساخالین شمالی» بیشتر شمال آن را دربر گرفته است.‎
کوه اورست اخیراً ارتفاع این کوه، ۸٬۸۴۸ متر شناخته شد، با این حال مقداری اختلاف در اندازه‌گیری همواره وجود دارد. در نهم اکتبر ۲۰۰۵، پس از چند ماه اندازه‌گیری و محاسبه، سازمان ملی نقشه‌برداری جمهوری خلق چین، رسماً ارتفاع این کوه را ۸٬۸۴۴٫۴۳ متر ± ۰٫۲۱ متر گزارش کرد. این سازمان مدعی است که این مقدار، دقیق‌ترین و جامع‌ترین مقداری بوده که در طول تاریخ برای این کوه گزارش شده. این ارتفاع بر اساس بلندترین نقطهٔ صخره و بدون محاسبهٔ ارتفاع برف و یخی است که روی آن را پوشانده. همچنین تیم چینی توده‌ای از یخ و برف به عمق سه متر اندازه‌گیری کردند که با اضافه کردن آن به ارتفاع اندازه‌گیری شده، همان مقدار محاسبه شده قبلی یعنی ۸٬۸۴۸ متر به دست می‌آمد. تغییر ضخامت این توده در طول زمان، باعث این می‌شود که هیچ‌گاه نتوان ارتفاعی قطعی برای آن تعیین نمود.
دماوند قلّهٔ دماوند در مرکز رشته‌کوه البرز و در ناحیه موسوم به البرز مرکزی واقع شده‌است. موقعیّت جغرافیایی کوه البرز در عکس‌های ماهواره‌ای ناسا از دماوند:
فهرست کوه‌های افغانستان افغانستان کشوری کوهستانی است که رشته‌کوه هندوکش ستون فقرات آن را تشکیل می‌دهد. بلندترین نقطهٔ افغانستان قلهٔ نوشاخ است که ۷،۴۹۲ متر ارتفاع دارد. رشته‌کوه مهم دیگر در افغانستان رشته‌کوه کوه بابا است که بلندترین نقطۀ آن شاه فولادی می باشد و ٥١۴۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. رشته‌کوه‌های بزرگ دیگر در افغانستان، سلیمان، فیروزکوه، سیاه‌کوه، سیاه‌کوه (شرقی)، پامیر،کوه جهان قلعه، تیربند ترکستان، سفیدکوه (شرقی) و رشته‌کوه خواجه‌محمد هستند. رشته کوه جهان قلعه در ولایت فراه بطول ۱۹۲ کیلو متر از مرکز ولایت فراه شروع و به سمت شمال فراه تا ولسوالی تیوره امتداد دارد که ولسوالی های بالابلوک .گلستان. پرچمن. کمی از تیوره را در بر میگیرد بلند ترین قله این کوه در قریه واسپ ولسوالی پرچمن بنام تپه بالا . کوه کنج اسکندریه میباشد  که بطول ۳۷۹۰ متر ارتفاع دارد
قله لیلا جبهه شمال غربی این کوه ۶۰۹۶ متری با بیش از ۱۵۰۰ متر طول دارای شیبی حدود ۴۵ درجه می‌باشد. در مورد ارتفاع این کوه نظر واحدی وجود ندارد. در برخی منابع آن را ۶۲۰۰ متر و در منابع دیگر ۶۶۱۴ متر ذکر نموده‌اند. در نقشه‌های کوه نوردی ژاپنی‌ها که در سال ۲۰۰۳ توسط تسونئو میاموری چاپ شد، ارتفاع این کوه ۶۰۹۶ متر بیان شده.
دریاچه ساهون دریاچه ساهون دریاچه‌ای است در دامنه‌های جنوب غربی قله دماوند، که نزدیک روستای نوا در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار گرفته‌است. ارتفاع آن از سطح دریا بیش از ۳۰۰۰ متر است. در گذشته بیش از ۱۰۰۰ هکتار وسعت داشته و تا نیم قرن پیش پر از آب بوده که به مرور زمان بر اثر دخالت‌های انسانی سطح و حجم آب آن کم شده‌است. در حال حاضر به صورت مردابی درآمده که حواشی آن را مرغزارهای بزرگ در برگرفته و به چراگاه ییلاقی احشام، وحوش و پرندگان تبدیل شده‌است. این دریاچه قدیمی و مرداب کنونی، محوطه‌ای مخصوص اتراق و اقامت موقت دارد. مراتع وسیع، چشم‌اندازهای زیبای کوه‌ها و قله دماوند همراه با جریان چشمه‌سارهای کوچک و بزرگ، جاذبه‌های قابل توجهی را پدید آورده‌اند که می‌توانند در فصل تابستان مورد استفاده علاقه‌مندان و گردشگران قرار گیرند.
نوایگان در ۴۷ کیلومتری شرق شهرستان داراب واقع شده‌است. ارتفاع آن از سطح دریا به ۱۶۱۸ متر می‌رسد. کوه‌های این ناحیه دنباله رشته کوه زاگرس است و قله‌های معروفی چون کوه قبله، سه چاه و میانکوه در آن دیده می‌شود که ارتفاع این قله‌ها از ۱۸۶۵ متر ارتفاع تجاوز می‌کند.
گرد و غبار در مریخ ریزگرد رویدادی تقریباً همیشگی است که گاه تا ارتفاع ۳۰ کیلومتری (بیش از ۵ برابر ارتفاع کوه دماوند از سطح دریا) بالا می‌رود و در فصل تابستان شدت گرفته و طوفان‌های دیدی را ایجاد می‌کند. یکی از دلایل بسیاری از انقراض‌های بزرگ تاریخ - از جمله انقراض دایناسورها - پدیدهٔ ریزگرد است، زیرا این پدیده در موارد بحرانی با جلوگیری از تابش نور خورشید به زمین موجب زمستان جهانی می‌شود. نمونه‌ای از چنین رویدادی در تاریخ بشر در سال ۱۸۱۶ میلادی و به دنبال فوران کوه تامبورا روی داد که سال بی تابستان نام گرفت.
بروجرد بروجرد در دامنهٔ بلندترین دیوارهٔ زاگرس در ارتفاع ۱۵۵۰ تا ۱۵۷۱ متری از سطح دریا و در ۳۳/۹ درجه شمالی و ۴۸/۸ درجه شرقی واقع می‌باشد. بلندترین نقطه شهرستان بروجرد، در رشته‌کوه گرین با ارتفاع ۳۶۲۳ متر در غرب شهر بروجرد و پست‌ترین ناحیه آن، در دشت سیلاخور با ارتفاع تقریبی ۱۵۰۰ متر قرار دارد. شهر بروجرد بر کوهپایه‌های زاگرس و در دشت سیلاخور قرار گرفته و از سه جهت شرق، شمال و غرب به کوه ختم می‌شود. قله کوه ولاش با ارتفاع ۳۶۲۳ متر در غرب بروجرد، برنجه با ۳۵۸۵ متر و کوه میش پرور ۳۵۰۰ متر در جنوب غربی بروجرد قرار دارد. قلل دیگر شامل هجده یال با ۳۴۸۷ متر، هیگره با ۳۴۰۰ متر، برف هل با ۳۱۵۰ متر، پیازکاران نیز ۳۱۵۰ متر، سه کوزان (سه قوزان) با ۳۴۴۰ متر، چارشاخ با ۳۳۷۸ متر و شیر برفی با ۳۱۸۸ متر ارتفاع از دیگر ارتفاعات بروجرد می‌باشند. قله شیرمرد با ۲۹۰۰ متر، شانشین با ۲۹۴۴ متر، باغ بیرم با ۲۴۴۰ متر ارتفاع از دیگر قلل مرتفع شهرستان بروجرد می‌باشند. تنها در جهت جنوب و جنوب شرقی است که دشت وسیع سیلاخور قرار گرفته‌است. این شهر و مناطق پیرامون آن به دلیل قرارگیری بر روی گسل سراسری زاگرس، زلزله خیز هستند.
کوه برفخانه طزرجان قله برفخانه طزرجان با ارتفاع ۴۰۰۸ متر از سطح دریا دومین کوه بلند استان یزد، پس از قله شیرکوه است. این کوه یکی از مهم‌ترین قلل مرتفع در کوه‌های مرکزی ایران محسوب می‌گردد. این کوه صخره‌ای، در شهرستان تفت واقع شده‌است. کوه برفخانه دارای قله‌های متعددی است. قله اصلی برفخانه با ۴۰۰۸ متر ارتفاع، دارای دیواری به طول ۳۰۰ متر است. قله دیگر، قله برفخانه غربی است که ۳۹۵۰ متر ارتفاع دارد و طول دیوار آن ۱۵۰ متر است. قلهٔ سوم، میل برفخانه نام دارد و چهارمی فریدونی میل است. برفخانه به معنای خانهٔ برفی است، زیرا در بیشتر طول سال برف دارد و در زمان‌های گذشته محل یخچال دائم بوده‌است. چنین پدیده ژئومورفولوژی در قلب کویر ایران یک پدیده بسیار جالب و دیدنی می‌باشد.
هویر این دریاچه که یکی از دریاچه‌های آب شیرین ایران است در ۱۵ کیلومتری شرق دماوند و غرب روستای هویر، در بین کوه‌های دوبرار در شمال و زرین‌کوه در جنوب واقع شده‌است. این دریاچه در اثر زمین لغزش زرین‌کوه ایجاد گردیده‌است. درازای دریاچهٔ تار حدود ۱/۳ کیلومتر و میانگین پهنای آن ۴۰۰ متر است.عمق این دریاچه در فصول پرآب حدود 50 متر و در فصول کم آب حدود 40متر است. به علت پوشش کوهستانی و سنگی کف دریاچه آب آن بسیار زلال است و کف دریاچه پیداست. . سرشاخه آب‌هایی که به این دریاچه‌ها می‌ریزند، چشمه‌ساران کوه‌های قره‌داغ، سیاه‌چال و شاه‌نشین در شمال و آبراهه‌های فصلی از جنوب است که قسمتی از آب آن‌ها وارد دریاچه‌ها می‌شود و قسمتی دیگر، آب رودهای تار و هویر (رود دلیچای)را تأمین می‌کنند. سرریز این دریاچه به صورت بسیار اندک سرچشمه رودخانه تار محسوب می‌شود که به‌طور طبیعی با تغذیه از رودخانه‌های فرعی دیگر تشکیل رود تاررود را می‌دهد و به سوی شهر دماوند جاری می‌شود.
بالتورو موزتاغ در جدول زیر قله‌های بلندتر از ۷۲۰۰ متر و دارای ارتفاع نسبی بیش از ۵۰۰ متر (معیار رایج شناسایی یک کوه مستقل) آورده شده است. تعدادی قله کم‌ارتفاع‌تر در نزدیکی دهانه یخچال بالتورو وجود دارد که برج‌های سنگی قابل‌توجهی محسوب می‌شوند و از نظر زیبایی و دشواری صعود شهرت دارند. این کوه‌ها شامل کوه‌های ترانگو (۶٬۲۸۶ متر)، قله بدون نام کوه‌های ترانگو (۶٬۲۳۹ متر) و یولی بیاهو (۶٬۱۰۹ متر) است.
دماوند دیگر جانوران تقریباً ۵ نوع مار، انواع عقرب، بزمجه، خفاش و انواع خانوادهٔ موش‌ها و گورکن در این منطقه دیده می‌شوند. بیشتر گزنده‌های این محدوده سم مهلکی ندارند؛ به‌طوری‌که حتی نیش خطرناک‌ترین خزنده‌ها نیز تا چند ساعت پس از گزش قابل درمان است. در کوه دماوند، گزندگان در ارتفاعات بالاتر از ۴٬۰۰۰ متر، بسیار کم به چشم می‌خورند.
فرخ‌شهر از مهم‌ترین کوه‌های منطقه می‌توان به کوه رنگرزی با ۳۱۱۴ متر ارتفاع از سطح دریا، کوه جولان، کوه سرخ، کوه پاچفت (همایون) کوه شهیدان و کوه برآفتاب اشاره کرد. بلندترین قله این منطقه جیلان با ۳۱۸۹ متر ارتفاع در جنوب منطقه حفاظت شده و پارک ملی تنگ صیاد فرخ‌شهر واقع شده‌است.
کودزر (اراک) کودزر در جنوب شرقی اراک و در قسمت راست جاده اراک- خمین واقع است که با شهر اراک حدود ۳۶ کیلومتر و با شهر خمین نیز در همین حدود فاصله دارد، موقعیت این روستا در میان روستاهای اطراف بدین شکل است که روستای نور عین در شمال، دینه کبود در مغرب، گل تپه در جنوب غربی، اندر پا در جنوب، ورچه در جنوب شرقی، حسن‌آباد در مشرق و بالاخره روستای گیلی در شمال شرقی کودزر قرار دارند و همچنین کوه زبیله با ۲۴۴۳ متر ارتفاع در شمال و کوه مشرف ۲۷۰۵ متر ارتفاع در شمال غربی، کوه زر با ۲۷۲۶ متر ارتفاع در مغرب و کوه خانه نیاز با ۲۶۷۰ متر ارتفاع در جنوب قرار دارند.
آشتیان کوه کلاهه با ارتفاع ۳۰۸۴ متر حد شمالی آشتیان است که آشتیان را از تفرش جدا می‌کند. کوه زیرگان با ۲۶۴۰ متر دیگر کوه مرتفعی است که در نزدیکی آشتیان قرار دارد. نماد طبیعی شهرستان آشتیان کوه میرآب است که ارتفاع آن ۲۸۱۵ متر است. این کوه در همه فصول از تمامی نقاط آشتیان قابل مشاهده است. از قله‌های دیگر اطراف آشتیان می‌توان به رف قاسم‌کش، وریانان، دست‌زِما، پونستان و دیدگاه نام برد.
استان شماره ۱ کوه اورست بلندترین کوه جهان با ۸۸۴۸ متر ارتفاع و کانگچنجونگا سومین کوه مرتفع با ۸۵۹۸ متر ارتفاع در این استان قرار دارند، از طرفی پست‌تریت نقطه نپال که با نام کچانا کاوال شناخته می‌شود با ارتفاع ۷۰ متر در بخش جاپا این استان واقع شده‌است. رود کوشی با هفت شاخه خود در این استان جریان دارد به همین دلیل استان شماره ۱ یکی از مناطق پرآب نپال محسوب می‌شود.
رشته‌کوه هونزروک ارتفاع این رشته‌کوه به طور متوسط ۱۳۰۰ تا ۱۶۰۰ پا (۴۰۰ الی ۵۰۰ متر) است. در عین حال کوه‌های بلند از کوارتزیت نیز در این رشته‌کوه سر بلند کرده‌اند. سوون‌والد، اداروالد و هوخ‌والد از این دسته‌اند. بلندترین کوه این رشته‌کوه اربس‌کوپف است با ۲۶۸۴ پا (۸۱۸ متر) ارتفاع.
فهرست بلندترین کوه‌های ایران در این صفحه کوه‌ها و قله‌های دارای ارتفاع ۴۰۰۰ متر (۱۳٬۱۲۳ فوت) و بیشتر در ایران فهرست شده‌اند. باید به این نکته توجه داشت که قله‌های بالای ۴۰۰۰ متر در ایران بیش از ۶۰۰ قله برآورد می‌شوند اما الزاماً همه آن‌ها کوه به حساب نمی‌آیند. به همین دلیل و نیز به علت نبود تعریفی دقیق و رسمی برای قله کوه، تعداد قله‌های چهار هزار متری ایران تقریبی است. همچنین ارتفاع نسبی عامل مهمی در تعیین قله یک کوه است. این فهرست نه‌تنها بر پایه ارتفاع نسبی است بلکه شاخص‌های دیگری مانند مورفولوژی (ظاهر کلی) و جاذبه کوهنوردی نیز در آن لحاظ شده‌اند. تعیین معیار حداقل ارتفاع نسبی ۵۰ متری باعث کاهش تعداد کوه‌های چهار هزار متری خواهد شد.
آقچ از کوه‌های اطراف آن می‌توان به کوه آلماجوق با ارتفاع ۲۱۴۹ متر در ۳ کیلومتری شمال آبادی و کوه سلحه چین با ارتفاع ۲۱۴۹ متر اشاره کرد تپه‌ای نیز در شمال آبادی به نام (کنی) وجود دارد.
هوخوانر هوخوانر () یک کوه در کشور آلمان است که با ۲٬۷۴۴ متر ارتفاع پس از تسوگ‌اشپیتسه (با ۲٬۹۶۲ متر ارتفاع) دومین کوه بلند این کشور است.قله این کوه نخستین بار در سال ۱۸۷۰ توسط هرمان فون بارت فتح شد.
دماوند ناصرخسرو قبادیانی بلخی در اوایل سفرنامه خود در باب کوه دماوند آورده‌است: «میان ری و آمل کوه دماوند است مانند گنبدی که آن را لواسان گویند». لواسان در زبان پارسی میانه (پهلوی) به معنای تیغه کوهی است که محل طلوع خورشید می‌باشد.
غازی عینتاب در این شهر کوه‌های بلندی وجود ندارد. اما بلندترین کوه سوف هست به ارتفاع (۱٬۴۹۶ متر)، کوه دولوک (۱٬۲۵۰ متر)، کوه گوره نیز(۱٬۰۶۹ متر) و کوه گانی بابا (۱٬۱۰۰ متر) وجود دارد.
کوه برم فیروز این کوه در فاصله ۱۴ کیلومتری شمال اردکان مرکز شهرستان سپیدان و در ۵۰ کیلومتری جنوب شرق کوه دنا قرار دارد. بلندترین نقطه آن که قله ریزبلند نام دارد ۳۷۲۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و بنابراین دومین قله مرتفع استان فارس و اولین قله مرتفع شهرستان سپیدان محسوب می‌شود. در واقع در کنار این دریاچه دو کوه بلند قرار دارد که نام کوه بلندتر، کوه ریز بلند(riz boland) است به ارتفاع ۳۷۲۰ متر که نزد کوهنوردان به قله برم فیروز مشهور شده و دقیقا در شمال دریاچه قرار گرفته. کوه دیگر کوه قلاگرد(ghalagerd) است با ارتفاع حدود ۳۶۵۰ متر که به صورت یک کوه جدا قرار گرفته و کمی از دریاچه فاصله دارد. کوه برم فیروز به دلیل بارش سالانه قابل توجه (حدود ۱۰۰۰ میلی‌متر) که اغلب به صورت برف دریافت می‌کند منبع طبیعی آب تعدادی از چشمه‌های شهرستان سپیدان است. برای مثال می‌توان به چشمه پرآب و معروف شش پیر اشاره کرد که مطالعات دانشگاه شیراز نشان می‌دهد یکی از منابع اصلی این چشمه کوه برم فیروز است.
شهر ری ۱. کوه بی‌بی‌شهربانو: این کوه در شرق شهر ری و متصل به آن می‌باشد. کوه بی‌بی شهربانو در شرق شهر ری و ارتفاعش از سطح دریا ۱۵۳۵ متر است. ۲. کوه آراد: این کوه در مرکز شهرستان ری حد فاصل بخش‌های کهریزک و فشاپویه قرار گرفته‌است. کوه آراد در ۹ کیلومتری شمال‌شرقی حسن‌آباد واقع شده و ارتفاع آن ۱۴۲۸ متر است. از این کوه به نام (اراده) هم یاد شده‌است. همچنین در یک نقشه متعلق به سال ۱۳۰۷ هجری قمری دوره ناصرالدین‌شاه قاجار که توسط دو نفر از مهندسین ایرانی وقت ترسیم شده بود. از کوه آراد با نام کوه (آراد) یاد شده‌است. همچنین در کتاب جغرافیای مفصل ایران کوه آراد با نام کوه (حسن‌آباد و کنارگرد) ذکر شده‌است. ۳. کوه مره: این کوه در جنوب غربی شهر ری و در جنوب شهر حسن‌آباد و رودشور قرار گرفته‌است؛ و ارتفاع آن ۱۵۰۳ متر است. ۴. کوه کورابلاغ: کوه کورابلاغ یکی از کوه‌های ناحیه مرکزی ایران است که در محل تلاقی چهار شهرستان زرندیه، ساوه، ری و قم واقع شده‌است. قسمت عمده این کوه و دو ارتفاع باند آن ۱۹۱۵ متر و ۱۹۴۰ متر در شمال استان قم واقع شده‌است. جنوب غربی شهرستان ری به دامنه‌های شمالی این کوه ختم می‌شود؛ و بخش شرقی کوه (گوی داغ) در شمال کوه کورابلاغ در شهرستان ری واقع شده‌است.
کوه آرارات زمین‌لرزه تابستان ۱۸۴۰ میلادی با شدت ۶/۳ ریشتر سبب ریزش کوه، مدفون شدن یک دهکده، یک کلیسا و اقامتگاه کاهنان در زیر آوار ناشی از ریزش کوه و کاهش ۱۸۰۰ متر از ارتفاع قلهٔ آرارات شد و در حال حاضر کوه بزرگ آرارات با ارتفاع ۵۱۳۷ متر از سطح دریا دارای ۴۲۰۰ متر بلندی است.
نسن دوازدهمین کوه مرتفع ایران با ۴۳۵۲ متر ارتفاع در جنوب نسن بلندترین قله دره نور محسوب می‌شود این کوه جز منطقه کوهستانی بیروش و ارتفاع آن از نسن ۱۷۵۰ متر است. شکل و ساختار کوه استثنایی و بسیار با صلابت است قله به‌طور کلی صخره‌ای و از جنس آهک است. این کوه بر اثر فشار صفحات جنوبی و در نهایت دشت تهران به این شکل درآمده و هر ساله به علت این فشار بر ارتفاع آن افزوده می‌گردد.
طاد (فلاورجان) شهرستان فلاورجان به صورت جلگه ای در حاشیه زاینده رود واقع شده و دارای بیشه زارهای وسیعی است. برروی دشت رسوبی زاینده رود واقع شده‌است و از حاصلخیزترین جلگه‌های فلات مرکزی ایران محسوب می‌شود. موقع خاص و ممتاز این منطقه یعنی قرارگیری آن در مرکز فلات ایران با چهره خاص طبیعی اش که متشکل از ارتفاعات برفگیر از یک سو و جلگه‌های حاصلخیز از سوی دیگر می‌باشد و اثر ی که موقعیت ویژه جغرافیایی آن بر اقلیمش می‌نهد از جهت تنوع آب و هوا از زمانهای گذشته تاکنون یکی از مراکز بزرگ انسانی و شکوفایی اقتصادی و فرهنگ ایران بوده‌است. بخش پیربکران در بین ارتفاعات غربی و جنوب غربی اصفهان جزء پایکوهای داخلی زاگرس محسوب می‌شود قراردارد و در شمال شرقی و شرق آن ارتفاعات شاه کوه با ۲۴۱۸ و طول ۱۸ کیلومتر و ارتفاعات بجگرد و آب نیل قرار گرفته‌است از دیگر ارتفاعات شمالی آن کوه آغچه بدی می‌باشد در جنوب شرقی این بخش ارتفاعات لرسگ وکوه شتر و کوه باریکه و کوه تک تک به ارتفاع ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰ متری قرار گرفته‌است در سمت جنوب این بخش کوه خولنجان با ارتفاع ۲۱۶۱ متر و کوه طالخونچه و زرد با ارتفاع حدود ۲۵۴۵ متر قرار دارد - شهرطاد دارای ارتفاع ۱۶۳۵ متر از سطح دریا می‌باشد - کوه طاد با ارتفاع ۱۸۰۷ متر در شمال طاد و ونهر واقع شده و کوه قلعه بزی با ارتفاع ۲۲۰۰ متر از سطح دریا در جنوب طاد واقع شده‌است.
دماوند (تهران) نام دماوند نامی کهن است که در طول تاریخ دچار دگرگونی‌های بسیار گشته‌است. در کارنامه اردشیر بابکان به صورت دنباوند و در کتیبه‌های ساسانی چون کتیبهٔ شاپور اول در نقش رستم و کتیبهٔ نرسی در پایکولی به صورت دُمباوَند و در کتاب جغرافیای موسی خورنی دُمباوَند آمده که ریشه در نام پهلوی آن دارد. دماوند در مورد کوه به از دم زبان پهلوی به معنی گرما یا بخار و گاز است و وند که پسوند نسبت است تشکیل شده‌است و دارای معنی ظرفی که دارای گرما یا بخار است می‌باشد اما دربارهٔ نام‌گذاری شهر می‌توان گفت که دمب، دمبال، دما و دمال به علاوه آوند یا وند به معنای شهری است که دنباله ظرف یا دنباله کوه واقع شده‌است؛ بنابراین اگرچه نام کوه و شهر یکی است ولی دارای بار معنایی متفاوت می‌باشد. دماوند برای کوه به معنی ظرف آتش یا دارنده آتش یا بخار و برای شهر به معنی دنباله ظرف یا دنباله کوه واقع شده می‌باشد. این شهر از گذشته تا به امروز بر دامنه کوه واقع شده‌است.
بیابان نوبیه میانگین ارتفاع بیابان نوبیه از سطح دریا ۵۰۰ متر است. بلندترین نقطهٔ این بیابان کوه اودا با ارتفاع ۲٬۲۵۹ متر است. این بیابان به صورت فلاتی است که ارتفاع آن به تدریج از شرق به غرب از ۱٬۰۰۰ به ۳۵۰ متر کاهش می‌یابد. در قسمت غربی بیابان کوه‌های تک‌افتاده‌ای تا ارتفاع ۱٬۲۴۰ متر وجود دارد. در شرق، صخره‌های باستانی سپر نوبی-عربی و ماسه‌سنگ‌های دیده می‌شوند که در غرب بیابان زیر ماسه‌ها پنهان شده‌اند.
بیجار بیجار یکی از شهرهای استان کردستان، مرکز شهرستان بیجار و از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است. بیجار در گذشته مرکز ولایت گروس بوده است. این شهر ۱٬۹۴۸ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و از لحاظ ارتفاع ۷۷۰ متر از تهران و ۴۲۵ متر از سنندج بلندتر است. فاصله شهر بیجار تا سنندج مرکز استان کردستان ۱۴۲ و تا شهر تهران ۴۷۲ کیلومتر می‌باشد. شهر بیجار از شمال غربی به کوه نقاره کوب با ارتفاع ۲٬۲۱۰ متر، از مغرب به کوه نِسار با ارتفاع ۲٬۳۵۰ متر و از جنوب غربی به کوه بادامستان با ارتفاع ۲٬۲۲۵ محدود می‌شود. بیجار منطقه‌ای کوهستانی است؛ با آب و هوایی سرد و خشک. جمعیت این شهر بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ برابر با ۵۶٫۸۷ نفر می‌باشد.
کوه تاراناکی کوه تاراناکی یا کوه اگمونت آتشفشان چینه‌ای فعال است که در غرب سؤال جزیرهٔ شمالی نیوزیلند قرار دارد. این کوه به صورت عمومی به عنوان تاراناکی مورد اشاره قرار می‌گیرد اما دارای دو نام است، این کوه توسط جیمز کوک اگمونت نام‌گذاری شد ولی مردم محلی به آن تاراناکی می‌گویند. این کوه دارای ارتفاع ۲۵۱۸ متر است و یکی از متقارن‌ترین مخروط‌های آتشفشانی است. در قسمت جنوبی این کوه خوشه‌ای دیگر با ارتفاع ۱۹۶۶ متر قرار دارد که توسط مردم محلی پانی‌تاهی خوانده می‌شود.
زرین‌کوه زرین‌کوه بر روی گسل مشاء-فشم و در راستای آن گسترده شده‌است. این گسل با رانش بیش از ۳ میلیون متر مکعب سنگ و خاک از دامنهٔ شمالی این کوه، سدی با بلندایی بیش از ۵۰ متر در برابر آبهای روان ساخته و با انباشت آب در پشت آن پدیدآور دریاچهٔ تار شده‌است. جنس این تودهٔ سبزرنگ از شیل‌های توفی و ماسه‌سنگ‌های توفی است. از شرق شهر دماوند تا مومج در راستای زرین‌کوه محدوده‌ای کربنیفر است، و میان دریاچه تار و چمندآب گونه‌هایی از دورهٔ میسیسیپین یافت شده‌است.
جغرافیای توگو فلات اوآچی با ارتفاع متوسط از ۶۰ تا ۹۰ متر، در داخل کشور حدود ۳۲ کیلومتر از ساحل امتداد دارد. در شمال شرقی این فلات یک جلگه با ارتفاع ۴۰۰ تا ۴۶۰ متر قرار دارد. رودخانه مونو و سرشاخه‌های آن این منطقه را زهکشی می‌کند. ارتفاع زمین به تدریج به سمت جنوب غرب و غرب این جلگه بالا می‌رود و کوه‌های توگو را تشکیل می‌دهد که بلندترین نقطه کشور، کوه آگو، با ارتفاع ۹۸۶ متر را در خود جای داده‌است. حوضه آبریز رودخانه اوتی شامل فلات ماسه‌سنگی است که توسط اوتی و سرشاخه‌های آن زهکشی شده‌است. در شمال کوه‌های توگو واقع شده‌است.
وقف کوه دماوند و جنگل‌های هیرکانی چهارشنبه ۸ مرداد ۱۳۹۹، معاون امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ادعا کرد سند مالکیت اراضی آخرین یال قله دماوند (یال جنوب شرقی) به نام دولت (یا همان منابع طبیعی) ثبت شده و با این اقدام، کل اراضی قله دماوند به نام دولت سنددار شد و حتی یک سانتی‌متر از اراضی این منطقه وقف نیست. وی در عین حال گفته که «مورد اختلاف پلاک‌های ثبتی ۶۸ و ۶۹» در دست بررسی است و «قطعاً با حکم قضایی حفظ خواهد شد».
دستاغل سر دستاغل سر () بلندترین قله کوه‌های هیسپار موزتاغ است که از زیررشته‌های رشته‌کوه قره‌قروم در گلگت-بلتستان پاکستان به‌شمار می‌رود. این منطقه بخشی از کشمیر و مورد مناقشه میان پاکستان و هند است. دستاغل سر نوزدهمین کوه بلند دنیا و هفتمین کوه بلند در پاکستان است. دستاغل سر در زبان وخی به معنای «بالای مرتع داخلی» است. طول رشته بالای ۷۴۰۰ متری در این کوه حدود ۳ کیلومتر بوده و سه قله مشخص (شمال) غربی با ارتفاع ۷۸۸۵ متر، مرکزی با ارتفاع ۷۷۶۰ متر و (جنوب) شرقی با ارتفاع ۷۶۹۶ یا ۷۵۳۵ متر دارد.
سورینام دو رشته کوه اصلی در سورینام وجود دارد: کوه‌های باکهویس و کوه‌های وان آچ وان ویک قلهٔ ژولیانا بلندترین کوه در کشور با ارتفاع ۱۲۸۶ متر از سطح دریاست. دیگر کوه‌ها عبارتند از کوه تافلبرگ (۱۰۲۶ متر)، کوه کاسیکاسیم (۷۱۸ متر)، گولیاتبرگ (۳۵۸ متر) و فولتزبرگ (۲۴۰ متر).
کوه سرده کوه سرده به ارتفاع 2777 متر در نزدیکی شهرستان ملایر قرار دارد. چون این کوه پشت به آفتاب قرار دارد و ارتفاع بیشتری نسبت به کوه گرمه دارد، بنابراین به کوه سرده معروف شده‌است.
بخش راین کوه هزار: این کوه با ارتفاع ۴۵۰۱ متر، چهارمین کوه بلند ایران و مرتفع‌ترین قله جنوب این کشور است. منطقه ییلاقی کوه هزار با با آب و هوای دلپذیر و آبشار راین که در دل این کوه قرار دارد در فصل بهار و تابستان پذیرای میهمانان زیادی می‌باشند. مرتفع‌ترین روستای مسکونی ایران، روستای باب زنگی با ارتفاع بیش از ۳۳۰۰ متر در کوه هزار قرار دارد.
صومعه‌سرا شهرستان صومعه سرا کلاً در ناحیه جلگه‌ای قرار گرفته و به غیر از تعدادی کوه کم ارتفاع فاقد کوه و قلل است. کوه خمباراجی (خمبارژی) با ارتفاع ۹۴۶ متر در محدوده دهستان گوراب زرمیخ (تنیان) در ۲۰ کیلومتری غرب شهرستان صومعه سرا و کوه‌های سیاهکوه، سفیدلنگان کوه و پلنگ دره کوه حداکثر ارتفاعشان به (۱۲۰۰) متر می‌رسد
بارسلون تیبیدابو با ۵۱۲ متر ارتفاع بلندترین کوه کلسرولا است که از بالای آن می‌توان بخش قابل توجهی از شهر را مشاهده کرد، اگرچه بر روی این کوه، برج مخابراتی کلسرولا با ارتفاع ۲۸۸٬۴ متر ارتفاع قرار دارد که نمای کاملی از شهر را از بالای آن می‌توان دید.
کوه اورست اورست کوهی است که قلهٔ آن بیشترین ارتفاع از سطح آب‌های آزاد را داراست. با این حال کوه‌هایی دیگری نیز وجود دارند که مدعی لقب «بلندترین قله‌های زمین» هستند. کوه مائونا کیا در هاوایی، کوهی است که اگر ارتفاع آن از پایهٔ آن اندازه‌گیری شود، بلندترین قلهٔ زمین خواهد بود؛ ارتفاع آن از پایه به ۱۰٬۲۰۰ متر می‌رسد، با وجودی که تنها ۴٬۲۰۵ متر از آن بالاتر از سطح دریا می‌باشد.
قازان قایه قازانقایه بین دو رشته کوه قرار دارد. در شرق قازانقایه کوه‌های پالیزان به ارتفاع ۱۴۰۰ متر از سطح دریا بلند ترین کوه شهرستان مراوه تپه می‌باشد از جنوب کوههای سنگو داغ به ارتفاع ۱۱۲۰ متر قرار دارد.
لیگ برتر کوثر لیگ فوتبال زنان ایران بالاترین سطح مسابقات لیگ فوتبال سراسری در ایران است. نخستین تلاش‌ها برای برگزاری یک لیگ سراسری فوتبال پیش از انقلاب انجام شد و پس از انقلاب نیز پیگیری شد. این تلاش‌ها با انجام در دهه ۱۳۸۰ به صورت جدی‌تری پیگیری شد و لیگ کوثر فوتبال زنان ایران در سال ۱۳۸۶ با شرکت ۶ تیم آغاز شد و تا کنون ۱۱ دوره از آن برگزار شده است. موفق‌ترین تیم قهرمان لیگ سراسری ایران، تیم شهرداری بم با ۷ قهرمانی است. بر اساس گزارش انجمن فوتبال ایران، چهار هزار دختر ایرانی در لیگ‌های فوتبال زنان و دختران بازی می‌کنند؛ این تعداد در سال ۱۳۸۴ صفر بود.
لیگ برتر کوثر پیش از آغاز لیگ کوثر بانوان در دهه ۱۳۸۰ مسابقات باشگاهی مختلفی در سطح کشور برگزار شده‌است. از اولین تیم‌های فوتبال زنان در ایران می‌توان به تیم فوتبال زنان تاج اشاره کرد که حتی در سال ۱۳۵۰ به مصاف نماینده ایتالیا هم رفته بود.
لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۰۱–۱۴۰۰ لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۰۱–۱۴۰۰ چهاردهمین دوره مسابقات لیگ کوثر بانوان فوتبال ایران و بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال بانوان در ایران می‌باشد. این دوره از مسابقات روز شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ آغاز گردید.
لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۱۴۰۰–۱۳۹۹ لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۱۴۰۰–۱۳۹۹ سیزدهمین دوره مسابقات لیگ کوثر بانوان فوتبال ایران و بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال بانوان در ایران می‌باشد. این دوره از مسابقات روز جمعه ۷ آذر ۹۹ آغاز گردید. نماینده خوزستان از گروه یک مسابقات کنار گذاشته شد.
باشگاه فوتبال زنان سپاهان باشگاه فوتبال زنان سپاهان یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد. فوتبال زنان در ایران
لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۹۹–۱۳۹۸ لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۹۹–۱۳۹۸ دوازدهمین دوره مسابقات لیگ کوثر بانوان فوتبال ایران و بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال بانوان در ایران می‌باشد که با شرکت ۱۲ تیم از ۱۹ مهرماه ۱۳۹۸ آغاز شد. مسئولیت لیگ زنان برعهده گلاره ناظمی است. در ۱۰ اسفند و پس از گذشت ۱۸ هفته از مسابقات، در حالیکه شهرداری بم در صدر جدول بود، ادامه مسابقات به دلیل شیوع ویروس کرونا در ایران به تعویق افتاد، و در نهایت با اعلام قهرمانی شهرداری بم لیگ به پایان رسید.
باشگاه فوتبال زنان هیئت فوتبال البرز باشگاه فوتبال زنان هیئت فوتبال البرز یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد. فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان همیاری ارومیه باشگاه فوتبال زنان همیاری ارومیه یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد. فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان ذوب‌آهن باشگاه فوتبال زنان ذوب آهن یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد. فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان ملوان بندر انزلی باشگاه فوتبال زنان ملوان بندر انزلی یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد. فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان پالایش گاز ایلام باشگاه فوتبال زنان پالایش گاز ایلام یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد. فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان قشقایی باشگاه فوتبال زنان قشقایی شیراز یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد.
باشگاه فوتبال زنان وچان باشگاه فوتبال زنان زارع باتری کردستان یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد. ۸ بازیکن این باشگاه در تیم ملی فوتبال زنان ایران بازی می‌کنند. فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان سارگل باشگاه فوتبال زنان سارگل بوشهر (با نام پیشین باشگاه فوتبال زنان پارس جنوبی جم) یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد.فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان کیان نیشابور باشگاه فوتبال زنان کیان نیشابور یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در شهر نیشابور قرار دارد و در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد.فوتبال زنان در ایران
باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است که در سیرجان، استان کرمان قرار دارد. این باشگاه در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد.
باشگاه فوتبال زنان ملی‌پوشان شهرکرد باشگاه فوتبال زنان ملی‌پوشان شهرکرد یک باشگاه فوتبال زنان در ایران است. این باشگاه در شهر شهرکرد قرار دارد و در لیگ برتر زنان ایران، لیگ برتر کوثر حضور دارد.
کوثر کمالی کوثر کمالی زاده ۲۱ فوریه ۱۹۹۵ در بابل) یک بازیکن فوتبال ایرانی است که در پست مدافع در باشگاه سپاهان اصفهان در لیگ کوثر بازی می‌کند. او عضو تیم ملی فوتبال زنان ایران است و سابقه حضور در کلیه رده‌های تیم ملی فوتبال بانوان را در کارنامه دارد.
لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۹۸–۱۳۹۷ لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۹۸–۱۳۹۷ یازدهمین دوره مسابقات لیگ کوثر بانوان فوتبال ایران و بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال بانوان در ایران می‌باشد. طبق روال گذشته در این دوره نیز ۱۲ تیم حضور داشتند. تیم شهرداری بم، که با مربیگری مرضیه جعفری در این مسابقات شرکت کرده بود، بدون شکست، با هفت گل خورده و تنها یک تساوی مقابل شهرداری سیرجان با اقتدار ششمین قهرمانی‌اش در لیگ برتر را جشن گرفتند.
ساناز اباذرنژاد ساناز اباذرنژاد یک بازیکن فوتبال ایرانی است که در پست مدافع در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر بازی می‌کند. او عضو تیم ملی فوتبال زنان ایران است.
باشگاه فوتبال زنان خاتون بم خاتون بم در لیگ کوثر فوتبال زنان ایران بازی می‌کند و با ۷ قهرمانی و دو نایب قهرمانی پرافتخارترین تیم این مسابقات است.
نگین زندی نگین زندی (زاده ۳۰ دی ۱۳۸۲) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست مهاجم برای باشگاه فوتبال زنان ذوب آهن در لیگ برتر کوثر و تیم ملی فوتبال زنان ایران بازی می‌کند.
عارفه سادات سیدکاظمی عارفه سادات سیدکاظمی (زادهٔ ۷ اسفند ۱۳۷۶) بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران است که در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر حضور دارد.
فوتبال زنان در ایران لیگ برتر فوتبال زنان ایران سطح نخست لیگ فوتبال زنان در ایران است که از فصل ۱۳۸۶–۸۷ شروع به کار کرد؛ تا به امروز پرافتخارترین تیم قهرمان لیگ برتر زنان ایران، باشگاه فوتبال زنان شهرداری بم با ۷ قهرمانی در لیگ است. این رقابت‌ها نخست با حضور ۶ تیم آغاز شد و اکنون در این مسابقات ۱۲ تیم برتر زنان ایران شرکت می‌کنند.
باشگاه فوتبال کوثر مهران باشگاه فوتبال کوثر مهران یکی از باشگاه‌های فوتبال در استان ایلام ایران است که در جام حذفی فوتبال ایران ۹۵–۱۳۹۴ حضور داشتناین تیم در شهر مهران بنیان‌گذاری شده‌است. این باشگاه هم‌اکنون در لیگ دسته سوم فوتبال ایران بازی می‌کند. تیم فوتبال کوثر مهران تنهانماینده استان ایلام در لیگ دسته سوم است.
فوتبال در ایران لیگ برتر فوتبال زنان ایران سطح نخست لیگ فوتبال زنان در ایران است که از فصل ۱۳۸۶–۸۷ شروع به کار کرد؛ تا به امروز پرافتخارترین تیم قهرمان لیگ برتر زنان ایران، باشگاه فوتبال زنان شهرداری بم با ۷ قهرمانی در لیگ است. این رقابت‌ها نخست با حضور ۶ تیم آغاز شد و اکنون در این مسابقات ۱۲ تیم برتر زنان ایران شرکت می‌کنند.
فهرست قهرمانان لیگ فوتبال زنان ایران فهرست قهرمانان لیگ فوتبال زنان ایران تیم‌های قهرمان تا رده سوم لیگ برتر زنان ایران را شامل می‌شود. این لیگ سال ۱۳۸۶ با شرکت ۶ تیم آغاز شد و تا کنون ۱۳ دوره از آن برگزار شده‌است. بال گستر مازندران نخستین قهرمان این دوره از مسابقات بود. فوتبال زنان شهرداری بم با ۷ قهرمانی پرافتخارترین عنوان لیگ زنان است. بال گستر، ملوان، شن سا، شهرداری سیرجان و آینده سازان نیز هر کدام با یک قهرمانی سهمی از جام‌های فوتبال زنان دارند. بیشترین نائب قهرمانی لیگ فوتبال زنان ایران در اختیار تیم زنان ملوان بندرانزلی است.
زمرد سلیمانی زمرد سلیمانی (زادهٔ ۱۵ شهریور ۱۳۵۹) یک فوتبالیست ایرانی است که به عنوان دروازه‌بان در لیگ زنان فوتبال کوثر در تیم سپاهان اصفهان و تیم ملی زنان بزرگسال ایران بازی می‌کند.
لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۹۳–۱۳۹۲ لیگ برتر فوتبال بانوان ایران ۹۳–۱۳۹۲ ششمین دوره رقابتهای لیگ برتر فوتبال زنان ایران و بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال زنان در ایران می‌باشد. طبق روال گذشته در این دوره نیز ۱۲ تیم حضور داشتند. این مسابقات در تاریخ ۱۴ شهریور ۱۳۹۲ آغاز شد و در ۱۸ اسفند ۱۳۹۲ با قهرمانی تیم شهرداری بم به پایان رسید.
هستی فروزنده هستی فروزنده (زاده ؟) بازیکن فوتبال ایرانی است که در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر حضور دارد.
زهرا علیزاده زهرا علیزاده (زاده ۱۳۷۹-۰۹-۱۷) بازیکن فوتبال ایرانی است که در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر حضور دارد.
رقیه جلال نسب رقیه جلال نسب (زاده ۱۳۸۲-۰۸-۱۲) بازیکن فوتبال ایرانی است که در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر حضور دارد.
سهیلا نظام آبادی سهیلا نظام آبادی (زاده ۱۳۶۸-۰۳-۰۱) بازیکن فوتبال ایرانی است که در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر حضور دارد.
حدیث بساط شیر حدیث بساط شیر (زاده ۱۳۷۶-۰۶-۲۲) بازیکن فوتبال ایرانی است که در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر حضور دارد.
لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۸۹–۱۳۸۸ لیگ برتر فوتبال بانوان ایران ۸۹–۱۳۸۸ دومین دوره رقابتهای لیگ برتر فوتبال زنان ایران و بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال زنان در ایران می‌باشد که در ۱۵ دی ۱۳۸۷ قرعه‌کشی شد و با حضور ۱۶ تیم در دو گروه و در ۴ مرحله به صورت رفت و برگشت از ۳ خرداد ۱۳۸۸ تا ۱۵ آذر ۱۳۸۸ برگزار شد. این مسابقات با قهرمانی تیم ملوان بندرانزلی به پایان رسید. این مسابقات در ابتدا قرار بود که در نیمه دوم سال ۱۳۸۷، به صورت نیمه متمرکز و با شرکت ۱۸ تیم آغاز شود که به دلیل کمبود زمین و برگزاری مسابقات لیگ برتر فوتسال بانوان به تعویق افتاد.
مریم جهان نجاتی مریم جهان نجاتی (زاده ۱۳۶۲/۷/۱) بازیکن و مربی فوتبال ایرانی است که در باشگاه فوتبال زنان شهرداری سیرجان در لیگ کوثر حضور دارد.
لیگ برتر فوتبال زنان ایران ۹۷–۱۳۹۶ لیگ برتر فوتبال بانوان ایران ۹۷–۱۳۹۶ دهمین دوره رقابتهای لیگ برتر فوتبال بانوان ایران و بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال بانوان در ایران می‌باشد. طبق روال گذشته در این دوره نیز ۱۲ تیم حضور دارند. این دوره از مسابقات از ۲۱ مهر ۱۳۹۶ آغاز شد است.