mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
آل فریغون ۴. "ابونصر احمد یا محمد" (د ۴۰۱ق/۱۰۱۰م). پس از درگذشت ابوالحارث احمدبن محمد، فرزندش ابونصر بر جای پدر نشست (عتبی، ۲۹۵). تاریخ جلوس او مشخص نیست. ابن اثیر در ذکر رویدادهای ۳۸۹ق/۹۹۹م دربارهٔ سلطان محمود غزنوی و آل فریغون مطالبی بیان داشته، لیکن نام فرمانروایان را معلوم نکرده‌است و از این‌رو نمی‌توان فردی را که در آن سال فرمان می‌رانده به درستی باز شناخت. حدس باسورث مبنی بر اینکه احتمالاً پیش از ابونصر یکی دیگر از افراد این خاندان به نام فریغون بن محمد از سوی سلطان محمود در ۳۹۴ق/۱۰۰۴م در گوزگان فرمانروایی داشته، با گفته‌های عتبی نمی‌خواند، چه وی صریحاً جانشینی ابونصر را به جای پدرش ابوالحارث احمد گزارش کرده‌است. ابونصر در دوران حکومت خود مورد اعتماد سلطان محمود بود. در جنگی که میان محمود و ایلک خان رخ داد، سلطان غزنوی قلب شکر را به ابونصربن احمد و امیر نصر برادرش سپرد. این جنگ با شکست ایلک خان پایان پذیرفت (همو، ۲۸۶–۲۸۷). ابونصر در ۴۰۱ق/۱۰۱۰م درگذشت (همو، ۲۹۵؛ ابن اثیر، ۹/۲۲۵). از سرنوشت افراد این خاندان پس از درگذشت ابونصر، خبر دقیقی در دست نیست. با مرگ وی باید دوران فرمانروایی این دودمان را پایان یافته دانست.
منوچهر زیاری منوچهر در ابتدای حکومت به مذهب زیدیه توجه داشت و ارتباطاتی با شیعیان گیلان برقرار کرد. سلطان محمود غزنوی پس از فتح ری، احتمالاً به خاطر حمایت منوچهر از شیعیان، به قلمرو او دست‌اندازی کرد و منوچهر را وادار نمود مبالغی را برای در امان ماندن از حمله سلطان بپردازد. منوچهر نسبت به قابوس، به ادیبان و شعرا توجه کمتر داشت و ادبای دربار زیاری در این دوره به درگاه غزنوی کوچیدند.
گردیزی ابوسعید عبدالحیّ بن ضحاک بن محمود گَردیزی جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار برجستهٔ ایرانی نیمه اول قرن پنجم هجری، در روزگار سلطنت عبدالرشید غزنوی، پسر سلطان محمود غزنوی، بود. از احوال او اطلاعاتی در دست نیست جز این که منسوب به گردیز در یک منزلی غزنه بر جادهٔ هند است. گردیزی در غزنین سکونت داشت و در همین شهر کتاب خود را نوشت. در اواخر زندگی، ابوریحان بیرونی (درگذشتهٔ ۴۴۰ ه‍.ق) با او دیدار کرد. اثر برجستهٔ او زین الاخبار مشهور به تاریخ گردیزی پیرامون سال ۴۴۰ هجری قمری نگاشته شده‌است، و مشتمل است بر تاریخ عالم و اسلام از قدیم‌ترین روزگار تا اندکی بعد از ۴۴۰ مقارن با پایان پادشاهی مودود غزنوی، پسر سلطان محمد غزنوی، که به نثری پخته نوشته شده‌است. از مختصات کلام گردیزی رعایت جانب ایجاز، ذکر رئوس حوادث و اجتناب از اطناب و عدم ورود در جزئیات است. با آن که در کلام گردیزی لغات تازی کم نیست، اما شیوهٔ نگارش او کهنه و نزدیک به نثر سامانی است.
قابوس بن وشمگیر با مرگ قابوس منوچهر رسماً در سال ۴۰۳ هجری به حکومت زیاریان رسید و در ابتدا به نام خود سکه زد و خطبه خواند. خلیفهٔ عباسی وفات پدرش، قابوس، را تسلیت گفته و منشور، خلعت، لوا و لقب «فلک المعالی» به او بخشید. حکومت منوچهر آغاز افول زیاریان است؛ او استقلال خود را از دست داد و از همان ابتدای کار به غزنویان، به رهبری سلطان محمود، وابسته شد. او هر ساله پنجاه هزار دینار به دربار غزنوی خراج می‌داد، خطبه و سکه به نام محمود غزنوی کرد، در یکی از لشکرکشی‌های محمود به هندوستان هزینه‌ها را متقبل شد و نهایتاً در ۴۰۹ هجری با دختر محمود ازدواج کرد.
افغانستان احمدشاه ابدالی، در سال ۱۷۴۷ میلادی امپراطوری درانی را تأسیس کرده همانند سلطان محمود غزنوی و سلطان غیاث‌الدین غوری شروع به آغاز فتوحات بسوی هندوستان نمود.
عبدالله روزبه النکتی قصیده‌ای از او که در مدح سلطان محمود غزنوی سروده به نقل از عوفی:
سلطان محمود غزنوی در ۱۰۲۶، جات‌ها خسارات سنگینی به ارتش محمود وارد کرد، سال بعد (۱۰۲۷)، محمود انتقام اش را از جات‌ها را گرفت. جات‌ها از ۳۰۰ سال گذشته در برابر «اسلامی سازی» مقاومت می‌کردند. اگرچه ناوگان جات‌ها از محمود بزرگتر بود، اما گفته می‌شود که محمود در هر هزار و ۴۰۰ قایق خود حدود ۲۰ تیرانداز نفتی داشت که می‌توانست ناوگان دشمن را در آن واحد حریق سازد.
دریاچه مهارلو سه رودخانه فصلی خشک شیراز، سلطان‌آباد و سروستان دریاچهٔ مهارلو را تغذیه می‌کنند. مهم‌ترین گونهٔ پرنده این دریاچه فلامینگو است. آنقوت، تنجه، کاکایی و گیلانشاه، سلیم، آبچلیک، حواصیل، اردک سبز و مرغابی دیگر پرندگان ساکن دریاچهٔ مهارلو هستند. آب این دریاچه بسیار شور و از نوع کلرید سدیم، منیزیم و سولفات سدیم است و در فصل‌های خشک سال، یکی از کانسارهای بزرگ نمک ایران به شمار می‌رود. به دلیل شوری بالا هیچ گونه ماهی در این دریاچه زندگی نمی‌کند. در گوشه و کنار محیط آن نیز می‌توان گونه‌های مختلف دوزیستان، خزندگان و پستانداران را یافت.
فهرست ماهی‌های آکواریومی بارب حلب گونه ای ماهی از خانواده خانوادهٔ کپورماهیان (Cyprinidae) و بسیار صلح جو و آرام می‌باشد به طوری که به راحتی می‌تواند با محیط آکواریومی و هم نوع‌های خود سازگار شود. زیستگاه او تایلند، مالزی، بورنئو، سوماترا است و همچنین در آب‌های شیرین زندگی می‌کند. باله‌های پایینی قرمز رنگ این ماهی به زیبایی او افزوده‌است و این نوع ماهی نیز از ماهی‌های پرطرفدار آکواریومی است. حداکثر طول او ۳۰ تا ۳۵ سانتی‌متر است. نگهداری از این ماهی بسیار سخت است زیرا می‌تواند خطر بزرگی برای دیگر ماهی‌های کوچک باشد زیرا ماهی بارب حلب بزرگ است و می‌تواند با بزرگ‌تر از خود یا هم نوع‌هایش زندگی مسالمت آمیزی داشته باشد، پس بهتر است در دسته ای از هم نوع‌های خود نگهداری شود.
ماهی‌شناسی پیدایش ماهیان به حدود ۴۰۰ میلیون سال قبل بر می‌گردد. در آب‌های شیرین حدود ۵۰۰۰ نوع ماهی زندگی می‌کنند که حدود ۷۰ نوع آن در محیط‌های رودخانه‌ها، نهرها و دریاچه‌ها به سر می‌برند[۲]. در بین تمامی گونه‌های ماهی‌ها، ماهیان خاویاری با ارزش‌ترین انواع آن‌ها محسوب می‌گردند[۳][۴].
دریاچه تانگانیکا از جمله ماهی های غیرمعمول در دریاچه می توان به "گربه ماهی فاخته" اشاره کرد. شش جنس گربه ماهی کاملاً محدود به حوضه دریاچه است: Bathybagrus , Dinotopterus , Lophiobagrus , Phyllonemus , Pseudotanganikallabes و Tanganikallabes. اگرچه در سطح جنس بومی نیست، شش گونه از گربه ماهی Chrysichthys فقط در حوضه تانگانیکا یافت می شوند که در آب های کم عمق و نسبتاً عمیق زندگی می کنند؛ در زیستگاه دوم آنها شکارچیان اصلی و روبنده ها هستند. ۱۵ گونه مارماهی خاردار Mastacembelus ساکن دریاچه است که همه بجز یکی بومی است. اگرچه سایر دریاچه های بزرگ آفریقایی دارای گربه ماهی Synodontis، گربه ماهیان بومی و مارماهی های خاردار Mastacembelus هستند، اما تنوع نسبتاً زیاد منحصر به تانگانیکا است، که احتمالاً مربوط به قدمت دریاچه است.
سیچلاید سالوسی سیچلاید سالوسی با نام علمی Pseudotropheus saulosi گونه ای از سیچلایدهای بومی دریاچه مالاوی در شرق آفریقا است که در مناطقی با بسترهای سنگی زندگی می کند. این گونه به عنوان یک ماهی دارف-مبونا طبقه بندی و برای اولین بار در سال ۱۹۹۰ به افتخار Saulos Mwale که بیش از ۳۰۰۰ عدد از نوع را در یک روز جمع آوری کرد نامگذاری شده است. این گونه تنها در ناحیه ای از دریاچه به نام ریف تایوان وجود داشته و در هیچ جای دیگری از دریاچه مالاوی مشاهده نمیشود. این ماهی را می توان در تجارت آکواریوم نیز یافت.
قرخبلاغ با وارد شدن به جاده ساحلی سدستارخان می توانید بهترین ماهی‌ها را مشاهده کنید و در کنار دریاچه(سدستارخان) از گردش چند ساعته لذت ببرید.  دسترسی محلی و نزدیک برای قلاب انداختن روستای فرخبلاغ است و شمامیتوانید در فصل ماهیگیری آزاد بهترین صیدتان راتجربه نمایید. اصلی ترین نوع ماهی سدستارخان ماهی سوفیا است،در کنار این ماهی بعضی نژادها هم زندگی می کنند.
دریاچه ارومیه به خاطر شوری بیش از حد دریاچه هیچ نوع ماهی در این دریاچه زندگی نمی‌کند. با این‌حال دریاچه ارومیه یکی از زیست‌گاه‌های مهم سخت‌پوست آرتمیا شناخته می‌شود. این سخت پوست یکی از منابع اصلی تغذیه پرندگان مهاجر از جمله فلامینگو به‌شمار می‌آید. در اوایل سال ۲۰۱۳ از رئیس وقت مرکز مطالعات آرتمیای ارومیه نقل شد که آرتمیا در این دریاچه منقرض شده‌است. این نظر توسط برخی کارشناسان دیگر رد شده‌است.
سیچلاید خیلی از سیچلایدها، از جمله تیلاپیا، ماهیان خوراکی مهمی هستند، خیلی از آن‌ها نیز، مانند سیچلا، جهت تفریح صید می‌شوند و تعداد زیادی از آن‌ها نیز در آکواریوم‌ها، مانند فرشته‌ماهی، اسکار و دیسکاس، به عنوان ماهی تزئینی نگه‌داری می‌شوند. سیکلیدها نسبت به مهره‌داران دیگر، گونه‌های در معرض خطر بیشتری دارند، به‌خصوص سیچلایدهای Haplochromine که در ایران به ماکرو معروف هستند. سیچلایدها قابلیت تطبیق با محیط منحصری دارند که به آن‌ها این امکان را داده‌است تا به گونه‌هایی نزدیک به هم، اما از نظر مورفولوژی متفاوت، تکامل و تغییر بیابند که به این طریق در دریاچه‌های بزرگی مانند دریاچه تانگانیکا، دریاچه ویکتوریا، دریاچه مالاوی و دریاچه ادوارد زندگی می‌کنند. تنوع آن‌ها در رودخانه‌های بزرگ قاره آفریقا، در تحقیقات تکامل گونه‌زایی کمک به سزایی کرده‌است. تعداد زیادی از سیچلایدها در خارج از منطقه زندگی اصلیشان به صورت علمی معرفی شده‌اند، مانند تیلاپیا در جنوب ایالات متحده آمریکا.
سیچلاید دریاچه مالاوی (انگلیسی: Malawi) که دریاچه نیاسا هم نامیده می‌شود یکی از دریاچه‌های بزرگ آفریقا است. این دریاچه سومین دریاچه بزرگ قاره آفریقا و نهمین دریاچه بزرگ زمین است. دریاچه مالاوی از نظر عمق دومین دریاچه عمیق در آفریقا به‌شمار می‌آید. کشورهای آبخیز این دریاچه عبارتند از مالاوی، موزامبیک و تانزانیا. تعداد گونههای ماهی در دریاچه مالاوی از همه دریاچه‌های جهان بیشتر است. در این دریاچه دستکم ۷۰۰ گونه از ماهیان گروه سیکلید زندگی می‌کنند که معروفترین آنها عبارتند از: دیماسونی، طاووس سلطنتی زرد، هاپ باله قرمز، طاووس قرمز اوریکا، سالوسی، دلفینی، افرا، اسطوخودوس، مبونای آبی، ماکرو، ماکروی آبی، ماکروی قرمز، چشم گازگیر، هونگی، اوراتوس، مینگانو، گورخری قرمز، لومباردی، هاپ ونوس، زنبوری، دم زرد.
سیچلاید دریاچه ویکتوریا بزرگ‌ترین دریاچه قاره آفریقا است که توسط جان هنینگ اسپک جهانگرد انگلیسی کشف شد (مشاهده شد). این دریاچه همچنین بزرگ‌ترین دریاچه ناحیه گرمسیری جهان و دومین دریاچه بزرگ آب شیرین جهان است. این دریاچه در فلات بلندی در بخش غربی دره بزرگ نشستی آفریقا واقع شده و در محدوده سه کشور تانزانیا، اوگاندا و کنیا قرار گرفته‌است. ویکتوریا جزئی از دریاچه‌های بزرگ آفریقا به‌شمار می‌آید. دریاچه ویکتوریا که با نام‌های اوکِرِوه و نالوباله نیز شناخته می‌شود به نسبت پهنایی که دارد کم عمق است و میانگین ژرفای آن ۸۴ متر است. تنوع زیستی این دریاچه بسیار بالا است. دریاچه ویکتوریا از زیست‌بوم‌های آب شیرین متنوع جهان با بیش از ۵۰۰ نوع ماهی محسوب می‌شود. دریاچه ویکتوریا بیش از ۳ هزار جزیره دارد که بیشتر آن‌ها مسکونی است. اکثر گونه‌های سیچلاید دریاچه ویکتوریا در ۵۰ سال اخیر منقرض شده‌اند ولی چند گونه موجود عبارتند از: پشت آتشی، روبی سبز، جواهر، گورخری، جانستونی، هاپلو، کریبنسیس رنگین کمانی، پوندامیلیا، کیوگای پشت آتشی، دِی گلُو، سیاه ابلق، قرمز.
دریاچه مریوط ماهی لوتی نیل نیز در این دریاچه زندگی می‌کند هر چند که زیستگاه اصلی آن آب‌های شیرین است. در ۱۹۳۹ یک دریاچهٔ کوچکتر از این دریاچه را جدا کردند و همین باعث شکوفایی و رشد بیشتر ماهی لوتی نیل شد.
دریاچه کمو (بریتیش کلمبیا) این دریاچه برای پیاده‌روی و دویدن بسیار محبوب است و طول مسیر پیاده‌روی اطراف آن ۱ کیلومتر است. در این دریاچه ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان، ماهی کپور و گربه‌ماهی زندگی می‌کنند.
تیلاپیای باله‌بلند این ماهی در سال ۱۹۵۴ به دریاچه آلائوترا در ماداگاسکار وارد و به سرعت تکثیر شد. در سال ۱۹۵۷، این گونه از ماهی ۴۶ درصد از صید آن دریاچه را تأمین کرد. علت این امر شاید گیاه‌خوار بودن این ماهی و بستر مناسب برای این نوع تغذیه در این دریاچه باشد.
دریاچه آلائوترا ماهی تیلاپیای باله‌بلند در سال ۱۹۵۴ از سرزمین اصلی آفریقا به دریاچه آلائوترا آورده شد و به سرعت تکثیر شد. در سال ۱۹۵۷، این گونه از ماهی ۴۶ درصد از صید را تأمین کرد. علت این امر شاید گیاه‌خوار بودن این ماهی و بستر مناسب برای این نوع تغذیه در این دریاچه باشد.
دریاچه کاریبا گونه‌های مختلفی از جانوران همچون باکلان،فیل، بوفالو، کرگدن، اسب آبی، انواع گوناگون پرندگان و تمساح نیل از محیط طبیعی دریاچه استفاده می‌کنند. همچنین این دریاچه یکی از معدود نمونه‌های موفق وارد کردن یک گونه ماهی غیر بومی توسط انسان است. ماهی ساردین وارداتی به این دریاچه به خوبی خود را با این محیط سازگار کرده و در کنار بیش از ۴۰ گونه ماهی دیگر زندگی می‌کند.
سفیدماهی جویباری مشخصات: تعداد خارهای آبششی بر روی کمان آبششی این ماهی به‌طور متوسط ۳۴-۳۰ عدد است. بر اساس شرایط محلی و نوع آب، شرایط زندگی متفاوت می‌باشد. این ماهی در منطقه دریای شمال دارای پوزه کشیده‌است . طول این ماهی تقریباً ۷۰ سانتی متر و وزن ان به حدود ۱۰ کیلو گرم می‌رسد . در دریاچه‌هایی که دارای مواد غذایی کمی هستند نوعی از این ماهی که دارای رشد کمی است دیده می‌شود و طولی برابر با ۲۰-۱۰ سانتی متر دارد.
ماهی سرسوسماری ماهی سرسوسماری (نام علمی: "Lepisosteidae") نام یک تیره از فرورده درست‌استخوانان است.این نوع ماهی در آب های شیرین زندگی میکند و سایز بدنش بسته به گونه های مختلف حدودا 3متر طول است و127کیلوگرم وزن دارد. ماهی سرسوسماری با خوردن ماهی ها و قورباغه ها و حشرات و سخت پوستان خودش را تغذیه میکند دوره تخم گذاری ماهی سرسوسماری 6الی8روز است. ظاهر این ماهی اغلب استوانه ای شکل است. پوزه ای کشیده دارد که دو برابر سرش طول دارد. ماهی سرسوسماری دارای یک ردیف دندان تیز است این نوع ماهی بزرگ ترین ماهی آب های شیرین است
دریای خزر این دریا، محیط زیست گرانبهاترین ماهی‌های دنیا است. در بخش جنوبی دریای مازندران و رودخانه‌هایی که به آن می‌ریزند یعنی سواحل مربوط به ایران، ۷۸ گونه و زیرگونه ماهی یافت می‌شود. از مهمترین رودخانه‌هایی که به این دریا می‌ریزد می‌توان از سفیدرود (ایران) و پیلورود (رود بزرگ) و رودخانه هراز نام برد. دریای مازندران یکی از بوم‌شناختهای آبی جهان است که محیطی مناسب برای زندگی و رشد مرغوب‌ترین ماهی‌های خاویاری جهان است. ۹۰ درصد صید ماهیان خاویاری مختص به این دریای است. دریاچه خزر جز دریاچه‌های آب نسبتاً شیرین محسوب می‌شود
دریاچه یواس منطقه بسیار بزرگ حوضچه ای بدون خروجی دارای آب بسیار شور است. (۸/۱۸ ppt به اندازه نصف شوری آب اقیانوس‌ها) که بخاطر وجود یون‌های سولفات و سدیم است. از اکتبر تا ماه مه دریاچه یخبندان است. در تابستان گرمای آب بین ۲۰ درجه سانتیگراد در سطح و ۱۹ درجه سانتیگراد درعمق است. ۲۹ نوع مختلف ماهی در دریاچه یواس شناسایی شده‌است. یکی از آنها پوتانینی آلتای عثمان برای استفاده انسان مناسب است.
گربه‌ماهی کانال گربه‌ماهی کانالی بومی نوشمالگانی که به خوبی در بخش‌های پایینی کانادا و شمال شرقی ایالات متحده، و همچنین بخش‌هایی از شمال مکزیک پراکنده‌است. همچنین این ماهی در برخی آب‌های محصور در خشکی اروپا (جمهوری چک، رومانی) و بخش‌هایی از مالزی شناخته شده‌است. آنها در رودخانه‌های کوچک و بزرگ، مخزن سد، دریاچه‌های طبیعی و حوضچه‌ها رشد می‌کنند. گربه‌ماهی کانالی در حفره‌ها لانه گذار هستند و تخم‌های خود را به منظور حفاظت آن‌ها از جریان‌های سریع، در شکاف‌ها، چاله‌ها، یا قلوه‌سنگ‌ها می‌گذارند. در کانادا، عمدتاً گونه‌ها تا حد زیادی، محدود به جنوب حوضه دریاچه نیپییگون از دریاچه‌های بزرگ هستند.
تالاب مورزرد زیلایی از جمله این آبزیان می‌توان به انواع ماهی‌ها به ویژه ماهی کپور معمولی، قورباغه، مارآبی، مارماهی، لاک‌پشت و خرچنگ که در دریاچه زندگی می‌کنند، اشاره کرد. پرندگان آبی همچون مرغ ماهی‌خوار، اردک و غاز نیز در اطراف این دریاچه دیده شده‌اند.
شش‌ماهی‌های آفریقایی ماهی‌های ششدار آفریقا به‌طور کلی در آب‌های کم عمق، مانند باتلاق‌ها زندگی می‌کنند. آنها همچنین در دریاچه‌های بزرگتر مانند دریاچه ویکتوریا یافت می‌شوند. آنها می‌توانند ماه‌ها در خارج از آب در گودالهای گل سخت شده در زیر بستر جریان خشک زندگی کنند. این ماهیان گوشتخوار هستند و از سخت پوستان، لارو حشرات آبزی و نرم تنان تغذیه می‌کنند.
سفیدماهی جویباری زیست شناسی: زمان تخم ریزی آن‌ها بر حسب شرایط محلی و و نوع آب متفاوت است. غالباًدر ماه‌های بهمن و اسفند نوع مهاجر آن وارد دریای شرقی و آزوف می‌شود. غذای اصلی این ماهیان را پلانکتون‌ها تشکیل می‌دهند. انتشار این ماهیان در انگلستان، اسکاتلند، منطقه آلپ دریاچه‌های سوئد، فنلاند و شمال روسیه‌است . در رودخانه‌های سیبریه نیز نوعی از این ماهی زندگی می‌کند.
دریاچه مالاوی تعداد گونه‌های ماهی در دریاچه مالاوی از همه دریاچه‌های جهان بیشتر است. در این دریاچه دست‌کم ۷۰۰ گونه از ماهیان گروه سیکلید زندگی می‌کنند.
ماهی لوتی نیل ماهی لوتی نیل با نام علمی "Lates niloticus" یک گونه از ماهی‌های آب شیرین است این ماهی از تیرهٔ سوف‌های بزرگ از راستهٔ سوف‌ماهی‌سانان است. این ماهی در سراسر قلمرو آفریقای گرمسیری یافت می‌شود و بومی رود کنگو، نیل، رود سنگال، رودخانه نیجر، دریاچه‌های چاد، ولتا، تورکانا و بستر دیگر رودها است همچنین در آب‌های لب‌شور دریاچه مریوط مصر نیز یافت می‌شود.
لنگرماهی سربزرگ لنگرماهی سربزرگ نام یک گونه از تیره لنگرماهیان است. این ماهی بومی دریاچه بایکال در سیبری است و در عمق حدود صد متری این دریاچه زندگی می‌کند. درازای این ماهی تا ۱۹ سانتی‌متر می‌رسد.
ماهی لجه‌زی ماهی لجه‌زی () در لجه اقیانوس‌ها یا دریاچه‌ها – نزدیک‌تر به سطح آب نسبت به کف ناحیه – زندگی می‌کند و از این لحاظ در مقابل ماهی کف‌زی، که در نزدیکی کف زندگی می‌کند، و ماهی آب‌سنگ‌زی، که در ارتباط با آب‌سنگ‌های مرجانی هستند، قرار می‌گیرد.
ماهی ورود گونه‌های مهاجم به محل زندگی ماهی‌ها می‌تواند بسیار آسیب‌زا باشد برای نمونه می‌توان به ورود ماهی لوتی نیل به دریاچه ویکتوریا در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی اشاره کرد. این ماهی ۵۰۰ گونه سیکلید بومی دریاچهٔ ویکتوریا را کاملاً نابود کرد البته برخی از آنها در برنامه‌های حفاظتی جان سالم به در بردند اما بقیه احتمالاً برای همیشه از دست رفته‌اند. ماهی سرماری، ماهی کپور، پشه‌ماهی، قزل‌آلای خال‌سرخ، قزل‌آلای رنگین‌کمان، تیلاپیای موزامبیکی و خروس‌ماهی نمونه‌هایی از گونه‌های مهاجم ماهی هستند.
دریاچه تانزاوا دریاچهٔ تانزاوا در قسمت غربی منطقه کوهستانی تانزاوا در استان کاناگاوای ژاپن واقع شده‌است. این دریاچهٔ مصنوعی در پی ایجاد "سد میهو" (三保ダム) به وجود آمده‌است. این سد در سال ۱۹۶۹ میلادی بر روی رودخانهٔ "ساکاواگاوا" (酒匂川) احداث شده‌است. ۵۷ پل بزرگ و کوچک از قسمت‌های مختلف این دریاچه می‌گذرد. مناظر زیبای اطراف این دریاچه جزء ۵۰ منظرهٔ برتر استان کاناگاوا برگزیده شده‌اند. ماهی قزل آلا از جمله ماهی‌هایی است که می‌توان در این دریاچه صید کرد. در اطراف دریاچه محل‌های کمپینگی بسیاری وجود دارند. در فصل تابستان در ماه آگوست "آتش بازی بزرگ دریاچه تانزوا" برگزار می‌شود و در پاییز "گردهمایی دوی ماراتون دریاچهٔ تانزاوا" معروف است. در نزدیک کریسمس اطراف دریاچه با بیشتر از صد هزار چراغ لئون تزئین بسته می‌شود.
دریاچه‌های دره‌کافتی دریاچه‌های دره ریفت (کافت) غربی همگی آب شیرین هستند و زیستگاه تعداد خارق‌العاده‌ای از گونه‌ها هستند. تقریباً ۱۵۰۰ گونه ماهی سیچلاید (Cichlidae) در دریاچه‌ها زندگی می‌کنند. در این دریاچه‌ها علاوه بر سیچلایدها، انواع کپورماهیان، گربه ماهی نفس کش، Claroteidae، جیک ماهیان، رنگین ماهیان، مارماهیان خاردار، سوف‌های شیشه ای، شگ ماهیان و سایر خانواده‌های ماهی‌ها یافت می‌شود. آنها همچنین زیستگاه‌های مهمی برای تعدادی از گونه‌های دوزیستان "از جمله Amietophrynus kisoloensis" , "Bufo keringyagae" , "Cardioglossa cyaneospila" و "Nectophryne batesii هستند".
ماهی بلندباله ماهی بلندباله در آبهایی که دارای اکسیژن محلول فراوانند و زلال و سردند زندگی می‌کند. این ماهی به صورت دسته‌هایی در رودخانه و دریا زندگی می‌کند و در سطح آب به شکار می‌پردازد. ماهی بلند در دریاچه‌های کشورهای روسیه، سوئد، نروژ، انتشار دارد و حتی در سواحل سوئد و فنلاند نیز که آب لب شور دارند دیده می‌شوند.
دست‌باله ماهی پرتوباله‌ی "دست‌باله" ابتدایی‌ترین عضو گروه خارپایگان است که نمونه‌ای کامل از آن یافته‌ایم. این ماهی در دریاچه‌های کم‌عمق حدود ۳۸۰ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد و بدنی دراز و پوشیده از فلس‌هایی ریز، متداخل و لوزی‌شکل از جنس گانوئین -ماده‌ای شبیه مینای دندان- داشت. باله‌های صدری این ماهی گوشتی بودند و بیشتر به باله‌های صدری شش‌ماهی امروزی شباهت داشتند. "دست‌باله" فقط یک باله‌ی ظهری داشت و دمی شبیه دم کوسه با پشت‌مازه‌ای (میله‌ی اسکلتی) در امتداد نرمه‌ی بالایی بزرگ‌ترش. بیشتر شبکه‌ی باله‌ای این ماهی به پایین آویخته بود.
مریوان اردک سرسبز، خوتکا، چنگر، گیلار، پرستوی دریایی و انواع کشیم، پرندگان بومی هستند که زیست شان در سال‌های اخیر به علت شلوغی دریاچه با مشکل مواجه شده‌است. برخی از این پرندگان را می‌توان در تمامی فصول سال مشاهده کرد. در محدوده دریاچه زریبار پستاندارانی شامل سگ آبی، روباه، گرگ، خوک وحشی، خرگوش و نوعی گربه وحشی زندگی می‌کنند. این دریاچه هم چنین محل زیست ماهی‌های بومی از قبیل سیاه ماهی خالدار، سیاه ماهی معمولی، عروس ماهی، مارماهی و گونه‌های رهاشده شامل کپور معمولی، کپور آینه‌ای، فیتوفاک، آمور سفید و کپور سرگنده است.
دریاچه مهارلو به دلیل شوری بیش از حد آب و همچنین تکثیر بیش از حد جلبک قرمز رنگ در آن هیچگونه ماهی در این دریاچه زندگی نمی‌کند. در گوشه و کنار محیط آن می‌توان خزندگانی نظیر مارمولک، سوسمار، مار و لاک پشت را مشاهده کرد. برخی از دوزیستان نیز در مجاورت دریاچه زندگی می‌کنند. در اطراف دریاچه همچنین گونه‌های متنوعی از جانوران همچون شغال، گربه وحشی، کفتار و روباه نیز مشاهده می‌شوند.
عنبرماهی بزرگ عَنبَرماهی بزرگ ، به یکی از انواع گیش‌ماهیان گفته می‌شود. در دریاهای اطراف ژاپن ۴ نوع مختلف از این ماهی یافت می‌شود. این نوع ماهی در آشپزی ژاپنی مصرف می‌شود و یکی از انواع سوشی است. در ژاپن این ماهی یکی از ماهی گرانقیمت به شمار می‌آید.
ماهی سیم ماهی سیم در دریاچه‌ها و رودخانه‌هایی که دارای جریان کم و بستر لجنی می‌باشند، زندگی می‌کند. در ناحیه دریای شمال و شمال ایران (دریاچه خزر) وارد آب‌های لب شور نیز می‌شود. خواب زمستانی به صورت دسته جمعی در چاهک‌های رودخانه‌ها صورت می‌گیرد، به همین علت به راحتی صید می‌شوند.
سینه‌چاک تاریم این ماهی در حوضه تاریم و دریاچه بوستن سین‌کیانگ چین زندگی می‌کند. ماهی سینه‌چاک تاریم در رودها و دریاچه‌هایی با جریان بسیار کم یا راکد می‌زید و در آن آب‌ها از بی‌مهرگان ژرف‌زی، جلبک‌ها و تکه‌های کوچک ماکروفیت تغذیه می‌کند.
دریاچه مالیگن حیات وحش به طرز حیرت‌انگیزی در کنار این دریاچه در ارتفاعات بالا فراوان است. خرس خاکستری، خرس سیاه آمریکایی، استرآهو، گوزن شمالی، گرگ، موس و غرم (جانور) برخی از پستانداران بزرگی هستند که در طول فصل تابستان در محیط دریاچه رفت‌وآمد می‌کنند. عقاب سرسفید، عقاب طلایی و عقاب ماهی‌گیر نیز در این منطقه فراوان هستند و جمعیتی از ماهی‌ها نیز زندگی می‌کنند.
قزل‌آلای سوان قزل‌آلای سِوان یا گُل‌ماهی سِوان نام یک گونه از زیرخانوادهٔ ماهی آزاد است. این نوع قزل‌آلای بومی دریاچهٔ سوان در ارمنستان است. این ماهی در ارمنستان با نام ایشخان شناخته می‌شود.
دریاچه اوکی‌چوبی دریاچه اوکی‌چوبی یا دریای درون‌سرزمین فلوریدا () بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین در ایالت فلوریدای آمریکا است. دریاچه اوکی‌چوبی برای ماهی‌گیری، تامین آب و گردشگری استفاده می‌شود.
مارماهی سفیدخال مارماهی سفیدخال گونه‌ای مارماهی است از خانواده مارماهیان بزرگ آب شور (Congridae). این نوع ماهی در آشپزی ژاپنی مصرف می‌شود و یکی از انواع سوشی است. شکل ظاهری این ماهی به مارماهی ژاپنی بسیار شبیه است. بیشتر در نواحی کم‌عمق دریا زندگی می‌کند.
پارک ملی دریاچه مالاوی محدودیت منطقه حفاظت شده برای ماهی‌ها فقط به بخش کوچکی از دریاچه که در آن زندگی می‌کنند، ممکن است عجیب به نظر برسد. در حقیقت، بسیاری از آنها، خصوصاً Mbuna، به روش زندگی خود به جزایر و سواحل بسیار خاص محدود می‌شوند.
دریاچه نیکاراگوئه دریاچهٔ نیکاراگوئه یا کوکیبولکا یا گرانادا بزرگترین دریاچهٔ آب شیرین در آمریکای مرکزی، نوزدهمین دریاچه بزرگ جهان و نهمین دریاچه بزرگ قاره آمریکا است که با مساحت در جنوب غربی نیکاراگوئه قرار دارد. این دریاچه که زمانی بخشی از دریای کنونی کارائیب بوده و بر اثر بالاآمدن خشکی‌های اطرافش در دوران پیش از تاریخ شکل گرفته‌است، بین تا ۱۶۴ کیلومتر طول و تا ۷۲ کیلومتر عرض دارد. دریاچهٔ نیکاراکوآ همچنین تنها دریاچهٔ آب شیرین در جهان است که آبزیان آب شوری همچون ماهی تن، کوسه و شمشیرماهی که به تغییرات محیطی دریاچه خو گرفته‌اند در آن می‌زیند.
قوم موسو مردها بیشتر مسئولیت نگهداری و چراندن دام و طیور و همچنین ماهی‌گیری را بر عهده دارند. دریاچه لوگو که بیشتر موسوها در کنار آن زندگی می‌کنند دریاچه‌ای غنی از انواع ماهی است. البته آنها از قایق موتوری استفاده نمی‌کنند و ماهی را با ابزارهای ابتدایی خود صید می‌کنند. قصابی و سلاخی هم بر عهده مردان است و زنان هرگز در آن حضور پیدا نمی‌کنند. خوک‌های سلاخی‌شده درسته درسته خشک می‌شوند و به صورتی نگهداری می‌شوند که تا ده سال قابل استفاده هستند. آنها به خصوص در زمستان‌های سخت این منطقه کوهستانی از این گوشت استفاده می‌کنند.
ماهی‌گیرک بزرگ ماهی‌گیرک بزرگ نام یک گونهٔ پرندگان بی‌پرواز؛ (با ارتفاع تا ۸۵ سانتی‌متر و وزن حدود پنج کیلوگرم) و توانایی پرواز از تیرهٔ ماهی‌گیرک است که به علت شکار بی‌رویه انسان در سال‌های میانی سدهٔ نوزدهم منقرض شده‌است. "ماهی‌گیرک بزرگ" تنها گونهٔ مدرن در سردهٔ "Pinguinus" بود. نسبت این پرنده با پنگوئن‌های کنونی؛ که بعدها پیدا شده، و توسط دریانوردان به دلیل هم‌قیافه بودنشان، آن‌ها را هم نوع جنوبی همین پرنده خواندند، نسبت چندان نزدیکی نیست. این پنگوئن‌مانند بزرگ، در جزایر سنگی منزوی، با دسترسی آسان به اقیانوس و عرضهٔ مواد غذایی فراوان؛ که در طبیعت نادر است، و تنها چند سایت برای تخم‌گذاری، تغذیهٔ این ماهی‌گیر بزرگ و پرورش جوجه‌ها فراهم است، زندگی می‌کرد. هنگامی که فصل تخم‌گذاری نبود، آن‌ها وقت خود را در آب‌های شمال اقیانوس اطلس، تا سمت شمال اسپانیا و در کنار خطوط ساحلی کانادا، گرینلند، ایسلند، جزایر فارو، نروژ، ایرلند و بریتانیا صرف تغذیه می‌کرده‌اند.
سیچلاید بیشتر سیچلایدها در آب‌های کم عمق زندگی می‌کنند، البته استثناهایی هم وجود دارد مانند ماهی‌های Alticorpus macrocleithrum وPallidochromis tokolosh که در عمق ۱۵۰ متری یا بیشتر در دریاچه مالاوی، یا ماهی Lamprologus lethops که در عمق ۱۶۰ متری یا بیشتر رود کنگو زندگی می‌کنند.
دریاچه لوگو ۱۲ گونه ماهی در این دریاچه زندگی می‌کنند که چهار گونه بومی و بقیه گونه‌های خارجی هستند که در سال ۱۹۵۸ برای گسترش ماهیگیری در دریاچه رهاسازی شدند. حجم ماهیگیری در دریاچه در گذشته به ۵۰۰ تن در سال می‌رسید اما تخریب جنگل‌ها باعث کاهش شدید آن شده‌است.
ماکرو (ماهی) ماکروها در مقایسه با سایر سیچلایدهای آفریقایی صلح جو هستند. با وجود این، مانند تمام سیچلایدهای دریاچه مالاوی، بهتر است آنها را در آکواریوم‌های تخصصی سیچلایدها با دیگر بوناها نگهداری کنید و همانند بیشتر سیچلایدها، ماکروها را نباید با گونه‌های دیگر آکواریومی آب شیرین مانند زبرا دانیو یا نئون تترا نگهداری کرد، آنها ممکن است باله سایر گونه‌های صلح آمیز را از بین ببرند. بین سیچلایدهای دریاچه آفریقا و دیگر گونه‌های ماهی. این ماهی بیشتر با سیچلایدهای دریاچه‌های آفریقایی متشکل از سایر گونه‌های مالاوی مناسب است. در یک محیط آکواریوم، باید زیستگاه طبیعی با سنگ‌ها و غارها با یک بستر شنی شبیه محیط طبیعی زندگی آنها شبیه‌سازی شود. رژیم غذایی آنها باید بیشتر از غذاهای خشک مخصوص سیچلاید بوده و با غذاهایی مانند کریل، کرم‌های خونی، میگوی شور و تکه‌های اسپیرولینا تکمیل شود. از تغذیه ماکرو با بچه ماهی قرمز و سایر ماهی‌ها خودداری کنید، زیرا احتمالاً ناقل بیماری‌هایی هستند که به سیچلایدهای شما آسیب می‌رساند.
ماهی‌خورک ابلق ماهی‌خورک ابلق یا ماهی‌خورک سفید گونه‌ای ماهی‌خورک‌های آبی است که به تعداد زیاد در آفریقا و آسیا یافت می‌شود. این پرنده به صورت معمول یا مهاجرتی ندارد یا به صورت فصلی جابجا می‌شود. رنگ سیاه و سفید پرهای آنان، سینه سفید و زندگی در کنار رودخانه‌ها و دریاچه‌های با آب صاف به منظور شیرجه‌زدن درونشان و گرفتن ماهی آن‌ها را از دیگر ماهی‌خورک‌ها متمایز کرده است.
سیچلاید دریاچه تانگانیکا (انگلیسی: Tanganyika) دریاچه‌ای بزرگ در مرکز آفریقا و در جنوب خط استوا است. تانگانیکا دریاچه دومین دریاچه بزرگ و عمیق آب شیرین جهان پس از دریاچه بایکال در سیبری روسیه و همچنین طویل‌ترین دریاچه آب شیرین جهان است. این دریاچه بین چهار کشور تانزانیا، جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC)، بوروندی و زامبیا مشترک است. این دریاچه حداقل ۲۵۰ گونه مختلف از ماهی سیچلاید که همگی گونه‌های منحصر بفردی باقی مانده‌اند را در خود جای داده‌است. معروفترین سیچلایدهای دریاچه تانگانیکا عبارتند از: تریکوتی، فرانتوزا، باله پری، دیکفلدی، جولی مارلیر، جولی طلایی، جولی زندانی، اکتودوس، شاهزاده بروندی، لیمویی، مووری.
تانزانیا تانزانیا در شمال شرق کوهستانی است و جنگل‌های متراکم دارد و کوه کلیمانجارو نیز در همین ناحیه واقع شده‌است. بخشی از سطح سه دریاچه از دریاچه‌های بزرگ آفریقا در تانزانیا قرار دارد. در شمال و غرب کشور، دریاچه ویکتوریا، بزرگترین دریاچه آفریقا و دریاچه تانگانیکا، عمیق‌ترین دریاچه قاره واقع شده‌اند. دریاچه تانگانیکا به خاطر گونه‌های منحصر به فرد ماهی در آن معروف است. در جنوب غرب کشور نیز دریاچه نیاسا قرار دارد.
فهرست ماهی‌های آکواریومی ماکرو که به نامهای سیچلاید الکتریکی زرد، هاپ رگه آبی و شاهزاده زرد نیز شناخته می‌شود. این نام عجیب به دلیل رنگ زرد براقی است که پوشش ماهی را دربر گرفته و سبب درخشان شدن آن شده‌است. ماهی سیچلاید ماکرو زرد از جمله سیچلایدهای آفریقایی بوده که در آب‌های شیرین دریاچه ملاوی زیست می‌کند. زیبایی این نوع ماهی گوشتخوار توسط دو نوار سیاه در دو طرف ماهی بر روی باله‌های آن چند برابر شده‌است.
دریاچه بایکال از آنجایی که این دریاچه خیلی قدیمی و دورافتاده است، دارای جانورانی است که فقط در این دریاچه یافت می‌شود. این جانوران شامل تعداد زیادی از بی‌مهرگان، چندین گونه از ماهی‌ها و فک آب شیرین دریاچه بایکال می‌باشند. فک بایکال تنها فک آب شیرین جهان است و دائماً در آب شیرین زندگی می‌کند دانشمندان بر این عقیده هستند که خوک‌های آبی این دریاچه در زمان‌های قدیم از اقیانوس شمالی (شمالگان) آمده و بعد از سفر به سمت بالای رودخانه، به این دریاچه رسیده‌اند.
آمایش سرزمین در برنامه‌ریزی نوین بسیاری از کشورها، برنامه‌ریزی فضایی در جهت توسعه پایدار می‌تواند نیازهای دیگری از جمله مسائل دفاعی را برطرف نماید. در واقع آمایش دفاعی در کشوری مانند ایران استفاده از امکانات و تجهیزات طبیعی و غیرطبیعی در جهت ایجاد موانعی برای بازدارندگی از حملات دشمن می‌باشد به گونه‌ای که در زمان صلح نیز بتوان از آن‌ها در راستای مسائل توسعه پایدار استفاده نمود. از جمله مثالهای این نوع برنامه‌ریزی می‌توان به ایجاد دریاچه بزرگ ماهی توسط صدام در جنگ ۸ساله و استفاده از آن هم در جهت تولید و پرورش ماهی و نیز مانعی برای عبور نیروهای ایرانی نام برد.
قره‌گول دریاچه قره‌گول از اهمیت هیدرولوژیکی و کشاورزی ویژه ای برخوردار است. مردم ساکن در این منطقه از دریاچه در عرصه‌های دامداری، کشاورزی و ماهی‌گیری بهره می‌برند. مساحت خشک دریاچه از نوع منظره چمن‌های آلپی کوهستانی است. وضعیت زیست‌محیطی و آب نامساعد باعث کمبود حیات وحش در درون آب شده‌است. با این وجود، زئوپلانکتون‌ها و دوجورپایان از ساکنین دریاچه هستند.
آرتمیا آرتمیا جانداری است سخت‌پوست که در آب‌های شور زندگی می‌کند. دریاچه ارومیه در ایران، یکی از غنی‌ترین منابع آرتمیا در جهان شمرده می‌شود.ولی به دلیل فروکش آب دریاچه ارومیه در دریاچه ارومیه منقرض شد آرتمیا در صنایع پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
دریاچه پریشان این دریاچه از جمله اکوسیستم‌های پایداری است که در اثر عوامل تکتونیک به وجود آمده میلیون‌ها سال است که شرایط خود را حفظ نموده‌است و دارای ۴ گونه ماهی بومی به نام‌های ماهی زردک، ماهی سرخه، ماهی پرک و مار ماهی آب شیرین و همچنین چند گونه ماهی وارداتی نظیر ماهی کپور، ماهی فیتوفالک و آمور می‌باشد که در سال ۱۳۶۸ به دریاچه وارده شده‌است. تنها کپور معمولی با شرایط تالاب سازش پیدا کرده و دوگونه دیگر مشکلات عدیده‌ای را در تالاب به وجود آورده‌اند. این دریاچه بر اثر سوزاندن بخشی بزرگی از نیزارهای اطرافش به علت عملیات راهسازی در معرض خطر است. در طی این آتش‌سوزی‌ها هزاران لاک‌پشت و پرنده مهاجر از بین رفته‌اند. همچنین بخش اعظم این دریاچه به علت خشکسالی‌های اخیر خشک شده‌است. به دلیل حفر چاه‌های مجاز و هزار چاه غیرمجاز و همچنین کاهش بارش این‌ دریاچه از سال ۱۳۸۷ خشک‌ گردیده و به عقیده محلیان آن روستاهای اطراف نیروگاه برق واقع در مهرنجان یکی دیگر از علل خشک شدن دریاچه پریشان میباشد
دریاچه‌های دره‌کافتی دریاچه‌های دره گسلی به دلیل تکامل حداقل ۸۰۰ گونه ماهی سیچلاید که در آب‌های آنها زندگی می‌کنند، به خوبی شناخته شده‌اند و انتظار می‌رود در آینده گونه‌های بیشتری کشف شود.
دریاچه تایهو این دریاچه به دلیل صنعت ماهیگیری مولدش معروف است و اغلب توسط ناوگان قایق‌های کوچک ماهیگیری خصوصی پوشیده شده‌است. از اواخر دهه ۱۹۷۰، برداشت محصولات غذایی مانند ماهی و خرچنگ برای افرادی که در کنار دریاچه زندگی می‌کنند بسیار ارزشمند بوده و به اقتصاد مناطق اطراف آن کمک قابل توجهی کرده‌است.
ماهی آب‌شیرین ماهی آب‌شیرین ماهی است که بیشتر زندگی‌اش را در آب‌های شیرین مثل رود و دریاچه که شوری آب آن‌ها کمتر از ۰٫۰۵ درصد است می‌گذراند. شرایط این محیط‌ها از بسیاری جهات با شرایط آب‌های موجود در دریا متفاوت است، مشخص‌ترین تفاوت آن‌ها میزان شوری آب آن‌هاست. برای زنده ماندن ماهی از نظر فیزیولوژی باید با این محیط سازگار شود.
ماش‌ماهی ماش‌ماهی گوشت‌خوار بوده و حتی از قورباغه، موش و جوجه پرندگان تغذیه می‌کند. این ماهی با ضربات دم شکار خود را بی‌حال کرده و سپس می‌بلعد. به هنگام تخم‌ریزی و خواب زمستانی تغذیه نمی‌کند. معمولاً به صورت انفرادی دیده می‌شود. تعداد تخم‌ها تا ۱۰۰۰۰۰(یا ۳۰۰۰۰۰) است. ماش‌ماهی در دریاچه‌ها غالباً در سطح آب مشاهده می‌شود. تخم‌ریزی در ماه‌های فروردین تا خرداد و معمولاً در رودخانه‌های با جریان سریع و بستر ماسه‌ای صورت می‌گیرد. ماش‌ماهیانی که در دریاچه‌ها زندگی می‌کنند جهت تخم‌ریزی وارد رودخانه‌ها می‌شوند. معمولاً تخم ریزی همراه با سر و صداست. تخم‌ها چسبناک بوده و به بستر رودخانه یا گیاهان آبزی می‌چسبند. دوره انکوباسیون ۱۷-۱۰ روز در دمای آب ۵/۸-۵/۱۲ درجه سانتی‌گراد است. لارو ماش‌ماهی پس از خروج از تخم و جذب کیسه‌زرده به صورت دسته‌جمعی مهاجرت کرده و پس از طی اولین تابستان به طول ۱۵-۱۰ سانتی‌متر می‌رسد. لاروهای ماش‌ماهی ابتدا به صورت دسته‌جمعی زندگی می‌کنند و در هنگام بلوغ تک‌رو می‌شوند. بچه‌ماهیان زمستان را در محل امنی سپری می‌کنند و در سنین ۵-۴ سالگی به بلوغ می‌رسند.
دریاچه نئور نزولات جوی منبع اصلی تأمین آب چشمه‌های ورودی و دریاچه می‌باشد. در اطراف دریاچه چشمه‌های گسلی فراوانی وجود دارد که دبی آب این چشمه‌ها بر حسب مقادیر نزولات برفی سالیانه و پایداری برف چالها در ایام گرم و موقعیت آن‌ها متفاوت می‌باشد. وجود چشمه‌های متعدد حوضه آبریز دریاچه نئور از مهمترین منابع تأمین آب دریاچه به‌شمار می‌رود. این دریاچه دارای نوعی ماهی به نام قزل‌آلای رنگین کمان می‌باشد. هر ساله به میزان اندک بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان جهت کنترل جمعیت گامارس‌های موجود در دریاچه‌های رهاسازی می‌گردد. در شهریورماه مسابقه تفریحی تحت عنوان «مسابقه ماهیگیری» در این دریاچه بین دوستداران صید ماهی انجام می‌شود.ماهی‌های دریاچه نئور هر سال پیش از زمستان صید و جمع‌آوری می‌شوند زیرا در اثر یخ زدن دریاچه این ماهی‌ها نمی‌توانند در زمستان زنده بمانند و پس از زمستان دوباره ماهی‌های کوچک پرورشی در نئور رها می‌شوند. البته با خیانت محیط زیست ماهی‌های قزل آلا از بین رفته‌اند و جای آن را سیم کپور گرفته‌است حدود ده سال است دیگر خبری از قزل آلا نیست و محیط زیست نیز کاری در این مورد انجام نمی‌دهد
مبونا مبونا (تلفظ Mmm-boo-nah) نام رایج گروه بزرگی از سیچلایدهای آفریقایی دریاچه مالاوی و اعضای خانواده ماهی‌های صخره زی هستند. نام مبونا در زبان مردم تونگا مالاوی به معنای «ماهی سنگی» است. همان‌طور که از نام آن پیداست، بیشتر مبوناها سیچلایدهایی هستند که در میان انبوه سنگ‌ها و در امتداد سواحل صخره ای دریاچه مالاوی زندگی می‌کنند (برخلاف یوتاکاها، سیچلایدهایی که در آب‌های آزاد یا در سواحل شنی یا بسترهای نرم زندگی می‌کنند). در برخی از گونه‌های مبونا دودیسی جنسی شدیدی دیده می‌شود. اگرچه بسیاری از آنها اینچنین نیستند. در بین زیست‌شناسان اعتقاد بر این است که تقریباً همه گونه‌های سیچلایدهای دریاچه مالاوی، از جمله مبونا و غیر مبونا همانند یوتاکا، همگی از یک یا تعداد بسیار کمی از گونه‌هایی که در دریاچه از هم جدا شده‌اند، نشأت گرفته‌اند. با افزایش سطح آب، زیستگاه‌های جدید می‌توانند باعث ایجاد اجتماعی بسته شوند و بسیاری از مکان‌های جدا شده بین صخره‌ها اجازه تشکیل گونه‌های جدید مبونا را می‌دهند. رنگ‌های چشمگیر، ویژگی‌های رفتاری جذاب و سرسختی نسبی، آن‌ها را با وجود خواسته‌های منحصر به فردشان برای آکواریوم‌های خانگی بسیار محبوب کرده‌است.
مایکروبراکیوس مایکروبراکیوس دیکی اولین موجود شناخته‌شده‌ای است که تولیدمثل به شیوه تخم‌ریزی را متوقف کرد و به جای آن، به جفت‌گیری با آمیزش جنسی روی آورد. این ماهی در حدود ۳۸۵ میلیون سال پیش در دریاچه‌ای زندگی می‌کرد که در سرزمین اسکاتلند کنونی قرار داشت. مایکروبراکیوس دیکی از رده ماهی‌های استخوانی بوده و حدود ۸ سانتیمتر طول داشته است. پژوهشگران در بررسی‌های فسیل این ماهی به عضوی «ال شکل» رسیدند که مطالعات بیشتر نشان داد عضو جنسی ماهی‌های نر بوده است.
بلنی سه‌باله بسیاری از بلنی‌های سه باله، رنگارنگ هستند که در استتار آن نقش مهمی ایفا می‌کند و به همین دلیل به‌عنوان یکی از معمولترین ماهیهای آکواریومی یافت می‌شوند. بلنی‌های سه بالدار بیشتر اوقات خود را در زیر بستر آب روی سنگها و مرجانها می‌گذارند. این ماهیها عموماً در آبهای صاف و کم عمق دریاها و در معرض نور آفتاب زندگی می‌کنند. دریاچه‌ها و تپه‌های دریایی که به سمت دریا قرار دارند، از جمله مهم‌ترین زیستگاههای این نوع ماهی بشمار می‌رود.
دریاچه مهارلو جلبک دونالیلا سالینا بر خلاف تصور عموم سمی و خطرناک نیست و از آن در صنعت غذایی، تولید دارو و لوازم آرایشی به‌عنوان رنگ‌دانه استفاده می‌شود. این جلبک همچنین غذای نوعی سخت‌پوست آب شور به نام آرتمیا است که در آب دریاچه مهارلو نیز زندگی می‌کند. پرندگانی چون فلامنیگو از آرتمیا تغذیه می‌کنند. آرتمیا در صنعت پرورش ماهی اهمیت بالایی دارد و در پرورش ماهی‌های خاویار، زینتی و میگو از آن استفاده می‌کنند و در صادرات نیز سود سرشاری از آن به دست می‌آید.
ماهی لوتی نیل ماهی لوتی نیل به رنگ نقره ای با سایه ای از آبی است. چشمانی سیاه دارد که حلقه ای روشن و به رنگ زرد کمرنگ پیرامون آن است. این ماهی یکی از بزرگترین ماهی‌های آب شیرین است و می‌تواند در بیشترین حالت به طول ۲ متر و سنگینی ۲۰۰ کیلوگرم برسد. اما به‌طور میانگین درازی آنها ۱٫۲۱ تا ۱٫۳۷ متر است. ماهی‌های بزرگسال بخش‌هایی از دریاچه را که اکسیژن کافی داشته باشد مال خود می‌کنند در حالی که ماهی‌های جوان در بخش‌های کم عمق یا ساحلی زندگی می‌کنند.
ماهی طعمه به ماهی‌های کوچکی که عمدتاً به صورت گروهی در آب‌های نسبتاً عمیق زندگی می‌کنند و همواره خوراک ماهی‌های بزرگ‌تر یا دیگر جانوران طعمه‌خوار می‌شوند اصطلاحاً ماهی طُعمه گفته می‌شود. به‌جز ابزیان بزرگ، طعمه‌خوارانی چون پستانداران دریایی و پرندگان دریایی از ماهی‌های طعمه تغذیه می‌کنند.
تترا الماسی تتراهای الماسی بومی مناطق شمالی ونزوئلا هستند. آنها در اصل از آبهای دریاچه والنسیا، واقع در بین ایالت‌های کارابوبو و آراگوا و شاخه‌های آن، سرچشمه می‌گیرند. آنها در جریانهای کندی که دارای پوشش گیاهی فراوان و بستر پر از برگ هستند حرکت و زندگی می‌کنند. حیات این ماهی‌ها به دلیل توسعه شهری و تخریب زیستگاه آلودگی آب‌ها تهدید می‌شود. ظاهراً این گونه به‌طور کامل از دریاچه والنسیا، جایی که ابتدا از آن محل جمع‌آوری شده بود، ناپدید شده‌است. در سال ۲۰۰۹ عکاس زیر آب ونزوئلا ایوان میکولجی توانست جمعیتی از این ماهی را در نهر مجاور دریاچه والنسیا پیدا و عکاسی کند.
ولایت سغد از پستانداران، روباه، شغال، زرگوش، برسوک، خوک یابایی، بز کوهی، برس برفی دیده می‌شوند. در رودها و دریاچه‌های ولایت ماهیانی با نام‌های محلی گُلاماهی، زَغارماهی، لق‌ماهی و بُرُت‌ماهی، شیرماهی، زندگی می‌کنند.
دریاچه ناراچ این دریاچه زیستگاه ۲۲ سرده ماهی‌ست از جمله مارماهی‌سانان، اردک‌ماهی، ماهی ریشدار و غیره. هم‌چنین ساحل و جزیره‌های این دریاچه مأمن پرندگانی از جمله قوی گنگ، عقاب ماهی‌گیر و کشیم کوچک است.
ماهی دندان‌نیش دندانهای کوچک و پره‌های گوش دراز ماهیهای جوان نشان می‌دهد که آن‌ها عمدتاً از زوپلانکتونهای تصفیه ساز دریا تغذیه می‌کنند و این در حالیست که ماهیهای بالغ که در اعماق دریا زندگی می‌کنند غذای خود را از ماهیهای دیگر و اسکوئیدها تأمین می‌کنند. دندانها و دهان بزرگ ماهیهای دندان نیش خصوصیتی است که در میان آبزیان کوچک الحاق دریا معمول است (تیرمارماهی، ماهی دندان‌بی‌ریخت، ماهی دندان خنجری، کُرک‌دهان (Bristlemouth ماهی که در دهانش موهای ریز وجود دارد)، Berra cudina، ماهی ماهی گیر و این خصوصیت برای این ماهیها یک مزیت به حساب می‌آید چرا که در محل زندگی آن‌ها غذا به اندازه کافی یافت نمی‌شود و هر چیزی (حتی اگر بزرگ‌تر از اندازه ماهی باشد) به‌عنوان غذا محسوب می‌شود. ماهیهای دندان نیش توسط دیگر ماهیهای دریایی بزرگ همانند تن و نیزه ماهی شکار می‌شوند.
براق‌ماهی براق‌ماهی نامی است برای چندین نوع از ماهی‌های کوچک نقره‌ای‌رنگ براق که در آمریکای شمالی زندگی می‌کنند.
پلیکان پلیکان‌ها جزء پرندگان غول‌پیکر محسوب می‌شوند و در بعضی از آن‌ها طول بال به ۳ متر و وزنشان به ۱۵ کیلوگرم می‌رسد و یکی از بزرگ‌ترین پرندگان پرواز کننده هستند. پلیکان‌ها دارای پروازی بلند و زیبا هستند پروازی که به ۱۰هزار پا نیز می‌رسد. آن‌ها روزانه تا ۱/۵ کیلوگرم ماهی می‌خورند و در برخی نقاط دسته‌های بسیار بزرگی تشکیل می‌دهند. به عنوان مثال در دریاچه روکوا در تانزانیا حدود ۷۵۰۰۰ پلیکان زندگی می‌کنند.
ماهی ماهی‌ها اعضای گروه نافراگیری از موجودات زنده‌اند که همهٔ آبزیان آبششدار جمجمه‌دار که دست و پای آن‌ها انگشت ندارد در این دسته جای می‌گیرد. دسته‌هایی مانند مخاطی‌واران، مکنده‌ماهی‌ها، غضروف‌ماهیان و ماهیان استخوانی همگی از این جمله‌اند. بیشتر ماهی‌ها خونسردند به عبارت دیگر اجازه می‌دهند تا دمای بدنشان با دمای فضای پیرامون تغییر کند اما برخی شناگران چابک و بزرگ مانند کوسه بزرگ سفید و ماهی تن دمای درونی بدنشان را کمی بالاتر نگه می‌دارند. ماهی‌ها در آب‌های جهان رها شده‌اند تقریباً در هر محیط آبی می‌توان ماهی پیدا کرد، از جریان‌های تند آب که از بالای کوه‌ها سرچشمه می‌گیرد (مانند ماهی تندابه) تا منطقهٔ مغاکی و حتی ناحیهٔ هدل در عمیق‌ترین نقاط اقیانوس ماهی زندگی می‌کند (مانند مارماهی‌سانان پلیکانی و قلابچه‌ماهی). ماهی‌ها ۳۳٬۱۰۰ گونهٔ توصیف شده دارند که در میان مهره‌داران گسترده‌ترین گونهٔ جانوری است. محل زندگی ماهی آب یا به‌طور دقیق‌تر و علمی‌تر آب طبیعی است. هر جایی که آب طبیعی مثل برکه و رودخانه وجود داشته باشد، ماهی می‌تواند در آنجا زندگی کند به عبارت دیگر به عنوان یک اصل علمی می‌توان گفت که هر جا آب طبیعی وجود داشته باشد ماهی هم در آنجا وجود دارد.
تاریخ سوشی فونازوشی یک نوع نایاب از انواع ناره–زوشی است که هنوز هم در نزدیک دریاچه بیوا در استان شیگا تهیه می‌شود. هیجدهمین نسل از خاندان کیتامورا از سال ۱۶۱۹ این نوع سوشی را در کیتاشینا درست می‌کنند. در فونازوشی ماهی کاراس که نوعی ماهی کپور است به مدت یکسال در نمک خوابانده می‌شود و برای بار دوم به مدت ۴ سال در داخل برنج خوابانده می‌شود. بعد از این مدت به محصول پس از تخمیر ممکن برش‌های نازک داده شده و مصرف شود یا به صورت ترکیب در دستورهای غذایی دیگر مصرف شود.
عقاب ماهی‌گیر عقاب ماهی‌گیر در زیست‌گاه‌های متنوعی زندگی می‌کند و مهمترین چیزی که به آن نیاز دارد یک گسترهٔ آبی، مانند دریا، دریاچه، رود، تالاب و … است که غذای مورد نیاز او را تأمین کند. رژیم غذایی او تقریباً فقط از ماهی تأمین می‌شود و ویژگی‌های بدنی و رفتاری او به‌طور خاص برای صید ماهی فرگشت یافته‌است. به جهت همین ویژگی‌های منحصر به‌فرد او را در یک تیرهٔ زیست‌شناختی مجزا از دیگر پرندگان شکاری قرار می‌دهند که فقط شامل این پرنده می‌شود.
ماهی سیم‌نما این ماهی پرتوباله است و به راستهٔ کپورماهی‌شکلان تعلق دارد. این نوع ماهی در شمال ایران از جمله در تالاب امیرکلایه زندگی می‌کند.
دریاچه بایکال بایکال با قدمت ۲۵ تا ۳۰ میلیون سال، قدیمی‌ترین دریاچه جهان نیز به‌شمار می‌آید. حجم آب شیرین دریاچه بایکال از مجموع آب‌های دریاچه‌های بزرگ در آمریکا نیز بیشتر است. قبایل بوریات در سمت شرقی دریاچه زندگی می‌کنند و به پرورش بز، شتر، و گاو و گوسفند اشتغال دارند. دمای محل زندگی آن‌ها بین منفی ۱۹ در زمستان تا ۱۴ درجه سانتی‌گراد در تابستان تغییر می‌کند.
پلیکان سفید بزرگ مرغ سقای سفید بزرگ در آب‌های گستردهٔ شور و شیرین، باتلاق‌ها، و کرانه‌ها زندگی می‌کند. این پرنده مهاجر است و در سراسر ایران به زندگی و مهاجرت می‌پردازد. دریاچه ارومیه، استان فارس، و دریاچه هامون از جمله مکان‌های زیست فصلی این پرنده در ایران هستند.
سیبری دریاچهٔ بایکال، دریاچه‌ای است بزرگ با حیات وحشی منحصر به فرد. خوک آبی آب شیرین تنها در این دریاچه زندگی می‌کند.
دریاچه مورو دریاچه مورو دریاچه‌ای در آفریقای مرکزی است که در مرز دو کشور زامبیا (در شرق) و کنگو (در غرب) قرار دارد. این دریاچه که نامش در زبان بانتویی خود به‌معنای «دریاچه» می‌باشد بخشی از سیستم رود کنگو را تشکیل داده و در شمال جلگهٔ مورو-لوآپولا-بانگولو در ۹۱۷ متری از سطح دریا واقع است. طولانی‌ترین قسمت دریاچه در فاصلهٔ جنوب-جنوب غربی تا شمال-شمال شرقی آن قرار دارد و گستره‌ای ۱۲۲ کیلومتری را دربر می‌گیرد. همچنین متوسط پهنای آن ۵۰ کیلومتر بوده و مساحتش به ۴٬۹۲۰ کیلومتر مربع می‌رسد. دریاچهٔ مورو دارای ذخایر بزرگ ماهی است.
دریاچه امامزاده علی دریاچه امامزاده علی یا پشنگ دریاچه‌ای در شهرستان آمل در استان مازندران ایران است که به تازگی، پس از زمین‌لغزه و رانش کوه در این منطقه در سال ۱۳۷۷ تشکیل شده است. پیش از زمین‌لغزه، مکان کنونی دریاچه بخشی از مسیر کم‌عمق و کم‌عرض رودخانه هراز بود. اکنون ماهی‌های قزل‌آلای خال‌سرخ و رنگین‌کمان در دریاچه امام زاده علی زندگی می‌کنند و کف دریاچه آثار درختان و گیاهان پیش از زمین‌لغزش دیده می‌شود. این دریاچه در نزدیکی آب اسک در جاده هراز قرار دارد. این دریاچه اکنون در اختیار باشگاه ماهیگیری امامزاده علی می‌باشد و علاقمندان به این ورزش مفرح می‌توانند با ثبت نام در این باشگاه به ورزش ماهیگیری بپردازند.
ماهی تن تُن یا تونه نام چند نوع ماهی بزرگ اقیانوسی از خانواده تون‌ماهیان است. این نوع ماهی سریع شنا می کند و سرعت حرکت آن به ۷۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. بعضی از انواع تن خونگرم می‌باشند. برخلاف انواع دیگر ماهی ها که گوشت سفید دارند، ماهی تن گوشت صورتی یا قرمز تیره دارد. علت قرمزی گوشت آنها، میزان زیاد میوگلوبین (پروتیین محتوی آهن قرمز در عضله)، در بافت‌های ماهیچه است. گوشت سفت ماهی تن دارای پروتئین و ویتامین‌های بسیاری است.
فرور بزرگ جزیرهٔ فرور بزرگ یکی از کانون‌های زیست حیات وحش است و تعداد زیادی از پرندگان از قبیل عقاب ماهی‌گیر، طوطی، چک‌چک، قمری، چکاوک کاکلی، پرستو، بلبل خرما، چاخ لق، هدهد، دم جنبانک زرد، دم‌سرخ معمولی، چک‌چک سرسیاه، زنبورخور معمولی، یاکریم و همچنین پستاندارانی از قبیل یک نوع خارپشت، مارمولک، مار جعفری و حشراتی چون عقرب در آن زندگی می‌کنند. همچنین این جزیره تنها نقطه ایران است که آهوی کوهی در آن زندگی می‌کند.
دست‌خار "دست‌خار" ماهی آب‌های شیرین بود. این شناگر قابل در اعماق میانی دریاچه‌ها و رودها گشت می‌زد و از طعمه‌های کوچکی که بین آرواره‌های بازشونده‌اش گرفتار می‌شدند تغذیه می‌کرد. این ماهی دندان نداشت، بنابراین احتمالاً آب را به کمک شیارهای آب‌ششی بلندش غربال می‌کرد تا غذا را از آن جدا کند. "دست‌خار" چشم‌های بزرگ، دهان بزرگ، بدنی گود و دمی خمیده به بالا (بالابرتر) داشت.
شهرستان گرمی منطقه نمونه گردشگری دریاچه سد گیلارلو که در ۷ کیلومتری غرب شهر گرمی و در کنار جاده گرمی-اردبیل واقع است از دیگر نقاط گردشگری می‌باشد. حجم مخزن دریاچه این سد ۸ میلیون مترمکعب و وسعت آن ۶۳۰ هکتار است و دومین دریاچه بزرگ استان بعد از شورابیل محسوب می‌شود. این منطقه در حال توسعه بوده و کمپ و پارک و شهر بازی در حاشیه آن ساخته شده‌است. علاقه مندان به ماهیگیر می‌توانند در این دریاچه ماهیگیری نمایند. ماهی‌های این دریاچه نیز عمدتاً از انواع سردآبی قزل آلا و آزاد می‌باشد.
دریاچه تانگانیکا در میان ماهی های غیر بومی، برخی از آنها گونه های گسترده آفریقایی هستند، اما تعداد کمی از آنها فقط در حوضه های رودخانه مالاگارازی و کنگو زندگی می کنند.
روف روف نام یک گونه از تیره سوف‌ماهیان است.روف ماهی آب شیرین است و در مناطق معتدل اروپا و شمال آسیا یافت می‌شود.این ماهی به دریاچه‌های بزرگ آمریکای شمالی معرفی شده است، براساس گزارش چون این ماهی گونه‌ای گونه‌‌ای مهاجم است و سریعتر از گونه‌های دیگر تولید و مثل می‌کند، معرفی‌اش نتایج تاسف‌باری داشته و باعث بر هم خوردن نظم طبیعی آن مکان‌ها شده است.
آمور (ماهی) بیشینهٔ درازا و وزن در این ماهی به ترتیب ۱۰۰ سانتی‌متر و ۳۲ کیلوگرم می‌باشد (میانگین ۵۷ سانتی‌متر و ۶/۳ کیلوگرم) و دارای دندان حلقی با فرمول ۴٫۲-۲٫۴ یا ۵٫۲-۲٫۴ می‌باشد. بدن این ماهی گرد و فلس‌های متراکمی دارد. باله پشتی گرد و خط جانبی کاملی دارد. ابتدای قاعده باله پشتی اندکی در جلوی قائمه باله لگنی قرار دارد.خارهای آبششی کوتاه و به تعداد ۱۲ عدد دارد. عمدتاً از گیاهان آبزی تغذیه می‌کند. البته سخت‌پوستان و نوزاد پشه‌های دریاچه (شیرونومیده) را نیز مصرف می‌کند. تعداد تخم‌ها تا ۱ میلیون عدد نیز می‌رسد. نسبت به ماهی کپور معمولی باله پشتی کوتاهتری دارد. تفاوت آن با ماهی کپور سیاه، در دندان‌های حلقی است. دندان حلقی در آمور از نوع شانه‌ای و در کپور سیاه از نوع آسیایی است.
مریوان دریاچهٔ زریبار در هر فصل، جلوه‌های زیبای خود را در مقابل دیدگان گردشگران به نمایش می‌گذارد و شرایط مناسبی را برای قایق‌رانی، ماهی‌گیری، شکار و شنا را در اختیار تماشاگران به نمایش می‌گذارد. آب این دریاچه از چشمه‌های جوشان و رودخانه‌های چندی که به آن می‌ریزد، تأمین می‌شود. زریبار با قرار گرفتن در یک درهٔ طولی نسبتاً وسیعی از دو طرف شرق و غرب با کوه‌های پوشیده از جنگل احاطه شده‌است. بیشه زارهای نیمه انبوه از دیگر پوشش‌های گیاهی اطراف این دریاچه است. در جنگل‌های اطراف دریاچه می‌توان از بلوط به عنوان گونهٔ غالب جنگلی در کنار گونه‌های جنگلی دیگر مانند گلابی وحشی، زالزالک و بادام در شیب‌ها نام برد. سیاه ماهی خالدار، سیاه ماهی معمولی و عروس ماهی از گونه‌های بومی دریاچه هستند. گیاهان خاردار و نی‌های حاشیهٔ دریاچه، بارهنگ آبی، نیلوفر آبی، پیچک‌ها و جگن زیبایی دریاچه را بیشتر کرده‌اند.
سفره‌ماهی این ماهی که به خاطر شاخکهایش چرتنه هم خوانده می‌شود بزرگترین نوع سفره ماهی‌ها می‌باشد این گروه از ماهیها از گروه‌های خیلی نزدیک به کوسه‌ها می‌باشند علی‌رغم اندازه آن این ماهی یک شکارچی خطرناک نیست او به آرامی در مسیر دریای باز شنا می‌کند و باله‌های بزرگ خود را به آرامی به یکدیگر می‌زند و با استفاده از شاخک‌های جلویی خود پلانگتونها و موجودات ریز دریایی را به درون دهان بزرگ خود هدایت می‌کند.
دریاچه کافتر گفته می‌شود «تا قبل از خشکسالی سالانه حدود یک هزار تن ماهی کپور از دریاچه صید می‌شد و تا حدود دو سال پیش نیز صید ماهی در این دریاچه به ۷۰۰ تا ۸۰۰ تن در سال نیز رسید.»
ماهی برای بیشتر ماهی‌ها، بینایی اهمیت خیلی زیادی دارد. ساختار چشم ماهی، کم‌وبیش شبیه سایر مهره‌داران است. چشم بیشتر ماهیانی که در آب‌های عمیق و تاریک زندگی می‌کنند بزرگتر از چشم آنهاست که در آب‌های کم‌عمق و روشنند. بیشتر آنها عدسی کروی دارند و برای تنظیم کردن دیدِ خود روی اشیاء دور یا نزدیک، آن را در کرهٴچشم به حرکت درمی‌آورند. علی‌رغم غیرشفاف بودن آب و شکست نور در آن، اغلب ماهی‌ها به‌خوبی می‌بینند. آزمایش‌های تجربی نشان می‌دهد که همه، یا بیشتر ماهی‌هایی که در آب‌های کم‌عمق زندگی می‌کنند، دید رنگی دارند. شبکیهٔ چشم ماهی دارای هر دو نوع یاخته‌های استوانه‌ای و مخروطی است (یاختهٔ مخروطی برای بینایی در نور کافی و تشخیص رنگ‌ها و سلول‌های استوانه‌ای برای بینایی در نور کم و طول موج کوتاه‌تر). برخی ماهی‌ها پرتوهای فرابنفش را نیز می‌بینند و برخی دیگر می‌توانند نور قطبی شده را هم ببینند. در میان بی‌آروارگان، مکنده‌ماهی چشمان پیشرفته‌تری دارد درحالی که بی‌فک‌ماهی‌ها بینایی بسیار ابتدایی دارند. بینایی ماهی‌ها با توجه به محل زندگی آن‌ها سازگاری پیدا کرده برای نمونه ماهی‌هایی که در بخش‌های عمیق اقیانوس زندگی می‌کنند بینایی آن‌ها با تاریکی سازگاری خوبی پیدا کرده‌است.
ماهی آب‌شیرین ۴۱٫۲۴ درصد از تمام ماهی‌های شناخته شده در آب شیرین زندگی می‌کنند. این در درجهٔ اول به دلیل گونه‌زایی سریعی است که در زیستگاه‌های پراکنده امکان‌پذیر است. در هنگام برخورد با حوضچه‌ها و دریاچه‌ها، همانند مطالعه نظریه جغرافیای زیستی جزایر ممکن است فرداز همان مدل‌های پایه‌ای گونه‌زایی استفاده کند.
شش‌ماهی امروزه شش‌ماهی‌ها تنها در آفریقا، آمریکای جنوبی و استرالیا زندگی می‌کنند. با وجودی که ازهم‌گسسته بودن زیستگاه شش‌ماهی‌ها در سه قاره یادشده می‌تواند نشانگر این باشد که پراکنش شش‌ماهی‌ها می‌توانسته در دوران میانه‌زیستی تنها محدود به ابرقاره گوندوانا بوده باشد اما سنگواره‌های یافت‌شده نشان می‌دهد که شش‌ماهی‌ها در دوران‌های کهن در بسیاری از آب‌های شیرین زندگی می‌کرده‌اند و جدایی سه خشکی بزرگ پانگه‌آ، گوندوانا و لوراسیا باعث شده تا بسیاری از گونه‌های آن‌ها منقرض شود.
تیلاپیا تیلاپیا، نام عمومی حدود ۱۰۰ گونه از ماهی‌های خانواده سیکلید، متعلق به راسته سوف‌ماهیان است. این ماهی‌ها در رودها، تالاب‌ها، آبگیرها و دریاچه‌ها و عموماً در آب شیرین زندگی می‌کنند اما برخی گونه‌ها در آب‌های لب‌شور نیز یافت می‌شوند. تیلاپیا به‌دلیل تهیهٔ آسان، قیمت پایین و طعم مناسب، از مهم‌ترین و محبوب‌ترین ماهیان پرورشی خوراکی است و در سال ۲۰۰۲، چهارمین ماهی پُرمصرف در ایالات متحده بوده‌است.
قزل‌آلای خال‌سرخ این ماهی‌ها در آب شیرین و رودخانه و دریاچه به تغذیه می‌پردازند و در فصل پاییز برای تخم‌ریزی عکس جریان آب را در پیش گرفته و به سمت سرچشمه‌های رودخانه رهسپار می‌شوند قزل‌آلا اصولاً یک ماهی شکارچی و پُراشتها است. این ماهی از خانوادهٔ آزادماهیان بوده و نسبت به تغییرات دما و مواد غذایی حساسیت خاصی از خود نشان می‌دهد و هنگامی که پناهگاه مناسبی برای خود دید به راحتی آنجا را از دست نمی‌دهد و از نوع رنگین‌کمان باهوش‌تر است، همچنین به خاطر شرایط زیستی‌شان به صورت پرورشی نیستند و از دست انسان غذا نمی‌خورند به همین علت کمیابند. ماهیان جوان برعکس ماهی‌های مسن در سطح آب بیشتر یافت می‌شوند، ماهی ماده در سه سالگی و ماهی نر در دو سالگی به سن بلوغ می‌رسند.
دریای خزر .۸۱٪ آب ورودی این دریا را رود بزرگ ولگا تأمین می‌کند. عمق آن از شمال به جنوب افزایش می‌یابد. میانگین ژرفای این دریاچه در ناحیه شمالی کم‌تر از ۱۰ متر، در بخش میانی بین ۱۸۰ تا ۷۸۸ متر و در بخش جنوبی که آب‌های کناره ایران را تشکیل می‌دهد به ۹۶۰ تا ژرفای ۱۰۲۵ متری نیز در ناحیه جنوبی این دریاچه گزارش شده‌است. جهت جریان آب این دریاچه از سمت شمال غربی به جنوب شرقی است. دریای خزر از ۵۷۵ نوع گیاه، ۱۳۳۲ گونه جانور و ۸۵۰ نمونه ماهی برخوردار است؛ و ۹۰ درصد خاویار جهان از این دریای صید می‌شود. مهم‌ترین ویژگی اقتصادی خزر، نفت و گاز است نفت در خزر سال ۱۳۰۲ / ۱۹۲۳ در باکو کشف شد. ذخایر اثبات شده نفت در این دریای ۳۲ میلیارد بشکه می‌باشد و این یعنی حدود ۴ درصد از کل ذخایر نفت خاورمیانه. ذخایر احتمالی نفت این حوزه نیز در حدود ۱۶۳ میلیارد بشکه دیگر برآورد شده‌است.
افغانستان پرندگان شکاری مثل کرکس و عقاب و پرندگان دیگری چون بلدرچین، کبک، قرقاول، پلیکان، و درنا نیز در این کشور حضور دارند. در رودخانه‌ها و دریاچه‌ها و تالاب‌های افغانستان انواع مختلفی از ماهی‌های آب شیرین زندگی می‌کنند. اما تعداد آن‌ها معمولاً زیاد نیست. فقط در رودخانه‌های بخش شمالی هندوکش است که ماهی‌های قزل‌آلا در تعداد فراوان حضور دارند.