19. ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αριθ.ΙΖ/672 της 22 Ιουν.-13 Ιουλ.1998 (ΦΕΚ Β΄709) Σύνταξη Κανονισμού λειτουργίας Δημοσίων Βιβλιοθηκών. Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του Α.Ν.1362/49 «περί ιδρύσεως, ανασυγκροτήσεως και ενιαίας οργάνωσης των ανά το κράτος Βιβλιοθηκών». 2.Τις διατάξεις του άρθρ.2 τουΝόμ.1558/85 «Κυβέρνηση και Κυβερνητικά ΄Οργανα». 3.Την αριθ.ΙΖ/941/23.7.97 απόφαση για τη «συγκρότηση Επιτροπής για σύνταξη εισήγησης Κανονισμού Λειτουργίας Βιβλιοθηκών και αναμόρφωση των Δελτίων δραστηριότητας βιβλιοθηκών και βιβλιοαυτοκινήτων». 4.Την αριθ.ΙΖ/253/11.3.98 γνωμοδότηση του νομικού συμβούλου του ΥΠΕΠΘ. 5.Την ανάγκη εκσυγχρονισμού των δημοσίων βιβλιοθηκών, αποφασίζουμε: Εγκρίνουμε τον παρακάτω κανονισμό λειτουργίας βιβλιοθηκών, με βάση τον οποίο οι δημόσιες βιβλιοθήκες θα λειτουργούν ομοιόμορφα υπό την εποπτεία των οικείων εφορειών ως εξής: (Αντί για τη σελ. 846,01(α) Σελ. 846,01(β) Τεύχος 1375 Σελ. 105 802 Βιβλιοθήκες 31.Κ.α.15-19 1.Σκοποί και στόχοι της δημόσιας βιβλιοθήκης Σκοπός της Δημόσιας Βιβλιοθήκης είναι να προωθεί χωρίς πολιτικές, θρησκευτικές, φυλετικές και άλλες διακρίσεις την εξάπλωση της γνώσης, εκπαίδευσης, πολιτισμού και να καθιστά εφικτή την πρόσβαση σε κάθε είδους πληροφορία. Οι Δημόσιες Βιβλιοθήκες στοχεύουν μεταξύ άλλων στη: -δημιουργία και ενίσχυση της αναγνωσιμότητας. -παροχή εμπειριών, για προσωπική δημιουργική εξέλιξη. -ανάπτυξη της φαντασίας και της δημιουργικότητας των νέων. -προώθηση της ενημέρωσης στα θέματα της πολιτιστικής κληρονομιάς, των επιστημονικών επιτευγμάτων και καινοτομιών. -υποστήριξη της προφορικής παράδοσης. -εξασφάλιση πρόσβασης των πολιτών σε κάθε είδους πληροφορία, που συνδέεται με την τοπική κοινωνία. -ενίσχυση της προσπάθειας απόκτησης προσόντων, που συνδέονται άμεσα με τη χρήση υπολογιστών και την πληροφορική τεχνολογία. Ο Δημόσιες Βιβλιοθήκες θα πρέπει επίσης να δραστηριοποιούνται έτσι ώστε: -να θέτουν στη διάθεση του κοινού οπτικοακουστικό υλικό. -να θέτουν στη διάθεση του κοινού υλικό σε ηλεκτρονική μορφή. -να προβλέπουν την εξασφάλιση των υπηρεσιών τους και για το κοινό που δεν μπορεί να επισκεφθεί τη βιβλιοθήκη. -να προσαρμόζουν τις ώρες λειτουργίας τους σύμφωνα με τις ανάγκες των πολιτών. Για την πραγματοποίηση του σκοπού αυτού η Δημόσια Βιβλιοθήκη δρομολογεί τις παρακάτω ενέργειες: -Μεριμνά για την απόκτηση, επεξεργασία, διάθεση, συντήρηση και προβολή του υλικού. -Συνεχώς ερευνά για την εξακρίβωση των αναγκών των χρηστών της Βιβλιοθήκης, όπως αυτές διαμορφώνονται κάθε τόσον, μέσα από στενή συνεργασία της Βιβλιοθήκης με το κοινό της, φορείς κ.λπ. -Παρακολουθεί και ενσωματώνει τις εξελίξεις στη βιβλιοθηκονομία και τις επιστήμες της πληροφόρησης, καθώς και τις τεχνολογικές εξελίξεις, που θα διευκολύνουν τις επιτελούμενες εργασίες και θα συντελέσουν στην ανάπτυξη νέων υπηρεσιών. Υιοθετεί εθνικά και διεθνή πρότυπα. -Συγκεντρώνει και συγκροτεί ειδικές συλλογές (έργα τέχνης, λαογραφικό, αρχειακό, μουσειακό και άλλο υλικό), και αναλαμβάνει την οργάνωση, διαχείριση και διάθεση τοπικών πηγών πληροφόρησης. Σελ. 846,02(β) Τεύχος 1375 Σελ. 106 -Οργανώνει και λειτουργεί ανάλογες υπηρεσίες, πραγματοποιεί δραστηριότητες όπως εκθέσεις, διαλέξεις, συνέδρια κ.λπ., και τέλος συνεργάζεται με άλλες βιβλιοθήκες και φορείς. -Ενεργοποιείται στα πλαίσια οργάνωσης και λειτουργίας ενός Εθνικού Δικτύου Βιβλιοθηκών. 2.Συλλογή-Επεξεργασία-Διάθεση υλικού. 2.1. Συλλογή υλικού 2.1.1. Ορισμός Με τον όρο υλικό νοείται κάθε πηγή μάθησης, πληροφόρησης και γνώσης σε έντυπη, οπτικοακουστική, ηλεκτρονική, μαγνητική ή οιαδήποτε άλλη μορφή, όπως π.χ. βιβλία ή έντυπες μονογραφίες, Περιοδικά, Εφημερίδες, Ανάτυπα/ Φυλλάδια, Φωτοαντίγραφα, σπάνιες εκδόσεις, χειρόγραφα, βιντεοκασέτες, δίσκοι μουσικής/ CD’S, κασέτες μουσικής, σλάϊτς, ταινίες (κινηματογραφικές), αφίσες, χάρτες / άτλαντες, φωτογραφίες, ηλεκτρονικό υλικό ήτοι πληροφορίες σε ηλεκτρονική ή μαγνητική ή μαγνητικά μέσα (CD’S, δισκέτες, μικροφόρμες κ.ά.), εκπαιδευτικό / ψυχαγωγικό υλικό όπως επιτραπέζια παιχνίδια, εκπαιδευτικά προγράμματα και οιοδήποτε άλλο υλικό. 2.1.2. Εμπλουτισμός. Ο εμπλουτισμός των συλλογών της Δημόσιας Βιβλιοθήκης έχει πάγιο και διαρκή χαρακτήρα, βασίζεται στην ελληνική εκδοτική παραγωγή και συνεπικουρείται αναλόγως των ενδιαφερόντων της βιβλιοθήκης από την ξένη εκδοτική παραγωγή. Η χάραξη της πολιτικής ανάπτυξης των συλλογών και η επιλογή του υλικού γίνονται από τον Διευθυντή της Βιβλιοθήκης, ο οποίος στο έργο του συνεπικουρείται από το υπόλοιπο προσωπικό. 803 31.Κ.α.19 Βιβλιοθήκες Για τη δημιουργία συλλογής άρτιας, αντιπροσωπευτικής και σύμφωνα με τις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες, λαμβάνονται υπόψη μεταξύ άλλων: -Ισομερής ανάπτυξη ή και κάλυψη, όλων των θεματικών κατηγοριών του υλικού που διαθέτει η βιβλιοθήκη. -Περαιτέρω ανάπτυξη όσων συλλογών θεωρούνται κατά περίπτωση σημαντικότερες. -Γνώση των ενδιαφερόντων, των απαιτήσεων και των προτάσεων των χρηστών καθώς και διαφόρων κοινωνικών ομάδων και μειονοτήτων. -Η συγκρότηση και ανάπτυξη συλλογών τοπικού ενδιαφέροντος. Η υλοποίηση των παραπάνω στόχων απαιτεί συνεχή ενημέρωση των υπευθύνων, οι οποίοι για το σκοπό αυτό πρέπει να συμμετέχουν και παρακολουθούν σχετικά συνέδρια, ημερίδες, σεμινάρια, εκθέσεις κ.λπ. Ο εμπλουτισμός των συλλογών της Δημόσιας Βιβλιοθήκης γίνεται με αγορές, δωρεές, ανταλλαγές και υποχρεωτική κατάθεση αντιτύπων. Ειδικότερα ισχύουν τα εξής: α) Αγορές: σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. β) Δωρεές: η Διεύθυνση και η Εφορεία της βιβλιοθήκης είναι κατά τόπους αρμόδιες για την αποδοχή ή μη των δωρεών των συλλογών. γ) Ανταλλαγές: οι ανταλλαγές υλικού γίνονται με βάσεις τις υπάρχουσες εκδόσεις και τα πολλαπλά αντίτυπα μεταξύ της Βιβλιοθήκης και άλλων φορέων, συλλόγων κ.ά. από την Ελλάδα και το εξωτερικό. δ) Υποχρεωτική κατάθεση: Ισχύει το άρθρ.12 παρ.4 του Α.Ν.1362/49, που ορίζει την εφαρμογή των διατάξεων περί υποχρεωτικής κατάθεσης αντιτύπων για όλες τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, όσον αφορά τους συγγραφείς, τυπογράφους, λιθογράφους και εκδότες κάθε εντύπου, που εκδίδεται στην περιοχή της Βιβλιοθήκης. 2.2.Επεξεργασία ΄Ολες οι Βιβλιοθήκες, για την επεξεργασία του υλικού τους, πρέπει να ακολουθούν τους βιβλιογραφικούς κανόνες και τα διεθνή πρότυπα και να εναρμονίζονται πλήρως με την εθνική βιβλιογραφία. Ειδικότερα, για τη δημιουργία συλλογικού καταλόγου, οι Κεντρικές Βιβλιοθήκες θα παρέχουν οδηγίες και θα συντονίζουν κάθε τι που βοηθά στη δημιουργία του. Οι Βιβλιοθήκες για σπάνιες και ειδικές συλλογές, μεριμνούν ειδικότερα για την συντήρηση του υλικού τους, όπως και την πρόσβαση του κοινού προς αυτές. 2.2.1.Απόσυρση υλικού Κάθε Βιβλιοθήκη έχει τη διακριτική ευχέρεια, το υλικό που αποσύρει να το διαθέσει σε άλλες Βιβλιοθήκες ή φορείς, σε βαθμό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί. ΄Οσον αφορά τις διαδικασίες καταστροφής, πρέπει να ακολουθούνται οι κείμενες διατάξεις (αριθ. διάταξης κ.λπ.) 2.3. Εξυπηρέτηση κοινού. Η Δημόσια Βιβλιοθήκη για την εξυπηρέτηση των χρηστών της, διαμορφώνει και λειτουργεί κατάλληλους χώρους, όπως αναγνωστήρια, ανοιχτά βιβλιοστάσια, αίθουσες πολυμέσων κ.λπ. 2.3.1. Χρήστες Κάθε πολίτης έχει πρόσβαση στη Δημόσια Βιβλιοθήκη. Κάθε χρήστης, ο οποίος δανείζεται υλικό της Βιβλιοθήκης, εφοδιάζεται με κάρτα μέλους, βάσει των στοιχείων της ταυτότητάς του ή του κηδεμόνα του. Η κάρτα μέλους εκδίδεται δωρεάν. Σε περίπτωση απώλειας, μπορεί να οριστεί το ποσό που απαιτείται για έκδοση νέας κάρτας. 2.3.2.Δανεισμός Το υλικό της Δημόσιας Βιβλιοθήκης είναι κατά βάση διαθέσιμο για δανεισμό είτε για επιτόπια χρήση. Η κάθε Βιβλιοθήκη έχει τη διακριτική ευχέρεια να περιορίζει το δανεισμό μέρους της συλλογής της. Ο δανεισμός κάθε έντυπου υλικού γίνεται δωρεάν, αλλά για το μη έντυπο υλικό η Βιβλιοθήκη μπορεί να καθορίζει ιδιαίτερες διαδικασίες δανεισμού. Η Βιβλιοθήκη είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό των επιμέρους διαδικασιών δανεισμού των συλλογών της (χρονικό διάστημα δανεισμού, απώλεια, πρόστιμα κ.λπ). 2.3.3.Κεντρικές βιβλιοθήκες Οι Δημόσιες Κεντρικές Βιβλιοθήκες υποχρεούνται να εξασφαλίζουν: -Ανάπτυξη των συλλογών τους, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στην ευρύτητα των αρμοδιοτήτων που έχουν στην περιοχή. -Παροχή υπηρεσιών, στον τομέα της αρμοδιότητάς τους. -Κατευθύνσεις και οδηγίες σε Βιβλιοθηκονομικά θέματα των Βιβλιοθηκών της περιοχής τους, δικτύωση με τις βιβλιοθήκες της περιοχής, συνεργασία με τις άλλες κεντρικές βιβλιοθήκες της χώρας. -Δημιουργία και λειτουργία δανειστικών κέντρων. Παράλληλα, οι Κεντρικές Δημόσιες Βιβλιοθήκες μπορούν να αναλαμβάνουν οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και συνεδρίων, να παρέχουν ειδικές υπηρεσίες σε ΟΤΑ και άλλους φορείς καθώς και ό,τι άλλο εντάσσεται στις ευρύτερες αρμοδιότητές τους. 3.Οι Δημόσιες Βιβλιοθήκες σε συνεργασία με το Τμήμα Βιβλιοθηκών μπορούν να εισηγηθούν την αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας, με διατυπωμένες και αιτιολογημένες προτάσεις καθώς και αιτήματα που έχουν προκύψει από τις Βιβλιοθήκες ή και τους χρήστες των βιβλιοθηκών. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. (Μετά τη σλε.846,02(β) Σελ. 846,03 Τεύχος 1375 Σελ. 107 804 Βιβλιοθήκες 31.Κ.α.19