11. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 362 της 18/27 Μαΐου 1968 (ΦΕΚ Α΄ 117) (Διόρθ. Ημαρτ. ΦΕΚ Α΄ 136 της 20 Ιουν. 1968). Περί κανονισμού Υγιεινής και Ασφαλείας εργαζομένων εν τοις βυρσοδεψείοις απάσης της Χώρας. Έχοντες υπ’ όψιν: 1)Τας διατάξεις του άρθρ. 6 του από 25.8/5.9.1920 Β.Δ/τος «περί κωδικοποιήσεως των περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών διατάξεων». 2)Τας διατάξεις του άρθρ. 28 του Νόμ. 3239/1955 ως ετροποποιήθησαν και συνεπληρώθησαν δια των διατάξεων του άρθρ. 9 του Νόμ. 3755/1957. 3)Τας διατάξεις του εδάφ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρ. 9 του υπ’ αριθ. 868/1960 Β.Δ/τος «περί οργανισμού του Υπουργείου Εργασίας». 4)Γνωμοδότησιν του Εθνικού Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Κοινωνικής Πολιτικής εξενεχθείσαν κατά την υπ’ αριθ. 5/2.2.68 συνεδρίασιν αυτού.  5)Την υπ’ αριθ. 626/3.4.1968 Γνωμοδότησιν του Ανωτάτου Υγειονομικού Συμβουλίου. 6)Την υπ’ αριθ. 254/2.5.1968 Γνωμοδότησιν του Συμβουλίου Επικρατείας, προτάσει του Ημετέρου επί της Εργασίας, Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν: Καθιερούνται οι κάτωθι όροι υγιεινής και ασφαλείας εν τοις Βυρσοδεψείοις απάσης της χώρας, πλην των γενικών όρων των επιτασσομένων υπό του από 14.3.1934 Δ/τος «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών και υπαλλήλων των πάσης φύσεως Βιομηχανικών και Βιοτεχνικών Εργοστασίων, Εργαστηρίων κλπ». Άρθρ.1.-Τα κτίρια εντός των οποίων είναι εγκατεστημένα ή πρόκειται να εγκατασταθώσι Βυρσοδεψεία, να ευρίσκωνται όσον ένεστι εκτός των πόλεων και χωρίων, είς μέρη ευάερα και όπου υπάρχει άφθονον ύδωρ και υπόνομος ή ποταμοί, έχοντες επαρκές ύδωρ καθ’ όλας τας εποχάς του έτους δια να παρασύρωνται τα ακάθαρτα ύδατα του εργοστασίου και υδρολύωνται ή εις παραθαλάσσιον μέρος και εις περιοχάς μη προσφερομένας ή χρησιμοποιουμένας δια θαλάσσια λουτρά. Τα Βυρσοδεψεία τα ευρισκόμενα εντός της περιοχής της τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης κατασκευάζονται και λειτουργούν τα υπό του Οργανισμού Αποχετεύσεως Πρωτευούσης υποδεικνυόμενα συστήματα εξουδετερώσεως των ακαθάρτων υδάτων. Άρθρ.10.-Οι εργάται οι απασχολούμενοι εις τας εργασίας αποτριχώσεως ή καθαρισμού των δερμάτων, αποσαρκώσεως, σχιστικάς μηχανάς, φόρτησιν ή εκφόρτησιν βαρελιών ή δεξαμενών και γενικώς εις τας εργασίας τας εκτελουμένας δια της χρήσεως αφθόνου ύδατος υποχρεωτικώς φέρουν ειδικήν ενδυμασίαν εργασίας (φόρμα), περιζώματα (ποδιές) εξ υλικού αδιαπεράστου υπό της υγρασίας, ως ελαστικού, πλαστικού και τα τούτοις συναφή, ανθεκτικά εις την επίδρασιν των διαφόρων υγρών, υψηλά υποδήματα μέχρι των γονάτων εξ αδιαπεράστου υπό της υγρασίας υλικού, ως και χειρόκτια μέχρι του αγκώνος εξ ελαστικού ή πλαστικού ανθεκτικού εις τα οξέα. Άρθρ.11.-Τα Βυρσοδεψεία διαθέτουν ίδιον χώρον εις ον εγκαθίσταται ιματιοφυλάκειον μετά κρεμαστρών αραιώς τοποθετημένων, επί των οποίων αναρτώνται τα υπό των εργατών κατά την εργασίαν των χρησιμοποιούμενα ενδύματα. Ο χώρος ούτος όστις χρησιμοποιείται και ως αποδυτήριον αερίζεται καλώς και φωτίζεται επαρκώς, θερμαίνεται δε κατά τον χειμώνα. Εις τον αυτόν χώρον εγκαθίστανται ατομικά ερμάρια δια την φύλαξιν των ενδυμάτων πόλεως των εργατών, μετά κλειδός δι’ έκαστον εργαζόμενον. Ο χώρος ούτος τηρείται απολύτως καθαρός και εφοδιάζεται δι’ αναλόγων καθισμάτων. Ο εργοδότης οφείλει να διαθέτη στεγνωτήριον δια την στέγνωσιν των βεβρεγμένων ενδυμάτων των εργατών. Άρθρ.12.-Τα Βυρσοδεψεία διαθέτουν πάντα τα ενδεικνυόμενα μέσα ατομικής καθαριότητος των εργατών, ως νιπτήρας μετά σάπωνος, λουτήρας δαπέδου δια την πλύσιν των ποδών των εργαζομένων, καταιωνιστήρας, μέσα αποσπογγίσεως (χειρόμακτρα, χάρτινα, στεγνωτήρα κ.λπ.) ίνα ούτοι προ της λήψεως πάσης τροφής ή καπνίσματος προβαίνουσιν εις επιμελή καθαρισμόν των χειρών και του προσώπου, εις το τέλος δε της εργασίας των και εις επιμελή καθαρισμόν των ποδών των. Ο χώρος των αποδυτηρίων και το ύδωρ των λουτήρων κατά την περίοδον του χειμώνος θερμαίνωνται. Άρθρ.13.-Εις το Βυρσοδεψείον υπάρχει επαρκής αριθμούς αποχωρητηρίων, ως και ανάλογος αριθμός ουρητηρίων, εάν απασχολήται και θήλυ προσωπικόν διατίθενται κεχωρισμένα αποχωρητήρια δια τους άνδρας και χωριστά δια τας γυναίκας. Ο χώρος ένθα εγκαθίστανται τα αποχωρητήρια δεν πρέπει να συγκοινωνή αμέσως μετά των περικλείστων χώρων, ένθα παραμένουσιν οι εργαζόμενοι, είτε προς εργασίαν, είτε προς ανάπαυσιν κατά την διακοπήν της εργασίας των. Τα αποχωρητήρια αερίζωνται καλώς και φωτίζωνται επαρκώς και είναι διατεθειμένα κατά τρόπον τοιούτον, ώστε να μη αναδίδωσι δυσοσμίαν. Είναι εφωδιασμένα δι’ υδραυλικής εγκαταστάσεως ώστε να καθαρίζωνται υποχρεωτικώς μεθ’ εκάστην επίσκεψιν και ασβεστοχρίωνται τακτικώς. Άρθρ.14.-Έκαστον Βυρσοδεψείον διαθέτει επαρκές πόσιμον ύδωρ δια τας ανάγκας των εργαζομένων. Τούτο πρέπει να διατηρήται δροσερόν και να προέρχηται απ’ ευθείας εκ του υδραγωγείου της πόλεως. Η πόσις γίνεται εξ αναβρυτηρίων ή εν ελλείψει τοιούτων δι’ ατομικών κυπέλλων χορηγουμένων παρά του εργοδότου και άτινα καθαρίζονται επιμελώς και φυλάσσονται τη μερίμνη των εργαζομένων. Συνιστάται η εγκατάστασις ηλεκτρικού ψύκτου, ιδία κατά το θέρος ή ψυγείον πάγου κατά τους θερινούς μήνας, ως και χαρτί(Μετά την σελ. 306,32) Σελ. 306,33 Τεύχος 396- Σελ. 137 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.11 νων ή εκ πλαστικού κυπέλλων απορριπτομένων μεθ’ εκάστην πόσιν. Όπου η διανομή ύδατος της πόλεως δεν είναι συνεχής ή δεν υφίσταται δίκτυον υδρεύσεως, το προς πόσιν ύδωρ αποθηκεύεται εντός υδαταποθηκών καλώς κεκαλυμμένων και ευρισκομένων μακράν των τόπων εργασίας, προφυλαγμένων δε από την υπερθέρμανσιν κατά τους θερινούς μήνας. Αι ανωτέρω υδαταποθήκαι καθαρίζονται τακτικώς και αποστειρούνται, λαμβάνεται δε ιδιαιτέρα πρόνοια αποφυγής μολύνσεως αυτών εκ μικροβίων ή δηλητηρίων. Εις έλεγχον επίσης υποβάλλεται και το χρησιμοποιούμενον ως πόσιμον ύδωρ κατά πόσον είναι κατάλληλον προς πόσιν παρ’ ειδικού επιστήμονος. Άρθρ.15.-Δια την εστίασιν των εργατών διατίθεται ιδιαίτερον διαμέρισμα ουχί εγγύς των χώρων εργασίας, καταλλήλως διεσκευασμένον μετά τραπεζών και αναλόγων καθισμάτων καλώς αεριζόμενον και διατηρούμενον απολύτως καθορόν. Επί ολιγαρίθμου προσωπικού και ελλείψεως επαρκούς χώρου τοποθετείται τράπεζα εις τον χώρον της ιματιοθήκης και ανάλογα καθίσματα υπό την προϋπόθεσιν πάντοτε, ότι η καθαριότης του χώρου θα είναι απόλυτος και ο χώρος  αερίζεται καλώς. Απαγορεύεται απολύτως η λήψις τροφής παρά των εργατών εις το ύπαιθρον ή εντός των τόπων εργασίας και προ της πλύσεως των χειρών και του προσώπου καλώς και τη βοηθεία σάπωνος. Άρθρ.16.-Η αποθήκευσις των κατειργασμένων και ακατεργάστων νωπών ή ξηρών δερμάτων γίνεται εντός ειδικών αποθηκών πληρουσών τους όρους του εκάστοτε ισχύοντος οικείου Δ/τος «περί Κανονισμού υγιεινής και ασφαλείας αποθηκών ακατεργάστων δερμάτων» και ουχί εντός των διαμερισμάτων εργασίας. Άρθρ.17.-Τα νωπά και υγράλατα δέρματα τα προερχόμενα εκ της αλλοδαπής, δέον να συνοδεύωνται υπό ποιστοποιητικού της αρμοδίας Ελληνικής Προξενικής Αρχής του τόπου προελεύσεώς των ή ταύτης μη υπαρχούσης υπό της αρμοδίας κρατικής αρχής του τόπου προελεύσεώς των, βεβαιούσης, ότι εν τη χώρα εξ ης προέρχονται δεν υφίσταται λοιμώδης τις νόσος των ζώων εκ των αναγραφομένων εν τω άρθρ. 2 του από 26.3.36 Β.Δ/τος «περί μέτρων, πρόληψιν και καταστολήν των μεταδοτικών νόσων των κατοικιδίων ζώων», ως συνεπληρώθη μεταγενεστέρως, εν εναντία περιπτώσει τα δέρματα ταύτα υποβάλλονται εις απολύμανσιν συμφώνως τω άρθρ. 19 του αυτού Β.Δ/τος. Απαγορεύεται απολύτως η εισαγωγή εις τα όρια του Κράτους και η χρησιμοποίησις ακατεργάστων  Σελ. 306,34 Τεύχος 396- Σελ. 138 δερμάτων (νωπών, υγραλάτων ή ξηραλάτων) προερχομένων εκ μερών της αλλοδαπής, ένθα υπάρχει πανώλης των βοών ή άνθραξ συμφώνως τω άρθρ. 33 του αυτού Β.Δ/τος. Τα δέρματα εν γένει του εσωτερικού, εισαγόμενα εις το Βυρσοδεψείον πρέπει να συνοδεύωνται υπό κτηνιατρικής ποιστοποιήσεως του Επιθεωρήσαντος τα σφάγια Κτηνιάτρου, εις ην να βεβαιούται η μη προσβολή του ζώου εξ ασθενείας επικινδύνου εις την υγείαν των εργατών. 15.Λ.α.11 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Άρθρ.18.-Οι εργαζόμενοι εις Βυρσοδεψεία υποβάλλονται υποχρεωτικώς εις αντιτετανικόν εμβολιασόν ως και τοιούτον κατά του άνθρακος. Προ της αναλήψεως εργασίας δέον, όπως επιδεικνύουν ποιστοποιητικόν της αρμοδίας Υγειονομικής Υπηρεσίας, ήτις εξετέλεσεν τούτον. Εργάτης υποστάς τραυματισμόν ή αμυχάς του δέρματος μετά την επί τόπου παροχήν πρώτων βοηθειών, παραπέμπεται αμέσως εις ιατρόν τη μερίμνη και ευθύνη του εργοδότου προς περιποίησιν του τραύματος του. Απαγορεύεται η εργασία εις εργάτας φέροντας τραύματα ή και απλάς αμυχάς μέχρι της πλήρους ιάσεως εξ αυτών, αποδεικνυομένης δια ποιστοποιήσεως ιατρού. Ευθύς ως ο εργοδότης ή ο Διευθυντής ή οι αναπληρούντες αυτούς πληροφορηθώσιν, ότι εργάτης τις του εργοστασίου φέρει δοθιήνα, βλάβην τινά ή και απλήν λύσιν της συνεχείας του δέρματος (εγκοπή, εκδορά, ραγάδα, κλπ) ήτις δεν εθεραπεύθη μετά την επίδεσιν εν τω Εργοστασίω και την πρόχειρον τριήμερον περίθαλψιν υπό του ιατρού, υποχρεούνται να αποστείλωσι τούτον εις Νοσοκομείον ή εις ειδικόν ιατρόν δια την περαιτέρω ενδεικνυομένην περίθαλψιν και έρευναν της φύσεως της μολύνσεως. Τυχόν εμφάνισις μολύνσεως εξ άνθρακος αναγγέλεται αμέσως υπό του εργοδότου εις τας τοπικάς υγειονομικάς και αστυνομικάς αρχάς, ως και εις την Επιθ/σιν Εργασίας της περιφερείας εις ην ανήκει το Βυρσοδεψείον, δια την λήψιν των αναγκαίων μέτρων προφυλάξεως του προσωπικού εν γένει. Άρθρ.2.-Επ’ ουδενί λόγω επιτρέπεται να λιμνάζουν εντός ή εκτός της περιοχής του Εργοστασίου ύδατα. Η αποχέτευσις των λυμάτων εις υπονόμους, ποταμούς ή την θάλασσαν θα γίνεται κατόπιν προηγουμένης επεξεργασίας, ως αύτη καθορίζεται δια των ισχυουσών εκάστοτε υγειονομικών διατάξεων. Άρθρ.19.-Το άλεσμα του πευκοφλοιού ή του δρυοφλοιού ενεργείται εις ειδικόν διαμέρισμα τελείως κεχωρισμένον των λοιπών διαμερισμάτων του Βυρσοδεψείου. Οι μύλοι αλέσεως είναι εφωδιασμένοι με καλώς λειτουργούν σύστημα αναρροφήσεως της αναδιδομένης κόνεως, ήτις συλλέγεται εις ειδικόν κονιοθάλαμον αποκλειομένης της διαχύσεως ταύτης εις τον χώρον του διαμερίσματος. Οι εργαζόμενοι εις τον ανωτέρω χώρον τροφοδόται των μύλων εφοδιάζονται απαραιτήτως με ειδικάς προσωπίδας αποκλειούσας την εισπνοήν κόνεως εις τας περιπτώσεις απροόπτου βλάβης ή ατελούς λειτουργίας της απορροφητικής συσκευής και ην φέρουν κατά την ώραν της εργασίας των εις θέσιν αμέσου χρησιμοποιήσεως. Άρθρ.20.-Τα διάφορα μηχανήματα τα εγκατεστημένα εν τω Βυρσοδεψείω και αι μηχαναί επεξεργασίας των δερμάτων οφείλουν να έχουν κεκαλυμμένα τα κινούμενα μέρη αυτών (άξονες, τροχαλίαι, οδοντωτοί τροχοί, σφόνδυλοι, έκκεντρα κ.λπ.) ως και τυχόν υπάρχοντες ιμάντες μεταδόσεως κινήσεως. Εφ’ όσον τούτο δεν είναι εφικτόν περιβάλλονται ταύτα δια κιγκλιδώματος αποκλείοντος την τυχαίαν επαφήν των πλησίον διερχομένων ή εργαζομένων προσώπων. Αι θέσεις λιπάνσεως των μηχανημάτων οφείλουν να ευρίσκωνται εις τοιούτον σημείον, ώστε να μη απαιτήται αφαίρεσις της προφυλακτικής Συσκευής (καλύμματος). Απαγορεύεται οιαδήποτε επέμβασις επί του μηχανήματος ή αφαίρεσις των προστατευτικών καλυμμάτων εφ’ όσον αι μηχαναί ευρίσκονται εν λειτουργία και προ της πλήρους και αποτελεσματικής ακινητοποιήσεως αυτών. Πάντα τα μηχανήματα εφοδιάζωνται με σύστημα ακαριαίας ακινητοποιήσεως αυτών, ευχερούς χειρισμού. Άρθρ.21.-Εις τας μηχανάς αποτριχώσεως και αποσαρκώσεως υπάρχει κατάλληλος προστατευτική διάταξις αποκλείουσα την εμπλοκήν των χειρών των χειριστών εις τους κυλίνδρους. Είναι εφωδιασμέναι με πέδην ακαριαίας ακινητοποιήσεως και διάταξιν αναστροφής της κινήσεως των κυλίνδρων. Άρθρ.22.-Εις τας σχιστικάς μηχανάς απαγορεύεται η χρησιμοποίησις των χειρών. Η προσαγωγή και απαγωγή των προς κατεργασίαν δερμάτων να γίνεται πάντοτε δια προσαγωγέων και απαγωγέων ικανού μήκους, ώστε να αποκλείηται η επαφή των χειρών των χειριστών μετά της σχιστικής λεπίδος. Άρθρ.23.-Εις τας σκεφιστικάς και τροχιστικάς μηχανάς υπάρχει κατάλληλος προστατευτική διάταξις αποκλείουσα την εμπλοκήν των δακτύλων των χειριστών. Είναι εφωδιασμέναι με σύστημα αποτελεσματικής απορροφήσεως της αναπτυσσομένης κόνεως ή πριονιδίου και κονιοσυλλέκτην. Άρθρ.24.-Εις τα σίδηρα σιδηρώματος των δερμάτων τοποθετείται πάντοτε πλέγμα προστατευτικόν αποκλείον την προσέγγισιν των χειριστών και μη εμποδίζον την ορατότητα αυτού. Άρθρ.25.-Πέριξ των βαρελλών τοποθετείται κιγκλίδωμα περιβάλλον αυτάς εξ όλων των πλευρών αποκλείον την προσπέλασιν κατά την ώραν της λειτουργίας (περιστροφής) εις πάντα, έστω και τυχαίως διερχόμενον. Τα κιγκιδώματα ταύτα φέρουν ειδικά ανοίγματα με κινητήν θύραν έμπροσθεν εκάστης βαρέλλας δια την φόρτωσιν και εκφόρτωσιν αυτών. Οι εκτελούντες την εκφόρτωσιν των βαρελλών φέρουν πάντοτε χειρόκτια εξ ελαστικού μέχρις άγκωνος. Άρθρ.26.-Αι υδραυλικαί πρέσσαι σιδηρώματος δερμάτων δια συμπιέσεως και συγχρόνου θερμάνσεως εφοδιάζονται δια κατακορύφου προφυλακτικού διαφράγματος, όπερ άμα τη επεμβάσει επί του ειδικού μοχλού προς ανύψωσιν, αυτομάτως, κατέρχεται καλύπτον ολόκληρον την εμπροσθίαν  (Μετά την σελ. 306,34) Σελ. 306,35 Τεύχος 396- Σελ. 139 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.11 πλευράν του επικινδύνου δια τας χείρας του χειριστού χώρον και αποκλείει την μεταξύ των πλακών συμπίεσιν αυτών. Άρθρ.27.-Δια την εκκένωσιν των δοχείων των περιεχόντων πυκνά οξέα, άτινα πρέπει να είναι κατασκευασμένα εξ οξυμάχου πλαστικής ύλης, χρησιμοποιούνται συσκευαί εκκενώσεως αίτινες επιτρέπουν την ομαλήν κένωσιν του περιεχομένου και αποφεύγεται η εκτίναξις σταγονιδίων του υγρού. Εις την περίπτωσιν χρησιμοποιήσεως σίφωνος απαγορεύεται να τίθεται ούτος εις λειτουργίαν δια του στόματος. Επίσης απαγορεύεται η εκκένωσις δι’ ανατροπής των. Ο απασχολούμενος με την εργασίαν ταύτην εργάτης φέρει απαραιτήτως προστατευτικάς διόπτρας, προστατευτικήν εμπροσθέλαν, υψηλά υποδήματα και χειρόκτια οξύμαχα μέχρι του άγκωνος. Η μεταφορά των δοχείων των περιεχόντων οξέα, γίνεται πάντοτε δι’ αμαξιδίων εφ’ ων προσδένονται στερεώς, ώστε να αποκλείηται η ανατροπή των. Η παρασκευή των διαφόρων δυαλυμάτων ανατίθεται εις ειδικευμένον πρόσωπον εις ο παρέχονται άπαντα τα ενδεικνυόμενα μέσα προστασίας, ως ειδικά ενδύματα, προφυλακτικά ομματοϋάλια, χειρόκτια κ.λπ. Εφ’ όσον η αναγωγή των αλάτων του χρωμίου γίνεται επιτοπίως, αύτη γίνεται εις ειδικόν χώρον εφωδιασμένον με εγκατάστασιν εντόνου απαγωγής των τυχόν διαφευγόντων ατμών ή αερίων και εντός κλειστών δοχείων εφωδιασμένων με απαγωγόν των αναπτυσσομένων αναθυμιάσεων. Η εργασία αύτη ενεργείται πάντοτε παρ’ ειδικών προσώπων εφωδιασμένων με τα κατά τα ανωτέρω μέσα ατομικής προστασίας και υπό την άμεσον επίβλεψιν του χημικού του εργοστασίου. Άρθρ.28.-Το πάτημα των δερμάτων με παγκρεατικά υγράς (σαμάς) εν ταις δεξαμεναίς γίνεται πάντοτε μηχανικώς ή έστω δι’ ειδικών χειροκινήτων εργαλείων, απαγορευομένης απολύτως της εκτελέσεως της εργασίας ταύτης δια των ποδών των εργατών. Άρθρ.3.-1.Τα διάφορα διαμερίσματα του Βυρσοδεψείου να ευρίσκωνται πάντοτε υπό στέγην, απαγορευομένης πάσης βυρσοδεψικής εργασίας εν υπαίθρω. 2.Ο φυσικός φωτισμός των διαφόρων διαμερισμάτων να είναι επαρκής ώστε η εργασία να εκτελήται ευχερώς και να προστατεύηται η όρασις των εργαζομένων, όπου δε είναι εγκατεστημένα μηχανήματα, να είναι διατεταγμένα εις τρόπον ώστε να φωτίζηται καλώς παν κινούμενον μέρος ή όργανον ελέγχου αυτών. Όπου ο φυσικός φωτισμός δεν είναι επαρκής, συμπληρούται δια τεχνητού τοιούτου. Η διάταξις του τεχνητού φωτισμού να είναι τοιαύτη, ώστε αύτη να είναι ομοιόμορφος και της αυτής εντάσεως καθ’ όλην την έκτασιν του φωτιζομένου χώρου, αποφευγομένης της θαμβώσεως εξ αντανακλάσεως. 3.Ο αερισμός να είναι επαρκής με συνεχή ανανέωσιν του αέρος χωρίς να δημιουργούνται ρεύματα, τουλάχιστον τετράκις καθ’ ώραν. Όπου ο φυσικός αερισμός δεν είναι επαρκής συμπληρούται δια τεχνητού τοιούτου, ούτως ώστε να τηρώνται οι όροι ζώνης ευεξίας. Άρθρ.29.-Η βαφή των δερμάτων δια πιστολίου γίνεται πάντοτε εντός ειδικού διαμερίσματος εις ο υπάρχει σύστημα εντόνου απορροφήσεως και εις τρόπον ώστε να αποκλείηται η δημιουργία νέφους και παραλλήλως λαμβάνεται πρόνοια προστασίας του εργαζομένου εκ τυχόν δημιουργουμένων ρευμάτων αέρος. Εν περιπτώσει χρησιμοποιήσεως  Σελ. 306,36 Τεύχος 396- Σελ. 140 χρωμάτων ή διαλυτικών αυτών άτινα είναι τοξικά (βενζόλιον, τετραχλωραιθάνιον και λοιποί αρωματικοί υδρογονάνθρακες ή χλωριωμένοι τοιούτοι), οι εργαζόμενοι εφοδιάζονται παρά του εργοδότου και φέρουν απαραιτήτως ειδικάς προστατευτικάς προσωπίδας. Άρθρ.30.-Εις έκαστον Βυρσοδεψείον υπάρχει τοποθετημένον εις ευκόλως προσιτήν θέσιν, πρόχειρον μικρόν Φαρμακείον δια την παροχήν πρώτων βοηθειών και υπό την επίβλεψιν ειδικώς εντεταλμένου προσώπου, περιέχον τα ακόλουθα είδη: 1.10 πακέτα επιθεμάτων γάζης αποστειρωμένης  2.10 επιδέσμους γάζης των 5 εκατ.  3.10 επιδέσμους γάζης των 10 εκατ. 4.Μία αιμοστατική ελαστική ταινία. 5.250 γραμμάρια υδροφίλου βάμβακος. 6.Ένα φιαλίδιον αποστειρωμένης κόνεως σουλφαμίδος. 7.Ένα φιαλίδιον των 100 γραμμαρίων, περιέχον Μερκουροχρώμ 3%. 8.5κυτία λευκοπλάστ των 5 εκατ.  9.Εν κυτίον δισκίων ασπιρίνη. 10.Εν φιαλίδιον όκτινουμ εις σταγόνας (τρις της ημέρας ανά 15 σταγόνας). 11.Εν σωληνάριον οφθαλμικής αλοιφής χλωρομυκητίνης. 12.Εν φιαλίδιον δισκίων αντισταμινικών (δι’ αναφυλαξίαν). 13.Εν σωληνάριον αλοιφής αντισταμινικού εξωτερικής χρήσεως (δι’ αναφυλαξίαν). 14.Εν σωληνάριον αλοιφής προς προστασίαν εκ των εγκαυμάτων. Τα αναλισκόμενα τυχόν εκ των ανωτέρω συμπληρούνται αυθημερόν μερίμνη του ως άνω εντεταλμένου προσώπου και ευθύνη εργοδότου. 15.Λ.α.11 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Άρθρ.31.-Εις έκαστον Βυρσοδεψείον τηρείται υποχρεωτικώς βιβλίον ατυχημάτων εις ο αναγράφονται κατ’ αύξοντα αριθμόν: α)το ονοματεπώνυμον και η ηλικία του υποστάντος ατύχημα μισθωτού, β)η ημερομηνία και η ώρα καθ’ ην έλαβε χώραν το ατύχημα, γ)σύντομος περιγραφή του τρόπου, της θέσεως και της φύσεως του ατυχήματος. δ)ημερομηνία αναλήψεως εκ νέου εργασίας υπό του παθόντος ως και καταλειφθείσα τυχόν ανικανότης. Εις το αυτό βιβλίον αναγράφονται και οι τυχόν προσβληθέντες εξ επαγγελματικής τινός νόσου. Το βιβλίον τούτο τίθεται εις την διάθεσιν των Οργάνων της Επιθεωρήσεως Εργασίας, αντίγραφον δε των σελίδων αυτού υποχρεούται ο εργοδότης, όπως υποβάλη εντός του μηνός Ιανουαρίου του επομένου έτους, εις την οικείαν Επιθεώρησιν Εργασίας της περιφερείας εις ην ευρίσκεται το Βυρσοδεψείον. Άρθρ.32.-Τα αρμόδια όργανα Επιθεωρήσεως Εργασίας δύνανται να υποδεικνύωσι και επιβάλωσιν εις τας επιχειρήσεις την λήψιν και άλλων συμπληρωματικών μέτρων προστασίας των εργαζομένων, πλην των δια του παρόντος οριζομένων, ιδία εις ειδικάς περιπτώσεις και εφ’ όσον ταύτα είναι αναγκαία δια την υπό του εκτελουμένου νόμου επιδιωκομένην προστασίαν. Άρθρ.33.-1.Πάσα παράβασις των διατάξεων του παρόντος Β.Δ/τος τιμωρείται κατά τας διατάξεις των άρθρ. 3 παρ. 4 του ΓπΛΔ΄ «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών κλπ», ως ετροποποιήθη και συνεπληρώθη μεταγενεστέρως. 2.Το από 8.3.1919 Β.Δ/μα Κανονισμός υγιεινής και ωρών εργασίας των βυρσοδεψείων καταργείται. Άρθρ.34.-Η ισχύς του παρόντος άρχεται 6 μήνας μετά την δημοσίευσίν του εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Εις τον αυτόν επί της Εργασίας Υπουργόν, ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος. (Μετά την σελ. 306,36) Σελ. 306,37 Τεύχος 396- Σελ. 141 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.11 15.Λ.α.11 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Άρθρ.4.-1.Τα δάπεδα του εργοστασίου εις όλα τα διαμερίσματα αυτού να είναι επίπεδα, ομαλά, άνευ εξάρσεων ή κοιλοτήτων και επιστρωμένα δια πλακών, τσιμεντοκονίας ή άλλης αδιαποτίστου ουσίας και εις τρόπον ώστε αφ’ ενός μεν να μη είναι ολισθηρά, αφ’ ετέρου δε να είναι αδιαπέραστα εις τα ύδατα και άνευ ρωγμών και αρμών, ίνα μη εισχωρώσι δι’ αυτών εις το έδαφος αι ακαθαρσίαι. 2.Να έχωσιν επαρκή κλίσιν και αύλακας επιστρωμένους δια τσιμεντοκονίας ή άλλου αδιαποτίστου υλικού, ως τα δάπεδα και κεκαλυμμένους δι’ εσχαρών ώστε να καθίσταται ευχερής η πλύσις και η απαγωγή των υδάτων πλύσεως αφ’ ενός και αφ’ ετέρου των χυνομένων ή απορριπτομένων υδάτων ή υγρών κατά την κετεργασίαν. Οι αύλακες καταλήγουν εις κεντρικόν οχετόν του οποίου το στόμιον εισδοχής κλείεται πάντοτε δι’ υδραυλικού σίφωνος. Τα δάπεδα ως και οι αύλακες καθαίρωνται υποχρεωτικώς καθ’ εκάστην μετά την λήξιν της ημερησίας εργασίας, δια πλύσεως δι’ αφθόνου ύδατος. 3.Η χρήσις ξυλίνων δαπέδων επιτρέπεται μόνον εις τα διαμερίσματα των ξηραντηρίων. Τα ξύλινα δάπεδα εμποτίζονται δια λινελαίου ίνα καθίστανται αδιαπέραστα και επιτρέπουν τον ευχερή καθαρισμόν δια πλύσεως ή αναρροφητικής σαρώσεως.  4.Τα τυχόν ανοίγματα του δαπέδου γενικώς, οι αύλακες, τα φρέατια καλύπτονται συνεχώς δια στερεού, αμετακινήτου και ουχί ολισθηρού κα(Μετά την σελ. 306,28) Σελ. 306,31 Τεύχος 396- Σελ. 135 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.11 λύμματος, πλήρους ή ραβδωτού, ώστε να αποκλείηται η εντός αυτών πτώσις ή πρόσκρουσης ή γενικώς πρόσκλησις ατυχήματος. Ειδικώς εις περίπτωσιν χρησιμοποιήσεως ραβδωτών καλυμμάτων, τα διάκενα τούτων δέον να μη είναι μείζοντα των δύο εκατοστών του μέτρου. Τυχόν υπάρχουσαι εξάρσεις του δαπέδου προς πρόληψιν προσκρούσεως ή πτώσεως, εάν μεν είναι μικρού ύψους εξαφανίζωνται δια της κατασκευής κεκλιμένου επιπέδου καθ’ όλας αυτών τας πλευράς, εάν δε έχουν ύψος μεγαλύτερον των 20 εκατοστών κατασκευάζεται αναβαθμός όστις και χρώνυται δια κιτρίνου χρώματος, ίνα είναι ορατός. Όπου τα ανοίγματα των δαπέδων δεν είναι δυνατόν να καλυφθούν λόγω του προορισμού των ή της εκτάσεώς των περιβάλλονται δια κιγκλιδώματος σταθερού και ανθεκτικού, ύψους 1 μέτρου. 5.Δια κιγκλιδώματος εφοδιάζονται κατά την ελευθέραν αυτών πλευράν τυχόν υπάρχοντα μεσοδώματα. Τούτο πρέπει να έχη ύψος τουλάχιστον ενός μέτρου μετά παρυφής ύψους 5 εκατοστών και να είναι σταθερόν και ανθεκτικόν. Ομοίως δια κιγκλιδώματος μετά χειρολισθητήρος εφοδιάζονται κατά τας ελευθέρας αυτών πλευράς υπάρχουσαι σταθεραί κλίμακες. Άρθρ.5.-Οι τοίχοι των διαμερισμάτων επιχρίωνται δι’ υλικού αδιαποτίστου και είναι λείοι, εις ύψος ενός μέτρου και 80 εκατοστών από του δαπέδου, ίνα είναι δυνατή η εύκολος πλύσις δι’ ύδατος, ήτις πραγματοποιείται καθ’ εκάστην κατά την λήξιν της εργασίας. Το υπόλοιπον ύψος των τοίχων και αι οροφαί ασβεστοχρίωνται δις του έτους τουλάχιστον δι’ ανοικτού υδροχρώματος, δια την ενίσχυσιν του φωτισμού του διαμερίσματος. Τυχόν υπάρχοντα υελοστάσια εις την οροφήν προστατεύονται εκ των κάτω δια πλέγματος, ώστε να αποκλείηται ο τραυματισμός των κάτωθι εργαζομένων ή διερχομένων εκ της πτώσεως υαλοθραυσμάτων. Η αυτή προστασία γίνεται και εις τα υελοστάσια των τοίχων, ιδία όταν ταύτα ευρίσκωνται εγγύς των θέσεων εργασίας. Τα εκ της οροφής ανηρτημένα αντικείμενα και φωτιστικά σώματα στερούνται ασφαλώς και προστατεύονται εκ των κάτω προς αποφυγήν τραυματισμού των κάτωθι εργαζομένων εκ πτώσεως. Άρθρ.6.-Οι διάδρομοι, αι προσβάσεις και αι κλίμακες αι οδηγούσαι εις τα διαμερίσματα και την έξοδον παραμένουν πάντοτε ελεύθεροι, απαγορευομένης απολύτως της τοποθετήσεως πρώτων υλών προς επεξεργασίαν και εν γένει παντός αντικειμένου ή εργαλείου. Αι θύραι των διαμερισμάτων ανοίγουν πάντοτε εκ των έσω προς τα έξω και καθ’ όλον αυτών το εύρος. Σελ. 306,32 Τεύχος 396- Σελ. 136 Η μεταξύ των διαφόρων μηχανημάτων ή θέσεων εργασίας απόστασις είναι τουλάχιστον 1 μέτρου ούτως ώστε δια του διαδρόμου τούτου να είναι ευχερής η διέλευσις. Η μεταφορά των πρώτων υλών και των προς κατεργασίαν τοιούτων, γίνεται δι’ αμαξιδίων τετρατρόχων ή τριτρόχων εφωδιασμένων με πέδην και ελαστικά επίσωτρα, απαγορευομένης της μεταφοράς δια των χειρών ή επ’ ώμου. Άρθρ.7.-Η ηλεκτρική εγκατάστασις να πληροί απολύτως τους ειδικούς όρους των ειδικών Κανονισμών κατασκευής εσωτερικών εγκαταστάσεων του Υπουργείου Βιομηχανίας. Να είναι σταθερά, πλήρως γειωμένη και να επιθεωρήται τακτικώς παρ’ ειδικού ηλεκτροτεχνίτου υπευθύνου, όστις και θα προβαίνη εις την άμεσον αντικατάστασιν παντός τυχόν εφθαρμένου στοιχείου αυτής, τηρών προς τούτο ειδικόν βιβλίον όπερ είναι εις την διάθεσιν των ενεργούντων τον έλεγχον κρατικών οργάνων. Φορηταί λυχνίαι, ως και φορητά μηχανικά εργαλεία δύνανται να χρησιμοποιηθούν μόνον εφ’ όσον λειτουργούν υπό τάσιν 42 VOLT και πληρούν τους υπό του Κανονισμού του Υπουργείου Βιομηχανίας προβλεπομένους όρους κατασκευής και άδειαν. Το καλώδιον ρευματοληψίας να είναι ανθεκτικόν άνευ συνδέσεων και επιδιορθώσεων και μήκους ουχί μείζονος των 3 μέτρων. Εφ’ όσον χρησιμοποιούνται φορηταί λυχνίαι και φορητά εργαλεία, πρέπει να υπάρχη ειδική ηλεκτρική εγκατάστασις παροχής ηλεκτρικού ρεύματος τάσεως 42 VOLT. Αι φορηταί λυχνίαι φέρουν λαβήν εκ μονωτικού επαρκούς μήκους και πλέγμα προστατευτικόν γειωμενον, αποκλείοντος την επαφήν με το ηλεκτρικόν ρεύμα, εν περιπτώσει θραύσεως του λαμπτήρος. 15.Λ.α.11 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Άρθρ.8.-Αι δεξαμεναί της ασβέστου (ασβεστερά), των πλύσεων, της δέψεως (παστώματος) κ.λπ., δέον να είναι στεγαναί, αι δε παρειαί των λείαι και επιστρωμέναι δια τσιμεντοκονίας, ίνα καθωρίζωνται ευχερώς. Ευρίσκωνται πάντοτε εις εστεγασμένους και ευάερους, χώρους, ώστε οι εργάται να προφυλάσσωνται από τας ατμοσφαιρικάς επιδράσεις και κεχωρισμένους των λοιπών διαμερισμάτων του εργοστασίου και είναι περιφραγμέναι δι’ ισχυρών κιγκλιδωμάτων ύψους 1 μέτρου, προς αποφυγήν πτώσεων εντός αυτών. Ο καθαρισμός των δεξαμενών ενεργείται μετά προσοχής, ιδία προκειμένου περί δεξαμενών ένθα ρίπτωνται προς πλύσιν τα εκ των σφαγείων ακατέργαστα δέρματα. Προς τούτο ρίπτεται πρώτον άφθονον ύδωρ υπό ανάδευσιν και εν συνεχεία αντλείται τούτο. Εάν δεν επιτευχθή δια της μεθόδου ταύτης πλήρης καθαρισμός και παρίσταται ανάγκη καθόδου εργάτου εντός της δεξαμενής, τότε προηγείται έντονος αερισμός και ανάδευσις της τυχόν υπαρχούσης ιλύος και είτα κατέρχεται ο εργάτης, τη βοηθεία φορητής κλίμακος, καλώς στερεουμένης, προσδεδεμένος πάντοτε δια σχοινίου εκ της οσφύος, του οποίου το άκρον κρατεί έτερος εργάτης, όστις απαραιτήτως παρίσταται και παρακολουθεί τας κινήσεις του εν τη δεξαμενή εργάτου και είναι έτοιμος να ανασύρη τούτον και τω παράσχη βοήθειαν εν περιπτώσει ανάγκης. Οι εκτελούντες την εργασίαν ταύτην πρέπει να είναι ειδικευμένοι και παρέχωνται πλην των ειδικών αδιαβρόχων ενδυμάτων και υψηλών εξ αδιαβρόχου ύλης υποδημάτων, άτινα φέρουσι και προστατευτικαί προσωπίδες προς αποφυγήν των εκ των τυχόν αναθυμιάσεων κινδύνων. Άρθρ.9.-Οι ξύλινοι υποστάται (καβαλέτα) οι χρησιμεύοντες δια την αποτρίχωσιν ή αποσάρκωσιν, ως και τας λοιπάς κατεργασίας των προς δέψιν δερμάτων ως και αι μηχαναί αι εκτελούσαι τας ανωτέρω κατεργασίας, δέον να καθαρίζωνται και πλύνωνται καθ’ εκάστην εσπέραν, απαλλασσόμενοι πάσης παραμενούσης επ’ αυτών στερεάς οργανωτικής ουσίας.