mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
کلوانق زمین‌های حاصلخیز این شهر در بین سایر شهرهای شهرستان هریس بی همتا و از لحاظ مرغوبیت خاک و مقدار آبهای زیرزمینی موقعیتی استثنایی را دارا می‌باشد . کلوانق دارای یک قبرستان قدیمی است  این شهر در بخش مرکزی شهرستان هریس قرار دارد. از مکان های تاریخی وگردشگری این شهر می توان به ۱-گورستان تاریخی با سنگ هایی دارایی خطوط ناشناس ۲- رود خانه آچی چای ۳-غارقره لی لر و ۴-مسجد جامع اشاره کرد.
بخش مرکزی شهرستان خانمیرزا در سال ۱۹۷۴ دشت خانمیرزا را بررسی و پیمایش کردم دشتی کاملاً هموار است، در بخش شمال شرقی (شمال روستای سینی) این دشت، ناحیه‌ای تپه ماهوری که به نظر می‌رسد هرگز کشاورزی نشده و مسکونی نیست هر چند مقداری از شیب‌ها شخم خورده و کشت شده‌اند و ظاهراً روستاییان امید به استفاده از آبهای سطحی و باران را در این بخش داشته‌اند و محدوده پوشیده از سنگ و سنگریزه است و آثار آبراهه‌های بهاری که حاصل ذوب برف‌ها هستند به خوبی مشخص است و بجز رواناب‌های اتفاقی هیچ منبع اب دیگری دیده نمی‌شود و مردمان محلی از این محدوده به عنوان چراگاه استفاده می‌کنند. زمین‌های شمالی ناحیه تپه ماهوری (نزدیک روستای برجوئی)، چمنزار است و درخت‌های پراکنده در اینجا قابل مشاهده است و در امتداد شرقی دشت هر جا چشمه و جویباری هست روستایی وجود دارد و به خاطر فراوانی چشمه سارها در شمال دشت (روستای گوشکی) نواحی پیرامونی قویاً به زیر کشت رفته و از ارتفاعات به عنوان چراگاه‌ها استفاده می‌کنند. در مرکز دشت خانمیرزا (اطراف روستای ده صحرا) پهنه گلی وسیعی دیده می‌شود که سطح آب زیرزمینی تنها در یک متری سطح زمین قرار دارد، بیشتر پهنه پوشیده از علف و بوته‌هایی متفاوت از پوشش گیاهی سایر قسمت‌های دشت است. در این پهنه هیچ نوع فعالیت کشاورزی انجام نمی‌شود که احتمالاً به خاطر شوری زیاد زمین است ولی هیچ دلیلی بر این مدعا ندارم و در غرب روستای آلونی به خاطر فراوانی آبهای سطحی، کشاورزی مبتنی بر آبیاری امکان‌پذیر است و در واقع چشم‌انداز اطراف آن شبیه به مناطق گرمسیری و پوشیده از درخت است و غرب پهنه گلی به رغم وجود جویبارها با بستر عمیقاً بریده شده در انجاست. در این بخش شماری پمپ آب دیده می‌شود ولی چشمه وجود ندارد. در حاشیه جنوبی پهنه گلی زمین این محدوده امروزه نیز کاملاً مرطوب است ولی برای تأمین آب مورد نیاز خود وابسته به پمپ‌هایی هستند که اخیراً نصب شده‌است. بخش جنوبی دشت خانمیرزا به‌طور کامل زیر کشت است و در نزدیکی روستای قلعه افغان آب به صورت نشت بر سطح زمین دیده می‌شود.
نیاسر چند متر پایین‌تر از چهار طاقی نیاسر، چشمه آب تمیز و خنکی جریان می‌یابد و به روستا می‌رود، این چشمه که چشمه اسکندر نام دارد، از قدیمی‌ترین چشمه‌های شناخته شده‌است که ۱۶۸۰ متر بالای سطح دریا می‌باشد. آبی که از آبشار پایین می‌ریزد در فصل پاییز کمترین و در فصل زمستان بیشترین مقدار را داراست. آبهای روان از کنار آتشکده‌های زیاد دیگری نیز جریان می‌یابد که این می‌تواند علامت پرستش آناهیتا، الهه باروری و مرتبط با آب باشد. در ادامه چشمه آبشار اسکندر وجود دارد و در قسمت پایین آبشار، دو تا سنگ آسیاب وجود دارد. آبشار نیاسر در ابتدای مجموعه تاریخی شهر قرار دارد و دامنه‌های آن از گیاهان سرسبز و زیبایی پوشیده شده‌است که به دلیل پدیده‌های انحلال سنگ آهک توسط جریانهای زیرزمینی و گذشت سالیان دراز بافت بسیار زیبا و چشم نوازی مانند استالاکتیت‌ها و استالاکمیت‌ها در بدنه آبشار به وجود آمده‌است. آبشار نیاسر از چشمه تالار (اسکندریه) واقع در کنار چارتاقی سرچشمه می‌گیرد به گونه‌ای که دو سوم آب چشمه به سمت آبشار و از آنجا به دشتهای نیاسر و یک سوم آن به محلهٔ نو می‌رود. از جمله جاذبه‌های دیگر کنار آبشار عکس با لباس‌های قدیمی و سنتی این محل می‌باشد که توسط بانوان خوش ذوقی انجام گرفته‌است و می‌توان دقایقی را با پوشیدن این لباس‌ها در زمان قدیم سپری کرد.
آب‌های زیرزمینی معمولاً، تصور بر این است که آب زیرزمینی، آب جاری موجود در آبخوان های کم عمق است اما از نظر فنی، رطوبت خاک، لایه‌های منجمد آب در خاک، آب راکد در سنگ بستر با نفوذپذیری خیلی اندک و آب عمیق زمین‌گرمایی (ژئوترمال) یا سازندهای نفتی را نیز شامل می شود. احتمالاً قسمت اعظم زیرزمین حاوی مقداری آب است که در بعضی موارد ممکن است با مایعات دیگر مخلوط شده باشد. آب زیرزمینی فقط محدود و منحصر به زمین نیست. احتمالاً ایجاد بعضی از اشکال زمینی در مریخ متأثر از آب زیرزمینی است. شواهدی مبنی بر وجود آب مایع در سطح زیرین اروپا قمر سیارهٔ مشتری نیز وجود دارد.
فیلم‌سازی زیرزمینی در ایران در حیطه فیلم‌های مستند تعداد فراتر از چند فیلم است و با ظهور دوربین‌های دیجیتال، بسیاری فیلم مستند زیرزمینی برای شبکه‌های برون مرزی ساخته شده. اما در عصر حاضر و وجود اینترنت فیلمسازی زیرزمینی از انحصار فیلمسازان صاحب نام و دارای پشتوانهٔ مالی خارجی یا شخصی خارج شده، در حال حاضر مجموعه‌ها و فیلم‌های زیادی ساخته می‌شود که مجوز ساخت ندارند و دیگر ساخت فیلم زیرزمینی به عنوان دهن کجی یا نقد نظام حاکم تلقی نمی‌شود هر چند گاهی چنین محتوایی در این فیلم‌ها دیده می‌شود.فستیوال کن و سینمای زیرزمینی ایران
آب‌های زیرزمینی آب زیرزمینی، آب موجود در زیر سطح زمین، و شکستگی‌های تشکیلات سنگی است. هنگامی که یک واحد سنگی یا یک رسوب غیر محکم (کانسار) آورد قابل توجهی از آب ایجاد کند، آبخوان نامیده می‌شود. عمقی که در آن، منافذ خاک یا شکستگی‌ها و حفره‌های موجود در سنگ‌ها کاملاً از آب اشباع‌شده باشند، سطح ایستابی خوانده می‌شود. آب زیرزمینی از سطح تغذیه می‌شود؛ و ممکن است در سطح زمین نیز به صورت طبیعی در قالب چشمه‌ها و تخلیه شده و واحه‌ها یا تالاب‌هایی را به وجود آورد. آب های زیرزمینی، اغلب برای مصارف کشاورزی، شهری و صنعتی از طریق چاه برداشت می‌شوند. مطالعهٔ توزیع و حرکت آب های زیرزمینی، آب‌زمین‌شناسی یا هیدرولوژی آب زیرزمینی نامیده می‌شود.
منابع آب اصطلاحات مورد استفاده برای آب سطحی نظیر ورودی‌ها، خروجی‌ها و ذخیره‌سازی را نیز می‌توان برای آب زیرزمینی در نظر گرفت. تفاوت عمده این است که به دلیل سرعت پایین بازیابی آن، ذخیره‌سازی آب زیرزمینی عموماً (در حجم) در مقایسه با ورودی‌ها نسبت به آنچه که برای آب سطحی وجود دارد، بسیار بیشتر است. این تفاوت، استفاده ناپایدار برای مدت زمان طولانی و بدون عواقب شدید را برای انسان‌ها تسهیل می‌کند. با این وجود، در دراز مدت نرخ متوسط نفوذ بالای یک منبع آب زیرزمینی بالاتر از حد متوسط مصرف آب از آن منبع است.
کونگ کونگ امّا گونگ گونگ هیولا، در این زمان خشمناک شد. وی سرش را بر یکی از کوههایی که آسمان را بر فراز زمین نگه می‌داشت، کوبید. کوهها به لرزه درآمدند و بر زمین فروریختند. ریزش کوهها، بخشی از آسمان را که نگهدارندهٔ آن بود، سوراخ کرد و زمین در جاهای بسیار شکاف برداشت. شعله‌های آتش از بسی از این شکاف‌ها زبانه کشید و خانه‌ها و محصولات کشاورزی را سوزانید. رودخانه‌ها طغیان کردند و جریان آبهای زیرزمینی از شکاف‌های زمین بیرون زدند و سیلی عظیم زمین را فراگرفت و آنجا که زمانی خانه و کشتزار و مزرعه بود، به دریاها و پهناب‌ها تبدیل گشت.
گیاه علفی اندام‌های ذخیره‌کننده که ساقه‌های زیرزمینی قطور و تخم‌مرغی‌اند برگ‌ها و جوانه‌های ظریف دارند، آن طور که در بوته سیب زمینی دیده می‌شود. ساقه‌های زیرزمینی که بلند و قطور هستند از یک سر آنها جوانه ساقه هوایی و از سر دیگر ریشه به وجود می‌آید. انواع زنبق و بسیاری از گندمیان ساقه‌های زیرزمینی دارند.
لغت‌نامه دهخدا «معتبرترین و مهم‌ترین فرهنگی که تاکنون نوشته شده لغت‌نامه دهخداست. از زمانی که دهخدا و بعد از او علاقه‌مندان و شاگردان و دوستدارانش این کار عظیم را به پایان رساندند تاکنون چه تغییراتی در این فرهنگ داده شده؟ در واقع هیچ. همان لغت‌نامه دهخدا را اکنون هم تجدید چاپ می‌کنند، بدون کمترین تغییری. به‌جز یک ویرایش سطحی، به‌لحاظ محتوایی تغییرات چندانی با آن چیزی که به قلم دهخدا انجام شده به‌وجود نیامده… در حال حاضر لغت‌نامه دهخدا لغت‌نامه کاملی برای زبان فارسی محسوب نمی‌شود و این امر علل مختلفی دارد. مهم‌ترین مسئله این است که اکنون شیوه‌های نوین فرهنگی‌نویسی مطرح شده‌اند و اصلاً شیوهٔ فرهنگ‌نویسی عوض شده. امروزه فرهنگ‌نویسی شاخه‌ای از زبان‌شناسی است و فرهنگ‌های معتبر برمبنای دانش زبان‌شناسی، خصوصاً معنی‌شناسی، تألیف می‌شوند. یکی از اشکالات عمده‌ای که در کار لغت‌نامهٔ دهخداست این است که شیوهٔ واحدی در انتخاب مدخل‌ها، تعریف‌نگاری‌ها و شواهد وجود ندارد… ضعف شیوه‌نامه دارد، و اینکه بعد از دهخدا بسیاری از متون فارسی چاپ شده‌اند، خصوصاً رمان‌ها، خاطرات، داستان‌های کوتاه، و اصلاً زبان امروز ایران در مقایسه با زمانی که دهخدا فرهنگش را نوشت تغییر کرده‌است. بسیاری از واژه‌ها بعد از دهخدا در روزنامه‌ها، مجله‌ها، رمان‌ها و داستان‌ها رواج‌یافته که این واحدهای واژگانی در لغت‌نامه دهخدا وجود ندارد. خوب پس نیاز هست که‌یک فرهنگ جدیدی تألیف بشود و به‌خاطر اشکالات ساختاری‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد این لغت‌نامه نمی‌تواند مبنای «فرهنگ جامع زبان فارسی» قرار بگیرد؛ پس فرهنگستان به‌ناچار باید اساس استواری را برای فرهنگ جامع زبان فارسی بریزد و این اساس استوار در آینده روزآمد هم بشود.»
باغجر در فرهنگ نامه لغت دهخدا و معین تعریف دقیقی از کلمه باغجر ارائه نشده‌است. در فرهنگ لغت دهخدا، در مقابل کلمه باغجر توضیحاتی در خصوص وضعیت جغرافیایی باغجر، آب و هوای آن و شغل مردمان آن نوشته شده‌است و تعریف دقیق و مشخص از خود کلمه باغجر ارائه نداده‌است.
لغت‌نامه دهخدا «مؤسسه لغت‌نامه دهخدا با شیوه‌های امروز فرهنگ‌نگاری به کل بیگانه است… لغت‌نامه دهخدا فاقد تیم زبان‌شناس است.»
ادبیات فارسی در دوره معاصر جوامع فارسی‌زبان با توجه به آشنایی با امور لغت‌نامه‌نویسی و ادبی غرب و شیوه‌های نوین فرهنگ‌نویسی با الهام از سبک گذشته فرهنگ‌های جدید در زبان فارسی پدید آمدند. این فرهنگ‌های جدید که مملو از واژگان فنی و علمی اروپایی به ویژه از زبان‌های فرانسه، روسی و انگلیسی هستند عمدتاً بر اساس نیازهای زبانی در کشور ایران نوشته‌شده‌اند. از مهم‌ترین این فرهنگ‌ها می‌توان به لغت‌نامه دهخدا، لغت‌نامه معین، فرهنگ عمید و فرهنگ آریان‌پور اشاره کرد.
لغت‌نامه دهخدا همه‌گونه واژگان فارسی و محلی، نام شهرها و روستاها و کلمات علمی و شاخص، حتی واژگان عربی را می‌توان در لغت‌نامهٔ دهخدا یافت. در جلوی هر واژه، معنای لغوی آن، موارد کاربرد، طرز تلفظ صحیح، اشعاری در رابطه با آن و بسیاری اطلاعات دیگر دربارهٔ لغت قرار دارد. لغت‌نامهٔ دهخدا هم دانشنامه‌ست و هم کتاب مرجع علوم گوناگون و هم لغت‌نامه. واژهٔ «لغت‌نامه» را نخستین‌بار اسدی طوسی در لغت فُرس به کار برده‌است و علامه دهخدا برای پاسداشت او این نام را بر روی فرهنگ خود نهاده‌است.
محمد دبیرسیاقی سیدمحمّد دبیرسیاقی زادهٔ ۴ اسفند ۱۲۹۸ (خورشیدی) در قزوین، درگذشتهٔ سحرگاه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ (خورشیدی) در قزوین پژوهشگر، نویسنده، شاعر، آموزگار ادبیات فارسی و مصحح متون کهن پارسی بود. وی در مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی مشغول بکار بوده و مصحح بسیاری از متن‌های کهن زبان فارسی است. دبیرسیاقی نزدیک به ۸۰ متن ادبی و تاریخی را تصحیح و چاپ کرده‌است که از میان آن‌ها می‌توان "شاهنامه فردوسی"، "دیوان منوچهری دامغانی"، "نزهةالقلوب"، "فرهنگ سُروری" و "سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه" و تصحیح "لغت فرس" اسدی طوسی و سفرنامه ناصرخسرو قبادیانی را نام برد. او میان سال‌های ۱۳۲۶ (خورشیدی) تا ۱۳۳۴ (خورشیدی) در گردآوری فرهنگ لغت با علی‌اکبر دهخدا همکاری داشت. از آن پس همکاری او با مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی - تا ۱۳۵۹ (خورشیدی) که کار این اثر به پایان رسید - پی گرفته شد. کار بزرگی که دبیرسیاقی در دست داشت، نوشته لغت‌نامه فارسی است که تاکنون برخی از مجلدهای آن چاپ شده‌است.
علی‌اکبر دهخدا علی‌اکبر دهخدا (۱۲۵۷ – ۷ اسفند ۱۳۳۴)، ادیب، لغت‌شناس، سیاست‌مدار و شاعر ایرانی بود. او مؤلف و بنیان‌گذار لغت‌نامه دهخدا نیز بوده‌است. دهخدا از درخشان‌ترین چهره‌های فرهنگ و ادب فارسی معاصر است.
فرهنگ لغت فرهنگ واژگان با دانشنامه تفاوت دارد. در یک واژه‌نامهٔ معمولاً، فقط به معنای واژه‌ها اکتفا می‌شود و اطلاعات دیگری (نظیر تاریخچه و ریشهٔ آن‌ها) داده نمی‌شود. به‌علاوه، در واژه‌نامه‌ها فقط به واژه‌های عمومیِ یک زبان اشاره می‌شود، و اسامی خاص (مانند اسامی مکان‌ها و اشخاص) کمتر نوشته می‌شود. با این حال، مرز دقیقی بین واژه‌نامه و دانشنامه نمی‌توان تعیین کرد، و برخی کتاب‌ها به نوعی در هر دو طبقه جا می‌گیرند؛ مانند "لغت‌نامهٔ دهخدا".
علی‌اکبر دهخدا مقدمات تألیف و سپس انتشار لغت‌نامه دهخدا از اواخر دهه ۱۳۰۰ هجری خورشیدی با مساعدت دولت فراهم شد و اولین قراردادها برای این منظور سال‌های ۱۳۱۳ و ۱۳۱۴ بین وزارت معارف و علی‌اکبر دهخدا منعقد شد. اولین مجلد لغت‌نامه در سال ۱۳۱۸ منتشر شد، اما به‌دلیل کندی کار چاپخانه بانک ملی، آغاز جنگ جهانی دوم و حجم وسیع کار، چاپ لغت‌نامه متوقف شد. پس از پایان جنگ، اندیشه چاپ و نشر تألیف دهخدا به یک ایده ملی تبدیل شد. سرانجام در ۲۵ دی ۱۳۲۴ با پیشنهادی حدود بیست تن از نمایندگان مجلس شورای ملی با تصویب ماده واحده‌ای چاپ فرهنگ دهخدا را برعهده گرفت. ۲۵ هزار تومان هزینه چاپ این فرهنگ از محل صرفه جویی بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس تأمین شد. مجلس همچنین دولت را مکلف کرد تا خانه دهخدا را از او بخرد تا بتواند ۲۲۰ هزار تومان بدهی را که بابت هزینه‌های تدوین لغت‌نامه به او تحمیل شده‌است بپردازد و اجرائیه‌ای که بانک برای فروش خانه او و پرداخت بدهی به طلبکاران صادر کرده‌است، متوقف شود. به این ترتیب، لغت‌نامه از یادداشت‌هایی که دهخدا گردآورده بود، بسیار فراتر رفت و سازمان لغت‌نامه از آغاز تا پایان نشر کتاب، از همکاری تعدادی از لغت‌شناسان برخوردار شد که نام‌های آن‌ها در مقدمه ویرایش جدید (سال ۱۳۷۷) به‌عنوان عضو هیئت مؤلفان لغت‌نامه آمده‌است.
مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی یکی از مراکز آکادمیک وابسته به دانشگاه تهران است. مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا نخستین سازمان در ایران است که برای تألیف فرهنگ لغت یا واژه‌نامه تأسیس شده‌است و از سال ۱۳۸۶ به‌دلیل وحدت هدف علمی و نیز وحدت اداری و مکانی، دو نهادِ مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی با هم ادغام شدند. همچنین از دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران مستقل گردیدند و با تصویب هیئت رئیسهٔ دانشگاه تهران، این دو نهاد تحت عنوان واحدِ مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی به فعالیت خود ادامه دادند.
لغت‌نامه دهخدا اما این لغت‌نامه همچون لغت‌نامه‌های دیگر زبان‌های دنیا نیازمند به روز رسانی‌های ساختاری و مستمر است؛ چرا که هر دو سال‌یک بار فرهنگ نامه‌های مهم دنیا بازنویسی می‌شوند. نحوهٔ انجام این امر در مورد لغت‌نامه دهخدا از سوی کارشناسان و پژوهشگران زبان فارسی مورد بحث و نقد بسیار بوده. از جمله بارها از زبان مسئولان فرهنگستان زبان و ادب فارسی گله‌مندی‌هایی ابراز شده که مؤسسهٔ دهخدا را مورد خطاب خود قرار داده. به عنوان مثال:
لغت‌نامه دهخدا چاپ لغت‌نامه نخست در سال ۱۳۱۹ خورشیدی در چاپخانهٔ بانک ملی آغاز و یک جلد آن در ۴۸۶ صفحه به چاپ رسید و مدتی متوقف شد، دهخدا در سال ۱۳۲۴ هجری خورشیدی میلیون‌ها فیشی را که در تهیهٔ لغت‌نامه فراهم کرده بود، توسط مجلس شورای ملی به ملت ایران هدیه کرد. سپس مجلس شورای ملی در ۲۵ دی‌ماه ۱۳۲۴ با تصویب مادهٔ واحده‌ای چاپ فرهنگ دهخدا را برعهده گرفت. ۲۵ هزار تومان هزینهٔ چاپ این فرهنگ از محل صرفه‌جویی بودجهٔ سال ۱۳۲۴ مجلس تأمین شد.
بناب در لغت‌نامهٔ دهخدا، فرهنگ فارسی معین، و فرهنگ عمید واژهٔ بناب به معنی «قعر آب» و «ته آب» آمده‌است؛ لغتنامهٔ دهخدا دو توضیح دارد که یکی می‌گوید آنجایی که جریان آب در آن به پایان رسد، و دیگری می‌گوید آغاز و منبع آب.
شهرستان بناب در لغت‌نامهٔ دهخدا، فرهنگ فارسی معین، و فرهنگ عمید واژهٔ بناب به معنی «قعر آب» و «ته آب» آمده‌است؛ لغتنامهٔ دهخدا دو توضیح دارد که یکی می‌گوید آنجایی که جریان آب در آن به پایان رسد، و دیگری می‌گوید آغاز و منبع آب.
شهر انبار به نوشته لغت‌نامه دهخدا به آن شهر «انبیر» هم گفته می‌شده‌است. بنابر نوشته ابن حوقل یک روز از اشبورقان فاصله داشته و بزرگتر از مروالرود و دارای تاک‌ها و فراخی نعمت و باغ‌ها و بناهایش از گل بوده‌است. بنوشته لغت‌نامه دهخدا اکنون شهری بدین نام وجود ندارد، ولی شهر انبار در نزدیکی محل کنونی شهر سرپل در قسمت علیای رودخانه شبورقان واقع بوده‌است. دهخدا می‌افزاید احتمال دارد انبار همان شهری باشد که ناصرخسرو در مسافرتش به شبورقان (اشبورقان) از آنجا عبور کرده و آن را کرسی جوزجانان خوانده است. وی همچنین از مسجد جامع بزرگ آنجا سخن گفته است.
لغت‌نامه دهخدا اکنون "مؤسسهٔ" لغت‌نامهٔ دهخدا در شمیران جنب باغ فردوس مستقر است. این مؤسسه لغت‌نامهٔ دهخدا را در ۲۲۲ جزوه (حدود بیست‌وهفت هزار صفحه) چاپ کرده‌است. وبگاه‌های اینترنتیِ لغت‌نامه ارتباطی با مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا ندارند.
کنگره همایش یا کُنگِرِه گونه‌ای از گردهم‌آیی است. در لغت‌نامه دهخدا در خصوص معنی کلمه کنگره چنین آمده‌است: «[ک ُ گ ِ رِ] (فرانسوی، اِ)، مجمعی از سران دولت، نمایندگان ممالک یا دانشمندان که دربارهٔ مسایل سیاسی، اقتصادی، علمی و غیره بحث کنند. (لغت نامه دهخدا)» در فرهنگ فارسی معین نیز در خصوص معنی کلمه کنگره چنین آمده‌است: «(کُ گْ یا گِ رِ) [ فر. ] (اِ.) مجلسی متشکل از نمایندگان چند دولت یا عده ای دانشمند برای بحث و گفتگو، همایش (فره ). (فرهنگ فارسی معین)»
سید جعفر شهیدی برخورد با محمد معین، باب آشنایی وی را به حضور علی‌اکبر دهخدا فراهم کرد و بعد از تشکیل مؤسسه لغت‌نامه دهخدا، معاونت سازمان رابه‌عهده گرفت. سپس علامه دهخدا از سیدجعفر شهیدی دعوت به همکاری کرد و در نامه‌ای به آذر (وزیر فرهنگ وقت) نوشت: «او اگر نه در نوع خود بی‌نظیر، ولی کم‌نظیر است.» دهخدا در این نامه می‌خواهد که به جای ۲۲ ساعت، به او شش ساعت تدریس اختصاص دهند تا بقیهٔ وقتش را در لغت‌نامهٔ دهخدا بگذراند. مدتی این‌گونه می‌گذرد، تا سال ۱۳۴۰ که با مدرک دکتری به دانشگاه منتقل می‌شود. تدریس در دانشگاه تا حدود سال ۱۳۴۵ ادامه پیدا می‌کند، اما بعد با ناامنی دانشگاه، دانشجویان خود را به لغت‌نامه می‌برد. پس از سال‌ها نیز، تا پایان عمر وی هنوز دانشجویانش چهارشنبه‌ها به دفتر وی در مؤسسه لغت‌نامه دهخدا می‌رفتند و با شهیدی جلساتی را داشتند. بعد از مرگ محمد معین، شهیدی مسؤولیت ادارهٔ سازمان لغت‌نامهٔ دهخدا را بر عهده گرفت. او در زمینه‌های ادبیات عرب و فارسی استادی بنام بود و درک محضر و همنشینی با استادانی نظیر بدیع‌الزمان فروزانفر، دهخدا، جلال‌الدین همائی و محمد معین اعتبار علمی و معنوی او را دو چندان کرد. او همچنین دوستی نزدیک و ارتباط علمی با سید موسی صدر در ایران، بیروت و قاهره داشت.شهیدی اولین کتابش را در نجف در رد احمد کسروی نوشت، هرچند بر خوب بودن کارهای تاریخی او (تاریخچهٔ چپق و قلیان، مشعشیان و…) تأکید داشت. دیگر کتابش، سه جلد «جنایات تاریخ» توسط ساواک توقیف شد، اما بعدها بعضی مطالب انتقادی را از چاپ بعدی حذف کرد.
کهیاز قهیاز در فرهنگ لغت دهخدا این چنین توصیف شده‌است:
لغت‌نامه دهخدا با مصوبهٔ سال ۱۳۳۶ مجلس، مؤسسهٔ دهخدا به دانشگاه تهران منتقل شد و دانشکدهٔ ادبیات این دانشگاه مسئول چاپ لغت‌نامه شد. تا سال ۱۳۵۹، چاپخانهٔ دانشگاه تهران لغت‌نامه را به‌طور کامل چاپ کرد. نام «سازمان لغت‌نامهٔ دهخدا» بعدها به «مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا» تغییر کرد.
لغت‌نامه دهخدا لغت‌نامه‌ای که دهخدا ۴۰ سال، یعنی بیشتر عمر خود را صرف آن کرد، از پایهٔ سه-چهار میلیون فیشی بنیان یافته‌است که دهخدا شب و روز به جمع‌آوری آن‌ها مشغول بوده‌است. به گفتهٔ خود او و نزدیکانش، وی هیچ روزی از کار فیش‌برداری برای لغت‌نامه غافل نشد مگر دو روز به خاطر فوت مادرش و دو روز به خاطر بیماری سختی که داشت. فکر ایجاد لغت‌نامه‌ای جامع که هم معنای تمام لغات فارسی را داشته باشد و هم اطلاعات لازم دربارهٔ همه‌چیز را به خواننده بدهد، از همان زمان که دهخدا در یکی از قرای چهارمحال و بختیاری منزوی بود، به ذهنش خطور کرده بود. آن‌طور که آگاهان نوشته‌اند، وی چند میلیون فیش از روی متون معتبر استادان نظم و نثر فارسی و عربی، لغت‌نامه‌های چاپی و خطی، کتب تاریخ و جغرافیا، طب، ریاضی، هندسه، هیئت، حکمت، کلام، فقه و … فراهم آورده بود. البته نقل می‌کنند که او بیشتر یادداشت‌ها را از ذهن خود می‌نوشته‌است. خود وی در یکی از یادداشت‌های پراکنده‌اش برای لغت‌نامه می‌نویسد: «همهٔ لغات فارسی‌زبانان تاکنون احیا و در جایی جمع‌آوری نشده و چه بسا واژگان زیادی‌ست که در کتب دیگر، خصوصاً در اشعار آمده‌است که ما آن‌ها را در اینجا نقل کرده‌ایم؛ ولی از سوی دیگر هزاران واژهٔ فارسی و غیرفارسی در تداول به کار می‌رود که تاکنون کسی آن‌ها را گرد نیاورده یا اگر گرد آورده به چاپ نرسانیده‌است. ما بسیاری از این واژگان را به تدریج از حافظه، نقل و سپس آن‌ها را الفبایی کرده‌ایم؛ ولی باید دانست که برای به خاطر آوردن چندین هزار واژه و الفبایی کردن آن عمر هفت کرکس می‌باید … و این کار به هیچ فصل و قطعی، بیرون از بیماری صعب چند روزه و دو روز رحلت مادرم -رحمه‌الله علیها- تعطیل نشد و بجز اتلاف دقایقی چند برای ضروریات حیات در روز، می‌توانم گفت که بسیار شب‌ها نیز، در خواب و میان نوم و یقظه در این کار بودم. چه بارها که در شب از بستر برمی‌خاستم و پلیته می‌کردم و چیز می‌نوشتم.»
آجین «آجین» در لغت نامه دهخدا و فرهنگ معین: آژده-آجیده ذکر شده‌است.
لغت‌نامه دهخدا لغت‌نامهٔ دهخدا کتابی جامع شامل شرح و معنی واژگان زبان فارسی است. این لغت‌نامه، بزرگ‌ترین و مهم‌ترین اثر علی‌اکبر دهخدا است، که بیش از ۴۰ سال از عمر او صرف آن شد. لغت‌نامهٔ دهخدا معنی، تفسیر، و شرح تاریخیِ شمار قابل توجهی از وام‌واژه‌های عربی که وارد فارسی شده‌اند را نیز دارد.
ونک (سمیرم) نام شهر به قولی برگرفته شده از گونه درختان جنگلی فراوان بنام ون (ون زار) می‌باشد که در نهایت به ونک تبدیل گردیده‌است. در لغت‌نامه مرحوم دهخدا وکتاب فرهنگ معین عنوان روستائی با بیش از سه هزار سکنه از توابع شهرستان سمیرم، استان اصفهان آمده‌است با وجود سنگ نوشته‌ها وسابقه تاریخی، دلالت بر قدمتی تا یکهزار سال پیش را دارا می‌باشد.
لغت‌نامه دهخدا این لغت نامه که از سال ۱۳۷۹ لوح فشرده آن نیز به صورت ناقص منتشر شده بود، در مرداد ۱۳۹۹ لغت نامه در وبگاه مؤسسه لغت نامه دهخدا بارگزاری و به‌صورت آنلاین در دسترس عموم قرار گرفت و شورای تألیف مؤسسه دهخدا بر آن نظارت دارد.
سوق (کهگیلویه) در لغت‌نامه دهخدا پیرامون سوق چنین نوشته شده‌است:
قهستان در لغت‌نامه دهخدا در سال ۱۳۴۵ در مورد قهستان چنین نوشته شده‌است:
وشق به نوشته لغت‌نامه دهخدا در تنکابن به این حیوان پلنگمول هم گفته می‌شود.
تشمال (بختیاری) علامه دهخدا در فرهنگ دهخدا کلمه توشمال را چنین تعریف کرده‌است:« توشمال یعنی خوان سالار ، خوان = سفره ، سالار = رئیس و مسئول ، پس توشمال یعنی مسئول سفره. در زبان گرجی به محل آشپزخانه توشمالی گفته می‌شود. دهخدا می گوید این لغت اصولا مغولی است و مخالفان کریم خان زند از آن به صورت اهانت آمیز برای وی استفاده می کردند.(ولی در ظاهر لغت تشمال بزرگی را میرسانده و نه تحقیر زیرا در طایفه زلکی بزرگان با پیشوند توشمال خطاب میشدند.مثلا تشمال عیدی محمد و کریمخان زند هم در طایفه خودش به توشمال کریم معروف بوده).در طایفه زراسوند تیره تشمال وجود دارد که از خوانین زراسوند میباشند.
رباط شورین در لغت نامه دهخدا در مورد رباط شورین چنین نوشته شده‌است: ((رباط شورین . [رُ طِ ش ِ وِ] (اِخ) دهی است از بخش سیمینه رود شهرستان همدان. سکنهٔ آن ۱۲۵۵ تن. آب ده از چشمه و رودخانه تأمین می‌شود و فرآوردهٔ عمدهٔ آن غلات و حبوب و لبنیات و انگور، و صنایع دستی زنان جاجیم بافی است. راه اتومبیل رو دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۵).))
لغت‌نامه دهخدا لغت‌نامه مفصل‌ترین کتاب واژه در زبان فارسی است و علاوه بر آن اعلام نیز با شرح و تفصیل در این کتاب آمده. دهخدا برای تألیف این کتاب نزدیک چهل سال وقت صرف کرده و نزدیک صد نفر با وی همکاری داشته‌اند. این لغت‌نامه، مهم‌ترین و اساسی‌ترین اثر دهخدا است و بیشتر شهرت دهخدا به خاطر همین اثر اوست.
اشکجان پهلو سد باستانی(که تقریباً تخریب شده‌است) فرهنگ لغت دهخدا کتاب روزنگاران زرین کوب
کرشته در منابع و با اقتباس از لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین از کرشته به عنوان مرکز شهریار در قدیم یاد شده‌است:
شهنی توضیح اینکه، در جلد دهم لغت‌نامه دهخدا، در مورد این طایفه نوشته است :
علی‌اکبر دهخدا با آغاز جنگ جهانی اول و ورود نیروهای روسی به شمال ایران و نزدیک شدن آن‌ها به پایتخت و سقوط دولت، دهخدا همراه با اعضای کمیتهٔ مهاجرت ابتدا به قم و سپس به کرمانشاه رفت. پس از انحلال حکومت در مهاجرت، دهخدا به مدت دو سال و نیم به دعوت رؤسای ایل بختیاری در مناطق چهارمحال بختیاری به سر برد و بخش عمده‌ای از این دوره را مهمان لطف‌علی‌خان امیرمفخم نظامی و سیاست‌مدار ایرانی در قلعه دزک بود. در همان‌جا بود که اندیشه تدوین لغت‌نامه یا فرهنگ‌نامه‌ای جامع برای زبان فارسی در ذهن او شکل گرفت و با استفاده از کتابخانه امیرمفخم کار نگارش یادداشت‌های لازم برای لغت‌نامه و امثال و حکم را آغاز کرد.
مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی در سال ۱۳۲۴ خورشیدی، حدود ۳۰ سال پس از نگاشتن اولین بخش‌های "لغت‌نامه" توسط علی‌اکبر دهخدا، با تصویب مجلس شورای ملی، در خانهٔ دهخدا در خیابان ایرانشهر تهران، مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا تأسیس شد و به‌صورت رسمی آغاز به کار کرد.
شهرستان شهریار در کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی و لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین از شهریار چنین یاد شده‌است:
سد شبانکاره ۴- دهخدا، علی اکبر، لغت‌نامه دهخدا، موسسه لغت‌نامه دهخدا، تهران: ۱۳۷۷.
علی‌اکبر دهخدا معاونت اداره لغت‌نامه با محمد معین بود تا در سال ۱۳۳۴ مجلس شورای ملی اداره لغت‌نامه را از منزل دهخدا به مجلس منتقل ساخت و دهخدا معین را به ریاست اداره معرفی کرد و طی دو وصیت‌نامه او را مسئول کلیه فیش‌ها و ادامه کار تألیف و چاپ لغت‌نامه قرار داد. پس از درگذشت دهخدا در اسفند ۱۳۳۴ محل لغت‌نامه تا سال ۱۳۳۷ همچنان در مجلس شورای ملی بود و از آن پس به دانشگاه تهران منتقل شد.
بهروز صفرزاده بهروز صفرزاده، پژوهشگر حوزهٔ فرهنگ‌نویسی و ویراستار است. او در سال ۱۳۴۸ در تهران به‌ دنیا آمد. زیر نظر علی‌اشرف صادقی در طرح تألیف "فرهنگ جامع زبان فارسی" همکاری داشت. در حال حاضر یکی از مؤلفان و ویراستاران "لغت‌نامهٔ بزرگِ فارسی" در مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا است. کتاب او با عنوان فرهنگ موضوعی فارسی در سی‌وششمین دورهٔ جایزهٔ کتاب سال ایران، به‌عنوان شایستهٔ تقدیر برگزیده شد. وی از ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸ عضو هیئت‌مدیرۀ انجمن صنفی ویراستاران بود.
لگاره لغت‌نامهٔ دهخدا به نقل از جلد هفتم فرهنگ جغرافیایی ایران می‌نویسد: لگاره ده کوچکی است از توابع شهرستان خنج.
لغت‌نامه دهخدا علاوه بر علی‌اکبر دهخدا و همکاران اولیه او، گروهی از پژوهندگان زبان و ادب فارسی بیش از شصت سال در هیئت مؤلفان لغت‌نامه دهخدا عضویت داشته‌اند و به تهیه مواد و تنظیم آن‌ها و نیز تدوین و تألیف مواد گرد آمده برای لغت‌نامه مشغول بودند.
سعدیه لغت‌نامه دهخدا به نقل از فرهنگ برهان قاطع نام موضعی که شیخ سعدی در آنجا آرمیده را «گازرگاه» نامیده و به نقل از فرهنگ آنندراج گازرگاه را حد شیراز نزدیک به مرقد شیخ مصلح‌الدین سعدی شیرازی دانسته‌است.
ابوالعلای شوشتری در لعت‌نامهٔ دهخدا نوشته شده است: «تنها در لغت‌نامه اسدی ابیات ذیل از او دیده می‌شود:» و سپس این بیت‌ها آمده است.
میلاجرد لغت‌نامه دهخدا در لغت‌نامه دهخدا
فرهنگ خال فرهنگ لغت خال ، قدیمی‌ترین فرهنگ لغت کردی به کردی است که توسط شیخ محمد خال نویسنده و قاضی کرد اهل کردستان عراق نوشته شده‌است. جلد اول این فرهنگ لغت در سال ۱۹۶۰ در ۳۳۸ صفحه، جلد دوم آن در سال ۱۹۶۴ در ۳۳۸، و جلد سوم آن در ۵۱۱ صفحه در سال ۱۹۷۶ در شهر سلیمانیه به چاپ رسیده‌اند.
هدایت الله شهاب فردوسی در تدوین لغت نامه دهخدا، علاوه بر علی‌اکبر دهخدا و همکاران اولیه او، گروهی از پژوهندگان زبان و ادب فارسی در طی بیش از شصت سال در هیئت مؤلفان لغت‌نامه دهخدا عضویت داشته‌اند و به تهیه مواد و تنظیم آن‌ها و نیز تدوین و تألیف مواد گرد آمده برای لغت‌نامه مشغول بودند. هدایت‌الله شهاب فردوسی یکی از این همکاران بوده که در تهیه بخش اول از حرف «غ» با دهخدا همکاری نموده است.
دستجرد (شاهرود) دستگرد به چم (معنی) «دست‌ساخت» است و در آغاز به آبادی‌های تازه بنیاد گفته می‌شد و در زمان ساسانیان در معنای زمین‌های شاهی کاربرد یافت. همچنین در فرهنگ فارسی معین، دستگرد به چم زمین پست وهموار و در لغت نامه دهخدا، به زمین هموار، زمین وملک زراعی و بنائی مانند کوشک که خانه‌ها به دور آن باشد، نوشته شده است. بیشتر نقاطی که در ایران و کشورهای پیرامون آن با نام‌های دستگرد و دستجرد معروفند، همان زمین‌های شاهی ساسانی هستند و این گواه پیشینه کهن این آبادیها در ایران است.
لغت‌نامه دهخدا "مؤسسهٔ دهخدا" ابتدا در خانهٔ دهخدا مستقر بود و بعداً با درگذشت او در سال ۱۳۳۴ به مجلس منتقل شد. از آن پس، هماهنگی و مدیریت لغت‌نامه به وصیت خود دهخدا بر عهدهٔ محمد معین گذارده شد. پس از درگذشت معین، کار را سید جعفر شهیدی و محمد دبیرسیاقی و دیگران دنبال کردند.
زاگرس واژهٔ زاگرس در هیچ‌یک از کتاب‌های تاریخی و جغرافیایی یا مسالک و الممالک و نوشته‌های دوره اسلامی نوشته نشده‌است. در لغت‌نامه دهخدا یا دائرةالمعارف مصاحب نیز نکته‌ای مهم و اساسی دربارهٔ ریشه و اصل واژه زاگرس بیان نشده‌است.
لغت‌نامه دهخدا حدود نیمی از کتاب را واژگان با معنی و شاهد و نیم دیگر آن اعلام تاریخی و جغرافیایی است. این اثر حاوی کلیهٔ واژگان فرهنگ‌های خطی و چاپی فارسی است و در نقل آن‌ها بسیاری از غلط‌های گذشتگان تصحیح شده‌است و بسیاری از واژگان ترکی، مغولی، هندی، عربی، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی و دیگر زبان‌های متداول در زبان فارسی نیز در این فرهنگ آمده‌است. برای صحیح خوانده‌شدن واژگان در جلوی هر واژه حروف حرکت‌دار به کار رفته‌است. افزون‌بر این مزایا، یک دورهٔ مفصل دستور زبان فارسی نیز در لغت‌نامه آمده‌است.
سامری _ دهخدا، علی اکبر و دیگران(۱۳۲۵-۱۳۵۲ه.ش)، لغت نامه، تهران، سازمان لغت نامه دهخدا
دستگرد دستگرد به معنای باستانی آن دست‌گردان است یعنی یک دسته یا گروه ک دستانی گرد دارند.این واژه در فرهنگ دهخدا به معنی زمین زراعی است که از چهار طرف با دیوار محصور شده در زمان ساسانیان در معنای زمین‌های شاهی کاربرد یافت. همچنین در فرهنگ فارسی معین، دستگرد به معنای زمین پست و هموار و در لغت‌نامه دهخدا، به زمین هموار، زمین و ملک زراعی و بنائی مانند کوشک که خانه‌ها به دور آن باشد، معنی شده‌است. بیشتر نقاطی که در ایران و کشورهای پیرامون آن با نام‌های دستگرد و دستجرد معروفند، همان زمین‌های شاهی ساسانی هستند.
شناور کلمه شناور در فرهنگ لغت علامه دهخدا با ریشه شنا به معنای وسیله غرق نشدنی در آب می‌باشد و در اصطلاح به معنای وسیله جابجای کالا یا مسافر بر روی سطح آب می‌باشد.
بنه قیطاس در لغت‌نامه دهخدا آمده‌است تانکی دهی از دهستان سلطان آباد بخش رامهرمز است که در شهرستان اهواز واقع شده‌است . و 110 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 6).
ترکالکی لغت‌نامه دهخدا به نقل از کتاب فرهنگ جغرافیای ایران جلد ۶ در مورد ترکالکی نوشته است، ترکالکی دهی است از دهستان عقیلی در توابع شهرستان گتوند که در شش هزار گزی شمال باختری روستای سماله و ۲۵۰۰۰ گزی شمال باختری راه شوسه شوشتر به مسجد سلیمان قرار دارد، کوهستانی و گرمسیر است و ۱۲۰۰ تن سکنه دارد و آب آن از رود کارون و چاه، محصول آن غله و پنبه است، شغل مردم آن زراعت و صنایع دستی آن قالی بافی است. راه مال رو و دبستان دارد و ساکنین آن از ایل بختیاری می‌باشد.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی «گروه فرهنگ‌نویسی» در حال تدوین "فرهنگ جامع زبان فارسی" است که این فرهنگ برمبنای پیکره‌ای از ۱۵۰۰ کتاب تدوین می‌شود و تاکنون دو جلد آن منتشر شده‌است. این فرهنگ بزرگ‌ترین فرهنگی است که پس از "لغت‌نامهٔ" دهخدا در زبان فارسی تدوین می‌شود و فرهنگی ریشه‌شناختی و تاریخی و شاهِدمَدار است. این گروه، علاوه بر "فرهنگ جامع"، "فرهنگ زبان پهلوی" را نیز (برمبنای یادداشت‌های احمد تفضلی، عضو درگذشتهٔ این فرهنگستان) در دست تدوین دارد و همچنین نشریهٔ "ویژه‌نامهٔ فرهنگ‌نویسی" را منتشر می‌کند.
مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی از سال ۱۳۸۶، به‌دلیل وحدت هدف علمی و نیز وحدت اداری و مکانی، مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی با هم ادغام شدند و با تصویب هیئت رئیسهٔ دانشگاه تهران، این دو نهاد تحت عنوان واحدِ مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی به فعالیت خود ادامه دادند.
رختخواب رختخواب، یکی از اسباب بزرگ یا جایی از خانه است که برای خواب و به‌عنوان جای اصلی استراحت از آن استفاده می‌شود. در تعریف لغت‌نامهٔ دهخدا از آن، رختی است که بر آن تشک، لحاف و بالش گذاشته‌شده و برای خوابیدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در بسیاری از فرهنگ‌ها، رختخواب را مهم‌ترین وسیلهٔ خانه می‌دانند.
هویت مازندرانی مهمترین توضیح در مورد واژه‌های گیل و گیلک، در فرهنگ‌های فارسی از جمله: فرهنگ جهانگیری (تألیف ۱۰۱۷ ق)، برهان قاطع (تألیف ۱۰۶۲ ق)، فرهنگ رشیدی (تألیف ۱۰۶۴ ق)، فرهنگ نفیسی (تألیف ۱۳۲۵ق)، لغت نامه دهخدا و فرهنگ فارسی معین آمده‌است. از آنجا که فرهنگ جهانگیری از نظر زمانی بر لغت نامه‌های دیگر تقدم دارد، احتمالاً توضیحات مؤلفان بعدی دربارهٔ این واژه برگرفته از این منبع است؛ در فرهنگ جهانگیری را ذیل واژه گیل و گیلک مفهوم آن چنین نقل شده‌است: مرعشی در واژه‌نامه‌های گیلانی در تعریف واژه‌های گیل و گیلک به مفاهیم مشابهی اشاره کرده‌است؛ از جمله در واژه‌نامه گویش گیلکی چنین آمده‌است: پاینده لنگرودی هم در کتاب فرهنگ گیل و دیلم چنین آورده‌است: گیلک: (روستانشین) کشاورز جلگه ای». جهانگیر سرتیپ پور نیز در کتاب ویژگی‌های دستوری و فرهنگ واژه‌های گیلکی، گیل مرد را «مرد دهقان» معنا کرده‌است.
صفی‌آباد (دزفول) لغت‌نامه دهخدا کوتیان. (اِخ) دهی از دهستان بلوک شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان دزفول واقع است و ۵۰۰ تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۶).
تختخواب تختخواب، بِستَر یا بالین یکی از اسباب بزرگ در جایی از خانه است که برای خواب و به‌عنوان جای اصلی استراحت از آن استفاده می‌شود. در تعریف لغت‌نامه دهخدا، تختی است که بر آن تشک، لحاف و بالش گذاشته شده و برای خوابیدن استفاده می‌شود. در بسیاری از فرهنگ‌ها، تختخواب را مهم‌ترین وسیلهٔ خانه می‌دانند.
چرام اسم رسمی و کنونی این شهر، چِرام می‌باشد. بر اساس متون فرهنگنامه عمید و لغت‌نامه دهخدا این واژه در اصل به شکل چَرام به معنی چراگاه نوشته می‌شود.
جزم‌اندیشی از سوی دیگر به نوشتهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا: «دگماتیسم به معنای فلسفه مبتنی بر یقین، و آن مجموعه افکار کسانی است که معتقد به حل مسائل مابعدالطبیعه با روش علمی هستند.»
چاه‌ورز یک روایت محلی می‌گوید که در چاه‌چاه‌ورز گاوی بوده که آب را از چاه می‌کشیده‌است و به وسیله آن گله را آب می‌دادند و به همین دلیل این منطقه را چاه‌ورزا نامیده‌اند. ورزا در لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین به معنی گاو نر است. ورزا در فرهنگ عمید به معنی گاو نر مخصوص شخم زدن زمین آمده‌است.
برقبان مستندات و نقشه و جمعيت روستا در لشكركشي نيروهاي روسيه ثبت گرديده است و تصاوير نقشه در موزه امام رضا در مشهد موجود است در فرهنگ لغت دهخدا بر همين اساس نام روستا به اشتباه برقيان ذكر گرديده است.
رونج فرهنگ لغت دهخدا " روستای رونج" را به نقل از جلد نهم فرهنگ جغرافیایی ایران اینگونه معرفی می‌کند: "دهی از بخش تربت جام شهرستان مشهد. سکنه آن ۱۶۱۷ تن. آب آن از قنات. محصولات آنجا غلات و انگور و سیب و گلابی وانواع دیگر میوه های درختی می باشد . صنایع دستی آنجا قالیچه و گلیم و جوراب بافی".
دهستان چاه‌ورز یک روایت محلی می‌گوید که در چاه‌چاه‌ورز گاوی بوده که آب را از چاه می‌کشیده‌است و به وسیله آن گله را آب می‌دادند و به همین دلیل این منطقه را چاه‌ورزا نامیده‌اند. ورزا در لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین به معنی گاو نر است. ورزا در فرهنگ عمید به معنی گاو نر مخصوص شخم زدن زمین آمده‌است.
ادبیات فارسی فرهنگ‌نویسی در ایران به دوران ساسانیان بازمی‌گردد. زمانی که الفبای دین‌دبیره ابداع شد نیاز مبرم به ثبت و نگهداری از واژگان اوستایی که در آن زمان زبانی مرده محسوب می‌شد از سوی موبدان و دین‌پژوهان ایرانی احساس گردید. به دنبال آن فرهنگ‌هایی به زبان پهلوی و اوستایی ایجاد شد که از آن میان دو فرهنگ لغت بنامان فرهنگ اویم ایوک و فرهنگ پهلوی امروزه بدست ما رسیده‌است. همچنین به دلیل وجود هزوارش در زبان پهلوی که لغات آرامی بودند که در قرائت می‌بایست معادل پهلوی‌شان خوانده می‌شد فرهنگ‌نویسی هزوارشها نیز معمول بوده‌است. پس از اسلام به دلیل اینکه زبان عربی به عنوان زبان دینی و ادبی و علمی تا چند قرن نخست اسلامی در ایران رایج بود ضرورت آشنایی با این زبان فرهنگ‌هایی را پدیدآورد. اما نخستین فرهنگ لغت فارسی که بیشتر برای رواج دادن زبان فارسی ادبی در ممالک ایران ساخته‌شده بود در آذربایجان و توسط خواجه نصیر طوسی به وجود آمد. مهاجرت ادیبان و علمای ایرانی در دوران متاخر به هندوستان و عثمانی نیز فرهنگ‌نویسی‌های متعدد فارسی را موجب شد. از مهم‌ترین فرهنگ‌های دیگر فارسی می‌توان تحفة الاحباب، برهان قاطع، فرهنگ جهانگیری، فرهنگ رشیدی، غیاث اللغات، آنندراج و فرهنگ نظام را می‌توان نام برد. در دوران معاصر نیز به تبعیت از واژه‌نویسی و فرهنگ‌نویسی رایج در غرب و با توجه به پیشینه این امر در ایران فرهنگ‌های نوین زبان فارسی پدید آمد. از برجسته‌ترین فرهنگ‌های معاصر فارسی لغت‌نامه دهخدا، فرهنگ معین، فرهنگ سخن، فرهنگ عمید و فرهنگ معاصر فارسی می‌باشند.
مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی در سال ۱۳۷۲، "لغت‌نامهٔ دهخدا" حروف‌نگاری رایانه‌ای شد و بر روی لوح فشرده قابل بهره‌برداری گردید.
سده لنجان احتمالا سده در زمان قبل از ورود اسلام هم وجود داشته و نام آن از جشن سده که یکی از جشن‌های بزرگ‌ملی بوده‌است گرفته شده‌است. در لغت‌نامه دهخدا کلمه سده با جشن سده یکسان نوشته شده‌است.
لغت‌نامه دهخدا لغت‌نامهٔ دهخدا شامل بخش بزرگی از واژگان ادبی زبان فارسی، با معنای آن‌ها و نیز کاربردشان در شعرها است. همچنین تمام کلمات اصیل فارسی در آن موجود است. با وجود این، این لغت‌نامه فاقد بخش اعظم واژگان علمی و فنی فارسی است که بیشتر در دهه‌های پس از تألیف لغت‌نامه به حوزهٔ زبان فارسی وارد شدند. نسخهٔ چاپی کنونی لغت‌نامه ۶۷٬۲۶۵ صفحهٔ سه‌ستونیِ قطع رحلی با حروف ریز دارد. در چاپ دوم از دورهٔ جدید که به صورت ۱۵ جلد لغت‌نامه و یک جلد مقدمه به صورت رحلی چاپ شده، ۲۳٬۹۱۱ صفحه است.
تفریغ بودجه در لغت‌نامهٔ دهخدا تفریغ حساب، واریز کردن حساب و فارغ شدن از آن معنی شده‌است که در عمل نیز تفریغ بودجه چنین کاربردی دارد. در فرهنگ‌های فارسی معین و عمید تفریغ به معنای "فارغ ساختن"، "پرداخته کردن"، "آماده کردن" و "خالی کردن ظرف" آمده.
نیما (نام کوچک) معنی آن در زبان فارسی توسط خیجه 'عادل و همیای که تو دکنای نامیده شده استوو دادگر به معنی کسی که نسبت به دیگران منصف است؛ (نیم + الف صفت فاعلی) ذکر شده‌است. همچنین بعضی از ادیبان نیما را مشتق از لغت نام و به معنای نامی و نامدار بیان کرده‌اند. طبق لغت‌نامه دهخدا، معنی اسم نیما در لغت به معنی خرد و کوچک است و از اسامی اصیل ایرانی است. این نام در فرهنگ عمید مشتق از ماه (نیم + ماه) و به معنی نیمه ماه ذکر شده‌است. همچنین نیما نام کوهی در حوالی شهرستان نور مازندران می‌باشد. همچنین به معنای کمان (تیر و کمان) است.
کنیز فرهنگ فارسی دهخدا دربارهٔ کنیز چنین نوشته‌است:
چاودار چاودار یا روگن با گیاهی از خانواده گندمیان است. بیشتر چاودارهای زراعی دیپلوئید بوده و انواع تتراپلوئید و دیپلوئید روزبلندشان نیز موجود می‌باشد. این گیاه دگرگشن بوده و مقاوم‌ترین غله نسبت به سرما است. در فرهنگ لغت دهخدا از این گیاه این گونه نام برده شده‌است: «چودار. چودر. ویبگ. گیاهی هرزه که در غله‌زار روید و دانه آن چون گندمی لاغر و کشیده است.» و نیز در لغت‌نامه معین این‌گونه یاد شده‌است: «گیاهی از نوع غلات که ارتفاعش تا دو متر هم می‌رسد.»
بهنام بهنام یکی از نام‌های ایرانی است و به معنی "شخصی که از او به نیکی یاد می شود" می‌باشد. در لغت‌نامه دهخدا معنی بهنام. [ ب ِ ] (ص مرکب) «نیک نام. خوشنام. (فرهنگ فارسی معین). || (اِ مرکب) نام نیک و خوب. (آنندراج). نام نیک. شهرت خوب» می‌باشد
لغت‌نامه دهخدا عبارات و نقل‌های توهین آمیز وتحقیر آمیز و ناروا و ناسزا نسبت به قومها و نژادها و جنس زن در لغت نامهٔ دهخدا متأسفانه بسیار دیده می‌شود و نیاز به پالایش یا توضیح و زیرنویسی دارد.
دارابگرد در برهان قاطع و فرهنگ آنندراج به معنای دور و حوالی و پیرامون آمده و فرهنگ معین آن را به معنی «ساخته و کرده» آورده و ذکر می‌کند در اواخر اسامی امکنه می‌آید و معنای شهر ساخته شده توسطِ (اسم خاص) می‌دهد. مثل بروگرد (بروجرد) و دارابگرد. به نوشته فرهنگ دهخدا «گرد» و «گرت» در زبان پهلوی به معنای مدور و در زبان فارسی باستان احتمالاً «کرتا» بوده‌است. دهخدا این کلمه را به معنای شهر و مدینه آورده هم چون دارابگرد و سیاوش گرد که مراد از آن شهر داراب و شهر سیاوش است، به عنوان مثال (از شاهنامه فردوسی):
گلپایگان در فرهنگ بهدینان، هرانگ یا هرهنج (هُرَنگ در گویش زرتشتیان یزد و ترنگ در گویش زرتشتیان کرمانی) به معنای آبی است که در مجرایی شیبدار تند حرکت کند و بالاخره در لغت‌نامه دهخدا به آن قسمت از قنات که رویش باز است و پوشیده نیست معنی شده‌است.
اسماعیل شاهرودی شاهرودی پس از سفر به هند و همکاری با دانشگاه اسلامی علیگر، مدتی با لغت‌نامهٔ دهخدا و نیز با محمد معین برای تدوین فرهنگ معین همکاری کرد. در سال ۱۳۴۴ برای مدتی بازداشت شد و پس از آن تعادل روحی خود را از دست داد و تا پایان عمر به حال عادی بازنگشت.
کارشک لغت‌نامه دهخدا: کارشک . [ رِ ] (اِخ ) دهی از دهستان نیم بلوک بخش قاین شهرستان بیرجند 59هزارگزی باختر قاین، دامنه، معتدل، سکنه 559 تن، قنات دارد. (فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9).
کهل لغت‌نامه دهخدا کهل (ک-ُه-ُ) با دو ضمه نام دهی از دهستان چهاردولی در بخش مرکزی شهرستان مراغه واقع است و ۳۶۵ تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۴)، امروزه این روستا جزو شهرستان شاهین دژ می‌باشد.
فرهنگ لغت فشرده آکسفورد فرهنگ لغت فشرده آکسفورد () معروف‌ترین واژه‌نامه کوچک آکسفورد است. دوازدهمین چاپ آن، که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد، توسط سازمان ملل متحد و ناتو به عنوان مرجع فعلی برای املای اسناد نوشته شده به زبان انگلیسی برای استفاده بین‌المللی استفاده می‌شود.
فرهنگ لغت ماشین‌خوانا اولین MRDهایی که به‌طور گسترده توزیع شده‌است، هفتمین فرهنگ لغت دانشگاهی مریام - وبستر (W7) و فرهنگ لغت جیبی مریام - وبستر (MPD) بود. هر دو پروژه دولتی بودند که در شرکت توسعه سیستم تحت هدایت جان اولنی تولید شدند. آن‌ها به صورت دستی کلید شدند که در هیچ نوار حروفچینی در دسترس کتاب‌ها، موجود نبود. نوشته اصلی در چند قرقره نوار مغناطیسی به عنوان تصاویر کارت توزیع شد که هر کلمه جداگانه، یک کارت پانچ جداگانه با کدهای ویژه دارد که اطلاعات مربوط به آن در فرهنگ لغت چاپ شده‌است. اولنی طرحی بزرگ برای تجزیه و تحلیل تعاریف در فرهنگ لغت داد، اما فرصت او در پروژه قبل از تجزیه و تحلیل، به اتمام رسید. رابرت آمسلر در دانشگاه تگزاس در آستین تجزیه و تحلیل و شرح طبقه‌بندی دیکشنری جیبی را تحت حمایت بنیاد ملی علوم، از سر گرفت، اما فرصت او نیز قبل از توزیع طبقه‌بندی شده داده‌ها، به اتمام رسید. روی برد و همکارانش، در آی‌بی‌ام، تجزیه و تحلیل فرهنگ لغت دانشگاهی هفتم وبستر را که ادامه کار آمسلر بود را انجام دادند. در نهایت، در دهه ۱۹۸۰ با شروع حمایت اولیه توسط Bellcore و بعد از آن، توسط سازمان‌های فدرال ایالات متحده مختلف، از جمله DARPA ,NSF ,ARDA ,DTO و REFLEX، جورج میلر و کریستین فلبائوم در دانشگاه پرینستون، آن را کامل کردند و آن یک توزیع وسیعی از یک فرهنگ لغت بود و پروژه طبقه‌بندی وردنت نام داشت که امروزه به عنوان گسترده‌ترین توزیع منابع واژه‌شناسی محاسباتی، شناخته می‌شود.
فرهنگ لغت تاکنون فرهنگ لغات متعددی در ایران نوشته شده‌است. از مهم‌ترین فرهنگ‌های یک‌زبانهٔ فارسی، به ترتیبِ تاریخِ تألیف، می‌توان به این‌ها اشاره کرد:
محمد دبیرسیاقی ۴۲ سال با سید جعفر شهیدی در لغت‌نامه دهخدا برای اتمام تألیف و طبع لغت‌نامه دهخدا و تألیف لغتنامه فارسی که بنیان‌گذار آن بودم با یاری همکاران ارجمند در هر دو تألیف.
چمر درخصوص وجه تسمیهٔ «چمر» بیشتر به فرهنگ‌ها استناد می‌کنند که البته به نظر می‌رسد چندان قابل استناد نباشند؛ در فرهنگ مردوخ به معنای دایره، حلقه و (چه‌مه‌ری) دهل عزا، در لغت‌نامهٔ دهخدا به معنی آشکار و ظاهر و در فرهنگ عمید به معنای محیط، دایره و هر چیز دایره‌مانند و معانی دیگری مانند (چه‌مه‌ره) یعنی (چشم‌به‌راه) یا (چم و چمانن) به معنای خم و خم‌ کردن نیز تعبیر شده‌است. البته آنچه از جنس این آیین و معنی پیش‌واژهٔ چم برمی‌آید، باید به معنای روان نیز در این مورد توجه داشت.
جورجونه جورجونه (؛ زاده ۱۴۷۰ درگذشته ) نقاش اهل ایتالیا و از پایه‌گذاران مکتب ونیز در دورهٔ رنسانس متعالی بود. جورجونه همان نقاشی است که در لغت‌نامه دهخدا از آن به نام تیچیانو یاد شده ، متن لغت‌نامه دهخدا این‌گونه است :
لغت فرنگ و پارس پایه این فرهنگ لغت نامه زبانهای ایتالیایی، لاتین و فرانسوی هستند که معادل فارسی برای آنها نوشته شده‌است. بخش فارسی این لغتنامه تنها زبان فارسی را در بر نمی‌گیرد بلکه شامل تعداد زیادی لغت و ضرب‌المثل‌های عربی و ترکی هم می‌شود.
فرهنگ لغت ماشین‌خوانا فرهنگ لغت ماشین خوان یا فرهنگ لغت با قابلیت خوانده شدن توسط ماشین یک فرهنگ لغت است که در آن اطلاعات به جای اینکه بر روی کاغذ چاپ شده باشد، در ماشین (کامپیوتر) ذخیره شده‌است. این یک فرهنگ لغت الکترونیکی و پایگاه داده‌های واژگانی است. فرهنگ لغت با قابلیت خوانده شدن توسط ماشین یک فرهنگ لغت الکترونیکی است که می‌تواند در یک پایگاه داده بارگذاری شود و می‌توان آن را از طریق نرم‌افزار جستجو کرد. این ممکن است یک فرهنگ لغت توضیحی تک زبانه یا یک فرهنگ لغت چند زبانه برای پشتیبانی از ترجمه بین دو یا چند زبان یا ترکیبی از هر دو، باشد. نرم‌افزار ترجمه بین زبان‌های متعدد معمولاً از دیکشنری‌های دو طرفه استفاده می‌کند. MRD ممکن است یک فرهنگ لغت با ساختار اختصاصی باشد که برای جستجو در نرم‌افزار اختصاصی ای (برای مثال آنلاین از طریق اینترنت) استفاده می‌شود یا می‌توان آن را یک فرهنگ لغت که دارای یک ساختار باز برای بارگیری در پایگاه داده‌های کامپیوتر است، دانست و در نتیجه از طریق نرم‌افزارهای مختلف در دسترس است و می‌تواند در برنامه‌های کاربردی مورد استفاده قرار گیرد.
کهنک (پیشوا) وجود دو امامزاده اسحاق و موسی در این محل تأثیر زیادی داشته‌است. در لغت نامه دهخدا به نقل از جلد 1 فرهنگ جغرافیایی ایران آمده است: کهنک : دهی از دهستان بهنام عرب است که در بخش ورامین شهرستان تهران واقع است و 457 تن سکنه دارد.
سید جعفر شهیدی او به جز همکاری در تدوین فرهنگ معین و لغت‌نامه دهخدا، ۴ عنوان ترجمه، ۳ عنوان تصحیح و تعداد زیادی تألیف دارد که شماری از کتاب‌های وی به زبان‌های بیگانه ترجمه شدند و جایزه دریافت کردند.  جعفر شهیدی خانه خود را به شهرداری اهدا کردند تا در آنجا کتابخانه ای درست شود
پیکره متنی در گذشته، فراهم ساختن پیکره‌های زبانی برای تألیف فرهنگ بسیار وقت‌گیر، پرزحمت و پرهزینه بود؛ مثلاً علی‌اکبر دهخدا و همکارانش برای تألیف "لغت‌نامه" سالیان درازی متون منظوم و منثور زبان فارسی را سطربه‌سطر خواندند و برگه‌های انبوهی حاوی واژه‌ها، شواهد و ارجاعات آن‌ها فراهم آوردند. مجموعهٔ داده‌های زبانی‌ای که دهخدا و یارانش به روش سنتیِ برگه‌نویسی فراهم آوردند، به‌لحاظ حجم، به‌ویژه در مورد متون کهن زبان فارسی، در آن زمان و حتی تا زمانهٔ ما، بی‌نظیر بوده و هست. امروزه، پیشرفت‌های شگرف بشر در زمینهٔ فناوری اطلاعات، به‌ویژه رایانه، استفاده از این ابزار را برای گردآوری داده‌های زبانی و تألیف فرهنگ‌های مختلف براساس این داده‌ها ناگزیر می‌سازد؛ چنان‌که در کشورهای پیشرفته، روش سنتی گردآوری داده‌ها به‌کلی متروک شده و فرهنگ‌های گوناگونی، ازجمله "کوبیلد" "(COBUILD)"، "فرهنگ بیست‌جلدی آکسفورد" و جز آن‌ها براساس پیکره‌های زبانیِ رایانه‌ای تألیف یا تکمیل می‌گردند.
زابلستان در لغت‌نامه دهخدا به نقل از آنندراج و انجمن آرای ناصری و نیز با استناد به سایر فرهنگ‌های مهم مثل فرهنگ خطی میرزا و فرهنگ رشیدی و فرهنگ جهانگیری و… آمده‌است: زابل مملکتی است عریض که محدود است از سمت شرق به ولایت کابلستان و از شمال به جبال هزاره که طولش بیست مرحله و عرض آن پانزده مرحله است. بیابانش بیشتر است از کوهستانش. مشتمل بر چمن‌های خوش است و مراتع آن زیاد است. زابل مسکن افغان‌ها و هزاره‌ها و قلیلی ترک و تاجیک است. از بلاد زابل است قندهار و بٌست و غزنین و زمین داور؛ و نیز مهمند و شبرغان و فیروزکوه از شهرهای زابل است. همه شهرهای که نام برده شده در داخل سرزمین افغانستان واقع شده‌است. در ادامه دهخدا از قول مجمل التواریخ و القصص می‌نویسد: در زمان کیانیان زابل و نیز ولایت سیستان و سند در زیر سلطه گرشاسب و زال و رستم بوده به همین خاطر رستم را زابلی می‌گفتند. سلطان محمود را که در غزنه تختگاه داشت نیز زاولی (زابلی) می‌نامند. چنانچه فردوسی گفته‌است "درگهٔ محمود زاولی دریا است".
کانرود (آستارا) در لغت‌نامه دهخدا دربارهٔ کانرود این گونه توضیح داده شده‌است: کانرود. (اِخ) دهی است از دهستان مرکزی بخش آستارا شهرستان آستارا واقع در یازده هزارگزی جنوب آستارا و دوهزارگزی شوسهٔ آستارا به پهلوی. ناحیه‌ای است جنگلی، گرمسیر و دارای ۹۶۱ تن سکنه. از رودخانه مشروب می‌شود. محصولاتش برنج و صیفی است. اهالی به کشاورزی و تهیهٔ زغال از چوب جنگل گذران می‌کنند. محل سکنای ایل کانرود است. این ده را کاه ری نیز می‌گویند. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۴).کانرود در لغتنامه دهخدا
چرزه‌خون دهخدا در کتاب لغت‌نامه دهخدا چنین می‌گوید:
دیوان (بندر لنگه) شاشه: علت نام‌گذاری این وسیله به شاشه مشخص نیست. اما در فرهنگ لغت دهخدا شاشه به آب و پیشاب هم‌معنی شده‌است. در زبان عربی شاشه را الشاشه با تلفظ الف ولام می‌خوانند. در دیوان و روستاهای مجاور، شاشه را گُرْدِی هم می‌نامند. گردی یعنی پهلوانی و قدرتمندی.
گلبستان = موقعیت جغرافیایی = در فرهنگ لغت دهخدا آمده‌است: کلبستان ، دهی از دهستان میانرود است که در بخش مرکزی شهرستان ساری واقع است و 390 تن سکنه دارد. طبق آمارگیری سال 1395 این روستا دارای 3114 نفر جمعیت (946 خانوار = 1592 مرد+1522 زن) می باشد.
بحران مالی ۲۰۰۸–۲۰۰۷ اقتصادهای پیشرفته قبل از بحران مالی منجر به رشد اقتصاد جهانی شدند و اقتصادهای «نوظهور» و «درحال توسعه» از قافله عقب مانده بودند. بحران به‌طور کامل این رابطه را برعکس کرد. صندوق بین‌المللی پول اینطور نتیجه‌گیری کرده‌است که از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴، اقتصادهای «پیشرفته» فقط ۳۱٪ از GDP جهانی را دربردارند درحالیکه اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه مسئول ۶۹٪ از GDP جهان می‌باشند. در جدول‌ها، نام اقتصادهای در حال ظهور به‌شکل Bold آمده و نام اقتصادهای پیشرفته به‌شکل معمول نگارش یافته‌است. بیست اقتصاد بزرگ که به رشد GDP جهانی کمک می‌کنند (۲۰۰۷ – ۲۰۱۴)
کانادا کانادا (به انگلیسی و فرانسوی: Canada) کشوری در شمال قاره آمریکای شمالی است که از ده استان و سه قلمرو تشکیل شده‌است. این کشور از شرق تا اقیانوس اطلس، از غرب تا اقیانوس آرام و از شمال تا اقیانوس منجمد شمالی گسترده‌است و از جنوب با ایالات متحده آمریکا همسایه است. کانادا با مساحت ۹٬۹۸۴٬۰۰۰ کیلومتر مربع، دومین کشور پهناور جهان از نظر مجموع مساحت و چهارمین کشور پهناور جهان از نظر مساحت خشکی است. مرز مشترک کانادا با ایالات متحده، طولانی‌ترین مرز زمینی در جهان است. پایتخت کانادا اُتاوا و تورنتو بزرگترین شهر آن کشور است. بخش زیادی از سرزمین کانادا به دلیل سرما و نزدیکی به قطب شمال، خالی از سکنه است.
کره جنوبی امروزه اقتصاد موفق کرهٔ جنوبی الگویی برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه است. کرهٔ جنوبی اکنون دارای اقتصاد توسعه‌یافتهٔ چندین هزار میلیارد دلاری است و یکی از اعضای سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) می‌باشد و توسط بانک جهانی جزو اقتصادهای دارای درآمد زیاد، و از دیدگاه صندوق بین‌المللی پول و سیا به‌عنوان یکی از اقتصادهای پیشرفته طبقه‌بندی شده‌است. همچنین سئول، پایتخت این کشور، یکی از ده شهر برجستهٔ اقتصادی و مالی جهان است. کرهٔ جنوبی علی‌رغم کمبود منابع طبیعی و دارا بودن کمترین مساحت در میان کشورهای گروه ۲۰، یکی از اقتصادهای نیرومند دنیا تلقی می‌شود. اقتصاد کرهٔ جنوبی، چهارمین اقتصاد بزرگ آسیا و یازدهمین در دنیاست. همانند آلمان غربی و ژاپن، صنعتی‌سازی سریع از دههٔ ۱۹۶۰، کرهٔ جنوبی را به یکی از بزرگترین کشورهای صادرکننده در جهان تبدیل کرد. این کشور، هفتمین شریک بزرگ تجاری آمریکاست. کرهٔ جنوبی دومین میزان ذخایر را در میان کشورهای توسعه‌یافته داراست و همچنین ششمین ذخایر ارزهای خارجی را در جهان داراست. با وجود دارا بودن وضعیت توسعه‌یافته، کرهٔ جنوبی حرکت خود را به سوی رشد اقتصادی سریع، همراه با بیشترین میزان تولید ناخالص ملی، صادرات و تولیدات صنعتی در جهان توسعه‌یافته ادامه می‌دهد. در اکتبر سال ۲۰۰۸، صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرد که اقتصاد کرهٔ جنوبی در سال ۲۰۰۹ از کانادا و در سال ۲۰۱۱ از اسپانیا پیشی خواهد گرفت و سرانهٔ تولید ناخالص این کشور در سال ۲۰۰۹ از نیوزلند، در سال ۲۰۱۲ از ایتالیا و در سال ۲۰۱۳ از اسپانیا بیشتر خواهد شد.
قطب شمال فقط کشورهایی می‌توانند ادعای مالکیت بر این منطقه را داشته باشند که موفق شوند ثابت کنند ادامه یک رشته کوهی که در کشور آنها وجود دارد، تا اعماق آب‌های اقیانوس منجمد شمالی کشیده شده‌است. با توجه به این قاعده، پنج کشور می‌توانند ادعای خود را مطرح کنند؛ روسیه که خواستار بیش از نیمی از سرزمین قطب شمال است، کانادا، دانمارک، نروژ و آمریکا (از طریق آلاسکا). اما در نهایت فقط سازمان ملل متحد باید بر اساس شواهد علمی که هر یک از این کشورها ارائه می‌کنند، تصمیم بگیرد که سرزمین مورد اختلاف باید به کدام کشور داده شود. بر اساس «کنوانسیون حقوق دریایی» سازمان ملل متحد که از سال ۱۹۸۲ اجرا می‌شود، هر کشوری تا ۲۰۰ مایلی سواحل خود مالک بستر دریایی آن است. بنا بر این، در قطب شمال بیش از یک میلیون کیلومتر مربع بدون مالک می‌ماند. اختلاف کشورهای حاشیه قطب شمال نیز بر سر همین منطقه از اقیانوس منجمد شمالی است و از آنجا که این منطقه به احتمال بسیار زیاد غنی از ذخایر چشمگیر نفت و گاز است، هر کشوری تلاش می‌کند ماجرا را به نفع خود پایان دهد. هر کشوری که درخواست محکم تری ارائه کند، قطب شمال را به دست خواهد آورد. کانادا امکانات لازم را برای شرکت کردن در این نبرد ندارد؛ کانادا حتی یخ‌شکنی قوی برای این که بتواند به این منطقه از اقیانوس برود هم ندارد؛ کانادایی‌ها به اندازه یک دهه از روس‌ها عقب هستند. کانادا هرگز به‌طور رسمی حق خود را در خصوص این بخش از قطب شمال طلب نکرده‌است، در حالی که روس‌ها از سال‌ها قبل در این زمینه بسیار فعال عمل کرده‌اند. روسیه قطب شمال را به خاک روسیه مرتبط می‌داند که چنین موضوعی می‌تواند حاکمیت مسکو بر قطب را تثبیت کند؛ منطقه‌ای که اکنون گفته می‌شود یک چهارم ذخایر نفت و گاز جهان را داراست. تلاش روسیه در سال ۲۰۰۱‬برای تبدیل قطب شمال به عنوان بخشی از خاک این کشور در سازمان ملل شکست خورد، اما اگر یافته‌های جدید مسکو به تأیید مجامع بین‌المللی برسد، کشورهای حاشیه قطب شمال ناچار باید تسلیم شوند. قطب شمال هم‌اکنون تحت نظارت سازمانی بین‌المللی است و جزو قلمرو هیچ کشوری محسوب نمی‌شود.
شبکه جهان‌کوچک شبکه‌های جهان‌کوچک تمایل دارند گروهک (زیرگراف کامل) و شبه‌گروهک داشته باشند، زیر گراف‌هایی که بیشتر گره‌ها در آن دوبه‌دو به هم وصل‌اند. این ویژگی از تعریف ضریب خوشگی بالا هم به دست می‌آید. دومین ویژگی گراف این شبکه این است که بیشتر جفت گره‌ها با حداقل یک مسیر کوتاه به هم متصل شده‌اند. این ویژگی هم از کم بودن میانگین طول کوتاه‌ترین مسیر بین دو گره به دست می‌آید. شبکه‌های جهان‌کوچک چند ویژگی دیگر را هم همراه با خود دارند. به‌طور معمول تعداد زیادی قطب (گره‌هایی با درجه و اتصال‌های زیاد) در شبکه وجود دارد. این قطب‌ها اتصال‌های مشترک برای شکل‌گیری کوتاه‌ترین مسیرها را تأمین می‌کنند. در مقیاس کوچک، در شبکه جهان‌کوچک پروازهای هواپیمایی میانگین طول مسیر کم است زیرا بسیاری از مسیرهای پرواز از شهرهایی که (قطب) هستند می‌گذرد. این ویژگی معمولاً با نسبت گره‌ها با تعداد اتصال‌های مشخص سنجیده می‌شود (توزیع درجه شبکه). شبکه‌هایی که تعداد گره قطب زیاد، گره‌های بیشتری با درجه زیاد خواهند داشت و در نتیجه توزیع درجه‌های آن‌ها در درجه‌های زیاد بالا خواهد بود که به آن شبکه با توزیع دم‌کلفت می‌گویند.