mteb/MIRACLReranking huggingface dataset:
زمین‌لرزه احتمالی تهران رشد شهری در تهران به شکل نادرست انجام شده و حدود ۸ میلیون نفر از جمعیت تهران در ناحیهٔ بسیار خطرناک قرار دارند. یک تحقیق زمین‌شناسی پیش‌بینی می‌کند که زلزله‌ای با بزرگی حدود ۷ ریشتر در تهران ۶۴۰٬۰۰۰ مسکن را از مجموع ۱٬۱۰۰٬۰۰۰ مسکن ویران کرده و علاوه بر این بیش از یک میلیون و نیم از جمعیت تهران را کشته و حدود چهار میلیون و سیصد هزار نفر را زخمی‌کند. به‌گفتهٔ ریفات لطیفی، متخصص جراحی بالینی در دانشگاه آریزونا، حدود ۲۰ درصد از مرگ‌های مربوط به این زمین‌لرزه احتمالی در ۲ ساعت اول اتفاق می‌افتد که از جمله دلایل اصلی آن خفگی در اثر استنشاق گرد و غبار، فشار بر قفسه سینه، شوک افتادن قند خون یا سرمازدگی می‌باشد. بقیه ۸۰ درصد مرگ و میر در ۳ روز اول اتفاق می‌افتد و دلیل آن از دست دادن آب بدن، سرمازدگی، نشانگان له شدن، نارسایی کلیوی، عفونت زخم، یا گندخونی می‌باشد. در سال ۱۳۹۲، به نقل از مهرداد حلوایی دبیر کمیتهٔ دفع آفات شهری و صنعتی شهرداری تهران عنوان گردید که اگر زلزله‌ای جدی در تهران به وقوع بپیوندد، موش‌ها در زیر زمین، زیرآوار ماندگان را تا رسیدن نیروهای امدادی می‌خورند و زنده نخواهند گذاشت؛ این ادعا بعد از آن توسط اسماعیل کهرم استاد دانشگاه و مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأیید شد. گسل‌های تهران شامل گسل مُشاء - فَشَم، گسل شمال تهران، گسل نیاوران، گسل تِلو پایین، گسل محمودیه و گسل شیان و کوث می‌شود و این گسل‌ها خطرناک می‌باشد. طبق محاسبات علی درویش زاده (پدر علم زمین‌شناسی ایران)، این دوره برای تهران ۱۵۰ سال است در حالی که از وقوع آخرین زمین‌لرزهٔ بزرگ آن ۱۸۰ سال گذشته. این تأخیر ۳۰ ساله به این معنی است که زمین‌لرزهٔ بعدی، احتمالاً شدت و بزرگی بیشتری خواهد داشت. انرژی زمین در حال جمع شدن در گسل هاست و زلزله بعدی تهران قابلیت وقوع تا ۸ ریشتر را دارد. گسل شمال ری، گسل جنوب ری، گسل کهریزک، گسل گرمسار، گسل پیشوا، گسل پارچین هستند؛ البته گسل‌های فرعی زیادی در سطح شهر تهران وجود دارد مانند نارمک، شادآباد، داوودیه، عباس‌آباد، باغ فیض و … بر پایهٔ پژوهش گروه همکاری‌های بین‌المللی ژاپن جایکا (JICA) از این میان احتمال فعال شدن سه گسل مشا، جنوب ری و شمال تهران تشخیص داده شد که فعال شدن هر کدام خسارات و شدت گوناگونی را در هر منطقه از تهران در پی خواهد داشت. البته در ماهیت گسل ری تردید وجود دارد.
زمین‌لرزه سه نوع عمده از گسل وجود دارد که ممکن است موجب زلزله بشوند: نرمال، معکوس (محوری) و ضربه‌ای-لغزشی. گسل‌های نرمال و معکوس نمونه‌هایی از شیب - لغزش هستند، که در آن جابه جایی در امتداد گسل در جهت شیب و حرکت بر روی آن‌ها شامل مؤلّفهٔ عمودی می‌شود. گسل نرمال عمدتاً در حوزه‌هایی رخ می‌دهد که پوسته مانند مرز واگرا در حال تمدید شدن است. گسل معکوس در مناطقی که پوسته مانند مرز همگرا در حال کوتاه شدن است رخ می‌دهد. گسل‌های ضربه‌ای - لغزشی ساختمان‌های شیب داری دارند که دو طرف گسل به صورت افقی در کنار یکدیگر می‌لغزند؛ مرزهای تبدیلی نوع خاصی از گسل ضربه‌ای – لغزشی هستند. زلزله‌های بسیاری ناشی از جنبش در گسل‌هایی هستند که شامل هر دو نوع شیب - لغزش و ضربه‌ای- لغزشی است، این لغزش به عنوان مورب شناخته شده‌است.
محمودیه (تهران) محلهٔ محمودیه بر روی گسلی به همان نام قرار گرفته‌است. گسل محمودیه به طول حداقل ۱۱ کیلومتر و امتداد شرقی-غربی، در گستره محمودیه تا پایان بزرگراه چمران و شمال هتل استقلال دیده می‌شود. این گسل به همراه گسل‌های نیاوران و گسل شمال تهران (که تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر می‌گیرد) منطقهٔ شمیرانات و به‌طور کلی شمال تهران را به یکی از حساس‌ترین نقاط این شهر به هنگام زلزله بدل کرده‌است.
تالاب میقان مرز اصلی بین ارتفاعات منطقه و تالاب توسط دو گسل اصلی تلخاب و تبرته قطع می‌شود. جابجایی و حرکت این گسل‌ها موجب زلزله‌های نسبتاً خفیفی می‌شود. وجود این گسل‌ها باعث شد تا در سال ۱۳۹۰ موجی از زلزله‌های خفیف بین ۲٫۵ تا ۴٫۵ ریشتر در منطقه اتفاق بیفتد. زمین شناسان احتمال داده‌اند که در سطح زیر تالاب گنبدهای نمکی وجود دارد و منشأ این زلزله‌ها از شکست پوسته‌های نامقاوم گنبدهای نمکی است.
ساوه ساوه از نظر مطالعات زلزله در محدوده محدوده زلزله خیزی بالا قرار دارد. وجود گسل هندس در ۱۸ کیلومتری جنوب شهر در لرزه خیزی این منطقه تأثیر بسیاری دارد.
گسل زاگرس بلند گسل زاگرس بلند لرزه‌خیز و طولانی است و از نزدیکی خرم‌آباد عبور می‌کند. شهرهای الشتر و فیروزآباد نیز در فرادیواره گسل مرتفع زاگرس قرار گرفته‌اند. فعالیت این گسل باعث زمین‌لرزه ۱۳۹۹ لرستان به بزرگی ۵٫۱ شد.
گسل‌های ایران بیشتر گسل‌های زمین‌لرزه‌ای شناخته‌شده ایران طول بیش از ۴۰ کیلومتر دارند و همه آن‌ها با زمین‌لرزه‌های مخرب با بزرگی بیش از ۷ همراهند. در همه حالت‌ها جهت گسل‌های زمین‌لرزه‌ای ایران گویای جهت فشاری در راستای شمال شمال‌شرقی - جنوب جنوب‌غربی است که با جهت حرکت شمال‌شرقی صفحه عربستان هماهنگی دارد.«مناطق کم خطر زلزله در ایران». ۲۰۱۷. جستجوگر اخبار تی نیوز Tnews.Ir. Accessed December 31 2017. http://tnews.ir/news/b44c101773523.html.
پس‌لرزه در بسیاری از نواحی دنیا در هنگام وقوع زلزله، انرژی کرنشی ذخیره شده در گسل های فعال با اولین شکست سیستم گسلی به طور کامل آزاد نمی شود. بنابر این وجود تنش های بالا در موقعیت های مختلف شکستگی متوالی سیستم گسلی را تا برقراری پایداری کامل در سیستم گسل به همراه دارد. این شکست های متوالی در طول قطعات گسل منجر به زلزله های متوالی می شود.
زمین‌لرزه زمین لرزه‌های ثبت شده بر پایهٔ بزرگی به این شرح می‌باشند به منظور تعیین احتمال فعالیت‌های لرزه‌نگاری آینده، زمین شناسان و دانشمندان سنگ‌های منطقه را بررسی می‌کنند تا تعیین کنند اگر سنگ‌ها به نظر «فشرده» می‌رسد. مطالعهٔ گسل‌های یک منطقه به مطالعهٔ زمان سپری شده برای تشکیل فشار کافی برای وقوع زلزله توسط گسل نیز به عنوان یک تکنیک پیش‌بینی، کمک می‌کند. اندازه‌گیری‌ها بر اساس میزان انرژی کرنش انباشته در گسل در هر سال، زمان سپری شده از آخرین زلزله بزرگ، و انرژی و قدرت آخرین زلزله بنا می‌شوند. تمام این حقایق به دانشمندان اجازه می‌دهد میزان فشار لازم برای ایجاد گسل زلزله را تعیین کنند. اگرچه این روش بسیار مفید است، آن را تا به حال تنها در گسل سان آندریاس کالیفرنیا اجرا کرده‌اند. امروزه راه‌هایی برای محافظت و آماده‌سازی محل‌های احتمالی زمین لرزه از آسیب شدید وجود دارد که از طریق فرایندهای زیر است: مهندسی زلزله، آمادگی دربرابر زلزله، ایمنی لرزه‌ای خانواده، دایر کردن تجهیزات لرزه‌ای (از جمله اتصالات، مواد و روش‌های خاص)، خطر زلزله، کاهش حرکت زمین لرزه، و پیش‌بینی زلزله. مقاوم‌سازی لرزه‌ای این است که ساختارهای موجود را نسبت به فعالیت‌های زمین لرزه، حرکت زمین یا شکست خاک ناشی از زلزله مقاوم تر و بهتر کند. با درک بهتر از تقاضا لرزه‌ای در سازه‌ها و با تجربه‌های اخیر زمین لرزه‌های بزرگ در نزدیکی مراکز شهری، نیاز به مقاوم‌سازی لرزه‌ای هرچه بیشتر است. قبل از معرفی کدهای مدرن لرزه در اواخر ۱۹۶۰ برای کشورهای توسعه یافته (آمریکا، ژاپن و …) و در اواخر ۱۹۷۰ برای بسیاری از دیگر نقاط جهان (ترکیه، چین و …)، سازه‌های بسیاری بدون جزئیات کافی برای محافظت و تقویت لرزه‌ای طراحی شده بودند. با در نظر گرفتن مشکل قریب‌الوقوع، کارهای تحقیقاتی مختلفی انجام گرفت. علاوه بر این، دستورالعمل‌های فنی برای ارزیابی لرزه‌ای، در سراسر جهان ایجاد و بازسازی شده‌اند و به چاپ رسیده‌اند—مانند ASCE - SEI ۴۱ و دستورالعمل انجمن مهندسی زلزله نیوزیلند (NZSEE).
جغرافیای تهران در علم زلزله‌شناسی گسل‌هایی برای بشر خطرناک شناخته می‌شوند که حداقل ۱۰ کیلومتر طول داشته و جوان (فعال) هم باشند (گسل فعّال گسلی است که در ده هزار سال گذشته حداقل سبب یک زمین لرزه شده باشد). گسل شمال تهران بزرگ‌ترین گسل شهر است که در جنوب دامنه رشته‌کوه البرز و در شمال شهر تهران قرار دارد. این گسل از لشکرک و سوهانک آغاز شده تا فرح‌زاد و حصارک و از آن‌جا به سمت غرب امتداد یافته است. این گسل در مسیر خود، نیاوران، تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر می‌گیرد. گسل مهم دیگر گسل ری است که با توجه به مقاوم نبودن ساختمان‌های جنوب تهران در صورت فعال شدن بسیار پرتلفات خواهد بود. این گسل از جاده خاوران شروع شده و با گذر از دولت‌آباد و حرکت بر مسیر جاده کمربندی تهران در حد نصاب کوره‌های آجرپزی چهاردانگه به پایان می‌رسد. نقشه گسل‌های تهران اخیراً توسط پایگاه ملی داده‌های علوم زمین تهیه شده است.
مقاوم‌سازی سازه‌ها در برابر زلزله کشور ایران روی کمربند زلزلهٔ "شرقی-غربی آلپاید(Alpide)" قرار دارد. از طرفی تقریباً از زیر تمامی استان‌های کشور گسل‌های خطرناک وفعال عبور می‌کند. وجود این دو مورد بسیار مهم بار مسئولیت مهندسان (چه مهندسان محاسب و چه مجری و ناظر و پیمانکاران) را حساس و سنگین نموده‌است. به‌طوری‌که اکنون قوانین قضایی خاصی تدوین یافته‌است که سازمان‌های نظام مهندسی و شهرداری‌ها را موظف به بازرسی و بررسی نقشه‌ها و محاسبات فنی و عملکرد نظارتی و اجرایی مهندسان در رابطه: «با الزام مقاوم کردن سازه‌ها در برابر زلزله» نموده‌است*. روش مقاوم‌سازی در حال حاضر به صورت زیر است:
زمین‌لرزه زلزله‌های تکتونیکی در هر جای زمین که در آن انرژی کرنشی کشسانی به میزان کافی برای گسترش شکستگی در امتداد صفحهٔ گسل ذخیره شده باشد، رخ خواهند داد. در مرزهای صفحه‌های پوسته زمین که بزرگترین صفحه‌های گسل روی زمین را ایجاد می‌کنند، صفحات کنار یکدیگر حرکت یکنواخت و (aseismically) خواهند داشت اگر هیچ بی‌نظمی یا ناهمواری در امتداد مرزهای آن‌ها که باعث افزایش مقاومت اصطکاکی می‌شود، وجود نداشته باشد. بیشتر مرزها دارای این ناهمواری‌ها هستند و این منجر به رفتار چوب – لغزشی (stick-slip behavior) می‌شود. هنگامی که مرزهای صفحه قفل شده باشد، ادامهٔ حرکت نسبی بین صفحات منجر به افزایش تنش و در نتیجه افزایش انرژی انباشته شده در توده‌های نزدیک سطح گسل می‌شود. این افزایش ادامه می‌یابد تا زمانی که تنش افزایش یافته به اندازه‌ای کافی برسد و از طریق شکستن ناهمواری‌ها، ناگهان از بخش قفل شدهٔ گسل اجازه لغزش بیابد و انرژی ذخیره شده را آزاد کند. این انرژی به صورت امواج لرزه‌ای آزاد شده و تابیده شدن گرمای اصطکاکی سطح گسل، و شکستن سنگ آزاد می‌شود که در نتیجه باعث ایجاد زلزله می‌شود. این روند تدریجی ساخت تنش و کرنش که موجب شکست ناگهانی و تولید زلزله است به عنوان نگرهٔ بازگشت کشسان (elastic rebound theory) خوانده می‌شود. تخمین زده می‌شود که تنها ۱۰ درصد یا کمتر، از کل انرژی زلزله به صورت انرژی لرزه‌ای آزاد می‌شود. بیشترین بخش انرژی زلزله صرف شکستگی سنگ‌ها یا تبدیل به حرارت تولید شده توسط اصطکاک می‌شود؛ بنابراین، زمین لرزه انرژی کرنشی نهفتهٔ کشسانی زمین نزدیک گسل را کاهش می‌دهد و درجه حرارت آن را افزایش می‌دهد، اگرچه این تغییرات نسبت به جریان همرفت و رسانایی گرمای خارج شده از اعماق زمین ناچیز است.
شازند نزدیک‌ترین گسل‌های زلزله خیز در این شهرستان شامل گسل بروجرد و گسل میقان در اراک است که گاهی فعالیت این گسل‌ها سبب ایجاد لرزه در نواحی مرزی شهرستان شازند به خصوص در مجاورت شهرستان بروجرد گردیده‌است.
جزایر کوریل این جزایر به دلیل قرار داشتن در گسل اقیانوس آرام به شدت زلزله خیز هستند.
فلات ایران تحقیق‌های بسیاری روی شناخت تغییرات فلات ایران و خصوصاً رشد زاگرس و گسل‌های زلزله در سطح بین‌المللی در حال انجام می‌باشد.
شهرستان بروجرد دشت سیلاخور منطبق با گسل سراسری زاگرس است و وجود گسل‌های فرعی مانند گسل دورود و گسل قلعه حاتم در این منطقه، استعداد منطقه را برا ی زمین لرزه‌های بزرگ موجب شده‌است. زمین لرزه ۱۲۸۷ که در دشت سیلاخور در جنوب شهرستان بروجرد با بزرگای ۷/۳ ریشتر روی داده، یکی از بزرگ‌ترین زمین لرزه‌های ثبت شده ایران است. زلزله فروردین ۱۳۸۵ سیلاخور با قدرت ۶/۱ ریشتر نیز از دیگر زمین لرزه‌های بزرگ منطقه در سالهای اخیر است که باعث ایجاد ناامنی در این شهر شده است. و.
تپه میرعمر از نظر زمین‌شناسی نیز این تپه در وسط گسل گشت قرار داشته در مواقع زلزله آب آن فوران کرده و گاهی اوقات ۱ تا ۲ متر بالا می‌آید و تمام ناخالصی‌های درون خود را به بیرون می‌ریزد و گاز حاصل از فعل و انفعالات صفحه‌های زمین را به بیرون هدایت می‌کند و به نوعی حالت ضربه‌گیر را دارد، اما در زلزله سال ۱۳۹۲ که کانون آن در شهر گشت و در اطراف کوه سفید قرار داشت به دلیل عمق زیاد زمین لرزه آب آن بعد از کمی فوران در ابتدا برعکس زلزله‌های قبلی فرورفت و فقط گاز از آن بیرون می‌آمد.
مهاباد مهاباد در پهنه‌بندی مقدماتی خطر نسبی زلزله قرار دارد. اما در طی مطالعات اخیر و نشست‌های زمین در این منطقه نشان می‌دهد، یک گسل به طول ۱۰ کیلومتر از دره شرقی مهاباد (سد مهاباد) می‌گذرد. با توجه به نزدیکی سد مهاباد به شهر، این گسل قادر است موجب زمین لرزه‌ای با بزرگی ۶٫۴ ریشتر گردد.
دهلی نو دهلی نو در منطقه لرزه‌خیز-IV قرار دارد و آن را در برابر زلزله آسیب‌پذیر می‌کند. روی چندین خط گسل قرار دارد و بنابراین زلزله‌های مکرری را تجربه می‌کند که اغلب آنها با شدت کم هستند. تعداد زمین‌لرزه‌ها بین سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ افزایش یافت که مهم‌ترین آن زلزله ۵٫۴ ریشتری در سال ۲۰۱۵ با مرکز آن در نپال، زلزله ۴٫۷ ریشتری در ۲۵ نوامبر ۲۰۰۷، زلزله ۴٫۲ ریشتری در ۱ سپتامبر و ۱ سپتامبر ۲۰ بود. زمین لرزه ۵٫۲ ریشتری در ۵ مارس ۲۰۱۲ و گروهی متشکل از دوازده زمین لرزه شامل چهار زمین لرزه به بزرگی ۲٫۵، ۲٫۸، ۳٫۱ و ۳٫۳ در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۳ بود.
مشهد یکی از گسل‌های مشهد، گسل شمال مشهد است. این گسل ادامهٔ گسل توس است که در شمال شهر توس از گسل کشف‌رود منشعب شده و با امتداد شمال‌غرب–جنوب‌شرق از گوشهٔ شمالی مشهد عبور می‌کند. در گزارش شماره ۷۲ سازمان زمین‌شناسی این گسل تحت عنوان گسل توس نامیده شده‌است. در گزارش مزبور ادامهٔ گسل به سمت شمال‌شرق که توسط آبرفت پوشیده شده به صورت گسل احتمالی نشان داده شده‌است. بربریان و همکاران، کانون سطحی زلزلهٔ تاریخی ۱۵۹۸ مورخ ۳ ژوئیهٔ ۱۹۷۳ با بزرگی ۶/۶، اول آوریل ۱۶۷۸ و ۲۶ فوریه ۱۸۸۳ را در مجاورت گسل احتمالی توس مشخص نموده‌اند.
نور زمین‌لرزه بعضی مدل‌ها می‌گویند که نور زلزله با یونیزاسیون اکسیژن به آنیون بواسطه گسست باندهای پراکسی در بعضی از سنگ‌ها (دولومیت، ریولیت، ...) و در اثر فشار خیلی زیاد، پیش از زلزله و در زمان وقوع آن، ایجاد می‌شود. بعد از یونیزاسیون، یون‌ها از شکاف سنگ‌ها به سمت بالا حرکت می‌کنند. وقتی به اتمسفر می‌رسند این یون‌ها می‌توانند توده‌های هوا را یونیزه کنند که پلاسما تشکیل داده و از خود نور ساطع می‌کند. تجربیات آزمایشگاهی تأیید می‌کند بعضی از سنگ‌ها بعد از اعمال فشار زیاد، اکسیژن داخل خود را یونیزه می‌کنند. پژوهش دراین باره می‌گوید که زاویه گسل در احتمال ایجاد نور زلزله تأثیر دارد و گسل‌های شبه‌عمودی در محیطهای کافتی بیشترین احتمال وقوع نور زلزله را دارد.
استان بوشهر طبق گفته‌ها حدوداً ۱۰ استان مؤثر از تحرکات زمین ساختی زاگرس قرار دارند که بوشهر جزو موارد مهم در این لیست قرار دارد. بررسی‌ها و اطلاعات لرزه ای نشان داده‌اند که تنش‌های زمین لرزیه ای در حال حرکت به سمت مرزهای جنوبی زاگرس هستند که با فرض صحیح بودن این ادعا باید انتظار زمین لرزه‌های بیشتر را داشت. گسل‌های مهم استان بوشهر عبارتند از: پیش ژرفای زاگرس، جنبا و فعال برازجان، قطر-کازرون. عامل اصلی زمین لرزه‌های استان بوشهر گسل قطر-کازرون می‌باشد. بررسی‌هایی که روی گسل برازجان در گذشته انجام شده نشان داده که احتمال وقوع زمین لرزه‌های بین ۷ تا ۷٫۵ ریشتری هر ۵ هزار سال خواهد بود. در سال ۹۷۸ میلادی زلزله ای در بندر طاهری به وقوع پیوست که باعث ایجاد سونامی شد. این سونامی به عنوان تنها سونامی در تاریخ خلیج فارس شناخته می‌شود. البته با توجه به کم بودن حجم آب در خلیج فارس و شناسایی نشدن کانون‌های بزرگ زلزله در این آبراهه، امکان وقوع سونامی در خلیج فارس وجود ندارد.
شهرستان طالقان گسل طالقان در بخش جنوبی البرز مرکزی با درازایی نزدیک به ۷۰ کیلومتر در دامنه جنوبی دره طالقان و دره آزاد بر، در فاصله ۵۰ کیلومتری تهران قرار دارد. زمین لرزه ویرانگر ۷/۷ ریشتری سال ۹۵۸ میلادی که منجر به ویرانی گسترده نواحی ری و طالقان شد به گسل طالقان نسبت داده شده‌است. همچنین زلزله‌های سال‌های ۱۴۲۸، ۱۶۰۸، ۱۸۰۸ و ۱۹۶۶ میلادی نیز به گسل طالقان نسبت داده شده‌اند. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان طالقان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۵٬۷۸۱ نفر بوده‌است. اما در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ به آمار قبلی حدود هزار نفر اضافه شد و به تعداد ۲۶۹۷۶ نفر رسید. طالقان از حدود ۸۶ روستا تشکیل شده‌است. مساحت منطقه طالقان حدود ۱۲۰۰ کیلومتر مربع است و در ۳۶ درجه و ۱۲ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۴۷ دقیقه طول شرقی، در شمال غرب شهر تهران قرار دارد.
صفحه ایران زلزله شناسان می دانند که کوه‌های زاگرس میزبان خطوط گسل فعال زیادی هستند و تکان‌های زمین ساختی روی این گسل‌ها باعث ایجاد تعداد قابل توجهی زمین لرزه در ایران و عراق می‌شود. در حقیقت تنها در ۱۱ سال گذشته حدود ۲۵٬۰۰۰ زمین لرزه در کوه‌های زاگرس ثبت شده است. اگرچه این زمین لرزه‌ها معمولاً از نظر اندازه کوچک هستند، اما داده‌ها نشان می دهد که هر از چند گاهی حوادث متوسط ​​تا بزرگی نیز رخ می‌دهد که می‌تواند منجر به تخریب قابل توجهی شود.
باغمیشه از دیدگاه استانداردهای بین‌المللی، گسل شهر تبریز از گسل های فعال بوده و تحلیل و بررسی بازگشت زلزله نشان دهنده یک رویداد زمین لرزه در آینده این گسل است؛ در بین دانشمندان و محققان در مورد زمان وقع این زمین لرزه اختلاف نظر هایی وجود دارد .
گرگان شهر گرگان آب و هوای معتدل دارد، هر چند در تابستان نسبتاً گرم و شرجی است. میانگین بیشینه دمای سالانه در گرگان ۲۵ درجه سلسیوس و کمینه آن۱۲٫۶ درجه سلسیوس است. سردترین ماه سال ژانویه و گرمترین آن ژوئیه است. میانگین بارش سالانه در شهر گرگان ۴۷۷٫۸ میلی‌متر است. میانگین بیشینه رطوبت نسبی ۹۱٫۵٪ و کمینه رطوبت نسبی ۵۳٫۴٪ است. باد در گرگان غالباً از غرب و جنوب‌غرب می‌وزد و بیشینه سرعت آن ۲۶ متر بر ثانیه است. شهر گرگان سالانه به‌طور میانگین ۲۱ روز یخ‌بندان دارد. گسلهای گرگان که اغلب در دامنه‌های جنوبی آن قرار دارند، ادامه گسل دریای خزر و بهشهر هستند. آخرین زلزلهٔ بزرگ گرگان در عصر صفویان بوده و ۵۲۰ سال است که زلزلهٔ بزرگی در گرگان رخ نداده‌است. اگر گسل گرگان تکان بخورد احتمال زلزلهٔ ۵ تا ۷ ریشتری وجود دارد که خسارات بسیاری در پی خواهد داشت.
شازند بجز وجود گسل‌های کوچک، تابحال گسل مهم و فعالی در شهرستان شازند مشاهده و ثبت نشده‌است، همین موضوع سبب ایجاد فضایی دور از زلزله‌های قوی شده‌است.
مسائل زیست‌محیطی در تهران تهران پایتخت ایران، از آلودگی شدید هوا رنج می‌برد و نزدیک به سه گسل اصلی زلزله قرار گرفته‌است، در حالی که تهران پرجمعیت‌ترین منطقه درکشور محسوب می‌شود، حدود ۵ میلیون نفر تشویق شدند تا با انگیزه‌های مالی این شهر را ترک کنند. در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۹ هوای تهران با شاخص ۱۸۱، رده بالاترین هوای آلوده در جهان را کسب کرد.
زمین‌لرزه ۱۹۳۹ ارزنجان شمار کشتگان زلزله حدود ۳۲۹۶۸ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۱۰۰۰۰۰ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زمین‌لرزه ۱۹۴۹ کارلیووا شمار کشتگان زلزله حدود ۳۲۰ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۳۵۵ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زمین‌لرزه ۱۹۵۱ کورشونلو شمار کشتگان زلزله حدود ۵۰ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۶۷۸ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زمین‌لرزه ۱۹۵۷ آبانت شمار کشتگان زلزله حدود ۵۰۰ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۱۱۹ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زمین‌لرزه ۱۹۶۶ وارتو شمار کشتگان زلزله حدود ۲۵۱۷ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۱۴۲۰ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
گسل درونه از نظر لرزه‌خیزی، دو زمین‌لرزهٔ ویرانگر ۲۵ سپتامبر ۱۹۰۳ در ترشیز و ۲۵ مه ۱۹۲۳ در تربت حیدریه را به حرکت‌های این گسل نسبت می‌دهند. بعد از این دو زمین‌لرزه، تنها یک لرزهٔ دیگر در سال ۱۹۶۲، در محدوده‌ای میان دو شهر ترشیز و تربت‌حیدریه روی داده‌است. از آنجایی که این گسل تا کنون زمین‌لرزه‌ای بزرگ را ایجاد نکرده‌است، زمین‌شناسان این گسل را مستعد به وجود آوردن زلزله‌ای با بزرگای ۸ ریشتر قلمداد می‌کنند.
زمین‌لرزه ۱۹۴۲ نیکسر-اربا شمار کشتگان زلزله حدود ۳۰۰۰ نفر بوده‌است. تعداد زخمیان ۶۳۰۰ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده‌است.
زمین‌لرزه نوامبر ۱۹۴۳ ترکیه شمار کشتگان زلزله حدود ۴۰۲۰ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۵۰۰۰ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زمین‌لرزه فوریه ۱۹۴۴ ترکیه شمار کشتگان زلزله حدود ۳۹۵۹ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۷۰۰۰ نفر برآورده شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زعفرانیه زعفرانیه به دلیل قرار گرفتن بر روی گسل شمال تهران، درصورت بروز زلزله درمعرض آسیب جدی خواهد بود. بخش شمالی محلّه نیز که زیر تله کابین توچال قراردارد، در معرض رانش زمین می‌باشد.
آنکارا شهر آنکارا یکی از آن شهرهایی است که نزدیک به گسل آناتولی مرکزی بزرگ‌ترین گسل از آناتولی مرکزی است که از شمال غربی ۵ کیلومتری اسکی شهر کشیده شده و تا "آغ‌سرای"، "قونیه"، "قره‌شهر"، "نوشهر"، "آنکارا"، "قرق‌قله"، "بیلجیک"، "چروم" و منطقه خیلی کوچکی از شرق ۲۰ کیلومتری "بورسا" را در بر می‌گیرد تا حالا هزار زلزله از آنکارا گذشته، در قرن ۶ جان ۱۲۴۵ نفر را از دست دادند و دومین زلزله بزرگ قرن در ترکیه شد.
گسل عظیم در کوهستان بلک ریور درغرب ویرجینیا بر اثر انفجارهایی که به سرپرستی مردی به نام بومر (اریک لاسال) اتفاق می‌افتد، گسل زمین جابجا شده و این اتفاق باعث وقوع زلزله‌ای عظیم می‌گردد...
کمربند چین‌خورده و رانده زاگرس زاگرس از دید لرزه‌خیزی بسیار فعال و زلزله‌خیزترین منطقه ایران است. بیش از ۵۰ درصد زمین‌لرزه‌های ایران که توسط شبکه‌های جهانی به ثبت رسیده‌اند در گستره زاگرس روی داده‌است. اغلب زمین‌لرزه‌های رخ‌داده در زاگرس دارای بزرگی‌های کوچک تا متوسط هستند. اگرچه مراکز زمین‌لرزه‌ها در همه نوار چین‌خورده و رانده زاگرس پراکنده‌است، اما زمین‌لرزه‌های بزرگ زاگرس عمدتاً روی قطعات گوناگون گسل اصلی عهد حاضر روی داده‌اند. گسل اصلی عهد حاضر، دارای فعالیت لرزه‌خیزی بالایی است و بسیاری از زمین‌لرزه‌های عهد حاضر در امتداد آن صورت گرفته‌است و حرکات کواترنری این گسل از نوع امتداد لغز راستگرد است که با تغییر شکل رسوبات کواترنر همراه است.
گسل کلمرد گسل کلمرد یکی از گسل‌های کهن و ژرف ایران مرکزی است که در پیامد کوه‌زایی کاتانگایی شکل گرفته و در غرب طبس فرونشست شیرگشت–طبس را در کنار فرازمین کلمرد قرار می‌دهد. روند اولیه این گسل همانند دیگر گسل‌های پرکامبرین ایران مرکزی، شمالی–جنوبی بوده‌است. این گسل به سمت غرب خمیده‌است، به گونه‌ای که بخش شمالی آن در ناحیه شیرگشت دارای امتداد شمالی–شمال‌شرقی است و نیمه جنوبی آن به سوی جنوب‌شرقی تمایل دارد.
گسل سروستان گسل سروستان یک گسل بنیادی با راستای شمال شمال‌غربی–جنوب جنوب‌شرقی و درازای نزدیک به ۱۰۰ کیلومتر است که در حدود ۷۵ کیلومتری جنوب‌شرقی کرمان قرار دارد. گسل سروستان در ادامه پهنه گسلی کوک قرار گرفته و به همراه آن، پهنه لرزه‌خیزی را در این بخش از ایران پدیدآورده است.
زمین‌لرزه ۱۹۶۷ مودورنو شمار کشتگان زلزله حدود ۱۷۳ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۱۸۳ نفر برآورده شده‌است.بی‌خانمان شدگان نیز ۸۷۰۰۰ نفر اعلام شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زمین‌لرزه ۱۹۷۱ بینگل شمار کشتگان زلزله حدود ۹۹۵ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۱۲۰۰ نفر برآورده شده‌است.بی‌خانمان شدگان نیز ۲۷۴۶۵ نفر اعلام شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده است.
زمین‌لرزه ۱۹۹۲ ارزنجان شمار کشتگان زلزله حدود ۴۹۸ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۲۰۰۰ نفر برآورده شده‌است.بی‌خانمان شدگان نیز ۹۵۰۰۰ نفر اعلام شده‌است. گسل مسبب این زمین‌لرزه گسل شمال آناتولی بوده‌است.
زمین‌لرزه احتمالی تهران بر اساس مطالعات دانشگاه کمبریج انگلستان، بازارهای در حال توسعه و به‌خصوص بازارهای آسیایی، بیشترین خسارت را از حوادث طبیعی نظیر زلزله، سیل، طوفان، آتش‌سوزی و … متحمل می‌شوند. همچنین شهرهای تایپه، توکیو، سئول، مانیل و تهران بیشترین خسارت را از زلزله متحمل می‌شوند. افزون بر این، بر اساس نتایج این مطالعه، علاوه بر شهر تهران، شهرهای زیر نیز شهرهای پرخطر ایران هستند که در این لیست آمده‌اند:
فهرست شهرهای نابود ایران فهرستی از شهرهای نابود ایران که در جنگ‌ها، زلزله‌ها و غیره ویران‌شده‌اند. هریک ممکن است، بازساخته یا ویرانه‌هایش مانده باشد.
زمین‌لرزه ۲۰۲۰ اوآخاکا اوآخاکا در بالای مرز همگرایی دو پوسته قاره‌ای قرار دارد که زیر صفحه کوکوس یا صفحه زمین ساختی اقیانوسی در زیر اقیانوس آرام و در غرب آمریکای شمالی قرار دارد. میزان همگرایی پوسته زمین در این قسمت مرزش در سال ۶۰ میلی‌متر است. در پی فعال شدن گسل‌های منطقه‌ای؛ شکستگی‌هایی در سطح پوسته ایجاد شده و سنگ‌های دو طرف صفحه شکسته شده نسبت به یکدیگر حرکت می‌کنند. انرژی آزادشده هنگام حرکت سریع این گسل‌ها باعث وقوع زلزله شده‌است. صفحه کوکوس در آمریکای شمالی قرار دارد. این جدیدترین واقعه رخ داده در ۲۰۲۰ است. در همین منطقه زمین لرزه اوآخاکای ۲۰۱۸ نیز رخ داد که ۲۲۵ کیلومتری شمال غربی این منطقه را لرزاند.
زمین‌لرزه ۱۲۷۲ قوچان رشته کوه کپه داغ که در لبهٔ شمالی منطقه‌ای قرار دارد که صفحه‌های عربستان و اوراسیا پیوسته در حال سایش با هم هستند. این ناحیه از غرب توسط دریای کاسپین به رشته کوه‌های قفقاز متصل است. سالانه در حدود میلی‌متر کوتاه شدگی در عرض این کوهستان دیده می‌شود. گسل قوچان (در جهت شمال شمال غربی و جنوب جنوب غربی) یک گسل جانبی امتداد لغز فعال می‌باشد که در نتیجه همین کوتاه شدن عرض و انبساط طول رشته کوه کپه داغ به وجود آمده‌است. این ناحیه هر ساله در حدود میلی‌متر جا به جایی را تجربه می‌کند. رشته زلزله‌های که در بین سال‌های تا به نواحی مختلف قوچان آسیب وارد کرد همگی از گسل قوچان و امتدادش تا دشت اترک که در آن جا سطحی تاقدیسی به وجود آورده است، ناشی می‌شود.
گسل‌های ایران گسل‌ها بر تحولات زمین‌ساختی و تکوین حوضه‌های ساختاری - رسوبی ایران اثر قابل توجهی داشته‌اند. در این میان، گسل‌های طولی عمده هم‌زمان با جنبش‌های کوه‌زایی کاتانگایی (پرکامبرین پسین) به مراتب بیشتر است. روند این گسل‌ها در بیشتر جاها با روندهای زمین‌ساختی مربوط به چین‌خوردگی کاتانگایی هم‌خوان است و در راستای شمالی - جنوبی قرار دارد، ولی روندهای شمال‌غربی - جنوب‌شرقی (روند زاگرس) نیز گزارش شده است.علاوه بر این دو روند، راستای دیگری نیز در امتداد شمال‌شرقی - جنوب‌غربی بر گسل‌های ایران حاکم است؛ به گونه‌ای که سه امتداد اصلی قابل تشخیص است:
شهرستان بوئین‌زهرا شهرها: دانسفهان شهرها: شال شهرها: ارداقبوئین‌زهرا منطقه‌ای زلزله‌خیز است و بر روی گسل قرار دارد و تاکنون زمین‌لرزه‌های شدیدی را به خود دیده‌است که تلفات بسیاری را بر جای گذاشته‌است. شدیدترین آن مربوط به زمین‌لرزه ۱۰ شهریور ۱۳۴۱ می‌باشد. این زمین‌لرزه‌ها عبارتند از:
فهرست زمین‌لرزه‌های تایوان فهرست زمین‌لرزه‌های تایوان () این لیست زمین لرزه‌ها در تایوان دارای زلزله‌های مهمی است که بر جزیره تایوان تأثیر گذاشته‌است. تایوان در منطقه زلزله‌خیز فعال، در حلقه آتش اقیانوس آرام، در لبه غربی صفحه دریای فیلیپین قرار دارد. زمین شناسان ۴۲ گسل فعال در این جزیره را شناسایی کرده‌اند، اما بیشتر زمین لرزه‌ها در تایوان به دلیل همگرایی صفحه دریای فیلیپین و صفحه اوراسیا در شرق جزیره شناسایی شده‌اند.
گسل درونه این گسل پس از گسل معکوس اصلی زاگرس، یکی از مهم‌ترین و ممتدترین ساختارهای ایران به‌شمار می‌آید. ولمن در سال ۱۹۶۶ میلادی با بررسی جابه‌جایی‌های موجود در رسوبات آبرفتی، یک جابه‌جایی راست‌لغز چپ‌گرد را برای این گسل پیشنهاد داد. اما چالنکو در سال ۱۹۷۳ میلادی، ۶۰ کیلومتر از بخش خاوری این گسل را مورد بررسی و مطالعه قرار داد و نشان داد که بر خلاف نظر ولمن، گسل دارای حرکت قائم است.
مسکن مهر روزنامه دنیای اقتصاد در پاسخ آورده‌است: به فرض که این ادعای گسل صحیح باشد چرا بدون کارشناسی این تعداد انبوه از مسکن مهر را روی گسل ساخته‌اند که فقط پس از ۲ سال ساخت فرو بریزد؟ اما علی بیت‌اللهی دبیر کارگروه ملی زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت:
زمین‌لرزه ۱۳۹۲ دشتستان این زلزله در ۱۹ کیلومتری شمال شرق برازجان و ۸۰ کیلومتری شمال شرق بوشهر در ژرفای ۱۰ کیلومتری زمین رخ داده است. مسبب این زلزله گسل برازجان بطول ۱۰۰ کیلومتر در سامانه گسلی قطر – کازرون (شمالی- جنوبی) است. در سه روز آغازین بیش از ۴۶ پسلرزه داشته، و حداقل ۵ پسلرزه با بزرگای بیش از ۳٫۶ داشته و مهم‌ترین پسلرزه این زلزله با بزرگای ۴٫۵ در روز اول زلزله ثبت شد.
زمین‌لرزه احتمالی تهران طبق اعلام سازمان نقشه‌برداری کشور، بر اثر وقوع زمین‌لرزهٔ ۵٫۱ ریشتری اردیبهشت ۱۳۹۹ در ناحیهٔ دماوند، گسل مُشا دچار تغییر شکل گردیده‌است و این به معنای بالا رفتن احتمال وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر در این گسل می‌باشد. طبق گزارشات گسل شرق تهران بعد از مدتی طولانی دوباره فعال شده است و احتمال دارد در آینده باعث وقوع زلزله‌های قوی‌تری شود.https://www.bbc.com/persian/iran-50883462
زمین‌لرزه ۱۳۹۰ کیلان زمین‌لرزه کیلان زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۷ ریشتر است که در ساعت ۱۲:۳۰ دقیقه ۲۱ بهمن ۱۳۹۰ کیلان از توابع شهرستان دماوند را لرزاند. عامل این زلزله احتمالا یکی از گسل‌های جنوب شرق تهران به نام گسل ایوانکی است.
آزور کوه پیکو بلندترین نقطه کشور پرتغال با ارتفاع ۲۳۵۱ در این جزایر واقع است. این منطقه در نیم کره شمالی واقع در اقیانوس اطلس می‌باشد. این جزایر از نظر موقعیت در منظقه‌ای ویژه قرار دارند و محل اتصال سه قاره آمریکا، اروپا و آفریقا می‌باشد. این منظقه به علت داشتن آتشفشان و قرار گرفتن روی گسل منطقه‌ای زلزله خیز به حساب می‌آید.
جغرافیای تهران از نظر زلزله‌شناسی تاریخی، شهر تهران زلزله‌های بزرگی مانند زلزله ۷٫۱ ریشتری دماوند در ۱۸۳۰ م. ۷٫۲ ریشتری کرج در ۱۱۱۷ م. ۷٫۷ ریشتری طالقان در ۹۵۸ م. ۷٫۱ ریشتری ری در ۸۵۵ م؛ و زلزله‌های ۷ ریشتر به بالای بسیارِ دیگری به خود دیده است. با احتمال بالای ۷۰٪، به طور میانگین هر ۱۵۸ سال زلزله‌ای مخرب در این شهر رخ داده و با توجه به این‌که از آخرین زلزله مخرب که زلزله ۷٫۱ ریشتری دماوند در ۱۸۳۰ م؛ و به احتمال زیاد مربوط به گسل مشا، حدود ۱۷۸ سال می‌گذرد، احتمال وقوع زلزله‌ای بالای ۷ ریشتر در این ناحیه بسیار بالاست. البته دیگر کارشناسان معتقدند با توجه به این‌که در سال ۱۹۳۰ زمین‌لرزه دیگری در شمال تهران رخ داده که روستای آه (اطراف رودهن) و روستای مبارک‌آباد (نزدیک آبعلی) در اثر آن به کلی ویران شده‌اند، دلیلی ندارد زلزله ۱۸۳۰ را آخرین زلزله بزرگ در شمال تهران به حساب آورد.
گسل کوه خضر گسل کوه خضر یکی از گسل‌های ایران مرکزی است. این گسل یک گسل فشاری با راستای ۱۴۵درجه است. طول این گسل ۴۰ کیلومتر است و در استان قم و جنوب شهر قم واقع شده‌است. این گسل یکی از خطرناک‌ترین گسل‌های ایران و یکی از ۹ گسل اصلی قم است.
صفحه ایران برخورد قاره‌ای و عمدتاً شمالی، بین صفحه عربستان و اوراسیا (که ایران را نیز شامل می‌شود) باعث ایجاد کوه‌های زاگرس شده است، زیرا صفحات در حرکت آهسته به هم برخورد می‌کنند. انرژی برخورد نیز به صورت زمین لرزه در خطوط گسل در امتداد یا نزدیک این مرزها آزاد می‌شود. بسیاری از محققان در حال مطالعه این موضوع هستند که چه نسبتی از انرژی برخورد در این منطقه صرف ساخت کوه در مقابل ایجاد زلزله می‌شود.
باغمیشه یکی از عوامل مهمی که این شهرک را تهدید میکند قرار گرفتن در مرکز زلزله است . شهرک باغمیشه برروی گسل شمال تبریز در قسمت شرقی شهر تبریز از نواحی شهرک مرزداران تا خود شهرک باغمیشه امتداد دارد و سپس از کنار کوه های عینالی به طرف رود آجی چای را قطع میکند.
زمین‌لرزه ۱۳۹۶ ازگله عامل نخست وقوع پیش‌لرزه‌ای چهار و نیم ریشتری پیش از زلزله اصلی بود که سبب شد بسیاری از ساکنان مناطق نزدیک به زلزله اصلی در فضای باز حاضر شوند و در واقع نسبت به وقوع زلزله‌ای دیگر که شدت بالایی نیز داشت، آماده باشند. عامل بعدی در کاهش تلفات زلزله و احتمالاً خسارتها، وقوع زلزله ازگله در عمق یازده کیلومتری زمین است که بر اساس اعلام نظر کارشناسان از شدت خسارت‌های وارده کاسته‌است و تنها سازه‌های غیر ایمن و سنتی در برابر این زلزله تخریب شده‌اند. خبرگزاری تسنیم در گزارشی تأثیر عمق زیاد زلزله در کاهش خسارات را این‌گونه مطرح کرد «تنها سازه‌های غیرایمن و سنتی در برابر این زلزله تخریب شده‌اند» در گزارش دیگری نوشت که خسارات شدید مسکن مهر سر پل ذهاب ناشی از عمق کم زلزله و واقع شدن شهر روی گسل بودن بوده‌است و «به‌دلیل شدت زیاد این زمین‌لرزه در استان کرمانشاه، بیشترین صدمات جانی و مالی در این استان رخ داد.»
نور زمین‌لرزه شارون هیل می‌نویسد که دانش در حیطهٔ نور زلزله وارد نشده‌است و پژوهش‌های کافی وجود ندارد. او می‌گوید همهٔ زلزله‌ها شبیه هم نیستند و ممکن است گسل‌های «کششی» و «پِرِسی» رفتارهای متفاوتی در سطح و زیر سطح داشته باشند. او درک می‌کند که چرا شکاکان رغبتی به پذیرش نور زلزله ندارند «زیرا توضیحات داده شده ناکافی، نامطمئن و تکرارناپذیر است». همچنین ممکن است «زلزله‌های قوی سیمهای برق را پاره کند و سبب انفجار ترانسفورماتورها و به تبع آن درخشش شود». هرچه پژوهش بیشتری دربارهٔ سیگنال‌های الکتریکی زمین‌لرزه بشود ما درک بهتری از این پدیده خواهیم داشت.
زمین‌لرزه از آنجایی که مرزهای صفحه‌ها در درون سنگ کره قاره‌ها رخ می‌دهد، تغییر شکل در منطقه‌ای بسیار بزرگ‌تر از مرز صفحه پخش شده‌است. مانند تبدیل قاره‌ای گسل سان آندریاس، بسیاری از زمین لرزه‌ها به دور از مرز صفحه رخ می‌دهند و به گونه‌های توسعه یافته در منطقه وسیع تری از تغییر شکل ناشی از نا منظمی در رابطه با گسل ردیابی هستند (به عنوان مثال منطقه «بزرگ خم».) زلزله نورتریج با جنبش در رانش کوه درون چنین منطقه‌ای در ارتباط بود. مثال دیگر مرز صفحه همگرا و به‌شدت مایل بین پلیت عربی و اوراسیا است که بخشی از شمال غربی کوه‌های زاگرس می‌باشد. تغییر شکل در ارتباط با مرز این صفحه به پوستهٔ تقریباً خالص که جنبش‌های عمود بر مرز در منطقه وسیعی در جنوب غربی و حرکات تقریباً خالص ضربه‌ای- لغزشی در امتداد گسل‌های اصلی نزدیک به مرز واقعی صفحه‌ها تقسیم می‌شود. این توسط مکانیسم کانونی زمین لرزه نشان داده‌است. همه صفحات تکتونیکی میدان تنش داخلی ناشی از تعاملات خود با صفحات مجاور و بارگیری یا تخلیه رسوبی دارند. (به عنوان مثال deglaciation.) این تنش‌ها ممکن است برای ایجاد شکست در امتداد گسل صفحه‌های موجود کافی باشند، و زلزله‌های میان صفحه‌ای را ظاهر کنند.
تکامل چین‌های ۳بعدی در ناحیه‌ای که تحت تأثیر تنش منطقه‌ای قرار گرفته‌است، بیشتر گسل‌ها و چین‌خوردگی‌ها در امتداد ضربه قرار دارند. در چین‌های اجباری، پیوند چین‌ها به شدت با پیوند گسل‌های زیرین مرتبط است. رشد و جابجایی گسل‌ها نه تنها تحت تأثیر تنش میدان دور منطقه، بلکه موقعیت گسل‌ها نسبت به یکدیگر نیز قرار می‌گیرد. این نتیجه یک مکانیسم بازخورد مثبت بارگذاری مجدد است، که نشان می‌دهد ایجاد تنش در جمعیت گسل‌هایی که در امتداد ضربه قرار گرفته‌اند بسیار سریعتر از آنهایی است که در سایه تنش قرار دارند (یعنی عرضی به ترازهای اصلی) و بنابراین فرکانس بالاتر گسیختگی و نرخ رشد در گسل‌هایی که به‌طور بهینه تراز هستند. برعکس، گسل‌هایی که در سایه تنش قرار دارند، شل شده و فرکانس گسیختگی و رشد کمتری دارند. همان‌طور که محلی سازی تغییر شکل در بین گسل‌ها ادامه دارد، برخی از گسل‌ها ممکن است تنش را متمرکز کنند و پس از پیوند با گسل‌های دیگر، یک گسل اصلی را تشکیل دهند که بیشتر جابجایی منطقه را در خود جای می‌دهد. از سوی دیگر، گسل‌هایی که در سایه تنش قرار می‌گیرند، در نرخ رشد کاهش یافته و حتی در دراز مدت غیرفعال می‌شوند. در نتیجه، در ناحیه‌ای با تنش فشاری فراگیر، دو بخش چینی ادغام شده معمولاً در امتداد هم تراز هستند، زیرا چین‌ها در صورتی که به روش‌های مطلوب تراز نباشند احتمالاً غیرفعال می‌شوند.
بخش دینور شهر باستانی دینور در اثر زلزله تخریب شده و هنوز آثاری از آن به صورت تپه‌ای باستانی در کنار روستای شیرخان وجود دارد. به دلیل وجود گسل فعال دینور این منطقه در طول سالیان همواره شاهد زلزله‌های متعددی بوده که آخرین آن بسال ۸۱ صدمات وسیعی به روستاهای منطقه وارد کرد.
پیش‌لرزه پیش‌لرزه زمین‌لرزه‌ای است که پیش از لرزهٔ شدیدتر اصلی روی می‌دهد و از نظر زمانی و مکانی به لرزهٔ اصلی مرتبط است. تشخیص اینکه یک زمین‌لرزه، پیش‌لرزه است یا لرزهٔ اصلی یا پس‌لرزه، تنها پس از رخ دادنش امکان‌پذیر است. یکی از مدلهایی که برای پیش لرزه، زلزلهٔ اصلی و پس لرزه پیشنهاد شده‌است، همانند آبشاری است که وقایع به دنبال یکدیگر ادامه می‌یابند. اولین ترک‌ها و شکست‌ها با پیش لرزه آغاز می‌شود، این پیش لرزه باعث امکان آزاد شدن انرژی بزرگتری می‌شود که زلزلهٔ اصلی را تشکیل می‌دهد، و در آخر، پس لرزه‌ها ترک‌های کوچکی هستند که در انتها رخ می‌دهند. زمان میان یک پیش لرزه با زلزلهٔ اصلی هیچ الگوی تا کنون شناخته شده‌ای ندارد. حتی گفته می‌شود زمین‌لرزه اندونزی (۲ نوامبر ۲۰۰۲) پیش لرزه ای برای زمین‌لرزه و سونامی اقیانوس هند (۲۰۰۴) بوده‌است. در برخی شرایط که گسل‌های موجود در منطقه برای مدت مدیدی فعالیت نداشته‌اند، مشاهدهٔ یک زلزلهٔ کم انرژی می‌تواند به صورت احتمالی به عنوان یک پیش لرزه برای آزاد شدن انرژی‌های بیشتر تلقی گردد. به عنوان مثال، ارگ بم نشان از ساکت بودن گسل بم کرمان دارد، و زلزله‌های خفیف در چهارم دی ماه ۱۳۸۲ و چند ساعت پیش از زمین‌لرزه بم می‌توانست به عنوان پیش لرزه تلقی شود. اگر دستگاه‌های لرزه‌نگار شهر بم به صورت آنلاین به سیستم لرزه‌نگاری تهران متصل بودند، احتمالاً مسئولین می‌توانستند مردم را از خانه‌های خود تخلیه کنند. هم‌اکنون سیستم لرزه‌نگاری کشوری به صورت آنلاین و یکپارچه فعالیت می‌کند.
سامانه هشدار زمین‌لرزه در مواردی که روش ساختمان‌سازی غیراصولی بوده و همچنین ساختار گسل‌ها به وضوح شناخته شده و به اندازه کافی دور از ساختمان‌ها باشند، سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه ابزار کارآمدی می‌تواند باشد. اما اگر مرکز زلزله نزدیک باشد، هنوز هم می‌توان از طریق کم کردن سرعت قطارها، تغییر چراغ‌های ترافیک به قرمز، بستن دریچه‌های نفت و گاز در خطوط لوله و شاهراه‌های اصلی، توقف اضطراری نیروگاه‌های هسته‌ای و هشدار به جمعیت ساکن در مناطق پایین سدهای بزرگ خسارات را تا حدی کاهش داد. به‌علاوه حتی اگر مرکز زلزله نزدیک به یک شهر باشد، هنوز می‌توان به شهرهای اطراف هشدار داد و خسارات را در آن‌ها کم کرد. با اشاره به زمین‌لرزه ماه می ۲۰۰۸ میلادی در چین که هزاران کشته بر جای گذاشت، زلزله‌شناس هارو کاناموری می‌نویسد، حتی اگر سامانهٔ هشداری در چین وجود داشت، اثر آن به دلیل ساختمان‌سازی غیراصولی کُند می‌شد، زیرا هشدار چند ثانیه، زمانی که کل ساختمان فرو ریخته شود در مورد شهروندانی که درون ساختمان‌ها هستند خیلی مفید نخواهد بود. به دلیل کافی نبودن زمان برای ترک ساختمان در بسیاری از موارد، برخی از محققان کاربرد اصلی سامانهٔ هشدار زلزله را حفاظت از سیستم‌های حساس و کاهش تبعات زلزله می‌دانند. همچنین به دلیل جدید بودن این سامانه‌ها هنوز معلوم نیست که دقیقاً این سامانه‌ها در زلزله‌های بسیار بزرگ یا در زمین‌لرزه‌های با فاصلهٔ کم (کمتر از ۳۰ کیلومتر با مرکز زمین‌لرزه) تا چه حد موفق خواهند بود. در اندک نمونه‌های فعالیت این سامانه، در ماه اکتبر سال ۲۰۰۴، زلزله‌ای ۶٫۶ ریشتری توسط سامانهٔ هشدار در ژاپن به صورت موفقیت آمیزی شناسایی شد، و پس از یک ثانیه باعث شد تا ترمزهای خودکار یک قطار سریع‌السیر که با سرعت ۲۰۰ کیلومتر در ساعت در حرکت بود، فعال شود. قطار نهایتاً چند ثانیه بعد از خط خارج شد ولی این حادثه هیچ کشته‌ای بر جای نگذاشت.
ارمنی‌های ایران در زمینه زمین‌شناسی، زلزله‌شناسی و آتشفشان‌شناسی مانوئل بربریان، (متولد ۱۹۴۵ میلادی در تهران) از چهره‌های سرشناس ایران بود. وی صاحب تألیفات متعدد در رشته‌های مربوط می‌باشد. وی بنیان‌گذار بخش پژوهشی زمین ساخت و زمین لرزه سازمان زمین‌شناسی در سال ۱۹۷۱ میلادی، بود. همچنین تهیه نخستین نقشه لرزه خیزی ایران و تهیه نخستین نقشه لرزه زمین ساختی ایران و نخستین نقشه گسل‌های ایران و نخستین نقشه کانون مهلرزه زمین لرزه‌های بزرگ ایران از کارهای او می‌باشد.
گسل‌های ایران اصلی‌ترین گسل‌های تهران عبارتند از گسل مشا فشم، گسل شمال تهران، گسل جنوب تهران، گسل پارچین، گسل شمال ری، گسل جنوب ری، گسل کهریزک، گسل اشتهارد و گسل ایپک.
زمین‌لرزه احتمالی تهران در تاریخ ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۰۰:۴۸ بامداد پس از ۱۹۰ سال گسل مُشا مجدداً فعال شد و زلزله‌ای به قدرت ۵٫۱ ریشتر را به‌وجود آورد. این زلزله خسارت مالی در برنداشت اما دو نفر، یکی هنگام فرار از خانه و دیگری بر اثر ترس جان باختند و ۲۳ نفر هم مصدوم شدند.
زمین‌لرزه لرزاندن و گسیختگی زمین اثرات اصلی ایجاد شده توسط زمین لرزه هستند، اساساً منجر به آسیب زیاد یا کم ساختمان‌ها و دیگر سازه‌های سفت و سخت می‌شود. شدت عوارض بستگی به ترکیب پیچیدهٔ بزرگی زلزله، فاصله از مرکز زلزله، شرایط زمین‌شناسی و geomorpholical محل دارد که باعث تقویت یا کاهش انتشار امواج می‌شود. تکان زمین را با شتاب زمین اندازه‌گیری می‌کنند. ویژگی‌های خاص زمین‌شناسی، geomorphological و geostructural محل می‌توانند میزان لرزش زمین را حتی در زلزله‌های کم شدت افزایش دهند. این اثر، سایت یا تقویت محلی نامیده شده‌است. اصولاً به دلیل انتقال حرکت لرزه‌ای از خاک سخت به خاک سطحی نرم، تمرکز و ذخیرهٔ انرژی لرزه‌ای در کانون به علت نوعی تنظیم هندسی می‌باشد. گسیختگی زمین در واقع شکستن آشکار و جابه جایی سطح کره زمین در طول گسل است که ممکن است در مورد زلزله بزرگ مترها باشد. گسیختگی زمین خطر بزرگی برای سازه‌های مهندسی بزرگ مانند سدها، پل‌ها و ایستگاه‌های قدرت هسته‌ای است در نتیجه نیاز به نقشه‌برداری دقیق از گسل‌های موجود برای شناسایی هر گونه احتمال شکستن سطح زمین در طول مدت عمر سازه وجود دارد.
زمین‌لرزه احتمالی تهران از طرف دیگر محمدرضا حاتمی عضو پژوهشگاه زلزله مرکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران می‌گوید: «شاید دولتی بخواهد جمعیت را در سطح کشور پراکنده کند … ولی اینکه تهران زلزله‌خیز است، در آن شکی وجود ندارد. امکان وقوع زمین لرزه در تهران را هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی کند، کما اینکه کسی نمی‌تواند بگوید زلزله نخواهد آمد.» به هر حال تهران گسل‌های فراوانی دارد که بزرگ‌ترین آن‌ها در شمال و جنوب تهران فعال است و هر آن احتمال دارد مثل انفجار یک بمب، تهران روی هوا برود. حتی مقامات دولتی هم دربارهٔ زلزلهٔ قریب‌الوقوع در تهران اظهار نظر کرده‌اند. روحانیون هم از تأثیر گناهان مردم بر جلوه‌های غضب خدا سخن گفته‌اند و به مردم هشدارهایی داده‌اند.
کمربند چین‌خورده و رانده زاگرس مرز شمال‌شرقی نوار چین‌خورده-راندهٔ زاگرس بر گسل اصلی معکوس زاگرس و گسل اصلی عهد حاضر زاگرس منطبق است. این دو گسل کمربند چین‌خورده و رانده زاگرس را از پهنهٔ سنندج-سیرجان و ایران مرکزی جدا می‌کنند. گسل اصلی معکوس زاگرس دارای روند شمال‌غربی- جنوب‌شرقی است که از غرب ایران تا گسل میناب ادامه می‌یابد و گسل اصلی عهد حاضر زاگرس سامانه‌ای از گسل‌های امتدادلغز راست‌گرد است که عمدتاً موازی اما کاملاً متمایز از گسل اصلی معکوس زاگرس بوده و آن را در چندین محل قطع می‌کند. این گسل از نواحی مریوان در غرب ایران و نواحی مرزی ایران و عراق به سوی جنوب‌شرق امتداد یافته‌است.
زمین‌لرزه کوبه ژاپن به‌علت قرار گرفتن بر روی چهار گسل بزرگ یکی از بزرگترین کشورهای زلزله‌خیز در جهان است، آمارها نشان می‌دهد که حدود ۱۰ درصد از کل زمین لرزه‌های جهان در ژاپن و اطراف آن رخ می‌دهد. برای نمونه در سال ۲۰۰۵میلادی در ژاپن، ۱۴۰مورد زمین‌لرزهٔ با قدرت بیش از پنج درجه در مقیاس ریشتر و سه مورد زمین‌لرزهٔ با قدرت بیش از هفت درجه در مقیاس ریشتر رخ داده‌است.
شازند گسل‌های فعال و مهمی در این ناحیه دیده نمی‌شود و همین موضوع سبب ایجاد یک ساختار زمین‌شناسی امن از لحاظ بدور بودن از وجود زلزله‌های قدرتمند شده‌است.
مریانج بر اساس نقشه ۱:۱۰۰۰۰۰ سازمان زمین‌شناسی کشور هیچ گسل فعالی که موجب زلزله شود در اطراف شهر مریانج وجود ندارد.
گسل کازرون گسل کازرون در ۱۵ کیلومتری غرب این شهرستان قرار دارد. شواهد نشان می‌دهد که این گسل با راستای تقریباً شمالی–جنوبی یا شمال شمال‌غربی–جنوب جنوب‌شرقی دارای حرکت راست‌گرد جزئی است. روندهای زمین‌ساختی در شمال خلیج فارس نشان می‌دهد که خط مرزی سکوی عربستان و واحد زاگرس به‌وسیله این گسل در جهت راست‌گرد جابه‌جا شده‌است. گسل کازرون مرز غربی گسترش حوضه تبخیری پرکامبرین پسین–کامبرین ایران را تشکیل می‌دهد و در طول آن دو گنبد نمکی رخنمون دارد.
وان آب و هوای شهر وان: در تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۱۱ زلزله شدیدی در استان وان اتفاق افتاد که پس لرزه‌های آن در شهرهای غربی ایران از جمله خوی و سلماس احساس شد. در اثر این زلزله تعداد ۶۰۴ نفر کشته شده و ۴۱۵۲ نفر نیز زخمی شدند.
گسل هریرود مسیر گسل هریرود در ایران تقریباً منطبق بر رودخانه‌های هریرود و تجن است. ادامه جنوبی آن به احتمال از غرب دشت زابل (حد شرقی کوه‌های خاور ایران) گذشته و به زاهدان می‌رسد. این گسل دارای روند شمالی – جنوبی بوده و حدود ۸۲۵ کیلومتر طول دارد. گسترش جغرافیایی سنگ‌های ژوراسیک و کرتاسه ایران و افغانستان در دو سوی این گسل، نشان‌دهنده حرکت چپ‌گرد آن است. با توجه به نقشه زمین‌شناسی ایران چنین استنباط می‌شود که این گسل لبه شرقی جدایش درون‌قاره‌ای کوه‌های خاوری ایران است که ویژگی‌های مشابه با گسل نهبندان دارد.
گسل سان آندریاس مقدار حرکت افقی حاصله از زمین لرزه سان فرانسیسکو در سال ۱۹۰۶ در امتداد گسله سان اندریاس رقمی معادل ۵ متر بوده و مقدار جابجایی زمین در زلزله‌های پیش از آن مانند زمین لرزه در اوئنز (Owens Valley) حدود ۴ مترمی‌باشد. بدیهی است مجموع جابجایی‌های زمین در مدتی برای یک میلیون سال به رقم قابل توجهی بالغ خواهد گردید. قاره آمریکای شمالی طی دوره‌های سوم و ژوراسیک روی بستر شرقی اقیانوس آرام لغزیده و گسل سن اندریاس مرز میان صفحه‌های اقیانوس آرام شمالی و صفحه حامل قاره آمریکای شمالی را تشکیل می‌دهد. اقیانوس آرام نسبت به آمریکای شمالی رو به سوی شمال و در جهت ژرفنای الوشن (Aleation) حرکت می‌کند و به همین جهت زلزله‌هایی را که گاهگاه در کالیفرنیا روی می‌دهد، موجب می‌گردد.
استان چهارمحال و بختیاری استان چهارمحال و بختیاری از جمله مناطق کوهستانی فلات مرکزی ایران محسوب می‌شود که در بخش مرکزی رشته کوه‌های زاگرس واقع شده‌است. به علت جوان بودن دوره کوه‌زایی و شرایط تشکیل گسل‌های خاص، در این منطقه وجود بلایا و مخاطرات طبیعی بسیاری چون ریزش بهمن، سیل، زلزله و رانش زمین در اکثر نقاط آن مشاهده می‌شود.
سنای روم در جنگ داخلی سزار، نیروهای پشتیبان گروهی به نام اپتیمات‌ها که گروه سیاسی محافظه‌کار و سنت‌گرای سنای روم بودند و از سوی پومپه (۱۰۶ تا ۴۸ پیش از میلاد) و لژیون‌های وی پشتیبانی می‌شدند، در برابر پوپولارها به رهبری ژولیوس سزار می‌جنگیدند.
جنگ داخلی سزار قیصر (سزار) بار دیگر تلاش کرد از جنگ داخلی اجتناب کند، از این رو پسرعمویش لوسیوس سزار و روشیوس فاباتوس را به جانب پومپیئوس در کاپوآ فرستاد. وی می‌دانست که اپتیمات‌ها قصد نابودی وی را دارند، با این‌حال آماده بود «به‌خاطر مصلحت جمهوری» گفتگو و مذاکره کند. سزار به‌واسطه دو فرستاده مزبورش گفت:
جنگ داخلی سزار جنگ داخلی بزرگ روم یا جنگ داخلی سزار (۴۹ تا ۴۵ پیش از میلاد) یکی از آخرین درگیری‌های سیاسی-نظامی در جمهوری روم پیش از بنیان‌گذاری امپراتوری روم بود. جنگ داخلی بزرگ روم، به صورت مجموعه‌ای از رویارویی‌های سیاسی و نظامی بین ژولیوس سزار و حامیان سیاسی‌اش موسوم به پوپولارها (عوامیون) از یک سو، با اپتیمات‌های محافظه‌کار سنا تحت رهبری گنایوس پومپیئوس کبیر از سوی دیگر، آغاز شد. این جنگ با گذر سزار از روبیکن در ۱۰ ژانویهٔ ۴۹ پیش از میلاد آعاز شده و تا ۱۷ مارس ۴۵ پیش از میلاد به طول انجامید. این جنگِ چهار سال و دو ماه و یک هفته‌ای با پیروزی سزار و یارانش پایان یافت و در نتیجهٔ آن ژولیوس سزار دیکتاتور مطلق جمهوری شد.
پوپولارها پوپولارها چهار مرتبه به اوج قدرت و اقتدار خود رسیدند. اولین بار با برادران گراکوس بود، کسانی که پلبی‌ها را با موضوع اصلاحات ارضی خود و به چالش کشاندن تفوق سنا بسیج کردند (۱۳۳ق. م و ۱۲۲ق. م). دومین بار با گایوس ماریوس و پسرش گایوس ماریوس جوانتر بود، زمانی که ماریان‌ها (حامیان ماریوس یا همان پوپولارها) قدرت را فتح کردند و بر روم از ۸۷ق. م تا ۸۲ق. م مسلط شدند. آنان در دومین جنگ داخلی سولا (۸۳ق. م تا ۸۱ق. م) از لوکیوس کورنلیوس سولا (که اپتیمات بود) شکست خوردند. سومین مرتبه زمانی بود که ژولیوس سزار در ۵۹ق. م با حمایت پومپئو و کراسو به منصب کنسولی برگزیده شد، کسانی که ائتلافی غیررسمی با سزار تشکیل دادند که تاریخ نگاران از آن با عنوان تریوم‌ویرات اول(۶۰ق. م تا ۵۳ق. م) یاد می‌کنند. اولین تریوم‌ویرات به هر سه مرد متصرفات مخصوص به خودشان را اعطا کرد، برای همین روم به بخش‌هایی مساوی تحت نظارت آنان تقسیم شد و برای همین هیچ‌یک از آنان نمی‌توانست بر دیگری حکومت کند. سزار قصد داشت یک لایحه زراعتی برای اصلاحات ارضی را از تصویب بگذراند، لایحه ای که از زمان تیبریوس سمپرونیوس گراکوس در ۱۳۳ق. م تصویب نشده بود چرا که تمامی تلاش‌های بعدی برای قانون زراعتی با مخالفت و سنگ اندازی‌های اپتیمات‌ها روبرو می‌شد. تنش‌های میان اپتیمات‌ها و پوپولارها با توطئه کاتیلینا (۶۳ق. م) علیه کنسولی سیسرون (یک اپتیمات) افزایش یافت؛ متعاقب برملا شدن توطئه، سیسرون از سوی سنا با یک فرمان نهایی سنا (senatus consultum ultimum) پشتیبانی شد، و برخی از توطئه کنندگان را بدون برگزاری دادگاه اعدام کرد. تظاهراتی علیه این اعدام‌های خودسرانه و قدرت سنا رخ دادند.
پوپولارها اپتیمات‌هایی که در میان سناتورها بودند رهبری مخالفان و محافظه کاران سنا را برعهده داشتند. تریبون‌های مردم (نمایندگان پلبی‌ها) و شورای پلبی‌ها در آن زمان بر سر اصلاحات برادران گراکی و نیز روابط قدرت میان نهادهای مردمی با سنا، در کشمکش با سنا بودند. این تریبون‌ها توسط دولتمردان پوپولاری همچون گایوس ماریوس و ژولیوس سزار حمایت می‌شدند. مبارزات آنان در برخی از جنگ‌های داخلی اواخر دوران جمهوری به چشم می‌خورد: اولین جنگ داخلی سولا (۸۷–۸۸ق. م)، دومین جنگ داخلی سولا (۸۱–۸۲ق. م)، جنگ سرتوریوسی (۷۲–۸۳ق. م)، شورش امیلیو لپیدو (۷۷ق. م)، جنگ داخلی سزار (۴۵–۴۹ق. م)، جنگ داخلی پسا-سزار (۴۳–۴۴ق. م)، جنگ داخلی آزادی‌بخش‌ها (۴۲–۴۴ق. م)، و شورش سیسیل (۳۶–۴۴ق. م).
جنگ داخلی سزار سزار می‌افزاید که لنتولوس نیز به خاطر سنگین بودن بدهی‌هایش و نیز به امید اینکه یک ارتش و یک استان به وی اعطا شود، خود را در جناح اپتیمات‌ها قرار داده بود. شیپیو نیز انگیزه‌های مشابهی داشت و به‌علاوه می‌ترسید که مورد محاکمه قرار گیرد. پومپیئوس نیز که توسط دشمنان سزار تهییج شده بود، اجازه نمی‌داد که پدرهمسر سابقش (سزار) در قدرت با وی شریک و همتا شود و هرگونه پیوند دوستی با وی را قطع نمود و در شمار دشمنان وی درآمد.
جنگ داخلی سزار روشیوس فاباتوس و لوسیوس سزار هنگامی‌که به محل حضور پومپیئوس و کنسول‌ها یعنی کاپوآ رسیدند (و یا در تئانو، چنان‌که سیسرون نقل می‌کند) درخواست‌های سزار را تقدیم آن‌ها کردند، و آنان نیز پس از بحث و تفحص دربارهٔ نامه، ترجیح دادند با مکاتبه پاسخ سزار را بدهند. سیسرون نقل می‌کند که دو سفیر سزار با پومپیئوس و کنسول‌ها در ۲۳ ژانویه ملاقات کردند، در حالی‌که پاسخ دو روز بعد در ۲۵ ژانویه و در غیاب پومپیئوس تدوین شد. چیزی‌که پومپیئوس و اپتیمات‌ها می‌خواستند این بود که سزار به گل بازگردد، ریمینی را ترک کرده و ارتش را معاف کند. تنها در این شرایط بود که پومپیئوس به هیسپانیا بازمی‌گشت، امّا تا هنگامی‌که سزار به وعده‌ها وفا نکند، کنسول‌ها و پومپیئوس به سربازگیری برای لژیون‌های خود ادامه خواهند داد.
جنگ‌های گالی او پیش از عزیمت در ۵۸ ق. م خواست جایگاه خود در روم را مستحکم سازد، مارکوس تولیوس سیسرو و کاتوی کوچک که از سران جناح سناتوری و دشمنان مهیب او بودند را از شهر دور ساخت. سیسرو که قادر بود از دستیابی قیصر به قدرت ممانعت کند کنسول سال ۶۳ ق. م بود و زمینه‌ها و پشت‌پرده‌های توطئه کاتیلینا را می‌دانست، پشت‌پرده‌هایی که اگر افشا می‌شدند چهرهٔ سزار را مخدوش می‌کردند چراکه او هم به احتمال بسیار در آن شرکت جسته بود. همین کار را کاتو هم می‌توانست بکند چراکه کاتو پشتیبان و مدافع بسیار بزرگ آن جناح سیاسی‌ایی بود که سزار قصد نابودی آن را داشت، یعنی جناح اپتیمات‌ها.
جنگ داخلی سزار بالاخره قیصر (سزار) با شش لژیون در نهم مارس به بریندیزی رسید، سه تای لژیون‌ها (هشتم، دوازدهم و سیزدهم) کهنه‌کار بودند و سه تای دیگر نیز در اثر جذب نیرو در طول راه ایجاد شده بودند. وی همچنین کوهورس‌های انوباربوس مشتمل بر سه لژیون دیگر را از کورفینیو به سیسیل فرستاده بود. خبردار شدند که هر دو کنسول با بخش بزرگی از ارتش عازم دراج (آلبانی امروزین) شده‌اند، درحالی‌که پومپیئوس هنوز با بیست کوهورس (دو لژیون) در بریندیزی بود. سزار می‌ترسید پومپیئوس بخواهد ایتالیا را ترک کند، برای همین آغاز به انسداد خروجی‌های بندر بریندیزی کرد و محاصره بریندیزی را آغازید. پس از نُه روز از عزیمت دو کنسول‌ــ درست هنگامی‌که سزار تقریباً نصف کار سنگربندی را به اتمام رسانده بودـ ناوگانی که این کنسول‌ها و ارتش‌هایشان را به دراج بُرده بودند بار دیگر وارد بریندیزی شدند. پومپیئوس که از تحرکات سزار نگران بود، به‌محض رسیدن ناوگان به بندر بریندیزی خود را مهیای سوار شدن بر آنها و عزیمت به اپیروس نمود. اهالی بریندیزی که از تکبر سربازان پومپیئوس به ستوه آمده‌بودند سزار را از عزیمت نیروهای پومپیئوس آگاه کردند، با این حال سزار نتوانست راه فرار پومپیئوس را سد کند و دو تا از آخرین کشتی‌های مملو از سرباز را بگیرد، کشتی‌هایی که درگیر موانعی بودند که سربازان سزار بر سر راهشان قرار داده بودند. بنابراین با وجود فرار کنسول‌ها و پومپیئوس، قیصر ناچار شد در ایتالیا بماند، و با خود پنداشت که بهتر است یک ناوگان تهیه نموده و پومپیئوس را در دریا تعقیب کند، پیش از آنکه این داماد سابق بتواند در مقدونیه و شرق به دیگر نیروهای اپتیمات‌ها ملحق شود. به‌علاوه پومپیئوس تمامی ناوگان آن منطقه را با خود بُرد و اینچنین به سزار اجازه نداد فوراً به تعقیب او بپردازد. اکنون برای وی چاره دیگری نماند جز اینکه منتظر ناوگان‌های سواحل دور گالیا کیسالپینا، پیچنوم و تنگه مسینا بماند، امّا چنین عملیاتی آنهم در این فصلْ طولانی و مملو از دشواری می‌بود. در عوضْ چیزی که می‌توانست انجام دهد این بود که نگذارد نیروهای پومپیئوس در دو اسپانیا خود را تقویت کنند، جایی‌که‌ــ به‌ویژه هیسپانیا سیتریورــ بواسطهٔ منافع سرشاری که در طول جنگ سرتوریوسی توسط پومپیئوس حاصل شده بود، به پومپیئوس تعلق داشت؛ افزون بر آنکه ممکن بود گالیا کیسالپینا و گالیا ترانس‌آلپینا و ایتالیا از سوی نیروهای پومپیئوس دور زده شوند.
دومین جنگ داخلی سولا هر دو نبرد اولیه به‌سود اپتیمات‌ها پیش‌رفتند: ابتدا در نزدیکی رود ازینو (در مارکه) نیروهای پومپیئوس و متلوس بر نیروهای تحت امر کاربو برتری داشتند، و سپس نیروهای سولا در دشت ساکری‌پورتو، روبروی پرنسته در لاتزیو، بر نیروهای ماریوس جوان برتری یافتند.
نبرد فارسال نبرد فارسال یا نبرد فارسالوس، ، ، ، نبرد نهایی منجر به پیروزی قطعی سزار در سلسله جنگ‌های داخلی موسوم به جنگ داخلی سزار بود. در روز نهم اوت سال ۴۸ پیش از میلاد، در فارسال در مرکز یونان، ژولیوس سزار و متحدانش در مقابل ارتش جمهوری روم به فرماندهی پومپه صف‌آرایی نمودند. پمپه پشتیبانی اکثریت سناتورها را داشت که بسیاری از آن‌ها از اپتیمات‌ها بودند. افراد سپاه پُمپه به‌طور قابل ملاحظه‌ای بیش از سپاهیان سزار بودند. دو سپاه طی چند ماه تردید، عدم قطعیت و بلاتکلیفی با یکدیگر مواجه شدند. ژولیوس سزار در موقعیتی بسیار ضعیف‌تر از پمپه بود. او خود و سپاهیانش را تنها، جدا افتاده و در محاصره در محیطی خشن و وحشی و در سرزمینی غریب با ۲۲٬۰۰۰ نفر جنگجو و کمبود تدارکات می‌یافت، در حالی که در سوی دیگر رودخانه با پمپه که دارای سپاهی حدوداً دو برابر سپاه او بود؛ روبرو بود. پمپه خواهان تأخیر جنگ بود؛ چراکه می‌دانست دشمن در اثر گرسنگی و خستگی، نهایتاً تسلیم خواهد شد. پمپه نهایتاً تحت فشار سناتورهای حاضر در سپاه و افسرانش، با اکراه تن به درگیری داد و دچار شکستی سخت و کوبنده گردید و نهایتاً با مخفی کردن هویت خود به عنوان شهروندی عادی گریخت؛ هرچند که بعداً در سرزمین مصر تحت سیطرهٔ امپراطوری بطلمیوسی به فرمان بطلمیوس سیزدهم به قتل رسید.