mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
احمدآباد (خداآفرین) احمدآباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان دیزمار شرقی بخش خداآفرین شهرستان کلیبر واقع شده‌است. بر پایه آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۰ این روستا دارای چهل خانوار و جمعیت آن ۱۶۷ نفر بود.
کلاله اسلامی کلاله اسلامی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان دیزمار شرقی شهرستان خداآفرین واقع شده‌است. این روستا یکی از سرسبزترین روستاهای ایران می‌باشد که در داخل جنگلهای ارسباران قرار گرفته. همچنین این روستا در میان اهالی منطقه خداآفرین به کلاله انگور (به علت فراوانی انگور) معروف است، زیبایی این روستا را میوه‌هایی از جمله انار، انجیر، گردو، زغال اخته، تمشک و دیگر میوه‌های جنگلی دو چندان نموده است.
فهرست مراکز دهستان‌های استان آذربایجان شرقی فهرست مراکز دهستان‌های استان آذربایجان شرقی:
فهرست شهرک‌های صنعتی استان آذربایجان شرقی فهرست شهرک‌های صنعتی استان آذربایجان شرقی:
آق‌کهریز آق‌کهریز یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان سیس بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده‌است.اهالی این روستا به دامداری و کشاورزی مشغول هستند و شهرک ارونق در این روستا قرار دارد.
انباردان انباردان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان مهران‌رود مرکزی بخش مرکزی شهرستان بستان‌آباد واقع شده‌است. این روستا جمعیتی نزدیک به 2000 نفر دارد و حدود450 تا 480 خانوار در این روستا سکونت دارند.
آوالان فاصله این روستا از شهرستان هوراند 4 کیلو متر است. آوالان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان دودانگه شهرستان هوراند واقع شده‌است. جمعیت این روستا ۱۵۳ نفر و ۲۵ خانوار می باشد.
قارلوجه قارلوجه یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گرمادوز بخش خداآفرین شهرستان کلیبر واقع شده‌است. از آثار تاریخی این روستا گنبد ۸ضلعی ۸۰۰ ساله که نشان از قدمت تاریخی این روستا میباشد
مشاهیر (روستا، ورزقان) مشاهیر یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان ارزیل بخش خاروانا شهرستان ورزقان واقع شده‌است.
تازه‌کند (صایین) تازه‌کند یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان صائین بخش مرکزی شهرستان سراب واقع شده‌است. معنای نام این روستا "دهات تازه" است
بهروز (روستا) بهروز یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان میشه‌پاره بخش مرکزی شهرستان کلیبر واقع شده‌است.
ورکش (شبستر) ورکش یک روستا در ایران است که در شهرستان شبستر استان آذربایجان شرقی واقع شده‌است. ورکش ۴۹۱ نفر جمعیت دارد.
اربط (چاراویماق) اربط یک روستا در ایران است که در شهرستان چاراویماق استان آذربایجان شرقی واقع شده‌است. اربط ۸۵ نفر جمعیت دارد.
هفت‌چشمه (شبستر) هفت‌چشمه یک روستا در ایران است که در شهرستان شبستر استان آذربایجان شرقی واقع شده‌است. هفت‌چشمه ۶۲۴ نفر جمعیت دارد.
کهل (شبستر) کهل یک روستا در ایران است که در شهرستان شبستر استان آذربایجان شرقی واقع شده‌است. کهل ۲۴۲ نفر جمعیت دارد.
زوارق زوارق (جمع زورق/ محلی برای جمع شدن قایقها) یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان بناجوی غربی بخش مرکزی شهرستان بناب واقع شده‌است. این روستا قبلاً به دریاچه ارومیه متصل بوده‌است که این روستا بعنوان بندر استفاده می‌شده‌است در گذشته بناب و سایر روستاها وجود نداشته و زوارق یک استان بوده است.
معماری دوره پهلوی ایران هنگامی که به دوره صنعتی رسید که غرب دوران اوج صنعتی را می‌گذرانید. ایران این مسیر را بعد از جنگ جهانی اول شروع کرد. حقیقت این است که معماری صنعتی ایجاد شده به شیوه صنعتی و شکلی از معماری مدرن است که در بیشتر کشورها و از جمله ایران به شکل نارسای معماری صنعتی گفته می‌شود. از این رو بناهای مورد نظر آن دسته از بناها و عمدتاً کارخانه‌ها هستند که با انقلاب صنعتی نیمه دوم قرن هیجدهم به وجود آمده و توسعه یافتند؛ امادر ایران در دوره رضاشاه تأسیس سلسله وار کارخانه‌های بزرگ صنعتی در بافت کهنه و سنتی شهرها و پیش از آنکه شهرهای ایران زمینه توسعه صنعتی نظیر اروپا داشته باشند، معماری خاصی ایجاد کردند که باید شروع معماری صنعتی ایران را از این تاریخ دانست. این سال‌ها از نظر تاریخی یکی از دوره‌های مهم تاریخی ایران است. سال‌های ۱۳۱۱ به بعد اوج درخواست برای کارخانه‌های گوناگون است کارخانه‌های نساجی، پشم ریسی، نخ ریسی، چرم سازی، قندسازی، چای و … تا قبل از شهریور ۲۰ کارخانه‌های بزرگ نساجی و نیز منسوجات شیمیایی تأسیس شد. بیشتر این کارخانه‌ها از آلمان وارد می‌شد و طرح‌ریزی ساختمان‌های صنعتی طبعاً توسط کارشناسان خارجی صورت گرفت. فضای کارخانه‌ها در مجموع شدیداً تحت تأثیر عملکرد آن هستند. پیش از آنکه معمار بتواند در طرح فضای داخلی کارخانه‌های صنعتی دخیل باشند، این کارکرد کارخانه هاست که طراحی فضای داخلی را به معمار دیکته می‌کند؛ بنابراین بیان ساختمانی و عظمت صنعتی کارخانه بر بیان هنری آن برتری دارد. حضور سنگین و مقتدرانه بناهای صنعتی علاوه بر اینکه توانست آن نمایش عظمت را به صورت فیزیکی بیان کند، چنانچه به شکل ذاتی در ابعاد بناها نهفته بود. در قالب توسعه و تحول نیز توانست عملاً جدایی خود را از ساختار و شکل سنتی معماری گذشتگان که نمادهای آن بناهای عظیم مساجد با گنبدها و مناره‌ها بودند جدا سازد. معماری صنعتی در دوره پهلوی اول از آن رو قابل اهمیت است که با حضور وسیع و نمادین خود در شهرهای مختلف چهره و اندازه جدید از بناها و فضای شهر به وجود آورد.
تاریخ ایران معماری ساسانی اشاره به سبکی از معماری دارد که مادر معماری ایرانی می‌باشد که در دوران ساسانیان به اوج پیشرفت خود رسیده‌بود. از بسیاری جهات، دوره سلسله ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) شاهد بیشترین دستاوردهای تمدن ایرانی بوده‌است. همچنین سلسله ساسانی آخرین امپراتوری بزرگ ایرانی قبل از تسلط مسلمانان در پی حمله اعراب به ایران بوده‌است. از سوی برخی کارشناسان معماری ساسانی بعنوان یک زیر رده از معماری پارتی دسته‌بندی می‌شود که با معماری دوره‌های پیشین تفاوت بسیار دارد. پس از تسلط اعراب بر ایران، نماآرایی (معماری)، گنبدها، نمادها و غیره توسط مسلمانان ضبط گشت و بعنوان معماری اسلامی معرفی شد. تمامی بناهای دوره ساسانی، به دوره شاهنشاهی ساسانی مربوط بوده و پیش از پیدایش دین اسلام بنا شده‌اند.
معماری ساسانی معماری ساسانی اشاره به سبکی از معماری دارد که مادر معماری ایرانی می‌باشد که در دوران ساسانیان به اوج پیشرفت خود رسیده‌بود. از بسیاری جهات، دوره سلسله ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) شاهد بیشترین دستاوردهای تمدن ایرانی بوده‌است. همچنین سلسله ساسانی آخرین امپراتوری بزرگ ایرانی قبل از تسلط مسلمانان در پی حمله اعراب به ایران بوده‌است. از سوی برخی کارشناسان معماری ساسانی بعنوان یک زیر رده از معماری پارتی دسته‌بندی می‌شود که با معماری دوره‌های پیشین تفاوت بسیار دارد. پس از تسلط اعراب بر ایران، نماآرایی (معماری)، گنبدها، نمادها و غیره توسط مسلمانان ضبط گشت و بعنوان معماری اسلامی معرفی شد. تمامی بناهای دوره ساسانی، به دوره شاهنشاهی ساسانی مربوط بوده و پیش از پیدایش دین اسلام بنا شده‌اند.
معماری کاشان کاشان همانند دیگر شهرهای قدیمی ایران معماری سنتی شهری اش را تا اوایل قرن بیستم حفظ کرده بود، این چینش سنتی که در دوره‌های سلجوقی و صفوی شکل گرفته بود و تا دوران قاجار ادامه یافته بود، در دوره پهلوی و به ویژه نیمه دوم قرن بیستم به شدت تغییر یافت.
سبک‌شناسی معماری ایرانی پیرنیا می‌نویسد پس از اینکه هولاکو در سال ۶۵۷ق/۱۲۵۹م در مراغه مستقر شد، معماری ایرانی ترقی کرد و در پی دگرگونی‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در جامعه، سبک رازی (معماری دوره سلجوقی) نیز تغییر کرد و «سبک آذری» زاده شد. سبک آذری از مراغه آغاز شده و با نام «سبک مغولی» به تبریز و سلطانیه و سپس به سراسر ایران و خارج ایران رفت و روز به روز درخشان‌تر شد. در اوج سبک آذری، شاهکارهای معماری زمان جانشینان تیمور به ویژه شاهرخ (۸۰۷–۸۵۰ق/۱۴۰۴–۱۴۴۶م) بنا شدند. پیرنیا سبک آذری را بر معماری دو دوره ایلخانی و تیموری منطبق می‌سازد اما بیشتر پژوهشگران، هنر و معماریِ دو دوره مغول (ایلخانی) و تیموری را دو دوره مختلف جدا از یکدیگر دانسته‌اند.
معماری دوره پهلوی رضاشاه در کارهای خود با آگاهی تمام به دو اصل مهم و انکارناپذیر توجه داشت او از یک طرف به خاطر پاسداری از هویت ملی متوجه سنتهای کهنسال معماری ایران بود و از طرف دیگر ناگریز از پذیرفتن شیوه‌های معماری اروپایی و تکنیک مدرن این معماری بود که می‌توانست جوابگوی نیازهای جدید ایران باشد. رضاشاه خوب می‌دانست نه معماری سنتی ایران برآورنده نیازهای عصر اوست و نه معماری اروپا بدون‌آمیزش با معماری سنتی ایران می‌تواند به شکل اروپایی خود زیبنده ایرانی باشد. رضاشاه با آگاهی و پشتکار زیاد، ایران را به یک کارگاه بزرگ ساختمانی مبدل ساخته بود و شخصاً به بیشتر کارهای ساختمانی نظارت می‌کرد. او همواره از کارگاه‌های ساختمانی دیدن می‌کرد و برای پیشرفت شایسته کارها دستورهای لازم را صادر می‌کرد و نفوذ معنوی او در انجام شایسته کارهای ساختمانی و بناهای اصیل ایرانی آن قدر بود که حتی کارخانه‌های شخصی که روز به روز بر تعدادشان افزوده می‌شد مهر معماری جدید رضاشاهی را بر پیشانی داشتند.
معماری اسلامی استفاده از کاشی برای تزیین و همچنین استحکام بخشیدن به بناها از دوره سلجوقی آغاز شد و در طی قرون متمادی به ویژه در عهد تیموری و صفوی به اوج رسید. کاشی نقش عمده‌ای در تزیین بناهای دوره اسلامی داشت و با شیوه‌های متفاوت توسط هنرمندان کاشیکار به کار می‌رفت. استفاده از کاشی‌های یک رنگ، کاشی هفت رنگ، کاشی معرق و تلفیق آجر و کاشی (معقل) در دوره‌های سلجوقی، ایلخانی و تیموری و صفوی در تزیین بنا مرسوم بوده و تا عصر حاضر ادامه یافته‌است. تزیین بخش‌های گوناگون بنا، از پوشش گنبد و مناره گرفته تا سطح داخلی بنا و زیر گنبد و دیوارها و محراب با کاشی‌های مختلف، به ویژه کاشی‌های معرق، به بناهای مذهبی و غیر مذهبی ایران دوره اسلامی زیبایی خاصی بخشیده‌است (مانند گناباد: مسجد گناباد و غیاثیه، خرگرد: مدرسه خرگرد، مشهد: مسجد گوهر شاد، تبریز: مسجد کبود، اصفهان: مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام). در دوران معاصر نیز استاد علی پنجه پور زیباترین آثار کاشی کاری سنتی را اجرا نموده‌است.
محمد گلیار گلیار در مدارس قاضی سعید و صنایی به مدت ۳ سال تحصیل کرده و بعد ترک تحصیل نمود. در دوران نوجوانی علاقهٔ زیادی به معماری بومی (سنتی) ایران داشته که همین علاقه باعث می‌شود شروع به تمرین و خط کشیدن و طراحی در این زمینه می‌کند. به گفته خود، استادش، طرح و معماری زیبای مسجد جامع قم است که در دوره نوجوانی هر روز با نگاه کردن به ایوان و مقرنس‌های این مسجد شروع به تمرین در زمینه طراحی معماری ایرانی کرده‌است . وی از سن ۱۸ سالگی به صورت حرفه‌ای کار طراحی و معماری را آغاز کرده‌است که حاصل آن آثاری در ایران و کشورهای دیگر است.در سال ۱۳۸۷ او را به عنوان چهره ماندگار معماری سنتی برگزیدند.
گره‌چینی بر اساس شواهد و آثار موجود پیشینه هنر گره چینی در معماری ایران به دوره سلجوقی و صفوی بازمی‌گردد و خاستگاه آن نیز شهر اصفهان بوده‌است. از این سبک کار به‌طور معمول در ساخت درهای اماکن متبرکه، مقابر، منابر و از مشبک در پنجره‌های منازل و کاخ‌ها و نرده‌ها استفاده می‌شده‌است. از دوران صفوی به بعد تعبیه شیشه‌های رنگی در چوب‌های مشبک رایج شده و در اصطلاح به «ارسی» مشهور شد. هنرهای چوبی پس از صفویه به خصوص در دوران قاجار نه تنها تکامل فنی نداشت بلکه با افت فنی نیز روبرو شد. البته هنر ارسی‌سازی در این دوره به اوج خود رسید.
معماری قاجاری در معماری سنتی ایران پله به عنوان یک عنصر مهم و نمایان به خصوص در فضای ورودی استفاده نمی‌شد و معمولاً پله‌ها را (پله‌های ارتباطی بین طبقات مختلف یک ساختمان) با ارتفاع زیاد و در نقاطی از ساختمان قرار می‌دادند که از جلوه و زیبایی چندانی برخوردار نبود. کاربرد پله به عنوان یک عنصر نمایان در معماری خانه‌های این دوره به تقلید از معماری اروپا رایج شد. ایوان ستون دار یکی دیگر از مشخصه بارز این دوره است. در این دوره با ورود این ایوان‌ها در معماری خانه‌ها، تغییراتی عمده در نمای بناها به وجود آمد و سر ستون‌های اروپایی با تزیینات برگ کنگره‌ای و قوس نیم دایره رومی در این ساختمان‌ها دیده می‌شود و نحوه قرارگیری ایوان با کل مجموعه هماهنگی لازم را دارد. این دوره را به حق می‌توان دوره التقاط گرای معماری مسکونی تبریز نامید. (بانی مسعود ،۱۳۸۸، ص ۱۷۱).
کاشان کاشان همانند دیگر شهرهای قدیمی ایران معماری سنتی شهری‌اش را تا اوایل قرن بیستم حفظ کرده بود، این چینش سنتی که در دوره‌های سلجوقی و صفوی شکل گرفته بود و تا دوران قاجار ادامه یافته بود، در دورهٔ پهلوی و به ویژه نیمه دوم قرن بیستم به شدت تغییر یافت.
پیمون پیمون مجموعه‌ای از اندازه‌ها و نسبت‌های کمّی یا ارزیابی‌های کیفی است که در معماری هر گونه سازه‌ای از دیرباز در معماری سنتی ایران پیاده می‌شده‌است. این گردایه به مانند الگویی فراگیر در همه انواع سازه‌ها از کاخ و دژ و ارگ و کوشک گرفته تا آب‌انبار و گرمابه و پل و بازار و خانه کارایی جدی داشته و همه معماران و رازیگران در سرتاسر پهنه فرهنگی ایران آن را به مانند یک دستور کار راهگشا و خردورزانه که جایگزین دیگری ندارد می‌دیده و به آن اهتمام مسئولانه داشته‌اند. نکته بسیار مهم دربارهٔ پیمون آموزش شفاهی و سینه به سینه آن بوده که از استاد به شاگرد در یک روند هزاران ساله به اوج دقت و کارایی رسیده بود. به همین خاطر هم هست که اکنون سند مشخصی از این تناسبات و اندازه‌ها به جز متونی مانند رساله طاق و اَزَج غیاث الدین جمشید کاشانی که غیر مستقیم به بخشی از پیمون پرداخته در دسترس نیست. از دست رفتن سنت استاد و شاگردی که در پی ورافتادن شیوه‌های معماری سنتی ایران و جایگزینی اش با روش‌های مدرن مهندسی عمران روی داد اکنون بیش از پیش این گردایه شفاهی بزرگ را که به تنهایی بخش بزرگ و ارزشمندی از میراث فرهنگی ناملموس ایران است در آماج نابودی قرار داده است.
معماری شهر آتن در طی باز سازی شهر آتن بعد از حمله ایرانیان، به رهبری پریکلس در در اواخر قرن ۵ق. م (حیدرپور، 1382: 26)، دو مجتمع اصلی شهر، آگورا و آکروپولیس با دقت و توجه بسیار به روابط فضایی آن‌ها بازسازی شدند، اما در هر دو مورد، طرز قرار گرفتن ساختمان‌ها طبق محدودیت‌های موروثی تعیین شد (موریس، 1373: 48). این باز سازی‌ها که با پشتیبانی مالی اتحادیه دلیان انجام می‌گرفت، به تکامل معماری آتن کمک فراوانی کرد. در مجموع معماری دوره کلاسیک آتن را می‌توان چکیده تأثیرات اجتماعی، سیاسی و مذهبی آن ملت دانست که به رهبری و پشتیبانی «فیدیاس»، معمار، پیکر تراش، و وزیر هنر وقت، به اوج رونق خود رسید. معماری این دوره بیشتر حجم و وضوح هندسی است تا معماری فضاهای داخلی. چنان‌که درون خانه یا حرم معبد به دلیل اینکه برای اجتماع شهروندان طراحی نشده، بدون استثنا بسیار کوچک بوده و فقط مجسمه یک خدا را درون خود جای می‌داده است (هانری، 1381: 40).
دانشکده معماری دانشگاه تهران سازمان اداری دانشکده معماری به شرح زیر است.تا سال ۱۳۷۷ پذیرش دانشجو به صورت کارشناسی ارشد پیوسته بود. از سال ۱۳۷۸ و در قالب برنامه متمرکز کشوری، دوره کارشناسی‌ارشد پیوسته به دوره کارشناسی تغییر پیدا کرد. برنامه دوره دکتری معماری در ایران نیز برای اولین بار در سال ۱۳۶۹ توسط دانشکده معماری تهیه و به تصویب شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت علوم رسید. از سال ۱۳۷۱ نیز پذیرش اولین دوره دکتری آغاز گردید.
ساختمان صندوق بانک ملی ایران عملیات ساخت بنای ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی ایران به وسیله هنریش، معمار آلمانی در سال ۱۳۱۲ خورشیدی آغاز و در سال ۱۳۱۸ به بهره‌برداری رسید و برای نخستین بار در این دوره است که در معماری بناهای دولتی ایران، معماری باستانی ایران و معماری اروپا در کنار هم آمیخته شد. در ساخت این بنا از تسهیلات و تفکیک معماری معاصر کمک گرفته شده و با مصالحی چون سیمان و آهن ساخته شده است.
تاریخ معماری در ایران در حدود ۵۶۰ سال پیش از میلاد دو دولت ماد و پارس با هم متحد گشتند و امپراتوری بزرگ هخامنشیان به وجود آمد. نخستین پادشاه این امپراطوری کورش کبیر بوده‌است. هنر معماری در دورا پادشاهی کورش و داریوش به اوج ترقی خود رسید و سپس پیشرفت آن متوقف گشت. در زمان خشایار شاه و اردشیر مختصر جنبشی از خود نشان داد. مهمترین بناهای این دوران کاخ‌های شاهی است.
سبک‌شناسی معماری ایرانی شیوه اصفهانی نام آخرین نوع شیوه معماری سنتی ایرانی است، و دو دوره دارد که دوره نخست آن به زمان قراقویونلوها بازمی‌گردد.
قلم‌زنی قَلَم‌زنی عبارت است از تزیین و کندن نقوش بر روی اشیای فلزی به ویژه مس، طلا، نقره، برنج یا به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش و بر روی اجسام فلزی. قلم‌زنی یکی از رشته‌های هنرهای سنتی ایران است که در دسته‌بندی، در رده هنرهای صناعی و در گروه فلزکاری قرار دارد. قلمزنی روی مس. ساختن اشیاء با فلز مس، برنج، نقره و… به روش سرد را «دواتگری» گویند، این هنر با سابقه چندین هزار ساله خود؛ در دوران هخامنشیان رواج یافت و در دوره ساسانیان به اوج خود رسید.
حمام وکیل (کرمان) حمام وکیل بخشی از مجموعه وکیل کرمان است که امروزه به صورت چایخانه سنتی استفاده می‌شود. این بنا در سال ۱۲۷۰ به شکل با شکوه و با تأثیرپذیری از سبک معماری دوره زندیه قاجاریه احداث شده‌است. این بنا یکی از حمام‌های تاریخی، سنتی و باستانی کرمان است؛ و به تقلید از گنجعلی خان ساخته شده‌است. در سال‌های اخیر این حمام به چایخانه سنتی تبدیل شده‌است. سر در این حمام در سال ۱۳۶۹ به سبک معماری دوره مربوطه اش بازسازی شد و مستقیماً به بازار کرمان مرتبط است.
مکتب اصفهان مکتب اصفهان عنوانی است که برای اوج‌گیری فعالیت‌های مختلف فلسفی، فقهی و هنری و معماری در طی سده ۱۷ و اوایل ۱۸ میلادی (۱۰ و ۱۱ هجری قمری) در اصفهان به کار برده می‌شود. این دوره از زمانی آغاز شد که شاه عباس در ۱۰۱۷ هجری قمری/ ۱۵۹۸ میلادی پایتخت صفویان را به اصفهان منتقل کرد. این دوره با سقوط اصفهان به دست افغان‌ها و سرنگونی صفویان در سال ۱۱۳۶ هجری قمری/۱۷۲۲ میلادی به پایان رسید.
تاریخ ایران دوره صفویه از مهم‌ترین دوران تاریخی ایران به‌شمار می‌آید، چرا که با گذشت نهصد سال پس از نابودی شاهنشاهی ساسانیان؛ یک فرمانروایی پادشاهی متمرکز توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی نماید. بعد از اسلام، چندین پادشاهی مانند صفاریان، سامانیان، طاهریان، زیاریان و آل بویه روی کار آمدند، لیکن هیچ‌کدام نتوانستند تمام ایران را زیر پوشش خود قرار دهند و میان مردم ایران یکپارچگی پدیدآورند. این دوره یکی از سه مرحله دوران طلایی اسلام و دوره اوج تمدن اسلامی است. ایران در دوره صفوی در زمینه مسائل نظامی، فقه شیعه، و هنر (معماری، خوشنویسی، و نقاشی) پیشرفت شایانی نمود.
کوچه (معماری سنتی ایرانی) کوچه در معماری سنتی ایران یک کوچه یا راه باریکی برای گذر است به گونه‌ای ویژه‌ای طراحی شده است. هنوز در بسیاری از شهرهای ایران این نوع کوچه‌ها دیده می‌شوند.
هلنیسم پس از تسخیر مشرق زمین توسط اسکندرمقدونی، امتزاجی از اندیشه‌ها، دینها و هنرهای غربی و شرقی پدیدار شد، که موجب تغییر و دگرگونی در معماری یونانی گردید. گوناگونیها، پیچیدگیها و پیشرفتهای چشمگیر فرهنگ هلنی به یک شیوه معماری با مقیاسی بزرگ و تنوعی پر دامنه به مراتب فراتر از آنچه کشور – شهر کلاسیک می‌توانست بطلبد، نیازمند بود فعالیت‌های ساختمانی از مراکز قدیمی واقع درسرزمین اصلی یونان به شهرهای پر رونق پادشاهان هلنی در آسیای صغیر که مرکزیت بیشتری برای دنیای هلنی داشتند، انتقال یافت. مقیاس بزرگ و گسترش استادانه فضاهای درونی بناها که این یکی از ویژگی‌های معماری‌هلنی بود، معماری خانگی را گسترش می‌دهند که پولیس‌های سنتی این شرایط را ایجاد نمی‌کردند از بناهای مهم این دوره می‌توان به معبد آپولون در «دودوما» نزدیک‌شهر میلتوس در آسیای صغیر و تئاتر سر گشاده اپیداوروس اشاره کرد. سیر تکاملی هنر یونان را می‌توان چنین جمعبندی کرد: در قرن ششم پیش از میلاد استقلال هنر کشف گردید و در قرن پنجم پیش از میلاد (عصر کلاسیک) به کار گرفته شد. در قرن چهارم قبل از میلاد هنر به زیبایی گرایی روی آورد و در قرن پیش از میلاد (عصر هلنی) و از آن به بعد (قرن دوم و اول قبل از میلاد) به اوج خود رسید و پیوندی جهانی یافت.Wikipedia contributors, "Hellenization," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hellenization&oldid=218573685 (accessed June 13, 2008).
طراحی مد با آغاز دورهٔ پهلوی الگوسازی از مظاهر پیشرفت به اوج خود رسید، پس از ورود ملکه ثریا (ملکه افغانستان) بدون حجاب به ایران و سفر رضا شاه به ترکیه و دیدار با آتاتورک و دیدن زنانی که بی‌حجاب بودند و مانند مردان کار می‌کردند و دیگر مظاهر غرب، تصمیم به ایجاد یک مدرنیزاسیون اجباری گرفت؛ گرچه جرقه‌های کشف حجاب در همان اواخر دورهٔ قاجار خورده بود اما این رضا شاه بود که دستور به کشف حجاب زنان داد، وی همچنین دستور داد مردان به جای لباس‌های سنتی لباس متحدالشکل بر تن کنند که شامل کت و شلوارهای غربی بود، همچنین مردان به جای کلاه شاپو، دستار و عمامه باید کلاه پهلوی بر سر می‌کردند، زنان نیز به جای روبنده، پیچه، چادر و روسری می‌توانستند از کلاه فرنگی استفاده کنند اما داشتن حجاب ممنوع بود.
یزد شهر یزد به دلیل معماری تاریخی ارزشمند و بافت سنتی دست نخورده‌اش به عنوان اولین و تنهاترین شهر ایران در ۱۸ تیرماه سال ۱۳۹۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. موزه‌ها
شاهنشاهی ایران در دوره شاه عباس شهر اصفهان به عنوان پایتخت ایران انتخاب گردید و به اوج عظمت و شکوه دست یافت به‌طوری‌که یادگارهای بسیاری از معماری و شهرسازی آن دوران تا عصر حاضر بر جای مانده‌است. صفویان در نتیجه تهاجم افغانها و تصرف اصفهان توسط آن‌ها از میان رفتند.
معماری نئوباروک معماری نئو باروک (احیای باروک یا معماری امپراتوری دوم) در فرانسه یک سبک معماری در آخر قرن نوزدهم بود. این دوره بیانگر دوره‌ای است که در آن جنبه‌های اصلی معماری باروک حفظ شده ولی تقارن زمانی با دوره باروک یعنی قرون هفده و هجده میلادی ندارد. عناصر سنتی معماری باروک جزئی اساسی از برنامه درسی مدرسه هنرهای زیبای بوزار پاریس، مدرسه برجسته معماری در نیمه دوم قرن نوزدهم بود. از معمارهای این سبک می‌توان به فردیناند فلنر، هرمان هلمر، آرتور مینینگ و سر ادوین لوتینز اشاره کرد.
یاقوت حموی از نظر فرهنگی، دوره سلجوقی یکی از مراحل اوج‌گیری فرهنگ و تمدن ایرانی محسوب می‌شود. یکی از نمودهای این توسعه فرهنگی، رشد شهرها و تأسیس مدرسه‌های بزرگ مانند نظامیه در بغداد و سایر شهرها بود. هنر در این دوره در سراسر ولایات ایران دگرگونی‌های زیادی داشت و در معماری، شکل، تصویرنگاری و زیبایی‌شناسی تغییراتی رخ داد که آثار آن در ادوار بعدی قابل مشاهده است. اولگ گرابر این دوره را پربارترین دوره هنری ایران و یک «انفجار هنری» می‌داند. به‌طور مثال، در قرن ششم هجری، ساختمان‌سازی‌های وسیعی در اصفهان، خراسان و ری در جریان بود.
سید هادی میرمیران وی در شامگاه ۲۹ فروردین ۱۳۸۵ پس از یک دوره ده ساله نبرد با بیماری سرطان، درگذشت.هادی میرمیران به نظرایرج اعتصام سرآغاز نسل جدید معماری ایران است، در کشوری که سنت معماری غنی و دیرینه دارد، سنتی که میرمیران آن را عمیقاً می‌شناسد و به آن عشق می‌ورزد ولی هرگز حاضر به تقلید سطحی و شکلی گذشته آن نسیت بلکه با تمام وجود خصوصیات را حس می‌کند و به آن بها می‌دهد که خواه ناخواه در محصولات معماری آن منعکس شده و خواهد شدآثار معماری میر میران را می‌توان در سه گرایش شکلی دسته‌بندی کرد:
معماری در ترکیه معماری ترکیه یا معماری ترکیه در دوره جمهوری به معماری گفته می‌شود که از زمان تأسیس جمهوری در سال ۱۹۲۳ در قلمرو ترکیه امروزی انجام شده‌است. در سال‌های اول جمهوری، معماری ترکیه تحت تأثیر معماری سلجوقی و عثمانی بود، به ویژه در جریان "اولین جنبش معماری ملی" که از آن به عنوان "جنبش" معماری "نئوکلاسیک ترکیه" نیز نامیده می‌شود. با این حال، از دهه ۱۹۳۰، سبک‌های معماری با معماری سنتی متفاوت شدند، همچنین در نتیجه دعوت شدن تعداد بیشتری از معماران خارجی برای کار در این کشور، عمدتاً از آلمان و اتریش این کار سرعت بیشتری گرفت. جنگ جهانی دوم دوره‌ای از انزوا بود که طی آن "جنبش ملی معماری دوم" ظهور کرد. جنبش مشابه معماری فاشیستی بود که معماری ملی گرایانه بود.
پناهگاه حقیقت ارتفاع معبد ۱۵۰ متر و معماری آن طبق معماری تایلندی و دورهٔ ایوتان است. در این معبد توجه زیادی به معماری سنتی شده‌است و جزئیات زیادی برای تزئینات آن به کار برده شده‌است.
بافندگی به گفتهٔ پژوهشگران و مورخان، دورهٔ ساسانی یکی از درخشان‌ترین و گویاترین دوره‌ها از نظر بافندگی بوده‌است. مسعودی در کتاب مروج‌الذهب می‌نویسد: «نیمی از شوکت و عظمت این دوره را باید در توسعهٔ صنایع از جمله صنعت بافندگی جستجو کرد.» خوشبختانه بافته‌های این دوره به‌وفور در موزه‌ها و کلیساهای غربیان حفظ شده‌است. دکتر محمد حسن زکی در کتاب "صنایع ایران بعد از اسلام" دربارهٔ بافته‌های این دوره می‌گوید: «در این دوره، بافندگی ایران به اوج عظمت، ترقی و رونق خود رسید.»
معرق‌کاری کاشی معرق نام یکی از هنرهای ایرانی است. هنر کاشی سازی معرق یا «کاشی گل و بوته» نزد اروپاییان بیشتر به موزاییک شهرت دارد. اهمیت کاشی معرق نسبت به انواع دیگر کاشی، زیبایی فوق‌العاده و درجه استحکام آن است که از قرن ۷ ه‍.ق (از اواخر دورة سلجوقی) به تدریج زینت‌بخش معماری ایران به ویژه در بناهای مذهبی شد. قبهٔ سبز کرمان قدیمی‌ترین نمونه کاشی معرق ایران متعلق به قرن هفتم هجری قمری است ولی دوره رواج و اوج این شیوه دورهٔ تیموری است.
هنر در افغانستان هنر اسلامی یکی از دوران‌های شکوهمند تاریخ هنر و یکی از ارزشمندترین دستاوردهای بشری در عرصه هنری به‌شمار می‌آید و شامل انواع متنوعی از هنر همچون معماری، خوشنویسی، نقاشی، سرامیک و مانند آن‌ها می‌شود. خوشنویسی بارزترین هنر اسلامی است در سرزمین‌های اسلامی خط زیبا را نه فقط در نگارش قرآن، بلکه در اغلب هنرها به‌کار می‌بردند. نقاشی اسلامی به‌تدریج در سرزمین‌های اسلامی اهمیت یافت. با سقوط خلافت عباسی طی دوره ایلخانی هنرهای کتاب‌سازی و نقاشی رشد شگرفی کرد. تأثیر هنر چینی و نقاشی‌های آسیای شرقی و مرکزی در این دوران مشهود است. سنت نقاشی ایلخانی در دورهٔ تیموریان پی گرفته شد و در دورهٔ صفوی به اوج رسید. کمال‌الدین بهزاد، بزرگ‌ترین و مشهورترین نقاش (مینیاتور) اهل هرات عصر تیموری در قرن دهم هجری بود. معماری اسلامی زیاده در دوره سلطنت غزنویان غوریان تیموریان و مغولان هند مروج بوده‌است؛ که اکثریت تا حال موجوداست. شاید یکی از مهم‌ترین نمودهای هنر اسلامی معماری مساجد چهار ایوانه و ستون‌دار است که معرف هنر معماری اسلامی است. این عمارت‌های باشکوه، می‌تواند تأثیر فرهنگ‌های متفاوت در درون تمدن اسلامی را نشان دهد. از نخستین بناهای اسلامی در افغانستان مسجد نه‌گنبد (حاجی پیاده یا نوبهار باستان) در بلخ است که در نیمهٔ سدهٔ نهم میلادی به سبک سامانی بنا شده‌است.
پارچه به گفتهٔ اکثریت قریب به‌اتفاق پژوهشگران و مورخان، دورهٔ ساسانی یکی از درخشان‌ترین و گویاترین دوره‌ها از نظر بافندگی بوده‌است. مسعودی در کتاب مروج‌الذهب می‌نویسد: «نیمی از شوکت و عظمت این دوره را باید در توسعهٔ صنایع از جمله صنعت بافندگی جستجو کرد.» خوشبختانه بافته‌های این دوره به‌وفور در موزه‌ها و کلیساهای غربیان حفظ شده‌است. دکتر محمد حسن زکی در کتاب "صنایع ایران بعد از اسلام" دربارهٔ بافته‌های این دوره می‌گوید: «در این دوره، بافندگی ایران به اوج عظمت، ترقی و رونق خود رسید.»
فرهنگسرای نیاوران حیاط مرکزی فرهنگسرا هم یکی دیگر از بخش‌هایی است که با الهام از معماری سنتی ایران ساخته شده؛ حیاط فواره و باغچه دارد که درهای ساختمان به روی آن باز می‌شود. حیاط مرکزی، دروازه ورودی، رواق‌های ساختمان‌ها و نورگیرهای منحنی‌دار از المان‌های آشنای معماری سنتی ایرانند. با این وجود، ظاهر ساختمان‌ها در نگاه اول سنتی ایرانی به نظر نمی‌رسند و بیشتر سبک معماری لو کوربوزیه، معمار و طراح مدرن سوئیسی، را به مخاطب می‌رساند. اما با نگاه دقیق‌تر و ریشه‌ای به ساختمان‌ها و سبک معماری می‌توان ریشه‌های ایرانی بناها را دید.
شاهنشاهی ساسانی از منظر هنری، تمدن ایرانی در دوره ساسانیان از بعضی جهات به نهایت شکوفایی و رونق خود رسید. بخش عمده چیزی که بعدها به تمدن اسلامی در معماری و تحریر معروف شد، در واقع از فرهنگ ایرانی گرفته شده بودند. شاهنشاهی ساسانی در دوران اوج شکوفایی خود از غرب آناتولی تا شمال هند (پاکستان/افغانستان امروزی) کشیده شده بود، اما در فرسنگ‌ها دورتر از مرزهای خود نفوذ داشت. موتیف‌های ساسانی به آسیای مرکزی و چین، شاهنشاهی بیزانس و حتی مروونژی‌ها راه یافت.
آرامگاه کمال‌الملک در بنای یادبود کمال الملک دو نوع قوس به شرح زیر دیده می‌شود. شش قوس نیم دایره نما که نسبت دهانه به ارتفاع آن‌ها ۱ به ۲/۱ است، چهار قوس متقاطع که بر روی اقطار دیده می‌شوند. همچنین در پایین قوس‌های اصلی نما از روبرو دو قوس کوتاه‌تر نیز وجود دارند که در واقع تلاقی قوس‌های متقاطع هستند. شاید بتوان گفت حجم کلی بنا از پوسته‌ای سه بعدی در فضا حاصل آمده‌است که در یک حرکت نرم دو نوع قوس یاد شده را به هم پیوند می‌دهند. این قوس‌ها و پوشش آن‌ها در بالا، اشکال هندسی مخروطی شکلی را به وجود آورده‌اند که ابتکاری هندسی بوده، اوج خلاقیت معماری را در بهره‌گیری از عناصر معماری سنتی ایران در ترکیبی جدید و موزون نشان می‌دهد. در این بنا نیز همانند آرامگاه خیام هندسه نقشی شایان توجه دارد و پیوند عمیق این بنا را با نظام معماری ایرانی برقرار کرده‌است.
ایستگاه راه‌آهن ساری یکپارچگی معماری ساختمان ایستگاه‌های راه‌آهن ایران در دوره پهلوی اول اقتباس شده از زبان مشترک معماری این دوره و طبق ویژگی‌های ناشی از سبک رایج همانند استفاده از الگوهای معماری نئو کلاسیک اروپا (معماری آلمان) و معماری دوره باستان ایران و تلفیق آن با ویژگی‌های معماری بومی هر منطقه، در سراسر ایران قابل مشاهده است.
نگار بوبان بوبان، به گفته خودش، ابتدا به گیتار کلاسیک علاقه‌مند شد، اما بعد از مدت‌ها گوش دادن به گیتار کلاسیک، به این نتیجه رسید که این ساز را دوست دارد، اما «حرف دل» او نیست. در همین زمان، نواری با تک‌نوازی و خوانندگی عبدالوهاب شهیدی به دستش رسید و بوبان متوجه شد که این همان چیزی‌ست که به دنبال آن می‌گشته‌است. او می‌گوید ترجیح می‌دهم حس‌های امروزی خودم را با ریشه‌های موسیقی سنتی ایران بیان کنم. او می‌گوید: نگار بوبان دوران دبیرستان را در دبیرستان فرزانگان تهران گذراند و از دانشگاه تهران در رشته معماری فارغ‌التحصیل شد. او همزمان با تحصیل در رشته معماری در دانشگاه، به مقوله آکوستیک علاقه‌مند شد و طراحی سالن‌های آکوستیک برای تمرین و اجرای موسیقی ایرانی و تدوین طرحی برای کنسرواتوار موسیقی تهران را به عنوان موضوع پایان‌نامه کارشناسی ارشد برگزید. بوبان در سال ۱۳۸۸ موفق به اخذ دکترا در رشته پژوهش هنر از دانشگاه الزهرا شد. رسالهٔ دکترای او با عنوان «بنیان مشترک ریتم در موسیقی دستگاهی ایران و زبان فارسی» (به راهنمایی امید طبیب‌زاده و مشاوره حسین علیزاده) راجع به رابطه وزن در زبان فارسی رسمی و موسیقی سنتی است.
سیاست‌های اقتصادی رضاشاه در "محمدرضا پهلوی، آخرین شاهنشاه" آمده‌است: «رضاشاه در معماری سلیقه‌ای خاص داشت و معنای زیبایی و تناسب را ذاتاً می‌دانست». سیاست شهرسازی دوران رضاشاه، نتیجه‌هایی چشمگیر داشت. در ۱۶ سال، جمعیت تهران از ۲۰۰ به ۵۳۰ هزار تن رسید. چنین گسترشی، در دیگر شهرهای ایران نیز به چشم می‌خورد و ساختمان‌های بزرگی نیز در شهرهای این کشور ایجاد شد. سبک معماری رضاشاهی همچون معماری دوران شاه عباس، یکی از مرحله‌های تاریخ هنر ساختمان و معماری در ایران است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز، حکومت جدید انقلابی بر آن ارج نهاد و از بناهای این دوره، نگهداری کرد.
تعزیه اسماعیل مجللی در کتاب شبیه نامه ضمن مردود شمردن تمامی نظریات فوق به صراحت اعلام کرده است که تعزیه حاصل تشکیل محافل ادبی در دوران قاجاریان و ایجاد رنسانس و نهضت بازگشت ادبی بود که علاوه بر ادبیات هنرهای دیگری همچون موسیقی، معماری، نقاشی و...در دوره قاجار به خدمت تعزیه در آمد . که به نظر میرسد صحیحترین نظریات باشد. تعزیه اما در دورهٔ ناصرالدین شاه به اوج خود رسید و بسیاری این دوره را عصر طلایی تعزیه نامیده‌اند. تعزیه که پیش از آن در حیاط کاروانسراها، بازارها و گاهی منازل شخصی اجرا می‌شد، اینک در اماکن باز یا سربستهٔ تکایا و حسینیه‌ها به اجرا درمی‌آمد. معروف‌ترین و مجلل‌ترین این تکایا، تکیهٔ دولت بود که در همین دوره به دستور ناصرالدین شاه و مباشرت دوستعلی‌خان معیرالممالک در سال ۱۳۰۴ هجری قمری ساخته شد. تکیهٔ دولت در زمان ناصرالدین شاه به تقلید از تماشاخانه اپراهال انگلستان ساخته شد که ابتدا به منظور یک سالن تئاتر ساخته شد اما با مخالفت‌هایی که بود به تکیه تبدیل شد. از دیگر تکیه‌های معروف آن زمان تکیهٔ معاون‌الملک در کرمانشاه بود. در آغاز سلطنت ناصرالدین شاه، تعزیه در ۳۰۰ مکان مشخص برپا می‌شد. تعزیه تا زمان مشروطیت در اوج ماند.
معماری هندی از جالب‌ترین معابد بودایی با طاقهای جناغی (تیزه دار) که در قرن اول میلادی بنا گردید.آئین هندو در قرن اول و دوم قبل از میلاد به اوج قدرت رسید.
زربفت بسیاری از تاریخ‌دانان بر این باور هستند که این دوره، دورهٔ شکوفایی و طلایی هنر و تمدن ایران بوده‌است. بسیاری از بافته‌های این دوره در کلیساها و موزه‌های غرب، به یادگار مانده‌است. دکتر محمد حسن زکی در کتاب "صنایع ایران بعد از اسلام" دربارهٔ بافته‌های این دوره می‌گوید: «در این دوره، بافندگی ایران به اوج عظمت، ترقی و رونق خود رسید. از آن دوره بعضی پارچه‌های ابریشمی باقی‌مانده که بهترین نمونه از ترقی این صنعت است. آنچه امروز از بافته‌های آن دوره در اروپا باقی است، پارچهٔ معروفی است که در خزانهٔ شهر سامنس فرانسه وجود دارد. نقش آن مردی است که ایستاده و گلوی شیری را می‌فشارد. پارچهٔ دیگری در موزهٔ کوسنت گوربه برلین حفظ شده که نقش فیل بر آن تصویر شده‌است.»
کوچه (معماری سنتی ایرانی) پیش از دوره مدرنیزاسیون ایران، کوچه‌های شهرهای کهن ایران با چنین مسیرهای باریک و پرپیچ و تابی آمیخته شده بود که عمدتاً با دیوارهای بلند و بالا و مصالحی چون خشت و آجر و گهگاه با سقفهایی در بازه‌های معین ساخته شده بودند. این گونه از طراحی شهری که در ایران قدیم عرصه همگانی و عمومی به شمار می‌رفت ریختی بهینه از معماری کویری است که از گسترش بیابان پیشگیری کرده و اثرات منفی ناشی از توفان شن را کمینه می‌سازد. این نوع طراحی همچنین سایه‌ساری روزهای آفتابی را بیشینه می‌سازد و نیز مصالح را از گزند سرمای سخت زمستان محفوظ نگه می‌دارد.
آرامگاه پیر (تاکستان) برجی با نمایی آجری به شکل مربع مستطیل در ابعاد 65/6 در 45/6 متر، یک چهار طاقی را تشکیل می دهد. از تمام تزئینات فراوان و کهن به کار رفته در این بنا، دو رج طاق نماهای کوچک سه کولی تزئینی که به کمک آجرکاری و بندکشی های نقش دار از زیبایی خاصی برخوردار است باقی مانده است. بنای بقعه ی پیر تاکستان در اوج سادگی در ظاهر خود، شیوه ی معماری استوار و مستحکمی دارد و از هنرمندی معماران دوره ی سلجوقی بهره مند شده است. این هنرمندی ها در نمای ورودی و نیز در قسمت داخلی هشت وجهی زیر گنبد به خوبی نمایان است. در این قسمت نگاره هایی به شکل صلیب شکسته و تکه های کوچک گچبری نمایان شده است. با توجه به همین موضوع که به هنگام حفاری نقشه ی اصلی بنا از این مکان به دست آمده و نوع معماری و مصالح به کار رفته در آن می توان این بنا را متعلق به دوره ی سلجوقی دانست."۲.مقاله بررسی کاربرد مصالح سنتی بقعه پیر شهرستان تاکستان. 1399"
معماری در پاکستان با ظهور آیین بودا ، بناهای برجسته معماری دوباره توسعه یافتند که تا به امروز ادامه داشته‌اند. علاوه بر این، نفوذ پارسیان و یونانی‌ها منجر به توسعه سبک یونانی - بودایی شد که از قرن ۱ میلادی شروع شد. اوج این دوران با اوج گرفتن سبک گاندارا حاصل شد. بقایای مهم ساخت و سازهای بودایی، استوپاها و بناهای دیگر با مجسمه‌های یونانی و عناصر سبک به وضوح در ستون‌های پشتیبانی قابل تشخیص است که علاوه بر ویرانه‌های دوره‌های دیگر، در پایتخت گاندارا تاکسیلا در انتهای شمال پنجاب یافت می‌شود. یک نمونه به خصوص زیبا از معماری بودایی ویرانه‌های صومعه بودایی تخت بهی در استان شمال غربی است.
نهضت ملی‌شدن نفت دوره تاریخی ملی‌شدن صنعت نفت ایران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ با تصویب قانون ملی شدن نفت به اوج رسید و با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ پایان گرفت.
قلمدان در دورهٔ صفویه که خوشنویسی به بالاترین حد خود رسیده‌بود، هنر قلمدان‌سازی نیز به اوج خود رسید و قلمدان‌های برجا مانده از آن دوران از ارزشمندترین و پرهنرترین آثار فرهنگی هنری ایران به‌شمار می‌روند.
تاریخ شیراز در دورهٔ خلفای نخستین اسلام این شهر معروف بوده‌است. در طی تاریخ ایران چند بار پایتخت گردیده‌است. در زمان اتابکان فارس مخصوصاً دورهٔ سعدبن زنگی و پسرش ابوبکر شیراز اعتبار کلی داشت. آخرین بار در زمان زندیه - مخصوصاً حکومت کریمخان - شیراز به اوج اعتبار خود رسید. ابنیهٔ مهم از آن دوره تاکنون به یادگار مانده که به بناهای وکیل معروف است.
اسپانیا معماری اسپانیایی به سبب گوناگونی‌های تاریخی و جغرافیایی در طول تاریخ تأثیرات زیادی پذیرفته‌است. شهر کوردوبا که توسط رومی‌ها و با معماری رومی‌وار ساخته شده بعدها با ورود مسلمانان و ساخت بناهایی با معماری عربی در دوره امویان از نمونه‌های بارز معماری اسپانیایی است. پس از اموی‌ها معماری عربی در دوره‌های بعدی حکومت‌های اسلامی به رشد خود ادامه داد و در نهایت با حکومت نصریان که کاخ‌های مشهور خود را در گرانادا بنا نهادند به پایان رسید. در دوره بین قرون ۱۲ تا ۱۷ میلادی و پس از آشنایی اروپاییان با سبک، الگو و عناصر معماری عربی سبکی به نام سبک معماری مُدَجَّنی شکل گرفت.
ایلخانان ایلخانان مجموعه‌ای از انواع بناها، قالب‌ها، مصالح و فنون معماری ادوار پیشین ایران را به ارث بردند. در این دوران مساجد جامع با شکل کهن خود یعنی صحن چهار ایوانی در چهار جهت و گنبدخانه در سمت قبله به کمال خود رسید و این نقشه در انواع بناهای مذهبی از جمله مدرسه، خانقاه و بناهای غیرمذهبی مثل کاروانسراها به کار می‌رفت. بر روی مقبره‌ها، برج‌های تدفینی یا بقعه‌های چهارگوش یا آرامگاه‌های چندضلعی با سقف طاق‌گونه برپا می‌شد. تزئینات معماری در این دوره آجرکاری، گچ‌بری، کاشی معرق و سفال‌های لعاب‌دار است. مقرنس‌کاری در این دوره جنبهٔ تزیینی دارند و با گچ و تخته ساخته می‌شدند. در این دوره باید در واژگان سنتی معماری از چندین جهت تغییراتی اعمال کرد. بناهای منفرد در مجتمع‌های یادمانی به گرد هم آورده می‌شدند. به این مجموعه بناها که اغلب پیرامون مقبرهٔ بانی مجتمع یا فردی محترم پدید می‌آمد، اَرسَن می‌گویند. نظم و ترتیب ارسن‌های متقدم ایلخانی حالت نامنظم و بی‌قاعده داشت؛ اما برای جلوهٔ نمای پیشین از پیش‌طاق و تزئین مفصلی استفاده می‌کردند. با بلندتر شدن ارتفاع اتاق‌ها و پدید آمدن قوس‌های نوک‌تیز و باریک‌تر شدن مناره‌ها، تناسبات هم تغییر یافت. در این دوران علاقه به عمودیت بنا با حس ظریفی از فرم ترکیب‌یافته و در مدخل‌های تزیینی بناهای سترگ همراه با دو منارهٔ سر به فلک کشیده، جلوه پیدا کرده‌است. آجر پخته همچنان از مصالح عمدهٔ بناسازی بود اما برای دلنشینی و روح‌بخشی سطوح، از شیوه‌های تازه هم استفاده می‌کردند. در این دوره رنگ اهمیت ویژه‌ای داشت؛ داخل بنا را با آجرهای لعاب‌دار می‌پوشاندند و بیرون آن را با کاشی تزئین می‌کردند و از گچ‌بری منقوش هم بهره می‌گرفتند.
تاریخ ایران از منظر هنری، تمدن ایرانی در دوره ساسانیان از بعضی جهات به نهایت شکوفایی و رونق خود رسید. بخش عمده چیزی که بعدها به تمدن اسلامی در معماری و تحریر معروف شد، در واقع از فرهنگ ایرانی گرفته شده بودند. شاهنشاهی ساسانی در دوران اوج شکوفایی خود از غرب آناتولی تا شمال هند (پاکستان/افغانستان امروزی) کشیده شده بود، اما در فرسنگ‌ها دورتر از مرزهای خود نفوذ داشت. موتیف‌های ساسانی به آسیای مرکزی و چین، شاهنشاهی بیزانس و حتی مروونژی‌ها راه یافت. نگاشته‌ها و نوشته‌هایی که از روزگار ساسانیان برجای مانده، تنها به زبان پارسی میانه که از دیرباز زبان پهلوی خوانده شده، نیست. به زبان‌های پارتی یا زبان پهلوانیک و زبان سغدی و زبان خوارزمی و زبان ختنی و زبان تخاری نیز آثاری برجا مانده‌است.
طاق قدمت طاق به دو هزار سال پیش از میلاد و به منطقه میان‌رودان بازمی‌گردد. با این حال مدت زمان طولانی ای گذشت تا در معماری سبک پارتی و سبک‌های دوره اسلامی در ایران و معماری روم باستان و معماری گوتیک در سده‌های میانه (قرون وسطی) این سبک پوشش سقف به اوج شکوه و رونق خود برسد. این سبک که با نام شیوه «طاق و چفد» پشت به شیوه کهن و نخستین معماری، شیوه نعل و پایه دارد؛ چرخشگاهی بزرگ در تاریخ معماری جهان است. شیوه «نعل و پایه» از دوران پیش از تاریخ به مدت هزاران سال یگانه شیوه پوشش آسمانه بوده که سازه استون‌هنج یکی از نمونه‌های آن است. پیدایش شیوه «طاق و چفد» در واقع پاسخ نوآورانه به محدودیت هاییست که شیوه کهن «نعل و پایه» به آن‌ها دچار بود و در روند شتابان رو به گسترش شهرنشینی این محدودیت رفته رفته تنگناهایی را پیش پا می‌گذاشت. کاربرد تیرهای چوبی و کارگذاری آن‌ها بر روی دیوارها یا ستون‌های ساده گلی یا چوبی هرچند در ساخت سازه‌های روستایی آسانترین روش به نظر می‌رسد، اما آنگاه که هدف ساختن یک سازه بزرگ، تودرتو، و رفت و آمددار شهری باشد، شکوه اشرافیتش به کنار، کاربرد پالارهای (نعل یا تیرحمال) کوه‌پیکر سنگی و سپس فَرَسب‌های یک‌دست و متناسب بر روی آن‌ها بغرنج بزرگی را پیش پای رازیگر می‌نهد، گذشته ازینکه در همه جا نیز امکان دسترسی به تیرهای مناسب چوبی برای جایگزینی با پالارهای سنگی که تراش و جابجایی اشان خود بزرگترین مانع بود فراهم نبوده‌است؛ جدای ازینکه فرسب‌ها نیز خود نیاز به تنه‌های بلند و هم اندازه به تعداد زیاد برای هر سازه داشتند که نگه‌داری اشان در برابر «موریانه» خود بغرنجی دیگر بود. پیدایش نوآوری «طاق و چفد» دو امکان را با خود به ارمغان آورد: آ) پوشاندن دهانه‌های هرچه فراخ تر آن هم در دوردست‌ترین مکان‌ها، چه طاق به این روش با قالب‌های کوچک سنگ یا آجر ساخته می‌شود که جابجایی و کاربرد بسیار آسانتری تا تیرهای کوه‌پیکر سنگی یا کمیاب تر چوبی داشتند و با ساختار چفدی خود امکان پوشش دهانه‌هایی که نیاز به بزرگترین و سنگینترین نعل‌ها و فرسب‌ها داشت را به ساده‌ترین روش فراهم می‌آوردند و دیگر آنکه ب) زمینه را برای بالیدن و گسترش هرچه شتابان تر شهریگری و شهرنشینی بیش از پیش آماده کرد که نمونه‌های نخستین آن در تمدن‌های میان‌رودان و بخصوص تمدن ایلام هنوز به جای مانده‌است. اگرچه شناخته شده‌ترین سازه کهن ایران که «تخت جمشید» است با شیوه نعل-پایه برکشیده با این حال طاق و گُنبد که خود نوعی طاق است از سالیان بسیار دور در معماری ایرانی کاربرد داشته‌است؛ کهن‌ترین آن پرستشگاه چُغازنبیل است که به ۱۳۵۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد. همچنین به تپه نوشیجان (دوران ماد)، سد درودزن (دوران هخامنشی) می‌توان برای نمونه‌هایی دیگر اشاره داشت. به‌طور کلی شیوه «طاق و چفد» در ایران با روی کار آمدن شیوه پارتی در معماری ایرانی رواج یافت و پس از آن در شیوه‌های پسایند اسلامی روند چشمگیر خود به سوی رشد و کمال را ادامه داد. طاق در دوران پیش از اسلام در ایران بیشتر به صورت مازه‌دار پیاده می‌شده که سازه برجسته آن طاق کسری و کاخ اردشیر (دوران ساسانی) است، هرچند موارد تیزه‌دار یا جناغی هم جسته گریخته به کار برده می‌شده‌است. دوره اوج کاربری طاق جناغی به دوران پس از اسلام بازمی‌گردد که از این میان طاق با چفد پنج اوهِفت آوازه و رواج فراگیری گرفت. طاق در معماری سنتی ایرانی همواره یکی از پاربُن‌های سازه بوده؛ که از نظر گستردگی در سازه‌های گوناگون از کاخ گرفته تا ارگ و دژ و خانه و بازار و کاروانسرا و گرمابه و پل و بند کاربرد داشته‌است.
معماری اقلیمی در ایران ایران دارای اقلیمهای مختلف و مناطق با آب و هوای متفاوت در فصول چهارگانه است. معماری گذشته ایران با تکیه به تجربه و تکنیک ساخت و به وسیله مصالح بومی، راه و روشهایی منطقی جهت برآورده شدن شرایط آسایش انسان ابداع نموده بود. با بررسی معماری سنتی این سرزمین می‌توان آن را معماری پایدار یا یکی از نمودهای معماری پایدار نامید. از مسائل مهم معماری پایدار توجه به موضوعات متفاوتی همچون اکولوژی، ارزانی، در دسترس بودن، سازگاری با محیط زیست و موارد دیگر است. در ساختمان‌های سنتی همیشه استفاده از انرژیهای ارزان و در دسترس مانند آفتاب، باد و نور مد نظر بوده‌است، به همین دلیل ساختمان‌ها در مناطق مختلف دارای پلان و قرارگیری متفاوتی جهت حداکثر استفاده از انرژیهای یاد شده می‌باشد. امروزه این مسئله به دلایلی همچون افزایش قیمت زمین، افزایش جمعیت، افزایش قیمت مصالح، به وجود آمدن وسایل تهویه مطبوع، استفاده از انرژیهای فسیلی و … تا حد زیادی باعث تغییر روند معماری شده‌است.
فرهنگ اسپانیایی‌ها معماری اسپانیایی به سبب گوناگونی‌های تاریخی و جغرافیایی در طول تاریخ تأثیرات زیادی پذیرفته‌است. شهر کوردوبا که توسط رومی‌ها و با معماری رومی‌وار ساخته شده بعدها با ورود مسلمانان و ساخت بناهایی با معماری عربی در دوره امویان از نمونه‌های بارز معماری اسپانیایی است. پس از اموی‌ها معماری عربی در دوره‌های بعدی حکومت‌های اسلامی به رشد خود ادامه داد و در نهایت با حکومت نصریان که کاخ‌های مشهور خود را در گرانادا بنا نهادند به پایان رسید. در دوره بین قرون ۱۲ تا ۱۷ میلادی و پس از آشنایی اروپاییان با سبک، الگو و عناصر معماری عربی سبکی به نام سبک معماری مُدَجَّنی شکل گرفت.
معماری هندی معروف‌ترین استوپای آجری هند، که ورودی آن از سمت جنوب به صورت پلکانی به داخل راه دارد ارتفاع گنبد آن از زمین ۱۵ متر است و ساقه آن ۶ متر بلندی دارد. در بالای گنبد فضای مربعی به نام " هاریکا " قرار دارد و وسط آن دکل مزین با چند پر نصب شده دور تا دور محل استوپا را نرده سنگی گردی می‌پوشاند که از چهار سمت دارای چهار دروازه می‌باشد. این عمارت که توسعه یافت و سر انجام در سدهٔ نخست پیش از میلاد به پایان رسید، امروزه به عنوان نقطه اوج پیشرفت یک دوره از تمدن هند به‌شمار می‌رود.
معماری عصر برنز در ایران تپه حصار نمونه‌ای شاخص در مورد تفکیک کاربری فضاها در اوایل هزارهٔ سوم پیش از میلاد است. در تپه حصار نزدیک یک‌سوم همهٔ مساحت سکونت‌گاه به فعالیت‌های تولیدی و صنعتی، به ویژه ذوب مس از سنگ‌های استخراج شده از معادن دامغان اختصاص داشت. وسعت تپه حصار در اوج خود به ۱۲ هکتار می‌رسید. اشیای قیمتی در گورستان‌های تپه حصار نشان از جامعه‌ای ثروتمند دارد.
پرمیسل اوتاکار دوم از سال ۱۲۶۶ تا سال ۱۲۷۲ چهار سرزمین به او به ارث رسید. در این دوره سلطنت چک به اوج رسید.
نعل-پایه شیوه «نعل-پایه» پس از فرارسیدن شیوه «طاق و چفد» به خاطر آسانی و کارایی به مراتب بیشتر سبک نوپدید از رونق افتاد. شاید اوج کاربرد این شیوه را در دوران باستان بتوان در سازه‌های تخت‌جمشید و معابد یونانی دید که نعل های کوه‌پیکر بسیار گران بر روی ستون‌های تناور کار گذاشته و مهار شده اند. پس از گسترش سبک «طاق-چفد» این سبک برای سده‌های طولانی تا دوران مدرن از رواج افتاد و کاربرد آن بسیار محدود به سازه‌های «تیر چوبی» ساده شد. وانگهی پس از دستیابی به تکنولوژی‌های نو در آلیاژ آهن و ساخت تیرهای پولادین و نیز دستیابی به تکنولوژی بتن ریزی این سبک باستانی بار دیگر در دوران مدرن رخ نمود و این بار سبک «طاق-چفد» بود که از رونق و شکوه هزاران ساله بازماند. شکوهی که اوج آن در معماری سنتی ایران و معماری گوتیک غربی است. با این همه سبک «طاق-چفد» کارایی خود را در هم‌کردی و هم‌افزایی با تکنولوژی نوزایش یافته «نعل-پایه» به شکلی دیگر بازیافت که نمونه برجسته آن ساخت پل‌های چفدی (قوسی) است که آمیزه ایست از دو شیوه «نعل-پایه» و «طاق-چفد». همچنین سبک «طاق-چفد» در پی هزاران سال کاربرد گسترده در معماری‌های جهان از ایلام باستان گرفته تا ایران و روم تأثیرات زیبایی شناختی الهام بخش و ماندگاری از خود برجای گذاشت که در نوزایش مدرن «نعل-پایه» دست کم جای خود را برآسای یک آمود در تن‌گذار سازه به خوبی باز کرد.
گنبد گریو در معماری سنتی به معنای ساق گنبد است. در معماری سنتی ایران تناسب گریو گنبد با تشخیص معمار نسبت به بر بیرونی یا داخلی بنا بوده‌است که در پاره‌ای از موارد جهت شاخص نشان دادن آن گنبد در سیمای شهر ارتفاع گریو را افزایش می‌دادند.
قلم‌زنی از سده‌های آغازین تا سده‌های سوم و چهارم قمری اشیای فلزی در ایران به سبک زمان ساسانی ساخته می‌شد. مکتب قلم‌زنی خراسان در سدهٔ چهارم قمری شکل گرفت و در دورهٔ سلجوقی به اوج پختگی خود رسید.
تذهیب پیشینه آذین و تذهیب در هنر کتاب‌آرایی ایران، به دوره ساسانی می‌رسد. بعد از نفوذ اسلام در ایران، هنر تذهیب در اختیار حکومت‌های اسلامی و عرب قرار گرفت و «هنر اسلامی» نام یافت. اگر چه زمانی این هنر از بالندگی فرو ماند، اما مجدداً پویایی خود را به دست آورد. چنان‌که در دورهٔ سلجوقی مذهبان، آرایش قرآنها، ابزار و ادوات، ظرفها، بافته‌ها و بناها را پیشهٔ خود ساختند و چندی بعد، در دوره تیموری این هنر به اوج خود رسید و زیباترین آثار تذهیب شده به وجود آمد.
فهرست سفیران ایران در پرتغال همزمان با این برهه از زمان، پرتغال دوره اقتدار و عظمت خود را پشت سر می‌گذاشت. ماجراجویی دریانوردان پرتغالی و تکاپو برای اکتشاف سرزمین‌های جدید که از قرن پانزدهم آغاز شده بود در قرن شانزدهم به اوج خود رسید.
معماری مملوک معماری مملوک به سبک معماری تحت سلطنت مملوک (۱۲۱۷–۱۵۱۷) گفته می‌شود که پایتخش قاهره بود و بر مصر، شام و حجاز حکومت می‌کرد. علیرغم سیاست داخلی غالباً آشفته آنها، سلاطین مملوک حامیان قدرتمند معماری بوده و سهم بسزایی در بافت تاریخی قاهره داشتند. دوره مملوک، به ویژه در قرن ۱۴، بر اوج قدرت و رفاه قاهره دلالت داشت. معماری آنها نیز در شهرهایی مانند دمشق، اورشلیم، حلب، طرابلس و مدینه وجود دارد. در حالی که سلطنت مملوک در سال ۱۵۱۷ توسط امپراتوری عثمانی فتح شد، معماری به سبک مملوکی به عنوان یک سنت محلی در قاهره ادامه یافت که با عناصر معماری جدید عثمانی ترکیب شده بود.
هنر اسلامی دوره طولانی و با ثبات سلطنت ناصرالدین‌شاه فصل نوینی در هنرهای قاجاری گشود. در این دوره امکان پرداختن به امور هنری و تجمل‌گرایی برای درباریان، شاهزادگان و اشراف و ثروتمندان تاحدی به وجود آمد؛ خود شاه هم از ذوق بی‌بهره نبود. از این رو و با حمایت آنان هنر و صنایع ظریف رونق پیدا کرد و جانی تازه یافت. در این زمان صنعت چاپ که پیشتر وارد ایران شده بود، رواج یافت. درباریان و اعیان و اشراف ایران به پیروی از سرمشق‌های اروپائی خود و از روی خودنمائی و چشم و هم چشمی به نقاشی علاقه نشان می‌دادند. ایشان به نوعی تجمل هنری احتیاج پیدا کرده بودند که نتیجه عملی آن رونق کار تصویرگران و معماران بود. در چنین محیط فرهنگی و اجتماعی و با رقابت شاهزادگان و طبقات ممتاز شهرهایی چون تهران، اصفهان، تبریز یا شیراز در جلب هنرمندان مختلف رونقی بیش از گذشته گرفت. در زمینه معماری اگر چه در این دوران هنوز در گوشه و کنار کشور نشانه‌هایی از ادامهٔ شیوهٔ پیشین معماری موسوم به شیوهٔ اصفهانی به چشم می‌خورد و بناهای درخشانی ساخته می‌شد اما شروع انحطاط شیوهٔ اصفهانی در معماری از دوران محمد شاه قاجار رقم خورد هرچند این سستی و افول، پیش‌تر در دورهٔ افشار و زند آغاز شده بود در این مرحله کیفیت رنگ‌ها و غنا و شفافیت کاشی‌ها رنگ باخت و مصالح به کار رفته در بنا و شیوهٔ ساخت و ارئه تزیینات افت چشم‌گیری کرد. با این وجود در این دوره به تزیینات توجه فراوانی شد که آن را در کاخ‌ها و منازل مسکونی مهم این دوره می‌توان مشاهده کرد. آیینه‌کاری و گچ‌کاری به سرعت رایج شد و سقف‌های چوبی خانه‌ها نقاشی شدند. در این دوره نوآوری‌های اساسی در معماری مذهبی و سنتی بازارها، حمام‌ها و کاروانسراها صورت گرفت.
کاخ فارنیسه کاخ فارنیسه کاخی در شهر رم و یکی از نمونه‌های مهم معماری در اوج دورهٔ رنسانس است که بین سال‌های ۱۵۱۷ تا ۱۵۸۹ میلادی ساخته شد.
بازار مهاباد بازار مهاباد در اواخر دورهٔ صفویه به دستور حاکم منطقهٔ مکریان بداق سلطان مکری پایه‌گذاری شد. این بازار در دورهٔ قاجاریان به دلیل ارتباطات رشد فرامنطقه‌ای به اوج توسعهٔ خود رسید. در این دوران علاوه بر کردها گروه‌های دیگری مانند یهودیان، ارمنیان، آشوریان و نیز بازرگانانی از نواحی مختلف ایران در بازار مهاباد به تجارت و داد و ستد مشغول بودند.
محمدکریم پیرنیا محمدکریم پیرنیا کتب و مقالات بسیار در مورد سبک‌شناسی و معماری اصیل و سنتی ایرانی تألیف کرده‌است و بدین دلیل او را پدر معماری سنتی ایران می‌دانند. او به ویژه تحقیقات پردامنه‌ای بر روی تاق در معماری ایرانی و انواع و سبک‌های آن انجام داده بود.شعر از: دکتر محمد کریم پیرنیا: شهر ما گنجینه هنر است، هر ویرانه اش دفتری است پر از زیبایی که در برابر چشم شیفتگان هنر گشاده است. در شهری که در جویهایش آب روان، ریگ روان است مردم بزرگوار و پرتلاشی بودند که توانستند از سده‌های دوراین شهر را بعنوان یکی از مراکز بزرگ تمدن ایران نگه دارند و نظیرش هیچ جای دنیا نیست. در یزد نشانه‌های عالی اخلاقی و معماری و باستان‌شناسی با هم درآمیخته اند و جزء فرهنگ جدایی ناپذیر این مردمند.
پرا ناکون سی آیوتایا (شهر) شهر تاریخی آیوتایا که به مدت ۴۱۷ سال پایتخت تایلند به‌شمار می‌رفته، یکی از تاریخی‌ترین بناهای این کشور است که در زمان خود از بزرگترین شهرهای دنیا و مرکز تمدن آسیای جنوب شرقی بوده‌است. پادشاهی آیوتایا که در سال ۱۳۵۰ ایجاد شده بود و در واقع دومین پایتخت سیام پس از سوخوتای Sukhotai به‌شمار می‌رفت، در قرن ۱۶ به اوج قدرت، ثروت و فرهنگ رسید و قلمرو آن فراتر از لائوس، کامبوج و برمه کنونی گسترش یافته و حتی با فرانسه زمان لویی چهاردهم رابطه داشت. آیوتایا در ۸۹ کیلومتری شمال شهر بانکوک قرار گرفته و معماری آن ترکیبی از هنر معماری کامبوج و هنر دوره سوخوتای است. این شهر که بسیاری در قرن ۱۷ آن را از زیباترین شهرهای جهان می‌دانستند، از سال ۱۹۹۱ در فهرست آثار جهانی یونسکو قرار گرفته‌است.
بوتیک هتل سنگ سیاه بوتیک هتل سنگ سیاه ساختمانی در محله سنگ سیاه شیراز است. این هتل دارای مساحت زیربنای ۵۶۰ مترمربع است و در سال ۱۳۹۶ ساخت آن شروع و در سال ۱۳۹۹ به پایان رسید. این ساختمان رتبه اول مشترک گروه ساختمان‌های عمومی در سیزدهمین دوره جایزه معماری و معماری داخلی ایران و رتبه سوم گروه ساختمان‌های عمومی در بیستمین دوره جایزه معمار را کسب کرد. طراحی ساختمان توسط علی سوداگران، نازنین کازرونیان، محمدامین نجابت صورت گرفته‌است.
جریان‌های روشن‌فکری در ایران با بر تخت نشستن رضا شاه دوره اول روشنفکری به پایان رسید و نسل دوم روشنفکری به وجود آمد. این نسل روشنفکری با الگوگیری از غرب سعی داشت که مفاهیم جدید غربی را در ایران پیاده سازد. سیاست "همگن سازی فرهنگی و اجتماعی" در آن دوره محبوبیت فراوانی یافته بود زیرا در غرب نیز چنین ایده‌هایی طرفداران بسیاری داشته‌است. ایجاد نهادهای جدید مانند مدرسه و دانشگاه از کارهای این گروه از روشنفکران بوده‌است. این نسل بیش از آنکه همانند نسل قبلی در جهت مدرنیته و غربی شدن تلاش کند، بر ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی ایران تکیه می‌کرد. از آنجایی که تفکر آن دوران برمبنای کشور تک فرهنگی استوار بوده لذا سرکوبی سایر فرهنگ‌های کشور به اوج خود رسید. ایده‌هایی نظیر تمدن بزرگ و تاریخ هزاران ساله و غیره محصول این نسل از روشنفکران بوده‌است.
اسلیمی پس از آن معماران مسلمان به‌دلیل اینکه نمی‌توانستند از طرح‌های حیوانی و مجسمه‌ها در معماری استفاده کنند زیرا در دین اسلام بت‌پرستی و حرام به‌شمار می‌آمد، فقط از طرح‌های گیاهی استفاده می‌کردند که از معماران بیزانس آموخته بودند به تدریج با متمدن شدن جامعهٔ مسلمان طرح‌های گیاهی اولیهٔ بیزانسی که بسیار ساده بودند، به طرح‌هایی بسیار پیچیده و به شکل امروزی آن درآمدند که می‌توان کاربرد آن را در معماری مساجد و بناهای اسلامی مشاهده کرد. در دورهٔ عباسیان طرح‌های اسلیمی به وفور در معماری اسلامی استفاده می‌شدند، می‌توان گفت نقطهٔ اوج طرح‌های اسلیمی در گچبری‌های معماری اندلس به‌شمار می‌آید.
هوشنگ سیحون او پس از پایان تحصیل معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال ۱۳۲۳، به دعوت آندره گدار (رئیس اداره باستان‌شناسی وقت ایران) برای ادامه تحصیل راهی پاریس شد و در دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس (بوزار) طی حدود ۳ سال زیر آموزش اوتلو زاوارونی به تکمیل دانش معماری خود پرداخت و در سال ۱۹۴۹ به درجه دکترای هنر رسید. او پس از بازگشت به ایران تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به عنوان دانشیار دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران مشغول به کار شد و بین سال‌های ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۷ ریاست دوره‌ای این دانشکده را برعهده گرفت. از فعالیت‌های او در این دوره تأسیس سه رشته شهرسازی، هنرهای نمایشی (مانند تئاتر) و موسیقی بود. او همچنین سعی در تربیت دانشجویان به فرهنگ و تاریخ ایران با تشویق و بردن آن‌ها به نقاط مختلف ایران می‌کرد.
هتل باغ مشیرالممالک یزد هتل باغ مشیرالممالک یزد نخستین هتل باغ ایرانی با معماری و تجهیزات کاملاً سنتی و در عین حال مجهز به امکانات رفاهی در محل باغ قدیمی مشیرالممالک متعلق به دوره قاجاریان به وسعت ۱۳۰۰۰ متر مربع قرار دارد. محوطه زیبای باغ فواره‌ها و نهر آب جاری و معماری اصیل ایرانی این هتل باغ را به یکی از جاذبه‌های توریستی یزد تبدیل نموده است. این هتل در فهرست آثار ملی ایران به شماره ۷۷۷۸ به ثبت رسیده است.