mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
پیمان نجات فضانوردان پیمان نجات به علت ارائه تعاریف مبهم، مورد انتقاد است. به خصوص به اینکه تعریف مشخصی از اینکه چه کسی باید نجات داده شود و اینکه فضاپیما و قطعات آن چیستند ارائه نمی‌دهد.
چیاپس هزاران سیارهٔ فراخورشیدی تا پایان دههٔ ۲۰۱۰ کشف شده‌است؛ برخی از آن‌ها کمترین جرم را در روش اندازه‌گیری سرعت شعاعی طیف‌سنجی داپلر دارند، در حالی که برخی دیگر که با روش انتقال ستاره‌های مادرشان دیده می‌شوند، اندازه‌گیری‌هایی از اندازهٔ جرمی آن‌ها در دست است. تا کنون در مورد تعداد معدودی از سیاره‌های فراخورشیدی آگاهی‌های بسیار دقیقی برای جرم و شعاع آن‌ها وجود دارد، و این امکان مطالعهٔ انواع چگالی توده را محدود می‌کند. این آگاهی‌ها می‌تواند سرنخ‌هایی راجع به مواد ساخته شده و تاریخ شکل‌گیری آن‌ها فراهم کند. برای مدت زمان مأموریت برنامه‌ریزی شده ۳٫۵ سال، "چیاپس" اندازه‌گیری سیاره‌های فراخورشیدی در حال گذر شناخته شده را در مدار ستارگان روشن و در اطراف آنها و همچنین جستجو برای گذر سیاره‌های فراخورشیدی که قبلاً با سرعت شعاعی کشف شده‌اند را انجام خواهد داد. دانشمندان پیگیر برنامه‌های این پروژه انتظار دارند که این سیاره‌های فراخورشیدی با ویژگی‌های مشخص، اهداف اصلی رصدهای آیندهٔ رصدخانه‌هایی مانند تلسکوپ فضایی جیمز وب یا تلسکوپ بسیار بزرگ باشند.
ماهواره نقشه‌بردار فراخورشیدی گذران ماهواره نقشه‌بردار فراخورشیدی گذران که به اختصار تس (TESS) نامیده می‌شود، یک تلسکوپ فضایی ساخت ناسا است که ۱۹ آوریل سال ۲۰۱۸ میلادی به فضا پرتاب شد. به عنوان ادامهٔ برنامه کاوشگران، هدف تس جستجوی سیاره‌های فراخورشیدیِ بیشتر در فضایی ۴۰۰ برابر پوشش مأموریت کپلر٬ با استفاده از روش گذر است که در کهکشان‌های دیگر به‌ویژه در مدار ستاره‌های پر نور اطراف خودشان در فاصله‌ای که امکان حیات در آن وجود داشته باشد قرار دارند. در مقایسه با حدود ۳۸۰۰ سیارهٔ فراخورشیدی که تا کنون پیدا شده٬ انتظار می‌رود که این فضاپیما موفق به پیدا کردن بیش از ۲۰٬۰۰۰ سیارهٔ دیگر شود.
منظومه شمسی سیارات درونی، سیاراتی هستند که در منظومهٔ شمسی درونی و مداری نزدیک به خورشید قرار دارند. منظومهٔ شمسی دارای چهار سیارهٔ درونی به نام‌های عطارد، زهره، زمین و مریخ است. به غیر از محلی که سیارات درونی و بیرونی در آن قرار دارند، تفاوت‌های دیگری میان این سیارات وجود دارد. سیارات درونی بیشتر از سنگ ساخته شده‌اند و نسبت به سیارات بیرونی، کوچک‌تر و چگال‌تر هستند. شمار ماه‌های این سیارات کم یا هیچ است و هیچ حلقهٔ سیاره‌ای پیرامون آن‌ها وجود ندارد. این سیارات را «"سیارات زمین‌سان"» نیز می‌نامند، زیرا آن‌ها سطوح سنگی و جامد دارند.
غول گازی غول‌های گازی (یا سیارات مشتری‌سان) سیاره‌های بزرگ و گازی هستند که عمدتاً از سنگ یا مواد جامد دیگر تشکیل نشده‌اند بلکه ساختار اصلی آن‌ها عمدتاً هیدروژن و هلیوم است. از آنجا که هیدروژن و هلیوم دو عنصر اساسی تشکیل ستاره هستند غول‌های گازی گاهی ستاره‌های ناموفق (یا شکست خورده) هم نامیده می‌شوند. دو غول گازی در منظومه خورشیدی وجود دارد: مشتری (هرمز)، زحل (کیوان). در دههٔ ۱۹۹۰ با توجه به دانسته‌های تازه نتیجه‌گیری شده که سیاره‌های اورانوس و نپتون در واقع طبقهٔ متمایز دیگری از «سیاره‌های غول پیکر» هستند، که عمدتاً از مواد فرار سنگین‌تری تشکیل شده‌اند (که «سیاره یخی» هستند). به همین دلیل، اورانوس و نپتون اکنون در دستهٔ جداگانهٔ غول‌های یخی طبقه‌بندی می‌شوند. علاوه بر این، غول‌های گازی فراخورشیدی بسیاری تاکنون شناخته شده‌اند که اطراف ستاره‌های منظومهٔ خود در حال گردش‌اند.
اریس تنها تفاوت میان سیارات و سیارات کوتوله، مناطق پیرامون آن‌هاست. اجرام آسمانی دیگری پیرامون سیارات کوتوله وجود دارند، اما پیرامون سیارات وجود ندارند. با توجه به این تعاریف، پلوتو، اریس و سرس (که پیش از آن سیارک بوده‌است) در گروه سیارات کوتوله قرار گرفتند. دو سیارهٔ کوتولهٔ دیگر به نام‌های هائومیا و ماکی‌ماکی نیز جزء سیارات کوتولهٔ منظومهٔ خورشیدی هستند. از آن پس، شمار سیارات منظومهٔ خورشیدی به ۸ رسید.
دانشنامه سیاره‌های فراخورشیدی دانشنامه سیاره‌های فراخورشیدی () یک وب‌گاه با موضوعیت اخترشناسی، واقع در شهر پاریس است.
کپلر ۱۶۲۵ در سال ۲۰۱۶ وجود یک سیاره فراخورشیدی در پیرامون"کپلر ۱۶۲۵" کشف گردید که کپلر ۱۶۲۵ بی (Kepler-1625b) نامیده شد و یک غول گازی است که در داخل کمربند حیات این سامانه ستاره‌ای، در حال چرخش است. در سال ۲۰۱۸ گزارش شده که برابر نشان‌های رسیده این غول‌سیارهٔ فراخورشیدی ممکن است یک ماه فراخورشیدی در اطراف خود داشته باشد. این امکان در تاریخ ۲۹ اکتبر در طول گذر بعدی سیاره تأیید خواهد شد.
منظومه شمسی غول گازی (سیارهٔ بیرونی یا سیارهٔ مشتری‌سان) سیاره‌ای است که عمدتاً از سنگ و مواد جامد ساخته نشده، بلکه از گازهای مختلف ساخته شده‌است. این سیارات به‌طور کامل از گاز ساخته نشده‌اند و ستاره‌شناسان یک مرکز سنگی برای این سیارات در نظر می‌گیرند. منظومهٔ شمسی دارای چهار غول گازی به نام‌های مشتری، زحل، اورانوس و نپتون است. به دلیل این که این سیارات دورترین سیارات منظومهٔ شمسی نسبت به خورشید هستند، آن‌ها را سیارات بیرونی می‌نامند. از آن‌جا که این سیارات از گاز ساخته شده‌اند، دارای چگالی کم هستند. علاوه بر بزرگ‌بودن، غول‌های گازی به سرعت می‌چرخند و پیرامون خود دارای حلقه هستند و ماه‌های بسیاری نیز دارند. از آن‌جا که این سیارات دورتر از سیارات درونی هستند، دانشمندان نتوانسته‌اند از نزدیک مطالعات گسترده‌ای بر روی آن‌ها انجام‌دهند. علاوه بر منظومهٔ شمسی، دانشمندان غول‌های گازی دیگری را در سامانه‌های خورشیدی دیگر کشف کرده‌اند که مانند مشتری هستند.
سیاره فراخورشیدی بسیاری از آن‌ها بزرگ‌تر از سیارهٔ مشتری هستند. در سال‌های اخیر با بهبود فناوری رصدی، ۱۳ سیارهٔ فراخورشیدی هم‌اندازه با کرهٔ زمین نیز کشف شده‌است.
اخترفیزیک اخترفیزیک دانشی است که روش‌ها و اصل‌های فیزیک را در مطالعه اشیا و پدیده‌های اخترشناختی به کار می‌گیرد. از میان موضوع‌های مورد مطالعه در این زمینه، خورشید، دیگر ستارگان، کهکشان‌ها، سیاره‌های استرخورشیدی، محیط اندراختری و پس‌زمینه ریزموج کیهانی هستند. اخترفیزیک شاخه‌ای از ستاره‌شناسی است که اصول فیزیک و شیمی را «برای تعیین ماهیت بدن آسمانی، به جای موقعیت و حرکت آن‌ها در فضا» به کار می‌برد. اشیاء مورد مطالعه در این رشته، خورشید، ستاره‌های دیگر، کهکشان‌ها، سیارات فراخورشیدی، میان‌ستاره‌ای و پس‌زمینهٔ مایکروویو کیهانیست. انتشار آن‌ها در تمام قسمت‌های طیف الکترومغناطیسی مورد بررسی قرار گرفته و خواص بررسی‌شده شامل نوردهی، تراکم، درجه حرارت و ترکیب شیمیائیست. از آنجائی که اخترفیزیک موضوعی بسیار وسیع است، اخترفیزیکدانها معمولاً از بسیاری از رشته‌های فیزیک، از جمله مکانیک، الکترومغناطیس، مکانیک آماری، ترمودینامیک، مکانیک کوانتومی، نسبیت، فیزیک هسته‌ای و ذرات و فیزیک اتمی و مولکولی استفاده می‌کنند.
فم‌الحوت فم‌الحوت در زمینهٔ پژوهش سیاره‌های فراخورشیدی جایگاه مهمی دارد زیرا نخستین سیارهٔ فراخورشیدی که با طول موج‌های مرئی تصویربرداری شد (فم‌الحوت بی) در سامانهٔ این ستاره قرار دارد.
ماه فراخورشیدی هرچند که با استفاده از تکنیک‌های کنونی دشوار است که "قمرهای فراخورشیدی" شناسایی و تأیید شوند، مشاهدات از مأموریت‌هایی مانند کپلر تعدادی از نامزدها را مشاهده کرده‌اند، از جمله برخی از آن‌ها که می‌توانند نامزد زیستگاه‌هایی برای زندگی فرانوین باشند.
سیاره‌شناسی فراخورشیدی یک استاندارد دیگر موقت استثنائی IAU برای نامگذاری سیاره‌هایی که بر گرد یکدیگر گردش می‌کنند نیز وجود دارد. تعداد محدودی از سیاره‌های فراخورشیدی نام‌های مجاز استثنائی IAU را دارند. سیستم‌های نامگذاری دیگری نیز وجود دارد.
کپلر-۲۰اف کپلر-۲۰اف () که با نام Object of Interest کپلر KOI-070.05 نیز شناخته می‌شود، یک سیاره فراخورشیدی است که به دور ستارهٔ خورشیدسان کپلر-۲۰، دومین بیرونی‌ترین سیاره از پنج سیارهٔ کشف شده توسط فضاپیمای کپلر ناسا است. تقریباً ۹۲۹ سال نوری (۲۸۵ پارسک یا حدود km) از زمین در صورت فلکی شلیاق قرار دارد. این سیارهٔ فراخورشیدی با استفاده از روش گذرسنجی پیدا شد که در آن اثر کاهش نوری که یک سیاره هنگام عبور از مقابل ستارهٔ خود ایجاد می‌کند اندازه‌گیری می‌شود. این سیارهٔ فراخورشیدی از این جهت درخور توجه است که نزدیک‌ترین شعاع را در مقایسه با شعاع زمین دارد که تاکنون شناخته شده‌است.
سیاره فراخورشیدی در سال ۲۰۱۳ ستاره‌شناسان مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونین در گزارش خود اعلام کردند دست کم ۱۷ میلیارد سیاره فراخورشیدی زمین‌سان در کهکشان راه شیری مستقر می‌باشد.
سیاره فراخورشیدی در باقی روش‌ها "سیارهٔ فراخورشیدی" به‌طور مستقیم دیده نمی‌شود و تنها می‌توان با رصد ستارهٔ میزبان و مشاهدهٔ تأثیرات گرانشی یا تغییرات نوری‌ای که سیاره بر روی آن می‌گذارد، به‌طور غیرمستقیم، به‌وجود سیاره پی برد.
روش‌های یافتن سیاره‌های فراخورشیدی بیشتر سیاره‌های فراخورشیدی تأیید شده با استفاده از تلسکوپ‌های فضایی (تا ژانویه ۲۰۱۵) یافت شده‌اند. بسیاری از روش‌های دیگر شناسایی نیز می‌توانند با کمک تلسکوپ‌های فضایی کارآمد بهتری داشته‌باشند که اجتناب از ریزگردها و دیگر آشفتگی‌های اتمسفر بخشی از آن است.
گروه مدیریت شیء OMG تنها به ارائهٔ مشخصات می‌پردازد و راهکارهای مربوط به پیاده‌سازی را شامل نمی‌شود. اما پیش از آنکه مشخصاتی به صورت استاندارد در بیاید، اعضای تیم ارائه دهنده باید تضمین دهند که ظرف یک سال محصولی مطابق با مشخصاتی که ارائه داده‌اند را روانه بازار نمایند. این امر از ایجاد استانداردهای غیرقابل پیاده‌سازی جلوگیری می‌کند.سایر شرکت‌های خصوصی یا منبع باز نیز تشویق به ایجاد نرم‌افزارهای همخوان با این استانداردها می‌شوند.
ماکی‌ماکی تنها تفاوت بین سیارات و سیارات کوتوله، مناطق پیرامون آن‌هاست. اجرام آسمانی دیگری پیرامون سیارات کوتوله وجود دارند، اما پیرامون سیارات وجود ندارند. سرانجام در سال ۲۰۰۸، اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی پنج سیارهٔ کوتولهٔ سرس، پلوتو، هائومیا، ماکی‌ماکی و اریس را به رسمیت شناخت.
تعریف اتحادیه بین‌االمللی اخترشناسی از سیاره هر جسم غیر قمری که تنها دو شرط نخست از شرطهای بالا را داشته باشد (مانند پلوتون)، سیاره کوتوله نامیده می‌شود. طبق نظر IAU « سیارات و سیارات کوتوله، دو رده متمایز از اجسام هستند». به عبارت دیگر سیارات کوتوله در واقع سیاره نیستند. اجسام غیر قمری که تنها شرط نخست را دارا باشد، اجرام کوچک منظومه شمسی (SSSB)خوانده می‌شوند. تعریف پیشنهادی دیگری نیز ارائه شد سیارات کوتوله را به عنوان زیررده‌ای از سیارات می‌شناخت، اما اعضای IAU این پیشنهاد را رد کردند. این تعریف بسیار بحث‌برانگیز بود و حمایت و انتقاد بسیاری از اخترشناسان را به دنبال داشته‌است اما همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
هائومیا از سوی دیگر، عنوان تازه‌ای به نام سیارهٔ کوتوله به وجود آمد که به جسم آسمانی گفته می‌شود که دارای ویژگی‌های زیر باشد: تنها تفاوت میان سیارات و سیارات کوتوله، مناطق پیرامون آن‌هاست. اجرام آسمانی دیگری پیرامون سیارات کوتوله وجود دارند، اما پیرامون سیارات وجود ندارند. اکنون سرس، پلوتو، هائومیا، ماکی‌ماکی و اریس ۵ سیارهٔ کوتولهٔ منظومهٔ خورشیدی هستند.
مقابله (اخترشناسی) مقابله نسبت به زمین؛ برای هر جرم آسمانی (سیارات بیرونی، سیارات کوتوله، سیارکها، دنباله‌دارها، ماه و… بنحوی ستارگان)؛ بجز اجرام و سیارات داخلی روی می‌دهد. بطور تقریبی مقابله برای سیارات بیرونی سالانه، برای مریخ هر دو سال، برای کره ماه دقیقاً هر ماه قمری (در نیمه ماه) و برای ستارگان دقیقاً هر سال نجومی یکبار روی می‌دهد.
اخترشناسی سامانه خورشیدی از سیارات داخلی، کمربند سیارک‌ها و سیارات خارجی تشکیل شده‌است. سیارات داخلی زمین‌مانند هستند و عبارتند از: تیر، زهره، زمین و مریخ. سیارات خارجی غول‌های گازی هستند و عبارتند از: مشتری، زحل، اورانوس و نپتون. فراتر از نپتون، کمربند کویپر قرار دارد و در نهایت ابر اورت قرار گرفته که ممکن است تا یک سال نوری امتداد داشته باشد.
پایه گرانشی (اخترشناسی) فراتر از سامانهٔ خورشیدی، امروز استفاده از نام "پایهٔ گرانشی"، در اشاره به یک سیاره فراخورشیدی، پرسش‌برانگیزاست؛ اخترشناسان هنوز هیچ جسمی را که در پیرامون یک سیارهٔ فراخورشیدی قرار داشته‌باشد، شناسایی نکرده‌اند. استفاده از "پایهٔ گرانشی" برای اشاره به سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم در مرکز بیشتر کهکشان‌ها نیز در ژورنال‌های علمی تاکنون دیده‌نشده‌است.
روش‌های یافتن سیاره‌های فراخورشیدی در کنار این دو دشواری نهادین، نور بسیار کم سیاره در مقایسه با تابش خیره کنندهُ ستارهُ مادر، برای رصدکننده از فاصله‌های بسیار دور باعث پدید آمدن پدیدهُ آشنای خیرگی می‌شود که مشکلات بزرگی برای دیدن و دیده شدن در پیش پای جویندگان سیاره‌های فراخورشیدی می‌گذارد.
میشل مایور وی همراه با Didier Queloz در سال ۱۹۹۵ سیارهٔ فراخورشیدی 51 Pegasi b، اولین سیارهٔ فراخورشیدی در اطراف یک ستاره خورشید مانند (رشتهٔ اصلی)، 51 Pegasi را کشف کرد. وی برای این کشف موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک در سال ۲۰۱۹ گردید.
خرده‌سیاره بر اساس نظریهٔ خرده‌سیارات، زمانی‌که یک سامانه سیاره‌ای در حال شکل‌گیری است، یک دیسک پیش سیاره‌ای به وجود می‌آید که شامل مواد تشکیل‌دهنده ابر اولیه همان منظومه است. این مواد به تدریج بواسطه نیروی دوجانبهٔ گرانشی‌شان همدیگر را جذب کرده و توده‌های کوچکی را تشکیل می‌دهند. این قطعاتی که چون شیر دلمه بسته در ظرفی بزرگ از شیرند، به آرامی به هم می‌پیوندد تا یک خرده سیاره تشکیل شود. بسیاری از این قطعات در حین برخورد با یکدیگر متلاشی می‌شوند، اما درصدی به رشد ادامه می‌دهند. برخی از این خرده‌سیارات، با به‌هم‌پیوستن به یکدیگر، اقمار و سیارات تشکیل می‌دهند. چون غول‌های گازی منظومهٔ شمسی، توپ‌هایی از گاز با هسته‌هایی مایعند، امکان تصور اینکه جسمی خرده‌سیاره مانند آن‌ها را ایجاد کرده باشد وجود ندارد. خرده سیارات، هسته سیارات گازی را تشکیل دادند که بعدها و زمانیکه لایه‌های گازی این سیارات تشکیل شد، به دلیل فشار و دمای زیاد این هسته‌ها به حالت مذاب درآمدند.
سیاره فراخورشیدی در میان سیاره‌های فراخورشیدی نمونه‌های شگرفی دیده می‌شوند، برای نمونه سیاره‌ای مشابه به سیاره کوروت- ۷بی (COROT-7b) در ۲۶۰ سال نوری از زمین وجود دارد که سرعت گردش آن به دور ستارهٔ مادر چنان بالاست که هر سال در این سیاره تنها سه روز به درازا می‌کشد.
سکس، دروغ و نوار ویدئویی وقتی که "آن" بی‌خبر به آپارتمان "گراهام" سرمی‌زند، متوجه پشته‌ای از نوارهای دوربین ویدئویی می‌شود که دور تلویزیون قرار دارند. وقتی که اصرار می‌کند بداند این نوارهای ویدئویی چیستند، "گراهام" توضیح می‌دهد که او با زنان در مورد تجربیات و تخیلات جنسی‌شان مصاحبه می‌کند. "آن" پس از غلبه بر شوک و سردرگمی‌اش آپارتمان "گراهام" را ترک می‌کند.
خرده‌سیاره به جسمی متشکل از سنگ، غبار و دیگر موادی که ابر اولیه منظومه خورشیدی ما را تشکیل می‌دهد، خرده‌سیاره می‌گویند. ابعاد خرده سیاره‌ها از چندین متر تا چند صد کیلومتر متغیر است. این اجرام، در زمان تشکیل سیارات تشکیل شدند و به نوعی می‌توان آن‌ها را سیارات ریز قلمداد کرد؛ هر چند بسیار کوچک‌تر از این مفهومند. نظریه خرده‌سیارات، توسط ستاره‌شناس روسی، ویکتور سافرونوف ارائه شد که نظریه‌ای است پیرامون چگونگی تشکیل سیارات.
آر ۶۶ و آر ۱۲۶ این ستارگان بسیار پرجرم، بسیار داغ و درخشان اند و بادهایی چنان نیرومند دارند که روند شکل گیری سیارات را با مشکل مواجه می‌کنند. با کشف این قرص‌های غباری تصور اخترشناسان از شکل گیری سیارات تا حدودی دگرگون شد زیرا آنان می‌پنداشتند که امکان تشکیل سیارات در پیرامون چنین ستارگان خشنی وجود ندارد، اما با این کشف آنان فهمیدند که فرایند تولد سیارات جان سخت تر از آن چیزی است که تصور می‌کردند، زیرا می‌تواند حتی در پیرامون چنین ستارگان خشنی هم رخ بدهد.
نامگان سیارات نامْگان سَیّارات مجموعهٔ نام‌های رسمی و استانداردی است که به عوارض جغرافیایی سطوح سیارات دیگر و قمرهای طبیعی آن‌ها داده شده‌است. وظیفهٔ نام‌گذاری این عارضه‌ها از سال ۱۹۱۹ میلادی بر عهدهٔ اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی جهانی است.
واسپ (رصدگر) روشنی هر ستاره در هر نگارهُ رسیده از واسپ اندازه‌گیری می‌شود و با پیدا شدن کاهش بسیار اندکی از روشنیِ ستاره؛ بررسی‌های دقیقی برای روشن‌سازی این پرسش؛ که آیا گذرِ سیاره‌ای سبب این کاهش بسیار جزئی در روشنائی بوده یا نه، آغاز می‌شود. این روش جستجو برای یافتن سیاره‌های فراخورشیدی روش گذر نام گرفته که یکی از روش‌های یافتن سیاره‌های فراخورشیدی است.
فرویو (برنامه نظارتی) یک اسلاید درباره فرویو که در سال ۲۰۱۳ در تلویزیون برزیل نشان داده شد نقشه آمریکا را نشان می‌داد که در آن نقطه‌هایی مشخص شده‌اند. اما راهنمایی که نشان دهد آن نقطه‌ها چیستند وجود نداشت. در نقشه مشابه با راهنمای درست که در اوت ۲۰۱۵ منتشر شد آشکار شد که در سال ۲۰۱۰ (میلادی) آژانس امنیت ملی به این پایگاه‌های ای‌تی اند تی دسترسی داشته است:
پیشینه هستی (نجوم) اختلافات ماهرانه در توزیع ذرات میان قسمت‌های مختلف یک صفحهٔ سیاره‌ای تعیین‌کنندهٔ مکان و بزرگی سیارات در آن صفحه است. اجرام کوچک صخره‌ای و فلزی در منظومهٔ خورشیدی سیاره‌ای همچون زمین را به شکل گدازان پدید آورده‌اند. در پی سرد شدن این سیارات لایه‌های سخت آن‌ها تشکیل می‌شود. احتمال می‌رود که با گذشت زمان همهٔ بخش‌های این سیارات منجمد گردد. این سیارات تحت بمباران‌های اجرام کوچک صخره‌ای قرار می‌گیرند که حامل عناصر و مولکول‌هایی از جمله مهم‌ترین عنصر شناخته‌شدهٔ حیات یعنی آب می‌باشند. اجرام سرد و یخی که در فاصلهٔ بیشتری از خورشید قرار داشتند سیاره‌ای چون مشتری را به وجود آورده‌اند. این سیارات ممکن است دارای هسته‌های فلزی و سخت باشند ولی سطح خارجی آن‌ها به شکل مایع و پوشیده از لایه‌های گازاست. ساختار سیاره‌ای چون مشتری بسیار شبیه ستاره‌ای‌ست که گرد آن در گردش است. این سیارات نیز مدام تحت آماج برخوردهای اجرام کوچک قرار می‌گیرند.
اساطیر ارمنستان تعداد سیارات پنج بوده‌اند به غیر از ماه و خورشید که آن‌ها نیز جزء سیارات محسوب می‌شده‌اند. اسامی قدیم و جدید سیارات در دوران باستان عبارتند از:(نام جدید ارمنی: «پایلاتسو، آروسیاک، هرات، لوسنتاگ، یرواک») و (نام قدیم ارمنی: «لوتس، یقجرو، تسکراور، آرتاخویر، پرازنوتی»)
دنباله‌دار فراخورشیدی همهٔ منظومه‌های دارای دنباله‌دار فراخورشیدیِ کشف‌شده (بتا سه‌پایه، اچ‌دی ۲۵۶، ۵۱ مارافسای، اچ‌آر ۲۱۷۴ نهنگ ۴۹ در صورت فلکی نهنگ، HD 21620, HD 42111, HD 110411، و اخیراً اچ‌دی ۱۷۲۵۵۵) در اطراف ستارگان بسیار جوان A قرار دارند.
سیاره بطلمیوس گمان می‌کرد که سیارات در حرکت‌هایی در فلک‌های حامل و تدویر به دور زمین می‌گردند. اگرچه ایده گردش سیارات به دور خورشید بارها پیشنهاد شده‌بود، اما تا سدهٔ هفدهم طول کشید تا این نظریه توسط مشاهدات نجومی تلسکوپی انجام‌شده توسط گالیلئو گالیله تأیید شود. تقریباً در همان دوران، یوهانس کپلر با بررسی دقیق داده‌های پیشاتلسکوپی جمع‌آوری‌شده توسط تیکو براهه، دریافت که مدار سیارات دایره‌ای نیستند، بلکه بیضوی هستند. با پیشرفت ابزارهای رصد، ستاره‌شناسان مشاهده نمودند که دیگر سیارات نیز مانند زمین دور محورهای مایلی می‌چرخند و برخی دارای ویژگی‌های مشترکی همچون کلاهک‌های یخی و فصول مختلف هستند. از زمان برآمدن عصر فضا، مشاهدات نزدیک توسط کاوشگرهای فضایی نشان داده‌است که زمین و سیارات دیگر در ویژگی‌هایی همچون آتشفشانها، توفندها، زمین‌ساختها و حتی هیدرولوژی، مشترک‌اند.
چیاپس چیاپس ، برگرفته از (CHaracterising ExOPlanets Satellite)، ماهوارهٔ (توصیف‌گر سیاره‌های فراخورشیدی) یک تلسکوپ فضایی اروپا برای تعیین اندازهٔ سیاره‌های فراخورشیدیِ تا کنون شناخته‌شده‌است که امکان تخمین جرم، چگالی، ترکیب و تشکیل آن‌ها را فراهم می‌آورد. این اولین مأموریت کوچک در برنامه علمی کیهانی ویژن ESA در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۱۹ آغاز شد.
اثر خلاقانه اثر خلاقانه مشخصاتی دارد مانند اینکه ممکن است دو نفر بتوانند آن را ایجاد کنند.
سیاره فراخورشیدی در ۲ ژانویه ۲۰۱۳ پژوهشگران و ستاره‌شناسان مؤسسه فناوری کالیفرنیا اعلام کردند که در کهکشان راه شیری به ازای هر ستاره دست کم یک سیاره موجود است. این مؤسسه تعداد سیاره‌های فراخورشیدی را ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد عدد، برآورد کرده‌است. پژوهش بر روی سیاره‌های ستارهٔ کپلر ۳۲ نشان می‌دهد که سامانه‌های سیاره‌ای ممکن است الگو و قاعده‌ای برای ستاره‌های کهکشان راه شیری به‌شمار بروند.
خلافت موحدون انقلاب موحدین در آغاز قرن ۶ هجری / ۱۲ میلادی شکل گرفت. نیمه اول این قرن موحدین توانستند دولت خود را پایه‌گذاری کنند و در همین دوران بود که اروپاییان در حال پیشروی در سرزمین اسلام بودند. از ابتدا قرن ۶ هجری / ۱۱ میلادی حملات بیشتری شکل گرفت برای باز پس‌گیری اسپانیا و با پایان یافتن آن حملهٔ صلیبی‌ها به مشرق شروع شد. این دو رویداد در تاریخ آن منطقه تا قرن‌ها اثر گذاشت. برای مثال می‌توان گفت در شرق خلافت فاطمیان و امارت‌های سلجوقی برای مقابله با این خطر ناکام ماندند و سپس ممالیک، زنگیان و ایوبیان به مقابله با آن پرداختند و موحدین شاهد از میان رفتن فاطمیان و برپایی دولت ایوبیان بودند. در آغاز قرن ۵ هجری / ۱۱ میلادی دولت اموی در قرطبه از بین رفت و اوضاع مغرب جهان غرب با مشرق شباهت بسیار پیدا کرد از این منظر که پاشیدگی و جدا شدن مناطق بسیاری از یکدیگر در این قرن شکل گرفت.
نیروی دریایی خلافت فاطمیان نیروی دریایی خلافت فاطمیان یکی از توسعه‌یافته‌ترین نیروهای دریایی مسلمانان در دوران ابتدایی اسلام در سده‌های ۱۰ تا ۱۲ میلادی بود و در همان زمان یک نیروی نظامی بزرگی در دریای مدیترانه شرقی بود.
حسن صباح فاطمیان مصر حدود دو قرن (۹۰۹ م / ۱۱۷۱ م) بر بخش بزرگی از شمال آفریقا، خاورمیانه و دریای مدیترانه حکمرانی می‌کردند. آن‌ها پیشوایان مذهب اسماعیلی بودند و به گسترش علم، هنر و بازرگانی پرداختند. شهر قاهره، که مرکز خلافت فاطمیان بود، به دستور خلیفه المعز لدین‌الله (خلافت ۳۶۵–۳۴۱ ه‍.ق/۹۷۵–۹۵۲ م) ساخته‌شد؛ وی در ۶ رمضان ۳۶۲ ه‍.ق به تخت نشست. او مسجد الازهر را بنا کرد و در سال ۳۷۸ ه‍.ق / ۹۸۸ م بود که آن را به دانشگاه تبدیل کرد و تا اتمام دوران فاطمیان، داعیان در آن مشغول تدریس و تحصیل بودند. وی همچنین اصلاحاتی در تعلیم اسماعیلیان ایجاد کرد. داعیان اسماعیلی موفق شدند پیش از سال ۳۴۷ ه‍.ق / ۹۵۸ م حاکم سند را به کیش اسماعیلی درآورند و مولتان را به دارالهجره تبدیل کنند. در زمان ابومنصور نزار العزیزبالله (خلافت ۳۸۶–۳۶۵ ه‍.ق/۹۹۶–۹۷۵ م) فاطمیان به اوج قدرت خود رسیدند و بر سرزمین‌های مختلف از جمله شام، یمن، حجاز و شمال آفریقا تا اقیانوس اطلس تسلط یافتند.
خلافت فاطمیان در سال ۴۰۷ هجری / ۱۰۱۶ میلادی بود که ابن بادیس زیری در آفریقیه اسماعیلیان را قتل‌عام کرد و نام فاطمیان را نیز از خطبه انداخت.
خلافت چند دولت دیگر که در طول تاریخ وجود داشته اند ادعای خلافت کرده اند، از جمله خلافت ایوبیان در زمان سلطنت صلاح الدین ایوبی (1174-1193)، خلافت فاطمیان در شمال شرقی آفریقا (909–1171)، خلافت قرطبه در اندلس ( 929–1031)، خلافت بربرهای موحدون در مراکش (1169–1269) و خلافت سوکوتو در شمال نیجریه امروزی (1804–1903).
خلافت فاطمیان فاطمیان به گسترش علم، هنر و بازرگانی علاقهٔ فراوان نشان می‌دادند. قاهره، پایتخت مصر، توسط فاطمیان پایه‌گذاری شد. امپراتوری آنها یعنی بخش اولیه تاریخ اسماعیلی، تقریباً از ابتدای اسلام تا قرن یازدهم را در بر می‌گیرد. نخستین خلیفه فاطمی عبیدالله المهدی و سه خلیفه فاطمی دیگر، یعنی القائم، المنصور و المعز لدین الله نام داشتند.
خلافت فاطمیان پس از درگذشت بدرالجمالی در سال ۴۸۷ هجری، فرزندش افضل شاهنشاه اداره امور فاطمیان را به دست گرفت. چند ماه از وزارت او نگذشته بود که المستنصر از دنیا رفت و با سیاست افضل اولین انشعاب شکل گرفت. وی مانع به حکومت رسیدن نزار فرزند ارشد خلیفه شد و المستعلی بالله که شوهر خواهرش بود، را به قدرت رساند و نزار در اسکندریه توسط سپاهیان افضل کشته‌شد. در دوران خلافت الامر باحکام الله که از سال ۴۹۵ تا ۵۲۴ هجری قمری طول کشید افضل قدرت برتر مصر بود. او حکومت را به صورت موقت از قاهره به جنوب فسطاط انتقال داد و آن‌جا را دارالملک نامید و دیوان‌ها را به آن مرکز منتقل کرد. او مسیحیان را نیز در حکومت خود به کار گرفت، مثل ابوالبرکات یوحنا بن ابولیث نصرانی که در دیوان تحقیق مشغول به کار بود. افضل خود توسط یکی از غلامان خلیفه الآمر باحکام الله در شب فطر سال ۵۱۵ هجری به قتل رسید. این چنین شد که اسماعیلیه به دو قسمت تقسیم شد.
خلافت فاطمیان خلافت فاطمی سلسله‌ای بود که از سال ۹۰۹ میلادی تا سال ۱۱۷۱ میلادی بر بخش بزرگی از شمال آفریقا و جنوب غربی آسیا حکومت کرد.
ابوعبدالله شیعی حسین بن احمد بن محمد زکریا معروف به ابوعبدالله شیعی (د ۲۹۵ق/ ۹۱۱ م)، از داعیان شیعه اسماعیلی مذهب بود که در سده سوم هجری می زیست. وی در تأسیس خلافت فاطمیان نقشی مشابه ابومسلم خراسانی برای عباسیان را ایفا کرد. وی توانست قبایل کتامه در مغرب عربی را به مذهب اسماعیلی جلب کند و سپاهی تشکیل دهد و دولت اغلبیان را براندازد و دولت فاطمیان را تأسیس کند. سپس، وی کرسی خلافت را به عبیدالله مهدی، امام اسماعیلی، سپرد. نهایتاً توسط اسماعیلیه کشته شد.
خلافت فاطمیان در ۶ شعبان سال ۳۶۲ هجری المعز لدین الله به مصر رفت و در رمضان سال ۳۶۲ هجری در قصر مصر مستقر شد. وی به گسترش اسماعیلیه در مصر پرداخت. المعز ابتدا پسرش عبدالله را به جانشینی خود برگزید اما وی درگذشت و خلیفه، نزار را ولیعهد خود معرفی کرد. ابومنصور نزار العزیزبالله در ۲۱ سالگی به خلافت رسید و تا سال ۳۸۶ هجری حکومت کرد؛ در زمان او سرزمین‌های مختلف از جمله شام، یمن، حجاز و سرزمین‌های واقع میان اقیانوس اطلس در دست فاطمیان بود. نزار همانند پدرش به یاری جوهر و قاضی نعمان عقاید اسماعیلیه را گسترش داد و سلطه فاطمی‌ها را به اوج خود رساند. پس از او الب‌تکین فرمانده ترک به دمشق حمله کرد و نام خلیفه فاطمی را از خطبه حذف کرد و به نام خلیفه عباسی خطبه خواند. العزیزبالله به مدت ۲ سال با وی درگیر بود تا موفق شد فاطمیان را دوباره بر شام مسلط کند؛ در دورهٔ او برای نخستین بار مصریان سوگوار عاشورا شدند و این مراسم تا پایان عصر فاطمیان پابرجا بود.
جوهر صقلی ابو الحسین جوهر بن عبدالله معروف به جوهر صقلی (زاده: حدود ۳۰۰ قمری در سیسیل- درگذشت: ۳۸۱قمری در قاهره) سردار ایتالیایی فاطمیان مصر و از مشهورترین شخصیت‌های خلافت فاطمیان و مؤسس قاهره و بنیان‌گذار الازهر بود که در قرن چهارم هجری می‌زیست.
حمله صلیبیون به مصر حمله صلیبیون به مصر (۱۱۶۳-۱۱۶۹) به مجموعه لشکرکشی که توسط پادشاهی اورشلیم برای گسترش حوزه قدرت و قلمروی خود در مصر بعد از ضعف خلافت فاطمیان اطلاق می‌شود. این جنگ به دنبال آشفتگی داخلی و مسئله جانشینی در خلافت فاطمیان شروع شد که دو قدرت آن زمان، یعنی دودمان زنگیان به رهبری نورالدین زنگی و پادشاهی اورشلیم به رهبری امالریک یکم درصدد از این شرایط برای بسط قدرت خود بودند. در نهایت صلیبیون موفق به بسط قلمروی خود رد مصر نشدند و زنگیان نیز پس از اعلان سلطنت جدید توسط صلاح‌الدین ایوبی در مصر، حوزه قدرت خود را در مصر از دست داد.
اسلام در مصر در اواخر قرن دهم، خلافت شیعه اسماعیلیه (فاطمیان)، مصر را مرکز خود و قاهره را پایتخت خلافت خود قرار دادند. به این ترتیب مصر شکوفا شد و فاطمیان شبکه تجاری گسترده‌ای را هم در دریای مدیترانه و هم در اقیانوس هند ایجاد کردند. روابط تجاری و دیپلماتیک آن‌ها تا چین و دودمان سونگ گسترش یافت، که در نهایت مسیر اقتصادی مصر را در قرون وسطی تعیین کرد. امروزه آثار بسیاری از معماری فاطمی در قاهره وجود دارد که مشخص ترین نمونه‌ها شامل دانشگاه الازهر و مسجد الحکیم می‌باشد. کاخ فاطمیون در قاهره دارای دو بخش بود. در منطقه خان الخلیلی در خیابان بن القصرین قرار داشت.
خلافت فاطمیان خلافت فاطمی در سال ۹۰۹م در شمال آفریقا بنیان نهاده شد و به زودی به سیسیل، مصر، فلسطین و سوریه گسترش یافت و در دوران حکومت هشتمین خلیفهٔ فاطمی، معاذ مستنصر به اوج قدرت و شکوه خود رسید.
شاور بن مجیر السعدی شاور بن مجیر السعدی (؛ – ) رهبر خلافت فاطمیان بود.
محاصره نیقیه مصر و بیشتر فلسطین توسط اعراب شیعه و خلافت شیعی و عرب فاطمیان کنترل می‌شد، که در پی از راه رسیدن سلجوقیان قلمروشان کوچکتر نیز شد. جنگ بین فاطمیان و سلجوقیان، دلیل بزرگ قطع دسترسی مسیحیان محلی و همچنین برای زائران غربی محسوب می‌شد. فاطمیان، تحت حکومت اسمی خلیفه احمد مستعلی قرار داشتند، اما در واقع توسط وزیر افضل شاهنشاه کنترل می‌شدند؛ آنان در ۱۰۷۳ اورشلیم را به سلجوقیان باختند (اگرچه بعضی از گزارش‌ها ۱۰۷۶ گفته‌اند)؛ آن‌ها مجدداً اورشلیم را در سال ۱۰۹۸ از آل ارتق که قبیلهٔ ترک کوچکی بود و کمی پیش از رسیدن صلیبی‌ها به سلجوقیان پیوسته بود؛ بازپس گرفتند.
طائع الطائع (نام کامل وی: أبو بکر عبد الکریم بن المطیع بن المقتدر بن المعتضد الطائع بالله) از خلفای عباسی در بغداد بود که از سال ۹۷۴ میلادی/ ۳۶۳ هجری تا سال ۹۹۱ میلادی/۳۸۱ هجری خلافت کرد. در دوران خلافت وی، سوریه تحت هجوم ترکان، فاطمیان و قرامطه قرار گرفته بود؛ در حالی که آل بویه به جنگ‌های داخلی روی آورده بودند و تهدیدی برای نظام خلافت به شمار نمی‌رفتند. او در سال ۳۹۳ هجری درگذشت. پس از او ابوالعباس احمد قادر به خلافت رسید.
خلافت فاطمیان خلفای فاطمی امامان شیعه اسماعیلی نیز به حساب می‌آمدند و نام خود را از نام فاطمه، دختر محمد، پیامبر اسلام، گرفته بودند.
کنافه یک داستان مشترک این است که این وعده غذایی برای برطرف کردن گرسنگی خلیفه‌ها در طول ماه رمضان به توصیه پزشکان ساخته شده‌است. روایت‌های مختلفی از سلسله فاطمیان مصر یا خلافت بنی امیه در سوریه وجود دارد. همچنین در برخی متون تاریخی اوایل قرن دهم گزارش شده‌است که تاریخچه این داستان از سلسه فاطمیان مصر است. هرچند که نوع ذکر شده در متون تاریخی لزوماً با نسخه‌های مدرن کنافه مطابقت ندارند.
مسجد امام حسین (قاهره) مسجد امام حسین که در سال ۵۵۳ هجری شمسی در دوران خلافت فاطمیان بنا شده‌است.
ارمنی‌های اورشلیم ارمنی‌ها تحت حکومت سلسله‌های مسلمانان بین ۶۳۸ تا ۱۰۹۹ یعنی تا هنگام شروع جنگ‌های صلیبی در این شهر زندگی کردند. خلیفه امویه که در دمشق مستقر شده بودند جای خود را به خلافت عباسیان دادند که در بغداد مستقر بودند سپس نوبت به سلطنت خلافت فاطمیان در ۹۶۹ میلادی می‌رسد و سرانجام سلجوقیان این شهر را در ۱۰۷۱ میلادی غارت نمودند.
نخستین جنگ صلیبی مصر و بیشتر فلسطین توسط خلافت شیعی و عربی فاطمیان کنترل می‌شد، که در پی از راه رسیدن سلجوقیان قلمروشان کوچکتر گردید. دلیل بزرگ قطع دسترسی مسیحیان محلی و زائران غربی با یکدیگر و سرزمین مقدس، جنگ بین فاطمیان و سلجوقیان محسوب می‌شد. فاطمیان، تحت حکومت اسمی خلیفه احمد مستعلی قرار داشتند، اما در واقع حکومت حقیقی در دستان وزیر افضل شاهنشاه قرار داشت؛ آنان در ۱۰۷۳ م اورشلیم را به سلجوقیان باختند (اگرچه بعضی از گزارش‌ها ۱۰۷۶ م گفته‌اند)؛ ولی توانستند مجدداً شهر را در سال ۱۰۹۸ م از آل ارتق که قبیلهٔ ترک کوچکی بود و کمی پیش از رسیدن صلیبی‌ها به سلجوقیان پیوسته بود؛ بازپس گیرند.
سلطان محمود غزنوی اولین لشکرکشی محمود به جنوب علیه یک دولت اسماعیلی بود که برای اولین بار در سال ۹۶۵ توسط داعی خلافت فاطمیان در مولتان ایجاد شده بود. دلیل این لشکرکشی جلب رضایت سیاسی خلافت عباسی بود. او همچنین در جاهای دیگر با فاطمیان درگیر شد. در این نبرد، جی پال تلاش کرد تا انتقام شکست نظامی قبلی خود را از دست پدر محمود که هزینه گسترده‌ای برای جی پال داشت، بگیرد. پس از جانشینی آناندپال پسر جی پال، مبارزه برای انتقام از خودکشی پدرش همچنان ادامه داشت. آناندپال یک اتحادیه قدرتمند را تشکیل داد و به نبرد رفت اما در هنگام هرج و مرج فیلان در نبرد متحمل شکست شد. وی بار دیگر در سال ۱۰۰۸ و در لاهور بار دیگر علیه محمود لشکر کشید اما دوباره شکست خورد و مجبور شد تا اداره سلطنت شاهی اودبنداپور را به محمود واگذار کند.
افریقیه از حکومت‌هایی که بر این منطقه حکومت کردند اغلبیان، موحدون، خلافت فاطمیان، بنو غانیه و حمادیون است البته این دولت‌ها بعضی وقت‌ها تمام افریقه و بعضی وقت‌ها هم بخشی از افریقه را در تصرف خود داشتند.
تاریخچه اقتصاد اسلامی این امر در قرن‌های هفتم تا سیزدهم به تأسیس خلافت راشدین، بنی امیه، عباسیان و فاطمیان به عنوان قدرتهای اقتصادی پیشرو در جهان کمک کرد.
قاهره در سال ۹۶۹ (میلادی) جوهر صقلی شهری نو را در شمال فسطاط در سه سال بنیان نهاد که آن را "المنصوریة" نامید. سپس خلیفهٔ فاطمی، المعز لدین‌الله در ۷ رمضان ۳۶۱ (=۱۱ ژوئن ۹۷۲ م)درون آن جای گرفت و آن را پایتخت خلافت فاطمیان قرار داد و آن را القاهِرَة (al-Qahirah)، به معنی شهری که بر آن قاهر/چیره شده، نامید. او در قصری که جوهر بنا نهاده بود، جای گرفت و در روز دوم رسماً خلافت خود را اعلام کرد. از آن تاریخ، پیروی قاهره از بغداد (خلافت عباسیان) بریده شد.
خلافت عباسی طی دهه‌های پایانی سده سوم هجری که شیعیان عراق در بحران امامت به سر می‌بردند، جنبش‌های شیعی، بخصوص اسماعیلیه، در مناطق مختلف از جمله شمال آفریقا و شمال سوریه سر برآوردند. در این زمان دعوت اسماعیلیان فزونی گرفت و نهایتاً ابوعبدالله شیعی موفق شد در مغرب عربی پیروانی را جمع کند. در این زمان شخصی به نام سعید بن حسین، موسوم به عبیدالله مهدی ادعای امامت کرد و ابوعبدالله شیعی به وی گروید. ابوعبدالله شیعی موفق شد در ۲۹۷ ه‍.ق /۹۰۹ م. افریقیه را تصرف کند. سپس، در همان سال عبیدالله مهدی منصب خلافت را برعهده گرفت و دولت فاطمیان را تأسیس نمود. اسماعیلیانی که خلافت فاطمیان را نپذیرفتند، جنبش قرمطیان را ایجاد کردند. از سوی دیگر، شیعیان زیدی در سال ۲۵۰ه‍.ق - ۸۶۴ م. دولتی را در طبرستان و در سال ۲۸۴ه‍.ق - ۸۹۷ م. دولتی را در یمن تأسیس کردند. در این دوره مکتب کلامی استدلالی ابوسهل نوبختی (زاده ۲۳۷ و درگذشته ۳۱۱ هجری قمری) در میان شیعه امامیه محوریت یافت و به تعالیم مذهب شیعه انسجام بخشید، که در سده بعد به مکتب کلامی شیخ مفید انجامید.
داعی در عصر خلافت فاطمیان در میان اسماعیلی‌ها اصطلاح "داعی" برای اشاره به رهبری مذهبی غیر موروثی و جدا از ائمه استفاده شد. بعدها عبارت "داعی مطلق" برای رهبران شاخه‌های خاصی از جوامع اسماعیلی استفاده شد.
بساسیری ظاهراً پس از قتل بساسیری، دبیس بن مزید همراه خاندان بساسیری به بطیحه رفت و پسر بساسیری آنگاه به حلب گریخت. بنا بر گزارش ابن جوزی، حکومت بساسیری بر بغداد و فروپاشی موقت خلافت عباسی، درست یک سال به طول انجامید. منطقه‌ای در بغداد که بساسیری در آن زندگی می‌کرد، بعدها نیز به نام «دارالبساسیری» شهرت یافته و پابرجا ماند. ماجرای بساسیری را باید از مهم‌ترین حوادث تاریخ خلافت عباسی و آخرین تلاش بزرگ فاطمیان برای براندازی آن دولت و تسلط بر شرق ممالک اسلامی دانست که اگر از آن به خوبی استفاده‌می‌شد و دشمنی و خیانت افرادی چون دبیس بن مزید و ابوالفرج مغربی و تردید قریش بن بدران در کار نبود، می‌توانست دگرگونی بزرگ در شرق و غرب جهان اسلام پدیدآورد و تشیع اسماعیلی را در بخش بزرگی از آن پیاده کند. از همین رو است که برخی از نویسندگان و مورخان طرفدار عباسی و مخالف تسلط علویان مانند ابن جوزی حنبلی، بساسیری را مانند فاطمیان سخت سرزنش کرده و روایات نادرست و جعلی دربارهٔ قیام او ساخته و پرداخته‌اند. ابن میسر نیز بر آن است، که قیام بساسیری با آن دارایی‌هایی که مستنصر برای او فرستاد، باعث خرابی مصر و پایان قدرت فاطمیان و شروع ضعف و سقوط آنان بود. از آن سوی باید گفت که این حادثهٔ بزرگ، در بروز دشمنی‌های لجوجانهٔ سلجوقیان و برخی دولتمردان ایشان با اسماعیلیه تأثیری به سزا داشت و این تقابل و رویارویی از این منظر نیز می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.
طغرل بیک سلجوقیان پس از ورود به ایران و تسلط بر امور، به منبع سرشار قدرت نهاد خلافت پی بردند و سعی نمودند تا به بهترین نحو از آن بهره‌برداری نمایند. فرمانروایی همچون طغرل در جهت حفظ مصالح سیاسی، تکریم خلیفه را همیشه در نظر داشت و او را از مشکلاتی همچون فاطمیان و آل‌بویه که در قلمرو خلافت ریشه دوانیده‌بودند رهایی بخشید تا از این طریق به کسب مشروعیت نیز بپردازد اما از آن جهت که نهاد خلافت در کنار منبع مشروعیت برای سلجوقیان، مانعی جدی در راه مرکزیت و برقراری نظارت بر امور مذهبی نیز بود، در کنار ابقا خلافت، هرگونه قدرت مادی و دنیوی خلیفه را انکار کردند و از روش‌های گوناگون همچون انتصاب وزرا و برقراری پیوندهای خانوادگی با خاندان خلیفه، درصدد گستراندن سایهٔ نظارت و اشراف خویش بر خلیفه برآمدند.
خلافت فاطمیان دعوت خلفای فاطمی در سرزمین ایران در عهد سامانیان و غزنویان آغاز شد، اما در واقع به وسیله ناصر خسرو قبادیانی، شاعر خراسانی و مقارن با اوایل دوران سلجوقیان این دعوت تا حدی به ثمر رسید. در ادامه با آن که خلفای مصر در جلب آل بویه سعی فراوانی کردند، اما در این زمینه توفیقی به دست نیاوردند. چنان‌که عضدالدوله دیلمی در اواخر عمرش همچنان در صدد تسخیر مصر و برانداختن خلافت فاطمی بود که پیش از آن درگذشت.
فهرست خلفای عباسی علی‌رغم مشارکت‌های ابتدایی، خلفا در اواخر قرن هشتم میلادی هر دو گروه "موالی" و دیوان‌سالاران ایرانی را وانهادند. خلافت وادار شد نواحی اندلس (اسپانیای امروزی) را در ۷۵۶ به امویان، مغرب را در ۷۸۸ به ادریسیان، افریقیه و جنوب ایتالیا را در ۸۰۰ به اغلبیان، و در حدود ۸۷۰ خراسان و فرارود را به سامانیان و پارس را به صفاریان، و همچنین در ۹۶۹ میلادی مصر را به خلافت شیعیان اسماعیلی به نام فاطمیان واگذار کند.
احداث احداث ()، نیروهای شبه‌نظامی محلی در شام (سوریه) از ۱۰ تا ۱۲ میلادی بودند که وظیفه محافظت از شهرها در مقابل حملات خارجی را برعهده داشتند. این نیروها توسط خلافت فاطمیان برای مقابله با حملات صلیبیون به شام و اراضی مقدس استفاده می‌شد.
نبرد رمله (۱۱۰۱) نبرد رمله () که به عنوان اولین نبرد رمله در تاریخ شناخته می‌شود، در هفتم سپتامبر ۱۱۰۱ میلادی بین صلیبیون پادشاهی اورشلیم و خلافت فاطمیان در فلسطین و شهر رمله که در مسیر بیت‌المقدس به اشکلون قرار داشت در گرفت.
خلافت فاطمیان با وجود این، سال‌ها پس از مرگ عضدالدوله، یک سردار ایرانی خلیفه عباسی، به نام ارسلان بساسیری به اشاره و تحریک المستنصر، خلیفه فاطمی، علیه عباسیان شورید و بغداد را متصرف شد که در پی آن خلیفه القائم بامرالله را از آن جا بیرون کرد و سپس خطبه به نام امام فاطمی خواند. در آن احوال، خلافت عباسیان در معرض انقراض قرار گرفت اما با ظهور طغرل بیک سلجوقی و ورود او به بغداد در سال ۱۰۵۹ میلادی خلافت عباسیان از خطر سقوط حتمی نجات پیدا کرد. از آن پس، جلوگیری از نشر دعوت فاطمی و نابود کردن قلعه الموت و اهتمام در تعقیب اسماعیلیه، برای سلاجقه ایران، سلاجقه شام، سلاجقه روم و در کل سلجوقیان یک تکلیف و تعهد شد که تا پایان آن عصر نیز ادامه داشت.
یعقوب بن کلس به نظر می‌رسد که ابن کلس با تألیف و تدریس «رسالة الوزیریة» قصد داشته که دستگاه خلافت فاطمیان را براساس استنباط شخصی خود از فقه اسماعیلیه سازمان دهد و گذشته از وزارت نقش یک نظریه‌پرداز را نیز ایفا نماید. وی عالمان را به صدور فتوی از روی آن واداشته بود.
خلافت فاطمیان در دوران الظافر بالله، وزیران حکومت را در دست داشتند. ابن سلار قصد داشت با صلیبی‌ها بجنگد که با دشمنی وزیری دیگر کشته شد. در این فرصت بود که صلیبی‌ها بر عسقلان غلبه کردند و آخرین مناطق فاطمی در شام از دست آن‌ها خارج شد. خلیفه نیز به دست نزدیکانش به قتل رسید و فرزند ۵ ساله او به حکومت رسید. طلائع، وزیری دیگر بود که به جنگ با صلیبی‌ها توجه داشت و جنگ‌های بسیاری با آن‌ها داشت؛ او در نهایت متوجه شد که توان مقابله با دولت صلیبی را ندارد و این‌چنین برخورد دولت فاطمی با صلیبی‌ها به آخر رسید. صلاح‌الدین ایوبی، آخرین وزیر معروف فاطمیان بود او در ذی‌الحجه سال ۵۶۵ هجری قمری دستور داد «"حی علی خیر العمل"» را از اذان حذف کنند و خطبه به نام خلیفه عباسی خواند. وی قاضیان اسماعیلی را خلع کرد و در شب عاشورای سال ۵۶۷ هجری قمری که خلیفه فاطمی درگذشت؛ صلاح‌الدین به‌طور رسمی نام خلیفه عباسی را ذکر کرد و طرفداران فاطمیان را از دم تیغ گذراند.
مستعصم خلافت وی مصادف با یورش چنگیزخان در ایران و عراق بود. پس از وی منگوقاآن برادر کوچکترش هلاکوخان را به ایران فرستاد، هلاکو نخست طالقان و الموت را در اختیار گرفت و واپسین شیخ الموت را کُشت و بسیاری از دژ‌های اسماعیلیان را ویران کرد؛ در این میان خلافت بغداد دو دشمن بزرگ خود یعنی فاطمیان و اسماعیلیان را از دست داده بود. سرانجام، هلاکوخان کسانی را به نزد خلیفه در بغداد فرستاد و از او خواست که تسلیم شود، و خود یا وزیرش به نزد او بیایند، ولی مستعصم اعتنایی نکرد؛ از این رو هلاکوخان دستور به محاصره بغداد داد، مغولان وارد شهر شدند و آن شهر را ویران کردند و بسیاری را کشتند.
حجت بن الحسن طی دهه‌های پایانی سدهٔ سوم هجری که شیعیان عراق در بحرانِ امامت به‌سر می‌بردند، جنبش‌های شیعی، به‌خصوص اسماعیلیه، در مناطق مختلف از جمله شمال آفریقا و شمال سوریه سر برآوردند. در این زمان دعوتِ اسماعیلیان فزونی گرفت و نهایتاً ابوعبدالله شیعی موفق شد در مغرب عربی پیروانی را جمع کند. در این زمان شخصی به نام سعید بن حسین، موسوم به عبیدالله مهدی ادعای امامت کرد و ابوعبدالله شیعی به وی گروید. ابوعبدالله شیعی موفق شد در ۲۹۷ ه‍.ق/۹۰۹ م افریقیه را تصرف کند. سپس، در همان سال عبیدالله مهدی، منصبِ خلافت را برعهده گرفت و دولت فاطمیان را تأسیس نمود. اسماعیلیانی که خلافت فاطمیان را نپذیرفتند، جنبش قَرمَطیان را ایجاد کردند. از سوی دیگر، شیعیانِ زیدی در سال ۲۵۰ ه‍.ق/۸۶۴ م دولتی را در طبرستان و در سال ۲۸۴ ه‍.ق/۸۹۷ م دولتی را در یمن تأسیس کردند. در این دوره مکتبِ کلامیِ استدلالیِ ابوسهل نوبختی (۲۳۷–۳۱۱ ه‍.ق) در میان شیعهٔ امامیه محوریت یافت و به تعالیمِ مذهب شیعه انسجام بخشید، که در سدهٔ بعد به مکتبِ کلامیِ شیخ مفید انجامید.
زبان مالتی ریشه های زبان مالتی به اوایل قرن یازدهم میلادی با مهاجرت گوینده های زبان سیسیلی-عربی به جزیره همراه با فتح جزیره به دست خلافت فاطمیان می رسد . این ادعا توسط تحقیقات ژنتیکی مردم مالت که نشان می دهد مردم مالتی با سیسلیایی ها و کالابریایی ها از یک تبارند و مقداری دی ان ای شمال آفریقا و شام نیز قابل مشاهده است.
سلجوقیان کرمان سلجوقیان چند دهه پس از آنکه بویهیان شیعی مذهب با اقتدار سیاسی و نظامی خود قدرت سیاسی و مذهبی خلفای عباسی را در بغداد تحت سلطهٔ خود درآورند، در صحنهٔ جهان اسلام ظاهر شدند. در این زمان اگرچه چندی از امارت‌نشین‌های کوچک عرب شیعی‌مذهب در عراق، جزیره و شمال شام برقرار بودند، اما خطر اصلی در وجود فاطمیان، خلافت شیعی اسماعیلی، در شمال آفریقا و مصر و جنوب شام نهفته بود، که رقیب خلافت عباسی به‌شمار می‌رفت و حالت نظامی و گسترش‌یابنده داشت و پایتخت آن، قاهره، در شکوه فکری و مادی بر بغداد برتری داشت.
امارت سیسیل حضور مسلمانان در جزیره به‌طور متناوب از قرن ششم میلادی و سالهای اول اسلام آغاز گردید. در دوران خلافت اسماعیل منصور از رهبران اسماعیلی فاطمیان، وی حسن الکلبی را بعنوان امیر منطقه سیسیل منصوب کرد. وی توانست به‌خوبی شورش‌های بیزانسی‌ها را کنترل و سلسله بنی‌کلب را بنیان نهد.
حسن صباح حسن در ری به عنوان شیعهٔ دوازده امامی تعلیم یافت، اما پس از آشنایی با امیره ضراب و ابونصر سراج، به مذهب اسماعیلی متمایل شد و مورد توجه عبدالملک بن عطاش، داعی بزرگ عراق عجم، قرار گرفت. تا پیش از سی سالگی، وی با سفر به مصر، تحصیلات خود را کامل کرد و از اوضاع خلافت فاطمیان آگاه شد. صباح پس از بازگشت از مصر، به عنوان داعی اسماعیلی در فلات ایران مشغول به تبلیغ برای فاطمیان شد و به نقاط مختلفی از جمله گرگان، ساری و دماوند رفت. وی در سال ۴۸۳ ه‍.ق / ۱۰۹۰ م الموت را برگزید، تا پناهگاهی برای اسماعیلیان در مقابل سلجوقیان باشد. او پس از تصرف قلعهٔ الموت، اقدام به تصرف دژهای مختلف از جمله شاهدژ، قهستان، لمسر در مناطق مختلف ایران کرد، تا با توجه به موقعیت استراتژیک و خاص دژها برای دفاع در مقابل سلجوقیان و همچنین سهولت کار برای ترویج اسماعیلیه، از آنها بهره‌برداری کند.
آل اخشید محمد با کشتن وزیر انتقام خون پدرش را گرفت و سپس به شام گریخت و به احمد بن بسطام والی شام پیوست. در این زمان خلافت عباسی دچار هرج و مرج بود و خلیفه الراضی برای اینکه از جانب فاطمیان احساس خطر میکرد برای حفاظت از مرکز خلافت، محمد را در سال ۳۲۳ به عنوان والی مصر و سپس شام برگزید و به او لقب اخشید داد. محمد در سال ۳۲۳–۳۳۴ هجری سلسله اخشیدیان را در قاهره تأسیس کرد. بعد از مرگ محمد پسرش انوجور به حکومت رسید و چون انجور خردسال بود کافور (غلام سیاه اخشید) به وزرات برگزیده شد. کافور از ناتوانی دو حاکم خردسال این سلسله (انوجور و علی) استفاده کرد و زمام حکومت
اختراع‌های دوران طلایی اسلام در قرن هشتم توسط جابر ابن حیان اختراع گشته بود که در آن از لعاب سفالین استفاده می‌شد. ابن روش خیلی زود و در قرن نهم در ایران محبوبیت یافت؛ و در مصر نیز در طل خلافت فاطمیان در قرون ۱۰ و ۱۲ تولید شد. هم‌زمان با تولید این ظرف در خاورمیانه، این ظروف به اروپا نیز گسترش پیدا کردند و اول به اسپانیا و اندلس و سپس به ایتالیا راه یافت.
معز لدین‌الله شهر قاهره که مرکز خلافت فاطمیان بود به دستور خلیفه المعز لدین الله ساخته‌شد؛ وی در ۶ رمضان ۳۶۲ هجری به تخت نشست. معز پس از تصرف مصر و حجاز سعی کرد با قرمطیان شرق رابطه برقرار کند، او حتی بعضی از نظریات آن‌ها را نیز وارد عقیدهٔ تعلیم اسماعیلیان کرد. او مسجد الازهر را بنا کرد و در سال ۳۷۸ هجری / ۹۸۸ میلادی بود که آن را به دانشگاه تبدیل کرد و تا اتمام دوران فاطمیان، داعیان در آن مشغول تدریس و تحصیل بودند. معز تلاش می‌کرد تا از راه‌های مختلف توجه و حمایت قرمطیان را به دست آورد اما از جانبی دیگر از نفوذ اندیشه‌های آنان در اسماعیلیان فاطمی ترس داشت. وی همچنین اصلاحاتی در تعلیم اسماعیلیان ایجاد کرد و بعضی از اندیشه‌های منسوخ شدهٔ قبل را مانند قائم بودن محمد بن اسماعیل را دوباره به رسمیت شناخت. داعیان اسماعیلی موفق شدند پیش از سال ۳۴۷ هجری / ۹۵۸ میلادی حاکم سند را به کیش اسماعیلی درآورند و مولتان را به دارالهجره تبدیل کنند.
نزاریه با آن که خلافت فاطمی در نسل مستعلی ادامه پیدا کرد اما از آن پس فاطمیان در مصر دچار هرج و مرج شدند و در شام و ایران نیز با انشعاب مواجه گشتند. حسن صباح که در عهد حیات المستنصر برای نشر دعوت به ایران آمده بود ۴۷۳ (قمری)/۱۰۸۰ (میلادی) به هواداری از نزاریه، به پا خاست به طوری که چند سال بعد، پس از دستیابی به قلعهٔ الموت ۴۸۳ (قمری)/۱۰۹۰ (میلادی)، آنجا را پایگاهی استوار برای اسماعیلیه کرد.
قاسم یکم ادریسی قاسم کنون بن محمد، یازدهمین فرمانروا و سلطان مراکش (شهر فاس) از دودمان ادریسی بود. او در سال ۹۳۷ میلادی با پایان بخشیدن به سلطنت خلافت فاطمیان (عبیدالله مهدی) بر مراکش، حکومت خود بر شهر فاس را آغاز کرد. قاسم به‌مدت ۱۱ سال بر فاس حکومت کرد تا این که در سال ۹۴۸ درگذشت و پسرش احمد یکم بر تخت نشست.
حشاشین حشّاشین، یک فرقهٔ نزاریه از شیعیان اسماعیلیه بودند و بنیان‌گذار آن شخصی بنام حسن صباح بود. آنها بین سال‌های ۱۰۹۰ تا ۱۲۷۵ پس از میلاد مسیح در کوهستان‌های ایران و سوریه زندگی می‌کردند. در طول آن زمان، آن‌ها ابتدا با قتل پنهانی رهبران مسلمان و بعداً مسیحیانی که دشمنان دولت آن‌ها محسوب می‌شدند، در سرتاسر خاورمیانه سیاست سختگیرانه‌ای برای جعل و تزویر اعمال داشتند. واژه امروزی Assassination در انگلیسی به مفهوم ترور از روش آنها برای حذف مخالفینشان سرچشمه گرفته‌است. نزاریان در اواخر قرن یازدهم پس از بحران جانشینی در خلافت فاطمیان بین نزار بن المستنصر و برادر ناتنی وی، خلیفه احمد مستعلی شکل گرفت. از مورخان معاصر می‌توان در میان اعراب به ابن قلانسی و عزالدین بن اثیر و در میان ایرانیان به عطاملک جوینی اشاره کرد. دو نفر اول از حشّاشین به عنوان باطنیان یاد می‌کردند، عنوانی که به‌طور گسترده توسط خود اسماعیلیان پذیرفته شده‌است.
زبدة التواریخ (کتاب کاشانی) زبدة التواریخ تألیف شمس‌الدین یا جمال الدین ابوالقاسم عبدالله بن علی بن محمد ابی طاهر کاشانی است. وی تاریخ‌نگاری شیعه مذهب در شمار دستگاه رشیدالدین فضل‌الله همدانی بود که نوشته‌هایش نامش را جاودان ساخت. می‌توان گفت زبدة التواریخ کتبی است نزدیک به کتب این نسل، چرا که نویسنده منابعی را که در طول نگارش کتاب استفاده کرده به صورت کامل نام برده‌است. اگر کتاب کاشانی را به ۳ بخش تقسیم کنیم، بخش اول شامل آغاز فتح بغداد و تاریخ فاطمیان و نزاریان، بخش دوم تاریخ ایلخانان، اتابکان و حکومت‌های کوچک محلی و در نهایت بخش سوم شامل تاریخ الجایتو است. در بخش فاطمیان و نزاریان نویسنده شکل‌گیری نزاریه و رابطهٔ آن‌ها با فاطمیان را به صورت کامل توضیح داده‌است.
المجدی المجدی فی انساب الطالبیین اثری از ابن صوفی کتابی در موضوع نسب‌شناسی است. او این کتاب را به درخواست ابوطالب محمد، فرزند مجدالدوله نقیب‌النقبای طالبیان در خلافت فاطمیان، نوشت و آن را به نام مجدالدوله، «المجدی» نامید. نخستین کسی که از این کتاب نام برده، ابن طباطبا از معاصران ابن صوفی است. کتاب دربردارنده نسب پیامبر و امامان شیعه تا محمد جواد و فرزندان و نوادگان آنان است. این اثر از مهم‌ترین آثار کهن و معتبر در علم انساب است.
سعدالدوله حمدانی سعد الدوله ابوالمعالی شریف که معمولاً با لقب خود، سعد الدوله () شناخته می‌شود، دومین فرمانروای امارت حمدانی حلب بود که این امارت بیشتر شمال سوریه را در برمیگرفت. او پسر سیف الدوله و سیف‌الدوله بنیانگذار این امارت بود. او زمانی تاج‌وتخت را وارث شد که جوان بود و بیزانسی‌ها طیتهاجم بزرگ خود در عرض دو سال کنترل بخش‌های غربی قلمرو او را به دست گرفتند؛ بدین‌ترتیب، حلب به یک کشور خراج‌گزار تبدیل شد. سعد تا سال ۹۷۷ با انبوهی از شورش‌ها و ناآرامی‌ها مواجه بود، بطوریکه حتی نتوانست وارد پایتخت خود که تحت کنترل قرغویه، وزیر پدرش قرار داشت بشود. اما با حفظ روابط نزدیک با آل بویه، او موفق شد قدرت خود را در بخش‌هایی از جزیره تثبیت کند. ولی حکومت او به زودی با شورش دیگری مواجه شد: یکی از فرماندهان وی به نام «بکجور» که توسط خلافت فاطمیان پشتیبانی می‌شد. سعد به کمک بیزانس بسیار تکیه می‌کرد، ولی همچنان میان وفاداری به امپراتور بیزانس، آل بویه یا به فاطمیان از خودش تردید نشان می‌داد.
نخستین جنگ صلیبی نخستین جنگ صلیبی (۱۰۹۶–۱۰۹۹ میلادی)، نخستین جنگ از مجموعه جنگ‌های صلیبی به‌شمار می‌رود که در پی فرمان پاپ اوربان دوم برای بازپس‌گیری سرزمین مقدس، در جریان شورای کلرمون در سال ۱۰۹۵، میلادی آغاز شد. این لشکرکشی منجر به تصرف نیقیه، انطاکیه، اورشلیم و بخشی از آناتولی و کرانه شرقی دریای مدیترانه شد و لشکرهای مسلمانی که توسط سلجوقیان روم، اتابکان ترک شام و خلافت فاطمیان گسیل شدند، همگی شکست خوردند.
اسماعیل منصور اسماعیل منصور(۹۱۳-۹۵۳ میلادی) سومین خلیفه از خلفای فاطمی و سیزدهمین امام در مذهب شیعه اسماعیلی است؛ او پس از مرگ پدرش قائم بأمرالله در سال ۳۳۴ هجری به خلافت رسید. او فتنه ابن کیداد خارجی را دفع کرد و شهر منصوریه را بنا نهاد؛ او سیسیلیه را دوباره به اشغال فاطمیان درآورد. سرانجام منصور بر اثر بیماری در سال ۹۵۳ میلادی درگذشت و پسرش المعزلدین الله جانشین او شد.
تاریخ فلسطین خلافت ابوبکر با دو بحران سرپیچی گروهی از مسلمانان از پرداخت زکات و پیامبران نو ظهور همراه بود که ابوبکر با این دو گروه وارد جنگ‌هایی به نام جنگ‌های ارتداد گشت. پس از تسلط بر شبه جزیره عربستان، مسلمانان وارد جنگ با ساسانیان و بیزانس شدند و توانستند در جبههٔ عراق بر سرزمین‌های غربی فرات از جمله حیره، الانبار دومه جندل در جبههٔ شام بر بخش جنوبی سوریه و فلسطین چیره شوند. خلافت فاطمی در سال ۹۰۹م در شمال آفریقا بنیان نهاده شد و به زودی به سیسیل، مصر، فلسطین و سوریه گسترش یافت و در دوران حکومت هشتمین خلیفهٔ فاطمی، المستنصربالله (وفات ۱۰۹۴م) به اوج قدرت خود رسید. در طول این دورهٔ حدوداً دو قرنی، فاطمیان یک حکومت مرفّه همراه با شادابی عقلانی، اقتصادی و فرهنگی قابل ملاحظه‌ای را پدیدآوردند. پس از جنگ ملازگرد، سلجوقیان در سال ۱۰۷۱ م به اوج قدرت خود رسیدند؛ اما پس از مرگ آلب‌ارسلان و ملکشاه در سال ۱۰۹۲ م اوضاع رو به آشفتگی رفت و ترکان سلجوقی درگیر جنگی داخلی شدند که منجر به تقسیم حکومت و امپراتوری سلجوقی شد. در این زمان عراق صحنه آشوب‌ها و انقلاب‌هایی بود که به وسیلهٔ اعراب و ترک‌ها رهبری می‌شد. اما در شام، تتش در سال ۱۰۹۵ م درگذشت و پسرانش رضوان، حاکم حلب، و دقاق، حاکم دمشق، پس از کوشش‌های فراوان بر اوضاع مسلط شدند. اورشلیم به حکومت ارتقیان انتقال یافت. طرابلس زیر سلطه شیعیان بنی عمار بود. فاطمیان مصر با استفاده از این آشفتگی به گسترش اراضی خویش در فلسطین پرداختند و اورشلیم را تسخیر کردند و موصل در زیر فرمان کربغا قرارداشت.
خلافت فاطمیان در سال ۴۲۷ هجری معاذ مستنصر فرزند ۷ سالهٔ خانواده خلافت فاطمی به حکومت می‌رسد که ۶۰ سال به تخت نشست و تا سال ۴۸۷ هجری حکومت کرد. حکومت وی به ۲ دسته تقسیم می‌شود: پس از مرگ وزیر ابوالقاسم علی بن احمد جرائی در سال ۴۲۷ هجری به دلیل کم سن بودن المستنصر مادرش امور را به دست گرفت. او به مغربی‌ها که بخش اعظم سپاه بودند توجه بیشتری نشان داد و این مسئله باعث نزاع بین مغربی‌ها و ترکان شد. در زمان وزارت ابوالفرج عبدالله بن محمد بابلی، وزیر فلسطینی المستنصر، گرایش به سمت مغربی‌ها دو چندان شد و جنگ بین آن‌ها شدیدتر. ترکان در این نزاع پیروز شدند. در آن هنگام بدرالجمالی حکومت عکا را در دست داشت که به خواست خلیفه در جمادی‌الاولی سال ۴۶۶ هجری به مصر آمد. او سپاه را سامان داد و به «السید الاجل امیر الجیوش» مشهور شد و اوضاع را آرام کرد.
طغرل بیک به گفته مؤید فی‌الدین شیرازی داعی فاطمیان، پیش از رسیدن طغرل به بغداد، او نامه‌هایی به عمیدالملک کندری، وزیر طغرل، بساسیری و لشکر بغداد نوشت، و آنان را به سوی فاطمیان دعوت کرد. بساسیری در رحبه نامه موید را دریافت کرد و به نظر می‌رسد آغاز ارتباط او با فاطمیان در این زمان بوده‌است. وی وعده داد که اگر مستنصر فاطمی او را یاری کند، غُزها را بیرون می‌کند و عراق را برای فاطمیان می‌گشاید.
خلیفه خلیفه (در معنای لغوی، پشت سر، جانشین) شخص نخست و پادشاه یک خلافت به‌شمار می‌رود. این واژه، عنوان و لقبی است که در قانون جوامع اسلامی یا شریعت به رهبر امت اسلامی داده می‌شود. این واژه از ریشهٔ خَلف می‌آید و به معنای جانشین یا نماینده است. به نخستین خلفای مسلمانان خلیفه رسول‌الله (جانشین پیامبر خدا) می‌گفتند. مسلمانان همچنین به خلیفه، امیرالمؤمنین، امام الامه، امام مؤمنین و در زبان گفتگو و مکالمه رهبر مسلمین نیز می‌گویند. پس از خلفای راشدین این عنوان توسط امویان، عباسیان، فاطمیان، عثمانی و آل سعود نیز استفاده گردید.
حمودیان یکی از ویژگی‌های خلافت حمودی آن است که توانست فضای بسته فرهنگی و اجتماعی عهد اموی را بشکند و محیط نسبتاً آزادی برای انتشار و تبلیغ افکار گروه‌های مختلف به وجود بیاورد. از مهم‌ترین پیامدهای این فضای باز، گسترش اندیشه‌های شرقی در اسپانیای اسلامی از طریق آثار علمی بود در این بین به دلیل حمایت حمودیان از مذهب تشیع، تفکرات و اندیشه‌های گسترش چشمگیری یافت و بسیاری از بدگویی‌هایی که بر اثر تبلیغات گسترده امویان بر این مذهب بود، تعدیل شد و تا حدودی از بین رفت. با این حال حمودیان بر مذهب خود تعصب چندانی نداشته و سعی بر گسترش آن با هر ابزاری نبودند در واقع می‌توان گفت که آنها شیعیان معتدلی بودند که اعتقادات خود را بر باورهای کلی از این مذهب ساخته بودند. از این رو تفاوت زیادی با فاطمیان یا آل‌بویه که از تفکرات کلامی مدون برخوردار بودند، داشتند. آنان برخی از مبانی عمومی شیعه را باور داشتند و معتقد بودند که دین جز با امامت تمام نمی‌شود. براساس باورهای مذهبی این خاندان، امامانی همچون علی بن ابی طالب و حسین بن علی تنها افراد شایسته روزگار خود برای خلافت بوده و دیگران غاصبان آن هستند؛ بنابراین شناخت امام زمان خود بر هر مسلمانی واجب است تا غصبی خلافت ایجاد نشود. با این همه می‌توان گفت که شیعه حمودیان ظاهری و بدون مبانی عمیق اعتقادی و فلسفی است و اساس کار و عمل آنها نیز مبتنی بر رفتارهای مذهبی خلفای فاطمی است.