mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
سید عمادالدین میرمطهری تحصیلاتش را در مکتبخانه و مدارس قدیمه آغاز کرد و در مدارس دارالفنون و آلیانس ادامه داد. و در سال ۱۲۹۹ به مدرسهٔ عالی حقوق تهران راه یافت و بعد از یک دوره سه ساله لیسانس حقوق را با رتبه یک به پایان رساند.
دندان‌پزشکی بعدها مسئلهٔ آموزش دندان‌پزشکی مطرح شد که پیشگامان این حرکت را می‌توان دکتر میلچارسکی ، دکتر سیاح و برخی دیگر از دندان‌پزشکان آن زمان دانست. دندان‌پزشکی، که شاخه‌ای از طب است، تنها کلاس طب تا سال ۱۲۹۷ خورشیدی در مدرسهٔ دارالفنون بود. در آبان‌ماه آن سال، کلاس طب به مدرسهٔ طب تغییر کرد و درنتیجه این مدرسه دارای اتاق و رئیس جداگانه‌ای گشت که محل آن در حیاط بزرگ دارالفنون قرار داشت.
دانشکده پزشکی شاید اولین دانشکده پزشکی را بتوان «مدرسه طب» دانست که در سال ۱۲۹۷، از دارالفنون جدا شد و به ساختمانی در خیابان شیخ هادی منتقل گردید و مرحوم لقمان الدوله ادهم به ریاست آن برگزیده شد و از همین دوره، بخصوص از سال ۱۳۰۷، آموزش طب (در مدرسه طب) نظم و قوام بیشتری پیدا کرد. با تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ نام مدرسه به دانشکده تغییر پیدا کرد. در ابتدا رشته‌های داروسازی و دندانپزشکی هم در دانشکده پزشکی ارائه می‌شد که بعدها هر کدام به دانشکده‌ای مستقل ارتقا یافتند.
دارالفنون از آغاز تأسیس دارالفنون برخی از درباریان به مخالفت با آن پرداختند. اولین مخالف آن، جانشین امیرکبیر، میرزا آقاخان نوری بود که به دنبال انحلال آن برآمد. آقاخان درصدد برآمد تا معلمان اتریشی را به وطن خود بازگرداند و نماینده بریتانیا از اقدامات وی پشتیبانی کرد و حتی سرهنگ شیل به شاه توصیه کرد که مدرسه دارالفنون به ضرر سلطنت اوست. ناصرالدین شاه قاجار به این حرف‌ها اعتنا نکرد و به حمایت و حفظ دارالفنون پرداخت. با این حال علی‌رغم حمایت‌های اولیه شاه از دارالفنون، کم‌کم وی نسبت به آن بدبین شد، چرا که به شدت از تشکیلات فراماسونری متنفر بود و برخی از شاگردان دارالفنون به واسطه ملکم‌خان وارد این تشکیلات سری شده‌بودند. با این همه شاه که نگران نوع نگرش اروپاییان به ایران بود و از آنجایی که بستن دارالفنون را نشانه عقب‌ماندگی تلقی می‌کرد، از بستن آن صرف‌نظر کرد. یکی دیگر ار عوامل مخالفت با دارالفنون رواج آموزش پزشکی اروپایی بود. طرفداران نظام پزشکی سنتی، تشکیلات جدید را خطری جدی برای موقعیت شغلی خود احساس می‌کردند. در کلاس‌های طب تا مدت‌ها فقط به تدریس نظری بسنده می‌شد و، از ترس تکفیر، تشریح میسر نبود. اما در ۱۲۳۲ که یکی از بیگانگان به طرز مشکوکی درگذشت به درخواست بازماندگان، یاکوب ادوارد پولاک برای کشف علت مرگ او را با حضور شاگردان کالبدشکافی کرد. سال‌ها بعد یک معلم زبان فرانسه به نام بارنه‌یود پیش از مرگ، جسد خود را به مدرسه فروخت تا با مرگ وی شاگردان به تشریح بدن او بپردازند.
مدرسه در ایران این مدرسه پس از دارالفنون تهران و رشدیه تبریز سومین مدرسه بود که آموزش به سبک جدید را در ایران آغاز کرد.
محمود روح‌الامینی محمود روح‌الامینی تا کلاس سوم دوره متوسطه را در مدرسه ایرانشهر کرمان به تحصیل پرداخت و پس از آن به تنها دبیرستان کرمان رفت و تا کلاس پنجم متوسطه را در این دبیرستان به تحصیل پرداخت. آنگاه برای ادامه تحصیل در کلاس ششم در سال ۱۳۲۸ به دبیرستان دارالفنون تهران مهاجرت کرد. در آن دوره کلاس‌های ششم دبیرستان تنها در آن دبیرستان برگزار می‌شد.
دانش (دارالفنون) روزنامهٔ دانش ارگان رسمی مدرسهٔ دارالفنون بود که به سال ۱۲۹۹ (قمری) به دست رئیس این مدرسه علی‌قلی خان مخبرالدوله آغاز به انتشار کرد. این روزنامه به قول خودش به «احوال معلمین و متعلمین» می‌پرداخت. نه تنها خود این نشریه رایگان بود، بلکه آگهی دادن در آن هم رایگان بود؛ این برای نخستین بار در تاریخ مطبوعات ایران است که آگهی‌های نشریه‌ای رایگان می‌بود.
دانشکده پزشکی تهران تاریخچه دانشکده پزشکی به تشکیل دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ برمی‌گردد. البته دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در حقیقت همان مدرسه طب دارالفنون است که در سال ۱۲۹۷ از دارالفنون جدا شد و به ساختمانی در خیابان شیخ هادی منتقل گردید و مرحوم لقمان‌الدوله به ریاست آن برگزیده شد و از همین دوره، بخصوص از سال ۱۳۰۷, آموزش طب (در مدرسه طب) نظم و قوام بیشتری پیدا کرد و به دوره‌های آموزش علوم پایه و بالینی تقسیم شد. در سال ۱۳۱۳ قانون تأسیس دانشگاه تهران به تصویب مجلس رسید و هریک از مدارس، دانشکده نامیده شدند که یکی از آن‌ها دانشکده طب بود. تا قبل از سال ۱۳۶۴ و قانون استقلال آموزش پزشکی و تشکیل دانشگاه‌های علوم پزشکی، این دانشکده زیر نظر دانشگاه تهران اداره می‌شد ولی پس از آن زمان همراه با دانشکده‌های داروسازی، بهداشت، پرستاری و مامایی، پیراپزشکی، دندانپزشکی دانشگاه مستقلی به نام دانشگاه علوم پزشکی تهران تأسیس شد. در حال حاضر ریاست این دانشکده بعهده شهریار نفیسی می‌باشد.
رضا رادمنش رضا رادمنش فرزند معزّالممالک و نوه دختری فئودال بزرگ گیلان، امین دیوان، بود. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه حقیقت لاهیجان و تحصیلات دوره متوسطه را در دبیرستان دارالفنون تهران انجام داد و در آنجا با پسردایی اش محمدعلی مجتهدی هم اتاق بود.
دیوان محاسبات ایران در دوره صفویه و قاجاریه امور مالی از اوضاع بهتری برخوردار شد. به‌طوری‌که امیرکبیر اولین وزارتخانه مالیه) را تأسیس کرد؛ و از سال ۱۲۲۵ هجری قمری یکی از رشته‌های مدرسه دارالفنون به حسابداری اختصاص داده شده و به دانش‌آموختگان این رشته مدرک داده می‌شد...
اسماعیل آشتیانی استادان نقاشی او در دارالفنون، مصورالممالک ذوالفقاری، میرزا حاج آقا نقاش باشی و شیخ المشایخ بودند. او سپس به مدرسه صنایع مستظرفه رفت. کمال الملک پس از دیدن نمونه کارهای او، آموزش وی را پذیرفت، اما آن را مشروط بدان کرد که آشتیانی «تا پایان دورهٔ مدرسه فقط هنر نقاشی را راه و طریق خود بداند» (یادی از استاد). اسماعیل این شرط را پذیرفت و به آن مدرسه راه یافت؛ اما پیوستن به عالم هنر برای وی آسان نبود. چون او در یک خاندان روحانی زاده شده بود و انتخاب نگارگری و پیوستن به جرگهٔ هنرمندان گونه‌ای سنت‌شکنی به‌شمار می‌آمد، از این رو با مخالفت‌های سخت روبه‌رو شد تا جایی که به گفته خودش ورود به مدرسه امری «غیرممکن» می‌نمود (میزبان، ۱۶). بروز استعداد در خور توجه و پایداری او در رسیدن به هدف، سبب کاهش مخالفت‌ها شد و او سرانجام به عالم هنر پیوست. پشتکار، دلبستگی و توانایی آشتیانی در فراگیری به پایه‌ای بود که توانست دورهٔ پنج سالهٔ مدرسه را در ۳ سال به پایان برد و شاگرد اول مدرسه شود.
دبستان دشت بیاض قبل از مدارس جدید، مدارس علمیه و همچنین مکتب خانه‌ها نقش بسزایی در آموزش و تعلیم به پسران و دختران خردسال داشتند. اما ایده آموزش نوین برای اولین بار در منطقه قاینات پس از سفر ابراهیم خان علم به تهران و دیدن مدرسه دارالفنون در تهران شکل گرفت. چنین آرزویی توسط شوکت الملک به تحقق پیوست و اولین مدرسه تحت عنوان شوکتیه در سال ۱۲۸۲ در بیرجند راه اندازی شد. این مدرسه پس از دارالفنون تهران و رشدیه تبریز، سومین مرکز آموزش نوین در ایران بود.
آموزش شروع آموزش به نحوه مدرن در ایران با تأسیس مدرسه دارالفنون در تهران و به همت امیر کبیر رقم خورد. در دارالفنون علوم فنی، علوم طبیعی و همچنین کمی علوم انسانی توسط استادان خارجی و تحت نظارت رضا قلی خان، تدریس می‌شد. تأسیس این مدرسه باعث ترجمه آثار مختلفی از زبان‌های اروپایی به فارسی شد.
ضیاء مختاری ضیاء مختاری در سال ۱۲۸۲ ه‍.ش متولد شد. پدرش محمدتقی مختاری، نقاش و خوشنویس دربار مظفرالدین‌شاه، محمدعلی‌شاه و احمدشاه قاجار و پدربزرگش، محمدعلی سلطان‌الکتاب نیز خوش‌نویس دربار ناصرالدین‌شاه بود. ضیاء مختاری پس از پایان تحصیلات ابتدایی، در سن ۱۲ سالگی به مدرسهٔ دارالفنون راه یافت. او در سال ۱۲۹۷ ه‍.ش همزمان با تأسیس شعبهٔ موزیک دارالفنون، تحصیلات موسیقی خود را در این مدرسه آغاز کرد. وی در طول دورهٔ تحصیل هفت سالهٔ خود، درس‌هایی همچون تئوری موسیقی، سلفژ، هارمونی، کمپوزیسیون، سازشناسی و ارکستراسیون را فراگرفت و در سال تحصیلی ۱۳۰۵ – ۱۳۰۴ ه‍.ش با رتبهٔ اول فارغ‌التحصیل و «مدال علمی» به او اهدا شد. مختاری برای امتحانات نهایی و دریافت دیپلم موسیقی، نخستین اثر رسمی خود که یک قطعهٔ مارش بود را آهنگسازی و در جشن فارغ‌التحصیلی به همراه ارکستر رهبری و اجرا کرد. او پس از پایان تحصیلات خود، به دعوت غلامرضا مین‌باشیان که مدیریت شعبهٔ موزیک دارالفنون را برعهده داشت، به تدریس تئوری، هارمونی، سلفژ، سازهای بادی و پیانو در این مدرسه مشغول شد. پس از مدتی با پیشنهاد ضیاء مختاری و موافقت وزارت فرهنگ، درس موسیقی و سرود به عنوان یکی از درس‌های اصلی مدارس همراه با نمرهٔ مستقل شناخته شد. او پس از تأسیس دایرهٔ سرود و موسیقی مدارس، به عنوان نخستین رئیس این بخش مدیریت آن را برعهده گرفت.
موسیو کرشیش موسیو کرشیش (August Karl Krziž) یکی از ۷ نفری بود که داوودخان مسیحی هنگام سفرش به اتریش به عنوان نمایندهٔ امیر کبیر، برای تدریس به ایران دعوت کرد و در مدرسهٔ دارالفنون مشغول به کار نمود. کرشیش، به عنوان استاد توپخانه به مدرسهٔ دارالفنون رفت، اما چون تاریخ، جغرافیا و حساب و هندسه می‌دانست، این رشته‌ها را نیز آموزش می‌داد. او به کمک دانشجویان خود کتاب‌های زیادی نوشت و ترجمه کرد.
کمال‌الملک محمد و برادرش پس از گذشت سه سال تحصیل در مدرسه دارالفنون توانستند موفقیت‌های بسیاری کسب کنند. ناصرالدین شاه در پایان سال سوم هنگام بازدید از دارالفنون با دیدن تابلویی که از چهره اعتضادالسلطنه، رئیس وقت دارالفنون که توسط محمد غفاری کشیده شده بود، تحت تأثیر قرار گرفت و دستور داد او را به عنوان نقاش به استخدام دربار درآورند.
دارالفنون چاپخانه چاپ سنگی دارالفنون یا دارالطباعه خاصه علمیه مبارکه دارالفنون طهران هم‌زمان با گشایش مدرسه دارالفنون شروع به کار کرد. تشکیلات این چاپخانه اختصاصاً برای چاپ کتاب‌های درسی که عموماً در این چاپخانه به چاپ می‌رسید مجهز شده بود. این چاپخانه از سال تأسیس (۱۲۶۸ ق) تا حدود سال ۱۳۰۰ قمری جمعاً در حدود ۳۰ الی ۴۰ جلد کتاب درسی را چاپ و صحافی و انتشار داد… این چاپخانه تا سال ۱۳۲۶ ق برقرار بوده‌است.
دانشگاه‌های تهران دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران بازماندهٔ مدرسهٔ طب دارالفنون تهران است و از این لحاظ از کهن‌ترین موسسات علوم پزشکی آکادمیک ایران محسوب می‌شود. مدرسه طب تا سال ۱۳۰۳ شمسی در دارالفنون دایر بود. در سال ۱۳۰۲ رئیس‌الوزرا عمارت مسعودیه را به مبلغ ۳۹ هزار تومان خریداری و برای تأسیس مدرسه علوم عالیه به وزارت معارف هدیه کرد. در سال ۱۳۰۳ پس از تعمیرات لازم، وزارت معارف به آن محل منتقل و دو مدرسه طب و دواسازی در یکی از حیاط‌های آن تشکیل شدند. مدرسه دواسازی از سال ۱۳۰۱ با استخدام یک معلم ارمنی تبعه ترکیه به نام پاپاریان که ماهیانه ۷۵ تومان حقوق برای او در نظر گرفته شد، کار خود را آغاز کرده بود.
تاریخ پزشکی در ایران در هفتادمین سالگرد تأسیس دارالفنون، شعب طب و داروسازی آن جدا شد و با عنوان «مدرسه طب و داروسازی» به فعالیت ادامه داد. تا سال ۱۳۰۳ مدرسه در همان دارالفنون دایر بود که در این سال به یکی از حیاط‌های عمارت مسعودیه منتقل شد. در سال ۱۳۱۳ با تصویب قانون تأسیس دانشگاه مدرسه طب و داروسازی به یکی از دانشکده‌های این دانشگاه تبدیل شد. سالن تشریح نخستین بخش از محوطه اصلی بود که شروع به کار کرد. در سال ۱۳۱۸ پروفسور شارل ابرلن از آسیب‌شناسان به نام دنیا به ریاست دانشکده پزشکی درآمد. پس از وی امیراعلم و سپس جواد آشتیانی این ریاست را بر عهده داشتند. در سال ۱۳۱۳ شرط تکمیل دوره طب طی کردن پنج سال تحصیل بود که در سال ۱۳۱۵ به ۶ سال افزایش یافت و در ۱۳۳۶–۳۷ با یک سال کارورزی به ۷ سال رسید که تا امروز بدون تغییر مانده‌است. از سال ۱۳۳۵ دانشکده‌های دندانپزشکی و داروسازی مستقل شدند. در ۱۳۴۰ برای دانشکده چهار رشته پزشکی، جراحی، بیماری‌های زنان و مامایی تعیین شد. در سال‌های بعد دانشکده‌ها و مراکز آموزشی دیگری در شهرهای دیگر ایران بنا شدند.
تقی خان معمارباشی تقی خان معمارباشی، معمار دوره قاجار و در اواخر دوران محمدشاه و اوایل دوره ناصرالدین‌شاه رئیس امور ساختمانی دربار بود. از آثار تقی‌خان ساختمان قدیمی مدرسه دارالفنون است که طراحی و ساخت آن را با همکاری میرزا رضا مهندس انجام داد. تقی‌خان پدر منیرالسلطنه یکی از همسران محبوب ناصرالدین‌شاه بود.
سید ولی‌الله نصر دکتر نصر پس از فارغ‌التحصیلی، در مدرسهٔ دارالفنون به امر تدریس و در دادگستری به سمت قضائی مشغول شد. پس از صدور مشروطه، از طرف صنف اصناف به وکالت نخستین دورهٔ مجلس شورای ملی برگزیده شد و در تدوین قانون اساسی مشروطه و متمم آن فعالیت کرد.
محمد کرمانشاهی دکتر محمد کرمانشاهی علیرغم تمایل استادان فرانسوی برای ماندن در پاریس پس از ۹ سال اقامت در اروپا به ایران بازگشت. او در تهران توسط وزیر وقت پست و تلگراف خانه، علیقلی خان مخبرالدوله به حضور ناصرالدین شاه معرفی شد و به سمت معلمی طب مدرسه دارالفنون منصوب گردید. این پزشک برجسته پس از مدتی با حفظ سمت معلمی، به ریاست بیمارستان ابن سینای تهران انتخاب و به منصب سرتیپی نیز منصوب گردید و در همین دوره به عنوان یکی از پزشکان مخصوص شاه قاجار منصوب گردید. محمد کرمانشاهی بخاطر سال‌ها تحصیل در اروپا و آشنایی با اصول دموکراسی، ظلم ستیزی و ایستادگی در برابر استبداد قاجار از یکسو و مقاومت در برابر اوهام و خرافات که مانع از آموزش و دانش پزشکی جدید می‌گردید از سوی دیگر، مورد بی‌مهری مقامات وقت قرار گرفت و سرانجام این درگیری‌ها موجب شد تا از تدریس در مدرسه دارالفنون محروم شود.
دوره متوسطه دوم از مدرسه‌های دورهٔ دوم متوسطه مشهور و قدیمی تهران می‌توان به دبیرستان فیروزبهرام، دبیرستان علامه حلی، دارالفنون، دبیرستان هدف، دبیرستان البرز، دبیرستان کمال اشاره کرد. همچنین از مدارس معروف مذهبی تهران می‌توان به دبیرستان روزبه، دبیرستان مفید، دبیرستان علوی، دبیرستان صالح، دبیرستان نیکان اشاره کرد. از مهمترین مدارس دوره دوم متوسط شهر کرج می‌توان به دبیرستان دولتی دهخدا کرج اشاره کرد.
محمود نجم‌آبادی در سال ۱۲۸۲ خورشیدی در تهران به دنیا آمد. نسب خانوادگی او از طرف مادر به شیخ هادی نجم‌آبادی، روحانی بزرگ و نامدار ایران در عصر مشروطیت و فراماسونر از طرف پدر به محمد نجم‌آبادی، اولین متولی مدرسه سپهسالار (مدرسه عالی شهید مطهری امروزی)، می‌رسید که شاگرد ممتاز میرزا محمدرضا کلهر و از خطاطان نامی ایران بود. تحصیلات اولیه اش را در مدرسه شرکت گلستان که در محل بیمارستان وزیری تأسیس شده بود، به انجام رسانید. از همشاگردی‌های شاخص او در این مدرسه میرزا عباس خان اقبال آشتیانی بود که البته پس از تعطیل مدرسه شرکت گلستان از هم جدا شدند و محمود نجم‌آبادی به مدرسهٔ قدیم ایران و آلمان و عباس اقبال به دارالفنون رفت. هرچند که پس از بروز جنگ جهانی اول و تعطیل مدرسه ایران و آلمان نجم‌آبادی نیز وارد دارالفنون شد.
دانشگاه علوم پزشکی تهران دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران بازماندهٔ مدرسهٔ طب دارالفنون تهران است و از کهن‌ترین موسسات علوم پزشکی آکادمیک در ایران محسوب می‌شود. مدرسه طب تا سال ۱۳۰۳ شمسی در دارالفنون دایر بود. در سال ۱۳۰۲ رئیس‌الوزرا عمارت مسعودیه را به مبلغ ۳۹ هزار تومان خریداری و برای تأسیس مدرسه علوم عالیه به وزارت معارف هدیه کرد. در سال ۱۳۰۳ پس از تعمیرات لازم، وزارت معارف به آن محل منتقل و دو مدرسه طب و دواسازی در یکی از حیاط‌های آن تشکیل شدند. مدرسه دواسازی از سال ۱۳۰۱ با استخدام یک معلم ارمنی تبعه ترکیه به نام پاپاریان که ماهیانه ۷۵ تومان حقوق برای او در نظر گرفته شد، کار خود را آغاز کرده بود.
دارالفنون هشت سال پس از افتتاح دارالفنون به علت ورود تعدادی از فارغ التحصیلان آن به تشکیلات فراماسونری یا فراموشخانه میرزا ملکم خان، بی‌مهری و کم توجهی ناصرالدین شاه به این مدرسه آغاز شد.
مدرسه اولین مدرسه در تاریخ مدرن ایران، مدرسه دارالفنون بود که میرزا تقی خان امیر کبیر آن را در زمان ناصرالدین شاه قاجار تأسیس نمود.
دارالفنون ساختمان دارالفنون زمان امیرکبیر هشتاد سال پابرجا ماند و با وجودی که همچنان قابل استفاده بود، در سال ۱۳۰۸ خورشیدی تخریب شد. در این سال میرزا یحیی خان اعتمادالدوله قراگزلو وزیر معارف وقت ساختمان اولیه را در هم کوبید و با نقشه و نظارت نیکلای مارکف، مهندس روس تبار مقیم ایران، ساختمان فعلی را به جای آن ساخت. علی اصغر حکمت وزیر فرهنگ وقت نیز در سال ۱۳۱۳ در شمال و جنوب، عمارتی را بر آن افزود. در حال حاضر درِ ورودی بنا در شمال شرقی مدرسه و رو به خیابان ناصر خسرو باز می‌شود. این دروازه به شیوه معماری سنتی دارای طاق زنجیره‌ای بلندی است. در دوسوی درگاه دو ستون استوانه‌ای نقره‌ای رنگ طاق این دروازه را نگه داشته‌است. درست بالای در دولنگه‌ای چوبی و قهوه‌ای رنگ مدرسه واژه دارالفنون و سال تأسیس آن ۱۲۶۸ قمری را بر کاشی نوشته‌اند. این در که در یکی از چهار کنج مدرسه قرار دارد به فضایی هشتی مانند باز می‌شود که از سوی دیگر به فضای حیاط راه دارد. ساختمان دو طبقه مدرسه در زمینی مستطیل شکل بنا شده‌است. در رأس هر چهار ضلع چهار پلکان مارپیچی طبقه پایین مدرسه را به طبقه بالا متصل می‌کند. درحاشیه بیرونی پله‌ها، نرده آهنی تو پری نصب شده‌است که مانع از سقوط افراد می‌شود. ساختمان کنونی سی و دو کلاس درس دارد: دوازده کلاس در دو طبقه ضلع شرقی و به همان اندازه در ضلع غربی و هشت کلاس در دو طبقه ضلع شمالی. سالن‌های نمایش و غذاخوری نیز در ضلع جنوبی ساخته شده‌اند. احتمالاً این دو سالن باید از همان بناهای اولیه دارالفنون باشد و مارکف ساختمان کلاس‌ها را تخریب و بازسازی کرده‌است.
مدرسه در ایران در آن زمان، در مدرسه شوکتیه بیرجند تا کلاس سوم دبیرستان (سیکل اول) تدریس می‌شد و از آن به بعد محصلین علاقه‌مند ناگزیر بودند تا برای اخذ دیپلم به مدرسه دارالفنون تهران بروند.
مدرسه در ایران در سال‌های سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار، با وجود اینکه مدرسهٔ دارالفنون بازگشایی شد، اما اقدامات آموزشی در همین حد باقی ماند و دانش‌آموزان دورهٔ ابتدایی کماکان در مکتب‌خانه‌ها آموزش می‌دیدند. اما از ابتدای سلطنت مظفرالدین شاه، به علت آشنا شدن بیشتر مردم با محیط فرنگستان و رواج افکار جمعی از ثروتمندان که ضمناً خود را جزو طبقهٔ روشنفکر می‌دانستند به تأسیس مدارس ابتدایی و متوسطه اقدام کردند و در کار ایجاد مدارس نوین به سبک اروپایی پیشقدم شدند.
دارالفنون میرزا تقی خان امیرکبیر پس از سفر به روسیه، متوجه نیاز فوری کشور به مرکز آموزش عالی گردید؛ لذا از ابتدای صدارت خود، برای ایجاد این مرکز تلاش کرد؛ ولی متأسفانه هیچ‌گاه شاهد افتتاح آن نشد. چرا که نخستین دسته از استادان به سرپرستی یاکوب ادوارد پولاک، دو روز پس از دست‌گیری و تبعید امیرکبیر به تهران رسیدند و با استقبال گرمی مواجه نشدند. قریب ۱۴ سال پس از تأسیس مدرسه عالی دارالفنون و کمی پس از مدرسه ابتدائی رشدیه تبریز و مدرسه محتشمیه کرمانشاه، مدرسه شوکتیه بیرجند چهارمین مدرسه از نوع مدارس جدید در ایران محسوب می‌شود که به دنبال آن دبیرستان شوکتیه و مدارس دشت بیاض نهبندان، سربیشه، خوسف و دبستان دخترانه شوکتی در استان خراسان جنوبی افتتاح گردید.
مدرسه در ایران دارالفنون نام مدرسه متوسطه‌ای بود که به ابتکار میرزا تقی خان امیرکبیر در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار برای آموزش علوم و فنون جدید در تهران تأسیس شد. این مدرسه اولین مدرسه ایران به سبک مدارس عالی اروپا بود.
ناصرالدین‌شاه ناصرالدین شاه نخستین کسی بود که به شکل‌گیری (تئاتر اروپایی) کمک کرد. او در اسفندماه ۱۲۶۴ تئاتری با سیصد صندلی در مدرسه دارالفنون تأسیس کرد. برای اجتناب از مخالفت روحانیون پایتخت، فعالیت این تئاتر محدود بود و تنها به شاه، شاهزادگان، اشراف و مهمانان آن‌ها اختصاص داشت. اداره این تئاتر با علی‌اکبر مزین‌الدوله کاشانی استاد مدرسه دارالفنون بود که تحصیلات خود را در فرانسه انجام داده و تسلط کاملی بر این زبان داشت. مزین‌الدوله نمایشنامه‌های مولیر را به فارسی ترجمه و اجرا می‌کرد و از آن‌جا که در رشته نقاشی تحصیل کرده بود، طراحی صحنه و گریم را نیز خود انجام می‌داد. عمر این تئاتر دیری نپایید و در سال ۱۲۷۰ به دلیل فشارهای مذهبی، تعطیل شد. دوران ناصرالدین‌شاه آغاز نمایشنامه‌نویسی نوین در ایران است و از نمایش‌نامه‌نویسان این دوره می‌توان از میرزا فتحعلی آخوندزاده و میرزا آقا تبریزی یاد کرد، هرچند نمایش‌نامه‌های اینان که مضامینی چون انتقاد از حکومت و عقب افتادگی ملت ایران داشت در آن زمان اجازه اجرا و انتشار نمی‌گرفت.
میرزا علی‌اکبرخان مزین‌الدوله او از افراد دربار ناصرالدین شاه و فارغ‌التحصیل اولین دوره دارالفنون بود. او در بیستم ربیع‌الثانی ۱۲۶۳ در نطنز به دنیا آمد و جزو نخستین گروه اعزامی برای تحصیل در رشته نقاشی به پاریس بود. علی اکبر کاشانی از مدرسهٔ هنرهای زیبای پاریس فارغ‌التحصیل شد.
مدرسه در ایران مدرسه دارالفنون ۱۳ روز قبل از قتل امیرکبیر یعنی در ششم دی ماه ۱۲۳۰ شمسی افتتاح شد.
دبیرستان فردوسی مدرسه محمدیه در سال نخست تأسیس با چهار کلاس در محله سرخاب در ساختمان میرزا موسی خان امین‌الملک برپا شد. سال دیگر به خانه‌های فرمانفرما در محله ششگلان منتقل شد. مدرسه در سال دوم برپائیش نزدیک به صد تن دانش آموز داشت. با تشویق اعلم‌الملک مدیران مدارس متوسطه شاگردان خود را به این مدرسه فرستادند و خود نیز در آنجا به تدریس پرداخت و سال به سال به شماره کلاس‌ها افزوده شد تا در سال ۱۲۹۸ خورشیدی که یک مدرسه شش کلاسه کامل شد. اولین گروه فارغ‌التحصیلان در خرداد ۱۲۹۹ هشت تن بودند. در سال ۱۲۹۷ رئیس مدرسه ابوالقاسم فیوضات و ناظم آن عبدالله فریور بود. در سال ۱۲۹۹ فیوضات به ریاست معارف آذربایجان منصوب شد و اسماعیل امیرخیزی معلم ادبیات، رئیس مدرسه شد. در همین سال مدرسه به حیاط صندوقخانه عمارت حرمخانه (فرمانداری امروزی) انتقال یافت و سپس مدرسهٔ متوسطه نامیده شد. سرانجام در سال ۱۳۱۳ مدرسه متوسطه به نام دبیرستان فردوسی نام‌گذاری شد و به جز سه کلاس دورهٔ اول دارای شش کلاس دورهٔ دوم دبیرستان شد. اسماعیل امیرخیزی تا ۳۰ مرداد ۱۳۱۴ رئیس دبیرستان بود. در این مدت دبیرستان از نظر شماره کلاس‌ها و شماره دانش آموزان و چگونگی تحصیل و تدریس پیشرفت کرده بود و امیرخیزی در همان سال رئیس دبیرستان دارالفنون تهران شد و به پایتخت رفت.
عبدالعظیم قریب از سال ۱۳۲۰ قمری در مدرسهٔ دارالفنون و سپس در دارالمعلمین مرکزی (بعداً دانشسرای عالی) از نخستین دورهٔ تأسیس آن شروع به تدریس ادبیات فارسی کرد. استادان دارالمعلمین، کسانی چون ابوالحسن فروغی، شیخ مرتضی نجم‌آبادی و فاضل تونی نسبت به «جناب میرزا» احترام خاصی داشتند. میرزا عبدالعظیم خان قریب همچنین در مدرسه سیاسی و مدرسه ایران و آلمان نیز تدریس می‌کرد و ضمن آنکه درس فارسی می‌داد، در کلاس درس آموزگاران آلمانی حضور می‌یافت تا سبک نوین تدریس را از آنان فراگیرد و به کار ببرد. از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۱۱ شمسی(مدت پنج سال) تعلیم محمدرضا شاه را به عهده داشت.
میرزا سروش لهراسب میرزا سروش در سال ۱۲۸۳ در باغ جمشید آباد تهران به دنیا آمد، دوره ابتدایی و کلاسهای هفتم و هشتم را در مدرسه زرتشتیان تهران به پایان رساند و برای ادامه تحصیلات به مدرسه دارالفنون و کالج آمریکایی‌ها (دبیرستان البرز فعلی) رفت. در سال ۱۳۰۲علاوه بر اخذ دیپلم ادبی، دیپلم کالج آمریکایی‌ها را هم گرفت. در سال ۱۳۱۶ در سفری که شهر بمبئی هندوستان داشت با دختری به نام پروین که از خانواده‌ای پارسی بود، آشنا شد و ازدواج کرد. او دارای ۴ فرزند بنام‌های شیرین، فرخنده، شهناز و شابهرام است.
علی‌اصغر نقدی پس از انجام تحصیلات متوسطه در مدارس علمیه و قاجار و دارالفنون وارد مدرسه قزاقخانه شد و دوره مدرسه مزبور را گذرانید و به درجه افسری نائل آمد و غالباً در زد و خوردهای داخلی شرکت داشت و از خود رشادت زیادی نشان می‌داد. از این رو درجات خود را سریعاً دریافت کرد و درجه سرهنگی رسید و به رضاخان نیز بسیار نزدیک شد و یار و همراه در سفر و حضر بود در سال ۱۳۰۲ از طرف قشون به اروپا اعزام شد و دوره دانشکده سن-سیر پیاده ّرا طی کرد به ایران بازگشت و فرماندهی چند فوج پیاده با او بود. در ۱۳۱۰ کفالت فرماندهی تیپ خوزستان به عهده او قرار گرفت و پس از آن در تهران فرمانده چند تیپ بود و در اثر ابراز لیاقت درجه سرتیپی دریافت کرد و فرمانده لشکر دوم مرکز شد و در همین سمت درجه سرلشگری به او داده شد.
جلال‌الدین میرزا قاجار در زمان تأسیس دارالفنون، جلال‌الدین میرزا بیست‌وهفت سال می‌داشته‌است. منابع متفق‌القول اند که جلال‌الدین میرزا در این مدرسه زبان فرانسوی و دیگر علوم آموخته‌است، گرچه نام جلال‌الدین میرزا در هیچ‌یک از فهرست‌های دانش‌آموختگان دارالفنون نیست. عباس امانت دو گمانه برای عدم ذکر نام وی در فهرست دانش‌آموختگان دارالفنون برمی‌شمارد؛ گمانهٔ نخست آن‌که جلال‌الدین میرزا به‌دلیل سن بالا اساساً هرگز دانش‌آموز دارالفنون نبود؛ شاهد آن‌که در آستانهٔ سی‌سالگی، عزیزالدین میرزا، فرزند جلال‌الدین میرزا، دانش‌آموز دارالفنون بود. امانت برآن‌است که جلال‌الدین میرزا پیش از تأسیس دارالفنون از رهگذر هم‌نشینی با فرنگیان در آموزش زبان فرانسه می‌کوشید. گمانهٔ دوم آن‌که امانت عدم تحصیل جلال‌الدین میرزا در دارالفنون را یکسره رد نمی‌کند. وی بر پایهٔ مطلبی از محمدجعفر خورموجی که در آن جلال‌الدین میرزا محصل «علم لغات مختلفه» و «علوم حربیه» در دارالفنون گزارش شده‌است، تحصیل غیرِرسمی جلال‌الدین میرزا در دارالفنون را غیرِمحتمل نمی‌داند. عباس قدیمی قیداری اما نظر دیگری دارد؛ وی برآن است که عقاید دگراندیشانهٔ وی موجب شده که تهیه‌کنندگان فهرست دانش‌آموختگان دارالفنون —از جمله محمدحسن اعتمادالسلطنه— نام جلال‌الدین میرزا را عامدانه وارد فهرست نکنند. بااین‌همه، آنچه بر آن اتفاق نظر وجود دارد، ارتباط جلال‌الدین میرزا با آموزگاران فرنگی دارالفنون است، چنان‌که مجلد دوم و سوم "نامهٔ خسروان" را به «دوستان خردمند و استادان دارالفنون» تقدیم کرده‌است.
مدرسه سعادت «درمدرسه سعادت بوشهر نیز که همسنگ دارالفنون تهران بود تلاشی صورت گرفت که آن را به یک کالج تخصصی ارتقاء دهند. سند با ارزشی در آرشیو سری اسناد مدرسه سعادت است که نشان می‌دهد تلاشی برای آموزش پزشکی در مدرسه سعادت نیز به انجام رسیده‌است. همچنانکه در دارالفنون، طب پس از یک سال آموزش تئوری به صورت بالینی در بیمارستان آموزش می‌دادند. اکنون در آرشیو تاریخی کتابخانه مدرسه سعادت، ۳۶ جلد کتاب تخصصی علوم پزشکی در زمینه بیماری‌های داخلی، جراحی، زنان و زایمان، چشم پزشکی، آناتومی، فیزیولوژی، پاتولوژی و بیوشیمی بالینی موجود است که ۳۱ جلد از این کتب به زبان فرانسه بوده که در سال‌های ۱۸۲۳ الی ۱۸۷۵ میلادی در پاریس به چاپ رسیده‌اند. از این رو، شهر بوشهر نیز در راستای تأسیس نهادهای آموزش پزشکی مدرن نیز پیشرو بوده‌است.»
مدرسه در ایران شاگردان دارالفنون، لباس مخصوص به خود داشتند. آن‌ها سالی دو دست لباس تابستانی و زمستانی به رایگان دریافت می‌کردند و ناهار را به خرج مدرسه در آنجا می‌خوردند.
خاندان هدایت در سال ۱۲۷۵ هجری قمری پس از ناکامی اعتضادالسلطنه درکشیدن خط تلگراف مابین تهران و سلطانیه، علی‌قلی‌خان پسر رضاقلی خان از طرف ناصرالدین شاه قاجار به انجام این کار مأمور شد و پس از موفقیت در این کار در سال ۱۲۷۶ با خطی دیگر تبریز را به سلطانیه مرتبط کرد. او هفت سال بعد مأمور کشیدن خط تلگراف بین مازندران، شاهرود و استرآباد شد و در سال ۱۲۸۶ از ناصرالدین شاه لقب «مخبرالدوله» دریافت کرد. در سال ۱۲۹۳ هجری قمری ریاست تلگراف خانه مستقیماً از طرف ناصرالدین شاه به مخبرالدوله سپرده شد. رئیس بعدی تلگراف خانه، حسین‌قلی‌خان مخبرالدوله فرزند علی‌قلی‌خان بود. او همچنین در چندین کابینه به عنوان وزیر پست و تلگراف معرفی شد. جز تلگرافخانه، اساس اداره مخابرات که از نخستین ادارات منظم در ایران بود، از خانواده هدایت است. در دوران قاجار ریاست و دیگر مشاغل تلگرافخانه به‌طور مکرر به اعضای خانواده هدایت سپرده می‌شد و القاب مخبرالدوله، مخبرالملک و مخبرالسلطنه که به آنان داده شده، در رابطه با این مشاغل است. در بدو تأسیس دارالفنون ناصرالدین شاه، رضاقلی‌خان هدایت را به ناظمی دارالفنون انتخاب کرد، اما چون مدرسه تابع وزارت امور خارجه پنداشته می‌شد، نیابتاً از طرف وزیر اداره می‌شد و مدیریت امور مدرسه به دست رضاقلی‌خان انجام می‌گرفت. علی‌قلی‌خان مخبرالدوله نیز کتابدار مدرسه بود. پس از مدتی اعتضادالسلطنه به ریاست مدرسه منصوب گشت و رضاقلی‌خان به عنوان معلم ولیعهد راهی دربار مظفرالدین میرزا در تبریز گشت. در زمانی که اعتضادالسلطنه وزیر علوم بود، جعفرقلی‌خان نیرالملک ریاست و محمدحسین‌خان ادیب‌الدوله (همسر نوه دختری رضاقلی‌خان هدایت) ناظمی دارالفنون را برعهده داشتند. محمدحسن‌خان ادیب‌الدوله فرزند محمدحسین‌خان در دهه ۱۳۳۰ قمری ریاست دارالفنون را بر عهده داشت و پس از او رضاقلی هدایت (نیرالملک) پسر جعفرقلی‌خان رئیس دارالفنون شد.
عنایت‌الله رضا بعد دوباره موقعی که او ۵–۶ ساله بود، خانواده او مجدداً به تهران آمدند. او تحصیلات ابتدایی را گرچه از رشت شروع کرد ولی بلافاصله از کلاس دوم دبستان به تهران آمد و در مدرسه ادب در سرچشمه تحصیل کرد. از کلاس چهارم ابتدایی دوباره به رشت برگشت. دوره ابتدایی و دوره اول متوسطه را هم در رشت تمام کرد. بعد از سال ۱۳۱۵ بود که به تهران آمد و در مدرسه دارالفنون به تحصیل پرداخت. بعد به نظام، به دانشکده افسری، رفت و در آنجا افسر شد. از آنجا که در سال ۱۳۱۸ رشته هوایی در دانشکده افسری به‌طور مستقل وجود نداشت، دانشجویانی که افسر می‌شدند اعلام می‌کردند که می‌خواهند به رشته دریایی یا هوایی بروند. او به رشته هوایی رفت و از آن زمان در نیروی هوایی خدمت کرد و افسر خلبان نیروی هوایی بود و بعد دانشکده دیده‌بانی نیروی هوایی را تمام کرد.
یارمحمدخان افشار یارمحمد خان تحصیلات خود را در مدرسه نظام دارالفنون به پایان رساند. در سال ۱۳۲۶ قمری (۱۲۸۷ خورشیدی) رئیس قوای آذربایجان و سال بعد رئیس قشون خراسان شد. در دوره سوم مجلس شورای ملی از بجنورد به وکالت مجلس انتخاب شد. مدتی حاکم گیلان بود و پس از کناره‌گیری از مشاغل دولتی، به یاری آباد ملک خود در قزوین رفت و در آنجا کشاورزی صنعتی آغاز کرد.
مدرسه در ایران مدرسه محمدیه که طبق اطلاعات ارائه شده مدیریت آموزش و پرورش شهرستان بندرلنگه بعد از مدارسی مثل دارالفنون تهران و سعادت بوشهر از نخستین مدارس کشور محسوب می‌شود.
حسین نقوی پدرش محمد آقا کاشانی از تجار معتبر تهران و دوستانش محمدحسین امین‌الضرب بود. در دارالفنون و مدرسه عالی حقوق تحصیل کرد. چندی به شغل معلمی زبان فرانسه در دارالفنون پرداخت و سپس به اروپا رفت و در دانشگاه پاریس در رشته حقوق درس خواند.
دارالفنون پس از انقلاب مشروطیت و با ورود معلمین فرانسوی، اقداماتی اساسی برای بازسازی شأن علمی و جایگاه این مرکز آغاز شد و در سال ۱۲۸۵ «آئین‌نامه مدرسه دارالفنون» تدوین شد. براساس سیستم جدید، سال تحصیلی از شهریور ماه هر سال آغاز و تا خرداد ماه سال بعد پایان می‌یافت.
محمد محیط طباطبایی سید محمدِ محیط طباطبائی در ۲۶ خرداد ۱۲۸۰ خورشیدی در شهر زواره از توابع شهرستان اردستان در شمال شرقی اصفهان متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در مکتب‌خانه در زادگاه خود گذراند و سپس تحصیلات خود را در مدرسهٔ کاسه‌گران اصفهان ادامه داد، و زبان فرانسوی را آموخت. سپس به زواره بازگشت و در سال ۱۳۰۱ محیط نزد مدیر مدرسه نوبنیاد زواره مرحوم اسدالله کاوه زاده مشغول کار شد و ضمن آن که در امور مدرسه به وی کمک می‌نمود، برخی درس‌ها را تدریس می‌کرد، و خود نزد کاوه زاده زبان انگلیسی می‌آموخت. در سال ۱۳۰۲ به تهران رفت و از مدرسهٔ دارالفنون دیپلم ادبی دریافت کرد و به مدرسه حقوق وارد شد. سه سال بعد به خدمت وزارت معارف درآمد، و برای تدریس و مدیریت دبیرستان به خوزستان رفت. پس از سه سال خدمت در خوزستان به تهران بازگشت و به تدریس تاریخ و جغرافیا در دارالفنون و نیز در دانشکدهٔ افسری پرداخت. مدتی نیز ریاست دبیرستان‌های شرف و معرفت را به عهده داشت.
عباس یمینی‌شریف عباس یمینی شریف (۱۲۹۸–۱۳۶۸) آموزگار، مدیر مدرسه و نویسنده ایرانی ادبیات کودکان بود. او دانش آموخته مدرسه دارالفنون و تاسیس کننده مدرسه روش نو که به دبیرستان دخترانه نور تغییر نام پیدا کرده است؛ می‌باشد.
ابوتراب غفاری ابوتراب غفاری کاشانی (۱۲۸۰یا ۱۲۸۹–۱۳۰۷ هجری قمری) نقاش و نگارگر دوره ناصرالدین شاه بود. او برادر کمال‌الملک و شاگرد و برادرزاده صنیع‌الملک نقاش‌باشی دربار ناصری بود. در مدرسه دارالفنون به تحصیل پرداخت و نقاشی را نزد عمویش فرا گرفت در زمانی که برادر و عمویش در روزنامه دولت نقاشی می‌کردند او هم نقاشی‌های روزنامهٔ شرف را بعهده گرفت.
سید فخرالدین شادمان پدرش حاج سید ابوتراب نام داشت و روحانی بود. تحصیلات اولیه او با علوم قدیمه گذشت. زبان و ادبیات عرب و فقه و اصول را در مدارس میرزا صالح و خان مروی در طهران نزد آقا سید محمود حیاط شاهی و آقا شیخ محمدتقی نهاوندی فراگرفت و سپس به تکمیل علوم جدید در مدارس کمال و تدین و دارالفنون پرداخت و پس از آن، دورهٔ دارالمعلمین مرکزی (دانشسرای عالی بعدی) را در سال ۱۳۰۴ و دورهٔ مدرسه عالی حقوق تهران را در سال ۱۳۰۶ به پایان رسانید.
ابوالحسن ورزی ابوالحسن ورزی، فرزند حسین فلاح زاده به سال ۱۲۹۳ در تهران متولد شد. تا پنجم ابتدایی در دبستان‌های شرف مظفری و ادب درس خواند ولی سال ششم ابتدایی را در گرگان و دورهٔ اول دبیرستان را در شهرستان ساری و دورهٔ دوم دبیرستان را در مدرسهٔ امیرکبیر (دارالفنون) به پایان رساند. پس از تحصیلات ابتدائی وارد دانشکده حقوق شد، و در رشته قضائی موفق به اخذ درجه لیسانس شد. مدتی در وزارت دادگستری خدمت می‌کرد، و سالها در سمتهای مختلف بود، او نیز در وزارت دارائی خدمت کرده و وی از غزل‌سرایان بنام معاصر است.
عطاالله امیدوار عطاالله امیدوار در سال ۱۳۲۵ در شهر بافت استان کرمان زاده شد. تحصیلات ابتدایی را در شهر بافت و تحصیلات دورهٔ متوسطه را در کرمان و پس از آن در مدرسهٔ دارالفنون تهران به پایان برد. او از کودکی به موسیقی و آواز گرایش داشت و به همین سبب، مقام نخست آواز در دبیرستان‌های کشور را بدست آورد. او در سال ۱۳۴۵ به دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۵۱ در رشتهٔ معماری از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. وی پایان‌نامه دورهٔ خود را زیر نظر محسن هشترودی و منصور فلامکی گذراند.
علی اردلان علی اردلان در سال ۱۲۹۳ در تهران متولد شد، پدرش محمدولیخان از خوانین خاندان اردلان در تویسرکان بود. او تحصیلات دورهٔ ابتدایی را در مدرسهٔ سن لوئی و سه سال اول دبیرستان را در مدرسه‌های آلیانس و تدین تهران و سه سال دوم دبیرستان را در رشتهٔ ادبی در مدرسهٔ دارالفنون گذراند و دیپلم گرفت. سپس در رشتهٔ حقوق، در دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت. وی در آنجا با دکتر کریم سنجابی و دکتر علی شایگان که استادان وی بودند، آشنا و به تدریج دوست شد. او در دوران دانشجویی یک دوره آموزش روزنامه‌نگاری را به پایان رساند، همچنین همزمان با تحصیل در سال ۱۳۱۹ش. به استخدام بانک کشاورزی در آّمد و در سال ۱۳۲۰ به وزارت دارایی منتقل شد. او تحصیلات خود در دانشگاه تهران را ادامه داد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشتهٔ علوم اداری و اقتصاد گردید. وی در سال ۱۳۲۴ با مه‌لقا وزیری ازدواج کرد و صاحب یک دختر و دو پسر به نام‌های مینا و سینا و ساسان شد.
حسن مشحون کتاب تاریخ موسیقی ایران، نوشته حسن مشحون، یکی از مهم‌ترین و دقیقترین کتاب‌های تاریخ موسیقی ایران است. حسن مشحون نویسنده این کتاب، در سال ۱۲۸۵ شمسی در محله ارگ تهران به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات متوسطه، و فارغ التحصیلی از مدرسه دارالفنون، در دانش سرای عالی و در رشته تاریخ و جغرافیا تحصیل کرد و به عنوان رتبه اول از این دانش سرا، مدرک لیسانس خود را دریافت کرد. به عنوان رئیس در مدرسه آمریکایی شیراز مشغول به کار شد، و پس از آن در دبیرستان‌های البرز و دارالفنون، تدریس و به عنوان ریاست اداره محاکمات وزارت فرهنگ و مدیریت کل باستان‌شناسی در سال ۱۳۴۷ بازنشسته شد. پس از آن به عنوان استاد در رشته تاریخ موسیقی در دانشگاه تهران و در دانشکده هنرهای زیبا مشغول به کار شد. حسن مشحون در سال ۱۳۵۸ و پس از یک دوره طولانی بیماری در شبانگاه دوشنبه بیست هشتم خرداد هزار و سیصد و پنجاه و هشت، دار فانی را وداع گفت. مشحون در این کتاب از تعریف موسیقی آغاز می‌کند و ضمن توضیح در مورد چگونگی پیدایش موسیقی و سازها، از تمدن‌های پیشین و پیون آن‌ها با تمدن ایران باستان نیز سخن می‌گوید. در رابطه با تاریخ موسیقی ایران نیز از دوره آریایی‌ها تا ساسانیان، و پس از آن مادها، هخامنشیان، ساسانیان، موسیقی در دوره اسلام، دوره عباسیان، دانشمندان موسیقی دان دوره اسلامی، حمله مغول‌ها، دوره تیموی تا صفویه و قاجار و اتفاقات آن دوران، تا دوره پس از قاجار می‌گوید. پس از این توضیحات مفصل، به تقسیم‌بندی موسیقی ایران به لحن، توضیحاتی در مورد ایقاع و دورهای ریتمیک و اسامی آلات موسیقی و سلسله‌ها و خاندان‌ها، و رسالات کهن موسیقی می‌پردازد. آنچه در این کتاب به عنوان شاخصه اصلی بیان می‌شود، نوع نگرش نویسنده به عنوان مورخ و همچنین استاد تاریخ موسیقی است. چرا که به دلیل آشنایی و شناخت حسن مشحون نسبت به اساس موسیقی ایران، توضیحات داده شده در زمینه موارد تخصصی موسیقی، دارای مستندات تاریخی است و مانند دیگر کتاب‌های تاریخ موسیقی، به تعریف خاطره و شنیده‌ها نپرداخته است.
ابراهیم یزدی ابراهیم یزدی پس از پایان تحصیلات ابتدایی در مدرسه های مولوی و ادب در تهران، دوره دبیرستان را در دارالفنون طی می‌کند، سپس وارد رشته داروسازی دانشگاه تهران در ۱۳۳۲ شد، او سپس به پیشنهاد برادرش در سال ۱۹۶۱ وارد ایالات متحده آمریکا می‌شود و در رشته مهندسی مواد غذایی در مؤسسه فناوری ماساچوست مشغول به تحصیل می‌شود ولی به علت عدم آشنایی با مباحث مهندسی آن را نیمه کاره رها کرد.
کمال‌الملک کمال‌الملک از خانواده‌ای است که از دوره افشاریه هنرمندان متعددی داشته‌است. او در سال‌های اولیه زندگی خود را در ملک پدری در نزدیکی کاشان گذراند. تحصیلات اولیه‌اش را در مکاتب زادگاهش گذراند. پس از تحصیلات ابتدایی در کاشان، پدرش ابوتراب غفاری که همچون نیاکانش مشغول حرفهٔ نقاشی بود، محمد را همراه برادر بزرگش به تهران فرستاد تا در مدرسه دارالفنون در رشتهٔ نقاشی ادامه تحصیل دهند.
مکتب نقاشی قاجار ابوتراب غفاری نقاش و چاپگر دوره قاجار است که از پیشگامان هنر گرافیک در ایران به‌شمار می‌رود. او برادر بزرگتر کمال‌الملک بود و در مدرسه دارالفنون آموزش دید و در فن چاپ سنگی مهارت یافت. از آثار او می‌توان به چهره محمود خان ملک الشعرا، چهره ناصرالدین شاه قاجار و چهره لسان الملک سپهر اشاره کرد.
مدرسه در ایران دارالفنون را همچنین می‌توان نخستین دانشگاه در تاریخ مدرن ایران دانست.
دانشگاه‌های تهران هنرستان عالی موسیقی قدیمی‌ترین هنرکده دانشگاه هنر است. این مدرسه موزیک در سال ۱۲۹۷ «کلاس موزیک» به صورت یک مدرسه مستقل از دارالفنون جدا شد و به مدیریت غلامرضا مین باشیان (با همکاری فرزندش نصر السلطان) و زیر نظر وزارت معارف درآمد و نام مدرسه موزیک بر آن نهاده شد.
ناصرالدین‌شاه در بدو امر، ناصرالدین شاه جوان در امتحانات دارالفنون حاضر می‌شد و به محصلین جایزه، انعام و منصب می‌داد؛ ولی کمی بعد در نتیجه اعمال و افعال میرزا ملکم‌خان که سمت مترجمی و معلمی در این مدرسه داشت، به خصوص تأسیس فراموشخانه و تبلیغ جمهوری، شاه به دارالفنون بدگمان شد و اعزام محصلین را به اروپا محدودتر ساخت.
اتحادیه ملی بسکتبال اتحادیهٔ ملی بسکتبال به مدیریت مل گیبسون (در انگلیسی: National Basketball Association)؛ ان‌بی‌ای (NBA)، لیگ حرفه‌ای بسکتبال بزرگسالان آمریکا و معتبرترین لیگ بسکتبال جهان است. این لیگ در شهر نیویورک در تاریخ ۶ ژوئن ۱۹۴۶ به عنوان انجمن بسکتبال آمریکا (BAA) تأسیس شد؛ تا اینکه در تاریخ ۳ اوت ۱۹۴۹، پس از ادغام با لیگ بسکتبال ملی (NBL) نام اتحادیهٔ ملی بسکتبال را به خود گرفت.
مأمور عالی رتبه اتحادیه ملی بسکتبال مأمور عالی رتبه اتحادیه ملی بسکتبال () مدیر اجرایی اتحادیه ملی بسکتبال است که توسط صاحبان لیگ ان بی ای انتخاب می‌شود.
فینال‌های ان‌بی‌ای این سری در ابتدا و پیش از فصل ۵۰–۱۹۴۹ با عنوان فینال‌های بی‌ای‌ای شناخته می‌شد که با ادغام اتحادیهٔ بسکتبال آمریکا (BAA) با لیگ ملی بسکتبال (NBL)، اتحادیهٔ ملی بسکتبال (NBA) بنیاد نهاده شد. این رقابت باز هم تغییر نام یافت و از ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۵ با نام سری قهرمانی جهان ان‌بی‌ای به انجام رسید، همچنین در دورهٔ کوتاهی به عنوان مرحلهٔ نهایی مسابقات برگزار گردید، پیش از این که در سال ۱۹۸۶ عنوان فینال‌های ان‌بی‌ای به خود بگیرد. از سال ۲۰۱۸، به سبب حمایت مالی، به‌طور رسمی این رقابت با عنوان «فینال‌های ان‌بی‌ای، ارائه شده توسط YouTube TV» شناخته می‌شود.
فروشگاه اتحادیه ملی بسکتبال فروشگاه اتحادیه ملی بسکتبال یا فروشگاه ان‌بی‌ای فروشگاه رسمی لیگ حرفه‌ای بسکتبال آمریکاست که وسایل و تجهیزات بسکتبال را به فروش می رساند.
بازر بیتر در بسکتبال، "بازر بیتر " (به انگلیسی: Buzzer Beater) یا "گیم وینر" شوتی است که قبل از پایان کوارتر پرتاب می‌شود ولی وقتی زمان پایان یابد و صدای ساعت شوت در بیاید وارد سبد بسکتبال می‌شود. " بازر بیتر" معمولاً به شوت‌هایی که در پایان کوارتر وارد سبد می‌شوند گفته می‌شود اما گاهی اوقات به شوت‌هایی که قبل از زنگ زمان مالکیت توپ پرتاب می‌شود هم می‌گویند، اگر بازیکن توپ را قبل از صدای زنگ رها کند و توپ وارد سبد شود امتیازش محسوب می‌شود. در مسابقات اتحادیه ملی بسکتبال و اتحادیه ملی ورزش دانشگاهی و اتحادیه ملی بسکتبال زنان و سری آ و یورولیگ از برای دیدن صحنه‌های شوت قبل و بعد از پایان کوارتر برای امتیازدهی استفاده می‌شود. از سال ۲۰۰۲، اتحادیه ملی بسکتبال مجوز قرار دادن نوارهای نور در امتداد لبهٔ شیشه بسکتبال و لبهٔ اسکوربورد امتیاز به قصد نشان دادن پایان زمان مالکیت و کوارتر را صادر کرد. در هاکی روی یخ، همانند بسکتبال، بازر بیتر به گلی تلقی می‌شود که پرتاب آن قبل از صدای زنگ انجام شده باشد؛ اما تفاوت آن با بسکتبال این است که پاک (توپ هاکی) باید قبل از پایان یافتن زمان از تمام خط عبور کند، در صورتی که حتی با ۰٫۱ ثانیه عبور دیر تر، گل پذیرفته نیست.
گلدن استیت واریرز این تیم برای اولین بار در سال ۱۹۴۶ با نام Philadelphia Warriors در شهر فیلادلفیا، ایالت پنسیلوانیا تأسیس شد و قهرمان لیگ اتحادیه بسکتبال آمریکا(BAA) شد، لیگی که پس از تلفیق با لیگ ملی بسکتبال(NBL)، اتحادیه ملی بسکتبال یا همان NBA را تشکیل داد.
النا دل دون النا دل دون (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال تیم واشینگتن میستیکز (در اتحادیه ملی بسکتبال زنان) اهل ایالات متحده آمریکا است که در سال ۲۰۱۵ برنده جایزه ارزشمندترین بازیکن اتحادیه ملی بسکتبال زنان آمریکا شد.
دیترویت پیستونز دیترویت پیستونز ( به انگلیسی : Detroit Pistons ) یکی از تیم های حاضر در لیگ ملی بسکتبال آمریکاست و در ایالت میشیگان ، شهر دیترویت قرار دارد. دیترویت پیستونز به عنوان یکی از تیم های بخش مرکزی کنفرانس شرق (Eastern Conference Central Division ) در اتحادیه ملی بسکتبال ( "National Basketball Association" ‘ "NBA" ‘ ) به رقابت می پردازد. ورزشگاه خانگی این تیم ، ورزشگاه لیتل سیزرز یا سزارهای کوچک ( به انگلیسی : ( Little Caesars Arena ) ) نام دارد. دیترویت پیستونز در سال 1941 در ایالت ایندیانا ، شهر فورت وین (Fort Wayne, Indiana ) تحت عنوان Fort Wayne (Zollner) Pistons تاسیس گردید. در آن سالها به عنوان یکی از تیم های حاضر در لیگ ملی بسکتبال ( به انگلیسی :"National Basketball League" (NBL ) به رقابت می پرداخت و دو سال پیاپی در سالهای 1944 و 1945 به قهرمانی آن رقابت ها دست پیدا کرد. سپس در سال 1948 به عضویت رقابت های اتحادیه بسکتبال آمریکا ( به انگلیسی : "Basketball Association of America (BAA" ) درآمد. سال بعد ، در 1949، لیگ ملی بسکتبال ( NBL ) و اتحادیه بسکتبال آمریکا ( BAA ) با یکدیگر ادغام گردیده و اتحادیه ملی بسکتبال ( NBA ) را بوجود آوردند ، فورت وین پیستونز نیز به عضویت این اتحادیه تازه تاسیس درآمد. در سال 1957 ، این تیم به شهر دیترویت منتقل گردید. دیترویت پیستونز تا کنون 3 مرتبه موفق به کسب عنوان قهرمانی در NBA شده است : دو سال پیاپی در سالهای 1989 و 1990 و سومین قهرمانی در سال 2004.
فینال‌های بی‌ای‌ای ۱۹۴۹ فینال‌های بی‌ای‌ای ۱۹۴۹ سری بازی‌های مرحلهٔ قهرمانی پس از برگزاری بازی‌های فصل عادی و حذفی فصل ۴۹–۱۹۴۸ اتحادیهٔ بسکتبال آمریکا (BAA) بود. این سومین و آخرین دورهٔ مسابقات بی‌ای‌ای بود، چرا که در اواخر این سال بی‌ای‌ای و لیگ ملی بسکتبال (NBL) با هم ادغام شدند و مسابقات اتحادیهٔ ملی بسکتبال (NBA) ایجاد شد.
فینال‌های ان‌بی‌ای ۱۹۶۹ این سری همچنین از این نظر قابل توجه است که وست، با میانگین نزدیک به ۳۸ امتیاز در هر بازی، علی‌رغم حضورش در تیم بازنده، جایزهٔ با ارزش‌ترین بازیکن بازی‌های فینال را به دست آورد. این نخستین سالی بود که جایزهٔ ام‌وی‌پی در فینال‌ها اهدا می‌شد و این تنها باری در تاریخ فینال‌های اتحادیهٔ ملی بسکتبال است که بازیکنی از تیم بازنده صاحب عنوان باارزش‌ترین بازیکن سری فینال می‌شود. همچنین نخستین بار در تاریخ فینال‌های NBA بود که تیم مهمان برندهٔ بازی ۷ شد.
کنتاکی وایلدکتز تا به حال ۲ بازیکن از این تیم به عنوان اولین انتخاب در NBA Draft توسط تیم‌های اتحادیه ملی بسکتبال برگزیده شده‌اند؛ همچنین ۱۳ بازیکن این تیم در مسابقات بسکتبال المپیک موفق به کسب مدال طلا به همراه تیم آمریکا شده‌اند. تالار مشاهیر اتحادیه ملی بسکتبال تا به حال ۹ نفر از بازیکنان این تیم را وارد این تالار کرده‌است.
کادیم آلن کادیم فرانک آلن (زاده ۱۵ ژانویه ۱۹۹۳) بازیکن حرفه‌ای آمریکایی شاغل در تیم بوستون سلتیکس در اتحادیه ملی بسکتبال است.او در درفت اتحادیه ملی بسکتبال به عنوان پیک ۵۷ توسط بوستون سلتیکس انتخاب شد.
اتحادیه نقاشان جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۰۶ بود، که نمایشگاهی اختصاص یافته به توسعه هنر در آذربایجان در حاشیه ۶۵- امین سالگرد تأسیس اتحادیه نقاشان در جمهوری آذربایجان گشایش یافت.
بازی چهار امتیازی در بسکتبال، بازی چهار امتیازی یکی از اتفاقات نادر است که زمانی اتفاق می افتد که بازیکن مهاجم اقدام به شوتی کند و پرتاب سه امتیازی منطقه ای موفقی انجام دهد و در همان زمان بازیکن دفاعی روی او خطا انجام دهد و در نتیجه این خطای شخصی، یک پرتاب آزاد به بازیکن مهاجم می‌دهند ؛ یا بازیکن مهاجم پرتاب منطقه ای دو امتیازی موفقی انجام دهد و با خطای عمدی و آشکارا بازیکن مدافع سرنگون شود ، دو پنالتی به او می‌دهند. اگر بازیکن در پرتاب آزادهای خود موفق کار کند، برای تیم خود در یک فاز حمله ۴ امتیاز به ارمغان آورده‌است. برای اولین بار لیگ بسکتبال آمریکا بازی چهار امتیازی را به بسکتبال معرفی کرد سپس اتحادیه بسکتبال آمریکا آن را طی فصل افتتاحیه این مسابقات تصویب کرد. اتحادیه ملی بسکتبال در سال ۱۹۷۹ و همین طور فیبا در سال ۱۹۸۴ و ان‌سی‌ای‌ای در سال ۱۹۸۶ (فقط مردان) و در سال ۱۹۸۷ (بانوان) و پیش دانشگاهی و مسابقات دبیرستانی در سال ۱۹۸۷ و در اتحادیه ملی بسکتبال زنان در سال ۱۹۹۷ این قانون را معرفی کردند.
جکسون ورومن ورومن بسکتبال خویش را از سال ۲۰۰۲ در دانشگاه ایالتی آیووا با بازی در جام قهرمانی بسکتبال دسته اول مردان ان‌سی‌ای‌ای آغاز کرد. او در سال ۲۰۰۴، توسط شیکاگو بولز به اتحادیه ملی بسکتبال (ان‌بی‌ای) راه یافت و بلافاصله به فینیکس سانز منتقل شد. ورومن در سال ۲۰۰۵ به نیواورلینز هورنتس رفت و تا سال ۲۰۰۶ برای این تیم بازی کرد. این سال پایان بازی ورومن در و او به باشگاه گران جزایر قناری در لیگ بسکتبال اسپانیا رفت. ورومن یک فصل نیز در باشگاه لیتووس ریاتس لیتوانی بازی کرد، و سپس فصل بعد با ورود به باشگاه صباباتری، وارد ایران شد. او در سال ۲۰۰۹ به عنوان یار کمکی مهرام در جام باشگاه‌های آسیا شرکت کرد و علاوه بر کسب عنوان قهرمانی با این تیم به عنوان باارزش‌ترین بازیکن جام برگزیده شد. پس از این جام از سوی چند کشور به او پیشنهاد تغییر ملیت داده شد، و ورومن در ازای دریافت مبلغ نامعینی پول تابعیت لبنان را پذیرفت. او در مسابقات قهرمانی بسکتبال آسیا ۲۰۰۹ و جام جهانی بسکتبال ۲۰۱۰ برای تیم ملی بسکتبال لبنان بازی کرد.
اتحادیه ملی بسکتبال آل استار انجمن ملی بسکتبال یک بازی نمایشی بسکتبال است که هر ماه فوریه توسط انجمن ملی بسکتبال (NBA) برگزار می‌شود. ۲۴ بازیکن ستاره لیگ (۱۲ بازیکن منتخب برتر همایش غرب با ۱۲ بازیکن منتخب همایش شرق) که با رأی عموم در هر فصل انتخاب شده‌اند، در قالب دو تیم رقابت می‌کنند.
اندرسون وارجائو اندرسون وارجائو (؛ زادهٔ ) بازیکن تیم ملی بسکتبال برزیل و تیم گلدن استیت واریز در اتحادیه ملی بسکتبال (ان بی ای) است.
تورنتو رپترز تورنتو رپترز، یک تیم کانادایی حاضر در اتحادیه ملی بسکتبال آمریکا است و مقر آن در تورنتو در کشور کانادا قرار دارد. در فصل ۲۰۱۸–۲۰۱۹ برای اولین بار در تاریخ باشگاه، قهرمان کنفرانس شرق شد و به فینال لیگ NBA راه یافت و توانست مقام قهرمانی را برای اولین بار کسب کند. این فصل از لیگ NBA برای اولین بار در تاریخ NBA فینال آمریکایی - کانادایی اتفاق افتاد و در تاریخ بسکتبال ثبت شد.
اتحادیه ملی بسکتبال زنان انجمن ملی بسکتبال زنان (WNBA) یک لیگ بسکتبال حرفه‌ای زنان در آمریکای شمالی است و در حال حاضر از دوازده تیم تشکیل شده‌است. این لیگ در 24 آوریل 1996 به عنوان همتای زنانه انجمن ملی بسکتبال (NBA) تأسیس شد و بازی‌های لیگ در سال 1997 آغاز شد. فصل به‌طور منظم از ژوئن تا سپتامبر همراه با بازی All Star برگزار می‌شود.
فینکس مرکوری فینکس مرکوری یکی از تیم‌های حاضر در اتحادیه ملی بسکتبال زنان است. این تیم در سال ۱۹۹۷ تشکیل شد و تابه‌حال ۳بار قهرمان کنفرانس غرب (در سال‌های ۱۹۹۸، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹) و ۲ بار قهرمان لیگ (در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹) شده‌است. رابرت سارور، مالک این باشگاه، مالک باشگاه فینکس سانز در اتحادیه ملی بسکتبال نیز می‌باشد.
اپی یودو یودو در درفت ۲۰۱۰ ان بی ای توسط تیم گلدن استیت واریرز در پیک ششم انتخاب شد. به علت مصدومیت، یودو تا تاریخ ۱۱ دسامبر ۲۰۱۱ نتوانست اولین حضور خود را در اتحادیه ملی بسکتبال به ثبت برساند تا زمانی که در سه دقیقه پایانی بازی مقابل میامی هیت قرار گرفت و اولین دو امتیازی خود را در اتحادیه ملی بسکتبال ثبت کرد.
تیم ملی بسکتبال ترکیه تیم ملی بسکتبال مردان ترکیه، معروف به ۱۲ دیو آدم نماینده ترکیه در رقابت‌های بین‌المللی بسکتبال است. این تیم ۳ بار در جام جهانی بسکتبال (۲۰۰۲–۲۰۰۶ و ۲۰۱۰) و دو بار در المپیک (۱۹۳۶ و ۱۹۵۲) حاضر شده و بهترین مقام‌های آن نایب قهرمانی جام جهانی ۲۰۱۰ که به میزبانی این کشور انجام شد و نایب قهرمانی (جام ملت‌های بسکتبال اروپا) ۲۰۰۱ است. این تیم زیر نظر فدراسیون بسکتبال ترکیه در اتحادیه بسکتبال اروپا فعالیت می‌کند.
بسکتبال حرفه‌ای در حال حاضر ایالات متحده و کانادا شامل اتحادیه ملی بسکتبال می‌باشد.
میکی اریسون وی مالک تیم بسکتبال میامی هیت می‌باشد، که در اتحادیه ملی بسکتبال فعالیت می‌نماید.
فینال‌های ان‌بی‌ای ۱۹۸۲ سری فینال‌های قهرمانی جهان ان‌بی‌ای ۱۹۸۲ دور قهرمانی مسابقات اتحادیهٔ ملی بسکتبال (ان‌بی‌ای) می‌باشد. لس آنجلس لیکرز به عنوان قهرمانی کنفرانس غرب برابر فیلادلفیا سونتی‌سیکسرز، قهرمان کنفرانس شرق قرار گرفت و لیکرز با نتیجهٔ ۴ بر ۲ در این سری بهترین از هفت به برتری دست یافت.
تونی پارکر ویلیام آنتونی پارکر جونیور (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال حرفه‌ای اهل فرانسه است که برای سن آنتونیو اسپرز در اتحادیه ملی بسکتبال (ان‌بی‌ای) بازی می‌کند. او از پدری آمریکایی و مادری هلندی زاده شده و بزرگ شده فرانسه، از معروفترین بازیکنان ان بی ای و تیم ملی بسکتبال فرانسه است.
جیمی باتلر (بازیکن بسکتبال) جیمی باتلر (زادهٔ ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۹) بازیکن حرفه‌ای بسکتبال آمریکایی و عضو تیم میامی هیت در اتحادیهٔ ملی بسکتبال (ان‌بی‌ای) می‌باشد.
فوروارد قدرتی (بسکتبال) در اتحادیه ملی بسکتبال ، فوروارد قدرتی معمولاً از قد ۶فوت ۶اینچ (۱/۹۶متر) تا ۶فوت ۱۰اینچ (۲/۰۸متر) و در اتحادیه ملی بسکتبال زنان از ۶فوت (۱/۸۳متر) تا ۶فوت ۳اینچ (۱/۹۱متر) دارد. با وجود میانگین‌ها، بازیکنان مختلفی به نقش های «میانی» متناسب هستند که بسته به شرایط بازی و تصمیمات مربی، آنها را در موقعیت مکانی اسمال فوروارد یا سنتر قرار می دهد. برخی از فوروارد های قدرتی اغلب موقعیت سنتر را بازی می‌کنند و مهارت‌های مربوط را دارند، اما فاقد قد مناسب پست سنتر هستند.
ارسلان کاظمی ارسلان کاظمی نائینی متولد (۲ اردیبهشت ۱۳۶۹ در اصفهان) بازیکن بسکتبال اهل ایران و بازیکن تیم ملی بسکتبال ایران است. ارسلان کاظمی، کاپیتان تیم ملی زیر ۱۸ سال بود و در سن ۱۷ سالگی برای یک فصل بازیکن تیم بزرگسالان ذوب‌آهن اصفهان بود و دومین ایرانی تاریخ بسکتبال کشور است که در اتحادیه ملی بسکتبال آمریکا حضور پیدا کرده و هم‌اکنون عضو باشگاه ذوب آهن اصفهان است.
ژیدروناس ایلگاوسکاس ژیدروناس ایلگاوسکاس (۵ ژوئن ۱۹۷۵ در کاناس، لیتوانی) بازیکن ملی پوش تیم ملی بسکتبال لیتوانی است که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۰ در تیم کلیولند کاوالیرز در اتحادیه ملی بسکتبال آمریکا بازی کرد و اکنون در میامی هیت بازی می‌کند.
شلیک به جیکوب بلیک چندین تیم ورزشی حرفه ای دست به اعتصاب زدند و از انجام بازی‌های برنامه‌ریزی شده خود خودداری کردند. در NBA، میلواکی باکس در اعتراض به تیراندازی، بازی دور اول پلی آف ۲۶ آگوست خود را در برابر اورلاندو مجیک تحریم کرد. این تیم دقایقی قبل از شروع برنامه‌ریزی شده بازی تصمیم گرفت از رختکن خود بیرون نیاید. بعداً در همان روز، اتحادیه ملی بسکتبال (NBA) و انجمن ملی بسکتبال بازیکنان اعلام کردند که با توجه به تصمیم باکس برای امتناع از بازی، همه بازی‌های NBA برای آن روز به تعویق افتاد. این رویداد منجر به تحریم‌هایی دیگر در لیگ‌های ورزشی آمریکا، از جمله اتحادیه ملی بسکتبال زنان (WNBA)، لیگ برتر بیسبال (MLB)، لیگ ملی هاکی (NHL) و لیگ برتر فوتبال (MLS) شد.
دوین وید دوین تایرون وید جونیور (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال حرفه‌ای آمریکایی است که برای باشگاه میامی هیت در اتحادیه ملی بسکتبال (ان‌بی‌ای) بازی میکرد. وید در سال ۲۰۱۹ از بسکتبال حرفه ای خداحافظی کرد.
ورزش در کره شمالی در دسامبر سال ۲۰۱۳، دنیس رادمن بازیکن سابق بسکتبال آمریکا، پس از آنکه در نخستین سفر خود در فوریه ۲۰۱۳ با رئیس کیم جونگ اون دوستی برقرار کرد، برای کمک به آموزش تیم ملی از کره شمالی بازدید کرد. کیم جونگ اون چندین بار با پنج قهرمان اتحادیه ملی بسکتبال و تالار مشاهیر بسکتبال بازدید کرده‌است.
اتحادیه باغ‌وحش‌ها و آکواریوم‌ها اتحادیه باغ‌وحش‌ها و آکواریوم‌ها سازمانی ناسودبر در ایالات متحده آمریکا است که در سال ۱۹۲۴ گشایش یافت و هدف آن افزایش امکانات و آگاهی‌ها در باغ‌وحش‌ها و آکواریوم‌های همگانی در زمینه حفاظت، آموزش، و دانش است. مقر این سازمان در سیلور اسپرینگ، مریلند قرار دارد.
ترنس من ترنس من (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است. او برای تیم لس آنجلس کلیپرز از اتحادیه ملی بسکتبال بازی می‌کند.
ارسان الیاس‌اوا اِرسان الیاس‌اوا (متولد ۱۵ مه ۱۹۸۷ در اسکی‌شهر، ترکیه) بازیکن تیم ملی بسکتبال ترکیه است. او در حال حاضر در اتحادیه ملی بسکتبال آمریکا (ان‌بی‌ای) در تیم دیترویت پیستونز بازی می کند.
آئورون هالی‌دی آئورون هالی‌دی (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال برای ایندیانا پیسرز از اتحادیه ملی بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
جان کانچار جان کانچار (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است. او در تیم ممفیس گریزلیز از اتحادیه ملی بسکتبال بازی می‌کند.
فینال‌های ان‌بی‌ای ۱۹۹۲ فینال‌های ان‌بی‌ای ۱۹۹۲ دور پایانی فصل ۹۲–۱۹۹۱ مسابقات اتحادیهٔ ملی بسکتبال می‌باشد. شیکاگو بولز، قهرمان کنفرانس شرق در بازی‌های حذفی به مصاف پورتلند تریل بلیزرز، قهرمان کنفرانس غرب رفت و در پایان تیم شیکاگو با حساب چهار بر دو به برتری دست یافت و عنوان قهرمانی NBA را برای دومین بار پیاپی به دست آورد.
فروشگاه اتحادیه ملی بسکتبال هر ساله بسیاری از افراد مشهور و اسطوره‌های بسکتبال از شعبه نیویورک این فروشگاه بازدید می‌کنند و این شعبه به مکانی برای برگزاری برخی مراسم خیریه نیز تبدیل شده‌است.
روی تارپلی از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به دالاس ماوریکس و باشگاه بسکتبال المپیاکوس اشاره کرد. وی چندین بار به دلیل رانندگی در شرایط مستی از حضور در اتحادیه ملی بسکتبال محروم شد.
شوتینگ گارد شوتینگ گارد یکی از پنج پست بسکتبال است. وظیفه شوتینگ گارد امتیازگیری برای تیمش است. برخی مربیان از شوتینگ گاردهای خود در کار بازیسازی استفاده می‌کنند؛ در بسکتبال به این بازیکنان دو پست می گویند. برای مثال، کوبی برایانت به عنوان شوتینگ گارد ، بازیکن بازیساز و امتیازآور خوبی بود؛ از دیگر گاردهای دو پست می‌توان از نام‌های دوین وید ، آلن آیورسن ، جیمز هاردن ، جمال کرافورد ، و نام برد. به بازیکنی که در دو پست شوتینگ گارد و مهاجم ریزتک بازی می‌کند می گویند. از بازیکن‌های قابل توجه (بازیکن‌های نوسانی) می‌توان از جیمی باتلر ، تریسی مک‌گریدی ، وینس کارتر ، جو جانسن ، آندره ایگودالا ، ، و تایرک ایوانز نام برد. در اتحادیه ملی بسکتبال ، حدود قد شوتیگ گاردها بین ۶فوت ۴اینچ (۱٫۹۳ متر) تا ۶فوت ۷اینچ (۲٫۰۱ متر) و در اتحادیه ملی بسکتبال زنان ۵فوت ۹اینچ (۱٫۷۵ متر) تا ۶ فوت (۱٫۸۳ متر) است.