mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
شهرستان تنکابن اوصانلو گروهی از طوایف ترک بودند که در قرن یازدهم توسط شاه عباس صفوی به ریاست حیدر سلطان در تنکابن ساکن شدند. طایفه شیرج که در دوهزار ساکن بودند خواهان بیرون راندن بیگانگان (اوصانلوها) از تنکابن شدند ولی در مقابل نیروی تازه‌نفس اوصانلو شکست خوردند و این طایفه تا عصر زندیه در زمان مهدی خان خلابر بر تنکابن حاکم بود. ملگونف روسی می‌نویسد برخی طوایف اوصانلو علاوه بر تنکابن در سختسر (رامسر) نیز ساکن هستند. اوصانلوها در تنکابن، بلده، حسن کلایه و کاردگر محله سکونت دارند.
شاهین‌ویلا محله شاهین ویلا از معدود مناطقی میباشد که بستر تجمع سالن ها و تیم های ورزشی و محل سکونت ، اکثر ورزشکاران و قهرمانان سرشناس ایران میباشد .
بوئین (سلطانیه) اولین ساکنان فعلی این روستا را ساکنانی از روستای برنقور تشکیل می دهند. که با ورود خاندان هایی از طایفه مقدم مراغه در حدود سال 1175 ه.ش و ورود سایر طوایف از روستاهای همجوار و ... سکونت در این روستا رونق گرفت.
ترکمانچای تاریخ ترکمانچای به دوران اتابکان بازمی‌گردد. در این دوره گروهی از ترکمانان مهاجرت خود را به آذربایجان آغاز کردند و هم‌زمان دسته‌ای از آن‌ها در این شهر سکونت گزیدند و نام آن به ترکمان کندی و به تدریج ترکمان و ترکمن تغییر کرد. هم چنین در قرن نهم کلاویخو نام این شهر را به صورت تونگلار و توکلر ضبط نموده و مردم آن را ترکمن نامیده‌است. بعضی از مناطق ترکمانچای قدیمی است از جمله منطقه بروانان که امروزه روستایی به آن نام وجود ندارد اما ناحیه بروانان چندین دهستان را در تقسیمات کشوری امروز شامل می‌شود. نام بروانان نخستین بار در قرن پنجم و ششم به عنوان شهری کوچک در آذربایجان ذکر شده‌است. در سال ۱۲۹۵ ناصرالدین شاه در راه سفر به فرنگ وارد ترکمانچای شده‌است. از آثار باستانی ترکمانچای می‌توان به تپه باستانی بروانان در یک کیلومتری جنوب غربی روستای صومعه علیا و تپه خاکستر (در ترکی آذربایجانی: کول تپه) در حدود یک کیلومتری شرق این شهر اشاره کرد.
ایالت‌ها و ناحیه‌های میانمار ناحیه‌ها مناطقی هستند که بیشتر ساکنانشان را مردم قوم بامار (قوم اکثریت در میانمار) تشکیل می‌دهند. ایالت‌ها در میانمار به‌طور معمول ناحیه‌هایی هستند که منطقه سکونت یک قوم مشخص اقلیت را شامل می‌شوند.
زرباطیه این شهر محل سکونت کردهای شیعه مذهبی است که اصالتی ایرانی دارند. در دوران حکومت صدام بارها تلاش شد که این اقلیت در کشور عراق نابود یا به مناطقی همچون (کوت) در استان واسط کوچ داده شوند.
گشت‌وگذار سفرهای میدانی معمولاً یک روزه و با اهداف آموزشی هستند و گشت‌هایی محسوب می‌شوند که برای بازدید میدانی از مناطقی غیر از محل معمولی سکونت صورت می‌گیرند. مدارس چنین سفرهایی را برای کمک به برنامه آموزشی اجرا می‌کنند.
محمد تقی خان بختیاری راهبرد خان چهارلنگ برای گسترش نفوذ و قلمرو خود ازدواج و پیوندهای خویشاوندی با سران قبایل و طوایف دیگر بود، که از جمله آنها، وصلت با نامدارخان منجزی و خلیل‌خان بویراحمدی و شفیع خان باورصاد سهونی بود. محمدتقی‌خان پس از کمک به میرزا منصور قوام‌الدین، معروف به میرزا قوام‌‌، حکمران بهبهان در برابر والی شیراز صاحب اختیار مناطقی از خوزستان شد. وی حتی برخی از ایلات و طوایف لرستان را نیز زیر سلطه خود گرفت، چنان‌که یکی از روسای طوایف لر ساکن لرستان، معروف به توشمال‌خان، با او همراهی می‌کرد. از سوی دیگر، محمدتقی‌خان، با شیخ ثامر کعبی، رئیس قبیله کعب، رابطه دوستی برقرار کرد و از او پشتیبانی نمود و هنگامی که خرمشهر مورد هجوم امپراتوری عثمانی و رقیب‌های شیخ ثامر قرار گرفت، نیرویی به فرماندهی محمدشفیع‌خان باورصاد سهونی چهارلنگ و کاید اسماعیل مکوند، به کمک او فرستاد؛ که به پیروزی دست یافته و ارتش عثمانی و اعراب هوادار عثمانی را از خرمشهر بیرون کردند.
دوشانلو این روستا با آنکه دارای مکا ن‌های باستانی از جمله تپهٔ پیر (قبرستان آن) و تپهٔ اوزون تپه می‌باشد لکن خود دارای قدمت زیادی نیست پس از فتح گنجه توسط روس‌های تزاری بدستور عباس میرزا توسط یکی از خان‌های اردویش اکثر عشایر ترک گنجه (جمهوری اذربایجان)(از جمله طوایف ترکمن قاجارلوی گنجه؛شمس الدین لو و قزاق لوو..) را به جنوب ارس مهاجرت داد که بسیاری از مهاجران پس از مهاجرت به دلیل عدم وجود ییلاق و قشلاق برای طوایف خود در مسیر برای سکونت روستاهایی ایجاد کردند روستای مزبور نیز توسط مهاجران یکی از طوایف ترک مزبور تشکیل شده‌است. که بنا به گفتهٔ مردم روستا پنج برادر (که جد طایفه بش دلی می‌باشند) که (از عشایر ترک گنجه بوده اند) به دلیل بیماری پدرشان در منطقه مجبور به اتراق و چادر زدن می‌شوند و پس از فوت پدرشان و دفن وی درمنطقه تمایلی به ادامهٔ مهاجرت نمی‌کنند و روستای مزبور را ایجاد می‌کنند.
سلطان حسین‌خان شاملو پس از جنگ‌های خراسان (۱۵۸۰) ولی‌خلیفه شاملو به دست علی‌قلی‌بیگ گورکان شاملو مسموم می‌گردد لذا اسماعیل قلی‌بیگ شاملو به خونخواهی پدرش و با تحریک طوایف تکلو و ترکمان علیه پدر علی قلی‌بیگ شاملو (سلطان حسین‌خان شاملو، حاکم قزوین) شورش کرده و با گرفتن لقب خانی و حکم امارت قزوین، برای کشتن سلطان حسین‌خان شاملو اقدام می‌کند و نهایتاً سلطان حسین‌خان شاملو را در اردبیل می‌کشد.
تکه (بیگ‌نشین آناتولی) نام ایل تکلو با خاستگاه آنان (تکه) مرتبط است. این ایل در زمان شاه اسماعیل صفوی همراه با شش ایل بزرگ تُرکمان (ایل افشار، ایل شاملو، ایل استاجلو، ایل ذوالقدر، ایل روملو و ایل قاجار) از آناتولی عثمانی به ایران آمدند و پایه‌های دودمان صفوی را بنیاد گذاردند. تُرکان تکلو از طوایف بزرگ قزلباش بودند که از تکه ایلی (آنتالیا) پس از شورش علیه امپراتوری عثمانی، مهاجرت خود را به ایران در اوایل قرن شانزدهم میلادی آغاز کردند.
ترکمان بارح ترکمان بارح (به عربی: ترکمان بارح) یک روستا در سوریه است که در ناحیه اخترین واقع شده‌است. ترکمان بارح ۱٬۵۳۷ نفر جمعیت دارد.
میانمار کشور برمه به هفت ایالت و هفت ناحیه تقسیم شده‌است. ناحیه‌ها مناطقی هستند که بیشتر ساکنانشان را مردم قوم بامار (قوم اکثریت در برمه) تشکیل می‌دهند. ایالت‌ها در میانمار به‌طور معمول ناحیه‌هایی هستند که منطقه سکونت یک قوم مشخص اقلیت را شامل می‌شوند.
عبیات عبیات، یکی از طوایف عرب خوزستان است. محل سکونت اصلی این عشیره در روستاهای تابعه شهرستان‌های بستان و سوسنگرد است. در مقطع جنگ هشت ساله ایران و عراق به دلیل قرار داشتن در خط مقدم نبرد، بسیاری از آنها مجبور به مهاجرت به شرق به ویژه اهواز شدند.
قره چورلو در چنین وضعیتی، طوایف بیست‌وهشت‌گانۀ ایل قراچورلو در دشت‌های سملقان، مانه، گرمخان، شوقان، میانکوه، کسبایر، بجنورد و قوشخانه مستقر شدند که این مکان‌ها محل سکونت اقوام گرایلی بودند (رحمتی، 1396: 2/240؛ پیوست: سند شماره1).
شهرستان چاراویماق «چاراویماق» مخفف «چهار اویماق» است؛ چراکه در گذشته با توجه به شرایط مساعد جهت کشاورزی و دامداری در این منطقه، چهار طایفه به چاراویماق فعلی مهاجرت کرده و در آن ساکن شده‌اند. امروزه طوایف شاهسون، حاج‌آلو، حیدرلو، موصالی و قره‌داغ در این منطقه سکونت دارند.
ترکمن‌ها تُرکمَن‌ها یا تُرکمان‌ها (به ترکمنی: Türkmenler، تورکمِنلِر) یکی از اقوام تُرک‌تبار آسیای میانه هستند که در منطقهٔ وسیعی زندگی می‌کنند که شامل ترکمنستان، شمال‌غربی قزاقستان و مناطقی از روسیه، ازبکستان تا شمال‌غربی افغانستان و همچنین شمال‌شرق ایران است. آن‌ها به زبان ترکمنی از زبان‌های ترک‌تبار شاخهٔ اغوز غربی سخن می‌گویند و بیشتر آنان مسلمان سنی هستند. ترکمن‌ها تا حملهٔ مغول شهرنشین بودند و پس از آن تا اوایل سدهٔ بیستم عمدتاً کوچ‌نشین بودند اما پس از آن به مرور ده‌نشین و شهرنشین شدند.
ترکمان‌های سوریه ترکمان‌های سوریه تحت حکومت بشار اسد حق نداشتند به زبان ترکی چیزی بنویسند یا منتشر کنند. دولت چه این‌ها چه قومیت‌های دیگر را به‌عنوان اقلیت به رسمیت نمی‌شناخت و ترجیح می‌داد بر وحدت ملت عرب تأکید کند. کمی بعد از آغاز اعتراض‌ها علیه دولت (سال ۲۰۱۱)، ترکمان‌ها با حمایت ترکیه (که دشمن سرسخت بشار اسد است) به مبارزه مسلحانه با حکومت برخاستند. حزب‌های ترکمان سوریه هم در قالب شورای ترکمان‌های سوری گرد هم آمدند. شورایی که با ائتلاف ملی مخالفان بشار اسد ارتباط دارد. در چند سال اخیر ترکمان‌ها چندین گروه مسلح گردان (مانند ترکمان‌های سوری که سال ۲۰۱۲ تشکیل شد) تشکیل داده‌اند.
شورش شاهقلی شاهقلی‌بابا تکه‌لی از ایل تُرکمان تکلو رهبر شورش علویان طرفدار صفویه در آناتولی و شخصیت کاریزماتیک تُرکْمَن‌های قرلباش، از اهالی کرکت الی در شهر آنتالیا بود. ایل تُرکمان تِکِلو در ولایت تِکِه ساکن و در دوران فترت سلجوقیان روم، در بیگ نشین تِکه حاکم بودند. این ایل در زمان شاه اسماعیل صفوی همراه با شش ایل بزرگ تُرکمان (ایل افشار، ایل شاملو، ایل استاجلو، ایل ذوالقدر، ایل روملو و ایل قاجار) از آناتولی عثمانی به ایران آمدند و پایه‌های دودمان صفوی را بنیاد گذاردند. تکلوها از طوایف بزرگ قزلباش بودند که از تکه ایلی (آنتالیا) مهاجرت خود را به ایران در دهه دوم سده دهم آغاز کردند. یکی از سران این طایفه، به نام حسن خلیفه تکلو، معروف به قرابِیِق(پدر شاه قلی بابا) از جانب شیخ جُنَید و شیخ حیدر صفوی از آذربایجان مأمور تبلیغ مذهب شیعه و خاندان شیخ صفی الدین اردبیلی در تکه ایلی شده بود. حسن بیگ روملو، مورخ احسن التواریخ می‌نویسد، حسن خلیفه دو نوبت به خدمت شیخ حیدر پدر شاه اسماعیل اول رسیده و در حلقه مریدان خاص وی داخل شده‌است. شیخ حیدر او را مأمور کرد که به ولایت خود بازگردد و به ترویج مذهب تشیع و گرد آوردن مریدان همت گمارد.
ایلات قوم لک در ایران بیرانوند بزرگترین ایل لک است؛ که جمعیت آن حدود ۴۵۰ هزار نفر است؛ و بجز بخشی از تیره زیدعلی تمام ۶۰ تیره این ایل لک زبان هستند. ایل بیرانوند طوایف فراوانی دارد محل سکونت این ایل استان‌های لرستان. خوزستان و ایلام است.
پیتزا پیتزا توسط مهاجران ایتالیایی در اواخر قرن ۱۹ میلادی به آمریکا آورده شد؛ و در ابتدا در مناطقی که مهاجران ایتالیایی در آمریکا در آن سکونت داشتند، پدیدار شد. پیتزا لومباردی، نخستین پیتزا فروشی آمریکا بود که در سال ۱۹۰۵ میلادی در نیویورک افتتاح شد.
طایفه‌های ایل باصری طایفه فرهادی نیز یکی از طوایف ایل باصری از شاخه ویسی می‌باشد که مردم آن عمدتاً دارای نام خانوادگی بهمنی، فرهاد پور و توکلی می‌باشند. طایفه به دو دسته فرهادی بهمنی (دارای دوازده اولاد) که بزرگترین اولاد و مشهورترین آن اولاد سعدی و کدخدای فرهادی‌ها سرمست بهمنی بوده‌است ودیگری فرهادی قلندری (فرهادپور و توکلی) تقسیم می‌شود؛ که محل سکونت مردم این طایفه عمدتاً در شهرستان‌های مرودشت (مرکز اصلی سکونت فرهادی بهمنی به کلانتری سرمست خان بهمنی)، و دیگر شهرها از جمله شیراز ،پاسارگاد ،سروستان و فسا قرار دارد.
شیلیایی‌ها بیشتر ملت شیلیایی در کشور شیلی زندگی می‌کنند و پس از آن در کشورهایی چون آرژانتین و ایالات متحده جوامع خود را گسترانیده‌اند. دیگر مناطقی مانند استرالیا، کانادا و سوئد. بخش‌های قابل توجهی از جمعیت دائمی قطب جنوب و جزایر فالکلند نیز محل سکونت این اقوام است.
بایگان بایگان روستایی بزرگ واقع در استان فارس و در غرب شهرستان فیروزآباد است. این روستا در بخش مرکزی شهرستان فیروزآباد قرار دارد. بایگان در پانزده کیلومتری غرب شهر فیروزآباد قرار گرفته است .عموم مردم این روستا از طوایف فارس زبان ایل کهکی هستند که از دیرباز در این منطقه سکونت داشته اند.
آذربایجان ایرانیان ترک‌زبان، دومین گروه زبانی بزرگ در ایران پس از فارسی‌زبانان هستند. از طوایف و عشایر بزرگ ترک ایران می‌توان به ترکمن، شاهسون، افشار، قشقایی، خمسه، خلج و شقاقی اشاره کرد که علاوه بر آذربایجان، در خراسان، فارس، مازندران، گلستان و برخی مناطق دیگر نیز سکونت دارند.
یموت یُموت‌ها یکی از طوایف ترکمن هستند که محل سکونت اصلی آنان در مناطق شمالی استان گلستان از مراوه‌تپه تا بندر ترکمن،(گنبدکاووس بزرگترین شهر یموت نشین این ناحیه است)، منطقه کراسنوودسک (ترکمن باشی) در سواحل غربی ترکمنستان و خیوه و داش‌اغوز در شمال ترکمنستان است..
مرشدقلی خان استاجلو پس از نافرجام ماندن قتل عباس میرزا، خیرالنساء بیگم (مادر وی) حکمی برای علی‌قلی بیگ گورکان شاملو مبنی بر بازگرداندن عباس میرزا به قزوین فرستاد. علی‌قلی بیگ گورکان شاملو و دیگر امرای قزلباش که بیشتر از طوایف استاجلو و شاملو بودند به دلیل قدرت‌نمایی در برابر دیگر امرای قزلباش پایتخت که بیشتر از اقوام تکلو و ترکمان بودند و همچنین به بهانهٔ قوی ماندن خراسان در مقابل یورش ازبک‌ها، با ارجاع عباس میرزا مخالفت کردند. در این خصوص علی‌قل‍ی بیگ گورکان شاملو و مرشدقلی خان استاجلو هم‌پیمان شدند.
قره‌قویونلو قراقویونلو‌ دودمانی از حاکمان ترکمان و مسلمان بود که نزدیک به صد سال بر شمال‌غرب ایران، شرق آناتولی، آذربایجان و ارمنستان حکمرانی کردند (۷۸۰–۸۷۴ ه‍.ق). خانوادهٔ حاکم قراقویونلو از قبیلهٔ ییوا، به ویژه ایل بهارلو بودند. آن‌ها از طوایفی بودند که هنگام حملهٔ مغول مساکن خود را حوالی دریاچهٔ خوارزم ترک کرده به ایران آمدند و هر طایفه از آنان در جایی استقرار یافتند. هنگامی که دولت ایلخانان مغول منقرض شد، ترکمانان هم مانند سایر طوایف ترک و مغول از فرصت استفاده کرده صاحب قدرت شدند. این قبیله در شمال‌شرقی دریاچهٔ وان با مرکزیت ارچیش به قدرت رسیدند.
تاریخ ایران قراقویونلو سلسله‌ای از حاکمان ترکمان و مسلمان بود که نزدیک صد سال بر شمال غرب ایران، شرق آناتولی، آذربایجان و ارمنستان حکمرانی کردند (۷۸۰–۸۷۴ ه‍.ق). خانواده حاکم قراقویونلو از قبیله ییوا، به ویژه ایل بهارلو بودند. آنها از طوایفی بودند که هنگام حمله مغول مساکن خود را حوالی دریاچه آرال ترک کرده به ایران آمدند و هر طایفه از آنان در جایی استقرار یافتند. هنگامی که دولت ایلخانان مغول منقرض شد، ترکمانان هم مانند سایر طوایف ترک و مغول از فرصت استفاده کرده صاحب قدرت شدند. این قبیله در شمال شرقی دریاچه وان با مرکزیت ارچیش به قدرت رسیدند.
هارونی مناطقی در سرزمین بختیاری به نام این دسته از قبایل کهن وجود دارد ازجمله ناحیه گتوند و بتوند و"عقیلی " و بالاخره هارونی و با وجود آنکه نام‌های تاریخی این نواحی از تعلق اولیه آن‌ها به طوایفی که اسامی مزبور خاص ایشان بوده‌است خبر می‌دهد، ساکننان این مناطق امروزه از قبایل دیگری می‌باشند و منطقه دیرینه‌ای که در "چهارمحال" به نام "هارونی (شهرکرد)" شناخته می‌شود امروز اقامت گاهی مختلط از طوایف چهار و هفت لنگ است.
جغرافیای میانمار کشور برمه به هفت ایالت (ပြည်နယ်) و هفت ناحیه (တိုင်းဒေသကြီး) تقسیم شده‌است. ناحیه‌ها مناطقی هستند که بیشتر ساکنانشان را مردم قوم بامار (قوم اکثریت در برمه) تشکیل می‌دهند. ایالت‌ها در میانمار به‌طور معمول ناحیه‌هایی هستند که منطقه سکونت یک قوم مشخص اقلیت را شامل می‌شوند.
رامرودی طایفه رامرودی در روستای جزینک، شهرک و روستای عباس رامرودی از توابع برج میرگل (خمک و لچوی)زابل سکونت دارند. این طایفه اعتقاد دارد که از شیراز به سیستان کوچ کرده‌اند. اکنون مرکز سکونت رامرودی‌ها در منطقه تپه سرخ و بخش شیب آب زابل و جزینک می‌باشد. امروزه بسیاری از آن‌ها دراستان گلستان ساکن هستند و به طوایف رمرودی، نمرودی و رامرودی منشعب شده‌اند. این طائفه یکی از اصیل‌ترین اقوام آریایی میباشد در کتب تاریخی در خصوص این طایفه و مردم آن که از اصیل‌ترین اقوام ایران باستان هستند و همچنین از بزرگان سیستان و دارای سابقه حکمرانی و ریاست هستند بسیار نقل شده‌است. مراجعه کنید به کتاب احیاالملوک که تاریخ سیستان را بشرح آورده است.
ایل اوغلی‌ها ایل اوغلی طایفه ایست از ترکان قزلباش ایل استاجلو که با طوایف دیگر ترک، افشار، قرقلو، ساروانلو، جانی قربانی از قدیم در ابیورد سکونت داشته‌اند. عمده طایفه ایل اوغلی در ابیورد سکونت داشتند که پس از خرابی ابیورد، مردم آنجا به روستاهای اطراف رفتند و عده‌ای هم در زمان قاجار پس از عقد قرارداد ۱۲۹۹ه. ق به درگز آمدند که در روستای حصار اسکان یافتند. از نام آوران طایفه ایل اوغلی که خدمات میهنی او در تاریخ ضبط شده است، کاظم بیگ ایل اوغلی است. وی در ارتش نادرشاه از سرکردگان سپاه بود و در جنگها و فتوحات نادر شرکت و سهم داشته است.
نفر (ایل) در حال حاضر نفرها به‌طور عمده‌ای در شهر مرودشت اسکان گردیده‌اند و قسمتی نیز در شیراز، لارستان و فیروزآباد سکونت دارند. جمعیت قابل توجهی نیز از طوایف ایل نفر به تهران، آمل، سمنان، سفیددشت، بروجن، سمیرم،سامان ،شهرضا،روستای دهسرخ اصفهان، زرند کرمان و … مهاجرت کرده‌اند.
شاهقلی شاهقلی بابا تکلو از ایل تُرکمان تکلو رهبر شورش علویان طرفدار صفویه در آناتولی (به انگلیسی: Şahkulu rebellion) و شخصیت کاریزماتیک ترکمانان قزلباش، از اهالی روستای یالیملی در منطقه کرکت اِلی در شهر آنتالیا بود. ایل تُرکمان تِکِلو در ولایت تِکِه (آنتالیای کنونی در ترکیه، به انگلیسی: Sanjak of Teke) ساکن و در دوران فترت سلجوقیان روم، در بیگ‌نشین تکه (Tekeoğulları Beyliği) حاکم بودند. این ایل در زمان شاه اسماعیل صفوی همراه با شش ایل بزرگ تُرکمان (ایل افشار، ایل شاملو، ایل استاجلو، ایل ذوالقدر، ایل روملو و ایل قاجار) از آناتولی عثمانی به ایران آمدند و پایه‌های دودمان صفوی را بنیاد گذاردند. تکلوها از طوایف بزرگ قزلباش بودند که از تکه ایلی (آنتالیا) مهاجرت خود را به ایران در دهه دوم سده دهم آغاز کردند. یکی از سران این ایل، به نام حسن خلیفه تکلو، معروف به قرابِیِق (پدر شاه‌قلی بابا) از جانب شیخ جُنَید و شیخ حیدر صفوی از آذربایجان مأمور تبلیغ مذهب شیعه و خاندان شیخ صفی الدین اردبیلی در تکه ایلی شده بود. حسن بیگ روملو، مورخ احسن التواریخ می‌نویسد، حسن خلیفه دو نوبت به خدمت شیخ حیدر پدر شاه اسماعیل اول رسیده و در حلقه مریدان خاص وی داخل شده‌است. شیخ حیدر او را مأمور کرد که به ولایت خود بازگردد و به ترویج مذهب تشیع و گرد آوردن مریدان همت گمارد.
حمله کردها و ترک‌های عثمانی به آذربایجان (۱۵۷۸) در سال ۱۵۷۸ میلادی که برابر با نخستین سال پادشاهی شاه محمد خدابنده بود، گروهی از کردان مطیع ایران که در سرزمین‌های مابین وان و آذربایجان به سر می‌بردند، با توجه به ضعف و ناتوانی سلسله صفوی و اختلاف قزلباش‌ها و همچنین به سبب اشتراک مذهب (تسنن) با دولت عثمانی، به آن دولت تمایل پیدا کرده بودند. خسروپاشا حاکم وان به دستور شاه عثمانی (مراد سوم)، کردهای این ناحیه را تحریک به حمله و چپاول نواحی غربی آذربایجان کرد و خود نیز به همراه آنان در حمله به آذربایجان شرکت کرد. در این هنگامه امیرخان موصلوی ترکمان به تازگی امیرالامرای آذربایجان شده بود ولی هنوز به آنجا برای شروع به کار سفر نکرده بود. کردها و ترک‌های عثمانی بی خبر بر نواحی ارومیه، سلماس و خوی تاختند و آن حدود به تاراج بردند و جمعی از مردم را کشتند و برخی دیگر را به اسیری بردند. امیرخان موصلوی ترکمان از قزوین به آذربایجان رفت ولی کاری از پیش نبرد. خبر حمله سپاه عثمانی به آذربایجان سبب شد که گروهی دیگر از طوایف کرد تا حدود مراغه پیش روند و مردم آن نواحی را نیز غارت کنند. این حمله نهایتاً" به آغاز جنگ صفویان و عثمانی (۱۵۹۰–۱۵۷۸) با اردوکشی مصطفی‌پاشا به قفقاز (۱۵۷۸) و شروع جنگ چلدر منجر شد.
قمرود (قم) به طور کلی منطقه قمرود جزو مناطقی در جهان که سکونت گاه و محل تردد انسان ها در سال های پیش از میلاد بوده است و آثار تاریخی متنوعی در دوره های تاریخی مختلف (به صورت پراکنده در منطقه) را شامل می شود که آثاری همچون قره تپه قمرود گواه این قضیه میباشد
باخرز گروه‌هایی از طوایف هزاره و بهلولی و تیموری بربری (خاوری) در آن سکونت دارند. به نوشتهٔ سفرنامهٔ کلنل ییت، باخرز در دورهٔ قاجاریان، بارها گرفتار هجوم و غارت ترکمن‌ها شده‌است. در عهد ناصرالدین شاه جمعیت عمدهٔ باخرز را ایرانیان تشکیل می‌دادند که «باخرزی» خوانده می‌شدند و طوایفی مانند هزاره‌ای و تیموری و افغانی نیز در آن ساکن بودند.
ایل ریزه‌وند شهر شباب محل سکونت ایل می‌باشد، از طوایف غیر ریزه ون نیز در این شهر ساکنند، که قدمت سکونتشان به زمان توشمال بهرام و توشمال صیدرضا بر می‌گردد، ولی اکنون به دلیل غرابت فامیلی زیاد خود را از ایل ریزه ون می‌دانند، شهر سرابله، در این شهر سه ایل خزل و ریزه ون و لک ساکنند.
آرامگاه باباطاهر (خرم‌آباد) مقبره باباطاهر خرم‌آباد یکی از بناهای تاریخی و فرهنگی شهر خرم‌آباد است. باباطاهر شاعر معروف ایرانی، لک و از اهالی دلفان بوده‌است. باباطاهر را در زبان لکی باوطاهِر تلفظ می‌کنند. در آثار و دوبیتیهای این شاعر ایرانی از کلمات و اصطلاحات لکی استفاده شده‌است. سالها پیش کتیبه‌ای چوبین در داخل بنا وجود داشته که روی آن شجره شخص مدفون با ابیاتی نوشته شده و از وی در آن با عنوان «بابا طاهر» یاد شده‌است. عطا حسن‌پور، یکی از باستان‌شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی استان لرستان توضیح داد: در لرستان لقب «بابا» برای کسانی به کار می‌رود که یارسان (اهل حق) هستند و احتمالاً مقبره‌ای که به نام باباطاهر در خرم‌آباد است، به یکی از همین افراد تعلق دارد؛ اما قطعاً این فرد باباطاهر عریان همدانی نیست، زیرا قدمت آرامگاه موجود در خرم‌آباد به دوران صفوی می‌رسد.
باباطاهر باباطاهر یا باباطاهر عریان همدانی، عارف، شاعر ایرانی و دوبیتی‌سرای اواخر سده چهارم و اواسط سده پنجم هجری (سده ۱۱م) ایران، در دوران طغرل بیک سلجوقی می‌زیسته‌است. بابا لقبی بوده که به پیروان وارسته می‌داده‌اند و عریان به دلیل بیان کردن مسائل به صورت بی‌پرده و عریان بوده‌است. برخی منابع باباطاهر عریان را اهل همدان معرفی کرده‌اند اما دانشنامه ایرانیکا باباطاهر را از مردم لر معرفی می‌کند در حالی که باباطاهر در یک دوبیتی خود را از مردم لک معرفی می‌کند. مسلک درویشی و فروتنی او که شیوهٔ عارفان است سبب شد تا وی گوشه‌گیر گشته و گمنام زیسته و تفصیلی از زندگانی خود باقی نگذارد.
دوبیتی دوبیتی (نام دیگر:فهلویات) از قالب‌های ریشه‌دار شعر پارسی است. دوبیتی شعری یازده هجایی مرکب از چهار مصراع است که همه بر یک قافیه (جز مصرع سوم که آوردن قافیه در آن اختیاری است) می‌باشند. دوبیتی وزن تکامل یافته و عروضی شده نوعی از ترانه‌های دوازده هجایی قدیم ایران است. نامدارترین وزن دوبیتی بحرِ "هزج مسدّس محذوف" (مفاعیلن مفاعیلن مفاعی) و مشهورترین شاعر بر وزن نام برده، باباطاهر عریان است. باباطاهر و فایز دشتی بزرگترین دوبیتی‌سرایان ایرانی‌اند.
باباطاهر برخی از بزرگانی که درجوار مزار باباطاهر آرمیده‌اند: آرامگاهی نیز بنام آرامگاه باباطاهر در خرم‌آباد منسوب به این شاعر است که با شماره ۱۴۴۷۳ در اسفند ۱۳۸۴ ثبت ملی شده‌است. در برخی منابع اشعار او به زبان لری نزدیکتر دانسته شده‌است. بااین حال برخی معتقدند که اشعار او به زبان راجی سروده شده‌است. همچنین در یک دوبیتی که به او منسوب شده، وی از ایل لک معرفی شده‌است:
عمر خیام (فیلم) این فیلم در مورد زندگی عمر خیام، ریاضیدان و شاعر ایرانی سده یازده میلادی است. از آنجا که جزئیات زندگی خیام چندان شناخته شده نیست در این فیلم ماجراهایی خیالی برای زندگی او تصور شده و در میان این ماجراها دستاوردهای علمی و ادبی واقعی او، همچون ابداع گاه‌شمار تازه و سرودن چامه‌های معروف نیز گنجانده شده‌است.
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کانون در سالهای بعد مجموعه کاست‌هایی برای آشنا کردن کودکان و نوجوانان با موسیقی ایرانی و موسیقی کلاسیک غربی منتشر کرد و همچنین مجموعه‌ای با عنوان «صدای شاعر». یکی از این کاست‌های این مجموعه به سروده‌های باباطاهر اختصاص داشت که با موسیقی شیدا قرچه‌داغی، دکلمه امیر نوری و صدای پری زنگنه منتشر شد.
باباطاهر از خاندان، تحصیلات و زندگی باباطاهر اطلاعات درستی در دسترس نیست، اما بنا به نوشتهٔ راوندی در راحةالصدور، باباطاهر در سال ۴۴۷ هجری با طغرل سلجوقی دیدار کرده و مورد احترام وی نیز قرار گرفته‌است. در یکی از دوبیتی‌های مشهورش سال تولدش را به حروف ابجد گنجانیده که پس از محاسبه توسط میرزا مهدی‌خان کوکب به سال ۳۲۶ هجری رسیده‌است. اما رشید یاسمی با استناد به همان دو بیتی و اشاره به اهمیت عدد ۱٬۰۰۰ نزد اغلب ملل بر آن رفته‌است که مقصود باباطاهر از واژهٔ الف سال ۱۰۰۰م بوده و در نتیجه مقارن سال‌های ۳۹۰ و ۳۹۱ (برابر با ۱٬۰۰۰ میلادی) زاده شده‌است. او پس از ۸۵ سال زندگی، در همدان وفات یافته‌است.
دوبیتی‌های باباطاهر (آلبوم عبدالوهاب شهیدی) دو بیتی‌های باباطاهر نام یک نام آلبوم موسیقی سنتی ایرانی باصدای عبدالوهاب شهیدی می‌باشد. در این اثر سیمین آقارضی و حسن ناهید نیز همکاری کرده‌اند.
اثرگذاری‌های حافظ هانری کازالیس (د. ۱۹۰۹ م) پزشک و شاعرِ فرانسوی، معروف‌ترین اثرِ خود به نام "توهم" را تحتِ الهام از حافظ آفرید. ارمان رنو، شاعرِ مکتبِ پارناس نیز پس از سال‌ها مطالعهٔ شعرِ فارسی و شناختِ حافظ، مجموعهٔ شعر "شب‌های ایرانی" را در سال ۱۸۷۰ م منتشر کرد و کامی سن سانس آهنگساز نامدار، براساس آن، قطعهٔ موسیقی «شبِ ایرانی» را در سال ۱۸۹۶ م آفرید. لئون لکلر معروف به تریستان کلینگسور، شاعر و موسیقی‌دان، مجموعهٔ شعر "شهرزاد" را با اثرپذیری از شعرِ حافظ در سال ۱۹۰۳ م منتشر کرد و قطعه‌ای نیز بر اساسش ساخت. کنتس ماتیو دو نوآی شاعر و ایران‌شناسِ فرانسوی، آرزو داشت پس از مرگ و در زندگیِ دوباره، در شیراز و باغ دلگشا و همراه با حافظ و سعدی چشم بگشاید. پرنسس بییسکو شاعرِ رومانیایی-فرانسوی نیز در آثارش از حافظ اثر پذیرفته و اشاره‌هایی به شعر حافظ کرده است. اثرگذاریِ قابل توجهِ حافظ بر ادبیاتِ فرانسه در اواخرِ سدهٔ نوزدهم میلادی از سوی آندره ژید انجام شد. او روشِ گوته در "دیوانِ غربی-شرقی" را بررسی کرده بود و اثر معروفش، "مائده‌های زمینی" را با غزلِ «بخت خواب‌آلود ما بیدار خواهد شد مگر» از حافظ آغاز می‌کند و به گفتگو با ناتانائیل که معادلِ «ساقی» در شعرِ حافظ است می‌پردازد. او که منتقدِ ادبی هم بود، در "نامه‌هایی به آنژل" با ابراز توجه به حافظ و ترجمه‌های "دیوانش"، یکی از غزل‌های کوتاهِ حافظ را از روی ترجمهٔ آلمانی‌اش توسط هامرپورگشتال نقل کرد.
سرگذشت یک شاعر سرگذشت یک شاعر (قسمت شاعر) نام فیلمی در ژانر بیوگرافی، تاریخی و درام است که در سال ۱۹۵۹ و در کشور شوروی ساخته شد. موضوع این فیلم دربارهٔ زندگی شاعر نامدار ایرانی رودکی است.
محمدعلی شیرازی (شاعر) محمدعلی حافظ الکتب معروف به محمدعلی شیرازی (زادهٔ ۲۷ اسفند ۱۳۱۹ در شیراز)، شاعر و ترانه‌سرای ایرانی است.
فایز دشتی وی از بزرگترین دوبیتی سرایان ایرانی می‌باشد. دوبیتی‌های وی سیاق فهلویات قدیم را دارد و پس از اشعار باباطاهر همدانی بخصوص در ادبیات و فرهنگ عامه شناخته شده‌است. البته تفاوت ماهوی اش با اشعار باباطاهر این است که به جای سوز راستین و عرفانی و معنوی اشعار باباطاهر اشعارش از سوز هجران تعلق مجازی و دربردارنده درد زمانه و بر مبنای درد روستایی می‌باشد و ارزش فولکلوریکی در فرهنگ عامه دارد. او تقریباً در همه دوبیتی‌هایش از تخلص بهره می‌گیرد و بیشتر از هر چیز عشق به پری و بیان سوز هجرانش را به نمایش می‌گذارد.
ژاله اصفهانی ژاله اصفهانی با نام اصلی اِطِل سلطانی (زادهٔ ۱۳۰۰ خورشیدی – درگذشتهٔ ۷ آذر ۱۳۸۶)، شاعر ایرانی که به «شاعر امید» معروف بود.
باباطاهر برخی معتقدند ترانه‌ها یا دو بیتی‌های باباطاهر در بحر هزج مسدس محذوف سروده شده‌است. البته اطلاق عنوان فهلویات بر این نوع دو بیتی‌ها احتمالاً نشان می‌دهد که آن‌ها در زبان پهلوی و مربوط به گویش ایران میانه آن باشد. با این حال روبن آبراهامیان خاورشناس ارمنستانی به این نتیجه رسید که گویش بکار رفته در دوبیتی‌های باباطاهر گرایش نزدیکی با گویش مورد استفاده توسط یهودیان معاصر همدان دارد. گویش یهودیان همدان در شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی طبقه‌بندی شده‌است. دو قطعه و چند غزل و مجموعه کلمات قصار به زبان عربی از آثار دیگر اوست. کتاب سرانجام شامل دو بخش عقاید عرفاً و صوفی و الفتوحات الربانی فی اشارات الهمدانی است. تعداد دوبیتی‌های وی تا ۳۵۴ دوبیتی برشمرده‌اند. چند نمونه از دوبیتی‌های باباطاهر:
خروس جنگی بی‌مانند همزمان با شکل‌گیری حرکت‌های جدید در شعر دههٔ هفتاد ایران، به یک‌باره جامعهٔ ادبی ایران به بررسی زندگی و شعر "هوشنگ ایرانی" پرداخت. "هوشنگ ایرانی" شاعر نوگرای دههٔ ۱۳۳۰ شمسی یکی از کسانی است که منتقدین در دهه‌های بعد، دستاوردهای جدید شعر فارسی را به او منتسب می‌کنند. پس از سال‌ها که در محافل ادبی نامی از "ایرانی" برده نمی‌شد، انتشار کتاب «خروس جنگی بی مانند» که به کوشش "سیروس طاهباز" تهیه و منتشر شد فرصتی را فراهم کرد که ادبیات ایران بار دیگر نگاهی به زندگی و هنر این شاعر و هنرمند نوگرا داشته باشد.
سید محمدولی قرنی روایت محسن شجاعی، راننده و محافظ سپهبد قرنی، که تنها شاهد ماجرا بوده، از نحوه ترور وی به ضرب گلوله حمید نیکنام در کتاب «مرزبان؛ زندگی‌نامه شهید قرنی» این گونه آمده‌است: «یک روز متوجه شدم یک گروه نقاش به خانه ایشان آمده تا جاهایی از منزل را رنگ کند. به نقاش گفتم: شما که دارید اینجا کار می‌کنید، مواظب باشید که یک‌وقت در حیاط را باز نکنید. کُلتم کنارم بود و لب حوض نشسته بودم. یکی از نقاش‌ها روی نردبان بود و دیگری هم داشت نقاشی می‌کرد. یک پسربچه هم همراهشان بود که سطل‌ها را تمیز می‌کرد.
سیمین بهبهانی سیمین خلیلی معروف به سیمین بـِهْبَهانی (زادهٔ ۲۸ تیر ۱۳۰۶ – درگذشتهٔ ۲۸ مرداد ۱۳۹۳)، معلم، نویسنده، شاعر و غزل‌سرای معاصر ایرانی و از اعضای کانون نویسندگان ایران بود. سیمین بهبهانی در طول زندگی‌اش بیش از ۶۰۰ غزل سرود که در ۲۰ کتاب منتشر شده‌اند. شعرهای سیمین بهبهانی موضوعاتی هم‌چون عشق به وطن، زلزله، انقلاب، جنگ، فقر، تن‌فروشی، آزادی بیان و حقوق برابر برای زنان را در بر می‌گیرند. او به خاطر سرودن غزل فارسی در وزن‌های بی‌سابقه به «نیمای غزل» معروف است.
کاظم الساهر کاظم‌الساهر زندگی هنری خود را با همکاری با شاعر اسعد‌الغریری در سال ۱۹۸۴ آغاز کرد و اولین آلبوم خود را به نام (شجرة الزیتون) پخش نمود. سپس با شاعر عزیزالرسام و شاعر معروف کریم‌العراقی همکاری نمود.
ابوالحسن ابتهاج ابتهاج همچنین عموی هوشنگ ابتهاج شاعر معروف ایرانی است.
محمد پروانه محمد پروانه، معروف به پروانه مه‌ولاتی، شاعر و نویسنده ایرانی است.
بوستان باباطاهر پارک باباطاهر یا بوستان باباطاهر یکی از پارک‌های شهر همدان است که میدان باباطاهر و در اطراف آرامگاه باباطاهر واقع شده‌است. بوستان باباطاهر در ردیف یکی از بزرگترین بوستان‌ها در همدان است. در گوشهٔ غربی این بوستان برجی آجری مربوط به یکی از امامزاده‌های همدان به نام امامزاده هادی بن علی از بناهای قرن ۱۰ هجری قرار دارد.
خروس جنگی بی‌مانند خروس جنگی بی‌مانند: دربارهٔ زندگی و هنر "هوشنگ ایرانی" کتابی است شامل مقالاتی در مورد "هوشنگ ایرانی"، شاعر نوگرای دههٔ ۱۳۳۰ که به زندگی و آثار او می‌پردازد. این کتاب در سال ۱۳۸۰ در تهران به کوشش "سیروس طاهباز" و توسط نشر و پژوهش فرزان روز به چاپ رسید.
همدان در دوران سلجوقیان عراق عجم همدان مرکز سیاسی و پایتخت این دودمان بود و به همین علت چند تن از سلاطین سلجوقی از جمله سلطان مسعود بن محمد بن ملکشاه و "سلطان محمد بن محمود" در همدان مدفون شدند. در ابتدای این دوران تعداد زیادی مدرسه در این شهر راه‌اندازی شد و دانشمندان و طالبان علم و دانش از جاهای دیگر به سوی همدان روان شدند. البته این دوره کوتاه‌مدت بود و دلیل جنگ‌هایی آتی که بین این سلسله و خلافت عباسی درگرفت، این شهر دچار آسیب‌هایی شد. باباطاهر عریان شاعر نامدار همدان هم‌زمان با پادشاهی نخستین شاه سلجوقی، طغرل بیک می‌زیسته‌است. شرح ملاقات طغرل و باباطاهر در کتاب راوندی آمده‌است.
علی فطرت علی فطرت (۱۸۹۰، تبریز - ۱۹۴۸) شاعر ایرانی ترک زبان است که به دلیل غزل‌ها و اشعار ملی خود معروف است.
عصمت بخاری عصمةالله بخارایی معروف به عصمت بخاری (زاده بخارا - درگذشته ۸۴۰ (قمری)) شاعر ایرانی در عهد تیموری بود.
سید عبدالکریم غیرت سید عبدالکریم غیرت معروف به غیرت کرمانشاهی (۱۲۵۷-۱۳۳۵)، (شاعر، موسیقی‌دان، ادیب و صوفی ایرانی بود.
حبیب ساهر حبیب ساهر معروف به اولکر (۱۲۸۲خ-۱۳۶۴خ)، شاعر، داستان‌نویس و مترجم ایرانی و از محققان ادبیات ترکی آذربایجانی است.
محمد شمس لنگرودی محمدتقی شمس لنگرودی معروف به شمس لنگرودی شاعر، پژوهشگر، بازیگر، خواننده و مورخ ادبی معاصر ایرانی است.
نازنین نظام شهیدی نازنین نظام شهیدی (۱ اسفند ۱۳۳۳–۲۸ دی ۱۳۸۳) شاعر معاصر ایرانی بود. او عضو هیئت داوران جایزه شعر امروز ایران - کارنامه، بود. نازنین نظام شهیدی با انتشار مجموعه شعر "بر سه شنبه برف می‌بارد" به شاعر سه‌شنبه‌ها معروف شد.
مهرداد فلاح احمد باقری پور فلاح معروف به مهرداد فلاح (۱۳۳۹ لاهیجان -) شاعر نوگرا، مترجم و منتقد ادبی معاصر ایرانی است
درب باباطاهر درب باباطاهر نام یکی از محله‌های قدیمی در مرکز شهر خرم‌آباد است. این محله در ضلع غربی قلعه فلک الافلاک واقع شده و دلیل نامگذاری آن وجود مقبره منسوب به باباطاهر در این محله است. آرامگاه باباطاهر (خرم‌آباد)
نوعی خبوشانی محمدرضا خبوشانی معروف به نَوعی خَبوشانی شاعر قرن دهم و اوایل یازدهم ایرانی، زادهٔ خَبوشان (قوچان) است. وی مانند نظیری نیشابوری از پشگامان طرز نو می باشد
میراث‌دار: افسانه عمر خیام ونسا ردگریو و موریتس بلایبتروی از جمله بازیگران این فیلم هستند. اندی خواننده ایرانی نیز از بازیگران این فیلم است. موضوع این فیلم در مورد زندگی عمر خیام، دانشمند و شاعر ایرانی است.
روبن آبراهامیان کارهایی در ایران‌شناسی، تاریخ، زبان‌شناسی ایرانی و تدوین فرهنگ کرد. پاره ای متون پهلوی و نیز برخی اشعار باباطاهر و فردوسی را به ارمنی برگردانید.
محمدامین آتشی وی در قرن یازدهم هجری می‌زیسته است. از زندگی و احوال او اطلاعات اندکی در دست است. ظاهراً از شاعران ایرانی نژادی بوده که به دکن کوچیده و در آنجا به مال و مقام رسیده است. چنان که از اشعارش بر می‌آید، پسری به نام شمس الدین محمد داشته که پس از مدتها دوری از پدر به هند رفته است. وی تا سال ۱۰۶۷ قمری و ۱۶۵۷ میلادی زنده بوده است. در بسیاری تذکره‌ها حتی تذکره نصرآبادی که معاصر بوده نامی از این شاعر نیامده است، اما فروغی استرآبادی در فتوحات عادل شاهی و زبیری در بساتین السلاطین از او یاد کرده است. علاوه بر شاعری، در طب و حکمیت نیز دستی داشته است؛ به همین دلیل هم به حکیم معروف شده است.
درویش ناصرعلی شیخ اسدالله ایزدگشسب شمس گلپایگانی معروف به درویش ناصر علی (۱۳۰۳–۱۳۶۶) قمری در اصفهان شاعر، حکیم، عارف و نویسنده ایرانی بود.
اویس قرنی قبر دیگری نیز در ازبکستان وجود دارد که به اویس قرنی منسوب شده‌است. این قبر که زیارتگاه «سلطان اویس قرنی» نامیده می‌شود، در روستای «بالیقلی کول» در شهرستان چارتاق ولایت نمنگان کشور ازبکستان واقع شده‌است. در طرف جنوبی این زیارتگاه نیز قبر دیگری قرار دارد که «بی‌بی نعیمه آنا» نامیده شده و به مادر اویس قرنی منسوب است.
باباطاهر به گفتهٔ پرویز اذکایی، با واکاوی درست سروده‌های بازمانده از باباطاهر، به دو دلیل استوار می‌توان ثابت کرد که وی از مردم همدان بوده‌است. نخست اینکه زبان سروده‌های باباطاهر لری نیست، زبانی است ویژهٔ گویشوران همدانی نزدیک به نهصد سال پیش، چراکه زبان سروده‌های باباطاهر در گذشت زمان به پارسی دگرگون شده‌است که دریافتنی‌تر باشد، و برای اینکه آوا، و رنگ بوی (فهلوی/پهلوی) این سروده‌ها از دست نرود، بدان رنگ بوی لری داده‌اند. دستنویسی که در کتابخانهٔ قونیهٔ ترکیه به شمارهٔ ۲۵۴۶ نگهداری می‌شود سروده‌های ناب و دگرگون‌نشدهٔ باباطاهر را به زبان خود مردم همدان دارد، این زبان نه لری است نه کُردی، زبانی است ویژهٔ باختر کشور ایران که در دستهٔ پهلوی‌ها (فهلوی/فهلویات) شناخته می‌شود و جدا از زبان پهلوی ساسانی که نوشته‌های زرتشتیان روزگار ساسانی از آن، به یادگار مانده‌است. برخی از پژوهشگران مانند آقای اذکایی به پیروی از پژوهشگران فرنگی همچون اشتاکلبرگ آلمانی و ویکتور روزن، و گئورگ لئون لسچینسکی آلمانی، زبان فهلویات را بخش جدایی ناپذیر از «مادی میانه» می‌دانند. دومین دلیل که باید باباطاهر را همدانی بدانیم این است که، در دستنویس اصلی باباطاهر آمده‌است که وی خود را همدانی می‌خواند و حتی در دیوان باباطاهر با گویش دگرگون شده پارسی/لری نیز این سروده هنوز دیده می‌شود، و جدا از یاد کردن نام همدان، باباطاهر در سروده‌هایش بارها از کوه و چکاد الوند که در همدان جای دارد نیز یاد کرده‌است. برای نمونه:
گالری کاما گالری کاما تهران یک نمایشگاه انفرادی از احمد رضا احمدی، معروف‌ترین شاعر ایرانی را نمایش داد. این مجموعه نقاشی‌ها توسط جامعه هنری ایران پذیرفته و حمایت شده‌است.
شاه‌خوشین بر اساس نسخه دوره شاه خوشین و همچنین نسخه‌های دیگر نزد یارسان، شاه خوشین با یاران خود (که قلندروار زندگی می‌کردند) بر باباطاهر مهمان می‌شود. به گفته مراد اورنگ شاه خوشین لرستانی فروغ ایزدی را در باباطاهر می‌بیند و به همین خاطر او را در جرگۀ یاران ویژه خود درمی‌آورد. در ابتدای نسخهٔ دوره شاه‌خوشین مقدمه‌ای دیده می‌شود که به نظر می‌رسد در قرن‌های بعدی، به احتمال قرون دوازدهم و سیزدهم هجری، نوشته شده باشد؛ در این مقدمه شرح ماجرای مهمان شدن شاه‌خوشین بر بابا چنین آمده‌است:
مرغ آمین در ادبیات فارسی نیز مرغ آمین با ویژگی‌های پیش‌گفته مورد توجه قرار گرفته‌است. از جمله معروف‌ترین نمونه‌های ادبی که در آن به مرغ آمین اشاره شده‌است، شعر مشهور شاعر ایرانی، نیمایوشیج است که به همین نام معروف است؛ هرچند که «مرغ آمین» در روایت نیما هیبت مرغی به خود گرفته و از عالم فرشتگان به دنیای مرغان و سپس به جهان نمادهای نیما وارد شده‌است.
محمد دوم در این رابطه، گفته شده در سال ۸۷۷ هجری قمری، جامی، شاعر معروف ایرانی، برای زیارت کعبه به مکه سفر کرده بود. زمانی که این خبر به سلطان عثمانی رسید، خواجه عطاءالله کرمانی را به حلب فرستاد تا آن شاعر نامی را به قسطنطنیه دعوت کند. اما گویا جامی علاقه‌ای به این دیدار نداشته، سفرش را کوتاه کرده و به ایران بازگشته و بدین جهت فرستادگان سلطان موفق به دیدار او نشدند.
سید محمدولی قرنی سرلشکر شادمهر که در دوران ریاست سپهبد قرنی بر ستاد کل ارتش، قائم مقامی او را بر عهده داشت دربارهٔ چگونگی استعفا و برکناری قرنی می‌گوید:
یدالله رؤیایی یدالله رؤیایی مشهور به رؤیا (زادهٔ ۱۷ اردیبهشت ۱۳۱۱ در دامغان) شاعر ایرانی است. وی اکنون در پاریس زندگی می‌کند.
رمکو کامپرت Remco Wouter Campert شاعر و نویسنده. از نسل نویسندگان معروف به پنجاهی‌ها (دههٔ پنجاه میلادی). او در سال ۱۹۲۹ در شهر لاهه متولدشد. فرزند نویسنده و شاعر Jan Campert و بازیگر Joekie Broedelet بود. وقتی که سه ساله بود پدر و مادر او از هم جداشدند، و او تا مدتی با پدربزرگ و مادربزرگ خود زندگی می‌کند. پدر او در سال ۱۹۴۳ در اردوگاه کار اجباری نازی‌ها در Neuengamme درگذشت. Remco سپس با مادرش زندگی می‌کند. بعد آن‌ها در سال ۱۹۴۵ به آمستردام پس از جنگ جهانی دوم نقل مکان می‌کنند، پس از سه سال اقامت در شهر Epe.
تمنای وصال تمنای وصال نام اولین آلبوم عبدالحسین مختاباد خواننده و آهنگ‌ساز موسیقی سنتی ایرانی است که در سال ۱۳۷۰ توسط شرکت گلنوای هنر منتشر شد. در این آلبوم تمام آهنگ‌ها توسط عبدالحسین مختاباد ساخته شده‌است. وی اشعار آلبوم را از شاعران مطرح ایرانی، سعدی، باباطاهر، مولوی و شیخ بهایی انتخاب کرده‌است.
دو کاج دو کاج شعریست معروف از شاعر ایرانی محمدجواد محبت که یکی از درسهای کتاب فارسی چهارم دبستان بود. این شعر از سال ۱۳۶۳ هجری شمسی وارد کتاب درسی مقطع ابتدایی شد.
سید محمدولی قرنی دو گلوله به سینه و پای قرنی اصابت کرده بود. پیکر وی با وانتی به بخش جراحی بیمارستان مهر منتقل شد اما سرلشکر قرنی چند لحظه بعد از انتقال به بخش جراحی درگذشت.»
شمس مغربی ملا محمد شیرین مغربی تبریزی معروف به شیرین یا ملامحمد شیرین و مشهور به شمس مغربی (۷۴۹–۸۰۹ هجری) صوفی و شاعر ایرانی نیمه دوم قرن هشتم هجری است.
علاء منجم علاءالدین علیشاه بن محمد بن قاسم خوارزمی بخاری معروف به علاء منجم شاعر، موسیقی‌دان، ریاضی‌دان و منجم ایرانی بود که در قرن هفتم هجری می‌زیست.
ادبیات ایتالیایی استاد و پیشوای این گونه شعر ایتالیائی شخصی به نام گوئیدو گوئینچلی Guido Guinceli که در سال ۱۲۵۴ میلادی درگذشته بود. وی از مردم بولونیا بود، در سرودن غزلهای پرشور عاشقانه، مهارتی به سزا داشت نفوذ اشعارش این شاعر بزرگ در پرورش فکری و شکوفائی استعداد دانته الیگری شاعر و نویسنده معروف ایتالیائی مؤثر بوده، سبب سرودن و نوشتن داستان کوتاه زندگی نو، سپس کمدی الهی گشته‌است. دانته شاعر و نویسنده نام‌آور ایتالیائی (۱۳۲۱-۱۲۵۶) بود.
هوشنگ ایرانی سپهری که با اشعار رمانتیک و ابتدایی «کنار چمن» به عرصهٔ شعر وارد شد، در سال‌های ۱۳۲۷–۱۳۲۸ با شعر نیما آشنا شده و تحت تأثیر او مجموعه شعر مرگ رنگ را در ۱۳۳۰ چاپ کرد و پس از آشنایی با شعر و اندیشهٔ هوشنگ ایرانی، از مجموعهٔ زندگی خواب‌ها به بعد به‌شدت تحت تأثیر اندیشه، دید و زبان هوشنگ ایرانی است. او تحت این تأثیرات به بودیسم و عرفان روی آورد؛ در خلسه رها شد؛ عقل و وزن و قافیه از دستش فروریخت؛ شعرش پاک و فارغ از هرگونه قیدی شد؛ و همین هنگام بود که اشعارش شباهتی غریب به اشعار هوشنگ ایرانی — تنها شاعر عارف نوپرداز — پیدا کرد که حاصل آن آوار آفتاب بود. اگرچه رنگ دید و اندیشهٔ هوشنگ ایرانی در آثار سپهری کاملاً مشخص و پیداست، اما شعر سپهری فرقی نیز با شعر ایرانی داشت؛ و این فرق، تفاوت روحیهٔ این دو شاعر است. ایرانی از همان نخست روحیه‌ای توفنده و معترض و سرکش داشت، او به قول خود از همان نخست «سلاخ بلبل» بود ولی روح آرامش‌طلب سپهری (که به‌مرور بدان دست می‌یابد)، شعر او را از اشعار طوفانی ایرانی متمایز می‌کند.
سید محمدولی قرنی محمدولی قرنی در سال ۱۲۹۲ در تهران به دنیا آمد و پدرش را که یکی از مدیران مخابرات تهران بوده‌است در ۱۰ سالگی از دست داد، از آن پس در کنار مادرش زندگی سختی را آغاز کرد. تحصیلات ابتدایی را در دبستان گلبهار اصفهان به اتمام رساند و پس از یکسال، تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان دارالفنون تهران آغاز و در دبیرستان نظام (دبیرستان ارتش) به پایان رساند. در سال ۱۳۰۹ وارد دانشکدهٔ افسری ارتش «مدرسهٔ صاحب‌منصبی» دورهٔ دهم و در سال ۱۳۱۱ با درجه ستوان دومی در رشته توپخانه فارغ‌التحصیل شد.
ختک ختک () نام قبیله‌ای از مردم پشتون‌ها است که حدود ۳ میلیون نفر جمعیت دارند. ختک‌ها در باختر رود سند زندگی می‌کنند. خوشحال‌خان ختک شاعر معروف پشتون از اهالی این قبیله بوده است.
آرامگاه باباطاهر (خرم‌آباد) ساختمان مقبره که مربوط به دوره خوارزمشاهی است در ضلع غربی قلعه فلک‌الافلاک و در محله‌ای که نزد مردم خرم‌آباد به "دَرْ باوطاهر" معروف است قرار گرفته‌است. بنای مقبره متشکل از یک گنبد ساده و یک ورودی است، دیوارهای مقبره متشکل از ۸ ضلع است که چهار ضلع آن هر یک به ابعاد ۲۵۰ سانتی‌متر و اضلاع فرعی هریک ۱۷۰ سانتی‌متر است. محل قبر احتمالی باباطاهر در سردآبه قرار دارد، ضریحی چوبی بر روی قبر وجود داشته که به مرور زمان از بین رفته‌است. در دوران معاصر یک اتاق کوچک که به آن قلندرخانه می‌گفتند اضافه شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
لاریسا شمایلو شمایلو در مورد جریان زندگی خود با اختلال دو قطبی، اعتیاد متقابل و فحشا به ویژه در شعر "زندگی خودکار(autobio)"، رمان خود «"زنان بیمار» ،" و کتاب شعر خود "کشور مدوسا"، به‌طور گسترده‌ای "نوشت."محمد مستقیمی شاعر و نویسنده ایرانی به برخی از اشعار وی را به فارسی ترجمه کرده‌است.
آرامگاه باباطاهر (همدان) آرامگاه باباطاهر عریان مربوط به دوره معاصر است و در همدان، میدان باباطاهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فایز دشتی بی گمان وی پس از باباطاهر همدانی، شاعر قرن پنجم، از بزرگ‌ترین و معروف‌ترین دوبیتی‌سرایان ایران است. پدرش مظفر، فرزند حاج درویش از روستای کردوان بود و نسل اندر نسل ریاست این روستا را عهده‌دار بودند. همچنین سلسله نسب فایز به «فارس بن شهبان» یکی از مشایخ آل برنجه، می‌رسد. فایز دشتی تحصیلات خود را در زادگاهش کردوان علیا و سپس بردخون که دارای حوزهٔ علمیه بوده‌است آغاز کرد و قرآن و چند کتاب دیگر را به وسیلهٔ معلمان و مکتب‌داران محلی آموخت. بعد از آن به روستای خود بازگشت و تحصیلات خود را پیش یکی از مشایخ محلی به نام «شیخ احمد عاشوری» در سطح بالاتری ادامه داد. وی در دربار محمد خان دشتی که خود نیز طبع شاعری داشت و مشغول به سرودن و ترویج علم بود و کتابت می‌کرد مشغول به شعر گفتن و ترویج علم شد. پس از کشته شدن محمد خان، فایز به گزدراز (روستایی نزدیک به خورموج) رفت.
افضل‌الدین کاشانی افضل الدین کاشانی ملقب به بابا افضل مرقی معروف به باباافضل کاشی یا باباافضل کاشانی (متوفی ۶۶۷ ق / به روایتی آغاز قرن هفتم) شاعر و عارف ایرانی اهل کاشان بوده‌است.
ایستگاه سعدیه ایستگاه سعدیه آخرین و سیزدهمین ایستگاه خط ۲ متروی شیراز می‌باشد. این ایستگاه در میدان گلستان و میدان بوستان (کلبه سعدی) قرار دارد. سعدی شاعر معروف ایرانی است.او اصالتا اهل شیراز است.
بزرگترین دستاوردهای مهندسی قرن بیستم در سال ۲۰۰۳، آکادمی ملی مهندسی در آمریکا قرنی از نوآوری: بیست دستاورد مهندسی که زندگی ما را دگرگون کردند را منتشر کرد. این اثر دربرگیرندهٔ اطلاعاتی در خصوص فهرستی از آنچه بود که نویسندگانش مهمترین بیست دستاورد مهندسی در قرن بیستم می‌دانستند، یا دستاوردهایی که بیشترین اثر را بر زندگی بشر در این دوره داشته‌اند.
عماره مروزی ابومنصور عُماره پسر محمد مروزی معروف به عُمارهٔ مروزی شاعر ایرانی است که در سده چهارم هجری و پایان فرمان‌روایی سامانیان می‌زیست. وی دو بیت شعر در سوگ منتصر سامانی که در ۳۹۵ (هجری) به دست عربی بیابان‌نشین کشته‌ شد سروده‌است و نیز مدح‌کننده محمود غزنوی بوده. مرگ این شاعر تا پیش از مرگ شیخ ابوسعید ابوالخیر در ۴۴۰ (هجری) بوده‌است. شعر زیر در سوگ امیر منتصر از اوست:
اویس قرنی مسلمان شدن اویس در یمن و موفق نشدن او به دیدار با محمد رسول الله یکی از موضوعاتی است که در عرفان و ادبیات فارسی به آن پرداخته شده، رباعی زیر از ابوسعید ابوالخیر یکی از معروف‌ترین نمونه‌ها است که رابطه اویس و محمد رسول الله را یک رابطهٔ عرفانی معرفی می‌کند:
فاطمه لره بر اساس کلام دوره شاه خوشین در سرانجام کتاب مقدس یارسان ، فاطمه به عنوان زنی یارسان و محبوبهٔ باباطاهر معرفی شده‌است. دکتر زرین کوب در کتاب جستجو در تصوف نیز آن را تأیید کرده‌است. برخی فاطمه لره را مادر یا خواهر باباطاهر دانسته‌اند؛ البته این سخن احتمالاً صحیح نیست. احتمال می‌رود علاوه بر فاطمه لُره، فرد دیگری فاطمه نام، وجود داشته که مادر یا خواهر باباطاهر بوده‌است. چنان‌که ادمونز می‌گوید: «فاطمه لره کسی بجز، بی‌بی فاطمه، خواهر و همدم باباطاهر، بوده‌است.
اویس قرنی قرنها باید که تا از پشت آدم نطفه‌ای بوالوفای کرد گردد یا شود ویس قرن در تذکرةالاولیای عطار نیشابوری در ذکر شمارهٔ ۲ در مورد اُوَیس قَرَنی آمده‌است: «آن قبله تابعین، آن قُدوه اربعین، آن آفتاب پنهان، آن نَفسِ رحمان، آن سُهیل یَمَنی، اُویس قَرَنی — رضی الله عنه…»
عباس علیجانزاده آرانی حسین علیخانزاده آرانی معروف به عباس علیجانزاده نویسنده، شاعر، زبان‌شناس ایرانی، پژوهشگر زبان و استاد ادبیات فارسی سده اخیر می‌باشد. وی به زبان باستانی که زبان محلی آران و بیدگل می‌باشد تکلم می‌کند و شعر می‌گوید.
یوسفعلی بیگ قشقایی یوسفعلی بیگ قره قانلو معروف به «میرزا» متخلص به «یوسف خسرو» از شعرای بزرگ ایل قشقایی است.این شاعر و عارف ایل قشقایی ۱۲۰ سال پیش زندگی می‌کرده است.
باباطاهر شعر دگرگون‌نشدهٔ باباطاهر:
باباطاهر شعر لری‌شدهٔ باباطاهر:
احمد فؤاد نجم احمد فواد نجم (۲۲ مه ۱۹۲۹-۳ دسامبر ۲۰۱۳) یکی از شاعران بزرگ مصری بود. نجم بیشتر به خاطر کارهایی که برای آهنگساز مصری شیخ امام انجام داده بود معروف شد. از او هم چنین با عنوان شاعر وطن پرست وانقلابی در شعر عربی مصری نام می‌برند. نجم در شعر بومی مصری با عنوان الفاجومی شناحته می‌شود. احمد فواد نجم در خانواده‌ای کشاورز در استان الشرقیه مصر به دنیا آمد. مادرش حنم مرسی نجم، یک زن خانه‌دار بود و پدرش محمد عزت نجم یک افسر پلیس. هنگامی که پدرش فوت کرد، نزد عمویش در زقازیق رفت تا با او زندگی کند اما تا سال ۱۹۳۶ که با شاعر معروف عبد الحلیم حافظ‌ دیدار کرد در یتیم خانه زندگی می‌کرد. در سال ۱۹۴۵ که تنها ۱۷ سال داشت یتیم خانه را رها کرد و به شهرش برگشت. در ساعت های اولیه روز ۳ دسامبر ۲۰۱۳ نجم در سن ۸۶ سالگی در مصر از دنیا رفت.
هوشنگ ایرانی در ادامهٔ همین انتقاد از دیدگاه‌های نیما یوشیج که در تاریخ ۱۳۳۰ صورت گرفته‌است، هوشنگ ایرانی به برخی از وجوه تفاوت دیدگاه خود با نیما اشاره می‌کند. ایرانی برای شاعر، دریافت خویشتن را تنها راه دریافت هنر (شعر) نو و جهش زندگی می‌داند و در مقابل نیما، آن را غم و رنج شاعرانه و چیزی بی‌فایده می‌خواند. ایرانی معتقد است که نیما، هنرمند را درست در آن‌جا که نباید، یعنی در میان صنف‌های اجتماع می‌جوید و سفارشی‌بودن هنر و بر اثر آن مرگ هنر را حیات او می‌نمایاند و از همه بدتر، توفیق گویندهٔ اشعار را در جدایی کامل خود و گریز از خویشتن آفریننده، تبریک می‌گوید.
این قیافه مشکوک این قیافهٔ مشکوک مستندی بلند به تهیه‌کنندگی و کارگردانی وحید علیزاده رزازی -محصول سال ۱۳۹۰- است که به شعر و زندگی شاعر معاصر ایرانی؛ علی باباچاهی می‌پردازد.
اسب‌های پنجره‌ای این فیلم روایت‌گر داستان رُزی مینگ است که یک شاعر جوان کانادایی چند نژادی است و پدری ایرانی داشته و نزد پدربزرگ و مادربزرگ چینی خود زندگی می‌کند و برای حضور در جشنواره شعر به شیراز سفر می‌کند.
آرامگاه باباطاهر آرامگاه باباطاهر ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سید محمدولی قرنی همسر سپهبد محمدولی قرنی در مصاحبه‌های پس از ترور همسرش گفته بود:
هوشنگ ایرانی در نخستین شمارهٔ دورهٔ دوم "خروس جنگی"، نمونه‌ای از اشعار مورد نظرشان چاپ می‌شود. شاعر این شعر هوشنگ ایرانی است. شعر «کبود» هوشنگ ایرانی نمونه‌ای تیپیک از نوع هنر "خروس جنگی" است که نخست با بی‌اعتنایی کامل روبه‌رو شده، و پس از چند سال غوغایی به پا کرد. «کبود» همان است که به پاس وجود ترکیب «جیغ بنفش» در مصراع هفتم آن به این نام معروف شده و پس از آن، کنایه‌ای بر همهٔ اشعار به‌ظاهر بی‌ربط می‌شود. هرچند نام «جیغ بنفش» برای همیشه با نام هوشنگ ایرانی گره خورده و بر همهٔ اشعار او باقی ماند، ولی او عملاً پس از سرودن چند شعر از این دست، این شیوه را رها کرد. برخورد خردکننده‌ای که آن سال تا سال‌ها بعد با او شد و تا حد فلج‌کردن ذهن او پیش رفت، مانع ادامهٔ این شیوه بود.
عباس صفاری عباس صفاری (زاده – درگذشته ) شاعر، طراح، نقاش، و مترجم ایرانی بود که در ایالات متحده آمریکا زندگی می‌کرد. او در بهمن ۱۳۹۹ به دلیل ابتلا به بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ در آمریکا درگذشت.
عبید زاکانی خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی معروف به عبید زاکانی شاعر، نویسنده و لطیفه‌پرداز ایرانی قرن هشتم هجری است که طبق قراین موجود در اواخر قرن هفتم یا اوایل قرن هشتم ه.ق. در یکی از توابع قزوین چشم به جهان گشود.
ستاره فروزان (فیلم) ستاره فروزان () فیلمی در ژانر زندگینامه‌ای، رمانتیک و درام به کارگردانی جین کمپیون است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. داستان فیلم شرح حال زندگی شاعر معروف سبک رمانتیسم، جان کیتس می‌باشد.
ماهور به قلم مخبرالسلطنه موسیقی ایرانی تا سده پیش به صورت شفاهی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شده‌است. نخستین کسانی که قرنی پیش اقدام به نگارش ردیف موسیقی ایرانی کردند، علینقی وزیری و مهدی‌قلی هدایت بودند. نت‌نویسی هدایت اولین نسخه مکتوب از ردیف موسیقی ایران است که به‌طور کامل قابل دسترس و موجود می‌باشد. در کتاب "ماهور به قلم مخبرالسلطنه" شیوه ویژه نت‌نویسی هدایت از این موسیقی، با تمرکز بر دستگاه ماهور مورد مطالعه قرار گرفته‌است.
جازمین دارزنیک جازمین دارزنیک (۱۹۷۳، تهران) نویسنده ایرانی آمریکایی که بخاطر کتابهای "دختر خوب: زندگی مخفی مادر من" که کناب پرفروش نیویورک نایمز شد و "ترانه مرغ اسیر" رمانی الهام گرفته شده از زندگی فروغ فرخزاد شاعر مشهور ایرانی شناخته شده است. ترانه مرغ اسیر انتخاب سردبیر بخش کتاب نیویورک تایمز بود و از آن به عنوان «کتابی زیبا و پیچیده که تصویری از یک کشور ناپدید شده و مردم پراکنده شده آن ارائه میکند و یادآور قدرت و مقصود هنر است» و «قطعه ای در ستایش خلاقیت زنانه که سعی میکند خود را از زیر بار قدرت پدرسالارانه بیرون بکشد» ستایش شده است.
آرامگاه باباطاهر (همدان) برخی از بزرگان و ادیبانی که در جوار مزار باباطاهر آرمیده‌اند:
ع. پاشایی عسکری پاشایی معروف به ع. پاشایی (زادهٔ ۱۳۱۸ ساری) نویسنده، مترجم، شاعر و شرق‌شناس ایرانی است. او، طبق وصیت احمد شاملو، سرپرستی آثار او را به همراهی آیدا سرکیسیان برعهده دارد.از نمونه ترجمه‌های ع. پاشایی می‌توان به این موارد اشاره کرد:
ابوزید کاشانی سید شمس‌الدین بن محمد بن أبی زید حسنی کاشانی معروف به ابوزید کاشانی (فعال در ۱۱۸۶ — ۱۲۱۹، کاشان) سفالگر، نگارگر، خوشنویس و شاعر ایرانی بود. ابوزید از مشهورترین هنرمندان سفالگر پیش از مغول است. او در کاشی‌کاری حرم امام رضا در مشهد و حرم حضرت معصومه در قم، با محمد بن ابی طاهر همکاری داشته‌است. بخش میانی محراب معروف حرم امام رضا ساختهٔ اوست.
سید محمدولی قرنی قرنی حدود دو دهه بعد در اوج انقلاب بار دیگر وارد کارزار شد و به انقلابیون پیوسته و ریاست جناح نظامی شورای انقلاب را بر عهده گرفت. او پس از انقلاب رئیس ستاد مشترک ارتش شد ولی به علت اختلاف با کابینه دولت موقت استعفا داده و برکنار شد. محمدولی قرنی چند ماه پس از انقلاب در روز سوم اردیبهشت ۵۸ به ضرب گلوله اعضای گروه فرقان در خانه‌اش ترور شد.
حسین‌آباد قرنی حسین‌آباد قرنی، روستایی است از توابع بخش گالیکش شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
شلم‌شوربا شلم‌شوربا زندگی‌نامه خودنویس عبدالرحمان شرفکندی شاعر، نویسنده و مترجم کرد ایرانی است که در سال‌های مختلف با ترجمه کسانی چون رضا کریم مجاور، کردستان نیک‌زادی و بهزاد خوشحالی ترجمه و چاپ شده‌است.
حزین لاهیجی محمدعلی بن ابوطالب متخلص به حَزین و معروف به شیخ علی حزین ، شاعر، عارف و دانشمند ایرانی در سال ۱۱۰۳ قمری در اصفهان زاده شد. او از تبار زاهدی‌ها و نوادگان شیخ زاهد گیلانی است. از استادان حزین می‌توان به امیر سید حسین طالقانی اشاره کرد.
هوشنگ ایرانی اولین تأثیر شعر عارفانهٔ ایرانی را می‌توان بر روی دیگر اعضای "خروس جنگی" نظیر غلامحسین غریب دید؛ اما قابل توجه‌ترین اتفاق در عرصهٔ شعر نو، چرخش سهراب سپهری از زبان نیمایی به زبان هوشنگ ایرانی بود که در ۱۳۳۲ رخ داد. اهمیت این اتفاق در این بود که در آن سال‌ها، متأثران از نیما فراوان بودند، ولی کسی که به زبان شعر هوشنگ ایرانی و زیبایی‌شناسی او وقوف یابد چندان نبود. سپهری، تنها شاعر متأثر از درک ایرانی بود که زبان او را تا حد چشمگیری تکامل بخشید؛ و این سخن بدین معنی‌است که اگر استعداد درخشان و پشتکار سنجیدهٔ سپهری نبود، با وضع آشفته و زندگی رقت‌انگیزی که ایرانی پیدا کرده بود و شعر را رها کرده بود، دست‌آوردهای ایرانی در شعر نو، نیمه‌کاره و ناقص رها می‌ماند.
سید محمدولی قرنی روز ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ با پیروزی انقلاب و آغاز به کار دولت موقت، بنا به پیشنهاد جناح نظامی انقلاب، سرلشکر قرنی در سمت نخستین رئیس ارتش ملی اسلامی ایران پس از انقلاب قرار گرفت. او همزمان به عضویت در شورای انقلاب انتخاب می‌شود. قرنی از ۲۳ بهمن ۱۳۵۷ تا ۷ فروردین ۱۳۵۸ به عنوان رئیس ستاد مشترک ارتش فعالیت می‌کند.
مسجد اویس قرنی مسجد اویس قرنی مسجدی شیعه در رقهٔ سوریه بود که در سال ۲۰۱۴ توسط داعش تخریب شد.
جبیر سعید قرنی جبیر سعید قرنی (؛ زادهٔ ۲۹ مارس ۱۹۷۷) ورزشکار دو و میدانی اهل الجزایر است.
گلبانگ شجریان ۲ (دولت عشق) گلبانگ شجریان ۲ یا دولت عشق، نام آلبوم موسیقی سنتی ایرانی است با صدای محمدرضا شجریان. تصنیف "نسیمی کز بن آن کاکل آیو" (شعر از باباطاهر) در دستگاه ماهور اجرا شده‌است، آهنگ این اثر از حسن یوسف‌زمانی است.
ابومنصور عبدالملک ثعالبی ابومنصور عبدالملک ثَعالِبی (نسب: ابومنصور عبدالملک بن محمد بن اسماعیل ثَعالِبی نیشابوری) شاعر، لغوی، کاتب و تاریخ‌نگار ایرانی عرب‌زبان و عرب‌گرا بود. همهٔ نوشته‌های ثعالبی به زبان عربی است. ثعالبی معروف به ابومنصور نیشابوری و جاحظِ نیشابور است.
فاطمه لره قبر فاطمه لره و همچنین فاطمه (مادر یا خواهر باباطاهر) در کنار قبر باباطاهر قرار دارد.
اویس قرنی در ارتفاعات شمالی شهر قزوین بقعه به نام سلطان ویس وجود دارد که حمدالله مستوفی آن را به اویس قرنی نسبت داده‌است.
مسجد اویس قرنی مزار عمار یاسر و اویس قرنی که هر دو در ۳۷ هجری در نبرد صفین کشته شدند در این مسجد قرار داشت.
نکتار پاپازیان مهندس نکتار پاپازیان-آندره‌یف (; ) معمار ایرانی ارمنی‌تبار است. در زندگی حرفه‌ای به نام شوهرش معروف به خانم آندرف می‌باشد. وی از جمله اولین معماران زن ایرانی، متعلق به نخستین نسل از دانش‌آموختگان معماری دانشگاه تهران می‌باشد.
مروانیان سایت گنجور، سفرنامه ناصرخسرو، بخش "ارزن، میافارقین، نصریه" سایت گنجور، سفرنامه ناصرخسرو، بخش آمد
فردوسی افزون بر این‌ها، در «پیشگفتار بایسُنقُری» داستانی از "سفرنامهٔ ناصرخسرو" آمده‌است که ناصرخسرو در سال ۴۳۷ ه‍.ق در راه سرخس به طوس کاروانسرای بزرگی در روستای چاهه می‌بیند که می‌گویند از پاداشی که محمود برای فردوسی فرستاده بوده‌است، ساخته شده و چون فردوسی در آن هنگام درگذشته بوده، وارثش آن پاداش را نپذیرفته‌است. این داستان در دست‌نویس‌های "سفرنامه" نیست، اما تقی‌زاده گمان بر درستی آن دارد. نُلدِکه هم در آغاز آن را برساخته می‌دانست ولی سپس‌تر از رأی خویش برگشت.
قلعه بیاضه بنا بر سفرنامه ناصرخسرو او هنگام عبور از مسیر نائین به طبس در این روستا و به گفته خودش در «پیاده» توقف داشته و در سفرنامه خود از قلعه کهن آن یاد کرده‌است.