mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
شاهرخ‌شاه شاه قاجار، پیام‌هایی برای همهٔ خان‌های خراسان که عادت کرده بودند در این حدود حکمرانی کنند فرستاد و آن‌ها را ملزم کرد که در خطهٔ خراسان به هرجا می‌رسد به پیشواز آیند و مراتب بندگی را به‌جا آورند. حاکمان خراسان که ظاهراً از نادرمیرزا فرزند شاهرخ، فرمان می‌بردند یکی پس از دیگری وارد اردوی شاه قاجار شدند. همگی آنان با نیت‌ها و روشهای گوناگون به پیشواز آمدند. عباسقلی خان رئیس ایل بیات حاکم نیشاپور، الهیارخان خلج حاکم سبزوار، حمش خان و امیرگونه خان حاکمان چناران، خان‌های ترشیز و قاین و میرحسین خان از اهل بنی شیبان که پیش از آن با فتحعلی‌خان قاجار دوستی و اینک حاکم طبس بودند، به پیشواز آمدند. هنگامی که آقامحمدشاه، به نزدیکی مشهد رسید، صادق‌خان شقاقی برگماشت تا با لشگریان (۸ هزار نفری) شهر را اشغال کند. سلیمان خان قاجار، یکی از خویشاوندان آقامحمدشاه مامور شده بود که همچنان شاه به شهر نزدیک می‌شود، به وسیلهٔ جارچیان عظمت و بزرگواری پادشاه تازه را که برای استقرار نظم و حکومت عدل به اینجا می‌آید، اعلام دارد. آقامحمدشاه، خود به فاصلهٔ کمی از شهر اردو زد تا به پابوسی او آیند. نامه ای از نادرمیرزا به او رسید؛ این شاهزاده عاقلانه تر دیده بود که با خانواده خویش نزد امیر هرات برود. نادرمیرزا برای حفظ ظاهر، از آقامحمدشاه اجازه مرخصی خواسته بود. در خلال آن حال از نادرمیرزا فرزند شاهرخی که در مشهد بود، عریضه‌ای به نظر خورشید آراء رسیده بنابر استیلای وحشت، استدعای رخصت نمود. آن حضرت، مرخصش فرمودند که به هر جهتی که خواهد با کوچ خود برود. نادر میرزا به محض حصول اذن و یافتن اشاره کوچ و متعلقان خود را گرفته راه هرات سپرد. بعد از حصول رخصت، نادرمیرزا پدر نابینای خود را در مشهد گذاشت و از بیم خان قاجار به هرات گریخت. تازه خرگاه شاهی برافراشته شده بود که خبر ورود شاهرخ‌شاه به اتفاق پسر کوچکش قهارقلی میرزا و یکی از مجتهدان بزرگ مشهد، به‌نام میرزا محمدمهدی را دادند. آنها در آنجا ابتدا به گرمی توسط حسین قلی خان، خواهرزاده آقا محمد شاه پذیرایی شدند ولی آقامحمدشاه هیچ حرکتی برای پیشواز آنان نشان نداد، ماند تا آنان به سراپرده رسیدند، آنگاه به پادشاه نابینا اجازه نشستن داد. میرزا مهدی نیز چنانکه در شأن و مقام روحانیش بود نشست. شاهرخ‌شاه و یارانشان شب را در اردوگاه گذراندند و بامدادان فرمان‌های شاهی به آنان ابلاغ شد که می‌بایستی به ملتزمان رکاب پیوسته و وارد مشهد شوند. آقامحمدشاه، به دنبال حرکت مشهور شاه عباس بزرگ، با پای پیاده به عنوان زائری به مشهد وارد شد. از دروازه شهر تا حرم را پیاده پیمود در حالی که چشمانش اشک می‌ریخت و زمین را می‌بوسید. سپس وارد حرم شد و چندبار زریح را بوسید و دقایقی مشغول دعا شد.
گرجی‌های ایران نادر شاه افشار بعد از قرار مصالحه با دولت عثمانی در پائیز سال ۱۱۴۸ ق عازم گرجستان شد. «هنگام ورود به تفلیس، نادر مورد پذیرایی شایانی قرار گرفت. خیابان‌ها با قالی مفروش شده و شهر تزئین یافته بود. وی با گرجی‌ها خوشرفتاری کامل نمود، اما ۶٬۰۰۰ خانواده را که مقابل او مقاومت کرده بودند به خراسان تبعید کرد.»
تبادکان در سال ۱۳۸۶ و هم‌زمان با عملیات عمرانی در روستا، پنج مقبره شناسایی و پس از تأیید کارشناس به عنوان امام زاده شناخته شد. امامزادگان تبادکان پنج تن هستند و محله‌ای که در شمال شهر مشهد قرار دارد، به‌خاطر انتساب به همین امامزادگان، از قدیم «پنج تن» خوانده می‌شده‌است.
بیدخت بیدُخت شهری در بخش مرکزی شهرستان گناباد استان خراسان رضوی ایران است. این شهر در فاصله۲۹۲ کیلومتری جنوب شهر مشهد و ۵ کیلومتری شهر گناباد قرار گرفته‌است. شهرداری بیدخت از بهمن ۱۳۹۳ عضو سازمان بین‌المللی شهرداران صلح است. این شهر مدفن برخی از رهبران دراویش گنابادی از جمله نورعلی تابنده است که در مقبره‌ای به نام مزار سلطانی بیدخت مدفون می‌باشند.
آرامگاه نادرشاه آرامگاه نادرشاه بنایی است در مجموعه باغ موزه نادری در شهر مشهد که به یادبود نادرشاه افشار در سال ۱۳۴۲ خورشیدی به دست هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده‌است. ساختمان آرامگاه نادر شاه از قسمت مرکزی که محل دفن نادرشاه است و دو تالار موزه تشکیل شده که یکی از آن‌ها موزه اسلحه دوره‌های مختلف تاریخ ایران و دیگری موزه اسلحه و آثار مربوط به دوران نادرشاه را نمایش می‌دهد.
قادرآباد (خرم‌بید) قادرآباد شهری در بخش مشهد مرغاب شهرستان خرم‌بید استان فارس ایران است. این شهر، مرکز بخش مشهد مرغاب می‌باشد و در چند کیلومتری مقبره کورش بزرگ واقع شده ‌است.
زیب‌النسا زیب‌النسا در آنجا پس از تحمل ۲۰ سال حبس، بیمار شد و پس از هفت روز بیماری در حالی که اورنگ‌زیب در سفری به دکن بود، در شاه جهان‌آباددرگذشت. منابع متعارض تاریخ درگذشت وی را به تناوب ۱۷۰۱ میلادی و ۱۷۰۲ میلادی بیان می‌کنند. مقبره او در باغ «سی‌هزار درخت»، در خارج از دروازه کشمیر، دروازه شمالی شهر، قرار داشت. وقتی که خط راه‌آهن در دهلی کشیده شد، مقبره او با سنگ قبرش به مقبره اکبر در سیکندرای آگره منتقل شد. یک مقبره منتسب به او در نوانکوت لاهور در پاکستان وجود دارد، اما دربارهٔ درستی آن تردید وجود دارد.
اسماعیل طلایی نادرشاه پس از نبرد اعلام کرد به هر کس که آن سنگ را بدون رسیدن آسیبی طی ۱۲ شبانه روز به مشهدالرضا برساند، هدیه ویژه‌ای خواهد داد. فردی داوطلب انجام این کار شد و سنگ را به حرکت درآورد. این فرد در بین راه با خود محاسبه کرد که اگر شاه گفته برای رساندن این سنگ به مشهد طی ۱۲ روز جایزه‌ای ویژه خواهد داد به‌طور حتم اگر در زمان کمتری آن را برسانم جایزه‌ام بیشتر می‌شود. همین مسئله باعث شد تا او کل توان خود را به کار گیرد و سنگ را به جای ۱۲ شبانه روز طی مدت زمان ۹ شبانه روز به مشهد برساند. پس از آن به نزد نادر شاه رفته و تقاضای جایزه می‌کند اما نادرشاه دستور داد تا مطابق رسم آن زمان که چشم‌های نافرمانان را کور می‌کردند، چشم‌های حامل سنگ را کور کنند. پس از چند روز که خشم شاه فروکش کرد، دستور داد مرد کور را نزد وی بیاورند و هدیه‌ای به او ارزانی کرد و گفت که او هم می‌دانسته می‌توان کمتر از ۱۲ روز سنگ را از هرات به مشهد منتقل کرد.
تاریخ تاجیکستان سده‌های۴–۷ قمری (۱۰–۱۳ میلادی)، عصر بالندگی معماری ماوراءالنهر است و تاجیکستان هم از آثار این دوره بی‌بهره نیست؛ بیشتر این آثار آرامگاه‌های پیشوایان دین و امیران است؛ از آن جمله است: آرامگاه خواجه مشهد، طلا حلاجی، خواجه سرباز، خواجه دُربد و آق مزار در شهر توز، مزار محمد بشارا در پنجکنت، مقبرهٔ خواجه نقشران در نزدیکی ریگر (تورسون‌زادهٔ کنونی)، مقبرهٔ امیر حمزه و مزار چارکوه در اسفره، و آرامگاه حضرت شاه در اوراتپه. برخی از این آثار حالتی نیمه‌ویران دارند. دو محراب از دهکده‌های اشت و اسکادر که در موزهٔ بهزاد شهر دوشنبه محفوظ است، از نمونه‌های عالی گچ‌بری روزگار سامانیان است. نامی‌ترین بنای دورهٔ سامانی، آرامگاه منسوب به نصر بن احمد در بخارا است که اگر چه از قلمرو تاجیکستان بیرون مانده، اما تاجیکان آن را از یادگارهای تاریخی خود می‌شمارند.
شاهرخ‌شاه شاهرخ‌میرزا فرزند رضاقلی میرزا، بزرگترین فرزند نادر شاه (۱۷۳۶–۱۷۴۷ میلادی) بود. مادر شاهرخ، شاهزاده خانم صفوی، فاطمه‌سلطان بیگم، دختر شاه سلطان حسین (۱۶۹۴–۱۷۲۲ میلادی) بود، بنابراین شاهرخ را جزئی از خاندان سلطنتی صفوی می‌دانند. شاهرخ‌میرزا در یکم فروردین ۱۱۱۳ خورشیدی در مشهد به دنیا آمد.
مشهد در زمان شاه طهماسب اول، خوانین شیبانیان چند بار به مشهد حمله و یک بار در سال ۹۳۶ آن را تصرف کرد. سال ۹۹۷ سال فاجعه‌انگیزی برای مشهد بود. عبدالمؤمن شیبانی پس از چهار ماه محاصره، شهر را مجبور به تسلیم کرد. خیابان‌های شهر مملو از خون شدند و غارت و تاراج سرتاسری در دروازه‌های منطقهٔ مقدس تمامی نداشت. شاه عباس اول که از سال ۹۹۳ تا صعود رسمی تاج و تختش به قزوین در سال ۹۹۵ در مشهد زندگی می‌کرد، تا سال ۱۰۰۶ قادر به بازپس‌گیری مشهد از ازبک‌ها نبود.
محمود میمندی محمود میمندی وزیر نادر شاه و از اهالی روستای میمند از توابع شهرستان شهر بابک بوده‌است. او یکی از نزدیک‌ترین افراد نادر شاه بوده و در فتح دهلی نیز از افراد تأثیرگذار بوده‌است.
مطلع الشمس این کتاب سه جلدی در قالب یک کتاب راهنمای سفر از تهران به مشهد شروع شده و سپس در بخش معرفی مشهد به صورت گزارشی اختصاصی به بیان تاریخ و جغرافیای این شهر می‌پردازد. جلد نخست کتاب مطلع‌الشمس گزارش سفر کاروان ناصرالدین‌شاه از زمان ترک دارالخلافه (تهران) تا رسیدن به شهر مشهد را در برمی گیرد. در این جلد شرح سفر کاروان شاه با گذر از شهرهای دماوند و فیروزکوه تا قوچان و سپس رسیدن به مشهد گزارش شده است. جلد دوم کتاب مطلع الشمس به معرفی شهر مشهد و آثار و ابنیه و اماکن مهم آن با تأکید بر حرم رضوی و بقاع و ابنیهٔ وابسته به آن می‌پردازد. سومین و آخرین مجلد کتاب مطلع الشمس به بیان سفر بازگشت کاروان ناصرالدین شاه به تهران از مسیر نیشابور و سبزوار پرداخته است.
تاریخ اردبیل پس از اسلام شهر اردبیل در عهد صفویه به حد اعلای ترقّی خود رسید. مردم اردبیل تا قرن هشتم هجری قمری، شافعی مذهب بودند. اما در قرن نهم هجری قمری، در زمان خواجه علی معروف به سیاهپوش نهضت تشیع در اردبیل بروز کرد و در اواسط این قرن بود که مریدان شیخ صفی به عنوان جهاد مذهبی به کشورهای مجاور، داغستان و چرکسان و گرجستان حمله می‌بردند. سرانجام همین نهضت تشیع موجب تشکیل دولت جدید صفوی گردید. اردبیل در زمان سلطان جنید، جد شاه اسماعیل اول در شمار شهرهای محترم و مقدس شیعیان مانند مکّه، نجف، مشهد و کربلا درآمد. در دورة صفوی، اردبیل دارالامان و بست و پناهگاه مجرمان بود و شاه عبّاس در شعبان ۱۰۱۴ هجری قمری، فرمانی صادر کرد که اردبیل که به وسیله امیر تیمور گورکان دارالامان اعلام شده بود، همچنان دارالامان باقی بماند. نام اردبیل در جنگ‌های ایران و عثمانی مکرّر آمده‌است. شاه تهماسب دوم پس از فتح تبریز به دست ترکان عثمانی، از آنجا به اردبیل و سرانجام به قزوین و تهران گریخت. آذربایجان موقّتاً زیر فرمان ترکان عثمانی قرار گرفت ولی نادر شاه، عثمانیان را در سال ۱۱۴۲ هجری قمری، بیرون راند و چند سال بعد در مغان تاج‌گذاری کرد و تشریفات این تاج‌گذاری در اردبیل به عمل آمد. بعد از انقراض صفویه، اردبیل اهمیت و اعتبار اولیة خود را از دست داد و در این امر، خواست نادر شاه اثر مستقیم داشت، زیرا که او از صوفیان و شیخاوندان صفوی اردبیل بیم داشت و از هر اقدامی که موجب تضعیف آن‌ها می‌شد، خودداری نمی‌نمود و برای از بین بردن علاقه مندان مؤثّر خاندان شیخ صفوی همواره تلاش می‌نمود.
قاجاریان پس از شورش افغان‌ها و فروپاشی حکومت صفویه، شاه تهماسب دوم - پادشاه آواره صفوی - پس از مدتی به مازندران گریخت و فتحعلی‌خان قاجار خدمت وی را پذیرفت. فتحعلی خان قاجار سردار سپاه تهماسب دوم شد و در حقیقت تهماسب بازیچه‌ای در دست فتحعلی خان بود. اما با پیوستن نادر به سپاه تهماسب، فتحعلی خان مقام پیشینش را از دست داد و در مشهد به تحریک نادر کشته شد.
نادرشاه اعتبارِ وی پیوسته افزایش یافت زیرا سپاهِ تهماسب را به پیروزی‌های فراوانی رساند. با این وجود، روابط او با شاهزادهٔ جوانِ مردّد — یا به‌عبارتِ بهتر وزیرانِ حسودِ شاهزاده — همچنان پرتنش بود. نادر از سوی درباریان نکوهیده می‌شد و سرانِ کُردی هم که پیشترها با نادر جدال‌های تلخی داشتند، بر تنش می‌افزودند. تهماسب در جِمادیُ‌الثّانیِ ۱۱۳۹ ه‍.ق/فوریهٔ ۱۷۲۷ م مخفیانه از مشهد خارج شد و نزد کُردهای خبوشان رفت و در آنجا نادر را به خیانت محکوم کرد و از سراسرِ کشور خواست تا بر ضدِ نادر به جمع‌آوریِ لشکر بپردازند. از آن سو، نادر همهٔ داراییِ تهماسب و وزیرانش را در مشهد مصادره کرد و برادرش ابراهیم خان را برای کنترلِ مشهد گذاشت و خودش به خبوشان رفت. پس از برخوردِ کوچکی با کردها، خبوشان را محاصره کرد و کردهای طایفهٔ قَرَه چورلو را به اسارت گرفت و دستورِ حفرِ خندقی را داد تا اسیران را در آن بیندازند و به زنده‌به‌گور کردن تهدیدشان کرد، هرچند بعد آنان را آزاد کرد. تهماسب شکست خورد و پشیمان شد و از محمدحسین مجتهد خواست تا با نادر مذاکره کند. سرانجام توافقی صورت گرفت و نادر به مشهد بازگشت و با دخترِ یکی از سرانِ کرد ازدواج کرد. بااین‌حال پشیمانیِ تهماسب و ازدواجِ نادر هیچ‌یک سبب نشد تا تنش میان این دو فروکش کند. نادر در مشهد به‌سرعت کارگاه‌ها و اداراتِ سلطنتی را مهر و موم کرد و اوضاع را سامان داد. درحالی‌که تهماسب اصرار داشت تا ابتدا اصفهان از دست افغان‌های غل‌زایی رها شود، نادر دوراندیشانه بر این نظر بود که ابتدا باید به سراغ ابدالی‌های هرات رفت و آنان را به اطاعت درآورد. در این میان توطئه‌های وزیرانِ تهماسب علیه نادر تمامی نداشت و پیوسته کردهای خراسان و ترکمن‌ها را علیه او تحریک به شورش می‌کردند؛ و تنها وفاداریِ ابراهیم خان برادر نادر و تهماسب خان جلایر به نادر بود که او توانست با اتکا به آنان به سرکوبِ شورشگران بپردازد.
هندل‌آباد (مشهد) مقبره امامزادگان عبادالله الصالحین در این روستا قرار دارد. بر اساس شجره نامه‌ای که در مقبره امام زادگان یاد شده موجود است سال فوت ایشان پس از حضور امام رضا (ع) در منطقه خراسان ذکر شده‌است.
شاه تهماسب دوم پس از تسخیر مشهد اعتبار نادر بسیار بالا رفت و از آن زمان در دستگاه حکومت شخصیتی وفادار و صدیق معرفی شد. لشکرکشی‌های بسیار نادر قوچان، درگز، مرو، استرآباد و مازندران را آرام نمود؛ و این موفقیتها پادشاه افغان را سخت به تشویش انداخت. او سپاهی برای مبارزه تدارک دید اما در ۳۰ سپتامبر ۱۷۲۹ در نبردی در ساحل رود مهماندوست مغلوب نادر شد و به تهران و سپس به اصفهان عقب‌نشینی کرد و در نهایت در ۱۳ نوامبر ۱۷۲۹ در نبرد مورچه‌خورت در ۶۰ کیلومتری اصفهان شکست خورد و فرار کرد.
اردوی ملی افغانستان پس از شاه امان‌الله در افغانستان، حبیب‌الله کلکانی سلطنت را بدست آورد و اردو قبلی به کلی مورد تاراج قرار گرفت. محمد نادر شاه که در اردو امان‌الله شاه زحمات زیاد را متقبل گردیده بود توانست با حیله و نیرنگ حبیب‌الله کلکانی را به قتل برساند. پس از آن به تشکیل اردو پرداخت. محمد نادر خان در اندک مدت با تطبیق زور و قدرت دولتی اردو منظم‌تر و نیرومندتری از اردو عصر امان‌الله شاه به وجود آورد و آن را با اسلحه عصری که بخش زیادی از آن را از انگلستان به اعانه گرفته بود و بخش دیگر آن را از سایر کشورها خریداری کرده بود مجهز گردانید. برای مکتب جنگی ساختمان تازه‌ای در بالاحصار اعمار نمود. تعداد اردو محمد نادر خان به قرار نوشته «جورج ارتی» چهل هزار نفر بود که بعد از کشته شدن محمد نادر خان، پسرش اعلیحضرت محمد ظاهر شاه پادشاه شد.
نادرشاه ظاهراً نبردِ نادر با ابدالی‌های افغان در هرات، ذهنیتِ اشرف را — که پیش از آن تهماسب را خطری نمی‌پنداشت — تغییر داد. او در ۱۳ مُحَرَّم ۱۱۴۲ ه‍.ق/اوت ۱۷۲۹ م، با لشکری ۳۰٬۰۰۰ نفری برای حمله به نادر و تهماسب از اصفهان به سوی مشهد حرکت کرد. برخلاف تصورش — که احتمالاً طولانی شدنِ درگیریِ نادر با ابدالی‌ها بوده و می‌خواسته‌است تا نادر را با تصرفِ مشهد غافلگیر کند — سرعتِ پیروزیِ نادر در نبرد با ابدالی‌ها اهداف او را برهم زد. سپاهِ اشرف ابتدا به شمالِ تهران آورده شد و در طول مسیر، دسته‌های پراکنده و سربازانِ مستقر در پادگان‌ها را به خدمت گرفت و سپس در راستای کوهپایه‌های جنوبیِ البرز به سوی خراسان حرکت کرد و در اواخرِ تابستانِ همان سال، سمنان را با نزدیک ۴۰٬۰۰۰ سرباز محاصره کرد. از آن سو، نادر در ۱۸ صفر ۱۱۴۲ ه‍.ق/۱۲ سپتامبر ۱۷۲۹ م، همراه با تهماسب از راه نیشابور و سبزوار برای نبرد با افغان‌ها حرکت کرد. سپاه نادر را حدود ۲۵۰۰۰ نفر تخمین زده‌اند. صبح روز ۶ ربیع‌الاول ۱۱۴۲ ه‍.ق/۲۹ سپتامبر ۱۷۲۹ م، در نزدیکیِ مهماندوست دامغان نبرد آغاز شد و سرانجام سپاهیانِ افغان شکست خوردند و عقب‌نشینی کردند. پس از نبرد مجدداً میانِ نادر و تهماسب بحثی درگرفت و ظاهراً علتش اصرارِ تهماسب برای حرکتِ سریع‌تر به سوی اصفهان بوده اما نادر دلایلی آورده و مصلحت را بازگشت به مشهد و تجدیدِ قوا و رفتن به اصفهان در سالِ بعد دانسته‌است. سرانجام برای نخستین بار تهماسب توانست نادر را وادار به پذیرشِ نظرِ خویش کند. اشرف به ورامین عقب‌نشینی، و در آنجا نیروهای بیشتری را جذب کرد. مجدداً در شرقِ ورامین، نبردِ دوم درگرفت و بار دیگر سپاهِ افغان شکست خوردند و به اصفهان عقب‌نشینی کردند. اشرف در اصفهان ۳۰۰۰ نفر از ساکنان و روحانیانِ برجسته را قتل‌عام کرد تا شورشی صورت نگیرد. سربازانِ اشرف نیز بازار را غارت کردند و آتش زدند. اشرف پس از دریافتِ کمک از احمدپاشا، از اصفهان بیرون آمد تا برای سومین بار به نبردِ نادر برود و در ربیع‌الثّانی ۱۱۴۲ ه‍.ق/اکتبر ۱۷۲۹ م، در حوالیِ مورچه خورت مستقر شد. نادر تهماسب را در تهران باقی گذاشت و به سوی جنوب حرکت کرد. صبحِ ۲۰ ربیع‌الثانی ۱۱۴۲ ه‍.ق/۱۳ نوامبر ۱۷۲۹ م، نادر به سوی اصفهان پیشروی کرد. سرانجام برای سومین بار نبرد آغاز شد و باز هم سپاه افغان شکست خوردند و فرار کردند. اشرف غروب همان روز سریعاً به اصفهان برگشت و تا جایی که توانست اشیاء قیمتی را گرد آورد و همراه با زنان و اعضای خانوادهٔ صفوی، صبح روز بعد به سوی شیراز حرکت، نادر در ۲۳ ربیع‌الثانی ۱۱۴۲ ه‍.ق/۱۶ نوامبر ۱۷۲۹ م، با سپاه خود وارد اصفهان شد. سربازانِ نادر به‌سرعت شهرِ غارت‌شده و اغتشاش‌زده را تحت کنترل درآوردند. به‌دستورِ نادر باقیِ افغان‌هایی را که مخفی شده بودند، یافتند و اعدام کردند جز تعدادِ اندکی که در مدتِ اشغال، با انسانیت رفتار کرده بودند. در ۱۸ جمادی‌الاول ۱۱۴۲ ه‍.ق/۹ دسامبر ۱۷۲۹ م، نادر رسماً از تهماسب در بیرون از شهر استقبال کرد. با حضورِ نادر در کنترلِ واقعیِ امور، تهماسب نهایتاً در جمادی‌الاول ۱۱۴۲ ه‍.ق/دسامبر ۱۷۲۹ م در اصفهان مستقر شد، که نشانگرِ پایانِ واقعیِ حکومتِ افغان‌ها در ایران بود؛ اگرچه وی به‌وضوح در رنج و عذاب بود چراکه نادر بی رضایتِ قبلیِ شاه با یکی از خواهرانش، راضیه بِیْگُم ازدواج کرد. شوالیه دوگاردان نادر را در این هنگام در سن چهل سالگی می‌داند اما اگر تولدش در ۱۶۹۸ م پنداشته شود، او ۳۱ سال داشته‌است. در پی شکستِ اشرف، بسیاری از سربازانِ افغان به سپاهِ نادر پیوستند و در بسیاری از نبردهای بعدی کمک فراوانی کردند.
افشاریان ابراهیم‌شاه همراه نادر در نبرد با ترکان عثمانی حضور داشت و در جریان شورش‌های اواخر عهد نادر نقش مهمی در سرکوبی آن‌ها داشت، از جمله توانست شورش سام میرزا در اردبیل را سرکوب کند. در زمان پادشاهی کوتاه مدت عادل‌شاه از سوی برادر، حاکم نواحی مرکزی، جنوبی و غربی بود. مبارزه پنج‌ماهه عادل‌شاه با محمدحسن‌خان قاجار به ابراهیم‌شاه فرصت داد تمام تدارکات خود را برای شورش علیه برادر فراهم کند. ابراهیم‌شاه توانست طی یک شورش علیه عادل‌شاه او را منهدم کند و خود قدرت را به دست گیرد. شیوه حرکت سیاسی ابراهیم‌شاه به این صورت بود که تحت این شعارها که عادل‌شاه فردی بی‌لیاقت است و از راه و رسم مملکت‌داری آگاهی ندارد بر بی‌رغبتی سران خراسان برای سرکوب وی بیفزاید و از طرف دیگر اصلان‌خان پسرعمه نادر که بر آذربایجان فرمان می‌راند با سی‌هزار ارتش برای حمایت ابراهیم‌شاه به اردوی وی پیوست و به این ترتیب این گروه هماهنگ توانستند شکست سختی بر عادل‌شاه وارد آوردند. نگرانی عمده ابراهیم‌شاه در این زمان شاهرخ میرزا در خراسان بود چون بزرگان خراسان در حمایت از شاهرخ میرزا در مقابل ابراهیم‌شاه برآمدند؛ بنابراین او از رسیدن به تخت شاهی در مشهد ناامید شد و در سال ۱۱۶۱ در تبریز به تخت شاهی نشست. از تبریز ابراهیم‌شاه لشکری برایم منهدم کردن شاهرخ به سوی خراسان گسیل کرد اما در میانه‌های راه لشکران ابراهیم‌شاه که از جنگ و خون‌ریزی خسته شده بودند او را رها کردند و ابراهیم‌شاه در نهایت به اسارت نیروهای شاهرخ میرزا درآمد و توسط شاهرخ همانند برادرش کور شد.
ایران قاجاری پس از شورش افغان‌ها و فروپاشی حکومت صفویه، شاه تهماسب دوم — پادشاه آواره صفوی — پس از مدتی به مازندران گریخت و فتحعلی‌خان قاجار خدمت وی را پذیرفت. فتحعلی خان قاجار سردار سپاه تهماسب دوم شد و در حقیقت تهماسب بازیچه‌ای در دست فتحعلی خان بود. اما با پیوستن نادر به سپاه تهماسب، فتحعلی خان مقام پیشینش را از دست داد و در مشهد به تحریک نادر کشته شد.
آرامگاه نادرشاه نادر شاه در هنگام حیات خود دستور ساخت آرامگاهی کوچک در بالاخیابان مشهد داد. این آرامگاه کوچک در سال ۱۱۴۵ هجری قمری در مجاور چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام رضا از خشت و گل ساخته شد. زمین‌های اطراف آرامگاه نیز به عنوان موقوفه به آن اختصاص یافت اما پس از پایان حکومت جانشینان نادر بر خراسان، ورثه او این زمین‌ها را به تدریج فروختند و آرامگاه رو به ویرانی نهاد.
آرامگاه جهانگیر مقبره جهانگیر نیز مانند مقبره اکبر فاقد گنبد مرکزی است، زیرا گزارش شده‌است که شاهنشاه صراحتاً ساختن گنبد بر روی مقبره خود را ممنوع کرده بود. استفاده از گنبد در معماری تدفین مغل برای اولین بار در مقبره همایون مورد استفاده قرار گرفت و توسط شاه جهان مجدداً به کار گرفته شد.
عادل‌شاه عادل‌شاه افشار یا علیشاه، با نام اصلی علیقلی‌خان، دومین پادشاه دودمان افشاریه ایران و برادرزاده نادرشاه افشار بود. علیقلی‌خان پس از قتل نادر در قوچان، بیشتر فرزندان او، از جمله رضاقلی میرزا و نصرالله میرزا و تمامی زنانش را به قتل رساند و تنها شاهرخ میرزا، فرزند رضاقلی را زنده نگاه داشت. او در بیست و هفتم جمادی‌الثانی ۱۱۶۰ هجری در مشهد بر تخت سلطنت نشست و از آن پس لقب‌های «علی‌شاه» و «عادل‌شاه» را برای خود برگزید. عادل‌شاه افشار توانست به مدت یک سال حکومت کند.
فتحعلی‌شاه در سال ۱۱۸۱ (۱۸۰۳ میلادی) که فتحعلی شاه در حال برانداختن فرزندان نادر بود، آنان را در مشهد اسیر کرده به تهران آورد و اعدام کرد و همچنین عباس میرزا نائب السلطنه، مشغول مقابله با ترکمنها بود، خبر ورود روس‌ها به قفقاز به گوش فتحعلی شاه رسید. این خبر وقتی رسید که روس‌ها گرجستان را فتح کرده بودند و قصد ایروان و قراباغ را نمودند. گنجه را با کمک ارامنه بدست آورده عده زیادی از سکنه را نابود کردند.
قرچغای خان در طول زندگی حرفه‌ای او در ارتش و دولت صفویه قرچغای خان مجموعه ای ارزشمند از ظروف چینی را جمع‌آوری که که او به شاه عباس در حدود ۱۶۱۰ تقدیم کرد. مدت کوتاهی پس از آن لقب مقرب الحضرت به او عطا شد که ویژه نزدیکان شاه بود. در ۱۶۱۶ او موفق به دریافت عنوان خان و به عنوان فرمانده کل قوا ("سپهسالار ایران") در صفویه برگزیده شد، یک سال پس از شکست از نیروهای عثمانی به رهبری خلیل پاشا، او فرماندار تبریز و همه آذربایجان شد، اما به زودی توسط شاه به ادامه خدمات خود به عنوان فرماندار مشهد در شمال شرقی خراسان در سال ۱۶۱۸ فرا خوانده می‌شود. هنگامی که عباس اول تصمیم گرفت نوه اش را به عقد سیمون دوم دراورد. در سال ۱۶۲۴، قرچغای خان به یوسف خان، که او نیز مسیحی ارمنی‌تبار و دوست دوران کودکی او بود، میزبان ضیافت در دوره اول عروسی باشد. در همان سال قرچغای خان به همراه افسر موراویی بیگ، فرمانده گرجی صفوی، شورشیان در گرجستان را مورد تنبیه قرار دادند.. موراوی بیگ با شورشیان دست به توطئه زدند و به‌طور غیرمنتظره کمپ ایرانیان در مارتغوپی را مورد حمله قرار دادند و قرچغای خان و یکی از پسرانش، امام وردی خان در این حمله کشته شدند. هر دو در یک مقبره خانوادگی در مشهد به خاک سپرده شدند.
شهرستان جوین شهرستان جوین، دشتی است که در میان دو رشته کوه قرار گرفته‌است. کوه‌های جغتای در جنوب و شاه جهان در شمال. جوین از موقعیت ویژه‌ای برخوردار است که گذر راه‌آهن سراسری تهران – مشهد از مرکز این شهرستان و ایستگاه راه‌آهن مهم و استراتژیک نقاب، امتیاز ارتباطی ویژه‌ای را برای آن به ارمغان آورده‌است. از مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی شهرستان جوین می‌توان به شهر تاریخی آق قلعه، بنای مقبره امامزاده قاسم در کلاته عرب، بقعه متبرکه و تاریخی هفت امامزاده کروژده، آرامگاه سعدالدین حمویه جوینی، آرامگاه خواجه نجم‌الدین کبری و از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی شهرستان جوین؛ آبشار بید، سد یام و مجموعه گردشگری روستای بیدخور و … می‌باشند.
قره چورلو با ظهور نادر و رقابت او با فتحعلی‌خان‌، کُردها به‌سوی نادر متمایل شدند. این امر درنهایت، موجب تقویت نادر شد و به سود او تمام شد. نادر با درایتی که داشت، از این رقابت‌ها به‌نفع خود بهره‌برداری کرد. او از کُردهای شادلو و قراچورلو دلجویی کرد. کُردها و از آن میان نجف‌سلطان قراچورلو، در سلطۀ نادر بر مشهد نقش اساسی داشتند. به دنبال این پیروزی بود که تهماسب «منصب حاکم خراسان» را به نادر داد (قدوسی، 1339: 83). نادر پس از شکست ملک‌محمود و تسلیم‌شدن او، فتحعلی‌خان را در مشهد به قتل رساند (توحدی، 1384: 284و285).
درویش محمدشاه پل تاریخی سیکاپل (سیکا که در زبان محلی مازنی به اردک گفته میشود)روایتی قدیمی است که رود سیاهرود مابین مقبره درویش محمد شاه و شهرستان جویبار قرار داشته و برای تردد آسان تر مردم روستا با جویبار پیر زنی تخم اردک های خود را جمع آوری نموده و به معماری داده تا پلی بسازد و مردم از آن رفت و آمد کنند.(به همین خاطر به این پل سیکا پل نیز گفته میشود که مردم شهرستان جویبار بیشتر این پل را به سیکا پل میشناسند) که به پل درویش محمدشاه نیز معروف است در این روستا و نزدیکی شهر جویبار و بر روی سیاهرود قرار دارد. این پل در دوره قاجار ساخته شده و احتمال می‌رود بیشتر از ۲۰۰ سال از ساخت آن گذشته باشد. مقبره امامزاده درویش محمد شاه که گفته می‌شود از نوادگان علی بن حسین از امامان شیعه می‌باشد در فاصله ۳۰۰ متری این پل قرار دارد.
قم مقبرهٔ فتحعلی شاه قاجار در شمال صحن عتیق مرقد فاطمه معصومه قرار دارد و از آثار «بیگم صفوی» است. این مقبره در زمان زندگانی فتحعلی شاه قاجار و به دستور خود او بنا شده‌است. در سال ۱۲۸۰، در دوره ناصرالدین شاه قاجار تزیینات آینه‌کاری بنا، به گچ‌بری تبدیل شده‌است.
شهرستان شیروان شیروان یکی از شهرهای مهم نادر شاه افشار به حساب آمده‌است. در ۱۲۱۰ هـ. ق، آقا محمد خان قاجار هنگام رفتن به مشهد، از شیروان گذشت و امیر گونه خان، حاکم شیروان نسبت به وی اعلام وفاداری کرد. در روزگار محمد شاه قاجار، شیروان یکی از نواحی مهم درگیری‌های حاکمان محلی بود. ناصرالدین شاه قاجار، دو بار در سال‌های ۱۲۸۴ و ۱۳۰۰ هـ. ق، به خراسان سفر و از شیروان نیز دیدن کرد.
شاهرخ‌شاه عجز و ضعف شاهرخ و نزاع ما بین دو پسر او، نصراللّه میرزا و نادر میرزا بود که فقط بر سر ملک پدر می‌جنگیدند، هر وقت یکی بر دیگری غلبه می‌شد. اوج پریشانی شهر مشهد زمانی رخ داد که این دو برادر برای تأمین هزینه‌های سپاه خود از خزاین و زرین آلات و وسایل‌های قیمتی حرم امام رضا هم نگذشتند و به نوبت آن‌ها را به تاراج بردند. به‌طوری که نصرالله میرزا ضریح طلا را برداشت و نادرمیرزا قبّه طلا که بر بالای گنبد نصب بود، و شصت من وزن آن بود، به زیر آورد.
شاه عباس یکم شاه عباس همان‌طور که بسیاری از جهانگردان و مورخین اظهار داشته‌اند فردی وطن‌پرست بود، برای همین و برای آنکه فرهنگ زیارت را در بین مردم قرار دهد، در سال ۱۰۰۹ پیاده عزم مشهد کرد و به دستور وی فقط ۹۹۹ کاروانسرا در آن سال و تعداد بسیار بیشتر در سال‌های پس از آن احداث گردید. شاه مقرر داشت که هر یک از امرا که مایل به همراهی او در زیارت هستند می‌توانند سواره بیایند. وی مشهد را به‌طور رسمی «شهر مقدس ایران» قرار داد تا آنکه مردم به زیارت امام هشتم شیعیان بروند و از رنج و مشقت‌های سفر حج و سخت‌گیری‌های حکام ولایات عثمانی دیگر خبری نباشد. او هرگاه در خراسان بود به زیارت امام هشتم می‌رفت. شب زنده داری می‌کرد و کارهای خدام چون جارو کشیدن فرش‌ها و خاموش کردن شمع‌ها را خود انجام می‌داد تا سرسپردگی خود را نشان دهد.
نادرشاه نادر در دَستجِرد، از آبادی‌های نزدیکِ اَبیوَرد زاده شد. در آغازِ جوانی، نزد حاکمِ ابیورد، باباعلی بیک کوسه احمدلو به خدمت مشغول شد. در هرج‌ومرجِ ناشی از هجومِ افغان‌ها به ایران، نادر به خدمتِ مَلِک محمود سیستانی درآمد که مشهد را تصرف کرده بود. پس از دسیسه‌های گوناگون با سردارانِ ترکمانِ افشار و جَلایِر، نادر گروه خویش از مهاجمان را تشکیل داد و در اتحاد با کُردهای چَمَشْگَزَک در خَبوشان، بر سر کنترلِ مالکیتِ مشهد با ملک محمود به رقابت پرداخت و او را شکست داد. نقش وی در سرکوبِ ملک محمود سیستانی، او را مورد توجهِ تهماسب قرار داد و در سال ۱۱۳۹ ه‍.ق/۱۷۲۶ م، نادر و نیروی ۲۰۰۰ نفریَش را به خدمت گرفت. پس از مدتی، نادر به «قورچی‌باشی» (فرمانده گارد) منصوب شد و مقامِ «تهماسب‌قلی» (پیشکارِ تهماسب) را به‌عهده گرفت. اعتبارِ وی پیوسته افزایش یافت زیرا سپاهِ تهماسب را به پیروزی‌های فراوانی رساند.
محمدتقی پسیان او در کنار قبر نادرشاه افشار در مجموعهٔ باغ نادری مشهد به خاک سپرده شده‌است. سال‌های مدید بعد از ساخت آرامگاه نادر، قبر وی به صورت سنگ قبری ساده در این مجموعه وجود داشت تا اینکه در سال ۱۳۷۹ مقبره وی توسط دکتر یعقوب دانشدوست طراحی گردید و توسط سازمان میراث فرهنگی اجرا شد. در تشییع جنازه کلنل محمدتقی خان پسیان در سال ۱۳۴۰ ق (۱۳۰۰ ش) عارف قزوینی شعری برای وی سرود.
تپه نادر (مشهد) تپه نادر روستایی در دهستان آبروان بخش رضویه شهرستان مشهد استان خراسان رضوی ایران است.
توس جهانگردی هندی که معاصر نادر شاه بود از مهاجرت تدریجی ساکنان توس به مشهد سخن رانده‌است و صنیع‌الدوله وزیر ایران (که بعدها ملقب به اعتمادالسلطنه گردید) قول این جهانگرد هندی را در کتاب خود به نام «مطلع‌الشمس» نقل کرده و وضع خرابه‌های توس در آن زمان را مفصلاً در این کتاب شرح داده‌است. در میان خرابه‌ها هیچ گونه آثاری که دارای تاریخ باشد، دیده نمی‌شود. صنیع‌الدوله دیوارهای شهر را که یک فرسخ دور آن است و ارگی را که در قسمت شمال شرقی بوده و عمارت بزرگ آن که در داخل شهر بوده را مسجد می‌انگارد و نیز در همه جا طول و عرض و ارتفاع دیوارها و برجها و خرابه‌های سایر عمارتها را ذکر کرده‌است.
افشاریان در روز یازدهم ذی الحجّه بین عده‌ای از اهالی شهر و چند تن سپاهی نادر نزاع درگرفت و بین مردم شهرت یافت که محمّد شاه نادر را در مهمانی مسموم کرده. انتشار این خبر اهل دهلی را بشورش واداشت و جمعی از سپاهیان نادری در این شورش به قتل رسیدند. صبح روز بعد چون نادر فهمید که قریب ۷۰۰ کس از همراهان او به قتل رسانده و احدی از امرای هند هم در کار خواباندن انقلاب اقدامی ننموده حکم قتل‌عام دهلی را صادر کرد و لشکریان او از سه ساعت از روز گذشته تا چهار بعد از ظهر باین حرکت که در نتیجه آن قسمت مهمّی از شهر سوخت و قریب به ۰۰۰، ۲۰ تن کشته شدند مشغول بودند. عاقبت نادر به شفاعت محمّد شاه و نظام الملک و قمر الدّین خان به قطع کشتار امر داد و بقیّه مردم را عفو نمود. محمّد شاه حکم کرد که در تمام ممالک او بنام نادر سکّه و خطبه را جاری سازند و امرا و اعیان هر کدام از جواهر و نقدینه پیشکشی قابلی تقدیم نادر نمایند. ایشان هم به میل یا عنف اطاعت کردند و از این ممرّ بالغ بر ۱۵ کرور نصیب نادر گردید. قیمت نفایسی را که نادر از هند بدست آورده از ۰۰۰، ۵۰۰، ۸۷ لیره انگلیسی تا ۰۰۰، ۰۰۰، ۳۰ لیره تخمین زده‌اند و از آن جمله بوده‌است تخت طاووس و قطعه الماس معروف کوه نور. نادر بتمام سران سپاه خود و امرای هند انعام‌های لایق داد و مالیات سه ساله ایران را بخشید (اگرچه این قسمت را بعدها بزور از مردم پس گرفت) و بدست خود تاج سلطنت را بر سر محمّد شاه گذاشت محمّد شاه هم ممالک طرف مغرب سند یعنی غزنین و کابل و قسمتی از پنجاب را بنادر واگذاشت و پادشاه ایران پس از پنجاه و هفت روز اقامت در دهلی در ۷ صفر ۱۱۵۲ به طرف سند حرکت نمود.
حیران علیشاه قبر سید صالح ماهیدشتی در شهر کرمانشاه و در خیابان رشیدی در مکان خانقاه مظفریه قرار دارد. این قبر در گورستان قدیمی شهر کرمانشاه، در مسیر یکی از دروازه‌های قدیمی شهر کرمانشاه که به دروازه اصفهان معروف بوده‌است، در کنار مقبرۀ ملاعبدالجلیل زنگنه کرکوکی، مظفرعلیشاه کرمانی و نیز شاه تیمور بانیارانی واقع شده‌است.
مشهد پس از نادر و جانشینانش، آخرین پادشاه افشاری، شاهرخ، به مدت ۵۰ سال به‌طور ضعیف و تحت نفوذ امرا و فرماندهان ایلات خراسانی و حمایت‌های احمدشاه درانی در بخش کوچکی از خراسان غربی به مرکزیت مشهد فرمان راند. احمد شاه و جانشین وی تیمور شاه، شاهرخ را به‌عنوان خراج‌گزار در متصرفات خراسان گماردند و بدین‌ترتیب خراسان به‌نوعی دولت حائل بین آنان و ایران تبدیل شد. سلطنت شاهرخ نابینا با وقفه‌های کوتاه‌مدت و مکرر، بدون هیچ‌گونه واقعهٔ به‌ثبت‌رسیدهٔ خاصی سپری شد. پس از مرگ تیمور شاه (۱۲۰۷) آقا محمد خان پایه‌گذار سلسلهٔ قاجار موفق شد در سال ۱۲۱۰ قلمرو حکومتی شاهرخ را تصاحب کرده و وی را به مرگ محکوم کند و این پایان جدایی خراسان از دیگر بخش‌های ایران بود.
یعقوب دانشدوست در آغاز کار، دانشدوست بخش‌های مهمی از مجموعه گنج‌علی خان در کرمان و سپس تَرَک‌های گنبد طلای حرم امام رضا را مرمت نمود. سپس نظارت بر مرمت بناهای تاریخی استان خراسان را بر عهده گرفت؛ از آن جمله مدرسه خرگرد، رباط شرف، مسجد گوهرشاد، مسجد شاه مشهد، مدرسه دو در، مدرسه پریزاد، مدرسه میرزا جعفر، مصلی پایین خیابان مشهد، گنبد سبز مشهد، کاخ خورشید کلات، مسجد کبود گنبد کلات، مزار شیخ احمد جام، مزار مولانا زین‌الدین ابوبکر تایبادی، میل اخنجان، مسجد ملک زوزن، مسجد جامع فردوس، مرمت آرامگاه عطار واحیای باغ آن، مسجد جامع نیشابور، قدمگاه، امامزاده محروق نیشابور، هارونیه، مقبره و منار ایاز، مزار خواجه ربیع، مقبره بابا لقمان سرخس، مسجد جامع گناباد، میل رادکان، منار خسروگرد سبزوار، مسجد جامع قاین هستند.
جدایی هرات از ایران هرات همواره مورد طمع ازبکان بود؛ حتی چندبار این شهر به دست ازبک‌ها افتاد. اما سلطۀ ازبکان بر این شهر کوتاه مدت بود و آن‌ها از ضعف حاکمان محلی صفوی در اوایل سلطنت شاه طهماسب اول و اوایل سلطنت سلطان محمد خدابنده و شاه عباس اول استفاده کردند و هر بار برای مدت کوتاهی این شهر را در اشغال داشتند. گفتنی است پس از سرنگونی صفویان، هرات مدتی در اشغال طایفهٔ ابدالی بود و به‌دست نادر شاه افشار افتاد. پس از مرگ نادر، افغان‌ها بر هرات مسلط شدند. در دوران معروف به بازی بزرگ ماموران بریتانیایی در هرات فعال بودند و از جدایی هرات از حکومت ایران پشتیبانی می‌کردند.
مشهد در ایرانِ عصر صفوی تنها سیزده شهر دارای بیگلربیگی عظیم‌الشأن بودند که یکی از آن‌ها مشهد بود. بیگلربیگی مشهد حاکمان تابعی هم داشت که عبارت بودند از حکام سرخس، نیشابور، ترشیز، ابیورد، آزادوار، نسا، سبزوار، اسفراین، حورور ویساکوه، درون، تربت و بزاندوق. هم‌چنین ظاهراً مشهد یکی از معدود شهرهای قلمرو صفویه بوده که در روزگار شاه سلیمان و شاه سلطان حسین در آن سکه ضرب می‌شده‌است.
وحی (آلبوم) وحی نام پنجمین آلبوم رسمی گروه هوی متال امریکایی گادسمک است. این آلبوم به تهیه‌کنندگی دیو فورتمن و سالی ارنا صورت گرفت. اولین تک‌آهنگ این آلبوم "گریان همانند هرزه‌ای" در تاریخ ۲۳ فوریه ۲۰۱۰ منتشر شد.
به پایین بتاب به پایین بتاب دومین تک‌آهنگ آلبوم آی وی از گروه هوی متال گادسمک می‌باشد که در اواسط سال ۲۰۰۶ منتشر شد. شعر این ترانه توسط سالی ارنا نوشته شده است. این اولین آهنگ این گروه است که در آن ساز هارمونیکا مورد استفاده قرار گرفته شده.
متال چرچ اولین آلبوم استودیویی متال چرچ که هم‌نام خود گروه بود در سال ۱۹۸۴ منتشر شد و آخرین آلبوم‌شان با نام "این زمین بی‌حاصل فعلی" در سال ۲۰۰۸ روانهٔ بازار شد. آلبوم "متال چرچ" در دوره‌ای منتشر شد که ترش و اسپید متال هنوز در حال شکل‌گیری بودند و این آلبوم تاثیر مهمی در تکامل این ۲ ژانر هوی متال داشت، حرکتی که با آلبوم "تاریک" (۱۹۸۶) ادامه پیدا کرد.
وایکینگ متال گروه سوئدی بفوری از پیشگامان وایکینگ متال به‌شمار می‌آید. آلبوم آغازین آن‌ها با نام "بفوری" که در سال ۱۹۸۴ منتشر شد در نزد بسیاری به‌عنوان اولین اثر بلک متال شناخته شده‌است. آلبوم چهارم گروه بفوری یعنی "خون آتش مرگ" که در سال ۱۹۸۸ میلادی منتشر شد، در برگیرندهٔ دو آهنگ «یک روز خوب برای مردن» و «Blood Fire Death» است که جزو اولین قطعات موسیقی وایکینگ متال به‌شمار می‌آید. وب‌گاه آل‌میوزیک از این آلبوم به‌عنوان «احتمالاً اولین اثر واقعی وایکینگ متال» یادکرده‌است. این روند با انتشار آلبوم ۱۹۹۰ آنها با عنوان ""همرهارت"" ادامه یافت. ""همرهارت"" نقطهٔ عطفی در معرفی وایکینگ متال به‌عنوان یکی از ژانرهای نوظهور سبک هوی‌متال بود.
جادوی متال جادوی متال اولین آلبوم گروه موسیقی هوی متال پنترا است که در سال ۱۹۸۳ میلادی منتشر شد.
هالفرد (گروه موسیقی) اولین آلبوم گروه هالفرد "Resurrection" نام داشت که در ۸ اوت ۲۰۰۰ منتشر شد. مارتین پوپوف نویسنده و روزنامه نگار مشهور موسیقی هوی متال این آلبوم را در جمع ۵۰۰های برترین آلبوم‌های هوی متال کل تاریخ دانسته‌است. در آهنگ "The One You Love to Hate" خواننده آیرن میدن، بروس دیکینسون، به عنوان خواننده مهمان ظاهر شده‌است.
بیداری ساقط بیداری ساقط دومین آلبومی است که توسط گروه هوی متال آمریکایی اونجد سون‌فولد در ۲۶ اوت ۲۰۰۳ منتشر شد. ضبط این آلبوم در شرکت «Hopeless Records» و به تهیه کنندگی اندرو مورداک و فرد آرچامبات انجام شد.این آلبوم آخرین آلبومی بود که گروه اونجد سون فولد با سبک متال کور وارد بازار کرد و پس از این آلبوم این گروه تغییر سبک به هارد راک و هوی متال داد.این آلبوم اولین حضور جانی کریست به عنوان یکی از اعضای گروه بود.این آلبوم در ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۹ امتیاز طلا را از شرکت آر آی ای ای بدست آورد. این آلبوم با نظر مثبت کارشناسان رو به رو شد و باعث شد تا نام گروه اونجد سون فولد را در کنار گروه‌های بزرگی همچون متالیکا و آیرون میدن قرار دهد.
موسیقی هوی متال «سمفونی ویرانی» نام تک‌آهنگی از گروه ترش متال مگادث است که در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. این اثر اولین بار در آلبوم دابل پلاتینیوم شمارش معکوس برای انقراض در سال ۱۹۹۲ منتشر شده بود.
بزرگراه‌های غریب بزرگراه‌های غریب عنوان ششمین آلبوم استودیویی گروه هوی متال دیو است که برای اولین بار در ۱۹۹۴ با همکاری شرکت نشر رپرایز منتشر شد. این آلبوم اولین آلبوم گروه دیو پس از تشکیل مجدد دوباره گروه بلک سبث توسط رانی جیمز دیو و وینی اپایس بود.
موسیقی هوی متال در اواخر سال ۱۹۶۸ اصوات هوی بلوز برای بسیاری از مردم آشنا بودند؛ بسیاری از طرفداران و موسیقی‌دانان بازخوانی «Summertime Blues» -اثر ادی کوچران- توسط گروه بلو چیر را از اولین آهنگ‌های هوی متال می‌دانند. بسیاری از متخصصان بیتلز از آهنگ «Helter Skelter» در آلبوم"بیتلز (آلبوم)" و تک‌آهنگ انقلاب(۱۹۶۸) یاد می‌کنند که استانداردهای جدیدی برای میزان تغییر و خشونت صوت در آلبوم‌های پاپ وضع کرد. در نوامبر همان سال گروه Love Sculpture به همراه گیتاریست‌اش دیو ادموند کاوری خشن از موومان "Sabre Dance" اثر آرام خاچاطوریان را خلق کرد. آلبوم "حقیقت" (در اواخر سال ۱۹۶۸) ساخته گروه جف بک از آثار مهم و تأثیرگذار راک بود که کمی پیش از اولین آلبوم لدزپلین منتشر شد. در اینجا از تک‌آهنگ «دربارهٔ آن فکر کن» ساخته گروه یارد بردز در سال ۱۹۶۸ نیز باید یاد کرد که در آن از اصواتی استفاده شده بود که مشابه‌اش را جیمی پیج در لدزپلین استفاده کرد.
بهترین هیولاهای دیو بهترین هیولاهای دیو عنوان دومین آلبوم برگزیده بهترین‌های گروه هوی متال دیو است که به صورت سی‌دی در سال ۲۰۰۰ منتشر شد. این آلبوم اولین بار در آمریکا منتشر گشت و بر طبق سانداسکن بیش از ۴۰۰ هزار نسخه از این آلبوم فروش رفته است.
پاور متال (آلبوم) پاور متال چهارمین آلبوم استودیویی گروه هوی متال پنترا است که در منتشر شد.
موسیقی هوی متال بی‌پروایی موسیقایی «لد زپلین» در تمامی ابعاد و نه فقط نوازندگی گیتار در سال ۱۹۶۸ توجه جهانیان را به شکل‌گیری ژانر جدیدی معطوف کرد. از گروه‌های شاخص اولیهٔ هوی متال لد زپلین، دیپ پرپل، یوریا هیپ، یوفو، بلک سبث بودند که جامعهٔ مدرن متال در حال حاضر اغلب آن‌ها را گروه‌های هاردراک می‌نامد تا هوی متال. به‌ویژه آن‌دسته از گروه‌هایی که صدای‌شان بیشتر شبیه به موسیقی راک سنتی بود. به‌طور کلی واژه‌های «هوی متال» و «هاردراک»، خصوصاً درهنگام بحث در مورد موسیقی دهه هفتاد، اغلب به یک معنا به کار می‌روند. بسیاری از چنین گروه‌هایی به‌خودی خود گروه‌های هوی متال نیستند، بلکه آهنگ‌ها یا آثاری از خود به جای گذاشته‌اند که به این ژانر کمک کرده‌است. به عنوان مثال کمتر کسی می‌تواند جترو تال را به معنای واقعی هوی متال در نظر بگیرد، اما از طرف دیگر کمتر کسی می‌تواند منکر آن شود که آهنگ «وسایل تنفس» (از آلبوم ۱۹۷۱ گروه با همین نام) آن‌ها یکی از اولین آهنگ‌های هوی متال بوده‌است.
ماشین‌های خشمگین ماشین‌های خشمگین عنوان هفتمین آلبوم استودیویی گروه هوی متال دیو است که در ۱۵ اکتبر ۱۹۹۶ با همکاری شرکت نشر مایهم رکوردز منتشر شد. این آلبوم، آخرین آلبوم استودیویی است که در آن وینی اپایس، اولین نوازنده درامز گروه، با گروه دیو همراه است.
آخر صف آخر صف عنوان دومین آلبوم استودیویی گروه هوی متال آمریکایی دیو است. آلبوم "آخر صف" در ۱۳ ژوئیه ۱۹۸۴ یک سال پس از انتشار اولین آلبوم گروه، "شناگر مقدس"، منتشر شد و خیلی زود در ۱۲ سپتامبر همان سال برنده جایزه گلد شد. "آخرین حمله" اولین آلبوم گروه دیو است که جایزه پلاتینیوم را در سوم فوریه ۱۹۸۷ از آن خود کرد.
آیرن میدن آیِرْن مِیدِن نام یک گروه هوی متال بریتانیایی (شرق لندن) است که در سال ۱۹۷۵ توسط آهنگساز و نوازنده‌ی گیتار بیس، استیو هریس، تشکیل شد. از تاریخ شکل‌گیری گروه تا به امروز مجموعه ۳۵ آلبوم از این گروه منتشر شده ۱۶ آلبوم استودیویی، ۹ آلبوم اجرای زنده، ۴ آلبوم ای پی و ۸ آلبوم گردآوری شده مجدد هستند. آیِن میدن را سازندهٔ موج نو هوی متال انگلیسی می‌شناسند.
نیوستد گروه ابتدا یک آلبوم چندآهنگه شامل چهار آهنگ را با نام "متال" پیش از پیوستن مایک ماشوک منتشر کرد. سپس با آمدن ماشوک، گروه نخستین آلبوم استودیویی خود را با عنوان "موسیقی هوی متال" منتشر کرد که تا جایگاه ۴۰ جدول بیلبورد بالا آمد.
وسپ (آلبوم) وسپ نام اولین آلبوم استودیویی گروه هوی متال وسپ است که در ۱۷ آگوست ۱۹۸۴ منتشر شد. این آلبوم با ۳ نام مختلف شناخته می‌شود: در روی جلد نسخه‌ای که در قالب صفحهٔ گرامافون منتشر شد عنوان "آدمکش‌های بالدار" درج شده‌بود. در نسخه‌ای که در قالب نوار کاست منتشر شد در بخش لیست ترانه‌ها، حروف اولین ترانهٔ آلبوم با نام «من می‌خواهم کسی باشم» بولدتر از نام بقیهٔ ترانه‌ها چاپ شده بود و به‌نظر می‌رسید طبق رویهٔ متداول، آلبوم، هم‌نام اولین ترانهٔ آن است. به‌هر روی از این آلبوم معمولاً با نام "وسپ" یاد می‌شود.
گناه پس از گناه گناه پس از گناه عنوان سومین آلبوم استودیویی گروه هوی متال بریتانیایی جوداس پریست است که در آوریل ۱۹۷۷ منتشر شد. این آلبوم اولین آلبوم جوداس پریست است که با همکاری شرکت نشر کلمبیا رکوردز پس از فسخ قرارداد با گال رکوردز منتشر می‌شود. این آلبوم اولین حضور سیمون فیلیپس جوان در جوداس پریست نیز هست، او در هنگام ضبط این آلبوم تنها ۱۹ سال سن داشت.
گرمای روح «گرمای روح» نام اولین ترانه از اولین آلبوم استدیویی گروه هوی متال آمریکایی اونجد سون‌فولد است. سبک اصلی این آهنگ هارد راک بود که گیتاربیس آن توسط زکی ونجنس نواخته شد اما چندی بعد ورژن هوی متال این آهنگ منتشر شد که گیتار بیس آن توسط سینیستر گیتس انجام شد. پیانو استفاده شده در این آهنگ توسط خواننده آهنگ ام. شدوز نواخته شد. موزیک ویدیو این کار در سال ۲۰۰۱ ساخته و پخش شد.
استراواگانثا در همان اولین سال شکل‌گیری خود، اولین آلبومش را با نام اولین حرکت منتشر کرد. در این آلبوم ترانه‌هایی چون خداوند و گوسفند سیاه سبکِ کاری گروه را مشخص کرد، که مخلوطی از هوی گوتیک متال، ریباست و اتمسفریک بود.
بیدار (آلبوم گادسمک) بیدار دومین آلبوم رسمی گروه هوی متال امریکایی گادسمک می باشد و در ۳۱ اکتبر ۲۰۰۰ منتشر شد. ترانه ی "غرق شو" که در اولین دموی گادسمک قرار داشت بعد از سه سال از طریق این آلبوم منتشر شد. همچنین این آخرین آلبوم گروه با درامر "تامی استورات" بود. در سال ۲۰۰۱ ترانه ی "خون آشام" نامزد جایزه "بهترین ترانه ی بیکلام" شد.
خیزش (آلبوم سپولترا) خیزش ۴اُمین آلبوم استودیویی گروه سپولترا است که در سال ۱۹۹۱ منتشر شد. "خیزش" اولین آلبوم سپولترا است که در کشور آمریکا ضبط شده‌است. سپولترا سه آلبوم قبلی را در برزیل ضبط کرده بودند. "خیزش" که در میان هواداران قدیمی سپولترا محبوبیت ویژه‌ای دارد، در زمان انتشارش از مجله‌های هوی متال مانند راک هارد، کرانگ! و متال فورسز نقدهای مساعدی دریافت کرد.
راکا رولا راکا رولا عنوان اولین آلبوم استودیویی گروه هوی متال جوداس پریست است که در سپتامبر ۱۹۷۴ منتشر شد. تهیه‌کنندگی این آلبوم بر عهده راجر بین بود، کسی که به خاطر تهیه‌کنندگی بر روی سه آلبوم اول بلک سبث به شهرت رسیده بود.
متالیکا (آلبوم) متالیکا (همچنین با نام آلبوم سیاه (Black Album) نیز شناخته می‌شود) پنجمین آلبوم استودیویی گروه موسیقی هوی متال آمریکایی،متالیکا، است. این آلبوم در ۱۲ اوت ۱۹۹۱ توسط شرکت الکترا رکوردز منتشر شد. متالیکا برای این آلبوم شش تک‌آهنگ منتشر کرد که جزو آهنگ‌های محبوب گروه متالیکا نیز بشمار می‌روند. در سال ۲۰۰۳ مجلهٔ رولینگ استون این آلبوم را بین۵۰۰ آلبوم برتر تمام دوره‌ها در جایگاه ۲۵۲اُم قرار داد. این اولین آلبوم متالیکا است که نسبت به کارهای قبلی کمتر در ترش متال سیر می‌کند. آلبوم توانست در ده کشور به مکان نخست از لحاظ فروش دست یابد. این آلبوم توانسته با فروش بیش از ۲۵ میلیون کپی در سراسر دنیا به عنوان پرفروش‌ترین آلبوم متالیکا لقب بگیرد.
پنترا پنترا به عنوان یکی از بزرگترین گروه‌های سبک هوی متال در تمام دوران شناخته می‌شود و تا کنون حدود ۲۰ میلیون نسخه از آلبوم‌های آن به فروش رفته‌است. گروه ابتدا در ژانر گلم متال شروع به فعالیت کرد ولی با ورود انسلمو به گروه، ژانرش را گروو متال تغییر داد. پنترا برای گروو سنگین و صداهای ترش در آلبوم "کابوهایی از جهنم" که در سال ۱۹۹۰ منتشر شد، به شهرت رسید. آلبوم بعدی آن‌ها "نمایش عوامانهٔ قدرت" که در سال ۱۹۹۲ منتشر شد، صدای سنگین تری از آلبوم "کابوهایی از جهنم" را در خود داشت. در سال ۱۹۹۴ آلبوم "به فراتر رانده شده" منتشر شد، که در رتبه اول بیلبورد ۲۰۰ قرار گرفت.
ولف (گروه) در آوریل ۲۰۰۰ ولف اولین آلبوم استودیویی خود را هم نام گروه خود در استودیو ابیس ضبط و منتشر کرد. آلبوم "ولف" شامل ۹ قطعه بود که تک‌آهنگ «در میان سایه‌های پولادین» نیز در آن گنجانده شده بود. این آلبوم موفق به دریافت جایزه بهترین آلبوم اول سال سوئد شد. نیاز به یک نوازنده گیتار دیگر در ولف کاملاً مشهود بود تا اینکه یوهان بالوف به ولف پیوست و ترکیب ولف کامل شد. ژوئن ۲۰۰۱ گروه به استودیو ابیس باز می گردد تا کار بر روی آلبوم جدید را آغاز کند. آلبوم "بال‌های سیاه توسط ولف در ژانویه ۲۰۰۲ منتشر شد. در این آلبوم نیز ولف همچنان پایبند به عناصر هوی متال بود اما این بار می‌توان حضور عناصری از سبک پاور متال را در آن دید. پس از انتشار آلبوم، یوهان گروه را ترک کرد و ولف، پیتر هنریکسن را برای اجرا در تورها بکار گرفت.
موسیقی هوی متال در ماه مه ۱۹۷۱ مایک ساندرز-منتقد موسیقی راک- در مجلهٔ Creem کلمهٔ «هوی متال» را در یک نقد مساعد راجع به آلبوم "Kingdom Come" گروه سِر لُرد بالتیمور به‌کار برد. تا به امروز این نقد، اولین منبع چاپی است که در آن از عبارت «هوی متال» برای اشاره به یک «ژانر موسیقی» استفاده شده‌است.
ولف (گروه) در سال ۲۰۰۳ ساکسون از ولف دعوت کرد تا به آنها در تور هوی متال ثاندر بپیوندد. این موفقیت بسیار خوبی برای اعضای گروه بود. در ژوئیه ۲۰۰۳ گروه تصمیم به ضبط آلبومی دیگر گرفت. فوریه ۲۰۰۴ آلبوم جدید با عنوان "ستاره پلید" منتشر شد. این آلبوم، اولین آلبومی است که نوازنده درامز جدید گروه یعنی توبیاس آر کلگرن در گروه حضور دارد.
فولک متال اولین گروهی که موسیقی فولک را با قطعات متال درهم آمیخت گروه انگلیسی اسکای‌کلد بود. آلبوم آغازین آن‌ها با نام "پسران خیره‌سر مام زمین" در سال ۱۹۹۱ منتشر شد. پس از آن و تا سال‌های میانی دههٔ ۹۰ گروه‌های دیگری در مناطق مختلف اروپا و اسرائیل به فولک متال روی آوردند. در این میان، گروه ایرلندی Cruachan، گروه اسرائیلی ارفند لند و گروه آلمانی ساب‌وی تو سالی هرکدام پیش‌قراول گونه‌های متنوع فولک متال بر حسب بن‌مایهٔ موسیقایی مناطق مختلف شدند و زیرشاخه‌های سلتیک متال، اورینتال متال و مدیوال متال را پدید آوردند.
جوداس پریست جوداس پریست گروه نامدار و تأثیرگذار هوی متال انگلیسی معروف به خدایان متال است که بیش از ۵۰ میلیون نسخه از آلبوم‌هایش را تا به امروز به فروش رسانده‌است. این گروه در سال ۱۹۶۹ در بیرمنگام بنیان گذاشته شد. منتقدان بر این باورند که هوی متال متعارف و متشخص با آلبوم "بریتیش استیل" جوداس پریست آغاز شده‌است. جوداس پریست همچنین تنها گروه اسطوره‌ای هوی متال است که در هر سه دهه تولد و رشد و افول موسیقی متال یعنی سه دهه ۷۰ و ۸۰ و ۹۰ سه سبک کاملاً نو و پیشرو از این موسیقی را به نمایش گذاشت. این گروه یکی از بهترین خوانندگان تاریخ هوی متال یعنی راب هالفورد را در اختیار دارد.
رؤیاهای پلید ببین (آلبوم) رویای پلید نام چهارمین آلبوم استودیویی گروه هوی متال آمریکایی دیو است. این آلبوم در ۲۱ ژوئیه ۱۹۸۷ منتشر شد و اولین آلبومی از دیو بود که راف کات، کریگ گلدی و کلاود اشنل در آن حضور داشتند و همچنین آخرین آلبوم دیو در دههٔ ۸۰ میلادی بود.
متصل… به خودتخریبی مصمم… به خودتخریبی دهمین آلبوم استودیویی گروه موسیقی هوی متال آمریکایی، متالیکا، است که در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۶ منتشر شد. این آلبوم اولین آلبوم متالیکا در هشت سال گذشته و بعد از آلبوم آهنربای مرگ است و این یعنی طولانی‌ترین زمان بین انتشار دو آلبوم توسط آنها. این اولین آلبوم متالیکا است که کرک همت، گیتاریست گروه که در سال ۱۹۸۳ به متالیکا ملحق شد در نوشتن ترانه‌های آن مشارکت ندارد. دلیل آن هم توسط خود کرک همت این گونه بیان شده که تلفن همراه خود را گم کرد در حالی که بسیاری از ایده‌ها برای آلبوم جدید در آن قرار داشت.
دیستربد دیستربد یک گروه موسیقی هوی متال آمریکایی است که در سال ۱۹۹۵ در شهر شیکاگو فعالیتِ خود را آغاز کرد.اعضای گروه شامل David Draiman به عنوانِ وکالیست، Dan Donegan گیتاریست، John Moyer بیسیست و Mike Wengren درامر این گروه می‌باشند. اسم گروه در سال ۱۹۹۶ بعد از پیوستن Draiman به گروه و جایگزینی او بجای Erich Awalt از Brawl به Disturbed تغییر کرد. این گروه تا کنون بیش از ۱۳ میلیون نسخه از آلبوم هایشان را در سراسرِ جهان فروخته که آن را به یکی از بهترین گروه‌های متال در حال پیشرفت سال‌های اخیر تبدیل کرده‌است.این گروه تا به حال ۵ آلبوم استودیویی منتشر کرده که اولین البومشان را به عنوان بند Brawl و ۴ البوم بعدی را که در بیلبورد دویست در رتبهٔ ۱ پرفروشترین‌ها قرار گرفتند،به عنوان بند Disturbed منتشر کرد.
ولف (گروه) در اوت ۲۰۰۶، ولف خبر از انتشار چهارمین آلبوم خود را در سپتامبر همان سال داد، آلبومی که به گفته خودشان همچنان پایبند به عناصر اصلی هوی متال سنتی خواهد بود و که عنصر ترس و وحشت نیز بدان افزوده شده است. گروه کار ضبط را در استودیویی در گوتنبرگ آغاز می‌کند و سرانجام در ۳ اکتبر ۲۰۰۶ آلبوم با عنوان "آتش تاریک" منتشر می‌شود و نظر هوادران و منتقدان را به خود جلب می‌کند. این آلبوم موفق می‌شود در رده دوازدهم چارت هوی متال سوئد قرار بگیرد.
اف ۸ (آلبوم) "اف ۸" (به انگلیسی F8) در انگلیسی تلفظ شده به شکل ایمان("fate") هشتمین آلبوم استودیویی توسط گروه هوی متال آمریکایی فایو فینگر دث پانچ است که در ۲۸ فوریه سال ۲۰۲۰ منتشر شد. این اولین آلبوم فایو فینگر دث پانچ است که چارلی آنگن درام نوازنده است، که به دنبال ترک جرمی اسپنسر به گروه پیوست و آخرین آلبوم گروه با جیسون هووک گیتارییست است.
آخرین فرمان (آلبوم) آخرین فرمان نام دومین آلبوم استودیویی گروه هوی متال وسپ است که در سال ۱۹۸۵ منتشر شد. تهیه‌کنندهٔ "آخرین فرمان" اسپنسر پرافر بود که پیش از آن تجربهٔ همکاری با کوایت رایت در آلبوم "Metal Health" را داشت. در این آلبوم استیو رایلی جایگزین تونی ریچاردز، اولین درامر وسپ شده‌بود.
خردشان کن «خُردشان کن» یا «لِه‌شان کن» ترانه‌ای از گروه هوی متال مگادث و تک‌آهنگ اصلی هشتمین آلبوم استودیویی آن‌ها با نام "خطر" است که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد. این قطعه اولین بار در ژوئیهٔ آن سال و به‌عنوان ساندتِرَک فیلم منتشر شد.
ونوم (گروه موسیقی) ونوم یک گروه پیشرو هوی متال انگلیسی است. عنوان آلبوم دوم آن‌ها با نام "بلک متال" که در سال ۱۹۸۲ منتشر شد سرآغاز استفاده از این نام در صنعت موسیقی متال بود. "بلک متال" و "به جهنم خوش‌آمدید"(۱۹۸۱) از برجسته‌ترین آثار ونوم به‌شمار می‌آیند.
کابوس (آلبوم) کابوس پنجمین آلبومی است که توسط گروه هوی متال آمریکایی اونجد سون‌فولد در ژوئیه ۲۰۱۰ منتشر شد. ضبط این آلبوم در شرکت «Warner Bros. Records» و به تهیه‌کنندگی مایک الیزوندو انجام شد. کابوس اولین آلبومی هست که گروه اونجد سون‌فولد بدون حضور د ریو درام زن گروه منتشر کردند و مایک پورتنوی که دوست صمیمی د ریو بود را به عنوان عضو افتخاری جایگزین کردند.
جاگولیتور جاگولیتور عنوان سیزدهمین آلبوم استودیویی از گروه هوی متال بریتانیایی جوداس پریست است که در ۱۶ اکتبر ۱۹۹۷ در ژاپن و ۲۸ اکتبر ۱۹۹۷ در بقیه نقاط جهان منتشر شد. این آلبوم اولین آلبوم از دو آلبوم همکاری تیم «ریپر» اونز به عنوان خواننده با جوداس پریست است. در انتشار این آلبوم جوداس پریست از شرکت نشر اس‌پی‌وی استفاده کرده‌است.
بلک سبث در سال ۱۹۸۰ با انتشار آلبوم «بهشت و دوزخ» بلک سبث دوباره به صف گروه‌های طراز اول متال دنیا بازگشت. آهنگ‌های سطح بالایی چون "شوالیه‌های نئونی"، "بهشت و دوزخ" و "بچه‌های دریا" شاهدی بر اعتبار و قابلیت این پیشتازان هوی متال در رقابت با گروه‌های جوان نوظهور این سبک بود. سال ۱۹۸۲، گروه یک آلبوم دوتایی از اجراهای زنده خود در تورهای دو آلبوم قبلی منتشر کرد. بعد از انتشار این آلبوم رانی جیمز دیو از گروه اخراج شد. از این زمان تا اوایل دههٔ نود گروه ترکیب‌های متفاوتی را به خود دید. در ابتدای دههٔ نود ۱۹۹۴ آلبومی با نام «ان‌آی‌بی» یا "پیدایش در تاریکی" که هم نام یکی از آهنگ‌های آلبوم اول یا N.I.B گروه بلک سبث را اجرا کردند. این آلبوم بزرگداشت و ادای دینی بود نسبت به این به وجود آورندگان موسیقی هوی متال. آخرین آلبوم بلک سبث در دههٔ ۹۰، آلبوم موفق «ممنوع»(۱۹۹۶) بود که در آن از اعضای اصلی بلک سبث تنها تونی آیومی بازمانده بود و تونی مارتین عهده‌دار وکال بود.
چاپ سویی! (ترانه) «چاپ سویی!» ترانه‌ای گروه هوی متال ارمنی/آمریکایی سیستم آو ا داون است. این ترانه در ۱۳ اوت ۲۰۰۱ و در قالب اولین تک‌آهنگ دومین آلبوم استودیویی گروه با نام "زهرآگینی" منتشر شد. محبوبیت این ترانه باعث شد آلبوم "زهرآگینی" یک هفته پس از انتشارش، شمارهٔ ۱ بیلبورد ۲۰۰ شود.
خروش برای انتقام خروش برای انتقام عنوان هشتمین آلبوم استودیویی از گروه هوی متال بریتانیایی جوداس پریست است. این آلبوم در استودیویی به نام آیبیز ساند در آیبیز اسپانیا ضبط ود ر استودیوهای بیجی رکوردینگ و بای‌شور رکوردینگ در فلوریدا آمریکا میکس شد و برای اولین بار در ۱۷ ژوئیه ۱۹۸۲ منتشر گشت. همچنین نسخه دیگری از این آلبوم به صورت ضبط مجدد در مه ۲۰۰۱ منتشر شده‌است.
گادسمک (آلبوم) گادسمک نخستین آلبوم گروه هوی متال امریکایی گادسمک می‌باشد که در ۲۵ اوت ۱۹۹۸ منتشر شد.
نابودگر درد نابودگر درد عنوان دوازدهمین آلبوم استودیویی گروه هوی متال انگلیسی جوداس پریست است که در ۱۹۹۰ با همکاری شرکت نشر کلمبیا رکوردز منتشر شد. این آلبوم برنده جایزه گلد بریتانیا در ۱۹۹۰ شده است. ضبط این آلبوم از استودیویی در فرانسه آغاز و در استودیویی در هلند میکس و پایان یافت. در این آلبوم اسکات تراویس اولین حضور خود را با جوداس پریست تجربه می کند. در مه ۲۰۰۱ نسخه دوباره ضبط شده این آلبوم بر روی سی‌دی منتشر شد.آلبوم "نابودگر درد" در بیستم فوریه ۱۹۹۱ در سی و سومین مراسم جایزه گرمی، نامزد دریافت جایزه بهترین اثر موسیقی متال شد.
موسیقی هوی متال (آلبوم) موسیقی هوی متال عنوان نخستین آلبوم گروه موسیقی آمریکایی نیوستد است که در سال ۲۰۱۳ پخش شد.
آهنربای مرگ آهنربای مرگ نهمین آلبوم رسمی گروهِ هوی متالِ آمریکایی متالیکا است. این آلبوم، اولین آلبوم با نوازندهٔ گیتار بیسِ جدیدشان یعنی رابرت تروهیو و نیز تهیه‌کننده ی جدیدشان ریک روبین می‌باشد. همچنین برای نخستین بار مسئولیت انتشار آن را شرکت «ضبط برادران وارنر» بر عهده دارد، گرچه آن‌ها هنوز با گروه موسیقی وارنر باقی مانده‌اند. نخستین تک‌آهنگ آلبوم «روزی که هرگز نمی‌آید» نام دارد، که در ماه اوت منتشر شد.
بی‌چهره بی‌چهره (Faceless) سومین آلبوم گروه هوی متال گادسمک است که در ۸ آوریل ۲۰۰۳ منتشر شد. این اولین آلبوم گروه با حضور نوازنده درامز شنون لارکین بود. آهنگ‌های رک و راست و به تنهایی ایستاده‌ام به ترتیب نامزد جوایز گرمی برای "بهترین آهنگ راک" و "بهترین ساخت آهنگ هارد راک" شدند.  آلبوم بی‌چهره در بیلبورد ۲۰۰ در سکوی اول فروش قرار گرفت. این آلبوم، ۴ تک‌آهنگ را به همراه داشت.
پارانوید (ترانه) «پارانوید» ترانه‌ای از گروه هوی متال انگلیسی بلک سبث و قطعهٔ دوم آلبوم ۱۹۷۰ آن گروه با همین نام است. «پارانوید» اولین تک‌آهنگ از آن آلبوم است که در اوت ۱۹۷۰ منتشر شد و در زمان انتشارش تا ردهٔ ۴اُم پرفروش‌ترین تک‌آهنگ‌های بریتانیا و ۶۱اُم بیلبورد هات ۱۰۰ صعود کرد و پرفروش‌ترین تک‌آهنگ روز آلمان شد.
موسیقی هوی متال برخی از موسیقی دانان گروه‌های برجسته هوی متال، معتقدند که پایه‌های سبک خاص و صدای اصیل هوی متال توسط جریان موج نو هوی متال انگلیسی، از طریق سه آلبوم اولیه و شاخص گروه جوداس پریست یعنی «بالهای غمگین سرنوشت» (۱۹۷۶)، «گناه پشت سر گناه» (۱۹۷۷)، و «کلاس لکه دار» (۱۹۷۸) گذاشته شد.