3. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 14/26 Αυγ. 1913 Περί εκτελέσεως του π. εργασίας γυναικών και ανηλίκων ΔΚΘ΄ ν. ως προς τα εργοστάσια, εργαστήρια, εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους. Εκδίδεται κατά το άρθρ. 24 του ν. ΔΚΘ΄ περί εργασίας γυναικών και ανηλίκων. Άρθρον 1 Αι διατάξεις των εφεξής άρθρων ισχύουσι δια τα βιομηχανικά και βιοτεχνικά εργοστάσια και εργαστήρια, επίσης δε και δια τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους αι διατάξεις των άρθρων εν οις ρητώς γίνεται μνεία τούτου. Γενικοί ορισμοί. Άρθρον 9 Άρρενες κάτω των 16 ετών (και γυναίκες) δεν επιτρέπεται ν’ απασχολώνται κατά τας Κυριακάς και κατά τας εορτάς της Γεννήσεως του Χριστού, του Ευαγγελισμού, και την Δευτέραν του Πάσχα, εξαιρέσει των υπό του ν. ΓΥΝΕ΄ (15.Κα.1) οριζομένων εν άρθρ. 5 παρ. 4, 15, και 17 εξής περιπτώσεων: 1)Επί πάσης εξ ανωτέρας βίας επιβαλλομένης εργασίας, ιδίως όταν αύτη εκτελήται κατά διαταγήν της πολιτικής αρχής ή είναι απαραίτητος δια την ασφάλειαν των προσώπων ή την κοινήν σωτηρίαν. 2)Κατά την τελευταίαν Κυριακήν του Δεκεμβρίου επιτρέπεται εξαιρετικώς το άνοιγμα πάντων των καταστημάτων. 3)Επίσης αν η παραμονή των Χριστουγέννων, του νέου έτους, και του Ευαγγελισμού συμπέση να η Κυριακή, δεν είναι υποχρεωτική η κατ’ αυτήν τήρησις της δια του παρόντος νόμου οριζομένης αργίας. 4)Αι διατάξεις περί Κυριακής αργίας δεν εφαρμόζονται κατά την διάρκειαν τοπικής εμπορικής πανηγύρεως. Ο κατά τον εκτελούμενον νόμον (άρθρ. 5 παρ. 2) εκ μέρους του δημοτικού συμβουλίου προσδιορισμός άλλης ημέρας αντί της Κυριακής δύναται να γίνη είτε δι’ όλα συγχρόνως τα εν εδάφιω 1 πρόσωπα είτε δια τμήματα αυτών διαδοχικώς. Αι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και εις τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους. Το ανωτέρω άρθρ. 9 κατηργήθη ως προς τας γυναίκας δια της παρ. 14 άρθρ. 3 Νόμ. 4504/1966 (κατωτ. σελ. 364,03). Εξαιρέσεις Άρθρον 10 Προκειμένων περιπτώσεων καθ’ ας ο νόμος (άρθρα 7, 8) επιτρέπει παρέκκλισιν των περί ανωτάτου ορίου εργασίας, διακοπών, και νυκτερινής εργασίας διατάξεων, ο εργοδότης υποβάλλει ητιολογημένην αίτησιν προς την οικείαν αστυνομικήν διεύθυνσιν ή υποδιεύθυνσιν. Οσάκις η απόφασις ανήκει κατά τον νόμον εις τον νομάρχην, αι ως άνω αστυνομικαί αρχαί διαβιβάζουσι το ταχύτερον την αίτησιν προς αυτόν, γνωμοδοτούσαι συγχρόνως επ’ αυτής. Αι τοιαύται αποφάσεις εκδίδονται ητιολογημέναι. Αι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται εις τε τα εργοστάσια, εργαστήρια, ως και τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους. Αι αστυνομικαί διευθύνσεις ή υποδιευθύνσεις και οι νομάρχαι υποβάλλουν εις το υπουργείον Εθν. Οικονομίας τον Ιανουάριον εκάστου έτους πίνακα των κατά το λήξαν έτος χορηγηθεισών επί τη βάσει του αριθμού τούτου αδειών. Βιβλιάρια εργασίας Άρθρον 11 Δεν επιτρέπεται εις εργοδότην η χρησιμοποίησις προσώπου κάτω των 16 ετών, αδιακρίτως φύλου, εφ’ όσον το πρόσωπον τούτο δεν είναι εφωδιασμένον με βιβλιάριον εργασίας. Άρθρον 12 Τα βιβλιάρια εργασίας εκδίδονται δωρεάν υπό του δημάρχου ή του δήμου, όπου είναι εγκατεστημένη η επιχείρησις, ή του δήμου της καταγωγής του προσώπου. Τα βιβλιάρια χορηγούνται εις τους δημάρχους υπό του υπουργείου της Εθνικής Οικονομίας. Άρθρον 13 Οσάκις η έκδοσις βιβλιαρίου ζητείται παρά δημάρχου του τόπου της επιχειρήσεως, εξακριβώνει ούτος το ταχύτερον τον χρόνον της γεννήσεως του προσώπου, απευθυνόμενος είτε προς τον δήμαρχον του τόπου της καταγωγής του προσώπου, είτε προς το υπουργείον των Εσωτερικών, είτε, προκειμένου περί αλλοδαπών, εις το οικείον προξενείον, ή αντλών την περί τούτου γνώσιν εξ οιασδήποτε άλλης προσφόρου πηγής. Ήδη τα βιβλιάρια εργασίας των ανηλίκων εκδίδονται υπό των Επιθεωρήσεων και Εποπτειών Εργασίας (Άρθρ. 7 Α.Ν. 199/1936, 15. Ιω). Άρθρον 14 Την έκδοσιν του βιβλιαρίου ζητεί προφορικώς ή αυτό το πρόσωπον ή ο πατήρ ή η μήτηρ ή ο επίτροπος αυτού ή πας αντιπρόσωπος αυτού. Ο δήμαρχος υποχρεούται να εκδώση το βιβλιάριον εντός τριών το πολύ ημερών από της αιτήσεως. Ο δήμαρχος σημειώνει εις τας οικείας στήλας του βιβλιαρίου το όνομα του προσώπου και του πατρός του, το επώνυμον, τον τόπον και τον χρόνον της γεννήσεως αυτού, τον εν τω μητρώω βιβλιαρίων αύξοντα αριθμόν και την χρονολογίαν της εκδόσεως. Κάτωθεν των συμπληρώσεων τούτων θέτει την σφραγίδα και υπογράφει Άρθρον 15 Οι δήμαρχοι υποχρεούνται να τηρώσι βιβλίον υπό τον τίτλον «Μητρώον Βιβλιαρίων Εργασίας», εις το οποίο καταχωρίζονται τα υπ’ αυτών εκδιδόμενα βιβλιάρια, σύμφωνα προς το υπόδειγμα το οποίον ορίζει ο υπουργός της Εθνικής Οικονομίας, οφείλουν δε εντός του Ιανουαρίου εκάστου έτους να αποστέλλωσιν (Αντί της σελ. 203) Σελ. 203(α) 281-091 Εργσία Γυναικών και Ανηλίκων 15.Θ.α.3 236 εις το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας, πίνακα των κατά το παρελθόν έτος εκδοθέντων βιβλιαρίων. Άρθρον 16 Εν περιπτώσει απωλείας του βιβλιαρίου ή φθοράς αυτού κατά τρόπον καθιστώντα αυτό άρχηστον ή εν περιπτώσει επανειλλημμένων συμπληρώσεων αυτού κατά τρόπον μη επιτρέποντα νέας εν αυτώ εγγραφάς ή παρατηρήσεις, εκδίδεται έτερον υπό της αυτής δημοτικής αρχής, κατόπιν αιτήσεως του εν άρθρω 12 του παρόντος Β. Διατάγματος προσώπου, σημειουμένης της εκδόσεως του δευτέρου τούτου βιβλιαρίου εις ιδιαιτέραν στήλην παρατηρήσεων του κατά το άρθρον 14 του παρόντος Β. Διατάγματος Μητρώου Βιβλιαρίων και εν αυτώ τω βιβλιαρίω. Άρθρον 17 Εις τας περί βιβλιαρίων διατυπώσεις υπόκεινται και τα εις ορφανοτροφεία και φιλανθρωπικά ιδρύματα δι’ εργασίας χρησιμοποιούμενα πρόσωπα κατά τας διατάξεις του νόμου. Ιατρική πιστοποίησις Άρθρον 18 Εις την προς τούτο ειδικήν σελίδα του βιβλιαρίου καταχωρίζεται υπό του ιατρού ή κατά τον νόμον (άρθρον 14 παρ. 1) πιστοποίησις ότι, εξετάσας το πρόσωπον, εύρεν αυτό υγιές, εμβολιασμένον, και ικανόν να εξασκήση την σχετικήν εργασίαν άνευ κινδύνου βλάβης της υγείας ή της σωματικής αναπτύξεώς του. Το είδος της εργασίας περιγράφεται υπό του ιατρού επαρκώς, συμφώνως προς την δήλωσιν του προσώπου. Εις πάσαν αλλαγήν εργασίας επαναλαμβάνεται η ιατρική εξέτασις και πιστοποίησις. Άρθρον 2 Βιομηχανικά και βιοτεχνικά εργοστάσια και  εργαστήρια (νόμου ΔΚΘ΄ άρθρ. 1 παρ. 1α΄),  δι’ α ισχύουσιν αι διατάξεις του παρόντος  Β.Δ., θεωρούνται όλοι οι κεκλεισμένοι χώροι,  εν    οις     εκτελούνται      εργασίαι      δια      μηχαΣελίς 201 Εργσία Γυναικών και Ανηλίκων 15.Θ.α.2-3 234 νών ή δια της απλής δυνάμεως των χειρών, σκοπούσαι την μετασκευήν είτε πρώτων υλών εις βιομηχανήματα τέλεια ή ατελή, είτε ημικατειργασμένων βιομηχανημάτων εις πλήρη τοιαύτα, ή την απλήν μεταβολήν του ποιού ή της μορφής παντός αντικειμένου, αδιαφόρως του αριθμού και του φύλου των ασχολουμένων εργατών. Δεν υπάγονται εις τας διατάξεις του παρόντος διατάγματος εργασίαι γεωργικής, κτηνοτροφικής, ή δασικής φύσεως και αι παρεπόμεναι αυταίς εργασίαι, εφ’ όσον αύται φέρουσι κυρίως τον χαρακτήρα επεξεργασίας των ιδίων των παραγωγών προϊόντων. Εις την έννοιαν του εδαφίου 1 του παρόντος άρθρου περιλαμβάνονται τα εργοστάσια και εργαστήρια, άτινα είναι παρεπόμενα εις άλλας κυρίας επιχειρήσεις, τας οποίας δεν αφορά το παρόν διάταγμα (οίον πλυντήρια, μηχανουργεία μεταλλείων, σιδηροδρόμων, και τροχιοδρόμων), εφ’ όσον αι κύριαι αυταί επιχειρήσεις δεν είναι καθαρώς γεωργικής, κτηνοτροφικής, ή δασικής φύσεως. Όπου εν τω παρόντι Διατάγματι γίνεται λόγος περί εμπορικών καταστημάτων και πρατηρίων, θεωρούνται τοιαύτα οι κεκλεισμένοι χώροι εν οις ενεργούνται είτε χονδρικόν ή λιανικόν εμπόριον παντός αντικειμένου είτε βοηθητικαί προς το εμπόριον εργασίαι παντός είδους. Άρθρον 19 Οι δημοτικοί ιατροί ενεργούσι την μεν πιστοποίησιν δωρεάν, την δε εξέτασιν γυναικών παρουσία πρεσβυτέρου συγγενούς των. Άρθρον 20 Η ιατρική πιστοποίησις δύναται να γίνη υφ’ οιουδήποτε έχοντος την άδειαν του μετέρχεσθαι το επάγγελμα του ιατρού. Υποχρεώσεις εργοδότου Άρθρον 21 Ο εργοδότης, πριν ή επιτρέψη εργασίαν εις πρόσωπον κάτω των 16 ετών, σημειώνει εις την προς τούτο ειδικήν στήλην του βιβλιαρίου τον χρόνον της προσλήψεως αυτού. Επίσης σημειώνει τον χρόνον της αποχωρήσεως ή απολύσεως του εργάτου. Σελ. 204(α) 281-092 Πάσα άλλη οιαδήποτε σημείωσις του εργοδότου εν τω βιβλιαρίω, έστω και συμβολική, απαγορεύεται απολύτως, επί τη ποινή του άρθρ. 18 του νόμου. Άρθρον 22 Ο εργοδότης φυλάττει το βιβλιάριον, επιδεικνύει αυτό προς τους εποπτεύοντας την εφαρμογήν του νόμου δημοσίους υπαλλήλους, και το επιστρέφει κατά την λύσιν της εργατικής συμβάσεως εις τον δικαιούχον, έστω και αν ούτος συνεπλήρωσεν εν τω μεταξύ 16ετή ηλικίαν. Άρθρον 23 Εάν βιβλιάριον εργασίας μείνη εις χείρας εργοδότου χωρίς να ζητηθή παρά του δικαιούχου επί τρεις μήνας, επιστρέφεται εις την αστυνομικήν διεύθυνσιν ή υποδιεύθυνσιν, διαβιβάζουσαν αυτό προς τον εκδόσαντα δήμον. Άρθρον 24 Εντός τριών μηνών από της δημοσιεύσεως του παρόντος διατάγματος υποχρεούνται οι εργοδόται να συμμορφωθώσι προς τας διατάξεις περί βιβλιαρίων εργασίας. Άρθρον 25 Εργοδότης προσλαμβάνων ως εργάτην άρρενα κάτω των 18 ετών ή γυναίκα αναγγέλλει τούτο προς την οικείαν αστυνομικήν αρχήν δι’ εντύπου εις διπλούν, ούτινος το υπόδειγμα ορίζει ο υπουργός, ή εγγράφως ή καθ’ οιονδήποτε άλλον τύπον. Εις το έντυπον τούτο σημειώνει το ονοματεπώνυμον του εργάτου, τας ημέρας, τον χρόνον της ενάρξεως και λήξεως, και τας διακοπάς της εργασίας, ως και το είδος αυτής. Πριν ή προβή εις οιανδήποτε μεταβολήν εις τους ως άνω όρους της εργασίας, αναγγέλλει τούτο επίσης εις την αστυνομικήν αρχήν. Άρθρον 26 Η αστυνομική αρχή θεωρεί την μίαν εκ των αγγελιών και επιστρέφει πάραυτα εις τον εργοδότην, την δ’ ετέραν φυλάττει εις ιδιαίτερον φάκελλον αγγελιών. Επίσης τηρεί κατάλογον των εν τη περιφερεία αυτής εργοστασίων και εργαστηρίων των κατά το άρθρ. 1 του παρόντος Β.Δ. υπαγομένων εις τας διατάξεις αυτού. Άρθρον 27 Εργοδότης απασχολών πλείονας των15 των υπό του νόμου προστατευομένων εργατών (άρρενας κάτω των 18 ετών ή γυναίκας) τηρεί κατάλογον εμφαίνοντα το όνομα αυτών, τον αριθμόν, την εκδούσαν αρχήν, και την χρονολογίαν του βιβλιαρίου εργασίας των κάτω των 16 ετών προσώπων και του χρόνου της προσλήψεως. 15.Θ.α.3 Εργσία Γυναικών και Ανηλίκων 237 Άρθρον 3 Κατά τον νόμον και το παρόν διάταγμα νοούνται, αδιακρίτως φύλου, «παιδία» μεν τα άγοντα ηλικίαν 12-14 ετών, νεαρά δε πρόσωπα τα ηλικίας 14-18 ετών. Ο όρος «γυναίκες» περιλαμβάνει πάσαν γυναίκα, αδιακρίτως ηλικίας. Όλα τα όρια της ηλικίας νοούνται εις αριθμόν πλήρων ετών. Απαγόρευσις εργασίας. Άρθρον 28 Τον κατά το προηγούμενον άρθρον κατάλογον συμπληρώνει εκάστοτε ο εργοδότης, αφού προηγουμένως εκπληρώση τας περί αναγγελίας (άρθρα 24, 25) υποχρεώσεις. Άρθρον 29 Ο εργοδότης τοιχοκολλά εις τα διαμερίσματα και εις θέσιν περίοπτον έντυπον πίνακα, εν τω οποίω αναγράφονται η ώρα της ενάρξεως της εργασίας, η ώρα της λήξεως, αι ώραι των προς ανάπαυσιν διακοπών και αι ημέραι της εργασίας κεχωρισμέναι δια τα παιδία, νεαρά πρόσωπα, και γυναίκας. Άρθρον 30 Ο εργοδότης αναρτά και εις τα διαμερίσματα της εργασίας εις θέσιν περίοπτον, κατά το υπό του υπουργείου εκδοθησόμενον πρόγραμμα, έντυπον πίνακα, περιέχοντα περίληψιν των την εργασίαν των γυναικών και ανηλίκων κανονιζουσών διατάξεων του νόμου και του παρόντος διατάγματος. Άρθρον 31 Μόνη η δήλωσίς τινος ότι έχει ηλικίαν άνω των 16 ή 18 ετών δεν απαλλάττει, ανακριβής ούσα, τον εργοδότην των νομίμων συνεπειών. Άρθρον 32 Εις εμπορικά καταστήματα ή πρατήρια, προς πίστωσιν της ηλικίας, δύναται να ζητηθή η έκδοσις βιβλιαρίου εργασίας, κατά τα άρθρα 18 επ. του παρόντος διατάγματος. Άρρενες ηλικίας 16-18 ετών εφοδιάζονται με πιστοποιητικόν ηλικίας, φυλαττόμενον παρά του εμπόρου κατά την διάρκειαν της εργατικής συμβάσεως. Εις τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια αναρτάται εις περίοπτον θέσιν ευανάγνωστος πίναξ, εν τω οποίω αναγράφεται ο χρόνος της ενάρξεως, της λήξεως, και των διακοπών της εργασίας. Άρθρ.33.-«Δεν επιτρέπεται η χρησιμοποίηση προσώπων κάτω του 18ου έτους για τον καθαρισμό και λίπανση αξόνων των κινητήρων, των μηχανισμών μετάδοσης της κινητήριας δύναμης και μηχανημάτων, ενόσω βρίσκονται σε κίνηση, καθώς επίσης και στους ατμοκρουνούς των εργοστασίων». Το πρώτο εδάφιο αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 άρθρ. 11 Νόμ. 1414/1984, ανωτ. σελ. 32,33. Απαγορεύεται επίσης η χρησιμοποίησις παιδίων και νεαρών προσώπων εις εργασίας εκτελουμένας δια κοπτερών εργαλείων κινουμένων δια μηχανικής δυνάμεως και εις την κίνησιν οριζοντίων ή καθέτων τροχών και φυσερών των σιδηρουργείων. Κοπτερά εργαλεία είναι οι πρίονες, τα ξυράφια υφαντουργείων, και τα τούτοις όμοια. Απαγορεύεται να φέρουν επ’ ώμων βάρος μεγαλείτερον τα μεν παιδία των 5 χιλιογράμμων (4 οκάδας περίπου), τα δε νεαρά πρόσωπα των 10 (7 και 3/4 οκάδας), ως επίσης να μετακινούν βάρη πλέον των 300 χιλιογράμμων (ήτοι 234 και 3/8 οκάδας) δι’ ωθήσεως ή έλξεως επί σιδηρών γραμμών, 50 δε χιλιογρ. (ήτοι 38 και 3/4 οκάδας) δι’ ωθήσεως επί κοινών αμαξίων ή χειραμαξίων. Η διάταξις αύτη ισχύει και δια τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους. Άρθρον 34 Οι επιτετραμμένοι την εποπτείαν της εκτελέσεως του νόμου δύνανται ν’ απαγορεύωσι την διαμονήν των υπό του νόμου προστατευομένων προσώπων εις τον τόπον και τας αιθούσας της εργασίας κατά τας διακοπάς προς ανάπαυσιν, εάν υγιεινοί λόγοι, λόγω της φύσεως της εργασίας, επιβάλλωσι την απαγόρευσιν ταύτην, χάριν του συμφέροντος της υγείας των προστατευομένων προσώπων. Άρθρον 35 Τα διαμερίσματα της εργασίας και τα παραρτήματά των, όπου παραμένουσι παιδία ή γυναίκες εργάται, δέον να πληρώσι τους αναγκαίους όρους προς τήρησιν υγιεινής και ασφαλείας των άνω προσώπων. Επίσης δέον όπως τα διαμερίσματα έχωσιν επαρκή αερισμόν όπως ο αήρ μη αποβαίνη επιβλαβής εις τους εργαζομένους, συμφώνως προς τας διατάξεις του από 25 Απρ. 1913 Β.Δ. π. υγιεινής και ασφαλείας εν τοις εργοστασίοις, εργαστηρίοις, καταστήμασι, κλπ. (15.Λα.1). Εις όσα καταστήματα ή πρατήρια ενεργείται είτε λιανική πώλησις είτε κυρία ή βοηθητική λογιστική υπηρεσία, πρέπει να είναι τοποθετημένα ανάλογα προς τον αριθμόν των κατά το άρθρ. 2 προσώπων καθίσματα εις τρόπον ώστε να είναι δυνατόν εις τα πρόσωπα ταύτα να κάθηνται από καιρού εις καιρόν. Εργασίαι επικίνδυνοι και ανθυγιειναί. Άρθρ.36.-«Θεωρούνται, κατά το άρθρ. 17 του Νόμ. ΔΚΘ΄, επικίνδυνες για τη σωματική ακεραιότητα προσώπων κάτω των 16 ετών, οι εργασίες των εξής βιομηχανικών κλάδων και απαγορεύεται η απασχόλησή τους σε τέτοιες επικίνδυνες εργασίες, δηλ.:». 1)Εργοστάσια παραγωγής φωτιστικών αερίων. 2) Εργοστάσια πυροτεχνημάτων. 3) Εργοστάσια παρασκευής πεπιεσμένων αερίων (ανθρακικού οξέος, οξυγόνου και αμμωνίας). 4) Εργοστάσια παρασκευής θειϊκού οξέος, θειώδους οξέος, και θειωδών ενώσεων, νιτρικού οξέος και υδροχλωρικού οξέος. 5) Εργοστάσια θειούχου άνθρακος. 6) Εργοστάσια παραγωγής χλωρίου, χλωριούχου ασβεστίου, υποχλωριωδών αλκαλίων, και χλωριούχου θείου. 7) Εργοστάσια παρασκευής χλωρικών αλάτων. 8) Εργοστάσια  φωσφόρου.   9) Εργοστάσια    επεξεργασίας    μολύβ(Αντί για τη σελ. 205) Σελ. 205(α) Τεύχος ΣΤ72-Σελ. 93 Εργσία Γυναικών και Ανηλίκων 15.Θ.α.3 238 δου, κραμάτων και χρωμάτων εξ αυτού. 10) Εργοστάσια επεξεργασίας αντιμονίου, κραμάτων, και ενώσεων αυτού. 11) Εργοστάσια επεξεργασίας αρσενικού και παρασκευής αρσενικούχων ενώσεων. 12) Εργοστάσια παρασκευής ανιλίνης και χρωμάτων εξ αυτής. 13) Εργοστάσια παρασκευής κυανιούχων ενώσεων. 14) Εργοστάσια παρασκευής οξαλικού οξέος. 15) Εργοστάσια παρασκευής αιθυλικού, οξικού, και προπυλικού αιθέρος. 16) Εργοστάσια παραγωγής καλλοδίου και κυτταροειδούς (CELLULOID). 17) Εργοστάσια επιχρυσώσεως και επαργυρώσεως. 18) Εργοστάσια εν οις χρησιμοποιούνται υδράργυρος ή υδραργυρικά αμαλγάματα. 19)Εργοστάσια χρησιμοποιούντα οργανικάς ουσίας υποκειμένας εις σήψιν και εργοστάσια κατασκευής ζωϊκής κόλλας, οστεοκόλλας και βυρσοδεψεία. 20) Γενικώς εις παν εργοστάσιον εν τω οποίω εκλύονται δηλητηριώδεις ατμοί, δυνάμενοι να επιφέρωσι δηλητηρίασιν ή βλάβην των αναπνευστικών οργάνων. 21) Εργοστάσια αποστάξεως οιωνδήποτε αναφλεξίμων προϊόντων (οινοπνευματοποιεία, εργοστάσια παρασκευής τερεβινθελαίου (νεύτι) κλπ. 22) Χώροι ένθα υπάρχουσιν ηλεκτρικοί συμπυκνωτήρες (ACCUMULATEURS). Η μέσα στα « » εισαγωγική φράση του ανωτέρω άρθρου αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 άρθρ. 11 Νόμ. 1414/1984, ανωτ. σελ. 32,33. Άρθρ.37.-«Θεωρούνται, κατά το άρθρ. 17 του Νόμ. ΔΚΘ΄, επικίνδυνες για την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα προσώπων κάτω των 16 ετών και απαγορεύονται οι εξής ειδικές εργασίες στις ακόλουθες βιομηχανίες:». 1)Εις αλευρομύλους, υφαντουργεία, κλωστήρια, πριονιστήρια. Εις τα διαμερίσματα ένθα αναπτύσσονται κόνεις παντός είδους επιβλαβείς εις τα αναπνευστικά όργανα και εν γένει την υγείαν, πλην αν κατά την κρίσιν του επιθεωρητού εργασίας τα απορροφητικά μηχανήματα αίρωσι παντελώς τους τοιούτους κινδύνους. Η απαγόρευσις αύτη ισχύει και δια παν διαμέρισμα εργασίας ένθα γίνεται οιαδήποτε κατεργασία, ως κτύπημα, ξάνσις, και καθαρισμός του ερίου, βάμβακος, λίνου, καννάβεως, νημάτων ζωϊκών ή φυτικών, πτίλων, και τριχών. 2)Εις εργοστάσια πυρείων. Να εργάζωνται ή παρευρίσκωνται εις διαμερίσματα ένθα παρασκευάζεται η φωσφορική ουσία εν η βυθίζονται τα πυρεία ή ξηραίνονται, και εν γένει μέρη ευρισκόμενα εις σχέσιν μετά των άνω εγκαταστάσεων ή εις μέρη ένθα διαχέονται φωσφορικαί αναθυμιάσεις. (3)Κατεργασία καπνών. Η εργασία του ανοίγματος των δεμάτων και εκλογής των φύλλων, της ζυμώσεως και καθαρίσεως των ζυμωθέντων σωρών, της  Σελ. 206(α) Τεύχος ΣΤ72-Σελ. 94 αποξηράνσεως εις κλειστά μέρη, της κοπής και συσκευής καπνού και κατασκευής σιγαρέττων). 4)Εργοστάσια υέλων, κρυστάλλων, κλπ. Η εργασία ή παραμονή εις μέρη ένθα κατεργάζονται την πρώτην ύλην, εμφυσώνται αι: ύελοι, καθαρίζονται οι κλίβανοι, κόπτονται, λειαίνονται, τροχίζονται, και υφίστανται κατεργασίαν δι’ υδροφθορικού οξέος. 5)Εργοστάσια εκρηκτικών υλών, πυριτιδοποιεία, δυναμιτιδοποιεία, και εις συνεργεία παραγωγής βροντώδους υδραργύρου, εις διαμερίσματα κατασκευής πυροτεχνημάτων, εις διαμερίσματα όπου κατασκευάζονται αι εκρηκτικαί ύλαι, κατασκευάζονται και πληρούνται τα καψύλια. 6)Εργοστάσια χημικών λιπασμάτων. Η εργασία και παραμονή εις μέρη ένθα αναπτύσσονται κόνεις κατά την άλεσιν, ατμοί ή αέρια επιβλαβή λόγω της χημικής αλληλοεπιδράσεως, πλην εφ’ όσον κατά την κρίσιν του επιθεωρητού εργασίας, τα ληφθέντα απορροφητικά μέτρα αίρουσι παντελώς πάντα κίνδυνον. 7) Εργοστάσια πίλων. Η δι’ υδραργυρικών παρασκευασμάτων διάβρεξις των πιλημάτων, καθώς και η εργασία ή παραμονή εις μέρη ένθα στιλπνούνται, ψηκτρίζονται και ζέονται ταύτα, πλην εφ’ όσον κατά την κρίσιν του επιθεωρητού εργασίας, τα ληφθέντα αποτρεπτικά μέτρα αίρουσι τον κίνδυνον. 8)Τυπογραφεία και συγγενή καταστήματα. Η εν τοις στοιχειοθετηρίοις, στερεοτυπείοις, λινοτυπικαίς μηχαναίς εργασία. 9)Εις χαρτοποιεία. Αι εργασίαι λευκάνσεως χάρτου, ρακών και διαλύσεως τούτων. 10)Επί μεταλλουργείων. Ο καθαρισμός καπναγωγών μολύβδου. 11)Εις εργαστήρια καθρεπτών. Η επίστρωσις των κρυστάλλων δια φυράματος υδραργύρου. Η υπ’ αριθ. 3 περίπτ. κατηργήθη υπό της β΄ παραγρ. του άρθρου μόνου του Π.Δ. 18/23 Δεκ. 1926, (κατωτ. αρ. 7). Η μέσα στα « » εισαγωγική φράση άρθρ. 37 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 3 άρθρ. 11 Νόμ. 1414/1984, ανωτ. σελ. 32,33. Άρθρον 4 Απαγορεύεται η απασχόλησις: α)παιδίων κάτω των 12 ετών, αδιαφόρως αν η εργασία προσφέρεται αντί μισθού πάσης φύσεως ή προς τον σκοπόν εκμαθήσεως τέχνης ή αποκτήσεως δεξιότητος. β)Γυναικών επί οκτώ εν συνόλω εβδομάδες προ του τοκετού και μετ’ αυτόν αι τέσσαρες τουλάχιστον εβδομάδες πρέπει να συμπίπτουν κατά το διάστημα της λοχείας. Αι διατάξεις του παρόντος άρθρου ισχύουσι και δια τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους. Άρθρον 38 Αι παραβιάσεις των διατάξεων του παρόντος Β.Δ/τος τιμωρούνται κατά τας διατάξεις των άρθρ. 18 και 19 του ν. ΔΚΘ΄ (ανωτ. αρ. 1) π. εργασίας γυναικών και ανηλίκων της 24 Ιαν. 1912. 15.Θ.α.3 Εργσία Γυναικών και Ανηλίκων 239 Άρθρον 5 Επιτρέπεται να χρησιμοποιώνται πρόσωπα ηλικίας 10-12 ετών επί τρεις το πολύ ώρας καθ’ εκάστην υπό των ιδίων γονέων ή επιτρόπων, εφ’ όσον συντρέχουσιν οι εξής όροι: α)χρησιμοποίησις δι’ εργασίας εις τας οποίας ασχολούνται μόνον μέλη της ιδίας οικογενείας, ως  Σελίς 202 τοιαύτα δε θεωρούνται ο σύζυγος, οι ανιόντες ή κατιόντες και οι μέχρι και του τρίτου βαθμού εξ αίματος συγγενείς του εργοδότου. β)Υπό την διεύθυνσιν του πατρός, της μητρός, ή του επιτρόπου. γ)Εις εργασίαν μη εκτελουμένην δια μηχανικής κινητηρίου δυνάμεως ή μη υπαγομένην εις τας των άρθρων 37 και 38 του παρόντος Β.Δ. δ)Εφ’ όσον δεν παρεμποδίζει την κανονικήν φοίτησιν εις το σχολείον της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως. Αι διατάξεις του παρόντος άρθρου ισχύουσι και δια τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους. Ανώτατον όριον εργασίας Άρθρον 6 Ο χρόνος της ημερησίας πραγματικής (άνευ διακοπών) εργασίας δεν επιτρέπεται να υπερβαίνη δια μεν τα παιδία τας 6 ώρας, δια δε τα νεαρά πρόσωπα και τας γυναίκας τας 8 ώρας μεν κατά Σάββατον και τας παραμονάς των Χριστουγέννων και του Ευαγγελισμού, τας 10 δε ώρας κατά τας λοιπάς ημέρας. Διακοπαί Άρθρον 7 Η υπό του νόμου (άρθρον 3 παρ. 1) επιβαλλομένη δίωρος διακοπή της εργασίας των νεαρών προσώπων και των γυναικών χορηγείται είτε εφ’ άπαξ ολόκληρος είτε εις δύο ή τρία τμήματα, δέον όμως να συμπίπτη κατά την μεσημβρινήν ώραν του γεύματος δια μεν τα πρόσωπα ταύτα διακοπή τουλάχιστον μιας ώρας, δια δε τα παιδία η εν τω νόμω οριζομένη διακοπή ημισείας ώρας. Νυκτερινή εργασία και ανάπαυσις Άρθρον 8 Άρρενες κάτω των 18 ετών και γυναίκες δεν επιτρέπεται ν’ αρχίζουν εργασίαν οιασδήποτε φύσεως προ της 5ης πρωϊνής ώρας, ουδέ να σχολάζωσι μετά την 9ην νυκτερινήν. Εις την απαγόρευσιν ταύτην υπάγεται πάσα απασχόλησις οπωσδήποτε σχετιζομένη με τας εργασίας του καταστήματος. Εις τα πρόσωπα ταύτα παρέχεται συνεχής νυκτερινή διακοπή τουλάχιστον 11 ωρών, εις ην πρέπει να περιλαμβάνηται το χρονικόν διάστημα από της 9ης νυκτερινής έως της 3ης πρωϊνής. Αι διατάξεις του παρόντος άρθρου ισχύουσι και δια τα εμπορικά καταστήματα και πρατήρια παντός είδους. 15.Θ.α.3 Εργσία Γυναικών και Ανηλίκων 235 Κυριακή αργία