mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
کاخ گلستان اهمیت واقعی ارگ در دوران آقا محمدخان قاجار رنگ جدی تری به خود گرفت. وی در اواخر دوران زندیه و پس از مرگ کریمخان (۱۱۹۳ ه‍.ق) از بحران داخلی ایران استفاده نموده، ایلات قاجار را از دشت گرگان که مرکز سکونت آنان بود به دامنه‌های جنوبی البرز یعنی ولایات تهران و دامغان سوق داد و سعی کرد که به‌تدریج راه خود را به طرف فارس یعنی مرکز حکومت و قدرت زندیه باز کند. (هر چند که لرد کرزن در کتاب ایران و قضیه ایران، دربارهٔ انتخاب تهران به پایتختی توسط آقا محمد خان و ایجاد مقر سلطنتی در این شهر نزدیکی به املاک و مقر طایفه خویش در گرگان و نزدیکی به روس‌ها و تحت مراقبت داشتن آن‌ها را جزء عوامل این انتخاب می‌شمارد) آقا محمد خان پس از غلبه بر لطفعلی خان زند در شعبان ۱۲۰۹ ه‍.ق به تهران برگشته و در نوروز ۱۲۱۰ ه‍.ق به نام پادشاه ایران تاجگذاری می‌کند. این حرکت آقا محمد خان به اهمیت ارگ سلطنتی بیش از پیش افزوده و در عهد فتحعلی شاه قاجار هم به خاطر تاجگذاری وی در این شهر (۲۴ ربیع‌الاول ۱۲۱۲ ه‍.ق / ۱۷۹۷ میلادی در آستانه قرن ۱۹ و هم‌زمان با ناپلئون) و هم به واسطه خیالات شکوهمند این پادشاه کاخ گلستان توسعه بیشتر و آراستگی بهتری را تجربه کرد.
جعفرقلی قاجار پس از تاجگذاری آغا محمد خان، شاه نگرانی این را داشت که بعد از مرگش برادرانش از جمله جعفر خان برای ولیعهد او - فتحعلی خان - مشکل به وجود آورند و ایجاد دردسر کنند. بنابراین تصمیم گرفت که برادر صدیق و با اخلاص خود را از بین ببرد. وی مادر خویش را واداشت که جعفرقلی خان را که حکومت اصفهان بدو داده شده بود و راهی آنجا بود، به تهران برگرداند. آغا محمد خان به مادر قول داد که او را بیش از یک روز در تهران نگه ندارد. دو برادر در عمارت ویژه شاه با یکدیگر دیدار کردند. شاه قاجار در آنجا پس از صرف شام دستور کشتن برادر خود را داد.  روایت دیگری به نقل از چند منبع دیگر وجود دارد که بر این مبنا است که جفر قلی خان هنگام ورود به تهران به نزد برادرش آقا محمد خان قاجار می‌رود و آقا محمد خان که نقشه‌ای از پیش طراحی شده برای کشتن برادرش داشت، وانمود می‌کند که دیگر کینه‌ای نسبت به برادرش ندارد و او را دگر باره به حاکمیت اصفهان منصوب می‌کند اما قبل از رفتن جفعر قلی خان به او می‌گوید بهتر است قبل از رفتن سری هم به عمارت تازه تأسیس باباخان(فتحعلی شاه) بزند. جعفر قلی خان به همراه باباخان که پشت سر عمویش او را همراهی می‌کند گشتی در عمارت خورشید می‌زنند که ناگهان چند نفر که به دستور آغا محمد خان در عمارت استقرار یافته بودند بر سر جعفر قلی میریزند و او را می‌کشند . از آنجایی که آغا محمد خان قول داده بود فقط یک شب او را درتهران نگه دارد، دستور می‌دهد او را تا قبل از نیمه شب دفن کنند. خود آغامحمد خان به برادرزاده اش باباخان که از ماجرا خبر نداشته اظهار می‌دارد که این کار را تنها به خاطراینکه باباخان بتواند بعد از او به راحتی سلطنت کندانجام داده است.
لطفعلی صورتگر (نقاش) آقا لطفعلی شیرازی نقاش صاحب سبک سدهٔ سیزدهم ه‍.ق شیراز محله شاه در دوره قاجار است که به‌ویژه گل و بوته‌سازی تبحر و شیوهٔ خاص خود را داشت. به تأیید فرصت شیرازی در کتاب آثار عجم در صفحه ۵۴۸ تاریخ فوتش ۱۲۸۸ ه‍.ق در شیراز بوده و در دارالسلام شیراز دفن گردید، آقا لطفعلی شیرازی پدر (میرزا محمد علی خان، مسعود الملک) بودند که ایشان نیز از خوشنویسان شیراز بود.
امیرسلیمان خان قاجار قوانلو «مرقد نواب غفران مآب شاه شهيد آقا محمد خان - نور الله مضجعه - در رواق پشت سر مبارک است (و نواب صاحب‌قران ميرزا آن جا را آراسته دارد). امير جنت سرير سليمان‌خان قاجار و بعضي از خوانين جليل‌الشان قاجار نيز در همان مرقد بدين فيض مستغرقند.»
عسگران (تیران و کرون) نبرد دوم بین بختیاری ها و قاجار ها در منطقه عسکران و روستای الور اتفاق افتاد (نیروهای ابدال خان حدود دوازده الی شانزده هزار نفر و نیرو های خان قاجار بیست الی سی هزار نفر بودند)در این نبرد علاوه بر بختیاری بزرگان و نیرو هایی از مردم گلپایگان ،خوانسار،کمره و فراهان و فریدن (ارامنه و گرجی های فریدن) و حتی افغانی های همراه احمد خان فرزند آزادخان افغان از رقبای کریم خان در تصاحب سلطنت ایران نیز حضور داشتند [۲] .آقا محمد خان که از نبرد اول خود با بختیاری ها فهمیده بود که نبرد باسپاه ابدال خان چهارلنگ بسیار سخت و دشوار است و حتی ممکن است که دوباره شکست بخورد پس بنابراین خان قاجار دست به نیرنگ زده و مبالغ بسیاری پول و پیشنهاد های دیگری همچون مقام و منصب به بزرگان بختیاری داده و اکثر بزرگان بختیاری بجز حبیب الله خان کیانرسی و برادران ابدال خان این پیشنهاد ها را قبول کرده و اتحاد بختیاری ها از هم گسسته شد ، در روز نبرد عده ی زیادی از بختیاریها با یک حمله نیرو های قاجار روی از جنگ تافتند و به کوه های اطراف منطقه فرار کردند. سایرین نیز از جنگ دلسرد شده و در خود توانایی مقابله ندیده و هزیمت نمودند، اما ابدال خان بعد از آن که بسیاری از بختیاری ها از او جدا شدند، تسلیم نشده و همراه عده ای که به او و فادار بودند و او را ترک نکرده بودند به سپاه قاجار حمله برد و عده ای زیادی را به هلاکت رساند و شجاعت بی نظیر از خود به نمایش گذاشت و پس از نبردی نابرابر و کشته شدن همراهانش، او را در حین نبرد زخمی و دستگیر شد. پس از آنکه او را به نزد آقا محمد خان قاجار بردند آقا محمد خان به او فحاشی کرد و با طعنه به ابدال خان گفت که اینگونه می‌خواستی تاج و تخت را تصاحب کنی! حال توبه کن تا تو را ببخشم!. ابدال خان در جواب گفت: قدرت خدای راست که چون من مردی را در برابر چون تو عجوزه ای دست بسته به پای داشته‌است، حال که خداوند مرا اسیر پیرزنی فرتوت کرده‌است من هیچگونه توبه ای ندارم و به مرگ راضی ام آقا محمد خان که از این سخن ابدال خان عصبانی شد دستور داد او را به قتل برسانند.[۳][۴]. از محصولات کشاورزی شهر عسگران می توان از گندم، جو، سیب زمینی، پیاز و گردو و بادام نام برد. 1. چشمه مرغاب: چشمه پر آبی که در جنوب غربی این شهر و نزدیکی دالانکوه واقع شده و در تمام فصول سال دارای آب می باشد که آبدهی آن در بهار به بالاترین حد خود می رسد و به عنوان سایت نمونه گردشگری استان اصفهان نیز انتخاب شده است. آب این چشمه از دل کوه جاری می شود. 2. امامزاده بابا لنگر : در جنوب این شهر واقع شده و داری چشمه آب نیز می باشد و در تمام سال میزبان گردشگران می باشد.
گزنک فرهنگ جغرافیائی ایران در جلد سوم خود می‌نویسد: گزنک دهی است از دهستان بالا لاریجان شهرستان آمل، واقع در ۸ هزار گزی شمال رینه. هوای آن سرد و دارای ۲۲۵ تن سکنه است. آب آنجا از چشمه سار و هراز تأمین می‌شود. محصول آن غلات و لبنیات، حبوبات و شغل اهالی زراعت و راه آن مالرو است. دو زیارتگاه دارد . در کتاب تاریخی خواجه تاجدار نوشته ژان گور فرانسوی که ذبیح‌الله منصوری آن را به پارسی برگردانده‌است آمده محمد قلی خان سیاه و سفید دو سردار لاریجان از هالی گزنک حاضر به سرسپردن به حکومت آقا محمد قاجار نمی‌شوند و این امر نبرد سختی را میان خوانین لاریجان و آقا محمد خان قاجار به میان آورد در اولین نبرد که در حوالی پارک میرزا کوچک امروزه آمل به وقوع پیوست لاریجانی‌ها به رهبری محمد قلی سیاه و سفید به پیروزی می‌رسند و آقا محمد خان را به اسارت می‌برند که بعدها توسط حاجی حلال خور بابلی موجبات آزادی او فراهم می‌شود در نبر بعدی خوانین لاریجان شکست می‌خورند املاک آنها مصادره می‌شود و محمد قلی سفید را در رودخانه هراز غرق می‌کنند البته خود سردار به انتخاب خود بعد از شکست و اسارت این مرگ را انتخاب می‌کند دربارهٔ محمد قلی خان سیاه نیز در کتاب بزرگان آمل آمده محمد قلی خان سیاه را پس از کشتن در یکی از روستاهای طراف آمل دفن می‌کنند و از سر سربازانش در سبزه میدان آمل مناره می‌سازند.
علی‌محمد فخام بهزادی علی‌محمد فخام بهزادی معروف به فخام‌الدوله (زادهٔ ۱۲۶۴ ه‍. خ) نوازندهٔ تار اواخر دوران قاجار بود. علی‌محمد فخام بهزادی (فخام‌الدوله) در سال ۱۲۶۴ متولد شد. پدرش «محمود سراج‌الدوله» به موسیقی علاقه داشت، به همین سبب فخام از کودکی به موسیقی و ساز گرایش و با دهان (زبان) صدا و مضرابهای تار را تقلید می‌کرد. پدرش به «یوسف‌خان» (پدر ابراهیم آژنگ) پنج تومان داد تا برای فخام یک ساز سه‌تار تهیه کند اما وی گفت: «تار بزنی بهتر است، سه‌تار هم خواهی زد.» علی‌محمد فخام ابتدا نزد یوسف‌خان صفایی نواختن تار را آغاز نمود. در ۱۵ سالگی به کلاس آقا حسینقلی راه یافت و تا پایان عمر آن هنرمند، از آموزش‌های وی بهره برد. از او به عنوان یکی از بهترین شاگردان آقا حسینقلی یاد می‌شود. علی‌محمد فخام مدتی نیز نزد میزا عبدالله به فراگیری ساز سه‌تار پرداخت. او در سال ۱۳۲۸ بازنشسته شد و چند فرزند خود را ازدست داد.
تنکابن خواجوند گروهی از اقوام لک تبار یا کرد تبار می‌باشند که در زمان قاجار، آقا محمد خان قاجار این طایفه را به شهرهای کجور، کلاردشت و تنکابن مهاجرت داد.
شهرستان تنکابن خواجوند گروهی از اقوام لک تبار یا کرد تبار می‌باشند که در زمان قاجار، آقا محمد خان قاجار این طایفه را به شهرهای کجور، کلاردشت و تنکابن مهاجرت داد.
ایران قاجاری سرانجام با لشکرکشی آقا محمدخان به شیراز، با نوعی حیله جنگی لطفعلی خان شکست خورد و به کرمان گریخت. آقا محمد خان در سال ۱۲۰۶ هجری قمری در عمارت کلاه فرنگی شیراز به تخت نشست. طی دو سال بعد میان این دو رهبر نبردهای پراکنده یی رخ داد تا لطفعلی خان سرانجام در ۱۲۰۸ بر کرمان مسلط شد. این خبر آقامحمدخان را برانگیخت که کار وی را یکسره کند؛ لذا در تابستان همان سال وی با لشکری مجهز به کرمان حمله برد و پس از نه ماه از محاصره شهر در حالیکه اردوی قاجار به شدت خسته شده بود و خان قاجار قصد مراجعه به تهران و دست بردار شدن از حکومت زندیه را داشت، با خیانت عده‌ای از داخل شهر کرمان و بازکردن یکی از دروازه‌های شهر و با شکست لطفعلی خان کرمان را تسخیر کرد و به کشتار و قتل‌عام مردم آن دیار پرداخت. بسیاری از مردم را کور کرد و عده زیادی را به طرز فجیعی به قتل رساند. لطفعلی خان نیز که به بم گریخته بود توسط حاکم آنجا دستگیر و تسلیم آقا محمد خان شد. به دستور وی ابتدا لطفعلی خان را کور کرده و به طرز فجیعی به قتل رساندند. بدین سان سلسله زندیه به نقطه پایان خود رسید.
حسین آقا ملک خانواده‌اش اصالتاً تبریزی و مجتهد زاده بودند. پدرش مرحوم حاج محمدکاظم ملک‌التجار از بازرگانان بنام بود و پدربزرگش آقامحمدمهدی تبریزی، از دوستان نزدیک میرزا تقی‌خان امیرنظام بود و سرای امیر در بازار تهران را به احترام و نام او بنا کرد، پس از آنکه به کسوت روحانیت درنیامد، در جنگ‌های ایران و روس به قشون دولتی پیوست و تا درجه سرهنگی پیش رفت. پس از جنگ به تجارت روی آورد و از امتیاز دوستی با میرزا تقی خان امیرنظام (امیرکبیر آینده) برخوردار شد. امیرنظام، پیشکار ولیعهد قاجار در آذربایجان بود و هنگامی که محمد شاه قاجار از دنیا رفت، ۱۰۰ هزار تومان از آقا مهدی قرض گرفت تا ناصرالدین میرزای ولیعهد را از تبریز به تهران بیاورد و به تخت بنشاند. آقا مهدی هم به تهران آمد و به پاس خدماتش لقب ملک التجاری گرفت. بعد از آقا مهدی این لقب به محمد کاظم ملک‌التجار پسرش رسید و او از طریق تجارت و املاک خود در خراسان ثروت گردآورد که حاج حسین آقا ملک از ثروت به ارث رسیده از پدرش محمد کاظم ملک‌التجار سود برد تا کتابخانه و موزهٔ ملک را پایه‌گذاری کند.
محمدولی‌خان تنکابنی برای چاره جویی، شکوه و شکایت از حاکم ظالم وقت سه نفر از سران طوایف و بزرگان قبایل و منطقه که یکی از آنان مهدی خان خلابر بوده‌است به شیراز رفته و به ملاقات با شاه زند نائل آمدند و نظر خان زند را از طایفه حصارلو برگرداندند و کریم خان زند حکم حکومت تنکابن را به نام مهدی خان خلابر صادر کرد و به وی لقب خان را اعطاء کرد. مهم‌ترین ماجراجویی و فرصت خواهی خان خلابران همدستی وی با آقا محمد خان قاجار درایام مبارزاتش علیه زندیه بود. با روی کار آمدن قاجار خلابران تنکابن برای تحکیم پایه‌های حکومت قاجار از جان مایه گذاشتند و در سخت‌ترین لحظات در کنار این ایل قرار داشتند. مهدی خان خلابر (تنکابنی) دربسیاری از صحنه‌ها به فریاد آغا محمد خان و کسان او رسیده و از همین رو قدرت او رو به فزونی نهاد.
تاریخ کرمان در دوره قاجار کرمان در آغاز دورهٔ قاجار تجربهٔ دردناک و خشونت‌باری را از سر گذراند. در مارس ۱۷۹۴ که آغا محمد خان قاجار، مؤسس سلسلهٔ قاجار، در حال تحکیم قدرت خود بر فلات ایران بود، لطفعلی خان شاهزادهٔ زند در تلاش برای پیشبرد ادعای خود بر تاج و تخت شاهی وارد کرمان شد. او در آنجا میان نیروهای سیستانی و افغانی و عشایر استخدام شده از لرستان، بوشهر و جوپار مورد حمایت قرار گرفت. یک بازرگان و زمیندار محلی به نام آقا علی شمسایی کرّانی، به گفتهٔ نتیجه‌اش احمدعلی خان وزیر کرمانی، در رأس نخبگان شهر که وفادار به قاجار بودند قرار گرفت که با شاهزادهٔ زند مخالفت می‌کردند. آقا علی وقتی اموالش مصادره شد مستقیماً از آغا محمد خان دادخواهی کرد و او را تشویق کرد شهر را فتح کند. در ۲۹ ربیع‌الاول ۱۲۰۹/ ۲۴ اکتبر ۱۷۹۴ گروهی از تفنگداران جوپاری مسئول پاسبانی بخشی از دیوار شهر، دروازه را باز کردند و به نیروهای قاجار اجازه دادند وارد شوند. در پی فتح شهر به دست قاجارها، بیشتر شهر نابود شد، هزاران نفر کشته یا کور شدند، و زنان و کودکان بیشماری به بردگی گرفته شدند. جان ملکم، در سال ۱۸۱۰ گزارش کرد که در سفرهایش در سراسر ایران، با این گداهای کور کرمانی ملاقات کرده است.
مجنون خان پازوکی مجنون خان پازوکی، حاکم خوار، ساکن در قلعه تاریخی آرادان و سردار فاتح تهران در زمان آغا محمد خان قاجار بود. وی همچنین پدر زن، فتحعلی شاه قاجار بود.
چالوس پس از الحاق دوبارهٔ تنکابن به مازندران توسط مهدی خان خلابر در عصر قاجار منطقه کجور و کلارستاق از ولایت نور به تنکابن الحاق گشتند و اینگونه محال ثلاث تنکابن شکل گرفت که مرکزیت آن با شهر خرم‌آباد بود که حاکمیت آن معمولاً با خاندان خلابر تنکابن بود ولی در دورانی نیز نصرالله خان نوری و عباس قلی خان نوری و اقتدار الممالک کجوری هر سه از منطقه کجور و عبدالعلی خان فقیه از منطقهٔ کلارستاق به حاکمیت محال ثلاث تنکابن رسیدند و در اواخر عصر قاجار افرادی چون کلنل بصیر دیوان و سرهنگ فضل‌الله پهلوی هر دو از منطقهٔ سوادکوه به حاکمیت محال ثلاث تنکابن رسیدند. در دوران قاجار و اوایل پهلوی اشخاصی چون محمود میار و آقا خان میار و اسدالله میار (پسر مرتضی قلی بیک میار) و آقا بزرگ میار و علی خان میار (پسر اسدالله خان میار) و عزیزالله خان میار (پسر زمان خان میار) و محمد امین میار (پسر میرزا عبدالله خان میار) و همچنین میرزا محمد خان فقیه و عبدالعلی خان فقیه با عنوان نائب الحکمهٔ کلارستاق به حاکمیت کلارستاق رسیدند. الحاق کلارستاق و کجور به تنکابن جنگ‌های صد ساله بین خاندان‌های کلارستاق و کجور با خاندان خلابر تنکابن را در پی داشت.
ساری آغا محمد خان قاجار در سال ۱۱۵۱ خورشیدی در ساری مدعی سلطنت بر ایران شد و پایتخت خود را این شهر اعلام نمود و زرگران شهر تاجی از جواهر برای او ساختند و در نوروز آن سال در ساری بر سر نهاد، پس از تصرف قفقازیه و سرکوب کلیه امراء و حکام داخلی و پذیرش اطاعت و فرمان خان قاجار از سوی کلیه نواحی به استثنای مشهد و خراسان که هنوز زیر فرمان شاهرخ میرزا و فرزندش نادر میرزا بود، آقا محمد خان در مسیر تهران در تهران مستقر شد و آن را دارالخلافه نامید.
تاریخ قره باغ میرزا جمال جوانشیر غره باغی فصل پنجم. به حکومت ابراهیم خلیل خان، حدود قلمرو وی، چگونگی عزل و نصب حکام ولایات مختلف توسط ابراهیم خان، ظهور آقا محمد خان و ارسال فرستادگانی به نزد خان قاجار اختصاص دارد.
حیدرعلی‌خان برومندگزی حاج احمدخان گزی و برادرش حاج یوسف‌خان گزی به واسطه جانِبداری و داشتن پیوندهای خانوادگی با شاهزادگان زندیه در وقایع جانشینی بازماندگان کریم‌خان زند به حمایت زندیه قدبرافراشتند. در وقایع درگیری با آقا محمد خان قاجار و فتح‌علی شاه شکست یافتند. به دستور پادشاه قاجار از نعمت بینایی محروم شدند و املاک و اموالشان به تملک خالصه دولتی درآمد.
سنبل باجی در سال 1171 به فرمان آقا محمد خان قاجار، فتح علي خان به كرمان یورش آورد و سپس به سيرجان و از آنجا به بافت یورش برد. فتح علی خان برای گرفتن #قلعه ی رابر 1 ماه جنگید، تا اينكه این دژ به چنگ فتح علي خان در آمد.
خواجه تاجدار داستان کتاب از شب تولد آقا محمد خان قاجار آغاز و با مرگ وی به پایان می‌رسد.
محمدتقی خان بافقی کریم‌ خان زند در سال ۱۱۷۰ مهشیدی/۱۱۳۵ خورشیدی به دلیل این که محمدتقی خان حکومت خود را از شاه افشار گرفته بود به قصد حمله به یزد برادرش زکی خان را با سپاهی ۴۰۰۰ نفره به یزد فرستاد. اما محمدتقی خان از کریم خان در باغ دولت‌آباد استقبال کرد و کریم‌خان نیز او را برای سرکوب محمدحسن خان قاجار که شورش کرده بود به تهران برد و اسماعیل کلانتر را به نیابت حکومت یزد منتصب کرد. محمدتقی خان پس از شکست محمدحسن خان قاجار به دستور کریم خان به یزد بازگشت و حکومت را به عهده گرفت.  آقا محمدخان قاجار در کشورگشایی خویش به یزد نیز حمله کرد که بی نتیجه ماند و نتوانست به یزد راه یابد.شایان به ذکر است که محمد تقی خان در دفاع از مرز وبوم خود موفق بوده است.
تاریخ قره باغ میرزا جمال جوانشیر غره باغی فصل ششم، درباره اقدامات آقا محمد خان در قفقاز، فتح تفلیس، دو دستگی ارمنیان در مقابل آقا محمد خان، چگونگی حضور سپاهیان روس به فرماندهی ژیوف در قفقاز، نحوه ارتباط زنوف با خوانین منطقه از جمله ابراهیم خان، حضور مجدد آقا محمد خان در قفقاز، فرار ابراهیم خان از قلعه شوشی به داغستان، تصرف قلعه شوشی توسط آقا محمد خان و قتل وی می باشد.
محمد صدیق‌الملک میرزا محمد صدیق‌الملک از رجال وزارت امور خارجهٔ ایران در دورهٔ قاجار و پدر حسن اسفندیاری است. وی یکی از اعضای خاندان اسفندیاری (نور) می‌باشد. او بیشتر با میرزا سعید خان انصاری کار می‌کرده است و در زمان نبود او وزارت خارجه را کفالت می‌نموده است. پدرش میرزا عبدالله خان نوری پسر حاج علیرضا خان و خودش مشهور به میرزا محمد خان (صدیق الملک) نوری یوشی منشی مخصوص عباس میرزا نایب السلطنه قاجار بوده است. پدرش میرزا عبدالله خان نوری به دفعات حکومت آذربایجان و مازندران را عهده‌دار بود و در تاریخ ۲۲ رجب سال ۱۲۳۹ هجری و در تبریز فوت کرد و جنازه اش در کربلا دفن شد. میرزا محمد خان نوری (صدیق الملک) متولد هفتم رمضان ۱۲۳۳ در تبریز دربار سلطنت قاجار می‌باشد
لطفعلی‌خان زند (بازی ویدئویی) داستان بازی اینگونه‌است که پس از نبرد لطفعلی خان زند (پسر جعفرخان زند) با قاجاریان و بازگشت به شیراز، ابراهیم خان کلانتر حاکم شیراز به او خیانت کرده و دروازه‌های شیراز را به روی او می‌بندد. بازی از اینجا آغاز می‌شود که لطفعلی خان با هدف استقرار مرکز فرماندهی خود، قلعهٔ مستحکم زرقان در شمال شیراز را تصرف می‌کند، غافل از اینکه هادی خان بروجردی، فرماندهٔ وفادار به حاج ابراهیم کلانتر و مصطفی خان قاجار از سرداران شجاع آقا محمد خان قاجار برای مقابله با او با یکدیگر متحد شده‌اند.
ایل قاجار پس از مرگ کریم خان زند آقا محمد خان از شیراز مرکز دولت زند گریخت و به استرآباد، مرکز ایل قاجار، رفت. وی پس از تحکیم موقعیت خود در میان قاجارها به گسترش قلمرو خود در کشور دست زد. وی سرانجام با شکستن دادن رقیب خود لطفعلی خان زند در سال ۱۱۷۳شمسی موفق شد حکومت زند را براندازد و در سال ۱۱۷۵شمسی، خراسان را تصرف کرد و به حکومت بازماندگان افشاریان در خراسان پایان داد. پس از تثبیت قدرت تهران را پایتخت خود قرار داد و به حاکمیت سلسله قاجار در ایران رسمیت داد.
میرزا علی‌نقی‌خان حکیم‌الممالک آقا رضا خان اقبال‌السلطنه عکاس معروف دوره قاجار برادر حکیم‌الممالک است. حکیم‌الممالک چهارده فرزند، نه دختر و پنج پسر، داشت. یکی از دختران او با عبدالعلی سپهر ملقب به مورخ‌السلطنه ازدواج کرد که پسر آن‌ها احمدعلی سپهر (مورخ‌الدوله) نویسنده و سیاستمدار اواخر دوره قاجار و پهلوی است. دختر دیگرش با میر سید محمد فرخ ازدواج کرد که مهدی فرخ فرزند آن‌ها است. سایر دختران نیز با امیرسیف‌الدین میرزا جهانبانی، فاخرالدوله سمیعی، میرزا رضا خان مؤیدالسلطنه (گرانمایه)، میرزا جعفرخان یمین‌الممالک (اسفندیاری)، حاج آقا مصطفی پسر آقا محسن عراقی، و سید شمس‌الدین سجادی (پسر دیگر آقامحسن) ازدواج کردند. آخرین دختر او عفت‌الدوله بود که همسر عبدالله امیرعلائی شد.  پسران او به شرح زیر بودند:
سطر (سنقر) کریم خان با اتکا به این ایلات به قدرت رسیده و در قدرت ماند. همچنین برای تحت نظر گرفتن و استفاده از نیروی آنها تعدادی از نیروها و سران ایلات را به پایتخت منتقل کرد که عده ای از نیروها و بزرگان ایل کلیایی و وندها هم از این جمله اند. با مرگ کریم خان و آغاز جنگ های داخلی بر سر قدرت، این بار کوردها هم در دو جبهه به سلطنت چشم دوختند. الله قلی خان زنگنه و خسرو خان اردلان. جانشینان کریم خان هم در جنوب و مناطق مختلف دیگر و آقا محمدخان قاجار در شمال. ایلات وند از جمله کلیایی هم بسته به اقتدار مدعیانِ زند یا به آنها میپوستند یا بنا به خودسری میگذاشتند و به متحد و ایلِ هم زبان (سران زنگنه) میپیوستند. در جنگ معروف زنگنه با اردلان در منطقه سنقر، نصیر بیگ کلیایی از فرماندهان و پیشقراول سپاه بزرگ ۲۰ هزار نفری کرمانشاهان بوده که نهایتا مغلوب سپاه کوچکتر کردستان شدند. سپاه کرمانشاهان شکست خورده و سر الله قلیخان زنگنه از تن جدا شد. خسرو خان اردلان به پیشروی ادامه داده و مناطق شمال غرب تا جنوب را تصرف کرد اما به دلیلی نامشخص از رویارویی با آقا محمد خان چشم پوشیده و هر چه که به دست آمده بود با عریضه ی چاکرانه به خان قاجار تقدیم نمود. کلیاییها و ایلات وند با شکست الله قلی خان زنگنه از خسرو خان اردلان به کمک زندیه شتافتند و با قدرت گرفتن آقامحمد خان بنا به تبعید آنها به مناطقی همچون شمال شرق کشور بود اما اینان سرپیچی کرده و به موطن کرمانشاهان بازگشتند و از آنجا که همیشه اتحاد و نظم ایلی بزرگی در کرمانشاهان برقرار بوده آقا محمد خان به دیده اغماض نگریسته و بازگشت آنها را پذیرفت و با پایان کار زندیه، ایلات کرمانشاهان قدم به ارادت دولت قاجار پیش نهادند. از زمان محمد شاه قاجار و خصوصا با استقرار محمد علی میرزا دولت شاه از جانب قاجار در کرمانشاه توجه بیش از پیش به تجدید حیات و تشکیلات ایلی شد. از خوانین کلیایی مطرح در این برهه صفی خان و پسرش علیمراد خان بودند که نقش چشمگیر آنها در تسخیر بغداد و دستگیری و سرکوب کیها پاشا عامل عثمانی در بغداد در وقایع عصر قاجار ضبط است که تبلور آن بعدا در نامه ی ناصرالدین شاه به علیمراد خان به منظور اعطای فرمان ایل بیگی و اشاره به سوابق درخشان او و صفی خان و نیروهای کلیایی نمایان است. ظاهرا استقرار و پاقلعه او سطر بوده است. فرزندان علیمراد خان هم در آینده و به طَبَع و واسطه ی خدمات او نام و نشانی در کلیایی یافتند و جسارت و ماجراجویی آنها در وقایع بعدی تا پایان قاجار مشهود و در اذهان و منابع ثبت شده است. از دودمان او صحبت الله خان، حسن پاشا خان امیرتومان و بعدها سردار اشرف، فرهنگ و امیر امجد و در زمان پهلوی، علی اکبرخان امجدی، پرویز فرهنگ و هوشنگ امجدی نامی شناخته شده هستند و با اصلاحات ارضی، انقلاب سفید و پایان رژیم ارباب و رعیتی و بعدا وقوع انقلاب اسلامی ۵۷ برای همیشه از خطه کلیایی رخت بربستند.
تاریخ کرمان در دوره قاجار در مجموع ادغام سیاسی کرمان در حکومت قاجار محدود بود. قاجارها قلمروهای ایالتی را از طریق نظامی ساخته شده بر اساس روابط فردی و مذاکرهٔ محتاطانه قدرت بین یک حاکم منصوب از مرکز و نخبگان محلی اداره می‌کردند. ظهیرالدوله نخستین از رشته حاکم-شاهزادگان قاجاری بود که در جریان قرن نوزدهم به این شیوه بر کرمان فرمانروایی کردند. این حاکمان به صورت تقریباً خودمختار از حکومت قاجار، به همراه اعضای خاندان‌های سرشناس محلی مانند ابراهیمی‌ها (بازماندگان ابراهیم خان ظهیرالدوله)، وزیری‌ها (بازماندگان آقا علی شمسایی از طریق پسرش میرزا حسین وزیر)، و کلانتری‌ها (کلانتران موروثی شهر کرمان) کار می‌کردند. هنگام افول قدرت مرکزی که به تناوب رخ می‌داد، کرمان نیز بی درنگ دچار قیام‌هایی علیه اقتدار مرکزی می‌شد. مشخص تر از همه، آقا خان محلاتی، امام نزاری اسماعیلی که در ۱۸۳۶ به عنوان حاکم منصوب شده بود، در پی تشکیل یک ارتش مستقل در میان عشایر عطاءاللهی و حمایت مردمی ناشی از پیوند با فرقهٔ صوفی نعمت اللهی مستقر در ماهان، که شک محمد شاه قاجار را برانگیخت، در ۱۸۳۸ برکنار شد. در پی یک دوره حصر خانگی در محلات، آقا خان اسناد انتصاب را جعل کرد و مختصراً حکومت کرمان را در ۱۸۴۰ در اختیار گرفت و حمایت نخبگان شهری را برای حکومت خود به دست آورد. در پی ورود یک نیروی نظامی نسبتاً بزرگ از تهران، آقا خان از بم به هند فرار کرد، و امامت اسماعیلی از آن زمان در آنجا باقی‌مانده است.
آقامحمدخان قاجار آقامحمدخان در سال ۱۷۴۲ م/۱۲۱۱ ه‍.ق در استرآباد متولد شد. پدرش محمدحسن‌خان قاجار نام داشت و پدربزرگش فتحعلی‌خان قاجار بود. در زمان تولد محمد، پدر او در بیابان‌های قره‌قوم و تحت حفاظت ترکمن‌های یموت مخفی شده بود. دلیل این اختفا، دشمنی و رقابت میان دو شاخهٔ ایل قاجار، یعنی قوانلوها و دَوَلوها بود. محمدحسن‌خان از شاخهٔ قوانلو بود و در این زمان، خوانین شاخهٔ رقیب از قدرت بیشتری برخوردار بودند.
مکتب نقاشی قاجار آقا محمد کاظم نقاش قلمدان برجسته دوره قاجاریه، فرزند آقا نجف اصفهانی است. از او آثار لاکی و قلمدانهای بسیا باارزشی به یادگار مانده‌است. وی پدر عبدالحسین صنیع همایون قلمدان نگار مشهور اواخر دوره قاجاریه است.
ابدال خان چهارلنگ بختیاری پس از آنکه آقا محمدخان قاجار توانست سپاه جعفرخان زند را در اصفهان شکست دهد، تصمیم گرفت که مناطق کوهستانی زاگرس را نیز وادار به اطاعت کند، لذا به آن منطقه لشکرکشی کرد و دستور داد تا سربازانش در نهایت قساوت و بیرحمی با آنان رفتار کنند. همین برخوردهای خشونت‌آمیز سبب گردید که بختیاریها علیه سپاه آقا محمد خان به پا خاستند و سرانجام طی نبردی در بین گلپایگان و اراک سپاهیان او را شکست دادند.
محمد میرزا کاشف‌السلطنه آقا محمدخان قاجار قوانلو قاجار ملقب به کاشف‌السلطنه و مشهور به چایکار (زاده ۱ فروردین ۱۲۴۴ – درگذشته ۳۱ فروردین ۱۳۰۸)، دیپلمات، اصلاحگر، نویسنده، مشروطه خواه دوره قاجار و پهلوی بود. او نخستین کسی است که کشت چای را در ایران رواج داد و به همین دلیل «پدر چای ایران» خوانده می‌شود.
طبرستان با اسکان ایل قاجار در شرق مازندران، استان مازندران که آن زمان شامل شهرهایی همچون استرآباد (گرگان کنونی) می‌شد جایگاه ویژه‌ای نزد قاجاریان پیدا کرد. در این میان بسیاری از بزرگان مازندران به حمایت از آغا محمد خان قاجار پرداختند به گونه ای که اکثریت ارتش آغا محمد خان قاجار را مازندرانی‌ها تشکیل می‌دادند. شهر ساری پایگاه و پایتخت نخست آغا محمدخان و ایران کمی پیش از تاجگذاری رسمی او در تهران بوده‌است. میرزا شفیع مازندرانی ملقب به اعتمادالدوله یکی از متعمدان مازندرانی آغا محمد خان قاجار بوده که در فرماندهی و جذب قوا در مازندران برای ارتش آغا محمد خان قاجار کمک‌های شایانی کرد و در نهایت به صدر اعظمی قاجار رسید. مهدی خان خلابر یکی دیگر از معتمدان مازندرانی آغا محمد خان قاجار بود که در فتح گیلان نقش قابل توجهی داشت و حمایت او از آغا محمد خان قاجار باعث شد که او به حاکمیت تنکابن منسوب شود. در عهد مشروطیت نیز مازندرانی‌هایی همچون محمدولی‌خان تنکابنی، علی دیو سالار (سالار فاتح)، خلیل خان درویش طبرستانی، علی خان اسفندیاری، ابوالقاسم خان مصدق خواجه نوری، زهرا سلطان نوری، سردار جلیل کلبادی، سردار رفیع یانسری و … عازم تهران شدند تا به استبداد محمد علی شاه پایان دهند. محمدولی‌خان تنکابنی در عهد قاجار چند دوره به صدارت رسید. دودمان پهلوی آخرین دودمان طبری‌تبار و مازندرانی بوده که بر ایران حکومت کرده‌است. پدربزرگ رضا شاه، مراد علی خان سوادکوهی نام داشته که در جنگ هرات (افغانستان) در ارتش محمد شاه قاجار حضور داشته و در آن جنگ از خودش رشادت و شجاعت به خرج داده‌است. رضا سوادکوهی پایه‌گذار سلسله پهلوی در آلاشت سواد کوه مازندران در یک خانواده طبری‌تبار به دنیا آمد. وی به علت مرگ زود هنگام پدر دوران خردسالی را در فقر گذراند. رضا شاه از نوجوانی به نظام پیوست و مدارج ترقی را پیمود. در کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹، نیروهای قزاق (کازاک) به فرماندهی رضاخان قوای قاجار را شکست داده و تهران را اشغال کردند. رضاخان ابتدا در مقام وزیر جنگ، بسیاری از ناآرامی‌ها و راهزنی‌ها را از بین برد و از تجزیه ایران جلوگیری کرده و مناطق استقلال یافته را به خاک ایران بازگرداند. در ۳ آبان ۱۳۰۲ رضاخان با فرمان احمدشاه قاجار به نخست‌وزیری گمارده شد و ابتدا تلاش ناکامی در جهت جمهوری‌خواهی کرد؛ ولی در سال ۱۳۰۴ با رأی مجلس ایران به پادشاهی رسید. محمدرضاشاه آخرین پادشاه طبری‌تبار و همچنین آخرین شاه ایران بود که به مدت ۳۷ سال بر ایران سلطنت کرد و در سال ۱۳۵۷ به علت انقلاب از قدرت کنار رفته و نظام جمهوری اسلامی جایگزین آن گردید.
بارده (بن) قشقایی‌ها که در منطقه فارس سکونت داشتند در دو دوره به منطقه چهارمحال کوچ کردند. دوره اول که توسط آقا محمد خان قاجار بلافاصله پس از سقوط سلسله زندیه و استقرار سلسله قاجاریه به کوچ اجباری قشقایی‌ها به این منطقه اقدام کرد.بخش دیگری از آنها در سال ۱۸۷۰ میلادی به دلیل قحطی و ضعف ایلخان (سلطان محمد فرزند محمد علی خان) در مدیریت قحطی که باعث شد حدود ۵۰۰۰ خانوار قشقایی به این منطقه بپیوندند.
دارالفنون زبان خارجی ابتدا فرانسه بود و بعد روسی و انگلیسی هم تدریس می‌شد. معلمان ابتدایی زبان فرانسه افرادی چون میرزا ملکم‌خان، میرزا آقا، میرزا جعفر، محمد حسن خان قاجار و میرزا محسن‌خان بودند. برخی از آن‌ها در فرانسه این زبان را آموخته بودند. تمام رشته‌ها، درس تاریخ، جغرافی، ریاضی و زبان خارجه داشتند.
هدایت‌الله خان فومنی در هرج و مرج پس از قتل نادر شاه، قلمرو او به دست سران ایلی افتاد. در گیلان، آقا جمال فومنی (از بازماندگان امیره دباج و فرزند آقا کمال که در دوره شاه سلطان حسین فرمانروای گیلان بود) همراه با آقا صافی حکومت مرکزی را شکست دادند و حکومت ولایت را از رشت به دست گرفتند. در جریان کشمکش بین زند و قاجار، محمدحسن‌خان قاجار گیلان را اشغال کرد و با دختر آقا جمال فومنی ازدواج نمود. آقا جمال در ۱۷۵۳ در نتیجه یک عداوت قدیمی توسط آقا هادی شفتی در شفت کشته شد. آقا هادی با کمک میرزا ذکی حاکم گسکر برای ۴ ماه بر گیلان حکومت کرد. او در یک حمله ناگهانی توسط سران قاجار دستگیر و اعدام شد. آن‌ها هدایت الله، فرزند جوان آقا جمال را به فرمانروایی رشت منصوب کردند.
کاخ آقا محمدخان قاجار این کاخ بوسیله آقامحمدخان قاجار در سال ۱۱۶۵ خورشیدی در باغ معروف به «عباس خانی» در گرگان (استرآباد) بنا شد. سال‌ها پس از آن، پهلوی اول نیز در ۶۰۰ متری این کاخ، کاخ خود را بنا کرد. در سال ۱۰۰۷ هـ. ق طبق دستور شاه عباس اول صفوی زمین‌های این محدوده به قیمت ۴۵ تومان از صاحبان آن جهت احداث دولتخانه خریداری گردید و بناهای متعدد دولتخانه در آن ساخته شد. علاوه بر این، پس از به قدرت رسیدن آقا محمد خان قاجار، این مجموعه، محل اقامت و ستاد جمع‌آوری قوای نظامی وی قرار شد که در آن دوره جزء محله نعلبندان شمرده می‌شد.
گرگان از این زمان به بعد استرآباد جای گرگان (جرجان) را به عنوان مهم‌ترین شهر ولایت گرفت و نفوذ عناصر مهم ترکمان در بخش شرقی ولایت نیز بیشتر شد. از این رو منطقه ناامنی بسیار زیادی متحمل شد که باعث تخریب لحظه به لحظهٔ آن شد؛ در سال ۹۱۶ ه‍.ق / ۱۵۱۰–۱۱ م. شاه اسماعیل صفوی لشکر خود را به خراسان حرکت داد و فرماندار ازبک را از استرآباد بیرون کرد. در اواخر سدهٔ ۱۱ ه‍.ق/۱۷ م. استرآباد مرکز اصلی تمرکز قبیلهٔ ترکمان قاجار شامل قویونلو (گوسفندبانان) و دِوِلو (شتربانان) بود. هنگامی که قبیله قاجار در دهه‌های مغشوش قرن ۱۲ ه‍.ق/۱۸ م. در نتیجهٔ سقوط صفویه، در حال یکپارچه‌سازی قدرتش بود، پایگاه آن در استرآباد قرار داشت. محمدحسن خان، پدر آقا محمد خان در سال ۱۱۶۳ ه‍.ق/۱۷۴۹ م. فرماندار استرآباد و جرجان بود و تقریباً خود را در آنجا مستقل کرده بود. نخستین پادشاه سلسله قاجار نیز در استرآباد به دنیا آمد. استرآباد در زمان قاجاریه به دلیل سکونت تعداد زیادی سادات در آن، دارالمؤمنین خوانده می‌شد.
کاخ گلستان کاخ موزه گلستان با قدمتی بالغ بر ۴۴۰ سال، یکی از منحصر به فردترین مجموعه‌های تاریخی ایران می‌باشد. اطلاق نام گلستان به این مجموعه، ریشه در بنیان تالاری به نام «گلستان» که از بناهای عهد آقا محمد خان قاجار بوده و در سال ۱۲۱۶ ه‍.ق و در عهد فتحعلی شاه قاجار به پایان رسید، دارد.
آقامحمدخان قاجار آقامحمدخان در ۱۷۸۲ م. تصمیم گرفت گیلان را هم به قلمروهای خودش اضافه کند. احتمالاً، تجربهٔ برخوردش با روس‌ها در این تصمیم دخیل بود؛ چرا که هدایت‌الله‌خان، حاکم آن ولایت، تجار روس را به گرمی پذیرفت و آن‌ها حضوری مرتب در بازارهای رشت و انزلی داشتند. به علاوه، گیلان در این زمان منطقهٔ رو به رشدی بود و هدایت‌الله‌خان از صنعت ابریشم و تجارت دریایی با روسیه سود سرشاری می‌برد. در کنار این‌ها، موضوع برای آقامحمدخان رنگ و بوی شخصی داشت؛ هدایت‌الله‌خان توسط محمدحسن‌خان قاجار، پدر آقامحمدخان، به حاکمیت آن ولایت منصوب شده بود اما او بعدها زند را بر قاجار ترجیح داده بود. در راه پیشروی به سوی گیلان، آقامحمدخان با هیچ مقاومت جدی روبرو نشد. هدایت‌الله‌خان دو فرستاده، میرزا صدیق و آقا صادق لاهیجانی را به سمت او فرستاد تا صلح برقرار کند اما خودش گیلان را به مقصد شروان ترک کرد. خان قاجار که به گیلان رسید، خزاین رشت را مصادره کرد و دست و دل بازانه به نیروهای خود خلعت داد. سپس برادر خود، جعفرقلی‌خان را با سپاهی مأمور فتح خمسه (منطقه‌ای در جنوب البرز با زنجان در مرکزیت آن) کرد.
آقا محسن عراقی آقامحسن، فرزند میرزا ابوالقاسم بود. پس از ساخته شدن شهر اراک به دست یوسف‌خان گرجی، وی به اقداماتی برای جلب مردم جهت سکونت در شهر نمود و در صدد برآمد که از اطراف شهر جدیدالتاسیس اراک، مردم به شهر منتقل نماید که موجبات آبادانی شهر به تدریج فراهم گردد. از جمله این اقدامات دعوت برخی از روحانیون سرشناس به شهر بود. جد پدری حاج آقامحسن که سید احمد مکی نام داشت، به همراه برادر دوقلو و کوچکترش (سید محمد مکی) از جمله دعوت‌شدگان بودند. یوسف‌خان سید احمد را در محله قلعه و سید محمد را در محله حصار ساکن کرد تا موجب رضایت مردم ساکن در هردو محله شود. سید احمد مکی دارای فرزندان متعدد بوده که عبارتند از: میرزا سید ابوالقاسم عراقی (پدر حاج‌آقا محسن)، میرزا معصوم، میرزا محمدحسین، آقا مرتضی، آقا شفیع، آقا اکبر و آقا جواد. سرپرستی مدرسه سپهدار از جمله وظایفی بود که از سید احمد (وفات ۱۲۶۰ هجری قمری) به میرزاابوالقاسم (وفات ۱۲۷۰ هجری فمری) و سپس به حاج‌آقا محسن (وفات ۱۳۲۵ هجری فمری) منتقل شده‌است. میرزا ابوالقاسم در زمان مرگ دارای ۴ فرزند پسر و ۴ فرزند دختر بود که عبارتند از: حاجی‌آقا محسن، آقاضیاءالدین (منظور آقا ضیاءالدین عراقی نیست)، حاجی‌آقا جمال، حاجی‌آقا نعمت‌الله، زهرا، بیگم تاج و دو دختر دیگر که فرزندان دختر همگی ملقب به «حاجیه بی‌بی» بودند. وی در سال ۱۲۷۰ هجری قمری با نارنج خانم بیات ازدواج کرده که حاصل این ازدواج ۱۰ پسر و ۱۳ دختر بوده‌است. مدتی بعد از ازدواج حاج‌آقا محسن، پدر وی در همان سال فوت می‌کند.
تنکابن زمانی که خان زند به قدرت رسید هدایت‌الله خان فومنی حاکم گیلان در سال ۱۱۸۵ قمری به منظور توسعه قلمرو خود به طرف شرق گیلان روی آورد و تنکابن را از غرب مازندران ضمیمه گیلان کرد و یکی از افراد قوی حصارلو را به حکمرانی تنکابن برگزید که بر ذائقه مردم تنکابن علی‌الخصوص طوایف مهم و مدعی خوش نیامد. برای چاره جویی، شکوه و شکایت از حاکم ظالم وقت سه نفر از سران طوایف و بزرگان قبایل و منطقه که یکی از آنان مهدی خان خلابر بوده‌است به شیراز رفته و به ملاقات با شاه زند نائل آمدند و نظر خان زند را از طایفه حصارلو برگرداندند و کریم خان زند حکم حکومت تنکابن را به نام مهدی خلابر صادر کرد و به وی لقب خان را اعطاء کرد. مهم‌ترین ماجراجویی و فرصت خواهی خان خلابران همدستی وی با آقا محمد خان قاجار درایام مبارزاتش علیه زندیه بود. با روی کار آمدن قاجار خلابران تنکابن برای تحکیم پایه‌های حکومت قاجار از جان مایه گذاشتند و در سخت‌ترین لحظات در کنار این ایل قرار داشتند. مهدی خان خلابری (تنکابنی) دربسیاری از صحنه‌ها به فریاد آغا محمد خان و کسان او رسیده و از همین رو قدرت او رو به فزونی نهاد. در سال ۱۱۹۵، آقامحمدخان قاجار مهدی خان خلابر را همراه مرتضی‌قلی‌خان قاجار (برادر آقامحمدخان قاجار) برای فتح گیلان به گیلان فرستاد. پس از فتح گیلان مهدی خلابر از آقامحمدخان خواست تا با جدایی تنکابن از گیلان و الحاق آن به مازندران موافقت کند. با موافقت آقامحمدخان در این سال، ولایت تنکابن ضمیمه مازندران شد و نواحی کلاردشت و کجور به تنکابن الحاق شد و این‌گونه ولایت محال ثلاث / ثلاثه تشکیل شد.
شهرستان تنکابن زمانی که خان زند به قدرت رسید هدایت‌الله خان فومنی حاکم گیلان در سال ۱۱۸۵ قمری به منظور توسعه قلمرو خود به طرف شرق گیلان روی آورد و تنکابن را از غرب مازندران ضمیمه گیلان کرد و یکی از افراد قوی حصارلو را به حکمرانی تنکابن برگزید که بر ذائقه مردم تنکابن علی‌الخصوص طوایف مهم و مدعی خوش نیامد. برای چاره جویی، شکوه و شکایت از حاکم ظالم وقت سه نفر از سران طوایف و بزرگان قبایل و منطقه که یکی از آنان مهدی خان خلابر بوده‌است به شیراز رفته و به ملاقات با شاه زند نائل آمدند و نظر خان زند را از طایفه حصارلو برگرداندند و کریم خان زند حکم حکومت تنکابن را به نام مهدی خلابر صادر کرد و به وی لقب خان را اعطاء کرد. مهم‌ترین ماجراجویی و فرصت خواهی خان خلابران همدستی وی با آقا محمد خان قاجار درایام مبارزاتش علیه زندیه بود. با روی کار آمدن قاجار خلابران تنکابن برای تحکیم پایه‌های حکومت قاجار از جان مایه گذاشتند و در سخت‌ترین لحظات در کنار این ایل قرار داشتند. مهدی خان خلابری (تنکابنی) دربسیاری از صحنه‌ها به فریاد آغا محمد خان و کسان او رسیده و از همین رو قدرت او رو به فزونی نهاد. در سال ۱۱۹۵، آقامحمدخان قاجار مهدی خان خلابر را همراه مرتضی‌قلی‌خان قاجار (برادر آقامحمدخان قاجار) برای فتح گیلان به گیلان فرستاد. پس از فتح گیلان مهدی خلابر از آقامحمدخان خواست تا با جدایی تنکابن از گیلان و الحاق آن به مازندران موافقت کند. با موافقت آقامحمدخان در این سال، ولایت تنکابن ضمیمه مازندران شد و نواحی کلاردشت و کجور به تنکابن الحاق شد و این‌گونه ولایت محال ثلاث / ثلاثه تشکیل شد.
محمدزمان خان نام این روستا از نام محمدزمان خان حاکم استرآباد در زمان فتحعلی‌شاه گرفته شده که در دفع قیام ترکمن‌ها در ناحیه استرآباد به رهبری خواجه یوسف کاشغری در سال ۱۲۲۸ هجری قمری نقش مهمی داشت و در سال ۱۲۲۹ ه. ق. حکومت استرآباد را از شاه گرفت و خود علیه حکومت به پا خاست و توانست سی هزار نفر از ترکمن‌ها را نیز با خود متحد کند، اما مغلوب نیروهای حکومت مرکزی شد. محمد زمان خان که خود از قاجاریه بود در زمان آقا محمد خان همیشه در خدمت وی بود و آقا محمد خان نیز به او توجه داشت بعد از آقا محمد خان که فتحعلی شاه به سلطنت رسید روی همان سوابق محمد زمان خان را مورد عنایت قرار داد و حکومت حاجیلر و بسطام را به او واگذار نمود. محمد زمان خان تا سال 1228هـ .ق در حاجیلر و بسطام حکومت می‌کرد، وقتی که یوسف خواجه به حاجیلر حمله نمود محمد زمان خان با برادر خود امیر خان به رامیان فرار کردند، بعد از آنکه فتنه یوسف خواجه خاموش شد در سال 1229 هـ .ق محمد زمان خان مجدداً به حکومت استرآباد و ترکمن صحرا منصوب شد.  محمد زمان پس از اینکه به حکومت تکیه زد به مخالفت با دولت پرداخت و ادعای سلطنت کرد و با همکاری ترکمن‌ها علیه دولت مرکزی شورش نمود علت همکاری ترکمن‌ها با محمد زمان خان ستمی بود که از ناحیه حکومت مرکزی بر ترکمن‌ها روا می‌شد، این اقدام باعث می‌شد که آن‌ها در هر قیامی که علیه دربار انجام می گرفت شرکت کنند چه این قیام مردمی باشد یا نفع شخصی باشد، آنان به انگیزه قیام توجهی نداشتند. محمد زمان خان با کمک ترکمن‌ها ابتدا چند نفر از بزرگان قاجار را زندانی نمود و هر یک را مبلغ زیادی جریمه کرد و آن مبلغ را به رؤسای ترکمن داد، سپس برادرش امیر خان را به قلعه ماران فرستاد و آنگاه به همراه سی هزار نفر از ترکمن‌های یموت و گوکلان که با خود همراه کرده بود علیه حکومت به قصد شاهی طغیان کرد. محمد زمان با همان تعداد کم جمعیت که در منزل داشت در صدد دفاع برآمد تیر اندازی از دو طرف شروع شد و تا صبح ادامه داشت از طرف لشکر میرزا یوسف مستوفی که فرمانده نیروهای دولتی بود خلیل آقای سپانلو با گلوله تفنگ محمد زمان خان به قتل رسید و از آن طرف هفت نفر از رؤسای ترکمن به قتل رسیدند و خود محمد زمان خان نیز به همراه چند نفر از یارانش دستگیر شد و آن‌ها را به زندان فرستادند.نشانه‌هایی از دوره محمدزمان خان در مینودشت و رامیان برجای مانده‌است که عبارتند از:  - چشمه محمد زمان خان رامیان  - چاه‌های گندم امیر خان برادر محمد زمان خان در قلعه ماران که بعدها گندم‌های آن به شکل زغال در آمده بود.  - روستای محمد زمان خان مینودشت،این روستا نام خود را از محمد زمان خان که زمانی حاکم منطقه مینودشت بوده گرفته‌است.
۱۱۵۵ (قمری) ۱۱۵۵ (قمری)، هزار و صد و پنجاه و پنجمین سال در گاهشماری هجری قمری است. اول محرم این سال برابر با هشتم مارس سال ۱۷۴۲ میلادی است. آقا محمد خان قاجار ( درگذشت : ۱۲۱۱ قمری )
قوم آغول قوم غلامزاده بمئی یا آغول از اهالی یاسوج در جنوب غرب ایران ایران هستند که در زمان قاجار توسط آقا محمد خان قاجار به مالمیر (ایذه کنونی) رانده شدند. غلامزاده ها به چهار تیره تقسیم می‌شوند که شامل: سید مارگیر، بمئی، بلیل و تامرادی می باشد. محل سکونت: روستاهای کول فرح، اژگیل، کوهشور، کلدوزخ
ایل قاجار قاجارها حداقل از قرن نهم ه‍.ق و بعد از آن در قراباغ، بوزوق، آیدین آناتولی و حلب شام و از اوایل قرن یازدهم ه‍.ق در استرآباد و مرو ساکن بودند. مردم داغستان حداقل تا قرن سیزدهم، اهالی گنجه و قراباغ و ایروان را قاجار عنوان می‌کردند. در محرم ۱۱۹۵ در بارفروش، آقا محمدخان به اسارت لاریجانی ها در آمد و با وساطت حاجی خان حلال خور و عباسقلی بیگ لاریجانی به همراه همسر و فرزندان برادر در بندپی تحت‌الحفظ نگهداری می شد. مدتی نگذشته بود جماعت حلال خوریه با نیروی نظامی، او و حرمش را در بازگشت به بار فروش و رهایی کمک کردند. پس از فتح تهران در ۱۱۹۸، آقا محمد خان دستور داد آسیه خانم و دو فرزندش از مازندران به تهران بیایند و از آن پس محل استقرار آنان تهران بود. آقا محمدخان در ۱۲۰۰ رسماً بر تخت سلطنت تکیه زد و سلسله قاجار، حکومت بر ایران را آغاز کرد. در کتاب خواجه تاجدار نوشته ژان گور که ذبیح‌الله منصوری آن را به پارسی برگردانده‌است آمده است:  ایل قاجار توسط شاه عباس در شرق طبرستان و در استرآباد یا همان گرگان کنونی سکونت داده شدند تا سدی در برابر حملات قبایل ترکمن شمالی باشند. آقامحمد خان در این زمان برای مطیع کردن برادران خود به جنگ با آنان پرداخت و حتی یکبار با شورش برادرش حسین قلی خان تا پای مرگ پیش رفت. ولی سرانجام در بندپی توسط حاجی خان حلال خور و عباسقلی بیگ لاریجانی و چند برادرش نجات یافت و به ساری آمد و تاج سلطنتی را که توسط زرگران ساری ساخته شده بود بر سر نهاد و پایتخت خود را ساری نهاد و به دستور وی جشن نوروز را با تشریفات زیاد برگزار نمودند. در زمانی که افغان‌های غلجه‌زایی قندهار به رهبری محمود افغان به اصفهان تاخته، این شهر و شاه سلطان حسین را محاصره کردند فتحعلی‌خان قاجار رئیس شاخه اشاغی‌باش ایل قاجار به کمک پادشاه صفوی آمد ولی شاه سلطان حسین به خاطر محاصره اصفهان و به خطر افتادن جان خانواده صفوی که اسیر محمود بودند به او پیغام داد که با افغان‌ها درگیر نشود به همین سبب او دوباره به مازندران برگشت.
خاندان غیابی شاملو در زمان حکومت قاجار، بزرگان کشور خود را در اطاعت پادشاه وقت یعنی سلطان آقا محمد خان قاجار در می‌گذارند. شاملوها هم از این قاعده مستثنا نبودند و در اردوکشی‌های متعددی شهریاران قاجار را همراهی نمودند. در این دوران ایل شاملو هم مانند ایلات دیگر ایران اسکان گزید و هر شاخه از این ایل مستقلاً به فعالیت پرداخت. به نحوی که دیگر آن جنبه‌ی تحرک دسته‌جمعی در رفتارهای جمعی آنها مشاهده نمی‌شد.
مینودشت الف- گرایلی‌ها: با آنکه قاجارها طوایف مهاجری بودند که در زمان شاه عباس اول به استرآباد کوچانده شدند، در زمان آقا محمد خان با توجه به اهمیت منطقه مینودشت عده‌ای از ترکان گرایلی به این منطقه کوچانده می‌شوند چنان‌که برخی محققین بر این عقیده‌اند که آن عده از ترک‌های مینودشت که از ایل گرایلی هستند توسط آقا محمد خان از کالپوش به این منطقه کوچانده شده‌اند. رابینو نیز بر این عقیده است که گرایلی‌ها را آقا محمد خان از کالپوش به مازندران آورد. ایل گرایلی از زمان حکومت ایلخانان در دشت حلقه ساکن بودند اما بعد از مدتی به منطقهٔ گوکلان مهاجرت کردند ولی بر اثر فشار اقوام ترکمن و ازبکان از آنجا به کالپوش مهاجرت نمودند و در زمان آقا محمد خان تعدادی از آن‌ها دوباره به حاجیلر کوچانده شدند. در حال حاضر خانواده‌هایی با نام خانوادگی «گرایلو» و «گرایلی» در مینودشت و گالیکش زندگی می‌کنند.
میرزا خسروبیگ گرجی این کتاب شامل غزلیات ۵۶ شاعر است که از برخی از آن‌ها عبارت اند از: میر سید علی مشتاق، آقا محمد عاشق، لطف علی بیگ آذر، منشی صاحبرای آزاد، میر هوتک خان افغان، افغان خان آماسی، پیام اکبر آبادی، شیخ محمد علی حزین، فتح علی شاه قاجار، سید صابر علی تتوی صابر، میرزا محمد تقی صهبا، هزار جویبی طوفان، منشی شیوک رام عطارد، سید عظیم الدین تتوی، میر کرم علی خان کرم، میرزا غلام علی تتوی مؤمن
دهستان لکستان حرکت ترکان لک به سلماس در اوایل سلطنت آقا محمد خان قاجار ریاست لک‌های سلماس با سلطان احمد لک بود به نظر می‌رسد نام روستای سلطان احمد از نام رئیس ایل لک سلماس گرفته شده‌است.
سربندان مردم روستا سربندان از تبار کردهای کرمانج هستند که در زمان آقا محمد خان قاجار از چناران به این ناحیه کوچ داده شده‌اند. آیین علم گردانی ۵۰۰ ساله در این روستا که در ماه محرم هر سال برگزار می‌گردد به ثبت معنوی رسیده است.
شهرستان تنکابن بهاءالدین محمد بن حسن بن اسفندیار نویسنده کتاب تاریخ اسفندیار که در قرن ششم و هفتم می‌زیست در این زمان حدود مازندران را از دینار جاری در شرق ملاط که در نزدیکی هوسم (رودسر) قرار دارد می‌داند پس در این زمان حدود تنکابن جزء مازندران محسوب می‌شده‌است. زمانی که خان زند به قدرت رسید هدایت‌الله خان فومنی حاکم گیلان در سال ۱۱۸۵ قمری به منظور توسعه قلمرو خود به طرف شرق گیلان روی آورد و تنکابن را از غرب مازندران ضمیمه گیلان کرد و یکی از افراد قوی حصارلو را به حکمرانی تنکابن برگزید که بر ذائقه مردم تنکابن علی‌الخصوص طوایف مهم و مدعی خوش نیامد. برای چاره جویی، شکوه و شکایت از حاکم ظالم وقت سه نفر از سران طوایف و بزرگان قبایل و منطقه که یکی از آنان مهدی خان خلابر بوده‌است به شیراز رفته و به ملاقات با شاه زند نائل آمدند و نظر خان زند را از طایفه حصارلو برگرداندند و کریم خان زند حکم حکومت تنکابن را به نام مهدی خلابر صادر کرد و به وی لقب خان را اعطاء کرد. مهم‌ترین ماجراجویی و فرصت خواهی خان خلابران همدستی وی با آقا محمد خان قاجار درایام مبارزاتش علیه زندیه بود. با روی کار آمدن قاجار خلابران تنکابن برای تحکیم پایه‌های حکومت قاجار از جان مایه گذاشتند و در سخت‌ترین لحظات در کنار این ایل قرار داشتند. مهدی خان خلابری (تنکابنی) دربسیاری از صحنه‌ها به فریاد آغا محمد خان و کسان او رسیده و از همین رو قدرت او رو به فزونی نهاد. در سال ۱۱۹۵، آقامحمدخان قاجار مهدی خان خلابر را همراه مرتضی‌قلی‌خان قاجار (برادر آقامحمدخان قاجار) برای فتح گیلان به گیلان فرستاد. پس از فتح گیلان مهدی خلابر از آقامحمدخان خواست تا با جدایی تنکابن از گیلان و الحاق آن به مازندران موافقت کند. با موافقت آقامحمدخان در این سال، ولایت تنکابن ضمیمه مازندران شد و نواحی کلاردشت و کجور به تنکابن الحاق شد و این‌گونه ولایت محال ثلاث / ثلاثه تشکیل شد. مهدی خان خلابر از اجداد پدری محمدولی‌خان تنکابنی بوده‌است که عامل اصلی بازگردانده شدن تنکابن از گیلان به مازندران بوده‌است.
لکان (خمین) در زمان حمله آقا محمد خان قاجار و اخراج حاکم نیشابور، علی دوست خان بیات و ایل بیات که از ایلات افشار بودند؛ فرزندان و نوادگان وی به مناطق مرکزی کشور کوچ می‌کنند و خان باباخان یکی از نوه‌های وی به لکان کوچ می‌کند و با خرید املاک قلعه اربابی خود را می‌سازد و بقیه زمین‌ها را نیز به دست می‌گیرد. این روستا براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۷۰ نفر (۲۵۶خانوار) بوده‌است.
استان فارس پس از مرگ کریم‌خان در سال ۱۱۹۳ هجری قمری، بر سر جانشینی او میان بازماندگانش اختلاف پدید آمد و سرانجام، لطفعلی‌خان زند به فرمانروایی رسید. پس از آن، فارس در جنگ‌های بین لطفعلی‌خان زند و آقا محمد خان قاجار آسیب فراوان دید و سرانجام قاجاریه حکومت یافتند. پس از وفات فتحعلی‌شاه در سال ۱۲۵۰ هجری قمری، پسرش حسینعلی میرزا فرمانفرما در فارس به دعوی سلطنت برخاست، اما کاری از پیش نبرد.
استان گیلان او در یک حمله ناگهانی توسط سران قاجار دستگیر و اعدام شد. آن‌ها هدایت الله، فرزند جوان آقا جمال را به فرمانروایی رشت منصوب کردند. پس از رسیدن کریم خان به قدرت هدایت الله خان به تهران فرستاده شد و یک حامی کریمخان در ۱۷۶۰ جایگزین او شد؛ ولی وقتی کریمخان در یک کارزار نظامی در آذربایجان بود هدایت الله خان به گیلان گریخت و دوباره به مقام فرمانروایی گیلان رسید. بعد از مدتی جنگ و گریز، کریمخان نهایتاً او را ۱۷۶۷ به فرمانروایی گیلان منصوب کرد و دختر او را به عقد پسرش ابوالفتح خان درآورد. هدایت الله خان توانست شبه-استقلال گیلان را تا رسیدن آغا محمد خان به قدرت در دهه ۱۷۷۰ حفظ کند. در ۱۷۷۳ او سعی کرد حمایت روس‌ها را کسب کند و وقتی موفق نشد در ۱۷۷۹ به فتحعلی خان خان خانات قبه برای کمک روی آورد. علاقه هدایت الله خان به حفظ حدی از استقلال باعث شد او در آخرین تلاش برای مقاومت علیه حاکمیت در حال ظهور قاجار دوباره از روس‌ها تقاضای حفاظت کند. گرچه نپذیرفتن تقاضای روس‌ها برای الحاق بندر انزلی منجر شد روس‌ها آغا محمد خان را تحریک کنند که گیلان را فتح کند. مصطفی خان دولو با ۶۰۰۰ سرباز به رشت حمله کرد و هدایت الله خان را شکست داد. وقتی او در یک کشتی روسی پناه گرفت، روس‌ها او را به آقا علی تنها بازمانده خاندان آقا رفیع شفتی که همگی توسط هدایت الله کشته شده بودند تحویل دادند. او توسط آقا علی اعدام شد. گیلان تحت فرمانروایی هدایت الله که تجارت خارجی را با جذب شمار زیادی از ارامنه، روسها، یهودیان و هندیان به رشت حمایت می‌کرد پیشرفت کرد. آن‌ها در کاروانسراهای جداگانه می‌زیستند و تجارت می‌کردند. او با حکمرانی در یکی از بارونق‌ترین ایالات ایران با یک درآمد سالانه قابل توجه (حدود ۲۰۰ هزار پاوند) در یک دوره طولانی ثروت زیادی به دست آورد و با سخاوتمندی زیست. او خراج بزرگی از ابریشم و طلا به حاکمان از محمدحسن خان تا کریمخان و آغامحمدخان می‌فرستاد. او درباری درخشان و با مبلمان عالی و شراب‌های قوی و بردگان گرجی، و یک ارتش حقوق بگیر از ۱۵ هزار مرد داشت که می‌توانست ده هزار نیروی ایالتی هم بدان بیفزاید. او علاوه بر درآمد سرشار از تولیدات محلی خصوصاً ابریشم، از مالیات ثابت سرانه بر جامعه بزرگ ارمنی و نیز از تجارت با روس‌ها که یک پست تجاری مستحکم در انزلی داشتند کسب می‌کرد.
محمد تقی خان بختیاری علی خان پسر حبیب‌الله خان بعد از پدر عهده‌دار زمام داری طوایف کیانرسی و طوایف وابسته به آن شد .او با استفاده از نسبت خویشاوندی با حکومت قاجاریه و لیاقت شخصی خود به قدرت فراوانی دست یافت و مشاور ارشد ایلخانی بختیاری چراغ خان بابادی شد. این قدرت زیاد علی خان سرانجام باعث حساسیت فتحعلی شاه قاجار شد و سرانجام با بد گویی فتحعلی‌خان کیانرسی پسر علیمردان خان کوچک پسر زمان خان و تحریک فتحعلی شاه توسط او، شاه قاجار فرمان عزل علی خان و کور کردنش با میل را صادر کرد و مقام حکومت طوایف چهارلنگ به حسن خان پسر فتحعلی خان کیانرسی سپرده شد. علی خان بعد از کور شدن در روستایی در فریدن گوشه نشینی اختیار کرد و بعدها در زمان به قدرت رسیدن محمد تقی خان همراه پسرش بود و احتمالاً بعد از سال هزار وسیصد وچهل پنج قمری (۱۳۴۵ ه.ق )فوت نمود.
اخته کردن اخته کردن پسران در تاریخ ایران سبب تنش‌های فراوانی شد. آغا محمد خان قاجار (آغازگر سلسله قاجاریه) که دستور کور کردن مردان کرمان به جرم طرفداری از لطفعلی خان زند (برادرزاده کریم خان زند)، شکنجه وحشیانه و قتل لطفعلی خان را صادر کرد، در کودکی به دست عادلشاه جانشین نادر شاه یا به نقلی توسط سردار زند به عنوان مجازات تجاوز به نامزدش پیش از عقد اخته شده بود. (ذکر کلمه آغا بجای آقا به همین مناسبت است) وی نیز پسر لطفعلی خان زند را پس از اسارت، اخته کرد.
قلعه آقا خان لیراوی قلعه آقا خان لیراوی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان دیلم، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آقا محسن آشتیانی پس از وفات کریم‌خان فرزندانش به دلیل حُسن خدمت در دربارِ قاجار باقی ماندند و تا اواخر دورهٔ قاجار، بیشتر نوادگان آقا محسن تا یک قرن بعد از او مناصب مهم دیوانی داشتند و اغلب از مستوفی‌های بزرگ بودند.
کریم‌خان زند مدعی دیگری که در موقع ضعف افشاریه سر به دولت خواهی و سلطنت طلبی برداشت محمد حسن خان قاجار پسر فتحعلی خان بود که پدر او را به توطئه نادرشاه طهماسب ثانی کشته بود. محمد حسن خان که در تمام مدت اقتدار نادر در دشت ترکستان می‌زیست و چندبار نیز به یاری ترکمانان به استرآباد حمله برد و مغلوب شد و پس از قتل نادر به سواحل بحر خزر آمد و در این حدود به بسط قدرت و جمع اعوان مشغول گردید و عدهٔ بیشماری از ترکمنان و قاجاریه را گرد خود جمع کرد.
قهرمان میرزا در سال ۱۲۴۷ هجری قمری از طرف پدر حاکم سبزوار با وزارت میرزا محمد رضا فرهانی پسر عموی میرزا ابوالقاسم قائم مقام بوده و یک سال بعد حکومت یزد یافت. پس از مرگ عباس میرزا، محمد میرزا برادر ارشد قهرمان میرزا که برای تعیین تکلیف ولیعهدی به تهران می‌رفت، نیابت حکومت خراسان رابا وزارت میرزا محمد رضا خان فراهانی و سرداری(فرمانده قشون) دائیشان نورمحمد خان دوّلو قاجار پسر میرزا محمد خان دوّلو امیرکبیر بیگلربیگی به او واگذار کرد.
میرزا حسین کسمایی پدرش آقا محمدابراهیم ارباب کسمائی از تجار فعال در رشت، متولد روستای کسما بود. از ارباب سه فرزند ذکور به وجود آمد بزرگترین شان آقا میرزا حسین خان معروف به کسمائی است. دوم آقای آقا محمد آقا، سوم آقای علی آقا. علی آقا در جوانی درگذشت، معروف است که خودکشی کرده‌است. کسمائی نوکری نکرد. او در جوانی در رشت علوم دینی تحصیل کرد در همین ایام نیز نزد مسیو ژان فرانسوی، زبان فرانسه را آموخت و برای ادامه تحصیلات اش به کربلا رفت. در این زمان عمامه و ریش بلندی داشت.پس از دو سال به گیلان برگشت و به عنوان شیخ حسین شناخته شد. بازارچه سبزه میدان رشت و قریه سالکسر فومن از پدر به او ارث رسید.
محمدابراهیم علم محمد ابراهیم خان علم در جوانی به قدرت رسید و به فرمان مظفرالدین شاه حاکم بیرجند و جنوب خراسان شد. پس از درگذشت پدر، لقب شوکت الملک را هم به ارث برد. در اواخر دوران قاجار به حمایت از رضاخان سردار سپه برخاست و در جریان قیام کلنل محمد تقی خان پسیان همراه دولت مرکزی با او مقابله کرد. اما رضا شاه پس از به قدرت رسیدن، از بیم محمدابراهیم خان در شرق کشور، او را به تهران فراخواند.
تاریخ قره باغ میرزا جمال جوانشیر غره باغی فصل هفتم. به بررسی اوضاع فره باغ و قفقاز پس از قتل آقا محمد خان، چگونگی ورود ابراهیم خان به قره باغ، به سلطنت رسیدن فتحعلی شاه، اطاعت ابراهیم خان از وی، به زئی گرفتن آقا بیگم دختر ابراهیم خان توسط فتحعلی شاه، شروع جنگ های روس و ایران، روابط ابراهیم خلیل خان با روس ها، مرگ محمد حسن آقا فرزند ارشد ابراهیم خان، تعیین مهدی قلی خان فرزند دیگر خان از روش روس ها به جانشین وی، قتل سبسپانوف، گرایش ابراهیم خان و خانات دیگر قفقاز به سوی ایران و قتل ابراهیم خلیل خان به وسیله روس ها با هماهنگی فرزند و نوه وی می پردازد.