mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
تاریخ یهودیان در آلمان تاریخچه یهودیان آلمان به قرون وسطای آغازین (سده‌های ۵ تا ۱۰ میلادی) و قرون وسطای میانه (تقریباً ۱۰۰۰ تا ۱۲۹۹ میلادی) بازمی‌گردد. جامعه یهودیان آلمان تحت حکومت شارلمانی به رشد خود ادامه داد، اما با فرارسیدن جنگ‌های صلیبی آسیب‌های بسیار دید. اتهامات مبتنی بر مسموم کردن منابع آبی و مرگ سیاه (میان ۱۳۴۶–۵۳) باعث کشتار انبوهی از یهودیان آلمان و مهاجرت گسترده ایشان به لهستان شدند. جوامع یهودی شهرهای ماینتس، اشپیر، و ورمس مرکز کار و فعالیت یهودیان در دوران وسطی بودند که در آن‌ها اسقف‌های مسیحی به سرپرستی یهودیان و حفاظت از ایشان می‌پرداختند. نخستین جنگ صلیبی با خود دوره ای از تعقیب و آزار یهودیان را به همراه داشت که در آن ساکنان یهودی بعضی شهرها همچون تری‌یر، وورمس، ماینتز، و کلن به کل قتل‌عام شدند. جنگ بر ضد هوسی‌های از دین برون شده نیز بهانه دیگری برای تعقیب یهودیان داد. تا پایان سده ۱۵ میلادی، نفرت دینی از یهودیان آنان را مسبب همه بدی‌ها به نمایش می‌گذاشت. قساوت‌های کازاک‌های خملنیتسکی در هنام قیامش در ۱۶۴۸ در لهستان باعث مهاجرت دوباره بخشی از این یهودیان به غرب آلمان شدند. با سقوط ناپلئون در ۱۸۱۵، ناسیونالیسم فزاینده به سرکوب یهودیان دامن زد. از اوت تا اکتبر ۱۸۱۹، پوگروم‌هایی که بعدها به شورش‌های هپ-هپ معروف شدند در سراسر آلمان پدید آمدند. در این هنگام، بسیاری از ایالت‌های آلمان به کنار زدن حقوق مدنی یهودیان پرداختند و باعث مهاجرت یهودیان شدند.
کشتار رومبولا کشتار رومبولا اصطلاحی جمعی برای اشاره به کشتار یهودیان در جریان هولوکاست در روزهای ۳۰ نوامبر و ۸ دسامبر ۱۹۴۱ است که در جریان آن حدود ۲۵۰۰۰ تن در جنگل رومبولا در نزدیکی ریگا، لتونی یا در راه رسیدن به آنجا کشته شدند. به استثنای کشتار بابی یار در اوکراین، رومبولا بزرگترین جنایت دو روزهٔ هولوکاست تا زمان به راه افتادن اردوگاه‌های مرگ بود. حدود ۲۴۰۰۰ نفر از قربانیان از جمله یهودیان لتونی از گتو ریگا و تقریباً ۱۰۰۰ نفر نیز از یهودیان آلمانی بودند که با قطار به جنگل منتقل شده بوند.
خشایارشا عهد عتیق از کتاب‌های مقدس یهودیان است. کتاب استر پنجمین بخش از تخش یا همان عهد عتیق است. کتاب استر به شهبانو شدن دختری یهودی به نام استر می‌پردازد. همانا استر همسر یهودی اخشورش، پادشاه پارس است و بسیاری اخشورش را همان خشایارشا می‌دانند. استر جایگزین شهبانوی وَشتی شده‌است تا یهودیان در ایران را از برنامه‌های‌هامان برهاند. هامان وزیر اخشورش فرمان کشتار یهودیان را داده‌است و استر می‌کوشد تا از کشتار یهودیان پیشگیری کند. تلاش او با شکستن فرمان کشتار یهودیان به بار می‌نشیند. هم‌چنین‌هامان به دار آویخته می‌شود (هر ساله جشن پوریم به یادآوری این رهایی برگزار می‌شود).
قطارهای هولوکاست پس از کنفرانس وانزه و تصمیم آلمان نازی به «حل نهایی مسئله یهود»، گتوهای لهستان و دیگر نقاط اروپا برچیده شدند تا یهودیان به اردوگاه‌های مرگ فرستاده شوند. در جریان برچیده شدن این گتوها، قطارهای باری نقشی بسیار اساسی در اجرای «راه حل نهایی» داشتند. رائول هیلبرگ تاریخ‌دان از این قطارها به عنوان «عنصری جدایی‌ناپذیر از ماشین کشتار جمعی» نازی‌ها یاد می‌کند. اگرچه قطارهای حامل زندانیان ظرفیت ریلی‌ای را، که می‌توانست برای انتقال سرباز و مهمات استفاده شود، اشغال می‌کردند، بهره‌گیری از آن‌ها زمان مورد نیاز برای اجرای کشتار در اندازه وسیع را کوتاه می‌کرد. به دلیل آنکه این قطارهای باری – که اغلب برای انتقال دام مورد استفاده قرار می‌گرفتند – به شکل کامل پوشیده بوده و شیشه‌ای به بیرون نداشتند، نیاز به تعداد فراوان سربازان و نیز تخصص مورد نیاز برای آن‌ها کم بود. از این روی، نازی‌ها توانستند با دروغ گفتن دربارهٔ «برنامه بازاستقرار» هم یهودیان گتوها را ترغیب به سوار شدن بر قطارها کنند، و هم وقت کافی برای ساخت تعداد بیشتری اتاق گاز و تجهیزات کشتار جمعی داشته باشند.
اردوگاه مرگ اردوگاه‌های مرگ به مجموعه اردوگاه‌های آلمان نازی در طول جنگ جهانی دوم (۴۵–۱۹۳۹) اطلاق می‌شود که با هدف کشتار سیستماتیک میلیون‌ها تن با گاز و کار شدید تحت گرسنگی ساخته شده بودند. گروه‌های زیادی در دسته قربانیان این اردوگاه‌ها قرار داشتند اما هدف اصلی یهودیان بوده‌اند. این نسل‌کشی «راه حل نهایی» رایش سوم برای مسئله یهودیان بود. تلاش نازی‌ها در نسل‌کشی یهودیان در مجموع به عنوان هولوکاست شناخته شده‌است.
تاریخ یهودیان در لهستان وضعیت یهودیان در لهستان به تدریج کمی بدتر شد. این بدتر شدن به دلیل دیدگاههای کلیسای کاتولیک و قدرت امپراطوری آلمان بود. در این زمان معمولاً کلیسا به دنبال از بین بردن حقوق یهودیان و آزار آنها بود در حالی که معمولاً حاکمان لهستان به دلیل ارزش اقتصادی طرفدار آنان بودند. در سال ۱۳۴۸ اولین اتهام خون به یهودیان در لهستان وارد شد. اولین حمله به یهودیان در سال ۱۳۶۷ بود؛ ولیکن به طور کلی یهودیان در لهستان وضعیت بسیار بهتری نسبت به اروپای غربی داشتند و بسیاری از یهودیان آلمان به لهستان مهاجرت کردند.
تاریخ یهودیان در لهستان تاریخ یهودیان در لهستان به حدود ۸۰۰ سال پیش باز می‌گردد. برای قرنها لهستان بزرگترین مرکز یهودیان در سراسر دنیا بود. به دلیل تساهل مذهبی، لهستان جزو معدود کشورهای اروپایی برای یهودیان بود؛ ولیکن بعد از تجزیه لهستان در سال ۱۷۷۲ میلادی یهودستیزی در لهستان شدت گرفت. در زمان جنگ جهانی دوم بیشتر یهودیان لهستان به دست آلمان نازی از بین رفتند که به واقعه هولوکاست منجر شد. بعد از فروپاشی کمونیسم در لهستان تلاش زیادی برای زنده کردن مجدد فرهنگ یهودی در لهستان صورت گرفته است.
الی ویزل آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ میلادی با الحاق اتریش به خاک آلمان و حمله این کشور به چکسلواکی و لهستان، دنیا را به جنگ خونینی کشاند که به کشتار دستجمعی یهودیان منجر شد. تنفر هیتلر، نازی‌ها و متحدان آنها نسبت به اقوام دیگر بخصوص یهودیان در حدی بود که بنا بر محاسبات موثق بیش از شش میلیون یهودی و میلیونها مخالف سیاسی، کولی و اقلیت‌های ملی در اردوگاه‌های اجباری یا کوره‌های آدم سوزی جان خود را از دست دادند.
گتو ویلنا جمعیت یهودیان ویلنیوس در آستانه هولوکاست کمینه ۶۰ هزار تن بود؛ برخی تخمین‌ها آن را نزدیک به ۸۰ هزار تن نیز ذکر کرده‌اند، که شامل پناهندگانی می‌شود که از لهستان اشغالی توسط آلمان به سوی شرق پناه آورده بودند، اما منهای تعداد کمی از یهودیانی است که موفق به فرار به اتحاد جماهیر شوروی شده بودند. آدم‌ربایی و کشتار یهودیان در شهر پیش از راه‌اندازی گتو توسط نیروهای در حال پیشروی آلمان آغاز شد و در نتیجه تقریباً ۲۱٬۰۰۰ قربانی پیش از ۶ سپتامبر ۱۹۴۱ اعدام شدند.
تاریخ یهودیان در لهستان در بین سالهای ۱۰۲۵ میلادی تا ۱۵۶۹ میلادی لهستان راحتترین کشور اروپایی برای یهودیان بود. در این زمان لهستان، «بهشت یهودیان» نامیده می‌شد و تنها کشوری در اروپا بود که حملات علیه یهودیان در آن صورت نمی‌گرفت. بر اساس بعضی تخمینها در قرن ۱۶ میلادی سه چهارم یهودیان دنیا در لهستان زندگی می‌کردند. از قرن ۱۷ به بعد به دلایل مذهبی، لهستان تساهل مذهبی خود را از دست داد. بعد از اینکه در سال ۱۷۹۵ میلادی لهستان تحت کنترل امپراتوری روسیه قرار گرفت قوانین یهودستیزانه یهودی از این کشور وارد لهستان شد. بعد از جنگ جهانی اول لهستان استقلال خود را بازیافت و دوباره به مرکز یهودیان تبدیل شد.
تاریخ یهودیان در لهستان با ازدواج شاهزاده مجارستان با شاهزاده لهستان لیتوانی و لهستان تبدیل به یک کشور شدند. در سال ۱۳۸۸ یهودیان لیتوانی تمامی حق و حقوق یهودیان لهستان را به دست آوردند؛ ولیکن کلیسا به شدت با یهودیان مخالف بود و تلاش زیادی برای مقابله با آنان می‌کرد. اتهام خون به یهودیان وارد شد. در زمان شیوع طاعون بسیاری حملات به یهودیان انجام شد. در زمان کسیمیر چهارم وضعیت یهودیان بدتر شد.
تاریخ یهودیان در لهستان در بین دو جنگ جهانی لهستان دوباره استقلال خود را بازیافت. یهودیان نقش مؤثری در این بازیابی استقلال داشتند. بعد از جنگ جهانی اول کشورهای غربی و ایالات متحده بسیار نگران وضعیت یهودیان در لهستان بودند و وودرو ویلسون رئیس جمهور آمریکا شخصاً هیاتی را مأمور تحقیق در این زمینه کرد. در بین دو جنگ جهانی یهودستیزی در لهستان شدت یافت. در این زمان ملیگرایان لهستانی یهودیان را سرمنشاء بسیاری مشکلات لهستان می‌دانستند. این یهودستیزی باعث تشدید ملیگرایی یهودی در بین یهودیان و علاقه بیشتر آنها به جنبش صهیونیسم شد. در اواخر دهه ۳۰ درگیریهای بین مسیحیان جنتیل و یهودیان در لهستان شدت گرفت. کلیسای کاتولیک نیز نقش زیادی در تهییج مردم علیه یهودیان داشت. در زمان حمله آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹ یهودستیزی در لهستان به اوج خود رسیده بود.
کریستوفر براونینگ براونینگ به ویژه با کتاب ۱۹۹۲ خود با عنوان «مردان معمولی: گردان پلیس ذخیره ۱۰۱ و راه حل نهایی در لهستان» شناخته می‌شود که در آن وی به بررسی آلمان واحد ذخیره ۱۰۱ "اوردنونگس‌پولیتزای" (پلیس نظم)، که مسئول چندین کشتار و به‌صف‌کشی یهودیان برای تبعید به اردوگاه‌های مرگ نازی‌ها بود، می‌پردازد. نتیجه‌گیری از این کتاب، که تا حدودی تحت تأثیر آزمایش‌های معروف میلگرم در دهه ۱۹۷۰ بود، این بود که مردان واحد ۱۰۱ به دلیل اطاعت از اقتدار و فشار نظیر دست به کشتار زدند.
تاریخ یهودیان در لهستان یهودیان از خاورمیانه نشات گرفتند. مهاجرت آنها به اروپا از حرکت آنها به یونان شروع شد. اولین حضور یهودیان در یونان به حدود سال ۳۰۰ قبل از میلاد باز می‌گردد. در امپراطوری روم در قرن اول قبل از میلاد نیز یهودیان زیادی حضور داشتند. در قرون ابتدایی میلادی یهودیان در فرانسه و آلمان حضور داشتند. بعد از اینکه یهودیان در فرانسه و آلمان مورد تبعیض و فشار قرار گرفتند به لهستان و لیتوانی فرار کردند. اولین یهودیان در قرن ۱۰ میلادی به لهستان رسیدند. حضور یهودیان باعث گسترش تجارت با اوکراین و بخارا شد. یکی از این یهودیان که با نام اندولوسی خود ابراهیم ابن یعقوب شناخته می‌شود اولین کسی است که در نوشتارهای خود از لهستان نام برده است. اولین دانشمند یهودی در لهستان یهودا ها-کوهن بود.
تاریخ یهودیان در لهستان بعد از اخراج یهودیان از اسپانیا در سال ۱۴۹۲ میلادی یهودیان زیادی به لهستان مهاجرت کردند. در زمان زیگمونت اول یهودیان در لهستان بسیار در راحتی بودند. در این زمان حدود سه چهارم یهودیان تمامی دنیا در لهستان زندگی می‌کردند. یکی از مهمترین دانشمندان یهودی در این زمان موسی ایسرلس بود که در تلمود و کابالا مهارت زیادی داشت.
آینزاتس‌گروپن با شروع حمله به شوروی در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱، مأموریت آینزاتس‌گروپن همانند مأموریت آن‌ها در لهستان بود؛ با این تفاوت که فعالیت آن‌ها باید بر روی کشتار یهودیان و کمیسارهای حزب کمونیست اتحاد شوروی متمرکز می‌شد. در نامه‌ای که هایدریش به تاریخ ۲ ژوئیه ۱۹۴۱ به رهبران اس‌اس و پلیس فرستاد، گفته شده بود که تمامی مقامات ارشد و میانی کمینترن، تمامی اعضای ارشد و میانی کمیته‌های استانی و شهرستانی حزب کمونیست، اعضای رادیکال حزب کمونیست، کمیسارهای خلق و یهودیان در حزب و مقامات دولتی بایستی اعدام شوند. وی اعلام کرده بود که هر گونه فعالیت از طرف ساکنان قلمروهای تصرف‌شده علیه یهودیان باید مورد تشویق قرار گیرد.
الکساندر کشژانوسکی کشژانوسکی که به دنبال ساخت یک اتحاد ضد آلمانی طولانی مدت بود مذاکراتی را با نیروهای مقاومت بلاروس و لیتوانی داشت که ثمری نداشت، همچنین او دستوراتی را داده بود که به موجب آن نباید با هیچ گروه قومی از جمله یهودیان بدرفتاری شود. مذاکرات با شوروی نیز چندان ثمری نداشت زیرا استالین نمی‌خواست پس از پایان جنگ لهستان بار دیگر مستقل شود و شوروی باید کنترل نواحی که در سال ۱۹۳۹ از لهستان اشغال نموده بود را بازپس می‌گرفت. روابط میان شوروی و دولت در تبعید لهستان که ووادیسواف سیکورسکی رهبری آن را بر عهده داشت همواره متشنج بود که پس از کشف شواهد کشتار لهستانی‌ها توسط شوروی در کاتین به شدت وخیم شد.
کشتار گورستان کیلتس کشتار گورستان کیلتس به تیرباران یهودیان توسط پلیس آلمان نازی در شهر کیلتس لهستان اشغالی گفته می‌شود که در ۲۳ مه ۱۹۴۳ و در جریان جنگ جهانی دوم رخ داد. در این رویداد ۴۵ کودک یهودی که از برچیده شدن گتو کیلتس جان سالم به در برده و در کنار پدر و مادر خود، که در اردوگاه‌های کار اجباری کیلتس مشغول به کار بودند، قرار داشتند، به گورستان پاکوچ در آن شهر برده شده و به دست گردان‌های پلیس نظم آلمان به قتل رسیدند. سن این کودکان از ۱۵ ماهگی تا ۱۵ سالگی بود.
کشتارهای پیاشنیتسا تعداد دقیق کشته‌شدگان ناشناخته است، اما تخمین‌ها میان ۱۲٬۰۰۰ تا ۱۴٬۰۰۰ قربانی را شامل می‌شوند. بیشتر آنها روشنفکران لهستانی از پومرانی گدانسک بودند، اما لهستانی‌ها، یهودیان، چک‌ها و زندانیان آلمانی بیمارستان‌های روان‌پزشکی موجود در دولت عمومی و رایش سوم نیز شامل کشته‌ها می‌شدند. پس از اردوگاه کار اجباری اشتوتهوف، پیاشنیتسا بزرگترین محل کشتار غیرنظامیان لهستانی توسط آلمانی‌ها در پومرانی بود و به همین دلیل، گاه به عنوان «کاتین دوم» یا کاتین پومرانی» شناخته می‌شود. این کشتار نخستین قساوت نازی‌ها با ابعاد بزرگ در لهستان اشغالی بود.
تاریخ یهودیان در لهستان در زمان اولین جنگ صلیبی تعداد زیادی از یهودیان به لهستان مهاجرت کردند. در این زمان تحت حکمرانی بولسلاو سوم یهودیان در زمینهای تحت حکومت او زندگی می‌کردند. یهودیان اقتصاد لهستان را به طور کامل در اختیار داشتند و حتی بر روی سکه‌های لهستان در این زمان زبان عبری وجود دارد. یهودیان در این زمان طبقه میانی اجتماع بین زمینداران اشرافی و کارگران آنها بودند.
نخستین جنگ صلیبی در سطح محلی، موعظه‌های نخستین جنگ صلیبی باعث برپایی و ارتکاب کشتار راینلاند علیه یهودیان شد. برخی از مورخان از این واقعه به‌عنوان «نخستین هلوکاست» یاد می‌کنند. در پایان سال ۱۰۹۵ م و آغاز سال ۱۰۹۶ م و ماه‌ها پیش از حرکت و برپایی رسمی جنگ صلیبی، در ماه اوت حمله‌هایی به جوامع یهودی در فرانسه و آلمان روی داد. در مهٔ ۱۰۹۶ م امیچو فلونهایم (گاهی با امیچو لاینینگن اشتباه می‌شود) همراه با ۱۵ هزار نفر، به یهودیان در اشپیر و ورمس حمله کرد. در اواخر مه ۱۰۹۶ م، صلیبیون غیررسمی دیگری از شوابن، همراه با فرانسوی‌ها، انگلیسی‌ها، لوتارنژی‌ها و داوطلبان فلامان و ویلیام نجار، همراه با عده‌ای از محلی‌ها، به امیچو پیوسته و او را در انهدام جامعهٔ یهودیان ماینتس، یاری رساندند. در ۲۷ مه و در پی گشوده شدن دروازه‌های شهر ماینتس بر روی امیچو و بی‌نتیجه ماندن درخواست امان‌خواستن یهودیان از اسقف اعظم و امیچو، نبرد میان نیروهای امیچو و یهودیان شروع شد و کشتار یهودیان تا دو روز ادامه یافت. طبق منابع تاریخی یک زن یهودی با دیدن این کشتار، فرزندانش را به دست خود کشت و همچنین کالونیموس بن مشولام، خاخام اعظم ماینتس هنگامی که کشته شدنش را حتمی دید، دست به خودکشی زد. پس از این، یاران امیچو در کلن و دیگران در تری‌یر، مس و دیگر شهرها به اقداماتشان علیه یهودیان ادامه دادند. پیتر زاهد ممکن است که در این خشونت‌ها علیه یهودیان شریک بوده‌باشد. کمی دورتر از آلمان، در شرق بوهم نیز سپاهی ۱۲ هزار نفری که بوسیلهٔ کشیشی به نام فولکمار هدایت می‌شد در ۳۰ ژوئن به یهودیان پراگ حمله کردند. گوتشالک، از مریدان پیتر نیز با سپاهی پانزده‌هزار نفری به کشتار یهودیان رگنسبورگ مبادرت ورزید. سپاه امیچو و فولکمار و گوتشالک، هر کدام جداگانه به‌سوی مجارستان حرکت نموده و بوسیلهٔ سپاه کالمان، پادشاه مجارستان، درهم شکسته شدند و پیروانشان پراکنده گردیدند. گرچه امیچو خودش به خانه بازگشت، اما برخی از آنان برای پیوستن به سپاهیان اصلی صلیبی به راه افتادند. به نظر می‌رسد هدف بسیاری از مهاجمان، تغییر دین اجباری یهودیان با توسل به زور بود، گرچه کسب پول و ثروت از آنان نیز برایشان انگیزه‌هایی ایجاد کرده بود. خشونت فیزیکی علیه یهودیان هیچگاه در میان سیاست‌های رسمی و اعلام شدهٔ مقامات کلیسا و در جهت جنگ صلیبی قرار نداشت؛ و اسقف‌های مسیحی مخصوصاً اسقف کلن، بیشترین تلاششان را برای محافظت از یهودیان انجام دادند. یک دهه پیش از این رویداد، اسقف اشپیر گام‌هایی برای محافظت از یهودیان آن شهر برداشته‌بود. او دیواری به دور محلهٔ یهودیان کشید و نیز از ایشان دربرابر خشونت مسیحیان محافظت نمود و همچنین به خاخام اعظم آن‌ها، حق کنترل موضوعات قضایی در آن محله را اعطا کرد. با این وجود، برخی نیز از آنان دربرابر محافظت کردن یهودیان پول دریافت می‌کردند. این حملات ممکن است در این اعتقاد آنان ریشه داشته باشد که آنان، یهودیان و مسلمانان را به یک اندازه دشمن مسیح می‌دانستند، و دشمنان مسیح مجبور بودند بجنگند یا به دین مسیحیت درآیند. شایعه شده بود که گادفری بوین، از یهودیان کلن و ماینتس پول اخاذی کرده‌است؛ همچنین تعداد زیادی از صلیبی‌ها از این مسئله که چرا آن‌ها باید هزاران مایل سفر کنند تا با بی‌اعتقادان مبارزه کنند، درحالی‌که بی‌اعتقادان بسیاری در همان هنگام و در نزدیکی خانه‌هایشان وجود داشتند، شگفت زده بودند. اکهارت اورا و آلبرت آیکس شخصاً حملات به یهودیان را نظاره‌گر بودند همچنین شاهدان هم‌دورهٔ اصلی در میان جوامع یهودی عبارت‌اند از: فردی ناشناس اهل ماینتس، الیزر بن ناتان و سلومون بارسیمسون.
انریکه کاپریلس رادنسکی انریکه کاپریلس در کاراکاس در ۱۱ ژوئیه ۱۹۷۲ به دنیا آمد. والدین او مونیکا کریستینا رودونسکی بوچنیک و هنریکو کاپریلس گارسیا بودند. پدربزرگ و مادر بزرگ او از یهودیان آشکانزی بودند که از روسیه به لهستان بعد از جنگ جهانی دوم مهاجرت کرده بودند. اجداد او توسط آلمان‌ها در کمپ کشتار تربلینکا در خلال جنگ جهانی دوم کشته شدند. مادر بزرگ مادری او لیلی بوچنیک ۲۰ ماه را در محل انزوای جمعی (یهودیان) در ورشو گذراند. جد والدین کاپریلس آرماندو کاپریلس میرستون یک یهودی اسپانیایی تبار بود.
ارتش آندرس روند عضویت در این گروه موانعی نیز داشت، از آن‌ها به مفقود شدن تعداد زیادی از افسران لهستانی (نتایج کشتار کاتین)، مشکلاتی که شوروی با گروه‌های غیرلهستانی ساکن لهستان داشت (مانند یهودیان، بلاروسی‌ها و اکراینی‌ها). شوروی با قرار دادن ارجحیت‌های پایین برای این افراد به آن‌ها اجازه می‌داد که به شوروی را ترک کنند و به ارتش لهستان در جبههٔ غرب کمک کنند. دیگر مشکل فرماندهان کمپ‌های اردوگاه‌های کار اجباری مانند گولاگ بودند که اجازهٔ خروج لهستانی‌ها را صادر نمی‌کردند، زیرا برای تولیدات پشت جبهه به این افراد نیاز داشتند.
پارتیزان‌های بیلسکی پارتیزان‌های بیِلسکی واحدی از پارتیزان‌های یهودی بودند که یهودیان را از کشتار نجات داده و با نیروهای آلمانی و همپیمانان آن‌ها در اطراف ناواریداک و لیدا در مناطق اشغالی لهستان در جریان جنگ جهانی دوم (اکنون جزئی از بلاروس غربی) به نبرد پرداختند. نام این واحد پارتیزانی از نام خانوادهٔ یهودیِ لهستانی بیلسکی، که سازمان‌دهندهٔ آن بودند، بر آن نهاده شد.
تاریخ یهودیان در لهستان در زمان جنگ جهانی دوم حدود سه میلیون یهودی در لهستان وجود داشتند. در سال ۱۹۳۹ یهودیان سی درصد جمعیت ورشو را تشکیل می‌دادند. بعد از اشغال لهستان به دست آلمان و شوروی، ۶۰ درصد یهودیان لهستان تحت سلطه آلمان و ۴۰ درصد تحت سلطه شوروی بودند. یهودیان زیادی در واقعه هولوکاست در قسمت آلمانی لهستان از بین رفتند.
کشتار تیکوچین صبح روز ۲۴ اوت، آلمانی‌ها اعلام کردند که یهودیان می‌بایست روز بعد در میدان شهر برای سرشماری گرد هم می‌آمدند. در آن هنگام تقریباً ۱۴۰۰ یهودی در تیکوچین زندگی می‌کردند. در ۲۵ اوت، یهودیان با کمک پلیس لهستان توسط آلمانی‌ها در میدان جمع شدند. آلمانی‌ها به منظور آرام کردن جمعیت، به یهودیان گفتند که قرار است آنها را به گتو بیاویستوک بفرستند. مردان به روستای مجاور و از آنجا با کامیون به سمت گودال‌هایی در جنگل واپوخووا (Łopuchowo) رهسپار و به قتل رسیدند. زنان و ناتوان‌ها با کامیون به داخل چاله‌ها رانده شده و به قتل رسیدند. سالخوردگان، ناتوان‌ها و سایر افرادی که در ۲۵ اوت حضور نداشتند، در مجموع حدود ۷۰۰ تن، در ۲۶ اوت به گودال‌ها برده و تیرباران شدند.
عملیات راینهارت پس از آغاز جنگ آلمان و اتحاد جماهیر شوروی، نازی‌ها تصمیم گرفتند تا راه حل نهایی مسئله یهود را در سراسر اروپا به اجرا گذارند. در ژانویه ۱۹۴۲، در جریان جلسه ای پنهانی میان سران آلمان به ریاست راینهارت هایدریش، پیش نویس عملیات راینهارت تهیه شد؛ عملیاتی که به زودی تبدیل به گامی بزرگ در کشتار سیستماتیک یهودیان در اروپای اشغالی، و در آغاز در منطقه دولت عمومی لهستان تحت اشغال، می‌شد. طی چند ماه، سه اردوگاه کاملاً سری (در بلزک، سوبیبور، و تربلینکا) ساخته شدند تا روزانه ده‌ها هزار یهودی را به شکلی کارآمد بکشند. تفاوت این اردوگاه‌های مرگ با دیگر اردوگاه‌های کاری‌ای چون آشویتس و مایدانک در این بود که آشویتس و مایدانک در ابتدا به عنوان اردوگاه‌های کار اجباری فعالیت می‌کردند، اما بعدها به اردوگاه‌های مرگ مجهز به کوره‌های آدم‌سوزی تبدیل شدند. اما بر خلاف اردوگاه‌های کار اجباری که هدف کار و کشتار هر دو در آن‌ها وجود داشت، اردوگاه‌های مرگ عملیات راینهارت هیچ زندانی را نمی‌پذیرفتند، مگر آنکه به عنوان وسیله ای برای پیشبرد تنها هدف این اردوگاه‌ها – که همانا کشتار در مقیاس صنعتی بود – بوده باشد. تعداد بسیار کمی از یهودیان توانستند با موفقیت از مرگ نجات یابند (در بلزک تنها دو نفر). تمام دیگر قربانیان دیگر در بدو ورود کشته می‌شدند.
پوگروم دوروهوی اگرچه دولت رومانی اقداماتی را برای آزار و اذیت یهودیان، از جمله قانون‌های ضدیهودی و توقیف دارایی‌های یهودیان، اتخاذ کرده بود، این عملیات نظامی علیه یهودیان توسط حکومت ترتیب داده نشده بود. هنگامی که حکومت به قصد واحدهای نظامی برای کشتار پی برد، اقدام به ارسال واحدهایی دیر برای پایان دادن به غائله کرد. با این حال، مسئولان این کشتار هیچ‌گاه دادگاهی نشدند.
مقاومت یهودی در اروپای تحت اشغال آلمان یهودیان عمدتاً در اروپای شرقی اقدام به مقاومت غیر مسلحانه می‌کردند. برای نمونه، یهودیان جوان غذا را به درون گتو قاچاق می‌کردند یا زندانیان اردوگاه‌های مرگ را به‌طور پنهانی به جنگل‌های اطراف سوبیبور و تربلینکا می‌بردند، در حالی که همتایانشان در اروپای غربی دست به مقاومت مسلحانه می‌زدند. میان آوریل و مه ۱۹۴۳، پس از اینکه مشخص شد قرار است آلمانی‌ها ساکنان باقی مانده گتو را به تربلینکا اخراج کنند، یهودیان اسلحه به دست گرفتند و علیه نازی‌ها قیام کردند. یهودیان ورشو از سازمان نبرد یهود (ŻOB) و اتحادیه نظامی یهود (ŻZW)، با تعدادی اسلحه کمری و کوکتل مولوتف با آلمانی‌ها جنگیدند، و مقاومت لهستان نیز برای پشتیبانی از آن‌ها از بیرون اردوگاه اقدام به حمله کرد. پس از نبردهای شدید، نیروهای آلمانی که دست بسیار بالاتری داشتند گتو ورشو را آرام کردند و همه ساکنان باقیمانده را کشتند یا به مراکز کشتار تبعید کردند.
اردوگاه مرگ خلمنو اردوگاه مرگ خلمنو از بزرگترین اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها بود که توسط رژیم نازی در سال ۱۹۴۱ در ۵۰ کیلومتری شهر لودتس ساخته شد. خلمنو، اولین مرکز کشتار بود که وارتگاو (بخشی از لهستان که ضمیمه آلمان شد) دایر گشت. در آنجا، اکثر یهودیان و کولی‌ها در کامیون‌های سیار گاز به قتل رسیدند.
کشتار راینلاند در سطح محلی، موعظه‌های نخستین جنگ صلیبی باعث برپایی و ارتکاب کشتار راینلند علیه یهودیان شد؛ برخی از مورخان از این واقعه به‌عنوان «نخستین هلوکاست» یاد می‌کنند. در پایان سال ۱۰۹۵ و آغاز سال ۱۰۹۶ و ماه‌ها پیش از حرکت و برپایی رسمی جنگ صلیبی؛ در ماه اوت، حمله‌هایی به جوامع یهودی در فرانسه و آلمان روی داد. در ماه مه ۱۰۹۶ امیچو فلونهایم (گاهی با امیچو لاینینگن اشتباه می‌شود) به یهودیان در اشپیر و ورمس حمله کرد. دیگر صلیبیون غیررسمی از شوابن، که بوسیلهٔ هارتمن دیلینگن رهبری می‌شدند، همراه با فرانسوی‌ها، انگلیسی‌ها، لوتارنژی‌ها و داوطلبان فلامان، که بوسیلهٔ دروگو نل رهبری می‌شدند و ویلیام نجار، همراه با عده‌ای از محلی‌ها، به امیچو پیوستند و او را در انهدام جامعهٔ یهودیان ماینتس در پایان ماه مه، یاری رساندند. در ماینتس، یک زن یهودی وقتی این کشتار را دید، فرزندانش به دست خود کشت همچنین رئیس خاخام، کلونیموس بن مشولام، از آنجایی که کشته شدنش را نزدیک می‌دید، دست به خودکشی زد. پس از این، گروه امیچو در کلن و دیگران در تری‌یر، مس و دیگر شهرها به اقداماتشان ادامه دادند. پیتر راهب ممکن است که در این خشونت‌ها علیه یهودیان شریک بوده‌باشد؛ و کمی دورتر، سپاهی که بوسیلهٔ کشیشی به نام فولکمار، هدایت می‌شد نیز به یهودیان در شرق بوهم حمله کرد. سپاه امیچو، بدون توقف به‌سوی مجارستان حرکت نمود، اما بوسیلهٔ سپاه کالمان، پادشاه مجارستان شکست خورد. پیروانش پراکنده شدند؛ گرچه امیچو خودش به خانه بازگشت اما برخی از آنان برای پیوستن به سپاه‌های اصلی به را افتادند. به نظر می‌رسد بسیاری از مهاجمان می‌خواستند با زور، دین یهودیان را تغییر بدهند، اگرچه کسب پول و ثروت از آنان، نیز برایشان انگیزه‌ای ایجاد کرده بود. خشونت فیزیکی علیه یهودیان هیچگاه از سیاست‌های رسمی مقامات کلیسا و برای جنگ صلیبی محسوب نمی‌شد؛ و اسقف‌های مسیحی مخصوصاً اسقف کلن، بیشترین تلاششان را برای محافظت از یهودیان انجام دادند. یک دهه پیش از این رویداد، اسقف اشپیر، گام‌هایی برای محافظت از یهودیان آن شهر با ساخت دیواری به دور محله‌شان و نیز محافظت از آنان دربرابر خشونت مسیحیان، انجام داد و همچنین به رئیس خاخام آن‌ها، حق کنترل موضوعات قضایی در آن محله را اعطا کرد. با این وجود، برخی نیز از آنان دربرابر محافظت کردن یهودیان، پول دریافت می‌کردند. این حملات ممکن است، در این اعتقاد آنان ریشه داشته باشد که آنان، یهودیان و مسلمانان را به یک اندازه دشمن مسیح می‌دانستند، و دشمنان مجبور بودند بجنگند یا به دین مسیحیت درآیند. شایعه شده بود که گادفری بوین، از یهودیان کلن و ماینتس پول اخاذی کرده‌است؛ همچنین تعداد زیادی از صلیبی‌ها از این مسئله که، چرا آن‌ها باید هزاران مایل سفر کنند تا با بی‌اعتقادان مبارزه کنند، درحالی‌که بی‌اعتقادان بسیاری در همان هنگام و در نزدیکی خانه‌هایشان وجود داشتند، شگفت زده شده‌بودند. اکهارت اورا و آلبرت اکس شخصاً حملات به یهودیان را نظاره‌گر بودند همچنین، شاهدان هم‌دورهٔ اصلی در میان جوامع یهودی، عبارت‌اند از: ناشناس ماینتس، الیزر بن ناتان و سلومون بار سیمسون.
گتو ریگا اگرچه گتو ریگا به شکل یک گتوی کامل شناخته می‌شود، در واقعیت این گتو از چند «گتو» درون خود تشکیل شده بود. پس از کشتار رومبولا، یهودیان لتونیایی باقی‌مانده در منطقه کوچکی درون گتوی اصلی مستقر شدند. این گتو که با عنوان «گتوی کوچک» شناخته می‌شد به دو بخش مجزای مردانه و زنانه تقسیم می‌شد. بعدها با ورود یهودیان آلمانی، بخش‌های دیگری به گتوی ریگا افزوده شد که با عنوان «گتوی آلمانی» شناخته می‌شدند.
هولوکاست در لهستان در ۲۰ ژانویه ۱۹۴۲ و در حین کنفرانس وانزه در نزدیکی برلین، دبیرکل دولت عمومی یوزف بولر از راینهارد هایدریش درخواست کرد تا اجرای «راه حل نهایی برای مسئله یهود» را هر چه سریع‌تر پیش برد. کشتار صنعتی توسط گازهای اتراق داخلی پیشتر در طی چند هفته در اردوگاه مرگ خلمنو و زیر لفافه برنامه بازاستقرار آزمایش شده بود. به همه زندانیان گتوها گفته شده بود که در حال فرستاده شدن به اردوگاه‌های کار اجباری هستند، و از آن‌ها خواسته شده بود تا برای زندگی در آنجا وسایل خود را جمع کنند. بسیاری از یهودیان به اینکه در حال بازاستقرار هستند باور پیدا کردند چرا که این سیاست پیشتر در هنگام گتوسازی انجام شده بود. در همین حال، اندیشهٔ کشتار دسته‌جمعی توسط اتاق‌های گاز از سپتامبر ۱۹۴۱ در جریان طرح نیسکو مورد بحث قرار گرفته بود، و خود پیش‌درآمدی بر عملیات راینهارد به رهبری اودیلو گلوبوکنیک شد که دستور داد اردوگاه‌های مرگ بلزک، سوبیبور، و تربلینکا ساخته شوند. در مایدانک و آشوویتس، به‌کارگیری اتاق‌های گاز در مارس و مه ۱۹۴۲ شروع گشت و برای نخستین بار از سیکلون ب برای کشتار دسته‌جمعی بهره گرفته شد. از ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۴ و در جریان اوج هولوکاست، پاکسازی میلیون‌ها یهودی از لهستان و دیگر نقاط اروپا در ۶ اردوگاه مرگ جریان داشت. همه مراکز کشتار در کمال محرمانگی توسط نازی‌ها و با کمک نیروهای اوکراینی تراونیکی طراحی و ساخته شدند. شهروندان از نزدیک شدن به این مراکز منع شدند و در صورتی که در نزدیکی ریل‌های قطار دیده می‌شدند به آن‌ها شلیک می‌شد.
ناصر مکارم شیرازی مکارم شیرازی کشتار یهودیان توسط رژیم نازی در جریان جنگ دوم جهانی را خرافه کشورهای غربی نامید و گفت: هولوکاست خرافه‌ای بیش نیست و مقامات اسرائیل می‌خواهند که همهٔ مردمان جهان آن را بپذیرند. آمریکایی‌ها و غربی‌ها متأثر از خرافهٔ جدیدی تحت عنوان هولوکاست هستند، در حالی که حقیقت این مطلب اصلاً روشن نیست. محققان در این باره زندانی می‌شوند به محض اینکه می‌خواهند بدانند که آیا کشتار یهودیان در جریان جنگ دوم جهانی حقیقتاً روی داده یا اینکه بالعکس یهودیان آن را برای مظلوم نمایی ساخته‌اند.
کشتار ۲۹ اکتبر ۱۹۴۱ در کاوناس کشتار ۲۹ اکتبر ۱۹۴۱ در کاوناس معروف به عملیات بزرگ، بزرگترین کشتار جمعی یهودیان لیتوانیایی بود.
جنگ صلیبی عوام‌الناس پیتر زاهد ممکن است که در این خشونت‌ها علیه یهودیان شریک بوده‌باشد. کمی دورتر از آلمان، در شرق بوهم نیز سپاهی ۱۲ هزار نفری که به‌وسیلهٔ کشیشی به نام فولکمار هدایت می‌شد در ۳۰ ژوئن به یهودیان پراگ حمله کردند. گوتشالک، از مریدان پیتر نیز با سپاهی پانزده‌هزار نفری به کشتار یهودیان رگنسبورگ مبادرت ورزید. سپاه امیچو و فولکمار و گوتشالک، هر کدام جداگانه به‌سوی مجارستان حرکت نموده و به‌وسیلهٔ سپاه کالمان پادشاه مجارستان درهم شکسته شدند و پیروان‌شان پراکنده گردیدند. گرچه امیچو خودش به خانه بازگشت اما برخی از آنان برای پیوستن به سپاهیان اصلی صلیبی به راه افتادند.
هولوکاست در لهستان بر خلاف دیگر اردوگاه‌های کار اجباری نازی که در آن‌ها از زندانیان سراسر اروپا برای کار اجباری و کمک به ماشین جنگی نازی بهره‌کشی می‌شد، اردوگاه‌های مرگ تنها برای هدف پاکسازی سریع یهودیان لهستانی و خارجی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. مسئولان و ناظران این اردوگاه‌ها مستقیم به هیملر در برلین گزارش می‌دادند، و هیملر نیز بشخصه جریان پاکسازی را اداره می‌کرد اما مسئولیت کار در لهستان را به گلوبوکنیک سپرد. انتخاب منطقه مناسب برای اردوگاه‌ها، ساخت آن‌ها و آموزش کارکنانشان شبیه به برنامه تی۴ بود که پیشتر برای کشتار دسته‌جمعی از راه عقیم‌سازی اجباری در آلمان طراحی و توسعه داده شده بود.
آینزاتس‌گروپن تا آن زمان این گروه ۲٬۷۰۰ نفر عضو داشت. با حمله به لهستان، این واحدها شروع به کشتار روحانیون، معلمان، دانشمندان و اشراف لهستانی کردند. آینزاتس‌گروپن افرادی که اس‌اس نامشان را تا می ۱۹۳۹ در لیست کتاب پیگرد ویژه لهستان جمع‌آوری کرده بود، با کمک گروه شبه‌نظامی فولکس‌دویچه زلبست‌شوتز که اعضای آن از اقلیت آلمانی لهستان تشکیل شده‌بودند، پیدا می‌کرد و به‌قتل می‌رساند. دیگر اعضای اس‌اس، ورماخت و اورپو نیز در این رشته کشتارها شرکت داشتند. تقریباً تا پایان سال ۱۹۳۹، ۶۵٬۰۰۰ شهروند لهستانی به‌قتل رسیدند. علاوه بر این افراد، آن‌ها یهودیان، کولیها، فاحشگان و بیماران ذهنی را نیز قتل‌عام می‌کردند. بیماران روانی در لهستان در ابتدا با شلیک گلوله به‌قتل می‌رسیدند اما از بهار ۱۹۴۱ استفاده از ون‌های گاز برای این کار رایج شد. هفت گردان آینزاتس‌گروپن در لهستان بودند که هر کدام به چهار آینزاتس‌کماندو تقسیم می‌شدند:
ویلهلم بوگر پس از جنگ، بوگر پس از مدتی زندگی با نام و نشان دروغین در سال ۱۹۵۹ دستگیر شد و به جنایات جنگی که در آشویتس مرتکب شده بود متهم شد. در ۲۰ اوت ۱۹۶۵، محاکمه او بخشی از دادگاه آشویتس در فرانکفورت شد که توسط دادگاه عالی فرانکفورت تحت نظر قاضی اصلی هانس هافمایر به جرم همدستی در قتل یهودیان برگزار شد. پس از شهادت شاهدان عینی، وی سرانجام به جرم قتل در کمینه ۵ مورد، کشتار جمعی در کمینه ۱۰۹ مورد و کمک گروهی برای کشتار جمعی به حبس ابد محکوم شد.
کشتار کیلتس در طول اشغال لهستان توسط آلمان، کیلتس و روستاهای اطراف آن توسط نازی‌ها از یهودیان کاملاً پاکسازی شدند. در تابستان سال ۱۹۴۶ تعدادی یهودی که بسیاری از آنها ساکنان قبلی کیلتس بودند که از اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها یا پناهندگی در اتحاد جماهیر شوروی بازگشتند. حدود ۱۶۰ نفر از آنها در یک ساختمان واحد ساکن شدند که توسط کمیته یهودی در خیابان کوچکی به نام پلانتی در مرکز شهر اداره می‌شد.
آراس کماندو واحد آراس کماندو به‌طور فعال در انواع جنایات نازی‌ها، از جمله کشتار یهودیان، مردم کولی، و بیماران روانی، و همچنین اقدامات تنبیهی و کشتار غیرنظامیان در امتداد مرز شرقی لتونی با اتحاد جماهیر شوروی شرکت داشت. این گروه در مجموع حدود ۲۶۰۰۰ یهودی را به قتل رساند. از مهمترین موارد، شرکت این واحد در کشتار دسته‌جمعی یهودیان در گتو ریگا، و نیز چندین هزار یهودی تبعیدی از آلمان در رویداد موسوم به کشتار رومبولا در ۳۰ نوامبر و ۸ دسامبر ۱۹۴۱ بود. برخی از افراد آراس کماندو همچنین به عنوان نگهبان در اردوگاه کار اجباری سالاسپیلس کار می‌کردند.
کشتار پالمیری بهترین مستند این کشتار در ژوئن ۱۹۴۰ بود که ۳۵۸ نفر از اعضای نخبگان سیاسی، فرهنگی و اجتماعی لهستان در یک کشتار جمعی به قتل رسیدند. بنابر این پالمیره یکی از بدنام‌ترین مکان‌های جنایات و اماکن کشتار جمعی آلمان نازی در لهستان است، این مکان در کنار کشتار کاتین به نمادی از محل کشته شدن لهستانی‌ها به نام اینتلیجنتسیا در حین جنگ جهانی دوم به‌شمار می‌رود.
گتو ریگا پس از کشتار رومبولا، ساختار گتو عوض شد. یهودیان لتونیایی که از کشتار جان سالم به در برده بودند در محدودهٔ «گتوی کوچک» محاصره شدند که شامل دو ناحیه مردانه و زنانه می‌شد. در کنار این محدودهٔ کوچک، گتوی دیگری تشکیل شد که ساکنانش را یهودیان تبعیدی از رایش تشکیل می‌دادند. به این گتو «گتوی آلمانی» گفته می‌شد.
راه حل نهایی راه حل نهایی برنامهٔ آلمان نازی برای کشتار جمعی سیستماتیک یهودیان در طول جنگ جهانی دوم بود که موجب به وقوع پیوستن هولوکاست شد. هاینریش هیملر طراح اصلی آن بود و آدولف هیتلر آن را راه حل نهایی مسئله یهود نامید.
کنیسه حییم در جنگ جهانی دوم مهاجران لهستانی وارد ایران شده و یهودیان ایرانی مهماندار یهودیان لهستان می‌شوند و در کنار کنیسه حیییم، لهستانی‌ها یک کنیسه مختص خود بانام کنیسه دانیل می‌سازند. بعدها این کنیسه هم در اختیار یهودیان ایرانی قرار گرفت. کنیسه حییم در یکی از مناطق تاریخی و گردشگری تهران قرار گرفته است. «این دروازه خداوند است، عادلان داخل خواهند شد.» جمله‌ای که بالای عبادتگاه اصلی این کنیسه به خط عبری نوشته شده است.
هولوکاست راینهارد هایدریش، فرماندار بوهم و موراوی، پیشنهاد نگهداری یهودیان لهستان در گتوهایی در شهرهای اصلی را داد؛ جایی که در آن یهودیان برای کار در مراکز صنعتی جنگی آلمان بهره گرفته می‌شدند. گتوها را در شهرهایی که دارای دسترسی به سامانه خط آهن بودند قرار دادند تا به گفتهٔ هایدریش، «در آینده امکان اخراج و کنترل [یهودیان] بهتر فراهم باشد». در جریان بازجویی آدولف آیشمان در ۱۹۶۱، او به یاد می‌آورد که منظور از این «اخراج در آینده»، همان «پاکسازی فیزیکی» بوده‌است.
آدولف هیتلر هولوکاست و جنگ آلمان در شرق از باورهای دیرینه هیتلر مبنی بر دشمنی یهودیان با مردم آلمانی و نیاز به «لبنسراوم» (فضای حیاتی) جهت گسترش آلمان سرچشمه می‌گرفتند. تمرکز هیتلر بر اروپای شرقی از آن جهت بود که با شکست لهستان و اتحاد شوروی و سپس با بیرون کردن یا کشتار یهودیان و اسلاوها از آنجا، فضای لازم را برای گسترش خاک آلمان فراهم آورد. طرح جامع برای شرق شامل منتقل کردن جمعیت مناطق اشغالی اروپای شرقی و اتحاد شوروی به سیبری غربی، استفاده از آن‌ها به عنوان نیروی کار اجباری یا کشتارشان بود. قرار بود مناطق فتح شده توسط مردمان آلمانی یا «آلمانی‌شده» استعمار شود. هدف آن بود که پس از فتح شوروی این برنامه اجرا شود، اما چون عملیات نظامی شکست خورد، هیتلر آن را جلو انداخت. در ژانویه ۱۹۴۲، او تصمیم گرفت که یهودیان، اسلاوها و دیگر دیپورتی‌هایی که آن‌ها را مناسب نمی‌یافت، باید کشته شوند.
کشتار کامیانتس-پودیلسکی شهر کامیانتس-پودیلسکی که اکنون در جنوب غربی واقع اوکراین است، بخشی از جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین بود که در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱ در مراحل آغازین عملیات بارباروسا با ورود نیروهای آلمانی مستقر در لهستان اشغالی مورد حمله قرار گرفت. . اندکی پس از آنکه پادشاهی مجارستان (متحد آلمان) در ۲۷ ژوئن ۱۹۴۱ به جبهه جنگ در شوروی وارد شد، مقامات سازمان مسئول اتباع خارجی مقیم مجارستان تصمیم به اخراج یهودیان خارجی از خاک آن کشور گرفتند؛ کسانی که بیشترشان را بیشتر یهودیان لهستانی و روسی تشکیل می‌دادند، اما پناهندگان زیادی از اروپای غربی نیز در میانشان وجود داشتند. یهودیانی که تا آن هنگام نتوانسته بودند به راحتی تابعیت مجارستان را به دست بیاورند نیز در برابر اخراج به همان اندازه آسیب‌پذیر بودند. در نتیجه، بسیاری از یهودیان مجارستانی که نمی‌توانایی اثبات تابعیت خود را نداشتند نیز اخراج شدند.
پوگروم یدوابنه آگاهی از این کشتار تنها پس از تلاش فیلمسازان، روزنامه نگاران و دانشگاهیان لهستانی، به ویژه با انتشار نسخه انگلیسی کتاب "" از یان گروس در سال ۲۰۰۱، همگانی شد. توجه عمومی به این حادثه باعث تحقیقات رسمی در مورد کشتارها در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۳ توسط مؤسسه یادبود ملی لهستان شد، که تأیید کرد عاملان اصلی کشتار، لهستانی‌های بومی بوده‌اند. این یافته‌ها باعث بهت شدیدی در میان مردم لهستان شدند، چرا که روایت‌های رایج مربوط به هولوکاست در لهستان را، که در آن‌ها عاملان آلمانی معرفی می‌شدند و نه لهستانی، به چالش می‌کشیدند. در مراسم یادبود سال ۲۰۰۱ در یدوابنه، رئیس‌جمهور الکساندر کواشنیوسکی به نمایندگی از کشور عذرخواهی کرد، عذرخواهی که توسط رئیس‌جمهور برونیسواو کوموروفسکی در سال ۲۰۱۱ نیز تکرار شد.
فلیکس لانداو فلیکس لانداو (۲۱ مه ۱۹۱۰، وین، اتریش - ۴ آوریل ۱۹۸۳) یک افسر اس‌اس آلمان نازی با درجه "هاوپت‌شارفورر" و از اعضای آینزاتس‌کماندو در طول جنگ جهانی دوم بود، که نخست در لووف، لهستان (امروزه لویو، اوکراین)، و بعدها در دروهوبیچ خدمت کرد. او از جمله برنامه‌ریزان اصلی کشتار یهودیان گالیسیا به‌شمار می‌رفت. او به خاطر دفتر خاطرات روزانه خود و نیز رهاندن موقت هنرمند یهودی-لهستانی برونو شولتس از مرگ در سال ۱۹۴۲ مشهور است. لانداو از هنر شولتس خوشش آمد، از او محافظت کرد و برایش غذای اضافی تهیه کرد. در برابر، او به شولتس دستور داد مجموعه‌ای از نقاشی‌های دیواری بر پایه افسانه‌های برادران گریم را برای اتاق خواب پسر جوان خود به تصویر بکشد. لانداو همچنین مأمور اس‌اسی بود که به نظارت بر ماریا آلتمن، قهرمان اصلی فیلم "زن طلایی‌پوش" در سال ۲۰۱۵، گماشته شده بود.
عملیات راینهارت در کراکوف عملیات راینهارت در کراکوف که اغلب با نام رمز اصلی آن در آلمانی به صورت "Aktion Krakau" (اکتسیون کراکاو) خوانده می‌شود، عملیاتی بزرگ توسط آلمان نازی بود که در سال ۱۹۴۲ علیه یهودیان لهستانی کراکوف اجرا شد. ریاست این عملیات را رهبر اس‌اس و پلیس، یولیان شرنر، از وافن اس‌اس بر عهده داشت. این به‌صف‌کشی بخشی از فعالیت‌های مرتبط با عملیات راینهارت در سراسر کشور بود؛ عملیات کشتار یهودیان لهستانی در دولت عمومی تحت فرماندهی اودیلو گلوبوکنیک.
کشتار پوناری تعداد کل قربانیان تا پایان سال ۱۹۴۴ میان ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تن بود. طبق نبشی قبر که پس از جنگ توسط نیروهای جبهه دوم بلاروسی اتحاد جماهیر شوروی انجام شد، اکثریت قربانیان (۵۰٬۰۰۰–۷۰٬۰۰۰ تن) یهودیان لهستانی و لیتوانیایی از شهرهای نزدیک متعلق به لهستان و لیتوانی بودند، در حالی که بقیه را در درجه نخست لهستانی‌ها (حدود ۲۰٬۰۰۰) و روس‌ها (حدود ۸۰۰۰) تشکیل می‌دادند. به گفته مونیکا تومکیویچ، نویسنده کتابی در مورد کشتار پوناری مربوط به سال ۲۰۰۸، ۸۰ هزار تن در کشتارها کشته شدند؛ از جمله ۷۲٬۰۰۰ یهودی، ۵۰۰۰ زندانی شوروی، میان ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ لهستانی، ۱۰۰۰ تن که به عنوان کمونیست یا فعال شوروی نامیده شده بودند، و ۴۰ کولی.
گتو کراکوف گتو یهودیان کراکوف یکی از پنج گتو اصلی است که توسط رایش سوم در دولت عمومی در جریان اشغال لهستان توسط ارتش آلمان در جنگ جهانی دوم ساخته شد.
یودنرات "یودنرات"ها به عنوان ابزاری در دست آلمانی‌ها برای اعمال قوانین ضدیهودی خود در مناطق اشغالی به‌شمار می‌رفتند و هیچ گونه اختیاری از خود نداشتند. در شکل ایدئال خود، یک "یودنرات" متشکل از یک ربی و دیگر افراد صاحب‌نفوذ در جامعه یهودی می‌بود. این گروه‌ها با واسطه‌گری میان آلمان و مردم محلی گاه در جهت تأمین هدف آلمانی‌ها در جلوگیری از مقاومت مسلحانهٔ یهودیان عمل می‌کردند، و گاه با چانه زدن با نیروهای آلمانی اقدام به تهیه مواد غذایی برای ساکنان گتوها می‌کردند. وجود این شوراها اما تأثیری در سرنوشت نهایی یهودیان ساکن اروپا نداشت؛ به گفته مایکل برنباوم: «در تحلیل نهایی، یودنرات هیچ گونه تأثیری بر نتیجه نهایی دهشتناک هولوکاست نداشت؛ ماشین کشتار جمعی نازی‌ها تنها مسئول این تراژدی بود، و یهودیان مناطق اشغالی، به ویژه در لهستان اشغالی، آنقدر ضعیف بودند که توانایی جلوگیری از آن را نداشتند.»
کی‌یف اولین اطلاعات در مورد زندگی یهودیان در این شهر به قرن دهم میلادی برمی‌گردد. از جمله مورخانی یهودی که در مورد جامعه بزرگ یهودیان کیف کتاب نوشته‌اند می‌توان بنیامین تودلی و پرهام رگنسبورگ نام برد. بیشتر یهودیان کیف بازماندگان یهودیان لهستان بودند که در پی حمله مغول‌ها به لهستان نابود شده یا فرار کردند. در طول این دوران یهودیان دو بار در سال‌های ۱۴۵۹ و ۱۶۱۹ از کیف اخراج و مجدداً به این شهر بازگشتند. سال ۱۶۴۸ سال سختی برای یهودیان کیف بود. در آن سال کیف به پادشاهی مسکو الحاق گردیده و در سال ۱۶۵۴ سکونت یهودیان در کیف ممنوع گشت و این ممنوعیت با تجزیه لهستان در سال ۱۷۹۳ لغو شد و یهودیان توانستند به کیف وارد شوند. امروزه در کیف ۲۰٬۰۰۰ ِیهودی زندگی می‌کنند. در این شهر دو مدرسه یهودی و دو کنیسه به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
کریستوفر براونینگ براونینگ مقامات دولت عمومی لهستان اشغالی را به دو جناح تقسیم می‌کند. «تولیدگرایان» که هوادار بهره‌کشی از یهودیان گتوها را به عنوان منبع کار اجباری برای کمک به پیروزی در جنگ بودند، در حالی که «فرسایش‌گرایان» خواهان آن بودند که به یهودیان اجازه داده شود از گرسنگی یا در اثر بیماری بمیرند. در همان حین، درگیری‌هایی میان اس‌اس و هانس فرانک، فرماندار کل لهستان اشغالی، وجود داشت. نیروهای اس‌اس از طرح نیسکو برای ایجاد «اقامتگاهی ویژه یهودیان» در لوبلین، لهستان اشغالی، طرفداری می‌کردند که قرار بود تمام یهودیان آلمان بزرگ، لهستان و چکسلواکی سابق به آن تبعید شوند. فرانک با این تصور که اس‌اس می‌خواهد یهودیان را وبال گردن قلمرو خود کند با «طرح لوبلین/نیسکو» مخالفت کرد. فرانک و هرمان گورینگ آرزو داشتند که دولت عمومی لهستان «انبار غله» رایش شود و با طرح‌های پاکسازی قومی هاینریش هیملر و آرتور گرایزر به عنوان مخل اقتصاد بودن، مخالفت داشتند.
ناکام ناکام یا Nokmim عنوان سازمانی مسلح از سربازان یهودی بود که پس از جنگ جهانی دوم عوامل کشتار یهودیان در هلوکاست را شکار و ترور می‌کردند. ادعا شده‌است که حییم وایزمن نخست وزیر وقت اسراییل این عملیات را تأیید کرده بوده‌است. ادعا شده که این سازمان طرحی برای قتل ۶ میلیون نفر از جمعیت آلمان در ازای کشتار یهودیان در هلوکاست در نظر داشته‌است تا با مسمومیت منجر به قتل این افراد شود.
لهستان و سلاح‌های کشتار جمعی شناخته شده نیست یا تصور نمی‌شود که لهستان دارای سلاح‌های کشتار جمعی باشد. در طول جنگ سرد، کلاهک‌های هسته‌ای شوروی در لهستان ذخیره شد و برای استقرار در ارتش خلق لهستان تعین شد. لهستان همچنین با روسیه برای کمک به از بین بردن ذخایر بزرگ سلاح‌های شیمیایی و بیولوژیکی توسعه یافته توسط کشورهای پیمان ورشو همکاری می‌کرد. لهستان پروتکل ژنو را در ۴ فوریه ۱۹۲۹ تصویب کرد
زیو ژابوتینسکی در سال‌های ۱۹۳۰ ژابوتینسکی به شدت نگران یهودیان در لهستان، مجارستان و رومانی بود. او برنامه‌ای برای تخلیه ناگهانی تمامی این یهودیان و انتقال آن‌ها به فلسطین تهیه کرد. ژابوتینسکی با سران دولت‌های لهستان، مجارستان و رومانی ملاقات کرد و تأیید آن‌ها را برای برنامه تخلیه خود گرفت؛ ولیکن این برنامه در بین یهودیان لهستان با سئوال روبرو شد زیرا آنان اعتقاد داشتند که فرار آن‌ها همان چیزی است که یهودستیزان لهستانی می‌خواهند. این برنامه قرار بود در ده سال اجرا شود ولیکن دولت انگلستان آن را وتو کرد و چایم وایزمن در سازمان یهودیان دنیا نیز آن را رد کرد. ژابوتینسکی به شدت در این زمان مقالاتی در مورد یهودستیزی در لهستان و آماده بودن آن برای انفجار نوشت. در مورد اینکه آیا ژابوتینسکی هولوکاست را پیش‌بینی کرده بود اختلاف نظر وجود دارد.
پوگروم شچوچین در شب ۲۵ ژوئن طی سه رویداد یهودیان توسط لهستانی‌ها به قتل رسیدند. در بیست و هشتم ژوئن، اوباش تبر به دست حدود سیصد تن از یهودیان را در یک کشتار وحشیانه کشتند. اوباش لهستانی با تمرکز بر خانواده‌های ثروتمند، تمام اعضای خانواده‌ها را از میان بردند و اجساد را در گودال‌های ضد تانک بیرون شهرک انداختند. این کشتار را خایه سوئیکا-گلدینگ، یکی از بازماندگان یهودی محلی، گواهی داد. وی جزئیات این کشتار، از جمله تلاش‌های زنان یهودی برای توسل به کشیش‌های محلی و روشنفکران لهستانی به منظور جلوگیری از کشته شدنشان و رد متعاقب آن درخواست‌ها، را شرح داد. زنان سرانجام به یک واحد در حال عبور از نیروهای آلمانی مراجعه کردند، که پس از دریافت صابون، قهوه و کار داوطلبانه از سوی زنان، مداخله کرد و جلوی کشتار را گرفت.
کشتار کامیانتس-پودیلسکی مجارها یهودیان را سوار بر واگن‌های باری کردند و آنها را به کروسمزو (یاسینیا فعلی در اوکراین) نزدیک مرز پیش از جنگ مجارستان و لهستان بردند و در آنجا با انتقال از مرزهای پیشین شوروی به آلمانی‌ها تحویل داده شدند. تا ۱۰ اوت ۱۹۴۱، تقریباً ۱۴٬۰۰۰ یهودی از مجارستان به قلمروهای تحت کنترل آلمان تبعید شدند. یهودیانی که در اختیار آلمانی‌ها قرار گرفتند، و اغلبشان هنوز در واحدهای خانوادگی خویش به سر می‌بردند، ناچار شدند از کولومیا به سمت کامیانتس-پودیلسکی حرکت کنند.
بریدن و سوزاندن بریدن و سوزاندن، ببُر و بسوز یا زمین‌سوزی، یکی از روش‌های کشاورزی بدوی است که طی آن با بریدن و سوزاندن گیاهان جنگلی، یک قطعه زمین برای کشاورزی آماده می‌شود. از آنجا که چوب مرده بهتر از چوب زنده می‌سوزد، در این روش، کشاورزان نخست در آغاز فصل خشکی، در تنه درختان با تیشه و تبر شکاف‌های عمیقی ایجاد می‌کنند و بعد از چند ماه که درخت مرده یا نیمه‌مرده شد، آن را می‌سوزانند.
چوب‌بر در قاره آمریکای شمالی به کسی که کارش درخت‌بری و الوارسازی است چوب‌بُر لامبرجک یا درخت‌انداز می‌گویند. چوب‌بر یک کارگر در صنعت چوب‌بری است که برداشت اولیه از محصولات جنگل شغل اوست. ریشه این اصطلاح به زمانی در آمریکا باز می‌گردد که از ابزارهای دستی برای بریدن درختان استفاده می‌شد. کار آن چوب‌بران سخت و طاقت‌فرسا بود و درآمد کمی به دست می‌آوردند.
تخته آشپزخانه تخته آشپزخانه یک تختهٔ محکم برای قرار دادن اجسام رو آن جهت بریدن یا قطعه قطعه کردن است. اکثراً تختهٔ آشپرخانه را برای آماده‌سازی غذا در آشپزخانه استفاده می‌کنند ولی گاهی انواع دیگری از آن را جهت بریدن مواد خوام مثل چرم یا پلاستیک استفاده می‌کنند. تختهٔ آشپزخانه معمولاً از چوب یا پلاستیک ساخته می‌شود. اما گاهی از مواد دیگری مانند شیشه، استیل یا سنگ مرمر برای ساخت آن استفاده می‌کنند. استفاده از این مواد نسبت به چوب یا پلاستیک کار تمیز کردن تخته آشپرخانه را پس از استفاده ساده‌تر می‌کند، اما ممکن است به چاقو صدمه بزند.
چوب موازنه چوب مُوازنه یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک هنری است. این ابزار تنها توسط بانوان ژیمناستیک‌کار بکار می‌رود. این ابزار از چهارچوبی از جنس فلز (بیشتر فولاد) و تیری چوبی با روکش جیر یا چرم ساخته می‌شود. حداکثر زمان تمرین با چوب موازنه یک دقیقه و سی ثانیه است.
اره دم روباه اره دم روباه یا اره دستی وسیله‌ای با دسته معمولاً چوبی برای بریدن طولی چوب‌ها در امتداد الیاف آن و در یک خط مستقیم (اره شکاف‌زن) یا برش عرضی عمود بر الیاف چوب (اره قطع‌کن) به کار می‌رود.
سختی روش‌های دیگر سختی سنجی نیز برای سایر مواد وجود دارند. برای سنجش سختی انواع چوب‌ها از روشی به نام Janka استفاده می‌شود که اساس آن این است که با چه نیرویی بر حسب پوند نیرو (Ibf) می‌توان نیمی از یک گلوله با قطر ۰/۴۴۴ اینچ را درون چوب فروبرد. بدین ترتیب انواع چوب‌ها را طبقه‌بندی شده د و معیاری برای آسان بودن یا دشواری بریدن یا میخ کاری چوب به دست می‌آید که به عنوان راهنمایی برای چگونگی کاربرد آن‌ها بر اساس استحکام به کار می‌رود.
اره نواری از ماشین اره نواری در کارهای مختلفی مانند قوس بری، برش طولی، بریدن چوبهای ظریف، بریدن فاق و زبانه و تبدیل گرده بینه‌های چوب به الوار و تخته، قطع کردن چوبهای ضخیم و سایر کارهای دیگر می‌توان استفاده نمود، و در بعضی از اره‌ها می‌توان کار اره را کج کرده و برشهای زاویه‌ای و زوایای مرکب ایجاد نمود.
صیقل دادن صیقل دادن با توپ، جایگزینی برای سایر عملیات تکمیل حفره مانند؛ ساییدن، سنگ زنی یا جلا دادن است. ابزار جلا سازی از یک یا چند توپ بزرگ تشکیل شده‌است که از طریق یک سوراخ رانده می‌شوند. این ابزار شبیه سوهان است، اما به جای بریدن مواد، آن را از سر راه شخم می‌زند.
صیقل کاری صیقل دادن با توپ جایگزینی برای سایر عملیات تکمیل حفره مانند؛ ساییدن، سنگ زنی یا جلا دادن است. ابزار جلا سازی از یک یا چند توپ بزرگ تشکیل شده‌است که از طریق یک سوراخ رانده می‌شوند. این ابزار شبیه سوهان است، اما به جای بریدن مواد، آن را از سر راه شخم می‌زند.
تیغ تیغ به هر ابزار یا بخشی از یک ابزار، جنگ‌افزار یا دستگاه گفته می‌شود که دارای یک لبهٔ تیز برای بریدن، قطع‌کردن یا ایجادِ شکاف است. از شمشیر، خنجر و کارد می‌توان به‌عنوان انواعی از تیغ نام برد. امروزه به وسیله‌ای که پیرایشگران برای اصلاح سر و و مو از ته استفاده می‌کنند اطلاق می‌شود.
کنده‌کاری روی چوب کنده‌کاری روی چوب خود انواعی دارد چون خراطی، ساخت تندیس‌های چوبی، مُنَبَّـت‌کاری، مُعرّق‌کاری و خاتم‌کاری. این هنرها با بهره‌گیری از ابزار برش تیز مانند اسکنه و مغار و ابزار کوبشی نظیر پتک دستی انجام می‌گیرند.
گوریل در سپتامبر ۲۰۰۵ یک گوریل دو سال و نیمه در حالی که در یک پناهگاه با سنگ در حال شکستن یک بادام بود دیده شده و زمانی استفاده کردن از ابزار در گوریل‌ها دیده شده که شامپانزه‌ها ۴۰ سال زودتر استفاده از ابزار در طبیعت را می‌دانستند و بسیار عالی از یک چوب برای شکار کردن موریانه‌ها استفاده می‌کردند. داستان‌هایی در میان مردم بومی رواج دارد که گوریل‌ها در دفاع از خود در برابر حیوانات درنده از سنگ و چوب استفاده می‌کنند. گوریل‌ها دارای دستی نیمه دقیق هستند و مطمئناً می‌توانند از هر نوع ابزار ساده و اسلحه استفاده کنند.
اتودسک تری‌دی‌اس مکس به مدد استفاده از ابزار جدید Wood procedural Map میتوانیم تکسچرهای چوب را با جزئیات و تنظیمات کامل تولید کنیم. این ابزار شامل پریست هایی برای چند نوع چوب از جمله افرا، گیلاس و بلوط میباشد و برای موتور رندرهای آرنولد و Scanline قابل دسترسی است.
شامپانزه معمولی همچنین دیده شده‌است که شامپانزه‌های جنگلی در گینه در آفریقا از سنگ‌های تیز و ابزار چوبی برای بریدن و قطعه قطعه کردن میوه‌ها بر روی سندان‌های سنگی استفاده می‌کنند.
گوریل بر پایه مشاهدات تیم «توماس برور» در جامعه حفظ حیات وحش در سپتامبر ۲۰۰۵ گوریل‌ها اکنون توانایی استفاده ابزار در طبیعت را دارند. یک گوریل ماده در پارک ملی کنگو مشاهده شده‌است که از یک چوب برای سنجش عمق یک باتلاق استفاده می‌کرده‌است و ماده دیگری دیده شده که از یک تکه چوب به عنوان تکیه‌گاه در زمانی که می‌خواست ماهیگیری کند استفاده کرده‌است. این نشان می‌دهد که گوریل‌ها استفاده از ابزار را هم‌اکنون فراگرفته‌اند.
خمیربر خمیربُر یا مخلوط‌کن خمیر یکی از لوازم آشپزخانه و آماده‌سازی موادغذایی است که برای ترکیب کردن یک مادهٔ جامد مانند انواع چربی از آن استفاده می‌شود. نوعی ابزار است که معمولاً از نوار فلزی باریک یا سیم ساخته شده که به یک دسته متصل است. با فشار دادن آن به پایین و بر روی مواد باعث بریدن و مخلوط شدن مواد با یکدیگر می‌شود. این ابزار همچنین برای خرد کردن چربی ( چربمایه، کره ، چربی گوشت) به قطعات کوچکتر استفاده می‌شود.
نارون چینی نارون‌ها، گردوی گرمسیری و زبان‌گنجشک همه دارای چوب بسیار سخت و محکمی هستند که آنها را برای مواردی مانند دسته ابزار، کمان و چوب بیس‌بال محبوب کرده است. نارون چینی سخت‌ترین نارون محسوب می‌شود. به دلیل سختی، استحکام و مقاومت بالا در برابر شکافتن، نارون چینی از همه چوب‌ها برای دسته‌های اسکنه و موارد مشابه استفاده می‌شود. از چوب نارون چینی بیشتر برای مبلمان، کابینت، روکش و کفپوش چوبی سخت استفاده می‌شود و همچنین استفاده‌های تخصصی مانند ساخت کمان بلند و دسته ابزار است. بیشتر چوب‌های الوار شده تجاری به‌طور مستقیم به جای تولیدکنندگان خرده‌فروشی چوب به تولیدکنندگان منتقل می‌شود.درون‌چوب نارون چینی از رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز تا برنزه یا گوشتی رنگ متغیر است در حالی که برون‌چوب درخت به رنگ سفید نزدیک می‌شود. گره چوب اغلب زیبا و چشمگیر هستند. برخلاف نارون‌های دیگر نارون چینی تازه بریده دارای بوی فلفلی و تند است. در حالی که به راحتی می‌چرخد ​​و بدون تراش یک خراط خوب صیقل می‌گیرد و جزئیات را به خوبی حفظ می‌کند، چوب الیافی معمولاً برای حکاکی یا ابزارهای دستی بسیار سخت در نظر گرفته می‌شود. نارون چینی حاوی سیلیس است که بر چاقوها و اره‌های برقی سخت است، اما به راحتی سنباده می‌شود. مانند دیگر چوب‌های دارای گره در هم تنیده، سطوح باید بسیار تیز نگه داشته شوند تا از پاره شدن در حاشیه گره چوب جلوگیری شود. در بخار به راحتی خم می‌شود، پیچ‌ها را خوب نگه می‌دارد اما سوراخ‌های اولیه و سرپیچ شدن مورد نیاز است. این چوب تمایل به چوب «سرزنده» دارد و هنگام خشک شدن تمایل به پیچ خوردن و کج شدن دارد. این چوب مقاوم در برابر آب به راحتی بیشتر لک می‌گیرد.
چوب‌پنبه عایق و غیرقابل نفوذ (درمقابل مایعات و گازها) بوده و نرم، سبک و دارای چگالی ناچیز است و بریدن و شکل‌دهی آن بسیار ساده است. از نظر خواص فیزیکی بسیار شبیه به کوتین () می‌باشد.
چوب‌خط در اصطلاح وقتی می‌گویند «چوب‌خط کسی پر شده» یعنی دیگر فرصتی برای انجام آن کار خاص وجود ندارد یا شخص دیگر حق چیزی را ندارد یا مدت آن چیز تمام شده و راه حل دیگری ندارد. در کل به معنای اتمام و پایان زمان انجام کار می‌باشد. چوب‌خط در زندان‌ها هم برای نشان دادن روزهای سپری شده در زندان و تقویم امروزی است. اولین مورد موجود چوب‌خط ساخته شده به وسیله پلینیوس (۲۳–۷۹ بعد از میلاد) از بهترین چوب‌ها برای خیاط‌ها ساخته شد و مارکوپولو در سفرنامه خود دربارهٔ استفاده این ابزار در چین مطالبی را نوشته‌است.
خراطی در خراطی چوب از دستگاه تراش افقی نسبت به تراش چوب استفاده می‌کنند. از جمله این آثار که سابقهٔ تاریخی دارد، می‌توان به حجاری‌های تخت جمشید نقوشی از تخت و چهارپایه سلطنتی و عودسوز را می‌توان نام برد. در هنر خراطی هرچه چوب فشرده‌تر و محکم‌تر باشدمی توان به کارهای ظریف تر پرداخت و همچنین دوام آن بیشتر می‌شود. یک نمونه از انواع چوب خراطی می‌توان به چوب سپیدار اشاره کرد. وسیله کاران‌ها درقدیم چهارچوبی بود که رکاب داشت که سروته چوب را به دهانه ان محکم کرده و توسط کمانی چوب با حرکت دورانی حول محور خود می‌چرخد. امروزه این دستگاه برقی شده وکار خراطان تاحدودی راحت شده، نوع دیگر ابزار (مغار) است که سر آن شبیه ناخن می‌باشد. مغار به چوبی که حول محور خود می‌چرخد، فشار وارد نموده تا شکل مورد نظر را خراطی کند. خراطی دارای مغارهای مخصوص به خود می‌باشد که بسیار نفیس و گران‌قیمت هستند از جمله مغار گلویی، مغار شفره، سر نیزه، الماسه، تخت بزرگ، تخت کوچک، قاشقی و… می‌باشد امروزه خراطی کاری پر هزینه است زیرا قیمت چوب از طرفی و قیمت ابزار آلات صنعتی از سویی دیگر باعث افزایش هزینه‌ها و کم بود مشتری شده‌است.
هنری مودسلی هنری مودسلی (۲۲ اوت ۱۷۷۱–۱۴ فوریه ۱۸۳۱) مبتکر انگلیسی ماشین آلات صنعتی، ابزار و قالب ساز، و مخترع بود. او از پیشگامان تأسیس کننده فناوری ماشین‌ابزار محسوب می‌شود. اختراعات او پایه و اساس مهمی برای انقلاب صنعتی بود. اختراع هنری مودسلی، که یک ماشین ابزار، برای بریدن فلز بود، در حدود سال ۱۸۰۰، ساخت رزوه با اندازه‌های استاندارد را عملی کرد. اندازه‌های استاندارد رزوه، امکان تعویض قطعات و توسعهٔ تولید انبوه را فراهم کرد.
پسر معدن‌کار از اواخر ۱۵۹۰ که انگلستان با سرمای سخت مواجه شد مصرف زغال‌سنگ رواج فراوان یافت و این بدین دلیل بود که چارلز اول پادشاه انگلستان بریدن چوب‌های درختان جنگل را ممنوع کرد، و اعلام کرد که چوب‌های جنگلی فقط مختص ناوگان دریایی سلطنتی است. یک طبقه متوسط تازه به‌دوران رسیده نیاز به شیشه پنجره داشت، و کوره‌های صنعت شیشه‌سازی هم عمدتاً زغال مصرف می‌کردند؛ و چون زغال چوب نایاب شد این بخش صنعت به زغال‌سنگ روی آورد. همچنین مصرف زغال‌سنگ در کوره‌های ذوب‌آهن که اخیراً برای ساخت توپ ابداع شده بود رو به افزایش نهاد.