71. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αριθ. 63 της 6 Μαΐου 1955 Περί κοινοποιήσεως οδηγιών επί θεμάτων αναφερομένων εις τον έλεγχον χαρτοσήμου των εμπορικών εταιρειών κλπ. Προς τους κ.κ. Οικον. Εφόρους του Κράτους. Προς τον σκοπόν της καθ’ ομοιόμορφον τρόπον εφαρμογής των σχετικών διατάξεων του Κώδικος Χαρτοσήμου, όσον αφορά την χαρτοσήμανσιν της συστάσεως, συγχωνεύσεως, διαλύσεως κλπ. εμπορικών εταιρειών, των απολήψεων και καταθέσεων των εταίρων, των δανείων των χορηγουμένων υπό των εταίρων ή τρίτων προς τας εταιρείας και τανάπαλιν, ως και τον έλεγχον των υποχρέων και την προθεσμίαν καταβολής των οφειλομένων τελών, παρέχομεν τας κάτωθι οδηγίας. (Μετά την σελ. 104,02(α) Σελ. 104,03 Κώδικας Τελών Χαρτοσήμου 28.Α.α.70-71 1.Σύστασις εμπορικών εν γένει εταιρειών Επί συστάσεως εμπορικών εν γένει εταιρειών (ανωνύμων, ομορρύθμων και ετερορρύθμων ή αφανών εταιρειών) οφείλονται αναλογικά τέλη χαρτοσήμου ως κάτωθι: α)Αναλογικόν τέλος 1,5% επί του κεφαλαίου των εταιρειών τούτων (άρθρ. 15 παρ. 2 Κώδικος Χαρτοσήμου και άρθρ. 4 παρ. 1 του Ν.Δ. 1033/1942). Εάν εις το ενεργητκόν της συνιστωμένης εταιρείας περιλαμβάνονται και ακίνητα η αξία τούτων εκπίπτεται εκ του κεφαλαίου της εταιρείας, διότι ταύτα, μεταβιβασθέντα εις το νομικόν πρόσωπον της εταιρείας, υπήχθησαν εις τον φόρον μταβιβάσεως, εις τον οπίον έχει ενσωματωθή και το χαρτόσημον. Εις το κεφάλαιον της συνιστωμένης εταιρείας δυνατόν να περιλαμβάνηται και η αξία ασωμάτων περιουσιακών στοιχείων (μισθωτικόν δικαίωμα, φήμη, πελατεία κλπ.), ως και η αποτίμησις της προσωπικής εργασίας των εταίρων. Η αποτίμησις των στοιχείων τούτων του ενεργητικού δέον να ενεργήται εις την πραγματικήν αυτών αξίαν. Ειδικώτερον η αποτίμησις της προσωπικής εργασίας εταίρου τινός δέον να ανταποκρίνηται εις την αξίαν των υπό των λοιπών εταίρων εισφερομένων περιουσιακών στοιχείων, ως και εις την συμμετοχήν τούτων εις τα αποτελέσματα της εταιρείας. Ούτω εάν ο εις των συνεταίρων εισφέρει ως κεφάλαιον δραχ. 100.000 και ο έτερος την προσωπικήν του εργασίαν με συμμετοχήν του μεν πρώτου κατά ποσοστόν 70%, το δε δευτέρου κατά ποσοστόν 30%, είναι πρόδηλον ότι η εισφερομένη προσωπική εργασία θα πρέπει ν’ αποτιμηθή εις δραχμάς περίπου 43.000. Εάν αμφότεροι εισφέρουν  ανά δραχ. 100.000 και την προσωπικήν των εργασίαν, αλλά με συμμετοχήν εις τα κέρδη κατά το ήμισυ, θα αρκήσθε εις την τυχόν γενομένην από των εταίρων αποτίμησιν της προσωπικής των εργασίας. β)Εάν εις την συνιστωμένην εταιρείαν εισφέρεται ενεργητικόν και παθητικόν, εκτός του αναλογικού τέλους 1,5%, όπερ θα υπολογισθή επί του κεφαλαίου (καθαράς περιουσίας) της εταιρείας κατά τα εν τη προηγουμένη παραγράφω οριζόμενα, θα καταβληθή επίσης αναλογικόν τέλος επί του ποσού του εισφερομένου παθητικού, όπερ αναλαμβάνει να πληρώση η συνιστωμένη εταιρεία, διότι πρόκειται περί συμβάσεως αναδοχής αλλοτρίου χρέους. Το αναλογικόν τούτο τέλος είναι 1%, εάν ο εισφέρων τας υποχρεώσεις κέκτηται την εμπορικήν ιδιότητα ή η συνιστωμένη και αναδεχομένη τας υποχρεώσεις ταύτας εταιρεία είναι ανώνυμος, 3% δε εις πάσαν άλλην περίπτωσιν (παρ. 1α των άρθρ. 15 και 13 του Κώδικος Χαρτοσήμου). Σελ. 104,04 γ)Πάγιον τέλος χαρτοσήμου δραχμών νέων 10 δια τα εισφερόμενα ακίνητα ή πραγματικά επί ακινήτων δικαιώματα (άρθρ. 4 και 19 παρ. 1 του Νόμ. 1587/1950). δ)Επί πλέον οφείλεται και πάγιον τέλος δραχ. 2 ανά παν δισέλιδον φύλλον (πλην του πρώτου) του συστατικού της εταιρείας εγγράφου (άρθρ. 24 παρ. 1 του Κώδικος Χαρτοσήμου). Παράδειγμα συστάσεως εμπορικής εταιρείας εις ην εισφέρονται τα κάτωθι περιουσιακά στοιχεία: Ενεργητικόν Παθητικόν Ακινητα δραχ.  100.000 Κεφάλαιον δραχ.120.000 Εμπορεύματα « 50.000 Πιστωταί        «     60.000 Απαιτήσεις     « 10.000 Μετρητά        «   20.000                           180.000                                180.000 το οφειλόμενον χαρτόσημον θα υπολογισθή ως κάτωθι: α)Κεφάλαιον 120.000 δραχμών – μείον αξία ακινήτου 100.000= δραχ. 20.000Χ1,5% = χαρτόσημον δραχ. 300. β)Υποχρεώσεις προς τρίτους 60.000Χ1% = χαρτόσημον δραχ. 600 και γ)αξία ακινήτων, δραχ. 100.000 επί των οποίων εκτός του φόρου μεταβιβάσεως οφείλεται πάγιον τέλος δραχ. 10. 2.Αύξησις κεφαλαίου εμπορικών εταιρειών. Επί αυξήσεως του εταιρικού ή μετοχικού κεφαλαίου οφείλεται αναλογικόν χαρτόσημον εξ 1,5%, υπολογιζόμενον επί του ποσού της αυξήσεως (άρθρ. 15 παρ. 2 Κ.Χ. και 4 παρ. 1 του Ν.Δ. 1033/1942). Εις το ποσόν τούτο της αυξήσεως δεν θα υπολογίζηται, κατά τα εις την προηγουμένην παράγραφον εκτιθέμενα, η αξία των τυχόν εισφερομένων ακινήτων, δια την εισφοράν των οποίων οφείλεται φόρος μεταβιβάσεως και πάγιον τέλος δραχ. 10. Εάν επί σκοπώ αυξήσεως του κεφαλαίου εισφέρωνται ενεργητικά και παθητικά περιουσιακά στοιχεία η μεταξύ αυτών διαφορά συνιστά το εισφερόμενον νέον κεφάλαιον εφ’ ου θα υπολογισθή το αναλογικόν τέλος 1,5 %. Επί του ποσού του τυχόν εισφερομένου παθητικού το οποίον αναλαμβάνει να εξοφλήση η εταιρεία (αναδοχή αλλοτρίου χρέους), οφείλεται αναλογικόν τέλος 1% επί τη βάσει της παρ. 1α του άρθρ. 15 του Κ. Χαρτοσήμου. Ειδικώς προκειμένου περί ομορρύθμων και ετερορρύθμων εταιρειών το τέλος αυξήσεως του κεφαλαίου οφείλεται και εις ην περίπτωσιν η αύξησις αποδεικνύεται εκ μόνης της εις τα βιβλία της εταιρείας λογιστικής εγγραφής (Σ.Ε. 738/1950 και Δ.Δ.Φ.Π. 582/1954), Εάν η τοιαύτη λογιστική εγγραφή αφορά κεφαλαιοποίησιν των κερδών της εταιρείας οφείλεται μόνον το χαρτόσημον της αυξήσεως κεφαλαίου, ουχί δε και της απολήψεως κατά τα κατωτέρω εν παρ. 10 εκτιθέμενα. 28.Α.α.71 Κώδικας Τελών Χαρτοσήμου 3.Τροποποίησις εταιρικού λόγω αποχωρήσεως εταίρου τινός ή λόγω προσλήψεως νέου εταίρου. Εκχώρησις εταιρικής μερίδος α)Αποχώρησις εταίρου. Οσάκις η αποχώρησις εταίρου τινός δεν επιφέρει διάλυσιν της εταιρείας, λόγω ρητής περί τούτου συμφωνίας απάντων των εταίρων, οφείλεται αναλογικόν τέλος 1,5% επί της τυχόν υπαρχούσης διαφοράς μεταξύ του υπό του αποχωρούντος εταίρου καταβεβλημένου και αναλαμβανομένου κεφαλαίου, υπό την προϋπόθεσιν ότι το καταβεβλημένον κεφάλαιον υπήχθη κατά την εισφοράν του εις το προσήκον τέλος, εν αντιθέτω δε περιπτώσει θα υποβληθή εις το τέλος ολόκληρον το αναλαμβανόμενον ποσόν. Εάν το αναλαμβανόμενον κεφάλαιον είναι ίσον ή κατώτερον του καταβληθέντος κεφαλαίου, δια την πράξιν της αποχωρήσεως οφείλεται πάγιον τέλος δραχ. 10 (άρθρ. 15 παρ. 2 Κ.Χ.). Η υπό του αποχωρούντος εταίρου διδομένη απόδειξις εξοφλήσεως του αναλαμβανομένου ποσού υπόκειται εις πάγιον τέλος δραχ.5 βάσει της παρ. 1β του άρθρ. 15 του Κ. Χαρτοσήμου. β)Πρόσληψις νέου εταίρου. Η πρόσληψις νέου εταίρου δεν επιφέρει μεταβολήν εις την προσωπικότητα της εταιρείας, διάλυσιν δηλονότι της παλαιάς και σύστασιν νέας, αλλά απλήν, αύξησιν του εταιρικού κεφαλαίου. (Γνωμ. Ν.Σ.Κ. 24/1952). Επί του εισφερομένου υπό του νέου εταίρου κεφαλαίου το τέλος χαρτοσήμου θα υπολογισθή κατά τα εν τη παρ. 2 οριζόμενα. γ)Εκχώρησις εταιρικής μερίδος. Η αποχώρησις συνεταίρου ή η πρόσληψις νέου τοιούτου δυνατόν να συνδέηται με την εκχώρησιν εταιρικής μερίδος του αποχωρούντος πρός τινα των παλαιών εταίρων ή τον προσλαμβανόμενον νέον εταίρον. Η τοιαύτη εκχώρησις εταιρικής μερίδος ως αυτοτελής σύμβασις, υπόκειται εις αναλογικόν τέλος 1%, υπολογιζόμενον εφ’ ολοκλήρου της αξίας της εκχωρουμένης εταιρικής μερίδος, η αξία της οποίας δεν δύναται να είναι μικροτέρα της πραγματικής τοιαύτης της προκυπτούσης εκ των λογιστικών βιβλίων της εταιρείας, (άρθρ. 15 παρ. 1α και 32 παρ. 1 Κ.Χ.). Σημειούμεν ενταύθα ότι εις την περίπτωσιν εκχωρήσεως δεν εξετάζεται εάν το ενεργητικόν της εταιρείας περιλαμβάνει και ακίνητα, διότι δια της εκχωρήσεως μεταβιβάζεται ουχί εμπράγματον δικαίωμα, αλλ’ ενοχικόν τοιούτον, δοθέντος ότι τα ακίνητα ανήκουσιν εις το νομικόν πρόσωπον της εταιρείας. Εάν εκχωρητής της εταιρικής μερίδος είναι ετερόρρυθμος εταίρος, μη έμπορος, δοθέντος ότι εκ μόνης της ιδιότητός του ως ετερορρύθμου εταίρου δεν αποκτά την εμπορικήν ιδιότητα, εκδοχεύς δε οιοσδήποτε τρίτος πλην αν εταιρείας η πράξις της εκχωρήσεως θα υπαχθή εις ανάλογον τέλος 3% (άρθρ. 13 παρ. 1α Κ.Χ.). 4.Μετατροπή ομορρύθμου εταιρείας εις  ετερόρρυθμον τοιαύτην και τανάπαλιν Κατά παγίαν δικαστηριακήν νομολογίαν, δια του μετασχηματισμού ετερορρύθμου εταιρείας εις ομόρρυθμον και τανάπαλιν, τη ομοφώνω βουλήσει απάντων των συνεταίρων, δηλούντων ότι υπό τον νέον τούτον τύπον θέλει εξακολουθεί υφιστάμενον το όπερ έχει ήδη ιδρυθή παρ’ αυτών νομικόν πρόσωπον της εταιρείας, δεν επέρχεται η κατάλυσις του δημιουργημένου ήδη προσώπου ταύτης (Α.Π. 217/1934, Δ.Δ.Φ. Παραβάσεων 519 και 1547/1936). Συνεπώς η σχετική πράξις μετασχηματισμού της εταιρείας, θεωρουμένη ως απλή τροποποίησις του καταστατικού αυτής, υπόκειται εις πάγιον τέλος δραχ. 10 ανά παν δισέλιδον φύλλον (άρθρ. 15 παρ. 2 και 24 παρ. 1 του Κ. Χαρτοσήμου). 5.Παράτασις του χρόνου διαρκείας των εταιρειών α)(Αφορά εταιρείας ων η διάρκεια έληξε μέχρι 30.6.1951). β)Εταιρείαι ων η διάρκεια λήγει μετά την 30.6.1951. Αι πράξεις παρατάσεως του χρόνου διαρκείας των εμπορικών εταιρειών, ων η κατά το καταστατικόν αυτών διάρκεια έληξε μετά την 30.6.1951, υπόκεινται εις τέλος 0,5% βάσει της παρ. 2 του άρθρ. 15 του Κ.Χ. Κατά την θεώρησιν εγγράφων παρατάσεως του χρόνου διαρκείας των εταιρειών θα πρέπει να ερευνάται αν προ της παρατάσεως έχει γίνει αύξησις του κεφαλαίου χωρίς να καταβληθή το επ’ αυτού αναλογούν τέλος χαρτοσήμου 1,5%, οπότε, συντρεχουσών των προϋποθέσεων τούτων, θα επιβάλλητε, εκτός του χαρτοσήμου της παρατάσεως και χαρτόσημον αυξήσεως κεφαλαίου ως και το προσήκον πρόστιμον. γ)Τρόπος υπολογισμού χαρτοσήμου επί παρατάσεως εταιριών κλπ. Επί παρατάσεως του χρόνου διαρκείας των εμπορικών εταιρειών, το τέλος χαρτοσήμου υπολογίζεται επί του κατά τον χρόνον της παρατάσεως κεφαλαίου αυτών, αναπροσηρμοσμένον βάσει των διατάξεων του άρθρ. 7 του Β.Δ/τος της 6.9.1946 και του άρθρ. 12 του Β.Δ/τος της 7.7.1948. Τα τυχόν αποθεματικά της εταιρείας δεν προστίθενται εις το κεφάλαιον δια τον υπολογισμόν του χαρτοσήμου. Εξαιρετικώς προκειμένου περί ανωνύμου εταιρείας δια τον υπολογισμόν του χαρτοσήμου παρατάσεως θα προστίθεται εις το μετοχικόν κεφάλαιον και το τυχόν αποθεματικόν εξ εκδόσεως μετοχών υπέρ το άρτιον, διότι το αποθεματικόν τούτο θεωρείται κεφάλαιον, συμφώνως τη παρ. 5 του άρθρ. 14 του Κ.Φ.Κ. Προσόδων (Γνωμ. Νομικού Συμβουλίου 113/1962). (Μετά την σελ. 104,04) Σελ. 104,05 Κώδικας Τελών Χαρτοσήμου 28.Α.α.71 6.Διάλυσις εμπορικών εταιρειών α)Προσωπικών εταιρειών. Δια τον υπολογισμόν του τυχόν οφειλομένου αναλογικού τέλους χαρτοσήμου επί διαλύσεως των εταιρειών τούτων (ομορρύθμων και ετερορρύθμων) θα ληφθή ως βάσις το σύνολον του ενεργητικού εκ του οποίου θα εκπεσθούν:αα)το κεφάλαιον της εταιρείας, καθ’ ο ποσόν έχει ήδη υπαχθή εις το νόμιμον τέλος χαρτοσήμου, ββ)αι προς τρίτους υποχρεώσεις της εταιρείας, εις ας συμπεριλαμβάνονται αι καταθέσεις ή τα δάνεια των συνεταίρων, υπό την προϋπόθεσιν ότι αι υποχρεώσεις αύται υπήχθησαν κατά την δημιουργίαν των εις τα νόμιμα τέλη. Θεωρούνται ως τοιαύται υποχρεώσεις και αι προερχόμεναι εξ υπολοίπου τιμήματος αγοράς εμπορευμάτων και πρώτων υλών, εφ’ όσον βεβαίως η αγορά τούτων αποδεικνύεται εκ των οικείων τιμολογίων, ως και αι απορρέουσαι εκ συναλλαγματικών και γραμματίων υπαχθέντων εις τα νόμιμα τέλη και γγ)η αξία των ακινήτων δια την μεταβίβασιν των οποίων υπό της διαλυομένης εταιρείας προς τα κατ’ ιδίαν της μέλη οφείλεται φόρος μεταβιβάσεως και πάγιον χαρτόσημον δραχ. 10 (άρθρ. 1 παρ. 1γ και 19 παρ. 1 του Νόμ. 1587/1950). Επί του τυχόν απομένοντος υπολοίπου οφείλεται αναλογικόν τέλος 1,5% (άρθρ. 15 παρ. 5 του Κ.Χ. και άρθρ. 4 παρ. 1 του Ν.Δ. 1033/1942). Εάν τα εκπιπτόμενα ποσά υπερκαλύπτουν την αξίαν του ενεργητικού, η πράξις της διαλύσεως υπόκειται εις πάγιον χαρτόσημον κατά παν δισέλιδον φύλλον δραχ. 3 ή 10, αναλόγως του αν αύτη γίνεται δι’ ιδιωτικού ή συμβολαιογραφικού έγγράφου (άρθρ. 21 παρ. 14,34 παρ. 3 και 24 παρ. 1 του Κ.Χ.). Αι σχετικαί αποδείξεις αναλήψεως υπό των εταίρων των μερίδων των υπόκεινται εις πάγιον τέλος δραχ. 5 (άρθρ. 15 παρ. 1β του Κ.Χ.). β)Ανωνύμων εταιρειών. Επί διαλύσεως των εταιρειών τούτων οφείλεται χαρτόσημον 1,5% (άρθρ. 15 παρ. 6 του Κ.Χ. και άρθρ. 4 παρ. 1 του Ν.Δ. 1033/1942), υπολογιζόμενον επί της διαφοράς μεταξύ του μερισθέντος τοις μετόχοις αντιτίμου μετοχών και του πράγματι καταβληθέντος υπό των μετόχων ποσού, του μήπω επιστραφέντος αυτοίς, διότι η διαφορά αύτη θεωρείται ως διανεμόμενον μέρισμα (άρθρ. 14 παρ. 5 του Κ.Φ.Κ.Π.). Το τέλος τούτο θα εισπράττηται μετά του φόρου της Γ΄ κατηγορίας της κλάσεως α΄ του Κ.Φ.Κ.Π. κατά την υποβολήν της δια την πληρωμήν του φόρου τούτου σχετικής δηλώσεως. Η πράξις διαλύσεως ανωνύμου εταιρείας υπόκειται εις πάγιον χαρτόσημον δραχ. 10 ανά παν δισέλιδον φύλλον (άρθρ. 34 παρ. 3 και 21 παρ. 1 του Κ.Χ.). Σελ. 104,06 7.Συγχώνευσις εμπορικών εταιρειών Ως γνωστόν η συγχώνευσις επέρχεται είτε εάν δύο εταιρείαι συγχωνευθούν επί σκοπώ δημιουργίας νέας εταιρείας είτε εάν η μία εξ αυτών απορροφήση την ετέραν. Εις την πρώτην περίπτωσιν έχομεν διάλυσιν των δύο παλαιών εταιρειών και σύστασιν νέας. Συνεπώς, ως προς τα τέλη χαρτοσήμου, θα εφαρμοσθούν, επί μεν των διαλυομένων εταιρειών τα εν παρ. 6 της παρούσης οριζόμενα, επί δε της συνιστωμένης νέας εταιρείας τα εν παρ. 1 της παρούσης. Εις την δευτέραν περίπτωσιν έχομεν διάλυσιν της απορροφωμένης εταιρείας και αύξησιν κεφαλαίου της απορροφώσης. Συνεπώς και ενταύθα θα εφαρμοσθούν τα εν παρ. 6 και 2 του παρούσης οριζόμενα. Εφιστώμεν εν προκειμένω την προσοχήν σας ότι αι σχετικαί διατάξεις του από 24.9.1932 Β.Δ/τος, «περί εκτελέσεως του άρθρ. 3 του Νόμ. 5261/1931 περί συγχωνεύσεως ανωνύμων εταιρειών» (ΦΕΚ 352/1932), αι προβλέπουσαι μεταξύ άλλων και απαλλαγήν από τα τέλη χαρτοσήμου και τον φόρον μεταβιβάσεως δια την μεταβίβασιν του ενεργητικού και παθητικού των συγχωνευομένων Α.Ε. προς την συνιστωμένην νέαν εταιρείαν ή την συγχωνεύουσαν τοιαύτην κατηργήθησαν, ως προς μεν τα τέλη χαρτοσήμου δια του άρθρ. 1 του Α.Ν. 413/1936, ως προς δε τον φόρον μεταβιβάσεως δια του Νόμ. 1587/1950, δι’ ου ωρίσθη εις τας περιπτώσεις ταύτας μειωμένος συντελεστής εκ ποσοστού 4% (άρθρ. 4 παρ. 1 Ββ). 8.Μετοχαί Ανων. Εταιρειών (Αύται ήδη απαλλάσσονται του τέλους χαρτοσήμου δια του άρθρ. 11 Α.Ν. 148/1967, κατωτ. σελ. 104,17). 9.Μερίσματα και αμοιβαί Συμβούλων  Ανων. Εταιρειών (Δια του άρθρ. 11 Α.Ν. 148/1967 απηλλάγησαν του τέλους χαρτοσήμου τα μερίσματα). Αι αμοιβαί των συμβούλων υπόκεινται εις αναλογικόν τέλος 1% (άρθρ. 15ε παρ. 7 Κ.Χ.), καταβαλλόμενον δι’ αποδεικτικού, ως και το χαρτόσημον των μερισμάτων, εφ’ όσον αι αμοιβαί καταβάλλονται μετά την υπό της Γεν. Συνελεύσεως έγκρισιν του ισολογισμού (άρθρ. 48 παρ. 4 Κ.Φ.Σ.). Εάν αι αμοιβαί των Συμβούλων προεισπράττωνται διαρκούσης της εταιρικής χρήσεως το χαρτόσημον θα καταβάλληται κατά την προείσπραξιν δι’ επικολλήσεως αναλόγου κινητού επισήματος εάν τούτο δεν υπερβαίνη τας δραχ. 100, εξ ολοκλήρου δε δι’ αποδεικτικού πληρωμής του Δημοσίου Ταμείου εάν υπερβαίνη το ποσόν των δραχ. 100. Το αποδεικτικόν δύναται να εκδοθή άνευ προστίμου εντός τριών ημερών από της επομένης της εισπράξεως (άρθρ. 3 Κ.Χ.). 28.Α.α.71 Κώδικας Τελών Χαρτοσήμου 10.Απολήψεις εταίρων προσωπικών εταιρειών Διανομή κερδών α)Αι απολήψεις εις χρήμα ή εις είδος των εταίρων ομορρύθμων και ετερρορύθμων εταιρειών υπόκεινται εις αναλογικόν τέλος χαρτοσήμου 1,5% (άρθρ. 15 παρ. 5 Κ.Χ. και άρθρ. 4 παρ. 1 Ν.Δ. 1033/1942), όπερ οφείλεται κατά ρητήν διάταξιν του νόμου, και αν ακόμη δεν εξεδόθη δι’ αυτάς έγγραφος απόδειξις, αλλ’ εγένετο απλή εγγραφή εις τα βιβλία της εταιρείας. Ο έλεγχος δια την καταβολήν του τέλους των απολήψεων θέλει περιλάβη το από 28.10.1952 και εφεξής χρονικόν διάστημα (άρθρ. 4 παρ. 6 Νόμ. 2246/1952). β)Τα διανεμόμενα κέρδη υπόκεινται επίσης εις αναλογικόν τέλος 1,5%. Η διανομή των κερδών δύναται να γίνη και δια μεταφοράς αυτών είτε εις προσωπικούς λογαριασμούς των εταίρων, είτε εις τον λογαριασμόν κεφαλαίου. Εις την πρώτην περίπτωσιν θα καταβάλληται το χαρτόσημον των απολήψεων, διότι η πίστωσις εξομοιούται προς καταβολήν, εις δε την δευτέραν περίπτωσιν μόνον το της αυξήσεως του κεφαλαίου, ως και εν παρ. 2 της παρούσης ορίζεται. Επίσης εις περίπτωσιν περαιτέρω μεταφοράς των εις πίστωσιν του λογαριασμού των συνεταίρων αχθέντων κερδών εις τον λογαριασμόν «Κεφάλαιον» θα οφείλεται το τέλος αυξήσεως του κεφαλαίου, εκ του τέλους όμως τούτου θα εκπίπτεται το καταβληθέν τέλος των απολήψεων. γ)Το χαρτόσημον των απολήψεων των εταίρων καταβάλλεται κατά τας γενικάς διατάξεις, ήτοι εάν τούτο δεν υπερβαίνη τας 100 δραχμάς, δι’ επικολλήσεως αναλόγου κινητού επισήματος, εάν δε υπερβαίνη τας 100 δραχμάς εξ ολοκλήρου δι’ αποδεικτικού πληρωμής του Δημοσίου Ταμείου, όπερ δύναται να εκδοθή άνευ καταβολής προστίμου εντός τριών ημερών από της επομένης της απολήψεως (άρθρ. 3 Κ.Χ.). δ)Συμφώνως προς το άρθρ. 425 του Αστικού Κώδικος, τα έξοδα της εξοφλητικής αποδείξεως φέρει ο οφειλέτης, εάν άλλο τι δεν προκύπτει εκ της σχέσεως. Μεταξύ των εξόδων της εξοφλητικής αποδείξεως περιλαμβάνονται και τα τέλη χαρτοσήμου (Γνωμοδότησις Νομικού Συμβουλίου 3241/1948). Συνεπώς το επί των απολήψεων των εταίρων οφειλόμενον χαρτόσημον βαρύνει την εταιρείαν, ήτις δύναται να εκπέση το χαρτόσημον τούτο, θεωρούμενον ως έξοδον της επιχειρήσεως, εκ των ακαθαρίστων εσόδων (άρθρ. 19 παρ. 2 του Κ. Φ. Προσόδων). 11.Δάνεια μεταξύ εμπόρων, εμπορικών  εταιρειών και οιουδήποτε τρίτου 1.Τα δάνεια ταύτα υπόκεινται εις αναλογικά τέλη χαρτοσήμου κατά τας κατωτέρω διακρίσεις: α)εις 1% αν αμφότεροι είναι έμποροι και το δάνειον αφορά την υπ’ αυτών ασκουμένην εμπορίαν ή ο είς τούτων ανών. εταιρεία (άρθρ. 15 παρ. 1α Κ.Χ.). β)Εις 3% εις πάσαν άλλην περίπτωσιν (άρθρ. 13 παρ. 1α Κ.Χ.). γ)Εξαιρετικώς τα δάνεια των ομορρύθμων και ετερορρύθμων εταιρειών προς τα κατ’ ιδίαν μέλη των, εξομοιούμενα κατά ρητήν διάταξιν του νόμου προς απολήψεις, υπόκεινται εις αναλογικόν τέλος 1,5%. Τα οικεία τέλη χαρτοσήμου των ως άνω περιπτώσεων οφείλονται έστω και αν δια τα δάνεια ταύτα δεν υφίσταται ιδιαίτερόν τι έγγραφον, πλην της εν τοις βιβλίοις των εταιριών εγγραφής των (Κ.26404/1954 PONEO Διαταγή ημών, Δ.Δ.Φ.Π. 303/1955 και άρθρ. 15 παρ. 5γ Κ.Χ. εν συνδυασμώ προς άρθρ. 4 παρ. 1 Ν.Δ. 1033/1942). Ως προς τον τρόπον καταβολής του τέλους, το βάρος πληρωμής αυτού και την έκπτωσίν του εκ των ακαθαρίστων εσόδων ισχύουσι τα εν τη παρ. 10 (περιπτώσεις γ και δ) της παρούσης οριζόμενα. 2.Επί δανείων κινουμένων ως τρεχουμένων δοσοληπτικών λογαριασμών το προσήκον τέλος χαρτοσήμου υπολογίζεται δι’ εκάστην διαχειριστικήν περίοδον επί του μεγαλυτέρου ύψους του χρεωστικού ή πιστωτικού αυτών υπολοίπου κατά περίπτωσιν. Το χρεωστικόν ή πιστωτικόν υπόλοιπον λογαριασμού τινος μεταφερόμενον εις την επομένην διαχειριστικήν περίοδον θεωρείται ως νέα κατάθεσις (δάνειον) δια την εξεύερεσιν του μεγαλυτέρου ύψους της περιόδου ταύτης. Προς κατανόησιν τούτου έστω το κάτωθι παράδειγμα δοσοληπτικού λογαριασμού μεταξύ εμπόρων. Χρονολογία ανάληψις κατάθεσις υπόλοιπον Χαρτόσημον 1% 1.1.1956 --- 100.000 100.000 1.000 20.1.1956 --- 40.000 140.000   400 10.3.1956 60.000 ---  80.000 --3.4.1956 --- 40.000 120.000 --15.5.1956 --- 10.000 130.000 --10.8.1956 100.000 ---  30.000 --5.9.1956 --- 80.000 110.000 --30.10.1956 --- 60.000 170.000   300 Σύνολον χαρτοσήμου           1.700 Το μεγαλύτερον ύψος του ανωτέρω λογαριασμού είναι δραχ. 170.000 και συνεπώς το οφειλόμενον χαρτόσημον ανέρχεται εις δραχ. 1.700 καταβλητέον ως εξής:α)δραχ. 1.000 μέχρι και της 4.1.1956, β)δραχ. 400 μέχρι και της 23.1.1956 και γ)δραχ. 300 μέχρι και της 2.11.1956. 3.Ειδικώτερον επί των δανείων τούτων παρατηρούμεν τα κάτωθι:α)Δια την επιβολήν του τέλους χαρτοσήμου δεν ασκεί επιρροήν τινα το έντοκον ή μη των δανείων ως και η διάρκεια εξοφλήσεως αυτών. (Μετά την σελ. 104,06) Σελ. 104,07 Κώδικας Τελών Χαρτοσήμου 28.Α.α.71 β)Προς τα δάνεια εξομοιούνται και αι καταθέσεις των συνεταίρων και μετόχων προς τας προσωπικάς και ανωνύμους εταιρείας, διότι και η κατάθεσις εφ’ όσον ενεργείται παρά μη τραπεζική εταιρεία εξομοιούται προς δάνειον. γ)Η πίστωσις του τιμήματος αγοράς εμπορευμάτων και πρώτων υλών δεν συνιστά δάνειον, εφ’ όσον βεβαίως η αγορά αποδεικνύεται εκ των οικείων τιμολογίων. Συνεπώς εις την περίπτωσιν ταύτην πλην του τιμολογιακού τέλους δεν οφείλεται έτερον χαρτόσημον. δ)Εις περίπτωσιν κεφαλαιοποιήσεως του δανείου οφείλεται εκτός του τέλους της δανειακής συμβάσεως και αναλογικόν τέλος επί της αυξήσεως του κεφαλαίου. Η κεφαλαιοποίησις του δανείου, εταίρου ή τρίτου, συνίσταται εις την επαύξησιν του κεφαλαίου κατά το ποσόν του δανείου τούτου, συνεπάγεται δε ή την αύξησιν του ποσοστού συμμετοχής του εταίρου ή την πρόσληψιν του τρίτου ως εταίρου ή μετόχου. ε)Η εις προσωπικόν λογαριασμόν συνεταίρου ή μετόχου εγγραφή των δια λογαριασμόν αυτού εισπραττομένων εισοδημάτων του παρά της εις ην μετέχει εταιρείας δεν αποτελεί κατάθεσιν η δάνειον, εφ’ όσον τα εισπραττόμενα παρά της εταιρείας ποσά αποδίδονται ατόκως εντός ευλόγου προθεσμίας, ουχί πάντως μεγαλυτέρας των έξ μηνών. Αι διδόμεναι εις την εταιρείαν εξοφλητικαί αποδείξεις δια την ανάληψιν των εισοδημάτων τούτων υπόκεινται εις πάγιον χαρτόσημον δραχ. 5 (άρθρ. 15 παρ. 12 Κ.Χ.). ς)Τα επί αποδόσει λογαριασμού διδόμενα υπό των εταιρειών χρηματικά ποσά εις τους εταίρους, μετόχους ή υπαλλήλους αυτών δεν δύναται να χαρακτηρισθώσιν ως δάνεια, εάν αποδεικνύηται ότι ταύτα εχρησιμοποιήθησαν δια τας ανάγκας των επιχειρήσεων η δε απόδοσις λογαριασμού εγένετο εντός ευλόγου δι’ εκάστην συγκεκριμένην περίπτωσιν προθεσμίας. ζ)Η καταβολή χρηματικού ποσού δια την αγοράν εμπορευμάτων δεν συνιστά δάνειον, εφ’ όσον επηκολούθησεν η πραγματοποίησις της αγοράς, ή εν περιπτώσει ματαιώσεως ταύτης, η επιστροφή της προκαταβολής, εντός ευλόγου προθεσμίας. Η πρόθεσις αγοράς εμπορευμάτων παρά του δίδοντος την προκαταβολήν δέον να εξετάζηται εν εκάστη συγκεκριμένη περιπτώσει προς αποφυγήν καταστρατηγήσεων. η)Επί αποδεδειγμένης πωλήσεως εμπορευμάτων δια λογιαρασμόν τρίτου η πίστωσις του αποστολέως των εμπορευμάτων εις προσωρινόν λογαριασμόν με το προϊόν των τμηματικών πωλήσεων δεν συνιστά δάνειον. Εις την περίπτωσιν ταύτην εάν μεν τα εμπορεύματα επωλήθησαν προς επιτηδευματίας θα καταβληθή μόνον το τιμολογιακόν τέλος της πωλήσεως. Εάν δε επωλήθησαν προς ιδιώτας προς θεραπείαν ατομικών ή οικογενειακών αναγκών δεν οφείλεται χαρτόσημον (άρθρ. 15δ του Κ.Χ.). Σελ. 104,08 θ)Δια καταθέσεις εις προσωρινόν τρεχούμενον λογαριασμόν των ομορρύθμων εταίρων ποσού μέχρι 25.000 δραχμών, συνολικώς δι’ άπαντας τους εταίρους, θα αμελήσητε την επιβολήν χαρτοσήμου και τούτο προς διευκόλυνσιν των συναλλαγών. Εάν όμως το συνολικόν πιστωτικόν υπόλοιπον των τρεχουμένων τούτων λογαριασμών υπερβαίνη το ποσόν των δραχ. 25.000 θα αξιώσητε την καταβολήν χαρτοσήμου δι’ ολόκληρον το ποσόν, άνευ δηλαδή εκπτώσεως του ποσού των δραχ. 25.000. ι)Η μεταφορά των κερδών ομορρύθμων και ετερορρύθμων εταιρειών εις πίστωσιν των προσωπικών λογαριασμών των εταίρων, δι’ ην οφείλεται κατά τα ανωτέρω το τέλος των απολήψεων, δεν συνιστά κατάθεσιν ή δάνειον και τούτο προς αποφυγήν διπλής φορολογίας. ια)Η μεταφορά των ποσοστών του διοικητικού συμβουλίου εις πίστωσιν των δικαιούχων δεν συνιστά κατάθεσιν ή δάνειον εφ’ όσον η ανάληψις των πιστουμένων ποσών πραγματοποιείται εντός ευλόγου προθεσμίας, ήτις, προς αποφυγήν αμφισβητήσεων, ορίζεται ότι δεν δύναται να είναι μεγαλυτέρα των έξ μηνών. Μετά την παρόδον της προθεσμίας ταύτης η πίστωσις του μετόχου ή συμβούλου θεωρείται ότι αποτελεί δάνειον και οφείλεται και το χαρτόσημον του δανείου, διότι ο μέτοχος έναντι της ανωνύμου εταιρείας θεωρείται τρίτος. 12. ΄Ελεγχος υποχρέων. Προθεσμία καταβολής χαρτοσήμου (Προσωρινής σημασίας).