mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
شاهنشاهی اشکانی به دستور مهرداد دوم، گودرز یکم حاکم بابل شد، درحالی که ارد یکم جداگانه بر پارت حکومت می‌کرد. این سیستم تقسیم شده پارت‌ها را تضعیف کرد، و به تیگران دوم ارمنستان این فرصت را داد، تا قلمرو پارت را در غرب میان‌رودان تصاحب کند، اگرچه این سرزمین‌ها در زمان سلطنت سیناتروک به قلمرو پارت بازگردانده شد (۷۱–۷۸ پیش از میلاد). پیرو سومین جنگ مهردادی، مهرداد ششم (پنتوس) (۶۳–۱۱۹ پیش از میلاد) که یکی از متحدان تیگران دوم ارمنی بود، از پارتیان در برابر رمی‌ها درخواست کمک می‌کند، اما سیناتروک از کمک سر باززد. در ۶۳ پیش از میلاد زمانی که لوکولوس فرمانده ارتش روم به قصد پایتخت ارمنستان تیگراناکرت به راه افتاد، مهرداد ششم و تیگران دوم از فرهاد سوم درخواست کمک می‌کنند (۵۸–۷۱ پیش از میلاد)، اما فرهاد نیز از ارسال کمک سر باززد و پس از سقوط شهر تیگراناکرت به دست لوکولوس، مجدداً فرات مرز میان پارت و رم می‌شود.
تاریخ نظامی ارمنستان تیگران سفیران رومی را در شهر ثروتمند انطاکیه پایتخت امپراتوری سابق سلوکیان به حضور پذیرفت، تیگران حاضر نشد اصول و مقررات مهمان نوازی را زیر پا بگذارد و به سفیران رومی پاسخ داد که اخلاقاً برایش مقدور نیست مهرداد را به آنان تسلیم کند. در عین حال علاقه‌مند است با دولت رم در صلح بسر ببرد و منافع رم با منافع ارمنستان بزرگ هیچگونه تعارضی ندارد، زیرا او هیچگونه نظر طمعی نه به آسیای صغیر دارد و نه به کشور پنتوس. دیگر از آن لحظه به بعد، جنگ بین ارمنستان و رم اجتناب ناپذیر می‌رسید و شاید هم یکی از مقدرات تاریخ بود.
بوون (پنتوس) مرکز آن در نزدیکی شهر پنجشنبه در آناتولی واقع شده‌است.
مهرداد چهارم پیش از سلطنت وی حاکمیت استان ماد آتروپاتن را بر عهده داشت. در سال ۵۷ پ. م، مهرداد پدرش را با کمک برادر کوچکش ارد به قتل رساند؛ با این حال، دو برادر به سرعت از هم جدا شدند و ارد با حمایت خاندان سورن قیام کرد. هر دو برای نشان دادن ادعای برتری خود بر یکدیگر عنوان شاه شاهان را به خود گرفتند. این معنای عنوان را تغییر داد. در ابتدا به عنوان نمادی از سلطه سیاسی بر سایر قلمروها استفاده می‌شد، اما از این زمان این عنوان به عنوان نمادی از قدرت و مشروعیت برای مدعیان در خانواده سلطنتی شناخته شد. مهرداد چهارم مجبور شد به سوریه فرار کند. او به اولوس گابینیوس، معاون کنسول و فرماندار سوریه پناه برد. سپس مهرداد چهارم برای حمله به شاهنشاهی اشکانی با حمایت گابینیوس بازگشت. گابینیوس با مهرداد چهارم به فرات لشکر کشید، اما بعد از مدتی عقب‌نشینی کرد تا حاکم دیگری به نام بطلمیوس دوازدهم مصر را بر تخت سلطنت خود بازگرداند. مهرداد چهارم علی‌رغم از دست دادن حمایت رومیان، به بین‌النهرین پیشروی کرد و موفق شد بابل را فتح کند. او ارد را برکنار کرد و مدت کوتاهی سلطنت خود را به عنوان پادشاه برای مدت کوتاهی در سال ۵۵ پ. م تا ۵۴ پ. م بازگرداند و در سلوکیه سکه ضرب کرد. با این حال، پادشاه مهرداد چهارم در سلوکیه توسط سردار ارد، سورنا محاصره شد و پس از مقاومت طولانی، به نبرد با نیروهای ارد پرداخت و شکست خورد. مهرداد چهارم پس از آن در ۵۴ پ. م توسط ارد اعدام شد.
مهرداد چهارم ایبری مهرداد چهارم (, لاتین "Mithridates") از سلسله خسرویانی‌ها بود و پادشاه قلمرو ایبری (کارتلی, شرق گرجستان) از ۴۰۹ تا ۴۱۱ بود.
بیتینی و پنتوس بیتینی و پونتوس نام یکی از استان‌های امپراتوری روم واقع در آسیای صغیر بود.
جنگ‌های مهردادی نتیجه این جنگ‌ها نابودی پادشاهی پنتوس و تحکیم موقعیت روم در آناتولی بود.
مهرپرستی اگرچه پس از حملهٔ اسکندر مقدونی و فتح سرزمین‌های شاهنشاهی ایران توسط او در حدود ۳۳۰ سال پیش از میلاد، ساختار اجتماعی پیشین ایران از هم پاشید و برای مدت‌ها اثری از مهرپرستی در این سرزمین نبود، نجیب‌زادگان مناطق مختلف در سرزمین‌های غربی شاهنشاهی پیشین ایران، پرستش میترا یا مهر را از سرگرفتند. شاهان و نجبای مرز ایران و دنیای روم و یونان از جمله سرزمین آناتولی (آسیای صغیر) همچنان بر این کیش بودند. تیرداد اول شاه ارمنستان، در هنگام تاجگذاری خویش به سال ۵۷ پس از میلاد، نرون امپراتور روم را حکمران بزرگ خود اعلام نمود و آداب و تشریفات مهرپرستی را به نمایش گذاشت و اعلام نمود که ایزد پیمان و دوستی، رابطهٔ دوستانه‌ای را بین ارمنیان و رومیان مقتدر برقرار نموده‌است. میترادات یا مهرداد ششم، شاه پُنتوس، احتمالاً یک مهرپرست بوده‌است و متحدانش یعنی دریانوردان کیلیکیه در حدود ۶۷ سال پیش از میلاد، آداب و مناسک میترایی را برگزار می‌نمودند. همچنین آنتیوخوس یکم پادشاه کُماژِن (جنوب شرق آسیای صغیر) میترا را تکریم می‌کرد و می‌ستود.
مهرپرستی و مسیحیت هر چند پس از حمله اسکندر مقدونی و فتح سرزمین‌های تحت سلطه امپراتوری ایران توسط او در حدود ۳۳۰ سال پیش از میلاد، ساختار اجتماعی پیشین ایران از هم پاشید و برای مدت‌ها اثری از مهرپرستی در این سرزمین نبود، نجیب‌زادگان مناطق مختلف در سرزمین‌های غربی امپراتوری پیشین ایران، پرستش میترا یا مهر را از سرگرفتند. شاهان و نجبای مرز ایران و دنیای روم و یونان از جمله سرزمین آناتولی (آسیای صغیر) همچنان بر این کیش بودند. آنگاه که تیرداد اول شاه ارمنستان، در هنگام تاجگذاری خویش به سال ۵۷ پس از میلاد نرو امپراتور روم را حکمران بزرگ خود اعلام نمود، آداب و تشریفات مهرپرستی را به نمایش گذاشت و اعلام نمود که ایزد پیمان و دوستی، رابطهٔ دوستانه‌ای را بین ارمنیان و رومیان مقتدر برقرار نموده‌است. میتراداد یا مهرداد ششم، شاه پُنتوس، احتمالاً یک مهرپرست بوده‌است و متحدانش یعنی دریانوردان کیلیکیه در حدود ۶۷ سال پیش از میلاد، آداب و مناسک میترایی را برگزار مینمودند. همچنین آنتیوخوس یکم پادشاه کُماژن (جنوب شرق آسیای صغیر) میترا را تکریم و ستایش مینمود.
تاریخ نظامی ارمنستان سواره نظام‌های ارمنستان نه تنها برای دفاع از سرزمین‌های خود بلکه توسط امپراتوری‌های دیگر مانند: پارت. ایران. رم؛ و پنتوس مورد استفاده قرار می‌گرفت.
یونانی پونتی زبان یونانی پونتی (ποντιακά) گونه‌ای از زبان یونانی است که در اصل در منطقهٔ پنتوس واقع در کرانه‌های جنوبی دریای سیاه، شمال خاوری آناتولی، شرق قارص و در جنوب گرجستان گویشورانی داشته و امروزه بیشتر در شمال یونان بدین زبان سخن رانده‌می‌شود. این زبان در امتداد زبان‌های یونانی ایونی، یونانی بیزانس و یونانی کوینه قرارداشته و از زبان‌های گرجی، روسی، ترکی استانبولی و کمتر از فارسی و از زبان‌های قفقازی تأثیر پذیرفته‌است. به گویشوران این زبان یونانی‌های پتنوس گفته می‌شود. در یونانی گویشوران بدین زبان را رومیکا می‌خواندند که اشاره به سرزمین روم دارد. در ترکی استانبولی نیز این زبان را رومی(رومجه) می‌خوانده‌اند.؛ افزودن نام پنتوس به نام ایشان و زبانشان از افزوده‌های امروزین پژوهشگران است.
پنتوس در گذر تاریخ این سرزمین از امپراتوری بیزانس به امپراتوری ترابوزان رسید(۱۲۰۴ (میلادی)). در ۱۵ اوت۱۴۶۱ عثمانی‌ها بر این بخش دست‌یافتند.
روابط ایران و یونان میراث این صمیمیت قوی در سده‌های پیشین در مناطقی از جهان که دارای فرهنگ یونانی-ایرانی بوده‌اند، دیده می‌شود. پادشاهی پنتوس یکی از نمونه‌های اولیه این ترکیب فرهنگی است.
مهرداد (پسر فرهاد چهارم) مهرداد یکی از پسران فرهاد چهارم چهاردهمین شاه اشکانی است. وی در سال ۴۹ میلادی بر سر تخت شاهی ایران با پادشاه وقت که گودرز دوم بود جنگید. بزرگان ایران در مجلس مهستان گودرز را به خاطر خشونت و سخت‌گیری‌هایش لایق شاهی نمی‌دانستند. از این رو نهانی هیأتی به سوی روم فرستادند و از رومیان خواستند که مهرداد را به ایران بفرستند تا زمام امور کشور را در دست گیرد. رومیان نیز چنین کردند ولی در نبردی که بین گودرز دوم و مهرداد درگرفت، مهرداد از گودرز شکست خورد. گودرز گوشهای او را برید تا وی به خاطر نقص عضو دیگر نتواند حتّی فکر رسیدن به تخت شاهی را بکند.
شاهنشاهی اشکانی حکومت اشکانیان، به هیچ وجه حکومتی فردمحور نبود و به عکس، شاهان با وجود مجلس مهستان همیشه از تصمیم‌گیری‌های فردی و شتاب‌زده برحذر داشته می‌شدند. تاسیتوس نوشته‌است این مجلس از ۳۰۰ نفر از برگزیدگان روحانیون (مغان)، شاهزادگان و نیز اعضایی از خانواده‌های مهم پارتی همچون سورن، کارن و اسپهبد تشکیل می‌شد. این مجلس به دستور مهرداد اول - پادشاه اشکانی - در یکم مارس سال ۱۷۳ پیش از میلاد ایجاد شد و بزرگان نیز این تصمیم را مبنی بر ایجاد قانون اساسی و مجلس پذیرفتند. مورخان رومی که از این مجلس با نام سنا یاد کرده‌اند، در برخی ارزیابی‌ها، حدود اختیارات این مجلس را بسیار وسیع دانسته‌اند. انتخاب ولیعهد از میان شاهزادگان، اعلان جنگ و پیشنهاد صلح، بسیج نیرو، عزل شاه درصورت دیوانه شدن، بیماری ممتد، ارتکاب اشتباه (حتی بدون داشتن نیت بد) و دلایل دیگر و نیز تغییر میزان مالیات‌ها و دستور ضرب سکه با تصویر تازه، تعیین شاهان ارمنستان، تأیید تشریفاتی (ضمنی) شاهان پارسی‌تبار سرزمین پنتوس (منطقه ساحلی جنوب و جنوب شرقی دریای سیاه در آناتولی به پایتختی شهر سینوپ) و همچنین انتصاب فرمانده کل ارتش برای یک دوره معیّن یا مدیریت جنگ از جمله اختیارات مهستان بود.
تاریخ ایران حکومت اشکانیان، به هیچ وجه حکومتی فردمحور نبود و به عکس، شاهان با وجود مجلس مهستان همیشه از تصمیم‌گیری‌های فردی و شتاب‌زده برحذر داشته می‌شدند. تاسیتوس نوشته‌است این مجلس از ۳۰۰ نفر از برگزیدگان روحانیون (مغان)، شاهزادگان و نیز اعضایی از خانواده‌های مهم پارتی همچون سورن، کارن و اسپهبد تشکیل می‌شد. این مجلس به دستور مهرداد اول - پادشاه اشکانی - در یکم مارس سال ۱۷۳ پیش از میلاد ایجاد شد و بزرگان نیز این تصمیم را مبنی بر ایجاد قانون اساسی و مجلس پذیرفتند. مورخان رومی که از این مجلس با نام سنا یاد کرده‌اند، در برخی ارزیابی‌ها، حدود اختیارات این مجلس را بسیار وسیع دانسته‌اند. انتخاب ولیعهد از میان شاهزادگان، اعلان جنگ و پیشنهاد صلح، بسیج نیرو، عزل شاه درصورت دیوانه شدن، بیماری ممتد، ارتکاب اشتباه (حتی بدون داشتن نیت بد) و دلایل دیگر و نیز تغییر میزان مالیات‌ها و دستور ضرب سکه با تصویر تازه، تعیین شاهان ارمنستان، تأیید تشریفاتی (ضمنی) شاهان پارسی‌تبار سرزمین پنتوس (منطقه ساحلی جنوب و جنوب شرقی دریای سیاه در آناتولی به پایتختی شهر سینوپ) و همچنین انتصاب فرمانده کل ارتش برای یک دوره معیّن یا مدیریت جنگ از جمله اختیارات مهستان بود.
دنریس تارگرین سرانجام ویسریس و دنریس کمکی را که به دنبالش بودند، در شهر آزاد پنتوس یافتند؛ وکیلی ثروتمند و قدرتمند به نام ایلیریو موپتیس که آن‌ها را به اقامت در عمارتش دعوت کرده و کمکش را برای بازپس‌گیری تختشان پیشنهاد داده بود.
دنریس تارگرین در مدت زمانی که دنریس و برادرش در عمارت ایلیریو موپاتیس در پنتوس اقامت دارند، ایلیریو ترتیب ازدواج دنی و یک جنگ سالار دوتراکی (Dothraki) قدرتمند به نام کال دروگو (Khal Droga) را می‌دهد. در عوض، دروگو برای ویسریس ده هزار جنگجو از لشکرش را فراهم می‌کند تا تخت آهنین را بازپس گیرد.
سکاها تنها آثار بازمانده از زبان سکایی باستان، برخی اسامی افراد، قبیله‌ها و مکان‌ها در کتیبه‌های یونانی منطقه پنتوس و در آثار یونانی است، که بر اساس آن‌ها و به کمک زبان‌های ایرانی باستان (اوستایی و فارسی باستان) و نام چند مکان (تپه، رودخانه در اوکراین و جنوب روسیه)، می‌توان برخی از واژه‌های این زبان را بازسازی کرد.
تاریخ دموکراسی در ایران باستان اولین جلسه مجلس مهستان در نوروز سال ۱۳۷ قبل از میلاد تشکیل شد که در آن مهرداد یکم، شاه وقت، شخصاً حضور داشت. اولین مصوبه مجلس مهستان انتخابی کردن شاه بود. از اختیارات این مجلس می‌توان به انتخاب ولیعهد از میان شاهزادگان، اعلان جنگ و پیشنهاد صلح، بسیج نیرو، تغییر نظام مالیاتها و صدور دستور ضرب سکه با تصویر تازه، تعیین شاهان ارمنستان، تأیید تشریفاتی شاهان پارسی تبار (از دودمان هخامنشیان) سرزمین پنتوس (منطقه ساحلی جنوب دریای سیاه در آناتولی به پایتختی شهر سینوپ) و انتصاب فرمانده کل ارتش برای یک دوره معین یا مدیریت جنگ اشاره کرد. مهستان در موارد متعدد شاهان اشکانی را جابجا کرد و در عین حال حامی سنت‌های بومی مناطق مختلف ایران بود. این مجلس با معیارهایی همچون خیانت به کشور، ضعف و نیز جنون، بیماری سخت و از کار افتادگی اختیار عزل شاه را داشت.
زبان سکایی تنها آثار بازمانده از زبان سکایی باستان، برخی اسامی افراد، قبیله‌ها و مکان‌ها در کتیبه‌های یونانی منطقه پنتوس و در آثار یونانی است، که بر اساس آن‌ها و به کمک زبان‌های ایرانی باستان (اوستایی و فارسی باستان) و نام چند مکان (تپه، رودخانه در اوکراین و جنوب روسیه)، می‌توان برخی از واژه‌های این زبان را بازسازی کرد.
زبان سکایی ختن تنها آثار بازمانده از زبان سکایی باستان، برخی اسامی افراد، قبیله‌ها و مکان‌ها در کتیبه‌های یونانی منطقه پنتوس و در آثار یونانی است، که بر اساس آن‌ها و به کمک زبان‌های ایرانی باستان (اوستایی و فارسی باستان) و نام چند مکان (تپه، رودخانه در اوکراین و جنوب روسیه)، می‌توان برخی از واژه‌های این زبان را بازسازی کرد.
مهرداد چهارم مهرداد چهارم و برادر کوچکترش، ارد دوم، پدر خود فرهاد سوم را که شاه ایران بود مسموم کردند. پس از این کار، مهرداد که پسر بزرگتر بود به پادشاهی رسید. دوران سلطنت مهرداد چهارم به درگیری با برادر کوچکترش بر سر جانشینی پدرشان گذشت، سرانجام هنگامی که ارد دوم بر مهرداد پیروز شد او را اعدام کرد و بدین ترتیب جانشین وی شد.
جمهوری روم جنگ مهردادی یکم در پایان ۸۹ ق. م آغاز شد. خصومت‌های میان مهرداد و رومیان با دو پیروزی این پادشاه بر متحدین روم آغاز شد؛ ابتدا پادشاه بیتینی، نیکومدس چهارم و سپس ژنرال رومی مأمور آنجا به نام مانیوس آکوئیلیوس را شکست داد. سال بعد مهرداد تصمیم گرفت پروژه تصرف کل شبه‌جزیره آناتولی (ترکیه امروزی) را ادامه دهد و برای همین از فریگیه (در مرکز آناتولی) آغازید. پس از آن به آن بخش‌هایی از آسیا (استان روم) که در تسلط رومیان بود دست یازید. سپس مأموران خود را به استان‌های مجاور فرستاد و لیکیه، پامفیلیه، و ایونیا را مطیع ساخت.
استان مازندران به گفته کتزیاس (۴۴۱–۳۹۲ق. م) نینوس پادشاه آشور تپوریان را مطیع خویش کرد. کتزیاس از قوم تپور در کنار هیرکانی و کادوسی به عنوان یکی از نواحی نام می‌برد که توسط نینوس پادشاه آشور فتح شدند. به گزارش کتزیاس: از سرزمین‌های واقع در دریا و دیگر سرزمین‌های هم‌مرز با آن‌ها، نینوس مصر و فنیقیه را تحت سلطه خود درآورد، سپس سیلسیرا، کیلیکیه، پامفیلیه و لیکیه، و همچنین کاریا، فریگیه و لیدیه. بعلاوه، او ترود، فریگیه را در هلسپونت، پروپونتیس، بیتینی، کاپادوکیه و همه ملل بربر که در سواحل پنتوس تا تنائیس ساکن هستند تحت کنترل خود قرار داد. او همچنین خود را حاکم سرزمین‌های کادوسی، تپوری، هیرکانی، درانگی، دربیکی، کارمانی، کورمنایی و بورکانی و پارت کرد. او هم به پارس و هم به سوزیانا و کاسپین حمله کرد، همان‌طور که می‌گویند، گذرگاه‌های بسیار تنگی وارد آن می‌شوند، به همین دلیل به عنوان دروازه‌های کاسپین شناخته می‌شوند. بسیاری از ملل کوچکتر دیگر را نیز تحت سلطه خود درآورد، که صحبت دربارهٔ آنها کار طولانی خواهد بود. اما از آنجا که حمله به باکتریا دشوار بود و شامل بسیاری از مردان جنگجو بود، پس از زحمت و تلاش بیهوده، او جنگ با باکتریا را به زمان دیگری موکول کرد و نیروهای خود را به آشور بازگرداند و مکانی را برای تأسیس یک شهر بسیار بزرگ انتخاب کرد.
مردم مازندرانی به گفته کتزیاس (۴۴۱–۳۹۲ق. م) نینوس پادشاه آشور تپوریان را مطیع خویش کرد. کتزیاس از قوم تپور در کنار هیرکانی و کادوسی به عنوان یکی از نواحی نام می‌‌برد که توسط نینوس پادشاه آشور فتح شدند. به گزارش کتزیاس: از سرزمین‌های واقع در دریا و دیگر سرزمین‌های هم مرز با آن‌ها، نینوس مصر و فنیقیه را تحت سلطه خود درآورد، سپس سیلسیرا، کیلیکیه، پامفیلیه و لیکیه، و همچنین کاریا، فریگیه و لیدیه. بعلاوه، او ترود، فریگیه را در هلسپونت، پروپونتیس، بیتینی، کاپادوکیه و همه ملل بربر که در سواحل پنتوس تا تنائیس ساکن هستند تحت کنترل خود قرار داد. او همچنین خود را حاکم سرزمین‌های کادوسی، تپوری، هیرکانی، درانگی، دربیکی، کارمانی، کورمنایی و بورکانی و پارت کرد. او هم به پارس و هم به سوزيانا و كاسپين حمله كرد، همانطور كه ​​می گويند، گذرگاه‌های بسيار تنگی وارد آن می‌شوند، به همين دليل به عنوان دروازه‌های کاسپین شناخته می‌شوند. بسیاری از ملل کوچکتر دیگر را نیز تحت سلطه خود درآورد، که صحبت درباره آنها کار طولانی خواهد بود. اما از آنجا که حمله به باکتریا دشوار بود و شامل بسیاری از مردان جنگجو بود، پس از زحمت و تلاش بیهوده، او جنگ با باکتریا را به زمان دیگری موکول کرد و نیروهای خود را به آشور بازگرداند و مکانی را برای تأسیس یک شهر بسیار بزرگ انتخاب کرد.
قوم تپوری به گفته کتزیاس (۴۴۱–۳۹۲ق. م) نینوس پادشاه آشور تپوریان را مطیع خویش کرد. کتزیاس از قوم تپور در کنار هیرکانی و کادوسی به عنوان یکی از نواحی نام می‌‌برد که توسط نینوس پادشاه آشور فتح شدند. به گزارش کتزیاس: از سرزمین‌های واقع در دریا و دیگر سرزمین‌های هم مرز با آن‌ها، نینوس مصر و فنیقیه را تحت سلطه خود درآورد، سپس سیلسیرا، کیلیکیه، پامفیلیه و لیکیه، و همچنین کاریا، فریگیه و لیدیه. بعلاوه، او ترود، فریگیه را در هلسپونت، پروپونتیس، بیتینی، کاپادوکیه و همه ملل بربر که در سواحل پنتوس تا تنائیس ساکن هستند تحت کنترل خود قرار داد. او همچنین خود را حاکم سرزمین‌های کادوسی، تپوری، هیرکانی، درانگی، دربیکی، کارمانی، کورمنایی و بورکانی و پارت کرد. او هم به پارس و هم به سوزيانا و كاسپين حمله كرد، همانطور كه ​​می گويند، گذرگاه‌های بسيار تنگی وارد آن می‌شوند، به همين دليل به عنوان دروازه‌های کاسپین شناخته می‌شوند. بسیاری از ملل کوچکتر دیگر را نیز تحت سلطه خود درآورد، که صحبت درباره آنها کار طولانی خواهد بود. اما از آنجا که حمله به باکتریا دشوار بود و شامل بسیاری از مردان جنگجو بود، پس از زحمت و تلاش بیهوده، او جنگ با باکتریا را به زمان دیگری موکول کرد و نیروهای خود را به آشور بازگرداند و مکانی را برای تأسیس یک شهر بسیار بزرگ انتخاب کرد.
تاریخ طبرستان به گفته کتزیاس (۴۴۱–۳۹۲ق. م) نینوس پادشاه آشور تپوریان را مطیع خویش کرد. کتزیاس از قوم تپور در کنار هیرکانی و کادوسی به عنوان یکی از نواحی نام می‌‌برد که توسط نینوس پادشاه آشور فتح شدند. به گزارش کتزیاس: از سرزمین‌های واقع در دریا و دیگر سرزمین‌های هم مرز با آن‌ها، نینوس مصر و فنیقیه را تحت سلطه خود درآورد، سپس سیلسیرا، کیلیکیه، پامفیلیه و لیکیه، و همچنین کاریا، فریگیه و لیدیه. بعلاوه، او ترود، فریگیه را در هلسپونت، پروپونتیس، بیتینی، کاپادوکیه و همه ملل بربر که در سواحل پنتوس تا تنائیس ساکن هستند تحت کنترل خود قرار داد. او همچنین خود را حاکم سرزمین‌های کادوسی، تپوری، هیرکانی، درانگی، دربیکی، کارمانی، کورمنایی و بورکانی و پارت کرد. او هم به پارس و هم به سوزيانا و كاسپين حمله كرد، همانطور كه ​​می گويند، گذرگاه‌های بسيار تنگی وارد آن می‌شوند، به همين دليل به عنوان دروازه‌های کاسپین شناخته می‌شوند. بسیاری از ملل کوچکتر دیگر را نیز تحت سلطه خود درآورد، که صحبت درباره آنها کار طولانی خواهد بود. اما از آنجا که حمله به باکتریا دشوار بود و شامل بسیاری از مردان جنگجو بود، پس از زحمت و تلاش بیهوده، او جنگ با باکتریا را به زمان دیگری موکول کرد و نیروهای خود را به آشور بازگرداند و مکانی را برای تأسیس یک شهر بسیار بزرگ انتخاب کرد.
هرادامیزد هرادامیزد یکی از پسران فراسمان یکم پادشاه گرجستان بود که از مادری ارمنی زاده شده بود. مادر او شاهزاده‌ای از دودمان آرتاشسی و حاصل ازدواج تیگران چهارم با خواهر خود ملکه اراتو بود. هرادامیزد دختر عمویش زنوبیا (دختر مهرداد یکم ارمنستان پادشاه ارمنستان) را به همسری خود درآورده بود.
بلاش چهارم در سال ١۵٠/۵١، او بر فرمانروای اشکانی میسان، مهرداد، پیروز شد و اوراباز دوم را، که به احتمال زیاد یکی از خویشاوندان او بود، به عنوان پادشاه جدید میسان منصوب کرد. نیروهای بلاش چهارم مجسمه هرکول، خدای حامی خاندان سلطنتی میسان، را تصرف کردند و مجسمه را به معبد آپولون در سلوکیه بردند. در آنجا به عنوان نمایشی از پیروزی بلاش چهارم به نمایش گذاشته کتیبه ای دو زبانه (یونانی و پارتی) بر روی مجسمه حک شده بود که فتح میسان توسط وولوگاس چهارم را بازگو می کند:
ترابزون نام ترکی ترابزون است. به صورت تاریخی Trebizond, Trapezund, Tribisonde و Trapezus می‌باشد. این نام در لاتین به شکل Trapezus است که از یونانی باستان و نام Τραπεζοῦς (تراپزوس) که نخستین نام این شهر بوده‌است گرفته شده. این واژه در یونانی به معنی جدول است؛ که در زبان یونانی پنتوس و یونانی مدرن به شکل Τραπεζούντα (تراپزوندا) درآمده‌است. در ترکی عثمانی و فارسی به شکل طربزون نوشته شده‌است. در طی دوره عثمانی طارا بوزان نیز بکار رفته‌است. برخی جغرافی دانان غربی نیز از این نام به جای نام لاتین Trebizond(ترابیزوند) استفاده کرده‌اند.
کادوسیان کتزیاس از قوم کادوسی در کنار تپوری و هیرکانی به عنوان یکی از نواحی نام می‌برد که توسط نینوس پادشاه آشور فتح شدند. به گزارش کتزیاس: از سرزمین‌های واقع در دریا و دیگر سرزمین‌های هم‌مرز با آن‌ها، نینوس مصر و فنیقیه را تحت سلطه خود درآورد، سپس سیلسیرا، کیلیکیه، پامفیلیه و لیکیه، و همچنین کاریا، فریگیه و لیدیه. بعلاوه، او ترود، فریگیه را در هلسپونت، پروپونتیس، بیتینی، کاپادوکیه و همه ملل بربر که در سواحل پنتوس تا تنائیس ساکن هستند تحت کنترل خود قرار داد. او همچنین خود را حاکم سرزمین‌های کادوسی، تپوری، هیرکانی، درانگی، دربیکی، کارمانی، کورمنایی و بورکانی و پارت کرد. او هم به پارس و هم به سوزیانا و کاسپین حمله کرد، همان‌طور که می‌گویند، گذرگاه‌های بسیار تنگی وارد آن می‌شوند، به همین دلیل به عنوان دروازه‌های کاسپین شناخته می‌شوند. بسیاری از ملل کوچکتر دیگر را نیز تحت سلطه خود درآورد، که صحبت دربارهٔ آنها کار طولانی خواهد بود. اما از آنجا که حمله به باکتریا دشوار بود و شامل بسیاری از مردان جنگجو بود، پس از زحمت و تلاش بیهوده، او جنگ با باکتریا را به زمان دیگری موکول کرد و نیروهای خود را به آشور بازگرداند و مکانی را برای تأسیس یک شهر بسیار بزرگ انتخاب کرد.
اثر امپمبا تأثیرات مختلف گرما بر یخ‌زدن آب به وسیله دانشمندانی همچون ارسطو توصیف شده بودند: «این واقعیت دارد که آب از پیش گرم شده، یخ‌زدنش سریع‌تر از آب سرد است. از این رو بسیاری از مردم، هنگامی که آب خنک می‌خواستند، آن را در مقابل تابش خورشید می‌گذاشتند؛ بنابراین ساکنان پنتوس هنگامی که قصد نگه‌داری ماهی را داشتند در بلوکی یخی سوراخی ایجاد می‌کردند و سپس ماهی را همراه با مقداری آب گرم داخل آن می‌گذاشتند تا سریع‌تر یخ ببندد، و آن‌ها از نی‌های روییده در آب برای نگهداری این مخلوط یخ و ماهی استفاده می‌کردند.»
استان سیستان و بلوچستان استان سیستان و بلوچستان استانی در جنوب شرقی ایران است که دارای جمعیت ۲٬۷۷۵٬۰۱۴ نفر می‌باشد و پس از کرمان، دومین استان پهناور ایران به‌شمار می‌رود. این استان بیشتر آب و هوای گرم و خشک دارد اما در عین حال از گوناگونی آب‌وهوایی و اقلیمی ویژه‌ای برخوردار است و مناطق کوهستانی، جنگلی و باتلاقی نیز در این استان پهناور به چشم می‌خورد.
تقسیم استان سیستان و بلوچستان بر اساس این طرح قرار است استان سیستان و بلوچستان به چهار استان تقسیم گردد. قرار است هر یک از استان‌های سیستان و بلوچستان شمالی و جنوبی و استان مکران دو نماینده و استان سیستان و بلوچستان مرکزی سه نماینده در مجلس ایران داشته باشد.
استان سیستان و بلوچستان سیستان و بلوچستان کمترین نرخ مشارکت اقتصادی را در بین ۳۱ استان کشور دارد. بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۶ این استان دوازدهمین استان بیکار کشور به حساب می‌آید. از لحاظ توسعه کمترین توسعه را در میان استان‌های ایران دارد. زراعت اشکال متعددی دارد و صنعت آبی آن وابسته به رود هیرمند است.براساس گزارش مؤسسه عالی آموزش و پژوهش ریاست جمهوری، در برخی مناطق روستایی استان سیستان و بلوچستان نرخ فقر بین ۷۵ تا ۹۰ درصد است. طبق این گزارش از ۲۰ منطقه دارای بالاترین نرخ فقر در ایران، ۱۴ منطقه مربوط به مناطق روستایی شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان، ۴ منطقه در استان کرمان، یک منطقه در استان فارس و یک منطقه نیز در استان خراسان جنوبی واقع شده‌است. معادن این استان عبارتند از معادن مس، طلا، کرومیت، منگنز، سنگ مرمر. سنگ آهک و غیره.
موتور حاجی محمد ریگی موتور حاجی محمد ریگی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان زاهدان در استان سیستان و بلوچستان ایران است. در منطقه شورک در جاده زاهدان خاش قرار دارد که یکی از روستاه های بزرگ استان به شمار میاید همچنین یکی از دلایل محبوبیت چاه های بشمار اب شرب است.
استان سیستان و بلوچستان سیستان و بلوچستان با گستره‌ای افزون بر هفت میلیون هکتار آب و هوایی متغیر از گرم و خشک تا معتدل سرد و کوهستانی دارد. ۴۰۰ هزار هکتار از زمین‌های استان قابل کشت بوده و آب مورد نیاز نیز از منابع آبی شامل چاه‌ها، قنات‌ها، چشمه‌ها و رودخانه‌هایی از جمله هیرمند تأمین می‌شود.
گل‌فشان گل‌فشان‌ها در سرتاسر دنیا پراکنده هستند. بزرگ‌ترین کوه گل افشان دنیا با ارتفاع ۵۰۰ متر در منطقه بلوچستان پاکستان قرار دارد. معروف‌ترین گل‌فشان ایران در منطقهٔ تَنگ در استان سیستان و بلوچستان و در شهرستان کنارک قرار دارد. این گل‌افشان مجموعه‌ای از چند تپه با ارتفاع متفاوت است که هم‌اکنون فقط یکی از آن‌ها فعالیت گل‌فِشانی دارد. به علت نزدیکی زیاد این منطقه به اقیانوس هند و همچنین شکل خاص پوسته زمین در این ناحیه، پوسته اقیانوس با شیب بسیار تندی در زیر این منطقه به داخل زمین فرو می‌رود که باعث به وجود آمدن فشارهای زیادی به پوسته زمین می‌گردد. فشار به وجود آمده باعث خروج آب و به همراه آن گل و لای می‌شود. این عامل یکی از علت‌های به وجود آمدن گل افشان‌ها و چشمه‌های آب معدنی فراوان در این منطقه به‌شمار می‌آید.
تقسیم استان سیستان و بلوچستان تقسیم استان سیستان و بلوچستان به چهار استان، چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۹ در جلسه علنی مجلس اعلام وصول شد. طبق این طرح قرار است این استان به چهار استان به نام‌های زیر تقسیم شود: استان پهناور سیستان و بلوچستان استانی در جنوب شرق ایران است که تقسیمات کشوری آن به ترتیب زیر می باشد:
دانشنامه فرهنگ و تمدن استان سیستان و بلوچستان دانشنامه فرهنگ و تمدن استان سیستان و بلوچستان یک مجموعه کتاب هفت جلدی است که در قالب یک پروژهٔ گروهی به بررسی تاریخ، تمدن، فرهنگ و هنر استان سیستان و بلوچستان می‌پردازد و شمایی کلی از تاریخ و فرهنگ این حوزهٔ تمدنی ارائه می‌دهد. گروه پژوهشگران به دو تیم سیستان و بلوچستان تقسیم شده و و هریک حوزهٔ فرهنگی خود را مورد بررسی قرار داده‌اند.
کلاهی این روستا در کنار تنگه هرمز و دریای عمان و در امتداد کوه‌های مکران قرار گرفته‌است. مردمان اولیه آن از استان سیستان و بلوچستان و شهرستان جاسک مهاجرت کرده و از آنجا به دشت جلگه میناب آمده و در آنجا سکونت نموداند با توجه به اینکه در این دشت آب و درختان نخل وجود داشته همچنین به دریا نیز نزدیک بوده در این منطقه اقامت نموده.
استان سیستان و بلوچستان در گذشته زمین‌هایی با تپه‌هایی از ماسه‌های روان و رسوبات دریایی بوده که بخشی از آن در مسیر رودخانهٔ هیرمند قرار داشته‌است. با کم شدن آب رودخانه بر بزرگی خشکی‌های پیرامونش افزوده شد و با اتصال دو آبادی نخستین به نام‌های ناصر آباد یا شهر ناصری و حسین‌آباد، آبادی بزرگی تشکیل می‌گردد که در سال ۱۳۱۴ خورشیدی بر پایهٔ مصوبهٔ هیئت وزیران، آن آبادی را "زابل" نامیدند و در سال ۱۳۱۶ خورشیدی نیز به مرکز سیستان تبدیل شد و نام "سیستان" به "بلوچستان" افزوده شد.
سیل ۱۳۹۵ سیستان و بلوچستان در سال‌های منتهی به ۱۳۹۵ خشکسالی در این استان به حدی رسیده بود که نخل‌های خرما در حال سوختن بودند و بیش از ۴۰۰ قنات به طور کامل خشک شده بودند. مسئولان این استان مجبور شده بودند آب باقیمانده در سدها را صرفاً برای شرب اختصاص دهند. اضافه‌برداشت از سدها و دیگر منابع آبی در سیستان و بلوچستان به ۶۰۰ میلیون متر مکعب رسید. همچنین وضعیت به گونه‌ای شده بود که زمین در حال فرونشست بود و آب شیرین داشت تبدیل به آب شور می‌شد. از این رو ۱۳۰۰ روستای این استان با تانکر آب دریافت می‌کردند. از این رو روستاییان در برخی از نقاط این استان از بارش‌های سنگین باران ابراز خوشحالی می‌کردند.
زاهدان زاهِدانْ یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان سیستان و بلوچستان است. این شهر در منطقهٔ سرحد بلوچستان قرار دارد. نام پیشین شهر دزآپ بوده که در زمان رضا شاه به «زاهدان» تغییر یافته‌است. زاهدان از سمت شمال به شهرستان هامون و، از سمت جنوب به شهرستان خاش، از سمت شرق به کشورهای افغانستان و پاکستان و از سمت غرب به شهرستان فهرج منتهی می‌شود. آب و هوای زاهدان در بیشتر روزهای سال گرم و خشک است. شب‌های تابستان آب و هوای این شهر رو به سردی می‌گراید. آب آشامیدنی زاهدان لوله‌کشی آب شیرین است و از طریق انتقال آب از شهرستان هامون تأمین می‌گردد. زاهدان به جهت مرزی بودن، از موقعیت استراتژیک جغرافیایی و تجاری و نظامی و شرایط خاص برخوردار است؛ به گونه‌ای که از یک‌سو راه‌آهن پاکستان که از مرز میرجاوه وارد ایران می‌شود و از سوی دیگر راه‌آهن سراسری ایران به این شهر منتهی می‌شود؛ و از سوی دیگر در نزدیکی به میل سه جانبهٔ ایران و پاکستان و افغانستان قرار دارد.
استان سیستان و بلوچستان ۳۰۰ کیلومتر نوار ساحلی دریای عمان و راه‌یابی به آب‌های آزاد، دریاچه هامون سیستان و چاه نیمه‌های سیستان از ظرفیت‌های آبی این استان هستند.
سید محمدتقی حسینی طباطبائی او پیش از انتخاب به سمت نمایندگی رئیس کمیته انقلاب اسلامی منطقه سیستان، ریاست حزب جمهوری و دادگاه انقلاب اسلامی در استان سیستان و بلوچستان را بر عهده داشت. و نمایند رهبر انقلاب در استان سیستان و بلوچستان بود.
منطقه حفاظت‌شده شیله منطقه حفاظت شده شیله در استان سیستان و بلوچستان، در جنوب منطقه حفاظت شده هامون با مساحت ۶۵۲۵ هکتار که در سال ۱۳۷۸ تحت حفاظت قرار گرفت. دارای آب و هوای گرم و خشک صحرایی و پوشش گیاهی ضعیفی است. گونه‌های جانوری منطقه شامل: جبیر، گربه وحشی، روباه معمولی، شغال، تشی، خرگوش، هوبره، دراج، عقاب صحرایی، انواع سارگپه، دلیجه، چکاوک هدهدی، چکاوک کاکلی، انواع گنجشک سانان می‌باشد. جاده زابل - زاهدان در شرق این منطقه قرار دارد.
شهر جدید رامشار شهر جدید رامشار در استان سیستان و بلوچستان و به پیشنهاد مطالعات طرح منطقه ای سیستان (مصوب سال ۱۳۶۹ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) شکل گرفته‌است. این شهر جدید در ۲۰ کیلومتری محمدآباد (هامون) و در جاده شهرستان هامون به زاهدان و در جاده زابل به زاهدان (۳۰ کیلومتری شهر زابل) قرار گرفته‌است. طرح جامع شهر جدید رامشار در سال ۱۳۷۹ به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران رسیده‌ که شرکت مهندسان مشاور شهرسازی شهروخانه آن را تهیه کرده است. در انتخاب نام شهر جدید رامشار، آنچه که هویت این سرزمین را منعکس می‌سازد مد نظر قرار گرفته‌است. رامرود که در فاصله نه چندان دور از اراضی شهر جدید قرار داشته، دیر زمانی شهرهای با شکوهی همچون رامشارستان را در کنار خود شکل می‌دهد. با تغییر مسیر رودخانه هیرمند و خشک شدن رامرود، طومار زندگی ساکنین شهر در هم می‌پیچد تا آنجایی که این شهر در قرن چهارم هجری در زیر شن‌های روان مدفون می‌گردد. به یادمان رامشارستان، نام رامشار برای جدید برگزیده شده‌است. منطقه ویژه اقتصادی رامشار با هدف توسعه و با تاکید بر استفاده از ظرفیت‌های منطقه سیستان شکل گرفته است هرچند هنوز این منطقه با اهداف ترسیم شده برای آن فاصله بسیاری دارد.یکی از مناطق ویژه‌ای که قرار است زمینه توسعه در استان سیستان و بلوچستان را فراهم کند منطقه ویژه اقتصادی سیستان یا رامشار است.
استان سیستان و بلوچستان بلوچستان دارای وسعت زیاد و آب و هوای متنوع و در برخی از مناطق دارای طبیعتی کوهستانی می‌باشد. مناطق جنوبی بلوچستان (مکران) با توجه به مجاورت با دریای عمان و بهره‌گیری از بادهای موسمی اقلیم متفاوتی دارند. بالا بودن میانگین دما و پایین بودن نوسانات آن از مشخصه‌های اساسی اقلیم منطقه است. با توجه به پایین بودن بارش و عدم وجود منابع برفی کوهستانی اکثر جریانات رودخانه‌ای، موقتی و فصلی بوده و در بخش وسیعی از بلوچستان منابع محدود آب‌های زیر زمینی تنها منبع تأمین آب به‌شمار می‌آیند. وجود مخروط آتشفشانی تفتان با ۳۹۴۱ متر ارتفاع در شمال بلوچستان مرکزی، شرایط اقلیمی متنوع و جالبی را فراهم آورده‌است. با توجه به دوره آماری ۱۳۷۵–۱۳۵۹ میانگین بارش سالیانه استان ۱۳۹/۸ میلی‌متر و میانگین دمای سالیانه ۲۲/۶ درجه سانتی گراد، می‌باشد.
تقسیم استان سیستان و بلوچستان استان سیستان و بلوچستان یکی از استان‌های محروم با شاخص توسعه انسانی بسیار پایین است، از این‌رو یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مخالفان این طرح، علاوه بر تغییر بافت جمعیتی و فرهنگی این استان، افزایش تبعیض در برخی مناطق است. سال ۹۶ رئیس مجمع نمایندگان سیستان و بلوچستان، مخالفت خود و گروهی از نمایندگان و مردم را با تقسیم سیستان و بلوچستان اعلام کرد و معتقد بود بحث بر روی تقسیم سیستان و بلوچستان نیاز به نگاه‌های کارشناسی دارد. مخالفان حتی می‌گویند موافقان طرح با توصیف‌کردن سیستان و بلوچستان به عنوان بزرگترین استان ایران، اطلاعات کذب می‌دهند. نه تنها کرمان اندکی بزرگ‌تر از سیستان و بلوچستان است، بلکه به گفته آنها کسی خواستار تقسیم بزرگترین استان ایران برای شتاب‌گرفتن روند توسعه نشده.
تقسیم استان سیستان و بلوچستان مولانا عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان از طرح تقسیم استان سیستان و بلوچستان انتقاد کرده و گفته‌است که مشکلات سیستان و بلوچستان با «تغییر در نوع نگاه‌ها و دیدگاه‌ها حل می‌شوند، نه با تقسیم این استان». پایگاه اطلاع‌رسانی وی نوشته‌است: «ظاهراً طرحی مبنی بر تقسیم استان سیستان و بلوچستان در مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شده‌است. بنده به کسانی که دنبال تقسیم استان سیستان و بلوچستان هستند تذکر می‌دهم که تقسیم نمی‌تواند مشکلات این استان را حل کند.» او تأکید کرد: «ریشهٔ مشکلات استان سیستان و بلوچستان در جای دیگری‌ست. ریشهٔ مشکلات این استان در نوع بعضی نگاه‌ها و دیدگاه‌هاست. ما به‌جای تلاش برای تغییر و تقسیم جغرافیایی سیستان و بلوچستان، بهتر است در نگاه‌ها و نگرش‌های خودمان تغییر بیاوریم.»
استان سیستان و بلوچستان در برخی نقاط استان افراد برای دستیابی به آب باید حدود ۴ کیلومتر راه طی کنند تا بتوانند از آب آشامیدنی استفاده کنند.
لیگ فوتبال استان سیستان و بلوچستان لیگ استان سیستان و بلوچستان بالاترین سطح فوتبال در استان سیستان و بلوچستان می باشد که در پنجمین سطح از فوتبال ایران و بعد از لیگ دسته سوم فوتبال ایران قرار دارد. قهرمان این جام به مسابقات کشوری لیگ دسته سوم فوتبال ایران راه می‌یابد و جواز حضور در جام حذفی را کسب می‌کند.  این مسابقات بخشی از برنامه ویژه آسیا است.
استان سیستان و بلوچستان استان سیستان و بلوچستان از شمال به استان خراسان جنوبی و کشور افغانستان، از شرق به کشورهای پاکستان و افغانستان، از جنوب به دریای عمان و از مغرب به استان‌های کرمان و هرمزگان محدود می‌شود. سیستان و بلوچستان ۱۱۰۰ کیلومتر مرز با کشورهای پاکستان و افغانستان و ۳۰۰ کیلومتر مرز آبی با دریای عمان دارد و تنها استان ایران است که با پاکستان مرز مشترک دارد و همچنین به دلیل قرار گرفتن در موقعیت راهبردی و ترانزیتی از اهمیت فراوانی برخوردار است
استان سیستان و بلوچستان شمال استان، برآمده از آبرفت‌های رودخانه هیرمند، که بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان در مواقع پرآبی را در خویش جای داده‌است. کوه خواجه تنها پشتهٔ بلندی می‌باشد که در شمال استان خود نمایی نموده و نزد اهالی از قداستی خاص برخوردار است. دشت سیستان که در گروه اقلیم بیابانی میانه قرار دارد، بارشی کمتر از ۶۵ میلی‌متر را در سال دریافت می‌کند و میزان تبخیر در آن به بیش از ۵۰۰۰ میلی‌متر می‌رسد. این شرایط در مجموع باعث خشکی فیزیکی شدید محیط بوده و در سال‌هایی که میزان ورودی آب رودخانه هیرمند کاهش می‌یابد، خشکسالی‌های مخرب توسعه پیدا می‌کند. شریان حیاتی منطقه یعنی هیرمند نوسانات سالیانه قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد. وزش بادهای صد و بیست روزه که از اواخر بهار تا پایان تابستان می‌وزد در تشدید خشکی محیط مؤثر است.
ایرانشهر (سیستان و بلوچستان) شهرستان ایرانشهر با پهناوری افزون بر ۳۰۲۰۰ کیلومتر مربع (به بلوچی چارینه) و با بلندای میانگین ۵۹۱ متر از روی دریا در فاصله ۳۴۵ کیلومتری مرکز استان سیستان و بلوچستان میباشد و ۱۵ درصد گستره استان را از آن خود کرده است و آب و هوای گرم و خشک دارد، همچنین سومین شهر پرجمعیت استان بوده؛ و از جمله شهرهای ایران است که دارای فرمانداری ویژه است.
تقسیم استان سیستان و بلوچستان با تقسیم استان، پتانسیل‌های پراکنده آن که در یک منطقه متمرکز نیستند و اصلاً قابلیت تحقق در سایر مناطق استان را ندارند، دور از دسترس قرار گرفته و تلف می‌شوند.
ایرانشهر (سیستان و بلوچستان) ایرانشهر () یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان است که نام پیشین آن پهره (در فرهنگ فارسی معین به معنی نگهبانی می باشد.) بوده‌است. این شهر در میانه بلوچستان ایران قرار دارد.
دانشگاه سیستان و بلوچستان این دانشگاه در عرصه فعالیت‌های بین‌المللی توانسته است اقدامات زیر را به انجام برساند:دانشگاه سیستان و بلوچستان به عنوان دانشگاه مادر در منطقه جنوب شرق شناخته شده‌است. این دانشگاه که در منطقه سیستان و بلوچستان قرار دارد یکی از دانشگاه‌های نسبتاً بزرگ کشور محسوب می‌شود. این دانشگاه دارای زیباترین پردیس که شامل ۵ پارک اصلی با غرفه‌ها و رستوران‌های مختلف و بیش از ۲۰ بوستان مطالعه است.
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران منطقه سوم به مرکزیت کنارک، در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.
استان سیستان و بلوچستان زیستگاه‌های گونه‌های جانوری و گیاهی استان در قالب ۱۱ منطقه حفاظت شده توسط محیط بانان محافظت دائم می‌شود و بیش از یک میلیون و ۳۴۴ هزار و ۳۷۵ هکتار معادل ۷۳ درصد از کل مساحت سیستان و بلوچستان منطقه حفاظت شده‌است. به منظور حفاظت از گونه‌های زیستی جانوری و گیاهی سیستان و بلوچستان طرح مناطق چهارگانه حفاظت شده زیر نظر اداره کل حفاظت محیط زیست استان به اجرا درآمده‌است. مناطق چهارگانه حفاظت شده استان شامل پناهگاه‌های حیات وحش با وسعت بیش از ۷۵۸ هزار هکتار، مناطق حفاظت شده جنگلی با وسعت ۱۲۶ هزار و ۳۶۵ هکتار، مناطق شکار ممنوع با وسعت نزدیک به ۴۶۰ هزار هکتار و آثار طبیعی ملی با وسعت ۱۰ هکتار می‌شود.
استان سیستان و بلوچستان چند همسری مردان در این استان مورد توجه بوده‌است و گزارشی داخلی در سال ۱۳۹۸ می‌گفت: «استان سیستان و بلوچستان در زمینهٔ چندهمسری سردمدار است، به طوری که نزدیک ۱۵ درصد زنان سیستان و بلوچستانی، همسران‌شان بیشتر از یک زن دارند». دو سال پیش از این، گزارشی دیگر می‌گفت که «وضعیت زنان در استان سیستان و بلوچستان از چند جنبه در ایران رکورددار است؛ از نظر تعداد زنانی که هوو دارند، قبل از ۱۸ سالگی زایمان می‌کنند، در هفته حتی یک بار هم به هیچ رسانه‌ای دسترسی ندارند، فاقد آگاهی صحیح دربارهٔ چگونگی پیشگیری از ایدز هستند، بالاترین نرخ بی‌سوادی دختران و زنان بالای شش سال ایران در میان آنها دیده می‌شود و استفاده از انواع وسایل پیشگیری از بارداری در میان آنها در پائین‌ترین سطح قرار دارد».
استان سیستان و بلوچستان کمبودهای بهداشت و درمان در این استان، بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته‌است؛ در تیر ۱۴۰۰ استاندار سیستان و بلوچستان گفت که با «کمترین امکانات در حال مقابله با موج جدید کرونا هستیم» و اعلام کرد که ۱۰ شهر این استان، بیمارستان ندارند. اسماعیل حسین‌زهی، نماینده مجلس، گفت که «اوضاع سیستان و بلوچستان از مرز فاجعه رد شده» و از وضعیت خدمات درمانی در این استان به شدت انتقاد کرد. دیگران نیز از عدم رسیدگی به بحران ویروس کرونا در این استان گفتند و معین‌الدین سعیدی نیز اعلام کرد که «محدوده سواحل مکران یعنی شهرهای چابهار، کنارک، نیکشهر و قصرقند حتی یک بخش عفونی ندارد… برخورد مسئولان وزارت بهداشت، ما را متأُسف کرده» و ادامه داد «مسئولان به جای پاسخگویی، مدعی هستند». پیشتر در ۴ خرداد ۱۴۰۰، گسترش سرخک نیز در سیستان و بلوچستان گزارش شده بود.
استان سیستان و بلوچستان بزرگ‌ترین پایگاه تولید نهال میوه‌های گرمسیری جنوب شرق ایران نیز در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد که با تأمین نیاز داخلی استان به ۹ استان دیگر کشور نیز نهال صادر می‌شود. «خرما، موز، مرکبات، انبه، پاپایا، گوآوا، چیکو، پسته و انگور یاقوتی» از جمله میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری سیستان و بلوچستان است. گونه‌های جانوران اهلی شاخص استان، گاو سیستانی، گاو دشتیاری، مرغ خزک، مرغ دشتیاری، گوسفند و شتر، بز تالی و بی تال، گاومیش هستند.
دوشینکوه روستاهای منطقه مهمدان که در استان سیستان و بلوچستان قرار دارند عبارتند از:بابدویی_بن ابشی (بنفشی)_پاسگاه_پسکوهی_تبتاب_جران_چراغ آباد_دوشینکوه_زرداری_سفیدندوک_سنت سر_کمبان_تختی
گیران جمعیت:۱۴۲۶نفر ویکی پدیا روستای گیران. گیران روستایی در سیستان بلوچستان ک در شهرستان فنوج وبخش کتیج واقع شده است اخرین نقطه از سیستان بلوچستان با اب هوایی گرم خشک زمستانهای سرد دارای مردمانی مهمان نواز ساده و مهربان روستای گیران بخاطر نزدیگ بودن به رمشک(استان کرمان) میتواند متصل کننده راه سه استان بلوچستان هرمزگان و کرمان باشد(اگر مسولین همت کنن و جاده اش رو درست کنن شغل بیشتر مردم کارگری ودر اوردن نان حلال است کشاورزی بخاطر کم ابی رونق کمی دارد.بعلت کم ابی روستا خرما و تنباکو تنها محصولاتی هستن ک مردم از طدیق کشاورزی میتونن بدست بیارن منطقه های گردشگری میتوان به دهن تنک.تاتور و...
آب نمرد آب نمرد، روستایی از توابع بخش نوک‌آباد شهرستان تفتان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
لواری اب لواری اب، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان زاهدان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بلوچ آب بلوچ آب، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان زاهدان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
دهستان ریگ ملک دهستان ریگ ملک یکی از دهستان‌های شهرستان میرجاوه در استان سیستان و بلوچستان ایران است که در بخش ریگ ملک قرار دارد. بخش ریگ ملک یکی از شهیدپرورترین مناطق مرزی استان سیستان ‌بلوچستان می باشد .
فهرست بخش‌های استان سیستان و بلوچستان فهرست ۲۶ بخش مرکزی شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان فهرست ۴۱ بخش تابعه شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان
شرق ایران شرق ایران را استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان تشکیل می‌دهند که برخی از این استان‌ها با کشورهای افغانستان، پاکستان و ترکمنستان مرز مشترک دارند. در برخی منابع استان کرمان نیز غالباً جزئی از منطقهٔ شرق ایران شمرده می‌شود. بخش بزرگی از شرق ایران دارای آب و هوای گرم و خشک است.
آب‌دوزک آب‌دوزک پایین، روستایی از توابع بخش نصرت‌آباد شهرستان زاهدان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
آب‌انبار (فنوج) آب‌انبار، روستایی از توابع بخش کتیج شهرستان فنوج در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
دوشینکوه = منطقه مهمدان = منطقه مهمدان منطقه ای وسیع و پهناور در دو استان سیستان و بلوچستان و استان هرمزگان است.
تقسیم استان سیستان و بلوچستان بحث‌ها دربارهٔ طرح تقسیم سیستان و بلوچستان پس از نامه حبیب‌الله دهمرده استاندار پیشین زابل و حسینعلی شهریاری نماینده وقت زاهدان به حسن روحانی در سال ۲۰۱۸ برای تقسیم این استان به استان‌های کوچکتر اوج گرفت. آنها در این نامه تقسیم استان سیستان و بلوچستان را «یک ضرورت و یک فرصت» توصیف کرده بودند. هر چند که سال‌های قبل نیز وزیر کشور گفته بود که عدم توسعه یک استان نمی‌تواند تنها بخاطر وسعت آن باشد، زیرا استان کرمان با وسعتی بیشتر از سیستان و بلوچستان از توسعه بسیار خوبی برخوردار است، ما استان‌های کوچکی در کشور داریم، مانند استان ایلام، لرستان، خراسان جنوبی و مابقی استان‌ها که از نظر شاخص‌ها شرایط آنها مطلوب‌تر از سیستان و بلوچستان نیست. اگر بنا بوده که تقسیمات برای توسعه نقشی تعیین‌کننده بازی کنند ایلام امروز باید توسعه یافته تر از وضعیت فعلی بود و این مناطق نباید با این مشکلات روبرو باشند.
استان سیستان و بلوچستان گزارشی در بهمن ۱۳۹۲ در بی‌بی‌سی فارسی، نوشت «سیستان و بلوچستان سرزمین پهناور و نسبتاً فراموش شده‌ای است که همواره در صدر جدول شاخص‌های توسعه‌نیافتگی و محرومیت‌ها پدیدار می‌شود، یا کشتارهای مقطعی گروهای خشونتگرا نظر را بسوی آن جلب می‌کند». تا این سال، برپایهٔ واپسین بررسی مرکز آمار ایران، نرخ مشارکت اقتصادی در استان سیستان و بلوچستان، کمترین در سطح ایران بوده‌است. یک سال پیش از این، وجود داشتن منابع بزرگ انرژی در سواحل دریای بلوچستان، تأیید شده بود. در این گزارش گفته شد که اندک طرح‌های عمرانی و صنعتی این استان، پیشرفت فیزیکی بیشتر از چهل درصد تجربه نکرده‌اند و به‌طور معمول بیشتر آنان به جز پروژه‌های نظامی یا امنیتی، نیمه‌کاره رها می‌شده‌اند. حتی در تاریخ نوشتن این گزارش، بلوچستان تنها استان ایران بوده‌است که گاز شهری نداشته‌است. گزارش مربوطه در این سال، ۱۳۹۲، می‌گفت که بسیاری از کشاورزان استان، با مشکل تأمین گذران زندگی و ارتزاق روبرو شده بودند. در ادامه، اعلام شد که فقر در پیرامون شهرها و به ویژه منطقه‌های روستایی در بلوچستان «بیداد می‌کند». این گزارش همچنین دولت جمهوری اسلامی ایران را به تبعیض متهم می‌کرد. این گزارش ادامه داد که در این دوره، بر پایه واپسین پژوهش وزارت بهداشت ایران، تهران و گیلان بالاترین و سیستان و بلوچستان دارای پایین‌ترین سن امید به زندگی در این کشور بوده‌اند.
آب گوراندان آب گوراندان یا کی پوست روستایی در دهستان زابلی بخش مرکزی شهرستان مهرستان استان سیستان و بلوچستان ایران است.
آب‌شیرین (دلگان) آب‌شیرین روستایی در دهستان هودیان بخش مرکزی شهرستان دلگان استان سیستان و بلوچستان ایران است.
گورمردان تیغ‌آب گورمردان تیغ اب، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خاش در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
دک‌آب روغن دک‌آب روغن، روستایی از توابع بخش ایرندگان شهرستان خاش در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
منزل آب منزل آب روستایی در دهستان چشمه زیارت بخش مرکزی شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان ایران است.
خوش‌آب (میرجاوه) خوش آب روستایی در دهستان لادیز بخش لادیز شهرستان میرجاوه استان سیستان و بلوچستان ایران است.
آب‌انار (سراوان) آب انار (سراوان)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سراوان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
تیغ‌آب (سراوان) تیغ‌آب (سراوان)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سراوان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
تنگ آب کاهوکان تنگ آب کاهوکان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سراوان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بن اب (سرباز) بن اب (سرباز)، روستایی از توابع بخش سرباز شهرستان سرباز در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
موتور آب فقیرداد جدگال موتور آب فقیرداد جدگال روستایی در بخش مرکزی شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان است.
موتور آب میران جدگال موتور آب میران جدگال روستایی در بخش مرکزی شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان است.
الله‌آباد تیغ‌آب الله‌آباد تیغ‌آب، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خاش در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
نوک‌آباد (آب رئیس) نوک‌آباد روستایی در دهستان آب رئیس بخش بزمان شهرستان ایرانشهر استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بریسک بریسک روستایی در دهستان پارود بخش پارود شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان ایران است.روستای تاریخی و گردشگری بریسک در استان سیستانن و بلوچستان شهرستان راسک بخش پارود واقع شده است روستای بریسک در ۳۵ کیلومتری مرکز شهرستان راسک و ۱۵ کیلومتری شهر پارود واقع شده است این روستا به دلیل دارا بودن منطقه گردشگری رودکور که داری سه آبشار همیشه پر از آب هست دارای اهمیت زیادی می باشد و همچنین این روستا از قدمت تاریخی زیادی میباشد که ار جمله می توان از قلعه بریسک و سنگرهای که هنوز پا بر جا میباشند نام برد همچنین این روستا معروف به (میار جلی) به زبان بلوچی یعنی کسانی که در قدیم مورد ظلم توسط حاکمان وقت بلوچستان می شدند به همین روستا پناه می بردن و مورد لطف میر رحمدل میربلوچ زهی )برهانی) قرار میگرفتند
طبیعت آب‌وهوای یک منطقه به عوامل مختلفی از جمله عرض جغرافیایی وابسته است. خطی از عرض جغرافیایی با خواص آب‌وهوایی مشابه، یک منطقه آب‌وهوایی تشکیل می‌دهد. تعداد زیادی از این مناطق وجود دارند که از اقلیم گرمسیری در استوا تا اقلیم قطبی در دو قطب شمال و جنوب متغیرند. هوا نیز تحت تأثیر فصول قرار دارد، که حاصل انحراف محوری زمین نسبت به صفحه مداری آن است. بنابرین، در هر زمانی از زمستان یا تابستان، یک بخش از زمین به‌طور مستقیمتر، در معرض تابش نور خورشید قرار دارد. این رویداد با گردش زمین تکرار می‌شود. در هر زمانی، بدون در نظر گرفتن فصل، نیم‌کره شمالی ونیم‌کره جنوبی فصل‌های مخالفی را تجربه می‌کنند.
استان سیستان و بلوچستان مناطق حفاظت شده گاندو، جنگلی شیله، جنگلی بیرک و جنگلی پوزک، مناطق شکار ممنوع بزمان، بلبل آب نصرت آباد، مک سرخ و پزم، پناهگاه حیات وحش هامون، آثار طبیعی و ملی تفتان و پیرگل خاش ۱۱ منطقه حفاظت شده استان را تشکیل می‌دهد. تمساح پوزه کوتاه، سنجاب بلوچی، خرس سیاه، بز، قوچ، میش، جبیر، آهو و گربه جنگلی از شاخص‌ترین گونه‌های پستانداران و جیرفتی، دراج، زاغ بور، گیلانشاه خالدار، پلیکان خاکستری، بحری، بالابان، هما، عقاب طلایی و عقاب ماهیگیر از مهم‌ترین گونه‌های پرندگان شناسایی شده در مناطق حفاظت شده سیستان و بلوچستان هستند.
آب‌انبار (نیک‌شهر) آب‌انبار (فنوج)، روستایی از توابع بخش کتیج شهرستان فنوج در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
وش آب وش آب یا عبدل‌آباد روستایی در دهستان چشمه زیارت بخش مرکزی شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان ایران است.
استان سیستان و بلوچستان بر پایهٔ گزارشی در فروردین ۱۳۹۶، صنایع دستی در استان سیستان و بلوچستان دارای جایگاه ویژه‌ای در میان مردم و به ویژه قوم‌ها و عشایر آن است. چرا که پس از کشاورزی و دامداری، این بخش سومین منبع درآمد مردم این منطقه در این دوران به‌شمار می‌رفته‌است. سفال کلپورگان با پیشینه ساخت ۷۰۰۰ ساله، سوزن‌دوزی با نقش‌هایی الگوگرفته از طبیعت استان، قالی‌بافی، گلیم‌بافی، حصیردوزی، چادربافی، پرده‌بافی، جوال‌بافی، نمدمالی، سکه‌دوزی، آیینه‌دوزی، پریواردوزی، خامه‌دوزی و سیاه‌دوزی را به عنوان مهم‌ترین صنایع دستی و از ره‌آوردهای سیستان و بلوچستان نام برده‌اند.
سیستان رودخانه هیرمند در سیستان و بلوچستان بارها تغییر مسیر داده و دلتای جدیدی ایجاد کرده‌است. به همین دلیل هم در گوشه و کنار این منطقه آثار حیات انسانی و خرابه‌های باقی‌مانده دیده می‌شوند که توسط سیلاب یا تغییر مسیر آب متروک شده‌اند و مردم آنجا را ترک گفته‌اند. 3000 روستا آب لوله ندارد، هوتگ یا هوتک ها گودال هایی مصنوعی است که برای حفظ آب باران حفر شده است. تنها منابع آب آشامیدنی احشام و انسان تعداد زیادی از روستاهایی از سیستان هوتگ ها است آب آن تمیز نیست و آلودگی دارد و کودکان زیادی یا توسط تمساح پوزه کوتاه محلی بومی گاندوها کشته شده اند یا در آن غرق شده اند.
حوزه‌های انتخابیه مجلس شورای اسلامی در استان سیستان و بلوچستان حوزه‌های انتخاباتی استان سیستان و بلوچستان برای انتخابات مجلس شورای اسلامی استان سیستان و بلوچستان، ۶ حوزه برای انتخابات مجلس دارد که در مجموع ۸ نماینده را دربر می‌گیرد؛ و عبارتند از:
تیغ‌آب (نیک‌شهر) تیغ‌آب (نیک‌شهر)، روستایی از توابع بخش فنوج شهرستان نیک‌شهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
منطقه شکارممنوع سیستان و بلوچستان: بزمان- نصرت آباد بلبل آب- مک سرخ- پزم
فهرست بخش‌های استان سیستان و بلوچستان استان پهناور سیستان و بلوچستان از ۲۶ شهرستان(فهرست شهرستان ها) ۶۷ بخش(فهرست بخش ها) و ۵۷ شهر(فهرست شهرها) تشکیل گردیده‌است.  فهرست بخش‌های استان سیستان و بلوچستان براساس برپایه جمعیت در سال ۱۳۹۵:
کوه مهرگان کوه مهرگان، تپه‌ای باستانی در چند کیلومتری شهرستان سراوان، در منطقهٔ بلوچستان، استان سیستان و بلوچستان است.
حصیر یکی از هنرهای اصیل و سنتی استان سیستان و بلوچستان، هنر حصیربافی است. حصیربافی در منطقهٔ سیستان با گویش «اصیل بافی» و در منطقهٔ بلوچستان «تگرد» تلفظ می‌شود و در نقاط دیگر استان به «بوریا بافی» و «پرده بافی» نیز شهرت دارد. «اصیل» از ساقه‌های نی ساخته می‌شود و «تگرد» از برگ درختان خرمای وحشی منحنی دار. صنعت حصیربافی در ساخت وسایل کاربردی چون: سجاده، پرده، سبد، زیرانداز، بادبزن، صندوقچه و… کاربرد دارد و برای تهیهٔ آن از گیاهان بومی متعددی استفاده می‌شود.
استان سیستان و بلوچستان استان سیستان و بلوچستان با داشتن موقعیت راهبردی بازرگانی و ترانزیتی و دارا بودن کشاورزی و باغبانی (به ویژه میوه‌های استوایی و گرمسیری) و همچنین جاذبه‌های فراوان تاریخی و طبیعی و نیز صنعت در حال رشد از توانایی و ظرفیت بالایی برای توسعه و آبادانی برخوردار است. اگرچه در دهه‌های اخیر، کشف منابع طبیعی و معدن‌های بزرگ در استان رخ داد اما ایجاد صنایع در آن، با مشکل روبرو بوده و فقر در این استان گسترش یافته‌است. آموزش در این استان نیز با مشکل روبرو شده‌است و رسانه‌ها از «آمار تکان‌دهندهٔ محرومیت تحصیلی در سیستان‌وبلوچستان» و «نبود امکانات اولیه برای تحصیل در مدارس این استان» نوشته‌اند. مردم این استان از دید امکانات ورزشی و سرگرمی نیز محروم هستند. کمبودهای بهداشت و درمان در این استان، بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته‌است. در تیر ۱۴۰۰، استاندار سیستان و بلوچستان گفت که با «کمترین امکانات در حال مقابله با موج جدید کرونا هستیم» و اعلام کرد که ۱۰ شهر این استان، بیمارستان ندارند. زنان این استان از نظر سواد، درمانی، اجتماعی و رسانه‌ای دچار مشکلات جدی هستند.
موتور آب رستم ابیر موتورحاجی درمحمد یا موتور آب رستم ابیر روستایی در دهستان پیرسهراب بخش مرکزی شهرستان چابهار استان سیستان و بلوچستان ایران است.
آق‌درق جدید آق‌درق جدید یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان پیغان‌چایی بخش مرکزی شهرستان کلیبر واقع شده‌است.تعداد خانوار :حدود 50 خانوار شغل اصلی اهالی کشاورزی ودامپروری است به دلیل قرار گرفتن در منطقه جغرافیایی کوهستانی دارای آب وهوایی سرد است .
یعقوب جدگال دبیر مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان "شهدادزهی" مدیر روابط عمومی دفتر ارتباطات مردمی سیستان و بلوچستان، در اواسط  بهمن ماه 1393 از انتخاب یعقوب جدگال به ریاست مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان خبر داد: «یعقوب جدگال نماینده مردم چابهار، نیکشهر، قصرقند و کنارک در مجلس شورای اسلامی برای یک دوره 6 ماه به عنوان رییس مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان در دوره نهم مجلس شورای اسلامی انتخاب شد.
استان سیستان و بلوچستان استان سیستان و بلوچستان با وسعتی حدود ۱۸۰٬۷۲۶ کیلومتر مربع، پس از استان کرمان دومین استان پهناور ایران می‌باشد، که با قرار گرفتن در بین ۲۵ درجه و ۳ دقیقه تا ۳۱ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی از خط استوا و ۵۸ درجه و ۵۰ دقیقه تا ۶۳ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ، از نظر جمعیتی از کم‌تراکم‌ترین استان‌های ایران است.
نهبندان منطقه نهبندان به‌ دلیل وجود راه‌های اصلی و درجه یک، ارتباط نزدیک با استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان، نزدیکی به کشورهای پاکستان و افغانستان و بنادر جنوبی کشور به ویژه چابهار و قرار گرفتن بر سر راه‌های مهم بازرگانی استان خراسان یکی از مناطق مهم ارتباطی و تجاری این منطقه است. هم‌ چنین وجود سنگ‌های ارزشمند در معادن این منطقه در کنار کشاورزی دلیل دیگری مبنی بر اهمیت نهبندان است.
محمدصفر محمدصفر ، روستایی از توابع بخش شیب‌آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
صفربرفی صفربرفی، روستایی از توابع بخش شیب‌آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
نیگرد نیگرد، روستایی از توابع بخش شیب‌آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
چهارخمی چهارخمی، روستایی از توابع بخش شیب‌آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
گزموم گزموم، روستایی از توابع بخش شیب‌آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
کیخارسول کیخارسول، روستایی از توابع بخش شیب‌آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
گنبدشاهی گنبدشاهی، روستایی از توابع بخش شیب‌آب شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
کشمکش بلوچستان در ۱۲ اوت ۲۰۰۹، میر سلیمان داوود، خان قلات خود را به عنوان قانونگذار بلوچستان و به‌طور رسمی شورای استقلال بلوچستان را نیز اعلام کرد. ادعای این شورا شامل استان سیستان و بلوچستان ایران نیز می‌شد اما منطقهٔ بلوچ‌نشین افغانستان را دربر نمی‌گرفت.