4. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 12/17 Ιαν. 1934 Περί κανονισμού προβλέψεως ατυχημάτων εις υπαιθρίους εργασίας. ΄Εχοντες υπ’ όψει το άρθρ. 7 του Νόμ. ΓπΛΔ΄ (υπ’ αριθ. 3934) «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών και υπαλλήλων κ.λπ.», προτάσει του Ημετέρου επί της Εθνικής Οικονομίας Υπουργού, μετά γνωμοδότησιν του Συμβουλίου Εργασίας και του Ιατροσυνεδρίου και μετά σύμφωνον γνωμοδότησιν του Συμβουλίου Επικρατείας, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν: ΄Αρθρ.1.-Εις αρδευτικά, αντιπλημμυρικά και αποξηραντικά έργα, εις τα έργα υδρεύσεως, οδοποιΐας, κατασκευής λιμένων και υπονόμων, τηλεγραφικών και τηλεφωνικών συγκοινωνιών, πλην των γενικών όρων του Δ/τος «περί μέτρων ασφαλείας και όρων υγιεινής εν τοις βιομηχανικοίς και βιοτεχνικοίς εργοστασίοις κ.λπ.», οίτινες εφαρμόζονται. Εφ’ όσον δεν συγκρούονται προς τας διατάξεις των εφεξής άρθρων, τηρούνται και αι ειδικαί διατάξεις των επομένων άρθρων. ΄Αρθρ.10.-Κατά την δια κλιμάκων κυκλοφορίαν των εργατών απαγορεύεται εις αυτούς να κρατώσιν εις τας χείρας των εργαλεία ή άλλα βαρέα αντικείμενα, ταύτα δέον να προδένωνται στερεώς εις το σώμα των ή να φέρωνται εντός σάκκου καλώς κεκλεισμένου και προσδεδεμένοι εις το σώμα των. ΄Αρθρ.11.-Δια την κυκλοφορίαν των διαβατών και αμαξών άνωθεν εσκαπτομένων τάφρων δέον να αφήνωνται εις ενδεδειγμένα μέρη στερεαί διαβάσεις ή να κατασκευάζωνται ανθεκτικά γεφυρώματα. Πάντως εξ αμφοτέρων των πλευρών των διαβάσεων δέον να υπάρχουν κιγκλιδώματα εξασφαλίζοντα τους διερχομένους από της πτώσεως εντός των ανοιγμάτων. Πέριξ των εκσκαπτομένων φρεάτων, ή βαθέων τάφρων δέον να τίθενται προσωρινά κιγκλιδώματα μετ’ ενδείξεων κινδύνου κατά δε την νύκτα να φωτίζωνται δια φανών ερυθρού φωτός. ΄Αρθρ.12.-Κατά την εκτέλεσιν εργασιών εντός φρεάτων, τάφρων, αγωγών, φωταερίων, κεκαλυμένων διακλαδώσεων και άλλων παρομοίων τόπων όπου αναδίδονται επιβλαβή αέρια, ή ασφυκτικά, οι εργοδηγοί υποχρεούνται να μεριμνώσιν όπως οι τόποι ούτοι αερίζωνται καταλλήλως προ της ενάρξεως της εργασίας και να βεβαιώνται ότι η εργασία δύναται ν’ αναληφθή εν πάση ασφαλεία. Αι εργασίαι αύται θα εκτελώνται υπό την επίβλεψιν ενός προσώπου υπευθύνου κει ειδικώς εντεταλμένου. ΄Αρθρ.13.-Εν περιπτώσει εγκαταστάσεως χειροκινήτου βαρούλκου, τούτο εφ’ όσον χρησιμεύει δια βάρη ανώτερα των δέκα χιλιογράμμων δέον να είναι εφωδιασμένον με οδοντωτός τροχόν μετ’ όνυχος (καστάνια) εμποδίζοντος την αντίθετον στροφήν ή άλλου μηχανήματος δυναμένου να εμποδίση εν στιγμή ανάγκης την απότομον εκτύλιξιν του σχοινίου. Δια μεγαλύτερα βάρη η ύπαρξις πέδης είναι επιβεβλημένη. Εν πάση περιπτώσει πρέπει να εξασφαλίζηται η μη ολίσθησις του σχοινίου επί του τυμπάνου. ΄Αρθρ.14.-Απαγορεύεται η εις φρέατα βάθους μεΣελ. 287 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.4 γαλυτέρου των 20 μέτρων κάθοδος ή άνοδος βαρών μεγαλυτέρων των 250 χιλιογράμμων εάν δεν υπάρχει εγκατάστασις οδηγών ξυλίνων ή μεταλλικών. Εάν εις φρέαρ υπάρχει εγκατάστασις κλιμάκων ή μηχανημάτων εξαγωγής υλών εκσκαφής απαγορεύεται η άνοδος ή κάθοδος των εργατών καθ’ ην ώραν αι μηχαναί εξαγωγής λειτουργούσιν. Επίσης απαγορεύεται η εις φρέατα βάθους μεγαλυτέρου των 10 μέτρων κυκλοφορία ανθρώπων δια βαρούλκου άνευ εγκαταστάσεων οδηγών ή μηχανημάτων εμποδιζόντων την αντίθετον στροφήν. Φρέατα βάθους μεγαλυτέρου των 8 μέτρων δέον να φωτίζωνται δια τεχνιτού φωτισμού. Προς τούτο χρησιμοποιούνται ειδικαί λυχνίαι με προστατευτικόν συρμάτινον πλέγμα. ΄Αρθρ.15.-΄Οταν φυλάσσεται εις το ύπαιθρον άσβεστος κονιοποιημένη δέον να καλύπτεται αύτη δια στρώματος άμμου, ίνα παρεμποδισθή η διασκόρπισίς της υπό του πνέοντος ανέμου. Οι ασχολούμενοι με την απόσβεσιν της ασβέστου εργάται δέον να φέρουν ειδικάς διόπτρας εξ υάλου παρεχομένας αυτοίς παρά της επιχειρήσεως και δαπάναις αυτής. ΄Αρθρ.16.-Εφ’ όσον η εργασία διεξάγεται εν υπαίθρω, καθίσταται δε αδύνατος η υπό των εργατών καταφυγή υπό στέγην εν παριπτώσει βροχής, ο εργοδότης υποχρεούται εις την κατασκευήν προχείρου προς τον σκοπόν τούτον. Εν περιπτώσει επειγούσης ανάγκης επιβαλλούσης την συνέχειαν του έργου υπό βροχήν δέον όπως οι εργάται εφοδιάζωνται παρά της επιχειρήσεως και δαπάναις αυτής δια καταλλήλων αδιαβρόχων μανδυών. Εν περιπτώσει υπάρξεως υδάτων εντός των εκσκαφών, τάφρων και άλλων εκχωματώσεων δέον όπως οι εν αυταίς εργαζόμενοι εργάται εφοδιάζωνται παρά της επιχειρήσεως και δαπάναις αυτής δι’ ειδικών αδιαβρόχων υποδημάτων. ΄Αρθρ.17.-Οι λιθοξόοι και σκιροθραύσται δέον να είναι εφωδιασμένοι δια στερεών διοπτρών προφυλασσομένων δια λεπτού συρματίνου δικτύου δαπάναις της επιχειρήσεως. Προς δε δύο πλησίον εργαζόμενοι εργάται δέον να χωρίζωνται απ’ αλλήλων δια κινητού διαχωρίσματος εκ κανναβίνου υφάσματος ή λεπτής σανίδος. ΄Αρθρ.18.-Οι εις επικινδύνους θέσεις (γεφύρας, φρέατα κ.λπ.) εργαζόμενοι δέον να εφοδιάζωνται δια ζώνης ισχυράς και προσδένωνται εις σχοινίον καλώς συνδεδεμένου μετά στερεού μέρους της γεφύρας ή του φρέατος. ΄Αρθρ.19.-Κατά την μεταφοράν μακρών σιδηρών ράβδων ή δοκών, δέον να συνιστάται εις τους εκτελούντας την μεταφοράν εργάτας όπως κρατώσι ταύτα κεκλιμένα προς τα οπίσω προς πρόληψιν τραυματισμού των αντιθέτως ερχομένων ή των απαντωμένων εις τας διαφόρους καμπάς των γωνιών. Σελ. 288 ΄Αρθρ.2.-Απαγορεύεται η ανάθεσις εργασίας επικυνδύνου ή απαιτούσης ιδιαιτέραν προσοχήν εις τους εργάτας, προ της βεβαιώσεως ότι γνωρίζουσι καλώς τας σχετικάς προς την υπηρεσίαν ταύτην διατάξεις του Κανονισμού και της εξακριβώσεως της πνευματικής και σωματικής ικανότητος αυτών προς τας εργασίας ταύτας. ΄Αρθρ.20.-Η ξυλεία εκ των ξυλοτύπων και γενικώς η ξυλεία των αντερεισμάτων, κατασκευής προχείρων διαβάσεων κ.λπ., ευθύς μετά την αποσύνθεσίν της, τακτοποιείται εις παρακείμενον χώρον κατά τρόπον αποκλείοντα τον εκ πτώσεως ταύτης τραυματισμόν εργατών ή διαβατών, καταβάλλεται δε μέριμνα όπως αφαιρώνται πάντες οι επ’ αυτών πεπηγμένοι ήλοι, οι οποίοι δυνατόν να τραυματίσωσι τους κυκλοφορούντας ή χειριζομένους τα ανωτέρω υλικά εργάτας. ΄Αρθρ.21.-Τα μηχανικά εργαλεία (συμπιεσταί, μηχανήματα αναλήψεως σκιροκονιάματος, θραυστήρες, εκσκαφείς κ.λπ.) δέον όπως φέρουν τας απαιτουμένας προστατευτικάς διατάξεις δια τους οδοντωτούς τροχούς, σφονδύλους, ιμάντας, σχοινία και κώνους τριβής. Οι χειριζόμενοι τα μηχανικά εργαλεία εργάται οφείλουν να φέρουν ενδυμασίας τοιαύτας, ώστε να μην υπάρχωσιν άκρα αυτών εξέχοντα, προς δε αι χείραις αυτών μέχρι του αγκώνος να είναι γυμνοί. ΄Αρθρ.22.-Εν η περιπτώσει γίνεται χρήσις τετηγμένου μολύβδου κράματος αυτού ή πίσσης δέον να λαμβάνηται μέριμνα προς αποφυγήν ανατροπής του λέβητος ή του δοχείου τήξεως δια στερεώσεως τούτου επί σταθεράς βάσεως. Κατά την μεταφοράν του τετηγμένου μολύβδου ή πίσσης τα δοχεία δέον όπως μη είναι υπερπληρωμένα προς δε οι εις τούτο απασχολούμενοι να είναι εφωδιασμένοι δι’ ειδικών δερματίνων περικνημίδων. Οι μεταχειριζόμενοι οξείδια μολύβδου ή κράματα μολύβδου οφείλουσι να νίπτωνατι επιμελώς μετά το πέρας της εργασίας ως και προ της λήψεως πάσης τροφής και να μη καπνίζωσι με ακαθάρτους χείρας. ΄Αρθρ.23.-΄Εκαστον εργοστάσιον δέον να εφοδιάζηται δια κιβωτίου πρώτων βοηθειών περιέχον: 1.Φιαλίδιον βάμματος ιωδίου 2.100 (20 γραμμάρια). 2.Φιάλην γουλαρδίου ύδατος (50 γραμμάρια). 3.Φιαλίδιον πικρικού οξέως (10 γραμμάρια). 4.Φιαλίδιον πτητικών αλάτων. 5.Φιαλίδιον υγράς αμμωνίας. 6.Είκοσι γραμμάρια βάμβακος υπερχλωριούχου σιδήρου. 7.΄Εξ δέματα απεστειρωμένης γάζης. 8.΄Εξ δέματα απεστειρωμένου βάμβακος υδροφίλου των 25 γραμμαρίων. 9.Δέκα επιδέσμους διαφόρου πλάτους. 10.Ποσότητός τινος συγκολλητικού εμπλάστρου (τσιρότου). 11.Μίαν δωδεκάδαν καρφοβελονών ασφαλείας (παραμάνες). 12.Σύριγγα δι’ υποδορείους ενέσεις μετ’ αριθμού τινος φυσσίγγων (αμπούλες) θειϊκού αιθέρος, καμφορούχου ελαίου, μορφίνης, εργοτίνης, αντιτετανικού ορρού. Το τελευταίον επιβάλλεται εις εργοστάσια χρησιμοποιούντα πλέον των 50 εργατών. ΄Αρθρ.24.-Πάσα παράβασις των διατάξεων του παρόντος Δ/τος τιμωρείται κατά τας διατάξεις των άρθρ. 3 και 4 του Νόμ. ΓπΛΔ΄ της 19 Νοεμ. 1911. Εις τον Ημέτερον επί της Εθνικής Οικονομίας Υπουργόν ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος Δ/τος. 15.Λ.α.4 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων ΄Αρθρ.3.-΄Εκαστον συνεργείον δέον να θεωρήται τουλάχιστον άπαξ της ημέρας υπό του επιστάτου, άπαξ δε της εβδομάδος υπό του μηχανικού. Οι επί κεφαλής επιστάται και μηχανικοί οφείλουσι διαρκώς να καθοδηγώσι τους εργάτας περί του τρόπου και της προόδου των εργασιών των. ΄Οταν η εργασία διεξάγεται κατά τας νυκτερινάς ώρας, δέον όπως οι τόποι εργασίας φωτίζονται ισχυρώς. ΄Αρθρ.4.-Πάντα τα επισφαλή ή προεξέχοντα τμήματα βράχων, λίθων ή χωμάτων, άτινα δύνανται εκ τυχαίας πτώσεως να προξενήσωσιν ατυχήματα εις τους πλησίον εργαζομένους εργάτας δέον να κατακρημνίζωνται υπό την οδηγίαν εμπείρου προσώπου, να μη επιτρέπηται δε η ανάληψις εργασίας προ της βεβαιώσεως υπό του αρμοδίου επιστάτου ή μηχανικού ότι υπάρχει η απαιτουμένη ασφάλεια. ΄Αρθρ.5.-Κατά τας εκχωματώσεις των τάφρων, δέον αι πλευραί τούτων να στερεώνται δι’ αντερεισμάτων, όπως μη εκ της τυχαίας πτώσεως ή υποχωρήσεως αυτών προξενηθούν ατυχήματα εις τους εργαζομένους εργάτας. Εφ’ όσον δε πρόκειται περί εργασιών επί εδαφών ελωδών ή υποχωρούντων, δέον όπως οι εργάται εργάζωνται επί κινητών σανιδωμάτων αποκλειόντων την καταβύθισιν αυτών. Εφ’ όσον πρόκειται περί εκσκαφής φρεάτων εις εδάφη μαλακά ελώδη ή υποχωρούντα, δέον οι εργάται να είναι προσδεδεμένοι δια σχοινίων ούτως ώστε να ανασύρωνται αμέσως ευθύς ως οι πόδες τούτων εισχωρήσωσιν εις το έλος. ΄Αρθρ.6.-Κατά τας εκσκαφάς δέον να αποφεύγηται η πλησίον των ανοιγμάτων συσσώρευσις των υλικών της εκσκαφής ή εργαλείων ή άλλων βαρών, να τοποθετώνται δε ταύτα κατά τάξιν και υπό κατάλληλον κλίσιν εις τρόπον ώστε να αποκλείηται κίνδυνος κατολισθήσεως και καταρρεύσεως αυτών εντός του εκσκαπτομένου χώρου. ΄Αρθρ.7.-Οι πλησίον ιστοί, φανοστάται, δένδρα και λοιπά καθηλωμένα εντός του εδάφους αντικείμενα, εφ’ όσον εκ της εκσκαφής προφανώς εκλονίσθησαν, δέον να στηρίζωνται προσωρινώς δι’ αντερεισμάτων μέχρι πέρατος της εργασίας. ΄Αρθρ.8.-Αι παρειαί των φρεάτων δέον να επιθεωρώνται τακτικώς και να λαμβάνωνται όλα τα μέτρα προς πρόληψιν καταπτώσεων ουδεμία δε εργασία επιτρέπεται να γίνη εν φρεάτι, προτού οι άνωθεν ιστάμενοι εργάται βεβαιωθώσιν ότι ουδείς ευρίσκεται εντός αυτού. Οι κάδοι ή κόφινοι εξαγωγής της εκσκαπτομένης ύλης δέον να ανασύρωνται δια βαρούλκων ή ενδεδειγμένης ανυψωτικής μηχανής και να μη πληρώνται μέχρι των χειλέων. Επιβάλλεται μεγάλη προσοχή όπως η ανάρτησις τούτων είναι τελείως κατακόρυφος και εν τω κέντρω της εκσκαπτομένης κοιλότητος. ΄Αρθρ.9-Οσάκις εις τα φρεάτα υπάρχωσιν εγκατεστημέναι κλίμακες, αύται δέον να ώσιν ασφαλώς προσηρμοσμέναι και αι βαθμίδες αυτών να μη απέχωσιν αλλήλαις πλέον των 25 εκ. του μέτρου. Εις την είσοδον (αρχήν) του φρέατος και εις τα ενδιάμεσα αναπαυτήρια δέον αι κλίμακες να υπερβαίνωσι το δάπεδον κατά έν τουλάχιστον μέτρον ή να υπάρχωσιν εις το αυτό ύψος χειρολαβαί. Αι εντός των φρεάτων τοποθετημέναι κλίμακες εφ’ όσον υπερβαίνουν τα 15 μέτρα δέον όπως τουλάχιστον ανά δέκα μέτρα φέρουν αναπαυτήρια (κεφαλόσκαλα). Κλίμακες εκ σχοινίου δεν επιτρέπονται ή εις φρέατα βάθους μικροτέρου των 10 μέτρων, πάντως δε δέον να είναι στερεώς προσηρμοσμέναι κατ’ αμφότερα τα άκρα αυτών.