1. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 18/24 Μαΐου 1911 Περί υγειονομικών μέτρων προς περιστολήν της ασιατικής χολέρας εν τω Κράτει και προς παρακώλυσιν της δια θαλάσσης και ξηράς μεταδόσεως αυτής. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ Περί υγειονομικών μέτρων προς περιστολήν  της ασιατικής χολέρας εν τω Κράτει Υποχρεωτική δήλωσις χολεροβλήτου. Άρθρ.1.-Πας ιατρός, επισκεψάμενος ασθενή παρουσιάζοντα βέβαια ή ύποπτα συμπτώματα ασιατικής χολέρας, οφείλει να γνωστοποιήση πάραυτα τούτο αυτοπροσώπως εις την αστυνομικήν Αρχήν της περιφερείας εν η ευρίσκεται η οικία του ασθενούς. Εις την αυτήν υποχρέωσιν υποβάλλονται ο οικογενειάρχης ή ο προστάτης της οικογενείας εις ην ανήκει ή παρ’ η ευρίσκεται ή υπηρετεί ο πάσχων, προς δε οι διευθυνταί νοσοκομείων, φυλακών και άλλων οιωνδήποτε δημοσίων, δημοτικών ή ιδιωτικών καταστημάτων, οι ξενοδόχοι, οι πλοίαρχοι εμπορικών ή πολεμικών πλοίων, είτε ηγκυροβολημένων είτε πλεόντων εν ταις ελληνικαίς θαλάσσαις, άμα τω κατάπλω αυτών εις ελληνικόν λιμένα, οι οδηγοί σιδηροδρομικών αμαξοστοιχιών και τέλεος πας εις γνώσιν ούτινος περιήλθεν η ανάπτυξις της νόσου ταύτης. Εάν ο αριθμός των εκ χολέρας κρουσμάτων αυξηθή, οι ιατροί απαλλάσσονται με της αυτοπροσώπου δηλώσεως, υποχρεούνται όμως να ποιώσι ταύτην έγγραφον, συμφώνως προς το παρατιθέμενον υπόδειγμα α. Οι αμελούντες να συμμορφωθώσι προς τ’ ανωτέρω καταγγέλλονται και τιμωρούνται συμφώνως προς το άρθρ. 30 του υγειονομικού Νόμ. ΚΒ΄ της 25 Νοεμ. 1845. Εξακρίβωσις της νόσου Άρθρ.10.-Αι δημοτικαί και αστυνομικαί Αρχαί, έχουσαι υπ’ όψιν ότι ο κυριώτερος φορεύς του χολερικού μικροβίου είναι το ύδωρ, πρέπει να καταβάλλωσι πάσαν φροντίδα όπως αντί πάσης θυσίας αποφευχθή η δια του χολερικού μικροβίου μόλυνσις αυτού. Προς τούτο, όπου μεν υπάρχη κεντρικόν υδραγωγείον, πρέπει να ληφθή φροντίς όπως τούτο επιθεωρήται συχνάκις υπό επιτροπής, αποτελουμένης εξ ενός ιατρού και ενός μηχανικού, αδύνατος καθίσταται η έξωθεν μόλυνσις αυτού, απαγορευθή δε αυστηρώς η κατά την διαδρομήν αυτού έκχυσις του περιεχομένου των βόθρων ή άλλων ακαθαρσιών, εκ της οικιακής οικονομίας προερχομένων, η πλύσις ενδυμάτων και των τοιούτων. Όπου δε υπάρχωσι φρέατα ων το ύδωρ χρησιμοποιείται προς πόσιν και προς τας λοιπάς ανάγκας της οικίας, πρέπει να λαμβάνηται φροντίς όπως το μεν χείλος αυτών ή στεγανόν, μη πλύνωνται δε πλησίον αυτών ενδύματα, δοχεία και τα τοιαύτα, ουδέ ρίπτωνται παρ’ αυτοίς ακαθαρσίαι εκ των οικιών. Όπου δ’ υπάρχει και η ελαχίστη υπόνοια ότι το ύδωρ του υδραγωγείου ή φρέατός τινος εμολύνθη υπό του χολερικού μικροβίου, η αστυνομία οφείλει, κατά γνωμοδότησιν του αστυνομικού ιατρού, δια διακηρύξεως αυτής, να συστήση εις τους κατοίκους όπως προς πόσιν ή προς πλύσιν του σώματος, των τροφίμων και των επιτραπεζίων σκευών ποιώνται χρήσιν μόνον βεβρασμένου ύδατος. Συγχρόνως δ’ απαγορεύει την χρήσιν του ύδατος του μεμολυσμένου φρέατος μέχρι της απολυμάνσεως αυτού, ενεργουμένης κατά το εδάφ. κβ΄ του πρώτου παραρτήματος, του προσηρτημένου εις το Δ/γμα τούτο. Εξακρίβωσις του τρόπου της επελεύσεως  της χολέρας Άρθρ.11.-Η αστυνομία οφείλει να ενεργή τας καταλλήλους ανακρίσεις προς εξακρίβωσιν του τρόπου καθ’ ον μετεδόθη η χολέρα εις τον πρώτον προσβληθέντα. Μέτρα επί κεκρυμμένων ασθενών Εάν η αστυνομική Αρχή έχη υπονοίας ότι εις οικίαν τινά νοσηλεύεται κρυφίως χολεριών, προβαίνει πάραυτα δια του αστυνομικού ιατρού εις κατ’ οίκον έρευναν, προς βεβαίωσιν τούτου και λήψιν των καταλλήλων μέτρων καταγγέλλουσα, εν περιπτώσει ανευρέσεως τοιούτου, τον τε αρχηγόν της οικογενείας ως και τον θεραπεύοντα ιατρόν. Μέτρα προς ανακάλυψιν του πρώτου    κρούσματος της χολέρας Άρθρ.12.-Η αστυνομική Αρχή δέον να έχη  πάντοτε  προ  οφθαλμών   ότι  προς  πρόληψιν   και  Χολέρα 34.Ε.λ.1 Σελ. 501 καταστολήν της χολέρας έν τινι πόλει ή χωρίω απαραίτητον είναι ν’ ανευρεθή και γνωστοποιηθή αυτή, ως οίον τε τάχιον, η πρώτη επελευσομένη περίπτωσις της νόσου ταύτης, ίνα δια της ταχείας και αμέσου εφαρμογής της απομονώσεως, της απολυμάνσεως, και των λοιπών προφυλακτικών μέτρων, περιορισθή η ανάπτυξις της νόσου εν τη γενέσει αυτής. Τούτου ένεκα, απειλουμένης ενσκήψεως χολέρας, δι’ αστυνομικής διατάξεως φέρει εις γνώσιν του κοινού, ιδίως δε των ιατρών, το πρώτον άρθρον του Δ/τος τούτου, απαιτούσα την αυστηράν εκτέλεσιν αυτού και υποδεικνύουσα τας εκ της παραβάσεως τούτου ποινάς. Συγχρόνως δε εκδίδει αστυνομικήν διάτξαιν, περιλαμβάνουσαν τα εν τω επομένω άρθρω μέτρα, φροντίζουσα άμα περί της ακριβούς εφαρμογής αυτών. Γενικαί αστυνομικαί διατάξεις. Άρθρ.13.-Αναπτυχθείσης ή απειλουμένης επιδημίας χολέρας, η αστυνομία οφείλει να λαμβάνη τα επόμενα μέτρα: α)Να φροντίζη όπως η καθαριότητς των οικιών, των υπογείων, των σταύλων, των οδών, των δημοσίων, δημοτικών και ιδιωτικών καταστημάτων κλπ. εκτελήται μετά μείζονος προσοχής, αι δ’ εκ τούτων ακαθαρσίαι, απομακρύνωνται αυθημερόν, ριπτόμεναι μακράν της πόλεως, απαγορευομένης αυστηρώς της εν ταις οικίαις και καταστήμασι διατηρήσεως των υπολειμμάτων του μαγειρείου, των σκυβάλων και των εκ της σαρώσεως ακαθαρσιών. β)Να φροντίζη επίσης όπως τα ακάθαρτα ύδατα των οικιών και των κτιρίων εν γένει μη αθροίζωνται εντός των αυλών, ουδέ ρέωσιν ακάλυπταεις τας οδούς, αλλά διοχετεύωνται εντός των υπονόμων ή, τοιούτων μη υπαρχόντων, εντός των καταλλήλων κεκαλυμμένων βόθρων, επιμελουμένη άμα όπως πάσα συλλογή τοιούτων ακαθάρτων υδάτων, οπουδήποτε υπαρχόντων, απολυμαίνηται δι’ επιχύσεως μεγάλης ποσότητος γάλακτος ασβέστου. γ)Ν’ απαγορεύη την εκκένωσιν των βόθρων. Εάν όμως αύτη είναι επιβεβλημένη, πρέπει, προς της εκκενώσεως, το περιεχόμενον του βόθρου ν’ απολυμαίνηται συμφώνως προς το εδάφ. ιθ΄ του πρώτου παραρτήματος περί εκτελέσεως της απολυμάνσεως, του προσηρτημένου εις το Δ/μα τούτο. δ)Να φροντίζη, συμφώνως προς τας οικείας διατάξεις, όπως τα εντός της πόλεως οικόπεδα περιστοιχίζωνται, τόσον δε ταύτα όσον και οι περί την πόλιν αγροί μη ρυπαίνωνται δι’ ανθρωπίνων ακαθαρσιών, διότι αι μυίαι, μεταφέρουσαι τα τυχόν εν αυταίς υπάρχοντα χολερικά μικρόβια, δυνατόν να μολύνωσιν όσα τρόφιμα εσθίονται άβραστα. ε)Ν’ απαγορεύη την πώλησιν αώρων καρπών, συνιστά δε εις το κοινόν ν’ αποφεύγη την βρώσιν τούτων. Σελ. 502 στ)Ν’ απαγορεύη, εν συνεννοήσει μετά του λιμενάρχου, την αλιείαν ιχθύων και οστρακοδέρμων εντός του υπό χολέρας μεμολυσμένου λιμένος, ως και εν γένει την πώλησιν οστρακοδέρμων. ζ)Να επιβλέπη την πώλησιν των τροφίμων εν γένει, διατάσσουσα την καταστροφήν των αποσυντεθειμένων ή άλλως ηλλοιωμένων και επιβάλλουσα την επικάλυψιν των πωλουμένων τροφίμων δι’ υαλίνων προθηκών ή δια λεπτοτάτου υφάσματος (γάζης), προς πρόληψιν της επ’ αυτών επικαθίσεως των μυϊών. η)Να κλείη τα καταστήματα των εδωδίμων και ποτών εκείνα εντός των οποίων επήλθε κρούσμα χολέρας, μέχρις ότου ενεργηθή απολύμανσις αυτών και πας φόβος μεταδόσεως της νόσου δι’ αυτών εκλίπη, συμφώνως προς την γνωμοδότησιν του αστυνομικού ιατρού. θ)Ν’ απαγορεύη την πώλησιν ή ενοικίασιν μετεχειρισμένων ενδυμάτων, εκτός αν ταύτα απελυμάνθησαν δεόντως. ι)Ν’ απαγορεύη την επί το αυτό συνάθροισιν μεγάλου αριθμού ανθρώπων, τούτέστι τα συλλαλητήρια, τας αγοράς, τας πανηγύρεις και τα τοιαύτα, κλέιουσα εν ανάγκη τα θέατρα και τα δημόσια εν γένει θεάματα. ια)Ν’ απαγορεύη το λούεσθαι εν τω ύδατι του λιμένος και ιβ)Να κλείη καθ’ εσπέραν ενωρίς τα οινοπωλεία, ποτοπωλεία και ζυθοπωλεία, απαγορεύουσα εις τους διευθυντάς αυτών να παρέχωσιν εις τους θαμώνας ποσά οινοπνευματωδών ποτών, δυνάμενα να επιφέρωσιν εις αυτούς μέθην. Μέτρα αφορώντα καταστήματα, ξενοδοχεία κλπ. Άρθρ.14.-Επικρατούσης επιδημίας χολέρας εν πόλει, κωμοπόλει ή χορίω τινι, άπαντες οι διευθύνοντες καταστήματα ή υπηρεσίας, εν οις εργάζεται μέγας αριθμός υπαλλήλων ή εργατών, οφείλουσι καθ’ εκάστην ημέραν ν’ αναφέρωσι δια δελτίου ή αυτοπροσώπως εις την αστυνομίαν την υγιεινήν κατάστασιν αυτών, ειδικώτερον δε πόσοι και ποίοι εκ των ανθρώπων τούτων δεν προσήλθον εις την εργασίαν ένεκα ασθενείας, ης την φύσιν δέον να πιστοποιή ιατρός. 34.Ε.λ.1 Χολέρα Εις την υποχρέωσιν ταύτην υπάγονται ιδίως οι διευθυνταί βιομηχανικών ή άλλων καταστημάτων, σιδηροδρομικών ή τροχιοδρομικών εταιριών, οι προϊστάμενοι των ταχυδρομείων, τελωνείων κλπ. Επίσης δε οι διευθυνταί ξενοδοχείων, οικημάτων μετ’ επίπλων και των ομοίων, σχετικώς προς τους εν αυτοίς κατοικούντας. Ο διευθυντής του τελωνείου οφείλει να η ενήμερος της υγιεινής καταστάσεως των τε υπαλλήλων αυτού ως και τω εν τω τελωνείω εργαζομένων αχθοφόρων. Επίσης ο αστυνόμος, εν συνεργασία μετά του λιμενάρχου και του υγειονόμου, δέον να φροντίζη όπως πληροφορήται περί της υγιεινής καταστάσεως των λεμβούχων, των εργατών του λιμένος και ιδίως των ασχολουμένων περί την ανθράκευσιν των πλοίων, προς δε και του πληρώματος των εν λιμένι ορμούντων πλοίων. Ενθάρρυνσις κατοίκων Άρθρ.15.-Απειλουμένης ή αναπτυχθείσης επιδημίας χολέρας, αι διοικητικαί, αστυνομικαί και δημοτικαί Αρχαί δέον δια διαφόρων μέσων (διαλέξεων υπό ιατρών, εγκυκλίων αναγινωσκομένων επ’ εκκλησίας, παραινέσεων των διδασκάλων προς τους μαθητάς και των τοιούτων) να ενθαρρύνωσι το κοινόν προς αποφυγήν πανικού και αθρόας αναχωρήσεως των κατοίκων, παριστώντες αυτοίς ότι η μετάδοσις της χολέρας ουδέποτε επέρχεται εις ανθρώπους ζώντας συμφώνως προς τους κανόνας της υγιεινής και συμμορφουμένους προς τας εν τω έκτω παραρτήματι του Δ/τος τούτου οδηγίας. Μέτρα εν τοις σχολείοις Άρθρ.16.-Οι διδάσκαλοι των σχολείων οφείλουσι να επιβλέπωσι την υγείαν των μαθητών και να αναφέρωσιν εις την αστυνομίαν πάσαν πληροφορίαν περί εμφανίσεως βεβαίου ή υπόπτου κρούσματος μεταξύ αυτών. Απαγορεύεται η εις το σχολείον φοίτησις των μαθητών εκείνων εις την οικίαν των οποίων εγένετο κρούσμα χολέρας. Η απαγόρευσις της φοιτήσεως ισχύει επί δύο εβδομάδας μετά την εκ της οικίας απομάκρυνσιν του ασθενούς και την απολύμανσιν αυτής. Εάν κρούσμα χολέρας αναφανή εις κατοικίας υπαρχούσας εντός του σχολείου, διακόπτονται τα μαθήματα μέχρις ου απομακρυνθή ταύτης ο πάσχων, ενεργηθή απολύμανσις της κατοικίας και του σχολείου και πας φόβος περί μεταδόσεως της νόσου εκλίπη. Επίσης διακόπτονται τα μαθήματα των σχολείων, όταν μεγάλη επιδημία χολέρας αναφανή εις τον συνοικισμόν εν ω ευρίσκονται ταύτα. Εάν εις πόλιν ή χωρίον τι επικρατή χολέρα, απαγορεύεται η εις το σχολείον αυτής φοίτησις μαθητών προερχομένων εκ των γειτονικών συνοικισμών. Οι διδάσκαλοι οφείλουσι ν’ αναπτύσσωσιν εις τους μαθητάς τας περί χολέρας οδηγίας του Κράτους και να προτρέπωσιν αυτούς όπως ανακοινώσιν εις τους γονείς αυτών παν σχετικόν προς την από της νόσου ταύτης προφύλαξιν. Ποιναί κατά των παραβατών Άρθρ.17.-Η αστυνομία οφείλει να γνωστοποιήση εις το κοινόν ότι οι παραβαίνοντες τα δια του Δ/τος τούτου διατασσόμενα, ως και εν γένει τας αστυνομικάς διατάξεις περί προφυλάξεως από της χολέρας, υπόκεινται δυνάμει του άρθρ. 33 του υγειονομικού Νόμου ΚΒ΄ της 25 Νοεμ. 1845 έτους, εις τας υπό των άρθρ. 570-580 του Ποινικού Νόμου προβλεπομένας ποινάς, εκτός αν οι παραβάσεις αύται προβλέπωνται και τιμωρώνται δια βαρυτέρων ποινών. Μέτρα Υπουργείου Εσωτερικών Άρθρ.18.-Ο Υπουργός των Εσωτερικών, άμα λαβών γνώσιν της ενσκήψεως χολέρας, ειδοποιεί το β. ιατροσυνέδριον και διατάσσει, εάν θεωρηθή αναγκαίον, όπως αποσταλώσιν αυθημερόν εις τον προσβληθέντα τόπον τα εξής: εμβόλιον αντιχολερικόν, απολυμαντικά φάρμακα, ως φαινικόν οξύ, άχνη υδραργύρου, φορμαλίνη, αμμωνία, και άλλα, υποδειχθησόμενα υπό του β. ιατροσυνεδρίου, προς τούτοις δε εις φορητός απολυμαντικός κλίβανος ή άλλος τοιούτος, ψεκαστήρες και συσκευαί φορμολίνης, μετά τινων εμπείρων απολυμαντών. Επίσης, τη υποδείξει του β. ιατροσυνεδρίου, ο Υπουργός των Εσωτερικών αποστέλλει πάραυτα αφ’ ενός μεν κατάλληλον ιατρόν, ως υγειονομικόν επιθεωρητήν, ιν’ αναλάβη την διεύθυνσιν των προς καταστολήν της χολέρας μέτρων, αφ’ ετέρου δε ειδικόν μικροβιολόγον, μετά φορητού μικροβιολογικού εργαστηρίου, προς βεβαίωσιν της νόσου δια της μικροβιολογικής εξετάσεως. Συγχρόνως δε πέμπει και αριθμόν τινα εντύπων οδηγιών περί χολέρας, προς διανομήν μεταξύ των ιατρών και των εγγραμμάτων κατοίκων του τόπου. Καθήκοντα των δημοτικών Αρχών Άρθρ.19.-Αναπτυχθείσης ή και απειλουμένης επιδημίας χολέρας, η δημοτική Αρχή οφείλει πάραυτα να προβαίνη εις την ίδρυσιν δημοτικού απολυμαντηρίου, προμηθευομένη τάχιστα τον προς τούτο απαιτούμενον απολυμαντικόν κλίβανον δι’ ατμού, τας συσκευάς  προς    διοχέτευσιν    φορμόλης,    τους     απολυμαντιΣελ. 503 Χολέρα 34.Ε.λ.1 κούς ψεκαστήρας και τα απαιτούμενα απολυμαντικά φάρμακα και λοιπά μέσα, συγχρόνως δε να εξευρίσκη ανάλογον αριθμόν γεγυμνασμένων απολυμαντών. Οφείλει επίσης η δημοτική Αρχή να προνοή περί ετοιμασίας καταλλήλου νοσοκομείου προς νοσηλείαν των εκ χολέρας παθόντων, περί νοσοκόμων προς περίθαλψιν αυτών, περί εξευρέσεως οικίας προς εγκατάστασιν των υπόπτων, περί προμηθείας ειδών νοσηλείας, φαρμάκων και ιδίως αντιχολερικού εμβολίου, τέλος δε και αμαξών χρησιμευουσών προς μεταφοράν αφ’ ενός μεν των εκ χολέρας πασχόντων εις το νοσοκομείον, αφ’ ετέρου δε των εκ ταύτης θνησκόντων εις το νεκροταφείον και τέλος των μεμολυσμένων αντικειμένων εις το απολυμαντήριον. Επίσης πρέπει να φροντίζη περί ευρέσεως μέρους προς προσωρινήν εναπόθεσιν των εκ χολέρας θανόντων, μέχρι του ενταφιασμού αυτών. Υγειονομικαί επιτροπαί και επιθεωρηταί Άρθρ.2.-Ο αστυνόμος ή αστυνομικός σταθμάρχης, μετά την γνωστοποίησιν ταύτην, οφείλει πάραυτα, παραλαμβάνων τον αστίατρον ή, τοιούτου μη υπάρχοντος ή κωλυομένου, ένα των στρατιωτικών ιατρών της φρουράς ή, εν αλλείψει τοιούτων ή κωλυομένων αυτών, ένα των πολιτικών ιατρών, να μεταβή εις την οικίαν του ασθενούς. Μετά δε την υπό του αστυνομικού και του θεράποντος ιατρού εξακρίβωσιν και βεβαίωσιν της νόσου, προβαίνει πάραυτα εις την λήψιν των καταλλήλων προφυλακτικών μέτρων. Η βεβαίωσις πάσης περιπτώσεως χολέρας, ιδίως δε των πρώτων κρουσμάτων αυτής, πρέπει, ει δυνατόν, να τελήται δια της μικροβιολογικής ερεύνης. Προς τούτο η αστυνομία συνεννοουμένη μετά του αστυνομικού και του θεράποντος ιατρού, φροντίζει περί της εκτελέσεως της ερεύνης ταύτης εν τω πλησιεστέρω μικροβιολογικώ εργαστηρίω συμφώνως προς τας διαταγάς του Υπουργείου των Εσωτερικών και τας εν τω τετάρτω και πέμπτω παραρτήματι του Δ/τος τούτου οδηγίας. Μέτρα επί αμφιβόλου διαγνώσεως Άρθρ.20.-Αναπτυχθείσης ή απειλουμένης επιδημίας χολέρας, συνιστώνται υπό του νομάρχου ή της αστυνομίας, εγκρίσει του Υπουργείου των Εσωτερικών, όπου δεν εδρεύει νομάρχης, εν συνεννοήσει μετά της δημοτικής Αρχής, υγειονομικαί επιτροπαί. Προς τούτο δε πάσα πόλις ή χωρίον διαιρείται, αναλόγως του πληθυσμού αυτών, εις όσον το δυνατόν μείζονα αριθμόν τμημάτων, έκαστον δε τμήμα τίθεται υπό την υγειονομικήν επίβλεψιν μιας επιτροπής. Αι επιτροπαί αποτελούνται εκ των εξής προσώπων: ενός ιατρού ως προέδρου, ενός ιερέως, ενός παρέδρου ή δημοτικού συμβούλου, ενός αξιωματικού ή υπαξιωματικού της αστυνομίας, ενός διδασκάλου και άλλων καταλλήλων προσώπων. Αι επιτροπαί αύται έχουσι καθήκον να συντρέχωσι τας Αρχάς κατά την εκτέλεσιν των υπ’ αυτών διατασσομένων προς περιστολήν της χολέρας μέτρων, να διαφωτίζωσι το κοινόν ως προς τον τρόπον της μεταδόσεως και προφυλάξεως από της νόσου ταύτης, να επιβλέπωσιν αδιαλείπτως την υγιεινήν κατάστασιν του οικείου τμήματος, την καθαριότητα των οικιών, την τακτικήν και σκόπιμον απομάκρυνσιν των περιττωματικών ουσιών και υδάτων και να ανακοινώσιν εις τας Αρχάς πάσαν παράλειψιν της εκτελέσεως των διαταγών αυτών. Τέλος οφείλουσιν αύται να επιβλέπωσιν ιδίως την υγιεινήν κατάστασιν των τυχόν υπαρχόντων αστέγων, αθιγγάνων, αλητών και άλλων τοιούτων προσώπων απόρων και στερουμένων οικογενείας και εστίας, προκαλούντες επ’ αυτών την προσοχήν της αστυνομίας. Αι δημόσιαι Αρχαί οφείλουσι να χορηγώσι την τυχόν ζητουμένην υπό των επιτροπών τούτων συνδρομήν προς εκπλήρωσιν των καθηκόντων αυτών. Σελ. 504 Δια διαταγής του Υπουργείου των Εσωτερικών αποστέλλεται εις εκάστην χολερόβλητον πόλιν εις υγειονομικός επιθεωρητής, ως σύμβουλος της αρμοδίας Αρχής. Ο επιθεωρητής ούτος λαμβάνεται εκ των εις την υπηρεσίαν του Κράτους διατελούντων ιατρών ή εκ των στρατιωτικών και ναυτικών ιατρών. Εν ανάγκη δύναται να αποσταλή και ιδιωτικός ιατρός. Ο υγειονομικός επιθεωρητής έχει τα εν τω άρθρ. 73 του Δ/τος τούτου καθήκοντα και δικαιώματα. Σταθμοί μεταφοράς χολεριώντων Άρθρ.21.-Επί μεγάλης επιδημίας χολέρας εις έκαστον των συμφώνως προς το προηγούμενον άρθρον τμημάτων της πόλεως, κωμοπόλεως ή χωρίου ιδρύεται σταθμός μεταφοράς χολεριώντων, υπό της αστυνομίας δε γνωστοποιείται εις τους κατοίκους η οδός ένθα ευρίσκεται ούτος. Η δημοτική και αστυνομική Αρχή φροντίζουσιν όπως εν εκάστω των σταθμών τούτων υπάρχωσι τα μέσα της εις το νοσοκομείον μεταφοράς των χολεριώντων, οίον άμαξαι ή φορεία, μετά του αναγκαιούντος προσωπικού νοσοκόμων και φορέων, συγχρόνως δε και φάρμακα προς παροχήν πρώτης βοηθείας εις τους πάσχοντας. Πρόσληψις ιατρών Άρθρ.22.-Προς εκτέλεσιν των εν τω Δ/τι τούτω οριζομένων, η αστυνομική, εγκρίσει του Υπουργού των Εσωτερικών και η δημοτική Αρχή οφείλουσι να προσλαμβάνωσιν εις την υπηρεσίαν αυτών ανάλογον αριθμόν ιατρών, εκλεγομένων μεταξύ των ειδικωτέρας σπουδάς περί την υγιεινήν και μικροβιολογίαν ποιησαμένων. Ελλειπόντων ιατρών, το Υπουργείον αποστέλλει ανάλογον αριθμόν στρατιωτικών ή πολιτικών ιατρών. 34.Ε.λ.1 Χολέρα Μέτρα αφορώντα τους φαρμακοποιούς Άρθρ.23.-Απειλουμένης ή αναπτυχθείσης επιδημίας χολέρας, αι αστυνομικαί Αρχαί δέον να συνιστώσιν εις τους φαρμακοποιούς όπως προμηθευθώσιν εγκαίρως επαρκή ποσότητα αντιχολερικού εμβολίου, απολυμαντικών φαρμάκων και μάλιστα άχνης υδραργύρου, φαινικού οξέος, φορμαλίνης και αμμωνίας, προς δε και των προς θεραπείαν της χολέρας καταλλήλων φαρμάκων, εν συνεννοήσει πάντοτε μετά των ιατρών του τόπου. Υγειονομική επίβλεψις Άρθρ.24.-Η αστυνομία έχει καθήκον όπως επιτηρή μετά προσοχής τους υπό υγειονομικήν επίβλεψιν συμφώνως προς το άρθρ. 46 διατελούντας, προσέχουσα μήπως αναφανώσιν επ’ αυτών βέβαια ή ύποπτα συμπτώματα χολέρας. Η αστυνομία έχει το δικαίωμα εις εκτάκτους περιστάσεις να θέτη υπό υγειονομικήν επίβλεψιν τους ερχομένους εκ μερών του εσωτερικού ή εξωτερικού, μεμολυσμένων υπό χολέρας. Οφείλει όμως πάραυτα να αναφέρη τούτο τηλεγραφικώς εις το Υπουργείον. Εις τους υπό υγειονομικήν επίβλεψιν υποβαλλομένους χορηγείται υπό του αστυνόμου έντυπον δελτίον υγειονομικής επιβλέψεως, συμπληρούμενον καταλλήλως. Απαγόρευσις αποστολής μεμολυσμένων ειδών Άρθρ.25.-Απαγορεύεται η δια του ταχυδρομείου ή κατ’ άλλον τρόπον από μέρους εις μέρος του εσωτερικού αποστολή εκκριμάτων ή άλλων υγρών, προερχομένων εξ ανθρώπων φερόντων ύποπτα ή βέβαια συμπτώματα χολέρας, τεμαχίων ανθρωπίνου πτώματος, αποστελλομένων προς μικροβιολογικήν ή άλλην εξέτασιν, ενδυμάτων ή άλλων αντικειμένων υπόπτων ή μεμολυσμένων υπό του χολερικού μικροβίου. Απαγόρευσις νεκροψιών και μικροβιολογικών ερευνών Απαγορεύεται επίσης αυστηρώς εις τους ιατρούς παντός μέρους, ένθα επικρατεί χολέρα, πλην των εις την υπηρεσίαν του Κράτους διατελούντων, ή άνευ ειδικής εντολής ή αδείας του επί των Εσωτερικών Υπουργείου εκτέλεσις νεκροψιών ανθρώπων χολεριώντων ή υπόπτων χολέρας, η λήψις υλικών εκ τοιούτων νεκρών και εν γένει πάσα μικροσκοπική ή μικροβιολογική έρευνα αυτών. Απαγορεύεται επίσης εν καιρώ επιδημίας χολέρας ή από μέρους εις μέρος μεταφορά νεκρών, ως και ο ενταφιασμός αυτών εις μέρος άλλο εκτός του υπό της αστυνομίας οριζομένου. Νεκροσκοπία Επί επιδημίας χολέρας η αστυνομική Αρχή διατάσσει την αυστηράν εκτέλεσιν της νεκροσκοπίας υπό νεκροσκόπων ιατρών, επί τούτω διοριζομένων, προς ανακάλυψιν τυχόν εκ χολέρας θανόντων. Ενταφιασμός νεκρών Οι εκ χολέρας αποθανόντες μετά την υπό του νεκροσκόπου βεβαίωσιν του θανάτου περιτυλίσσονται καλώς δια σινδόνης βεβρεγμένης εντός διαλύματος άχνης υδραργύρου και τοποθετούνται εντός καλώς κατασκευασμένου φερέτρου, του οποίου ο πυθμήν αποτελείται εκ σανίδων στενώς προς αλλήλας συνηρμοσμένων ούτως ώστε να μη υπάρχωσι σχισμαί ή οπαί. Το κάλυμμα του φερέτρου προσηλούται στερεώς επ’ αυτού. Το φέρετρον μεταφέρεται εις το νεκροταφείον δι’ ιδίας νεκροφόρου, απαγορευομένης της δι’ αγοραίων αμαξών μεταφοράς αυτού. Απαγορεύεται η υπό πολλών ανθρώπων παρακολούθησις της κηδείας του νεκρού, ως και η εν τη οικία διατήρησις αυτού ακαλύπτου. Ο νεκρός διατηρείται εν ιδίω νεκροφυλακείω του νεκροταφείου, μετά 24 δε από του θανάτου αυτού ώρας θάπτεται εντός τάφου έχοντος βάθος δύο μέτρων, καλυπτόμενος υπό παχείας στοιβάδος εσβεσμένης ασβέστου. Επίβλεψις σιδηροδρομικής συγκοινωνίας Άρθρ.26.-Εάν εν επαρχία τινί του Κράτους ενσκήψη χολέρα, διορίζεται επί εκάστης σιδηροδρομικής αμαξοστοιχίας εις ιατρός, διατελών εις την υπηρεσίαν του Κράτους. Ούτος επιθεωρεί τους εν εκάστω σταθμώ επιβιβαζομένους επιβάτας, φροντίζων όπως παρεμποδισθή η επιβίβασις παντός παρουσιάζοντος βέβαια ή ύποπτα συμπτώματα χολέρας. Εάν δε κατά το διάστημα του ταξειδίου προσβληθή οιοσδήποτε εκ του προσωπικού ή των επιβατών της αμαξοστοιχίας υπό συμπτωμάτων υπόπτων, φροντίζει πάραυτα περί απομονώσεως αυτού εν ιδιαιτέρω διαμερίσματι σιδηροδρομικής αμάξης και την μεταφοράν αυτού εις το πλησιέστερον απομονωτικόν νοσοκομείον, μεθ’ ο τη εποπτεία αυτού ενεργείται η απολύμανσις της μεμολυσμένης αμάξης, συμφώνως προς το εδάφ. κα΄ του πρώτου παραρτήματος περί της εκτελέσεως της απολυμάνσεως επί χολέρας και συμφώνως προς το όγδοον παράρτημα το προσηρτημένον εις το Δ/μα τούτο. Σελ. 505 Χολέρα 34.Ε.λ.1 Σύμπραξις των διαφόρων Αρχών προς καταστολήν της χολέρας Άρθρ.27.-Αι διοικητικαί, αι στρατιωτικαί και αι ναυτικαί Αρχαί πάσης πόλεως οφείλουσι να ειδοποιώσιν αμέσως αλλήλας περί της εμφανίσεως παντός υπόπτου ή βεβαίου κρούσματος χολέρας, αναφανέντος εν τη δικαιοδοσία αυτών, να παρέχωσι δε αμοιβαίαν συνδρομήν προς αποτελεσματικήν και ταχείαν καταστολήν της νόσου εν τη αρχή αυτής. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ Περί υγειονομικών μέτρων προς παρακώλυσιν της δια θαλάσσης μεταδόσεως της ασιατικής χολέρας Άρθρ.28-62.(Βλ. ήδη τον νέον υγειονομικόν κανονισμόν εν τόμω 34 σελ. 289 και ιδία τα άρθρ. 5056 αυτών). ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ Περί υγειονομικών μέτρων προς παρακώλυσιν της δια ξηράς μεταδόσεως της ασιατικής χολέρας Άρθρ.63-79.(Βλ. ήδη τα άρθρ. 97-101 του νέου υγειονομ. κανονισμού εν τόμ. 34 σελ. 305). Ακροτελεύτιοι διατάξεις Άρθρ.3.-Εν η περιπτώσει ούτε δια της κλινικής ούτε δια της μικροβιολογικής ερεύνης κατορθωθή να ορισθή μετ’ασφαλείας και οριστικώς αν πρόκειται περί χολέρας ή ου, η αστυνομική Αρχή οφείλει να θεωρή τον ασθενή ως πάσχοντα χολέραν και να λαμβάνη τα αυτά μέτρα οία και επί βεβαίας χολέρας, μέχρις ου εξακριβωθή οριστικώς η φύσις της νόσου. Απομόνωσις του ασθενούς Άρθρ.80.-Επί τη βάσει του Δ/τος τούτου συνταχθήσονται υπό του β. ιατροσυνεδρίου τρία υποδείγματα (υπό στοιχ. Α, Β και Γ) και εννέα παραρτήματα, ων αντικείμενον έσονται τα εξής: Του μεν πρώτου οδηγίαι περί εκτελέσεως της απολυμάνσεως επί χολέρας, του δευτέρου το δι’ έκαστον λοιμοκαθαρτήριον και υγειονομικόν σταθμόν απαιτούμενον προσωπικόν και υλικόν, του τρίτου σύντομος πραγματεία περί της χολέρας υπό νοσολογικήν και επιδημιολογικήν έποψιν, του τετάρτου τα μέσα προς βεβαίωσιν της υπάρξεως χολέρας επί ζώντων και νεκρών ανθρώπων, του πέμπτου ο τρόπος της μικροβιολογικής εξετάσεως επί χολέρας, του έκτου οδηγίαι περί της χολέρας και των προς περιορισμόν αυτής μέτρων προς χρήσιν των μη ιατρών, του εβδόμου τα μέτρα εν περιπτώσει ενσκήψεως χολέρας επί πλοίου, του ογδόου τα μέτρα εν περιπτώσει ενσκήψεως χολέρας εν σιδηροδρομική αμαξοστοιχία και του ενάτου οδηγίαι του ιατροσυνεδρίου περί μέτρων προς αποφυγήν της δια Τούρκων στρατιωτών μεταδόσεως της χολέρας εν τη μεθορίω γραμμή. Τα υποδείγματα και παραρτήματα ταύτα, εγκριθησόμενα δι’ αποφάσεως του επί των Εσωτερικών Υπουργού, δημοσιευθήσονται δια της εφημερίδος της Κυβερνήσεως, τα δ’ εν αυτοίς αναφερόμενα είναι υποχρεωτικά δι’ όσους αφορώσι ταύτα. Τα ανωτέρω παραρτήματα εδημοσιεύθησαν εν ΦΕΚ Α΄ 143 της 13 Ιουν. 1911. Σελ. 506 Άρθρ.81.-Καταργούνται εις ό,τι αφορά την από της χολέρας προφύλαξιν του Κράτους τα άρθρ. 59, 60, 62, 63, 64, 65, 66, 79, 84, 85, 86, 87, 88, 92, 93, 94, 95, 96, 108, 109, 117, 120, 121, 124, 127, 129, 132, 134, 135, 136, 147, 148, 150, 152, 193, 196, 198, 199, 206, 211, 212, 213, 217, 218-227, 236, 241, 247, 278, 290, 299, 307-316, 328, 329, 335, 337, 342 και 344 του από 25 Νοεμ. 1845 Β.Δ/τος περί Κανονισμού των υγειονομίων και λοιμοκαθαρτηρίων του βασιλείου της Ελλάδος, το από 23 Ιουλ. 1893 Β.Δ/μα περί υγειονομικών μέτρων προς απόκρουσιν της χολέρας, το από 20 Ιουλ. 1910 Β.Δ/μα περί υγειονομικών μέτρων προς περιστολήν της ασιατικής χολέρας εν τω Κράτει και προς παρακώλυσιν της δια θαλάσσης και ξηράς μεταδόσεως αυτής και πάσα άλλη διάταξις αντικειμένη εις το Δ/μα τούτο. 34.Ε.λ.1 Χολέρα Άρθρ.4.-Βεβαιωθείσης της νόσου ή και υπονοίας μόνον περί ταύτης υπαρχούσης, ο αστυνόμος ή ο αστυνομικός σταθμάρχης αφ’ ενός μεν ειδοποιεί, ό,τι τάχιστα, το Υπουργείον των Εσωτερικών, τον οικείον νομάρχην, τον δήμαρχον και τον αστυνομικόν διευθυντήν, αφ’ ετέρου δε διατάσσει πάραυτα την απομόνωσιν του ασθενούς και των εν τη αυτή οικία οικούντων. Η απομόνωσις του ασθενούς τελείται είτε εν αυτή τη οικία, εν η ούτος νοσηλεύεται, εάν αύτη είναι κεχωρισμένη των λοιπών (οπότε αναρτάται επί της εξωτερικής αυτής θύρας πινακίς φέρουσα την επιγραφήν χολέρα),  είτε εν καταλλήλω  απομονωτικώ νοσοκομείω, Σελ. 499 Χολέρα 34.Ε.λ.1 εάν υπάρχη τοιούτον. Εν ελλείψει απομονωτικού νοσοκομείου απομονούται ο ασθενής εν ιδία καταλλήλω οικία, μακράν της πόλεως κειμένη και παρεχούση, κατά την γνωμοδότησιν των ιατρών, όλους τους προς νοσηλείαν του ασθενούς απαιτουμένους όρους. Μεταφορά του ασθενούς Εις το νοσοκομείον ή την ούτως ορισθείσαν οικίαν μεταφέρεται ο ασθενής δια καταλλήλου αμάξης, μετά πάσης προσοχής, το μεν προς αποφυγήν επιδεινώσεως της καταστάσεως αυτού, το δε προς πρόληψιν διασποράς των χολερικών μικροβίων και μεταδόσεως της νόσου ταύτης εις άλλους. Η άμαξα απολυμαίνεται κατόπιν, κατά το εδάφ. κ΄ του πρώτου παραρτήματος περί εκτελέσεως της απολυμάνσεως επί χολέρας, του προσηρτημένου εις το Δ/μα τούτο. Απομόνωσις των συγκατοίκων του ασθενούς Άρθρ.5.-Εις ετέραν οικίαν απομονούνται άπαντες οι εν τη αυτή οικία μετά του ασθενούς διαμένοντες, εφ΄ων ενεργείται αμέσως ένεσις μιας δόσεως αντιχολερικού εμβολίου, επαναλαμβανομένη μετά οκτώ ημέρας. Συγχρόνως δε περιβάλλονται καθαρά ενδύματα, εσωτερικά και εξωτερικά, εκ των μη εκτεθέντων εις μόλυνσιν, μέχρις ου απολυμανθώσιν εκείνα άτινα έφερον κατά τον μετά του ασθενούς συγχρωτισμόν αυτών. Η απομόνωσις διαρκεί δέκα ημέρας, καθ’ ας ιατρός, αποστελλόμενος παρά της αστυνομίας, επισκέπτεται αυτούς καθ’ εκάστην εξετάζων μήπως ανακαλύψη συμπτώματα χολέρας. Εάν μετά παρέλευσιν του δεκαημέρου ούτοι εξακολουθώσιν όντες υγιείς, επιτρέπεται η ελευθεροκοινωνία αυτών άνευ άλλης τινός διατυπώσεως. Εάν όμως κατά το διάστημα τούτο οιοσδήποτε εξ αυτών έδειξεν ύποπτα ή βέβαια συμπτώματα χολέρας ή δια της μικροβιολογικής ερεύνης ανευρέθησαν χολερικά μικρόβια εν τοις εκκρίμασιν αυτού, ούτος μεν μεταφέρεται αμέσως εις το νοσοκομείον των χολεριώντων, οι δε λοιποί υποβάλλονται εις νέαν δεκαήμερον απομόνωσιν. Μετά το πέρας της απομονώσεως οι ως υγιείς αποδειχθέντες υποβάλλονται εις υγειονομικήν επίβλεψιν επί δέκα ημέρας, συμφώνως προς το άρθρ. 46 του Δ/τος τούτου. Απολύμανσις οικίας χολεριώντος Άρθρ.6.-Η οικία εν η ανεφάνη κρούσμα βέβαιον ή ύποπτον χολέρας κλείεται αμέσως μετά την απομάκρυσιν του ασθενούς και των συγκατοίκων αυτού και υποβάλλεται εις αυστηράν απολύμανσιν κατά τας εν τω πρώτω παραρτήματι, τω προσηρτημένω εις το Δ/μα τούτο, οδηγίας. Σελ. 500 Διακανονισμός της λειτουργίας του     νοσοκομείου των χολεριώντων Άρθρ.7.-Η αστυνομία εν συνεννοήσει μετά της δημοτικής Αρχής οφείλει να φροντιζη περί παντός απαιτουμένου προς εγκατάστασιν και νοσηλείαν των ασθενών και υπόπτων εν ταις προς τούτο ορισθείσαις οικίαις, ως και περί της τακτικής επισκέψεως και περιθάλψεως των εν αυτή πασχόντων υπό καταλλήλων ιατρών και νοσοκόμων. Οι ιατροί, οι νοσοκόμοι, ως και το λοιπόν προσωπικόν του νοσοκομείου των χολεριώντων, πριν ή αναλάβωσιν εν αυτώ υπηρεσίαν, πρέπει να υφίστανται ένεσιν μιας δόσεως αντιχολερικού εμβολίου, επαναλαμβανομένην μετά οκτώ ημέρας. Η αστυνομία φροντίζει επίσης περί της εις το νοσοκομείον των χολεριώντων τακτικής αποστολής των απαιτουμένων τροφίμων και φαρμάκων, τοποθετεί δε σκοπούς εις απόστασίν τινα από του νοσοκομείου τούτου ως και από της οικίας εν η απεμονώθησαν οι ύποπτοι χολέρας, προς παρακώλυσιν πάσης συγκοινωνίας. Οι νοσοκόμοι και το λοιπόν κατώτερον προσωπικόν του νοσοκομείου διατηρούνται εν απομονώσει είτε εν αυτώ τω νοσοκομείω των χολεριώντων είτε εν παρακειμένη οικία. Επίσκεψις και ελευθεροκοινωνία   χολεριώντων Άρθρ.8.-Οι εν τω νοσοκομείω των χολεριώντων απομονούμενοι, ως πάσχοντες ασιατικήν χολέραν ή φέροντες ύποπτα σημεία αυτής, έρχονται εις επικοινωνίαν μόνον μετά του θεραπεύοντος ιατρού και των περιποιουμένων αυτούς νοσοκόμων, απαγορευομένης πάσης οιασδήποτε επισκέψεως άλλων ανθρώπων. Εξαιρετικώς δύναται να επιτραπή επίσκεψις χολεριώντος εις τας επομένας περιπτώσεις: α)Εις έτερον ιατρόν, λόγω ιατρικού συμβουλίου, γινομένου τη συγκαταθέσει του θεραπεύοντος ιατρού και τη αιτήσει των συγγενών του αρρώστου, ή λόγω επιστημονικής εργασίας προς διαγνωστικόν σκοπόν. β)Εις ιερέα, όπως εξομολογήση ετοιμοθάνατον ασθενή και μεταλάβη αυτόν των αχράντων μυστηρίων. 34.Ε.λ.1 Χολέρα γ)Εις συμβολαιογράφον ή έτερον δικαστικόν πρόσωπον, προκειμένου περί συντάξεως διαθήκης ή άλλης σπουδαίας συμβολαιογραφικής πράξεως. δ)εις τους γονείς, τους αδελφούς ή τα τέκνα του πάσχοντος, επί όλως εξαιρετικών περιπτώσεων. Αι ανωτέρω επισκέψεις πρέπει να ώσι βραχυτάτης διαρκείας και γίνονται πάντοτε επί παρουσία του θεραπεύοντος ιατρού, όστις οφείλει να λάβη τα κατάλληλα μέτρα όπως προληφθή η μετάδοσις της νόσου εις τους επισκέπτας ή δι’ αυτών εις άλλους. Οι τοιούτοι επισκέπται υποβάλλονται εις δεκαήμερον υγειονομικήν επίβλεψιν, ουχί δε εις απομόνωσιν ή κάθαρσιν. Απαγορεύεται εις τους επισκέπτας ο ασπασμός των ασθενών ως και η λήψις οιουδήποτε μεμολυσμένου αντικειμένου άνευ προηγουμένης απολυμάνσεως αυτού. Οι παραβάται κρατούνται υπό απομόνωσιν επί δέκα ημέρας εν τη οικία εν η απομονούνται οι συγκάτοικοι των χολεριώντων, συμφώνως προς το άρθρ. 5, μετά τούτο δε υποβάλλονται εις δεκαήμερον υγειονομικήν επίβλεψιν. Η ελευθεροκοινωνία των εκ χολέρας αναρρωσάντων επιτρέπεται μετά την εκπλήρωσιν των επομένων όρων: α)Αφ’ ου εκλίπη εντελώς παν νοσηρόν σύμπτωμα. β)Εάν η επί τρεις κατά συνέχειαν ημέρας τελεσθείσα μικροβιολογική έρευνα αποδείξη ότι δεν εξέρχονται εκ του σώματος αυτού χολερικά μικρόβια και  γ)Αφ’ ου ο ασθενής υποστή απολύμανσιν του σώματος αυτού, συμφώνως προς το εδάφιον ι΄ του εις το Δ/μα τούτο προσηρτημένου πρώτου παραρτήματος περί απολυμάνσεως επί χολέρας. Οι ούτως ελευθεροκοινωνήσαντες υποβάλλονται εις δεκαήμερον υγειονομικήν επίβλεψιν. Μικροβιοφόροι Άρθρ.9.-Εάν είς τινα των παρά τον άρρωστον ή εις οιονδήποτε άλλον άνθρωπον ανευρεθώσι δια της μικροβιολογικής ερεύνης εν τοις αποχωρήμασιν αυτού χολερικά σπειρύλλια, ο μικροβιοφόρος ούτος απομονούται πάραυτα και διατηρείται εν απομονώσει, μέχρις ότου η επί τρεις κατά συνέχειαν ημέρας τελεσθείσα μικροβιολογική έρευνα αποδείξη ότι έπαυσεν η εκ του σώματος αυτού έξοδος χολερικών μικροβίων, είτα δε υποβάλλεται εις δεκαήμερον υγειονομικήν επίβλεψιν. Μέτρα προς αποφυγήν μολύνσεως του ύδατος