138. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 19 της 21-31 Ιαν. 1995 (ΦΕΚ Α΄15) Προσαρμογή της νομοθεσίας προς την οδηγία 91/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουλ. 1991, για την άδεια οδήγησης. Σκοπός Άρθρ.1.-Σκοπός του παρόντος διατάγματος είναι η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς την οδηγία 91/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλ. 1991, η οποία αναφέρεται στην άδεια οδήγησης. Ορισμοί άρθρ. 1 του Ν.Δ. 638/1970 (Α΄ 173) όπως αντικαταστάθηκε από την παρ. 5 του άρθρ. 5 του Νόμ. 823/1978 (Α΄189). 3.Σε περίπτωση μείωσης της σωματικής ή διανοητικής ικανότητας για οδήγηση, ο κάτοχος της άδειας οδήγησης υποχρεούται να υποβληθεί σε ιατρική εξέταση. Στους παραβάτες των διατάξεων της παραγράφου αυτής επιβάλλεται φυλάκιση από ενός (1) μέχρι 12 μηνών. Παράλληλα αφαιρείται η άδεια οδήγησης, η οποία επιστρέφεται εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούται οι προϋποθέσεις υγείας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 5 του άρθρ. 13 του Κ.Ο.Κ. «Σε περιπτώσεις που από την ιατρική γνωμάτευση προκύπτει ότι ο κάτοχος της άδειας οδήγησης δεν διαθέτει προσωρινά τις ελάχιστες απαιτούμενες προϋποθέσεις σωματικής και ψυχοδιανοητικής ικανότητας (ιάσιμες παθήσεις), τότε η άδεια οδήγησης αφαιρείται επ’ αόριστον και επαναχορηγείται μόνο εφόσον, μετά από νέα πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια ιατρική εξέταση, ο ενδιαφερόμενος κριθεί ικανός, χωρίς να απαιτείται η υποβολή του σε νέα θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση και εξέταση.» Το μέσα σε «» εδάφιο προστέθηκε με την παρ.4 άρθρ.15 Νόμ.3534/22-23 Φεβρ.2007 (ΦΕΚ Α΄40), τόμ.38 σελ.636,16. «4. Όταν μετά από ιατρική γνωμάτευση πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εξέτασης προκύπτει ότι ο οδηγός δεν διαθέτει τις ελάχιστες απαιτούμενες προϋποθέσεις σωματικής ή διανοητικής ικανότητας, ανακαλείται το δικαίωμα οδήγησης και αφαιρείται η σχετική άδεια, η οποία και ακυρώνεται.» Η παρ.4 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.5 άρθρ.15 Νόμ.3534/22-23 Φεβρ.2007 (ΦΕΚ Α΄40), τόμ.38 σελ.636,16. Ιατρική εξέταση. Άρθρ.10.-1.Η ιατρική εξέταση διακρίνεται σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια. Η πρωτοβάθμια διενεργείται από ιδιώτες γιατρούς των ειδικοτήτων παθολόγου (ή άλλης συναφούς ειδικότητας) και οφθαλμιάτρου, οι οποίοι είναι συμβεβλημένοι με την οικεία Υπηρεσία Συγκοινωνιών. Η δευτεροβάθμια εξέταση γίνεται από επιτροπή γιατρών των ειδικοτήτων, παθολόγου (ή συναφούς ειδικότητας) οφθαλμιάτρου, Ω.Ρ.Λ. ορθοπεδικού και νευρολόγου-ψυχιάτρου. Οι γιατροί δευτεροβάθμιας εξέτασης ορίζονται από τον αρμόδιο Νομάρχη, με απόφασή του. «2.Για να υποστεί ο υποψήφιος οδηγός ή ο οδηγός πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια ιατρική εξέταση, καταβάλει το συνολικό ποσό των ενενήντα (90) € στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, υπέρ του ειδικού λογαριασμού του ν.δ.638/1970, όπως ισχύει». Η παρ.2 όπως είχε αντικατασταθεί από το άρθρ.2 Π.Δ.99/2-3 Μαρτ.2004 (ΦΕΚ Α΄69), αντικαταστάθηκε και πάλι ως άνω από το άρθρ.1 Π.Δ.233/31 Οκτ.-9 Νοεμ.2006 (ΦΕΚ Α΄238). «3. Το αναφερόμενο στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου ποσό δεν καταβάλλεται όταν ο ενδιαφερόμενος παραπεμφθεί για δευτεροβάθμια εξέταση από την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, σε περίπτωση που έχει ήδη εξεταστεί πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια, αλλά γεννώνται αμφιβολίες για τη σωματική και διανοητική του ικανότητα. Σε περίπτωση ανανέωσης άδειας οδήγησης λόγω οφθαλμολογικής πάθησης, πριν από τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας ή σε διάστημα μικρότερο της πενταετίας από τη χορήγηση ή ανανέωση της άδειας, ο κάτοχος της άδειας υποχρεούται σε εξέταση μόνο από οφθαλμίατρο και καταβάλλει το μισό του ποσού που αναφέρεται στην παράγραφο 2». Η παρ.3 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ.2 Π.Δ.99/2-3 Μαρτ.2004 (ΦΕΚ Α΄69). (Μετά τη σελ. 220,8562) Σελ. 220,8563 Τεύχος -Σελ Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 Μετατροπή αδειών οδήγησης 21.Ε.β.138 Άρθρ.11.-1.Ισχύουσες άδειες οδήγησης, που εκδόθηκαν από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετατρέπονται σε ελληνικές άδειες οδήγησης της αντίστοιχης κατηγορίας ή υποκατηγορίας του άρθρ. 94 του Κ.Ο.Κ. χωρίς ιατρική θεωρητική και πρακτική εξέταση, εάν ο κάτοχός τους αποκτήσει κανονική διαμονή στην Ελλάδα και εφόσον έχει την απαιτούμενη στο άρθρ. 7 του παρόντος διατάγματος ηλικία.  «Εάν η ξένη άδεια οδήγησης είναι υποκατηγορίας, η οποία δεν καθορίζεται στο άρθρ. 94 του Κ.Ο.Κ., όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρ.3 του Π.Δ.19/1995, τότε χορηγείται η αμέσως ανώτερη κατηγορία και τίθεται, στο ελληνικό έντυπο της άδειας, ο κοινοτικός κωδικός αριθμός που περιορίζει την κατηγορία αυτή στην αντίστοιχη υποκατηγορία, π.χ. αν η ξένη άδεια οδήγησης είναι της υποκατηγορίας Γ1 ή της κατηγορίας Γ με κωδικό 74, τότε χορηγείται ελληνική άδεια οδήγησης της κατηγορίας Γ και τίθεται επί του ελληνικού εντύπου και ο κοινοτικός κωδικός 74, οπότε η συγκεκριμένη ελληνική άδεια ισχύει μόνο για οδήγηση οχημάτων της υποκατηγορίας Γ1». Το μέσα σε «» δεύτερο εδάφιο αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.3 άρθρ.3 Π.Δ.181/5-19 Ιουν.1998 (ΦΕΚ Α΄133), κατωτ.αριθ.148. Κατά τη μετατροπή, ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να καταβάλει όλα τα ποσά που προβλέπονται για τη χορήγηση ελληνικής άδειας οδήγησης αντίστοιχης κατηγορίας ή υποκατηγορίας. Η ξένη άδεια οδήγησης επιστρέφεται στην αρχή του κράτουςμέλους που την εξέδωκε. Πάνω στην ελληνική άδεια οδήγησης γράφεται παρατήρηση αναφορικά με την προέλευσή της, δηλαδή ότι προέρχεται από μετατροπή της συγκεκριμένης ξένης άδειας, η οποία παρατήρηση επαναλαμβάνεται αυτούσια σε κάθε αντίγραφο της ελληνικής άδειας. 2.Κάθε λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. Αρμοδιότητα Άρθρ.12.-1.Αρμόδια υπηρεσία για  τη χορήγηση, μετατροπή, επέκταση, ανανέωση και αφαίρεση ή ανάκληση άδειας οδήγησης είναι η Υπηρεσία Συγκοινωνιών στην περιοχή της οποίας ο ενδιαφερόμενος έχει την κατοικία του. 2.Αρμόδιες υπηρεσίες για την εκτέλεση αποφάσεων ανάκλησης και αφαίρεσης αδειών οδήγησης και για την επίδοση αποφάσεων παραπομπής για ιατρική εξέταση είναι οι κατά τόπους αστυνομικές υπηρεσίες. Σελ. 220,8564 Τεύχος -Σελ.  Έκδοση αντιγράφων Άρθρ.13.-1.Σε περίπτωση απώλειας, φθοράς καθώς και αλλοίωσης άδειας οδήγησης σε σημείο που να είναι δυσχερής ο έλεγχός της, χορηγείται στον ενδιαφερόμενο, αντίγραφο το οποίο έχει νομική ισχύ πρωτοτύπου. Κατά τη χορήγηση του αντιγράφου καταβάλλεται, πέραν των άλλων και το ποσόν της παρ. 4 (ανάλογα με την περίπτωση) του άρθρ. 14 του παρόντος διατάγματος. 2.Σε περίπτωση που κάτοχος άδειας οδήγησης, η οποία εκδόθηκε από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποκτήσει κανονική διαμονή στην Ελλάδα, δικαιούται να ζητήσει ελληνικό αντίγραφο άδειας οδήγησης, λόγω απώλειας ή φθοράς ή κλοπής ή αλλοίωσης της ξένης άδειας. Η έκδοση του αντιγράφου λόγω απωλείας ή κλοπής γίνεται αφού προσκομισθούν δημόσια έγγραφα κράτους-μέλους με τα οποία να βεβαιώνεται ότι, πράγματι, ο ενδιαφερόμενος είχε άδεια οδήγησης, η οποία όμως δεν κρατείται, λόγω οποιασδήποτε ποινής, από τις αρχές του κράτους μέλους που την εξέδωσε. 3.Σε όλες τις περιπτώσεις αντικατάστασης λόγω απώλειας ή κλοπής, φθοράς ή αλλοίωσης ισχύουν οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος. Μεταβατικές διατάξεις Άρθρ.14.-" 1. Άδεια οδήγησης που εκδόθηκε από τις ελληνικές αρχές πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος διατάγματος εξακολουθεί να ισχύει για όσο χρονικό διάστημα όριζαν οι διατάξεις του π.δ. 255/1984 (ΦΕΚ 100 Α '), όπως το διάταγμα αυτό τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενεστέρως. Μετά τη λήξη της ισχύος της ανανεώνεται, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος. Ο χρονικός περιορισμός αυτός δεν ισχύει για άδειες οδήγησης που έχουν εκδοθεί από άλλες Χώρες Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ενιαίου Οικονομικού Χώρου, οι οποίες ισχύουν σύμφωνα με τις διατάξεις της χώρας έκδοσής τους. Η παρ.1 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.4 άρθρ.42 Νόμ.2963/22-23 Νοεμ.2001 (ΦΕΡΚ Α΄268), κατωτ.σελ.312,812. Σύμφωνα δε με την παρ.6 του ίδιου άρθρ.42 ισχύει 4 μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ.2963/2001 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 2.Η ισχύουσα άδεια οδήγησης που εκδόθηκε με προγενέστερες διατάξεις μπορεί να αντικατασταθεί με αντίστοιχης κατηγορίας άδεια του άρθρο. 94 του Κ.Ο.Κ. ως εξής: α.Η κατηγορία Α σε κατηγορία Α β.Η κατηγορία Β σε κατηγορία Β γ.Η κατηγορία Β για επαγγελματική χρήση σε κατηγορία Β για οδήγηση επιβατικού αυτοκινήτου δημοσίας χρήσης. δ.Η κατηγορία Γ σε κατηγορία Γ ε.Η κατηγορία Δ σε κατηγορία Δ στ.Η κατηγορία Ε σε Β+Ε και Γ+Ε αν η Ε είχε εκδοθεί για τη μεταφορά εμπορευμάτων. ζ.Η κατηγορία Ε σε Β+Ε, Γ+Ε και Δ+Ε αν η Ε είχε εκδοθεί για μεταφορά επιβατών. Αν ο χρόνος ισχύος γης παλαιάς άδειας έχει λήξει, εκτός από τα δικαιολογητικά για τη μετατροπή (αντικατάσταση) υποβάλλονται και τα δικαιολογητικά της ανανέωσης μαζί με την παλαιά άδεια, η οποία φυλάσσεται στον οικείο φάκελλο.  "3. Η αντικατάσταση που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, γίνεται χωρίς ιατρική, θεωρητική και πρακτική εξέταση. 4. Σε κάθε περίπτωση έκδοσης αντιγράφου άδειας οδήγησης, λόγω απώλειας ή κλοπής, καταβάλλεται, στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, υπέρ του ειδικού λογαριασμού του Ν.Δ. 638/70, ποσό, ως εξής: α. Τριάντα (30) ευρώ, για την περίπτωση έκδοσης πρώτο αντιγράφου, β. Εξήντα (60) ευρώ, για την περίπτωση έκδοσης δευτέρου, τρίτου, τετάρτου κ.ο.κ. αντιγράφου. Για τις ελληνικές άδειες οδήγησης, η αρίθμηση των αντιγράφων λόγω απώλειας ή κλοπής αρχίζει από την απώλεια ή την κλοπή του πρωτοτύπου. Για τις ξένες άδειες οδήγησης, η αρίθμηση των αντιγράφων λόγω απώλειας ή κλοπής αρχίζει από την απώλεια ή την κλοπή της ξένης άδειας αφότου ο κάτοχος της απέκτησε την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα.". Οι παρ.3 και 4 αντικαταστάθηκαν ως άνω από το άρθρ.1 Π.Δ.99/2-3 Μαρτ.2004 (ΦΕΚ Α΄69). Καταργούμενες διατάξεις Άρθρ.2.-1.Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος διατάγματος ορίζεται ότι: -«Κανονική διαμονή» η «μόνιμη διαμονή ή παραμονή» στην Ελλάδα θεωρείται ότι έχει ένα πρόσωπο όταν διαμένει στη χώρα επί 185, τουλάχιστον, ημέρες κατά ημερολογιακό έτος, λόγω προσωπικών ή επαγγελματικών δεσμών ή, όταν πρόκειται για πρόσωπο χωρίς επαγγελματικούς δεσμούς, λόγω προσωπικών δεσμών, που συνεπάγονται στενή σχέση του με τον τόπο όπου κατοικεί στην Ελλάδα. Στην περίπτωση που το παραπάνω πρόσωπο δεν έχει επαγγελματικούς δεσμούς με την Ελλάδα, στην οποία όμως βρίσκονται οι προσωπικοί του δεσμοί, με συνέπεια να αναγκάζεται, εκ του γεγονότος αυτού, να διαμένει πότε στην Ελλάδα και πότε στο κράτος ή στα κράτη που έχει τους επαγγελματικούς του δεσμούς, τότε θεωρείται ότι έχει την «κανονική του διαμονή» στην Ελλάδα, υπό τον όρο ότι επιστρέφει εδώ τακτικά. Ο όρος να επιστρέφει στην Ελλάδα τακτικά δεν χρειάζεται να πληρούται, αν το πρόσωπο διαμένει σε άλλο κράτος για την εκτέλεση αποστολής, συγκεκριμένης διάρκειας. Για τον ίδιο λόγο, πρόσωπα που βρίσκονται στην Ελλάδα για εκτέλεση αποστολής συγκεκριμένης διάρκειας δεν θεωρούνται ότι έχουν την «κανονική τους διαμονή» στην Ελλάδα. Η φοίτηση σε πανεπιστήμιο ή σχολείο δεν συνεπάγεται μεταφορά της κανονικής διαμονής. Για τους ξένους υπηκόους θεωρείται απαραίτητος ο εφοδιασμός τους με άδεια διαμονής ή παραμονής στην Ελλάδα, η οποία να έχει τόση διάρκεια ώστε, να ισχύει κατά την ημέρα κατάθεσης της αίτησης για χορήγηση ή μετατροπή άδειας οδήγησης (η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί μετά πάροδο 185 ημερών από την έκδοση της άδειας διαμονής ή παραμονής) μέχρι και την ημέρα παραλαβής της ελληνικής άδειας οδήγησης. «Ειδικά για πολίτες Κράτους-Μέλους της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης ή της Νορβηγίας, Ισλανδίας και Λιχτενστάιν, το δικαίωμα υποβολής της σχετικής αίτησης, για τη χορήγηση, ανανέωση ή μετατροπή άδειας οδήγησης παρέχεται μετά πάροδο 185 τουλάχιστον ημερών από την έναρξη της κανονικής διαμονής τους στην Ελλάδα». Το μέσα σε «» εδάφιο προστέθηκε με την παρ.2 άρθρ.42 Νόμ.2963/22-23 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Α΄268), κατωτ.σελ.312,812. Σύμφωνα δε με την παρ.6 του ίδιου άρθρ.42 ισχύει 4 μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ.2963/2001 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. «Η ρύθμιση αυτή δεν έχει εφαρμογή για αλλοδαπούς πολίτες κρατών εκτός αυτών της Ε.Ε., της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και του Λιχτενστάιν, οι οποίοι διαμένουν αποδεδειγμένα μόνιμα στη χώρα τουλάχιστον τρία (3) έτη πριν αποκτήσουν τη σπουδαστική τους ιδιότητα.» Το μέσα σε «» εδάφιο προστέθηκε με την παρ.3 άρθρ.15 Νόμ.3534/22-23 Φεβρ.2007 (ΦΕΚ Α΄40), τόμ.38 σελ.636,16. -«Κατοικία»: Είναι ο τόπος της κύριας και μόνιμης εγκατάστασης του φυσικού προσώπου. Κανένας δεν μπορεί να έχει συγχρόνως περισσότερες από μία κατοικίες. Η συγκεκριμένη κατοικία διατηρείται μέχρις ότου αποκτηθεί νέα. Αν δεν μπορεί να αποδειχθεί η τελευταία κατοικία του φυσικού προσώπου, ως κατοικία θεωρείται ο τόπος διαμονής του. Προϋπόθεση για να έχει το πρόσωπο «τόπο κατοικίας» στην Ελλάδα είναι να έχει «κανονική διαμονή» του στην Ελλάδα. -«Όχημα με κινητήρα»: Κάθε οδικό όχημα το οποίο φέρει κινητήρα για την προώθησή του και μπορεί να κυκλοφορήσει σε δρόμους με τα δικά του μέσα. Εξαιρούνται τα οχήματα που κινούνται σε σιδηροτροχιές. -«Τρίκυκλο» και «τετράκυκλο»: Κάθε όχημα με κινητήρα, με τρεις ή τέσσερις τροχούς, αντίστοιχα, που ανήκει στην υποκατηγορία Β1 του άρθρ. 3 του παρόντος διατάγματος, του οποίου, η μεγίστη ταχύτητα, εκ κατασκευής, υπερβαίνει τα 45 χιλιόμετρα την ώρα ή είναι εφοδιασμένο με κινητήρα εσωτερικής καύσης με ελεγχόμενη ανάφλεξη και κυβισμό άνω των 50 cm3 ή είναι εφοδιασμένο με οποιοδήποτε κινητήρα ισοδύναμης ισχύος. Η μάζα του οχήματος κενού δεν υπερβαίνει τα 550 kg. Αν δε το όχημα είναι ηλεκτροκίνητο, στη μάζα του κενού, δεν συμπεριλαμβάνεται η μάζα των συσσωρευτών». (Αντί για τις σελ. 220,855(α)-220,917) Σελ. 220,855(β) Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 «Μοτοσικλέτα»: Κάθε δίκυκλο όχημα με ή χωρίς πλευρικό κάνιστρο, του οποίου ο κυβισμός είναι ανώτερος των 50 cm3, εφόσον είναι εξοπλισμένο με κινητήρα εσωτερικής καύσης ή/ και του οποίου, η μέγιστη εκ κατασκευής ταχύτητα είναι μεγαλύτερη των 45 χιλιομέτρων την ώρα»/  Οι μέσα σε «» ορισμοί «Τρίκυκλο» και «Τετράκυκλο» και  «Μηχανοκίνητο δίκυκλο» αντικαταστάθηκαν ως άνω από το άρθρ.1 Π.Δ.181/5-19 Ιουν.1998 (ΦΕΚ Α΄133), κατωτ.αριθ.148. -«Αυτοκίνητο»: Όχημα με κινητήρα, που μεταφέρει οδικώς κυρίως πρόσωπα ή κυρίως πράγματα ή που έλκει οχήματα, τα οποία χρησιμοποιούνται για την μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων. Στον όρο περιλαμβάνονται και τα ηλεκτροκίνητα μετά κεραίας λεωφορεία (τρόλεϋ). Στον όρο δεν περιλαμβάνονται οι γεωργικοί και δασικοί ελκυστήρες καθώς και τα μηχανοκίνητα δίκυκλα. -«Γεωργικός ή δασικός ελκυστήρας»: Κάθε τροχοφόρο ή ερπυστριοφόρο όχημα με κινητήρα, το οποίο έχει τουλάχιστον δύο άξονες, του οποίου η βασική λειτουργία στηρίζεται, ουσιαστικά, στην ελκτική του δύναμη, το οποίο (όχημα), κυρίως έλκει, ωθεί, φέρει ή ενεργοποιεί ορισμένα εργαλεία, μηχανήματα ή ρυμουλκούμενα που χρησιμοποιούνται στις γεωργικές ή δασικές εργασίες και του οποίου (οχήματος) η χρήση για πραγματοποίηση οδικής μεταφοράς, προσώπων ή πραγμάτων ή για την έλξη, επί οδού, οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων, είναι δευτερεύουσα. -«Μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα οδικού οχήματος»: Το άθροισμα της μάζας του οχήματος κενού και της μάζας του μεγίστου επιτρεπόμενου να μεταφέρει (από την άδεια κυκλοφορίας ή από την έγκριση τύπου του οχήματος) φορτίου. 2.Κατά τα λοιπά ισχύουν οι ορισμοί που δίνονται στο άρθρ. 2 του Κ.Ο.Κ., ο οποίος κυρώθηκε με το Νόμ. 2094/92. Κατηγορίες αδειών οδήγησηςΚυρώσεις Άρθρ.15.-1.Από την έναρξη ισχύος του παρόντος διατάγματος καταργούνται τα Προεδρικά Διατάγματα 255/84, (Α΄ 100), (58/89), (Α΄ 28), 46/85 (Α΄ 16) 90/87 (Α΄ 49) καθώς και οι κανονιστικές αποφάσεις που εκδόθηκαν σε εκτέλεση των διαταγμάτων αυτών. Παραρτήματα Άρθρ.16.-Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του παρόντος διατάγματος τα παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ της οδηγίας 91/439/ΕΟΚ, όπως αυτά δημοσιεύτηκαν μαζί με την οδηγία αυτή, στην ελληνική γλώσσα, στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με αριθμό L 237/24.8.1991. «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ 1. Τα φυσικά χαρακτηριστικά της κάρτας του κοινοτικού υποδείγματος άδειας οδήγησης είναι σύμφωνα με τα πρότυπα ISO 7810 και ISO 7816-1. Η κάρτα κατασκευάζεται από πολυανθρακικό. Οι μέθοδοι επαλήθευσης των χαρακτηριστικών των αδειών οδήγησης, οι οποίες έχουν σκοπό να διασφαλίσουν τη συμφωνία τους με τα διεθνή πρότυπα, είναι σύμφωνες με το πρότυπο ISO 10373. 2. Υλική ασφάλεια των αδειών οδήγησης: Οι κίνδυνοι κατά της υλικής ασφάλειας των αδειών οδήγησης είναι οι εξής: – κατασκευή πλαστών καρτών: δημιουργία νέου αντικειμένου με μεγάλη ομοιότητα προς το έγγραφο, είτε με κατασκευή εξ υπαρχής είτε με την αντιγραφή γνησίου εγγράφου. – υλική αλλοίωση: αλλαγή της ιδιότητας ενός γνησίου εγγράφου, π.χ. με μετατροπή ορισμένων στοιχείων που είναι τυπωμένα στο έγγραφο. Η εν γένει ασφάλεια παρέχεται από το συνολικό σύστημα, το οποίο αποτελείται από τη διαδικασία εφαρμογής, τη διαβίβαση στοιχείων, το υλικό του κυρίως σώματος της κάρτας, την τεχνική εκτύπωσης, μια ελάχιστη δέσμη διαφόρων χαρακτηριστικών ασφαλείας και τη διαδικασία εξατομίκευσης. (Μετά τη σελ. 220,8564) Σελ. 220,8565 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 α) Το υλικό που χρησιμοποιείται για τις άδειες οδήγησης ασφαλίζεται κατά της παραχάραξης με τη χρησιμοποίηση των εξής τεχνικών (υποχρεωτικά χαρακτηριστικά ασφαλείας): – το κυρίως σώμα των καρτών δεν αντιδρά στις υπεριώδεις. – σχέδιο ασφαλείας του φόντου, προορισμένο να ανθίσταται στην παραποίηση με σάρωση, εκτύπωση ή αντιγραφή, και για το οποίο χρησιμοποιείται η εκτύπωση με ιριδισμό με πολύχρωμες μελάνες ασφαλείας και με θετική και αρνητική εκτύπωση των συμπλέκτων κυματοειδών γραμμών. Το σχέδιο δεν πρέπει να συντίθεται από τα βασικά χρώματα (CMYK), πρέπει να περιέχει περίπλοκες γραφικές παραστάσεις σε δύο τουλάχιστον ειδικούς χρωματισμούς και να περιλαμβάνει μικροσκοπική γραφή. – μεταβλητά οπτικά στοιχεία που παρέχουν επαρκή προστασία κατά της αντιγραφής και αλλοίωσης της φωτογραφίας. – εγχάρακτο μέσω λέιζερ. – στο πεδίο της φωτογραφίας, το σχέδιο ασφαλείας του φόντου και η φωτογραφία θα πρέπει να αλληλεπικαλύπτονται τουλάχιστον εντός του περιθωρίου του (φθίνον σχέδιο). β) Επί πλέον, το υλικό που χρησιμοποιείται για τις άδειες οδήγησης πρέπει να ασφαλίζεται κατά της παραχάραξης με τη χρησιμοποίηση τριών τουλάχιστον από τις κάτωθι τεχνικές (πρόσθετα χαρακτηριστικά ασφαλείας): – μελάνες μεταβλητών χρωμάτων*, – θερμοχρωματική μελάνη*, – ειδικά ολογραφήματα*, – μεταβλητές παραστάσεις λέιζερ*, – μελάνη με υπεριώδη φθορισμό, ορατή και διαφανή, – ιριδίζουσα εκτύπωση, – ψηφιακό υδατόσημο στο φόντο, – υπέρυθρα ή φωσφορίζοντα χρωστικά, – απτά χαρακτηριστικά, σύμβολα ή σχέδια*. γ) Επιτρέπεται η καθιέρωση πρόσθετων χαρακτηριστικών ασφαλείας. Πρέπει να προτιμώνται, ιδίως, οι τεχνικές που επισημαίνονται με αστερίσκο.  3. Η άδεια αποτελείται από δύο όψεις: Η σελίδα 1 περιλαμβάνει: α) τις λέξεις «ΑΔΕΙΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ» οι οποίες εκτυπώνονται με έντονα γράμματα στη ελληνική γλώσσα . β) τις λέξεις «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» γ) το διακριτικό σήμα της Ελλάδας – «GR», τυπωμένο αρνητικά μέσα σε ένα μπλε παραλληλόγραμμο και περιβαλλόμενο από δώδεκα κίτρινα αστέρια. Σελ. 220,8566 Τεύχος -Σελ.  Τα διακριτικά σήματα των υπολοίπων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία δεν αναγράφονται στην ελληνική άδεια οδήγησης, είναι τα ακόλουθα:  B: Βέλγιο  ΒG: Βουλγαρία CZ: Τσεχική Δημοκρατία DK: Δανία D: Γερμανία EST: Εσθονία GR: Ελλάδα E: Ισπανία F: Γαλλία ΙRL: Ιρλανδία I: Ιταλία CY: Κύπρος LV: Λετονία LT: Λιθουανία L: Λουξεμβούργο H: Ουγγαρία M: Μάλτα NL: Κάτω Χώρες A: Αυστρία PL: Πολωνία P: Πορτογαλία RO: Ρουμανία SLO: Σλοβενία SK: Σλοβακία FIN: Φινλανδία S: Σουηδία UK: Ηνωμένο Βασίλειο 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων δ) τις πληροφορίες που αφορούν την εκδιδόμενη άδεια, οι οποίες απαριθμούνται ως εξής: 1. επώνυμο του κατόχου (με ελληνικούς και λατινικούς χαρακτήρες), 2. όνομα του κατόχου (με ελληνικούς και λατινικούς χαρακτήρες), 3. ημερομηνία και τόπος γέννησης του κατόχου, 4. α) ημερομηνία έκδοσης της άδειας (η ημερομηνία αρχικής χορήγησης ή η ημερομηνία ανανέωσης του δικαιώματος, κατά περίπτωση), β) ημερομηνία λήξης της ισχύος της άδειας, γ) εκδούσα αρχή,  δ) Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) του κατόχου, 5. αριθμός της άδειας, 6. φωτογραφία του κατόχου, 7. υπογραφή του κατόχου, 8. δ/νση κατοικίας (δεν αναγράφεται στις ελληνικές άδειες οδήγησης), 9. κατηγορίες ή υποκατηγορίες οχημάτων, που έχει δικαίωμα να οδηγεί ο κάτοχος της άδειας. ε) την ένδειξη «υπόδειγμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» στην ελληνική γλώσσα και την ένδειξη «άδεια οδήγησης» σε όλες τις γλώσσες της Κοινότητας, σε ροζ χρώμα, ώστε να αποτελεί το φόντο της άδειας: CBMAeTencTBO 3a ynpaBJieHue Ha MΠC  Permiso de Conduccion  Ridicsky prukaz  Korekort  Fuhrerschein  Juhiluba  Άδεια Οδήγησης  Driving Licence  Permis de Conduire  Ceadunas Tiomana  Patente di guida  Vaditaja aplieciba  Vairuotojo pazymejimas  Vezetoi engedely  Licenzja tas-Sewqan  Rijbewijs  Prawo Jazdy  Carta de Conducao  Vodicsky preukaz  Voznisko dovoljenje  Ajokortti  Korkort  Permis de conducere στ) χρώματα αναφοράς: – μπλε: Pantone Reflex blue. – κίτρινο: Pantone Yellow. ζ) ειδικό χώρο, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να εισαχθεί, ενδεχομένως, μικροεπεξεργαστής ή άλλος αντίστοιχος μηχανογραφικός μηχανισμός, ο οποίος δεν επιτρέπεται να περιέχει δεδομένα επιπλέον των αναγραφομένων στην άδεια. Η σελίδα 2 περιλαμβάνει: α) 9. τις κατηγορίες ή υποκατηγορίες οχημάτων, που έχει δικαίωμα να οδηγεί ο κάτοχος της άδειας. 10. την ημερομηνία πρώτης έκδοσης για κάθε κατηγορία ή υποκατηγορία (η ημερομηνία αυτή πρέπει να ξαναγράφεται στη νέα άδεια κάθε φορά που αυτή αντικαθίσταται ή αλλάζεται). 11. την ημερομηνία λήξης της ισχύος για κάθε κατηγορία ή υποκατηγορία. 12. τις πιθανές πρόσθετες ή περιοριστικές ενδείξεις σε κωδικοποιημένη μορφή για κάθε σχετική κατηγορία ή υποκατηγορία. Οι κωδικοί έχουν ως εξής: - κωδικοί 01 έως 99: εναρμονισμένοι κοινοτικοί κωδικοί ΟΔΗΓΟΣ (Ιατρικοί λόγοι) 01. Διόρθωση ή/και προστασία της όρασης 01.01 Γυαλιά 01.02 Φακός(-οί) επαφής 01.03 Προστατευτικά γυαλιά 01.04 Αδιαφανής φακός 01.05 Κάλυπτρο ματιού 01.06 Γυαλιά ή φακοί επαφής 02. Ακουστική συσκευή/επικοινωνιακό βοήθημα 02.01 Ακουστική συσκευή για ένα αυτί 02.02 Ακουστική συσκευή και για τα δύο αυτιά 03. Κινητική πρόθεση/νάρθηκας άκρων 03.01 Κινητική πρόθεση/νάρθηκας άνω άκρου 03.02 Κινητική πρόθεση/νάρθηκας κάτω άκρου 05. Περιορισμένη χρήση (υποχρεωτική χρήση υποκωδικού, οδήγηση υπό περιορισμούς για ιατρικούς λόγους) 05.01 Οδήγηση μόνον την ημέρα (π.χ.: μία ώρα μετά την ανατολή και μία ώρα πριν τη δύση του ηλίου) 05.02 Οδήγηση μόνον εντός ακτίνας… km από τον τόπο κατοικίας του κατόχου της αδείας ή μόνον εντός της πόλης/περιφέρειας 05.03 Οδήγηση χωρίς συνεπιβάτες 05.04 Οδήγηση με ταχύτητα έως… km/h 05.05 Οδήγηση επιτρεπόμενη μόνον συνοδεία κατόχου άδειας οδήγησης 05.06 Χωρίς ρυμουλκούμενο 05.07 Απαγόρευση οδήγησης σε αυτοκινητόδρομο (Μετά τη σελ. 220,8566) Σελ. 220,8567 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 05.08 Απαγόρευση κατανάλωσης οινοπνευματωδών ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΟΧΗΜΑΤΟΣ 10. Τροποποιημένο κιβώτιο ταχυτήτων 10.01 Χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων 10.02 Ισχύει μόνο για οχήματα χωρίς ποδωστήριο συμπλέκτη (ή μοχλό για τις κατηγορίες Α ή Α1) 10.03 Ηλεκτρονικό κιβώτιο ταχυτήτων 10.04 Προσαρμοσμένος μοχλός αλλαγής ταχυτήτων 10.05 Χωρίς βοηθητικό κιβώτιο ταχυτήτων 15. Τροποποιημένος συμπλέκτης 15.01 Προσαρμοσμένο ποδόπληκτρο συμπλέκτη 15.02 Χειροκίνητος συμπλέκτης 15.03 Αυτόματος συμπλέκτης 15.04 Εμπρόσθιο / πλευρικό διαχωριστικό ποδόπληκτρου συμπλέκτη / αποσπασμένο ποδόπληκτρο συμπλέκτη 20. Τροποποιημένα συστήματα πέδησης 20.01 Τροποποιημένο ποδόπληκτρο πέδησης 20.02 Πεπλατυμένο ποδόπληκτρο πέδησης 20.03 Ποδόπληκτρο πέδησης κατάλληλο για το αριστερό πόδι 20.04 Ποδόπληκτρο πέδησης με υποδοχή υποδήματος 20.05 Ποδόπληκτρο πέδησης μεταβλητής κλίσης 20.06 Χειροκίνητη (προσαρμοσμένη) πέδηση πορείας 20.07 Μέγιστη χρήση ενισχυμένης πέδησης πορείας 20.08 Μέγιστη χρήση πέδησης έκτακτης ανάγκης ενσωματωμένης στην πέδηση πορείας 20.09 Προσαρμοσμένη πέδηση στάθμευσης 20.10 Ηλεκτρική πέδηση στάθμευσης 20.11 (Προσαρμοσμένη) ποδοκίνητη πέδηση στάθμευσης 20.12 Εμπρόσθιο / πλευρικό διαχωριστικό ποδόπληκτρου πέδησης / αποσπασμένο ποδόπληκτρο πέδησης 20.13 Χειρισμός πέδησης με το γόνατο 20.14 Ηλεκτρική πέδηση πορείας 25. Τροποποιημένα συστήματα επιτάχυνσης 25.01 Προσαρμοσμένο ποδόπληκτρο επιταχυντή 25.02 Ποδόπληκτρο επιταχυντή με αποτύπωμα υποδήματος 25.03 Ποδόπληκτρο επιταχυντή μεταβλητής κλίσης 25.04 Χειροκίνητος επιταχυντής 25.05 Επιταχυντής στο γόνατο 25.06 Επιταχυντής με σερβομηχανισμό (ηλεκτρονικός, πνευματικός, κ.λπ.) Σελ. 220,8568 Τεύχος -Σελ.  25.07 Ποδόπληκτρο επιταχυντή αριστερά του ποδόπληκτρου πέδησης 25.08 Ποδόπληκτρο επιταχυντή αριστερά 25.09 Εμπρόσθιο/πλευρικό διαχωριστικό ποδόπληκτρου επιταχυντή/αποσπασμένο ποδόπληκτρο επιταχυντή 30. Τροποποιημένα συνδυασμένα συστήματα πέδησης και επιτάχυνσης 30.01 Παράλληλα ποδόπληκτρα 30.02 Ποδόπληκτρα στο ίδιο (ή σχεδόν το ίδιο) ύψος 30.03 Ποδόπληκτρα επιταχυντή και πέδησης μεταβλητής κλίσης 30.04 Ποδόπληκτρα επιταχυντή και πέδησης μεταβλητής κλίσης και με νάρθηκα 30.05 Πλευρικό διαχωριστικό ποδόπληκτρου επιταχυντή και πέδησης/αποσπασμένο ποδόπληκτρο επιταχυντή και πέδησης 30.06 Υπερυψωμένο δάπεδο 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 30.07 Διαχωριστικό στην πλευρά του ποδόπληκτρου πέδησης 30.08 Διαχωριστικό για νάρθηκα στην πλευρά του ποδόπληκτρου πέδησης 30.09 Διαχωριστικό εμπρός από τα ποδόπληκτρα επιταχυντή και πέδησης 30.10 Υποστήριγμα πτέρνας/κνήμης 30.11 Ηλεκτρικός επιταχυντής και ηλεκτρική πέδηση 35. Τροποποιημένα χειριστήρια  (Διακόπτες φανών, εκτοξευτή ύδατος/υαλοκαθαριστήρα, ηχητικό όργανο, δείκτες διεύθυνσης, κ.λπ.) 35.01 Χειριστήρια των οποίων η λειτουργία δεν έχει αρνητική επίπτωση στην οδήγηση και τον χειρισμό 35.02 Χειριστήρια που λειτουργούν χωρίς άφεση του τιμονιού και των εξαρτημάτων (κουμπί, περόνη, κ.λπ.) 35.03 Χειριστήρια που λειτουργούν χωρίς άφεση του τιμονιού και των εξαρτημάτων (κουμπί, περόνη, κ.λπ.) με το αριστερό χέρι 35.04 Χειριστήρια που λειτουργούν χωρίς άφεση του τιμονιού και των εξαρτημάτων (κουμπί, περόνη, κ.λπ.) με το δεξί χέρι 35.05 Χειριστήρια που λειτουργούν χωρίς άφεση του τιμονιού και των εξαρτημάτων (κουμπί, περόνη, κ.λπ.) και των συνδυασμένων μηχανισμών επιταχυντή και πέδησης 40. Τροποποιημένο σύστημα διεύθυνσης 40.01 Τυποποιημένο υποβοηθούμενο σύστημα διεύθυνσης 40.02 Ενισχυμένο υποβοηθούμενο σύστημα διεύθυνσης 40.03 Σύστημα διεύθυνσης με εφεδρικό σύστημα 40.04 Επιμήκυνση κολώνας τιμονιού 40.05 Προσαρμοσμένο τιμόνι (φαρδύτερη ή/και παχύτερη διατομή τιμονιού, κ.λπ.) 40.06 Τιμόνι μεταβλητής κλίσης 40.07 Κατακόρυφο τιμόνι 40.08 Οριζόντιο τιμόνι 40.09 Οδήγηση με το πόδι 40.10 Εναλλακτικό προσαρμοσμένο τιμόνι (χειριστήριο χειρός, κ.λπ.) 40.11 Κουμπί στο τιμόνι 40.12 Νάρθηκας χειρός στο τιμόνι 40.13 Με τενόδεση νάρθηκα 42. Τροποποιημένα κάτοπτρα οδήγησης 42.01 Εξωτερικό (αριστερό ή δεξί) πλαϊνό κάτοπτρο 42.02 Εξωτερικό κάτοπτρο στο φτερό του αμαξώματος 42.03 Πρόσθετο εσωτερικό κάτοπτρο για την παρακολούθηση της κυκλοφορίας 42.04 Πανοραμικό εσωτερικό κάτοπτρο 42.05 Κάτοπτρο νεκρού σημείου 42.06 Ηλεκτρικά εξωτερικά κάτοπτρα 43. Τροποποιημένο κάθισμα οδηγού 43.01 Κάθισμα οδηγού σε ύψος που επιτρέπει καλή ορατότητα και σε σωστή απόσταση από το τιμόνι και το ποδόπληκτρο 43.02 Κάθισμα οδηγού προσαρμοσμένο στη σωματική διαμόρφωση του οδηγού 43.03 Κάθισμα οδηγού με πλάγιο υποστήριγμα για περισσότερη ευστάθεια 43.04 Κάθισμα οδηγού με βραχίονες 43.05 Επιμήκυνση της μετατόπισης του καθίσματος του οδηγού κατά μήκος 43.06 Προσαρμογή της ζώνης ασφαλείας 43.07 Ζώνη ασφαλείας τύπου σαγής (4 σημείων) 44. Τροποποιήσεις μοτοσικλετών (υποχρεωτική η χρήση υποκωδικού) 44.01 Με μία πέδη μόνο 44.02 (Προσαρμοσμένη) χειροκίνητη πέδη (εμπρόσθιος τροχός) 44.03 (Προσαρμοσμένη) ποδοκίνητη πέδη (πίσω τροχός) 44.04 (Προσαρμοσμένος) χειρισμός επιταχυντή 44.05 (Προσαρμοσμένη) χειροκίνητη μετάδοση της κίνησης και χειροκίνητος συμπλέκτης 44.06 (Προσαρμοσμένα) κάτοπτρα οδήγησης 44.07 (Προσαρμοσμένα) χειριστήρια (δείκτες διεύθυνσης, λυχνία πέδησης,…) 44.08 Ύψος καθίσματος που επιτρέπει στον οδηγό, στη στάση καθημένου, να έχει ταυτόχρονα και τα δύο πόδια επί του οδοστρώματος 45. Μοτοσικλέτα με κάνιστρο (side-car) μόνο 50. Ισχύει για ειδικό όχημα/αριθμό πλαισίου (αναγνωριστικός αριθμός οχήματος, VIN) 51. Ισχύει για ειδικό όχημα/πινακίδα κυκλοφορίας (αριθμός ταξινόμησης του οχήματος, VRN) ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΘΕΜΑΤΑ 70. Αλλαγή της αδείας αριθ.… που εκδόθηκε από… (διακριτικό σήμα ΕΕ/ΟΗΕ για τρίτη χώρα π.χ.: 70.0123456789.NL) 71. Αντίγραφο της αδείας αριθ.… (Διακριτικό σήμα ΕΕ/ΟΗΕ για τρίτη χώρα π.χ.: 71.987654321.HR) 72. Περιορισμός στην κατηγορία οχημάτων Α μέγιστου κυλινδρισμού 125cc και μέγιστης παραγωγής ισχύος 11kW (Α1) 73. Ισχύει για την κατηγορία οχημάτων Β μηχανοκίνητου τρίκυκλου ή τετράκυκλου τύπου (Β1) 74. Ισχύει για την κατηγορία οχημάτων Γ η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων δεν υπερβαίνει τα 7 500 kg (Γ1) 75. Ισχύει για την κατηγορία οχημάτων Δ έως 16 θέσεων καθημένων, χωρίς το κάθισμα του οδηγού (Δ1) (Μετά τη σελ. 220,8568) Σελ. 220,8569 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 76. Ισχύει για την κατηγορία οχημάτων Γ, μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων δεν υπερβαίνει τα 7 500 kg (Γ1), τα οποία συναρμόζονται με ρυμουλκούμενο μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας άνω των 750 kg, υπό τον όρο ότι η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του σχηματιζόμενου συρμού του οχήματος δεν υπερβαίνει τα 12 000 kg, και ότι η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του ρυμουλκούμενου δεν υπερβαίνει τη μάζα του έλκοντος οχήματος άνευ φορτίου (Γ1+Ε) 77. Ισχύει για την κατηγορία οχημάτων Δ έως 16 θέσεων επιβατών, εκτός της θέσης του οδηγού (Δ1), τα οποία συναρμόζονται με ρυμουλκούμενο μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας άνω των 750 kg υπό τον όρο α) ότι η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του σχηματιζόμενου συρμού του οχήματος δεν υπερβαίνει τα 12 000 kg και ότι η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του ρυμουλκούμενου δεν υπερβαίνει τη μάζα του έλκοντος οχήματος άνευ φορτίου και β) το ρυμουλκούμενο δεν χρησιμοποιείται για τη μεταφορά επιβατών (Δ1+Ε) 78. Ισχύει μόνο για οχήματα χωρίς ποδωστήριο συμπλέκτη (ή μοχλό για τις κατηγορίες Α ή Α1) 79. (…) Ισχύει για τα οχήματα που είναι σύμφωνα με τις προδιαγραφές εντός αγκύλης, στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 10 παράγραφος 1 της οδηγίας 91/439/ΕΟΚ. Όταν, άδεια οδήγησης κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των Κρατών Νορβηγίας, Ισλανδίας, Λιχτενστάιν φέρει δίπλα σε κάποια κατηγορία ή υποκατηγορία τον κωδικό αυτό, σημαίνει ότι, η κατηγορία ή υποκατηγορία αυτή δεν ισχύει για όλα τα οχήματα της κατηγορίας ή υποκατηγορίας αυτής, αλλά μόνο γι΄ αυτά που είναι μέσα στην αγκύλη.  Κατά τη μετατροπή της άδειας αυτής σε ελληνική η συγκεκριμένη κατηγορία ή υποκατηγορία χορηγείται μαζί με τον κωδικό αριθμό 79 και τις ενδείξεις μέσα στην αγκύλη. 90.01: προς τα αριστερά 90.02: προς τα δεξιά 90.03: αριστερά 90.04: δεξιά 90.05: χέρι 90.06: πόδι 90.07: χρησιμοποιήσιμο 95. Οδηγός, κάτοχος ΠΕΙ, ο οποίος ανταποκρίνεται στην υποχρέωση επαγγελματικής ικανότητας μέχρι την ......... [π.χ. 95.01.01.2012] Οι κωδικοί αριθμοί από 100 και άνω είναι εθνικοί κωδικοί, τίθενται στις άδειες οδήγησης που χορηγούν ή μετατρέπουν οι ελληνικές υπηρεσίες και ισχύουν μόνο επί ελληνικού εδάφους. Οι εθνικοί κωδικοί αριθμοί είναι οι εξής: Σελ. 220,8570 Τεύχος -Σελ.  103. Ο κάτοχος της άδειας είναι μονόφθαλμος 105. Ο κάτοχος της άδειας είναι κωφάλαλος 106. Υπάρχει περιορισμός στην επέκταση της άδειας σε κατηγορίες της ΟΜΑΔΑΣ 2 για ιατρικούς λόγους. 107. Υπάρχει χρονικός περιορισμός στη διοικητική ισχύ των κατηγοριών της άδειας, για ιατρικούς λόγους. 110. Η άδεια προέρχεται από μετατροπή άδειας, η οποία χορηγήθηκε από Στρατιωτική Υπηρεσία ή Υπηρεσία των Σωμάτων Ασφαλείας. 113. Η κατηγορία Β ισχύει και για οδήγηση ΕΔΧ αυτοκινήτου. 114. Δεν επιτρέπεται η οδήγηση λεωφορείων (κατηγορίες Δ1, Δ1+E, Δ, Δ+E) σε ακτίνα μεγαλύτερη των 50 Km από την έδρα του οχήματος. Ο κωδικός αυτός καταργείται από την έναρξη εφαρμογής των διατάξεων της οδηγίας 2003/59/ΕΚ, άρθρο 15, παρ. 1, περίπτωση β΄. 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Εφόσον, όμως, έχει τεθεί σε άδεια οδήγησης των παραπάνω κατηγοριών, οι οποίες χορηγήθηκαν πριν από την παραπάνω ημερομηνία, μεταφέρεται σε κάθε έντυπο άδειας, το οποίο εκδίδεται σε αντικατάσταση του παλαιού εντύπου, για οποιονδήποτε λόγο, μέχρις ότου, ο κάτοχος της άδειας αποκτήσει την προϋπηρεσία των 12 μηνών οδήγησης, οπότε και διαγράφεται ο συγκεκριμένος κωδικός. 116. Η άδεια χορηγείται με περιορισμό του αριθμού των κατηγοριών προηγούμενης άδειας. 120. Απαγορεύεται η άσκηση οποιασδήποτε επαγγελματικής δραστηριότητας, η οποία προϋποθέτει την κατοχή άδειας οδήγησης των κατηγοριών Γ, Δ, Γ+E και Δ+E.  171. Πρώτο αντίγραφο της άδειας λόγω απώλειας (με οποιονδήποτε τρόπο). 271. Δεύτερο αντίγραφο της άδειας λόγω απώλειας (με οποιονδήποτε τρόπο). 371. Τρίτο αντίγραφο της άδειας λόγω απώλειας (με οποιονδήποτε τρόπο) κ.ο.κ.. Οι παραπάνω κοινοτικοί και εθνικοί κωδικοί τίθενται σε εφαρμογή από τις 30/9/2008. Όταν ένας κωδικός ισχύει για όλες τις κατηγορίες ή υποκατηγορίες, για τις οποίες εκδίδεται η άδεια, εκτυπώνεται στην τελευταία γραμμή της σελίδας 2 (κάτω από τις στήλες 9, 10 και 11) 13. χώρος για την ενδεχόμενη αναγραφή των στοιχείων που απαιτούνται για τη διαχείριση της άδειας, στο πλαίσιο της εφαρμογής της παραγράφου 4, στοιχείο α, του παρόντος Παραρτήματος. 14. χώρος για την ενδεχόμενη αναγραφή των στοιχείων που απαιτούνται για τη διαχείρισή της ή αφορούν την οδική ασφάλεια (προαιρετικά). Στην περίπτωση που το στοιχείο εμπίπτει σε στήλη καθοριζόμενη στο παρόν Παράρτημα, πρέπει να προηγείται της αναγραφής του ο αριθμός της αντίστοιχης στήλης. Στο χώρο αυτό μπορεί επίσης να αναγράφεται, με τη γραπτή συγκατάθεση του κατόχου, στοιχείο μη συνδεόμενο με τη διαχείριση της άδειας οδήγησης ή με την οδική ασφάλεια η προσθήκη του εν λόγω στοιχείου δεν επηρεάζει τη χρήση του υποδείγματος ως άδειας οδήγησης, β) επεξήγηση των αριθμημένων γραμμών οι οποίες εμφανίζονται στις σελίδες 1 και 2 της άδειας [τουλάχιστον των γραμμών 1, 2, 3, 4α, 4β, 4γ, 5, 10, 11 και 12]. 4. Ειδικές διατάξεις  α) Όταν ο κάτοχος άδειας οδήγησης, την οποία έχει εκδώσει κράτος μέλος της Ε.Ε., η Νορβηγία, η Ισλανδία ή το Λιχτενστάιν, σύμφωνα με το παρόν Παράρτημα, αποκτά κανονική διαμονή στην Ελλάδα, δύναται να αναγράφονται στην άδεια οδήγησης τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη διαχείρισή της, υπό την επιφύλαξη ότι αναγράφονται επίσης τα στοιχεία αυτά στις άδειες που εκδίδονται στην Ελλάδα και ότι υπάρχει, ο απαιτούμενος, για το σκοπό αυτό, χώρος. β) Μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή, μπορούν να προστίθενται χρώματα ή σημάνσεις, όπως ραβδωτοί κωδικοί και εθνικά σύμβολα, υπό την επιφύλαξη των λοιπών διατάξεων του παρόντος Παραρτήματος.  Στα πλαίσια της αμοιβαίας αναγνώρισης των αδειών, οι ραβδωτοί κωδικοί δεν μπορούν να περιέχουν άλλες πληροφορίες εκτός από αυτές που περιλαμβάνονται ήδη κατά αναγνώσιμο τρόπο στην άδεια οδήγησης ή είναι απαραίτητες για τη διαδικασία έκδοσης της άδειας». (Ακολουθεί Υπόδειγμα Άδειας Οδήγησης) Το Παράρτημα Ι, όπως είχε τροποποιηθεί και συμπληρωθεί από τις παρ.1 και 4 του άρθρ.3 του Π.Δ.181/5-19 Ιουν.1998 (ΦΕΚ Α΄133), κατωτ.αριθ.148, από την παρ.1 της με αριθ.οικ.75629/8895/3-17 Δεκ.2001 (ΦΕΚ Β΄1674), απόφ. Υπ. Εθν. Οικονομίας και Οικονομικών-Μεταφ. και Επικοινωνιών, κατωτ.αριθ.157, από το άρθρ.2 της με αριθ.47919/5195/6-26 Αυγ.2003 (ΦΕΚ Β΄1205), απόφ. Υπ. Οικονομίας και Οικονομικών-Μεταφ. και Επικοινωνιών, κατωτ.αριθ.164 και από το άρθρ.2 του Π.Δ.38/14-21 Απρ.2008 (ΦΕΚ Α΄68), αντικαταστάθηκε και πάλι ως άνω από το άρθρ.1 της με αριθ.οικ.43206/6028/29 Ιουλ.-4 Αυγ.2008 (ΦΕΚ Β΄1541), απόφ. Υπ. Οικονομίας και Οικονομικών-Μεταφ. και Επικοινωνιών, κατωτ.αριθ.175, με έναρξη ισχύος της αντικατάστασης από 19-1-2009.  Για την καταβολή του ποσού των τριάντα (30) ευρώ για κάθε εκτύπωση του εντύπου της άδειας οδήγησης, σύμφωνα με το ανωτέρω Υπόδειγμα, βλ. άρθρ.2 της με αριθ.οικ.43206/6028/2008 (ΦΕΚ Β 1541) απόφασης, κατωτ. αριθ.175.  (Μετά τη σελ. 220,8570) Σελ. 220,8571 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ Ι. ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ  ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ Προκειμένου να διαπιστωθεί ότι οι υποψήφιοι για χορήγηση άδειας οδήγησης διαθέτουν τις αναγκαίες γνώσεις και προσόντα και επιδεικνύουν την απαιτούμενη συμπεριφορά στην οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος, υπόκεινται σε εξετάσεις. Οι εξετάσεις προς το σκοπό αυτό συνίστανται σε: – θεωρητική εξέταση, και στη συνέχεια, – εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς. Οι όροι υπό τους οποίους διεξάγονται οι εξετάσεις αυτές καθορίζονται κατωτέρω. Οι λεπτομέρειες διενέργειας των θεωρητικών εξετάσεων και των εξετάσεων προσόντων και συμπεριφοράς καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. A. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ 1. Μορφή Η μορφή εξέτασης που επιλέγεται εξασφαλίζει ότι ο υποψήφιος έχει τις απαιτούμενες γνώσεις των θεμάτων που αναφέρονται στα σημεία 2, 3 και 4.  Κάθε υποψήφιος οδηγός μίας κατηγορίας οχήματος, ο οποίος έχει επιτύχει στη θεωρητική εξέταση για άδεια διαφορετικής κατηγορίας, μπορεί να απαλλαγεί από τις κοινές διατάξεις που προβλέπονται στα σημεία 2, 3 και 4. 2. Περιεχόμενο της θεωρητικής εξέτασης για όλες τις κατηγορίες οχημάτων 2.1. Τίθενται ερωτήσεις για καθένα από τα σημεία που αναφέρονται στη συνέχεια, το περιεχόμενο και η μορφή των οποίων ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών: 2.1.1. νομικές διατάξεις οδικής κυκλοφορίας: – ιδίως όσον αφορά τα οδικά σήματα, τη σήμανση και τη σηματοδότηση, την προτεραιότητα κυκλοφορίας και τα όρια ταχύτητας. 2.1.2. οδηγός: – βαθμός ετοιμότητας και στάση απέναντι στους άλλους χρήστες της οδού, – αντίληψη, κρίση και λήψη απόφασης, ειδικότερα χρόνος αντίδρασης, καθώς και μεταβολές στην συμπεριφορά οδήγησης εξαιτίας της επίδρασης οινοπνευματωδών, ναρκωτικών και ιατρικών προϊόντων, διανοητική κατάσταση και κόπωση. Σελ. 220,8572 Τεύχος -Σελ.  2.1.3. οδός: – οι πλέον σημαντικές αρχές για την τήρηση ασφαλούς απόστασης μεταξύ των οχημάτων, των αποστάσεων πέδησης και το κράτημα επί της οδού υπό ποικίλες καιρικές και οδικές συνθήκες, – παράγοντες κινδύνου κατά την οδήγηση σχετιζόμενη με ποικίλες οδικές συνθήκες, ιδίως όπως αυτές μεταβάλλονται αναλόγως των καιρικών συνθηκών και του χρόνου εντός της ημέρας ή της νύκτας, – χαρακτηριστικά των διαφόρων τύπων οδών και σχετικές απαιτήσεις σύμφωνα με τον νόμο – ασφαλής οδήγηση μέσα σε οδικές σήραγγες. Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου τίθενται σε εφαρμογή στις 30.9.2008. 2.1.4. άλλοι χρήστες οδού: – ειδικοί παράγοντες κινδύνου σχετιζόμενοι με την έλλειψη πείρας των άλλων χρηστών της οδού και των πλέον ευάλωτων κατηγοριών χρηστών, όπως είναι τα παιδιά, οι πεζοί, οι ποδηλάτες και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, – ενδεχόμενοι κίνδυνοι στην κίνηση και την οδήγηση διαφόρων τύπων οχημάτων και κίνδυνοι εξαιτίας των διαφορετικών πεδίων ορατότητας των οδηγών τους. 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 2.1.5. γενικοί κανόνες και ρυθμίσεις και άλλα θέματα: – κανόνες σχετικά με τα διοικητικά έγγραφα που απαιτούνται για τη χρήση οχημάτων, – γενικοί κανόνες που προδιαγράφουν πώς πρέπει να συμπεριφερθεί ο οδηγός σε περίπτωση ατυχήματος (τοποθέτηση προειδοποιητικών διατάξεων και ενεργοποίηση του συναγερμού) και τα μέτρα που μπορεί να λάβει για να συνδράμει, εφόσον χρειάζεται, τα θύματα τροχαίου ατυχήματος, – παράγοντες ασφάλειας σχετικοί με το όχημα, το φορτίο και τα μεταφερόμενα άτομα. 2.1.6. αναγκαίες προφυλάξεις κατά την αποβίβαση από το όχημα. 2.1.7. μηχανολογικές πτυχές που αφορούν την οδική ασφάλεια οι υποψήφιοι οδηγοί πρέπει να είναι ικανοί να ανιχνεύουν βλάβες, ιδίως στο σύστημα διεύθυνσης, ανάρτησης και πέδησης, τα ελαστικά, τους δείκτες φώτων και στο σύστημα διεύθυνσης, τους ανακλαστήρες, τα κάτοπτρα, τους εκτοξευτήρες ύδατος και τους υαλοκαθαριστήρες, το σύστημα εξάτμισης, τις ζώνες ασφαλείας και το ηχητικό όργανο. 2.1.8. εξοπλισμός ασφαλείας του οχήματος και ιδίως χρήση των ζωνών ασφαλείας, των προσκέφαλων και του εξοπλισμού ασφαλείας των παιδιών. 2.1.9. κανόνες που αφορούν τη χρήση του οχήματος ως προς το περιβάλλον (κατάλληλη χρήση των ηχητικών οργάνων, μετριοπαθής κατανάλωση καυσίμων, περιορισμός των ρυπογόνων εκπομπών, κ.λπ.). 3. Ειδικές διατάξεις σχετικά με την κατηγορία Α  3.1. Υποχρεωτικός έλεγχος γενικών γνώσεων σε ότι αφορά: 3.1.1. τη χρήση προστατευτικών εφοδίων όπως είναι τα γάντια, οι μπότες, ο ρουχισμός και το κράνος. 3.1.2. ορατότητα των μοτοσικλετιστών για τους άλλους χρήστες των οδών. 3.1.3. παράγοντες κινδύνου σχετιζόμενοι με τις διάφορες οδικές συνθήκες, όπως αυτές ορίζονται ανωτέρω, με ιδιαίτερη προσοχή στα ολισθηρά τμήματα, όπως οι εσχάρες ομβρίων, η οδική σήμανση όπως οι διαγραμμίσεις και τα τόξα, οι τροχιές τραμ. 3.1.4. μηχανολογικές πτυχές που αφορούν την οδική ασφάλεια, όπως ορίζεται ανωτέρω, με ιδιαίτερη προσοχή στο διακόπτη στάσης εκτάκτου ανάγκης, τη στάθμη λαδιού και τον ιμάντα. 4. Ειδικές διατάξεις για τις κατηγορίες Γ, Γ+Ε, Δ, Δ+Ε 4.1. Υποχρεωτικός έλεγχος γενικών γνώσεων σχετικά με: 4.1.1. τους κανόνες των ωρών οδήγησης και του χρόνου ανάπαυσης, όπως ορίζονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) υπ’ αριθμ. 3820/1985 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1085, για την εναρμόνιση ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον τομέα των οδικών μεταφορών χρήση της συσκευής ελέγχου όπως ορίζεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) υπ’ αριθμ. 3821/1985 του Συμβουλίου, της 20.12.1985, σχετικά με τη συσκευή ελέγχου στον τομέα των οδικών μεταφορών, όπως ισχύουν. 4.1.2. κανόνες σχετικά με το είδος της αντίστοιχης μεταφοράς: εμπορευμάτων ή επιβατών. 4.1.3. έγγραφα οχήματος και μεταφοράς που απαιτούνται για τις εθνικές και διεθνείς μεταφορές εμπορευμάτων και επιβατών. 4.1.4. τρόπος συμπεριφοράς σε περίπτωση ατυχήματος, γνώση των μέτρων που πρέπει να ληφθούν μετά από ατύχημα ή παρεμφερές συμβάν, όπου συμπεριλαμβάνονται τα μέτρα έκτακτης ανάγκης όπως η εκκένωση επιβατών και οι βασικές γνώσεις παροχής πρώτων βοηθειών. 4.1.5. προφυλάξεις κατά την αφαίρεση και αντικατάσταση τροχών. 4.1.6. κανόνες για τα βάρη και τις διαστάσεις των οχημάτων κανόνες για τις διατάξεις περιορισμού της ταχύτητας. 4.1.7. παρεμπόδιση του πεδίου ορατότητας εξαιτίας των χαρακτηριστικών των οχημάτων. 4.1.8. ανάγνωση οδικού χάρτη, οδικού σχεδίου, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των ηλεκτρονικών συστημάτων πλοήγησης (προαιρετικά). 4.1.9. παράγοντες ασφαλείας σχετιζόμενοι με τη φόρτωση του οχήματος: έλεγχος του φορτίου (στοιβασία και πρόσδεση), δυσχέρειες αναλόγως των διαφόρων ειδών φορτίου (π.χ. υγρά, αναρτημένα φορτία,…), φόρτωση και εκφόρτωση εμπορευμάτων και χρήση του εξοπλισμού φόρτωσης (κατηγορίες Γ, Γ+Ε μόνο). 4.1.10. ευθύνη του οδηγού όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών, άνεση και ασφάλεια επιβατών, μεταφορά παιδιών αναγκαίοι έλεγχοι πριν την εκκίνηση, όλα τα είδη λεωφορείων πρέπει να αποτελούν μέρος της θεωρητικής εξέτασης (λεωφορεία δημοσίας χρήσεως και πούλμαν, λεωφορεία ειδικών διαστάσεων, κλπ) (κατηγορίες Δ, Δ+Ε μόνο). 4.2. Υποχρεωτικός έλεγχος γενικών γνώσεων στις ακόλουθες πρόσθετες διατάξεις σχετικά με τις κατηγορίες Γ, Γ+Ε, Δ, και Δ+Ε: 4.2.1. βασικές αρχές κατασκευής και λειτουργίας: κινητήρων εσωτερικής καύσης, υγρών (π.χ. λάδι κινητήρα, ψυκτικό υγρό, υγρό υαλοκαθαριστήρα), του συστήματος καυσίμων, του ηλεκτρικού συστήματος, του συστήματος ανάφλεξης, του συστήματος μετάδοσης της κίνησης (συμπλέκτης, κιβώτιο ταχυτήτων, κ.λπ.). (Μετά τη σελ. 220,8572) Σελ. 220,8573 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 4.2.2. λίπανση και αντιψυκτική προστασία. 4.2.3. βασικές αρχές κατασκευής, τοποθέτησης, ορθής χρήσης και φροντίδας ελαστικών. 4.2.4. βασικές αρχές σχετικά με τα είδη, τη λειτουργία, τα κύρια μέρη, τη σύνδεση, τη χρήση και καθημερινή συντήρηση των εξαρτημάτων πέδησης και των χειριστηρίων ταχύτητας. 4.2.5. βασικές αρχές σχετικά με τα είδη, τη λειτουργία, τα κύρια μέρη, τη σύνδεση, τη χρήση και καθημερινή συντήρηση των συστημάτων ζεύξης (μόνο για τις κατηγορίες Γ+Ε, Δ+Ε). 4.2.6. μέθοδοι εντοπισμού των αιτιών μηχανικών βλαβών. 4.2.7. προληπτική συντήρηση οχημάτων και αναγκαίες μικροεπισκευές. 4.2.8. ευθύνη του οδηγού όσον αφορά την παραλαβή, μεταφορά και παράδοση εμπορευμάτων σύμφωνα με τους συμπεφωνημένους όρους (μόνο για τις κατηγορίες Γ, Γ+Ε). Με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών εγκρίνονται τα βιβλία των ερωτηματολογίων, τα οποία περιέχουν την καθοριζόμενη, στο Παράρτημα αυτό, εξεταστέα ύλη. B. ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ 5. Το όχημα και ο εξοπλισμός του 5.1. Η οδήγηση οχήματος με χειροκίνητη μετάδοση της κίνησης υπόκειται στην επιτυχή εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς σε όχημα με χειροκίνητη μετάδοση της κίνησης. Εφόσον ο υποψήφιος υποβάλλεται σε εξέταση δεξιοτήτων και συμπεριφοράς σε όχημα χωρίς ποδωστήριο συμπλέκτη (ή μοχλό για τις κατηγορίες Α και Α1), το γεγονός αυτό καταγράφεται σε κάθε άδεια που θα εκδοθεί με βάση την εν λόγω εξέταση. Οι άδειες που φέρουν τη σχετική μνεία χρησιμοποιούνται μόνο για την οδήγηση οχημάτων χωρίς ποδωστήριο συμπλέκτη (ή μοχλό για τις κατηγορίες Α και Α1). «Όχημα με αυτόματη μετάδοση της κίνησης» νοείται το όχημα το οποίο δεν έχει ποδωστήριο συμπλέκτη (ή μοχλό για τις κατηγορίες Α και Α1). Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου τίθενται σε εφαρμογή στις 30.9.2008. 5.2. Τα οχήματα που χρησιμοποιούνται στις εξετάσεις προσόντων και συμπεριφοράς (εκπαιδευτικά οχήματα) είναι σύμφωνα με τα ελάχιστα κριτήρια που καθορίζονται κατωτέρω. Κατηγορία Α: - προοδευτική πρόσβαση: μοτοσικλέτα χωρίς κάνιστρο κυβισμού άνω των 120 cm3, ικανή να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 100 km/h, Σελ. 220,8574 Τεύχος -Σελ.  - απευθείας πρόσβαση: μοτοσικλέτα χωρίς κάνιστρο με κινητήρα ισχύος τουλάχιστον 35 kW. Τα παραπάνω οχήματα πρέπει να φέρουν δύο καθρέπτες, διπλό σταντ, καθώς και πινακίδα, στερεωμένη στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας κατακόρυφα, πάνω ή κάτω από την πινακίδα του αριθμού κυκλοφορίας, με το διεθνές διακριτικό σήμα «L», χρώματος ερυθρού. Οι προδιαγραφές της υπόψη πινακίδας, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. Κατηγορία Β: Τετράτροχο όχημα της κατηγορίας Β ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 100 χλμ/ώρα, το οποίο επί πλέον: - έχει τέσσερις (4) πόρτες, - φέρει δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά επιταχυντήρα, - φέρει ενδεικτική λυχνία τοποθετημένη σε εμφανές σημείο, που θα ανάβει στην περίπτωση χρησιμοποίησης από το συνοδηγό εκπαιδευτή, του φρένου, του συμπλέκτη ή του επιταχυντήρα ή ανάλογο ηχητικό σύστημα, 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων - έχει τέσσερις (4) καθρέπτες, τοποθετημένους δύο εξωτερικά (ένας δεξιά και ένας αριστερά) και δύο εσωτερικά (ένας για τον υποψήφιο οδηγό και ένας για τον εκπαιδευτή συνοδηγό), - φέρει ζώνες ασφάλειας στα μπροστινά και πίσω καθίσματα,  - φέρει σύστημα κλιματισμού (θέρμανση - ψύξη). - φέρει μία πινακίδα τοποθετημένη στην οροφή του αμαξώματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα «L», χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό άδειας της σχολής οδηγών. Οι προδιαγραφές της υπόψη πινακίδας καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. Κατηγορία Β+Ε: Συνδυασμός αποτελούμενος από όχημα δοκιμασίας της κατηγορίας Β και ρυμουλκούμενο μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας τουλάχιστον 1.000 χλγ, ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 100 χλμ/ώρα, το οποίο δεν εντάσσεται στην κατηγορία Β το διαμέρισμα φορτίου του ρυμουλκούμενου συνίσταται σε κλειστό αμάξωμα (δηλαδή κλειστό και από πάνω), το οποίο έχει τουλάχιστον το πλάτος και το ύψος του μηχανοκίνητου οχήματος το κλειστό αμάξωμα μπορεί επίσης να είναι ελαφρώς στενότερο από το μηχανοκίνητο όχημα αρκεί η θέα προς τα όπισθεν να είναι δυνατή μόνο με τη χρήση των εξωτερικών κατόπτρων οδήγησης του μηχανοκίνητου οδήγησης το ρυμουλκούμενο κατά την εξέταση έχει συνολική πραγματική μάζα, τουλάχιστον 800 χλγ.  Επιπλέον, το όχημα φέρει μία πινακίδα, ειδικών προδιαγραφών, τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου οχήματος με το διεθνές διακριτικό σήμα «L» χρώματος ερυθρού μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής. Οι προδιαγραφές της υπόψη πινακίδας καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. Εφόσον δεν υφίστανται εκπαιδευτικά οχήματα της κατηγορίας Β+Ε, η εκπαίδευση και εξέταση μπορεί να γίνει και με όχημα (συνδυασμό οχημάτων) του υποψηφίου, θεωρούμενο για τη συγκεκριμένη περίπτωση ως εκπαιδευτικό. Για την πλήρωση των προδιαγραφών της κατηγορίας Β+Ε για το συγκεκριμένο συνδυασμό οχημάτων, εκδίδεται βεβαίωση της αρμόδιας για την ταξινόμηση Υπηρεσίας Μεταφορών & Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Κατά την εξέταση παρίσταται υποχρεωτικά εκπαιδευτής και το όχημα τόσο κατά την εκπαίδευση, όσο και κατά την εξέταση φέρει πινακίδα τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου οχήματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα «L», χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό άδειας της σχολής οδηγών. Κατηγορία Γ: Όχημα της κατηγορίας Γ μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας τουλάχιστον 12.000 χλγ, μήκους τουλάχιστον 8 μ, πλάτους τουλάχιστον 2,40 μ και ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 χλμ/ώρα εξοπλισμένο με σύστημα αντιεμπλοκής των τροχών, με κιβώτιο ταχυτήτων που έχει τουλάχιστον 8 εμπρόσθιες ταχύτητες (8 σχέσεις μετάδοσης της κίνησης) και με συσκευή ελέγχου όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) υπ’ αριθμ. 3821/1985.  Επιπλέον, για το όχημα αυτό απαιτείται: - να έχει θάλαμο οδήγησης τριών (3) τουλάχιστον, θέσεων, συμπεριλαμβανομένης της θέσης του οδηγού, - να φέρει δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά επιταχυντήρα, - το διαμέρισμα φορτίου να συνίσταται σε κλειστό αμάξωμα, το οποίο έχει τουλάχιστον το πλάτος και το ύψος του θαλάμου. Η απαίτηση αυτή καλύπτεται και με την τοποθέτηση τέντας, - να φέρει πινακίδα τοποθετημένη στο πίσω μέρος του αμαξώματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα «L» χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής οδηγών. Οι προδιαγραφές της υπόψη πινακίδας καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. - σε περίπτωση που ο θάλαμος οδήγησης είναι διπλός (μέχρι πέντε θέσεων, συμπεριλαμβανομένης της θέσης του οδηγού), τότε το όχημα φέρει ενδεικτική λυχνία τοποθετημένη σε εμφανές σημείο, το οποίο ανάβει στην περίπτωση χρησιμοποίησης από το συνοδηγό εκπαιδευτή, του φρένου, του συμπλέκτη ή του επιταχυντήρα ή ανάλογο ηχητικό σύστημα, - κατά την πρακτική εξέταση να έχει συνολική πραγματική μάζα, τουλάχιστον 10.000 χλγ. Κατηγορία Γ+Ε: Είτε αρθρωτό όχημα, είτε συνδυασμός οχήματος δοκιμασίας στην κατηγορία Γ και ρυμουλκούμενου τουλάχιστον 7,5 μ μήκους τόσο το αρθρωτό όχημα όσο και ο συνδυασμός έχουν μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα τουλάχιστον 20.000 χλγ, μήκος τουλάχιστον 14 μ και πλάτος τουλάχιστον 2,40 μ, είναι δε ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 χλμ/ώρα και είναι εξοπλισμένο με σύστημα αντιεμπλοκής των τροχών, με κιβώτιο ταχυτήτων με 8 τουλάχιστον εμπρόσθιες ταχύτητες (8 σχέσεις μετάδοσης της κίνησης)και με συσκευή ελέγχου όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) υπ’ αριθμ. 3821/1985.  (Μετά τη σελ. 220,8574) Σελ. 220,8575 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 Επιπλέον, για το όχημα αυτό απαιτείται: - να έχει θάλαμο οδήγησης τριών (3) τουλάχιστον θέσεων, συμπεριλαμβανομένης της θέσης του οδηγού, - να φέρει δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά επιταχυντήρα, - το διαμέρισμα φορτίου να συνίσταται σε κλειστό αμάξωμα, το οποίο έχει τουλάχιστον το πλάτος και το ύψος του θαλάμου. Η απαίτηση αυτή καλύπτεται και με την τοποθέτηση τέντας, - να φέρει πινακίδα τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου οχήματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα «L» χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής οδηγών. Οι προδιαγραφές της υπόψη πινακίδας καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. - σε περίπτωση που ο θάλαμος οδήγησης είναι διπλός (μέχρι πέντε θέσεων, συμπεριλαμβανομένης της θέσης του οδηγού), τότε το όχημα φέρει ενδεικτική λυχνία τοποθετημένη σε εμφανές σημείο, η οποία ανάβει στην περίπτωση χρησιμοποίησης από το συνοδηγό εκπαιδευτή, του φρένου, του συμπλέκτη ή του επιταχυντήρα ή ανάλογο ηχητικό σύστημα, - κατά την πρακτική εξέταση να έχει συνολική πραγματική μάζα, τουλάχιστον 15.000 χλγ. Κατηγορία Δ: Όχημα της κατηγορίας Δ μήκους τουλάχιστον 10 μ, πλάτους τουλάχιστον 2,40 μ και ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 χλμ/ώρα εξοπλισμένο με σύστημα αντιεμπλοκής των τροχών και με συσκευή ελέγχου, όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3821/85. Επιπλέον, το όχημα αυτό: - φέρει δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά επιταχυντήρα, - φέρει ενδεικτική λυχνία τοποθετημένη σε εμφανές σημείο, που ανάβει στην περίπτωση χρησιμοποίησης από το συνοδηγό εκπαιδευτή, του φρένου, του συμπλέκτη ή του επιταχυντήρα ή ανάλογο ηχητικό σύστημα, - φέρει σύστημα κλιματισμού (θέρμανση - ψύξη). - φέρει μία πινακίδα τοποθετημένη στο πίσω μέρος του αμαξώματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα «L», χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό άδειας της σχολής οδηγών. Οι προδιαγραφές της υπόψη πινακίδας καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. Σελ. 220,8576 Τεύχος -Σελ.  Κατηγορία Δ+Ε: Συνδυασμός αποτελούμενος από όχημα δοκιμασίας της κατηγορίας Δ και ρυμουλκούμενο μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας τουλάχιστον 1.250 χλγ, πλάτους τουλάχιστον 2,40 μ, ικανός να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 χλμ/ώρα το διαμέρισμα φορτίου του ρυμουλκούμενου συνίσταται σε κλειστό αμάξωμα (δηλαδή κλειστό και από πάνω) το οποίο έχει τουλάχιστον 2 μ πλάτος και 2 μ ύψος το ρυμουλκούμενο κατά τη δοκιμασία έχει πραγματική συνολική μάζα, τουλάχιστον 800 kg. Επιπλέον, το όχημα αυτό φέρει πινακίδα τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου οχήματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα «L» χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής οδηγών. Οι προδιαγραφές της υπόψη πινακίδας, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Όπου στις παραπάνω προδιαγραφές εκπαιδευτικών οχημάτων αναφέρεται η ένδειξη «κλειστό αμάξωμα», εννοείται αμάξωμα κοινού φόρτου, κλεισμένο από όλες τις πλευρές, εκτός της πίσω πλευράς, η οποία μπορεί να είναι ανοικτή. Τα οχήματα δοκιμασίας για τις κατηγορίες Β+Ε, Γ, Γ+Ε, Δ, Δ+Ε, τα οποία δεν είναι σύμφωνα με τα ελάχιστα ανωτέρω κριτήρια, κυκλοφορούσαν όμως ως εκπαιδευτικά μέχρι και τις 18.7.2008, επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται μέχρι τις 30.9.2013.  Οι απαιτήσεις, σχετικά με το φορτίο που μεταφέρεται από αυτά τα οχήματα, εφαρμόζονται, το αργότερο μέχρι τις 30.9.2013. 6. Εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς για τις κατηγορίες Α  6.1. Προετοιμασία και τεχνικός έλεγχος του οχήματος σε ότι αφορά την οδική ασφάλεια Οι υποψήφιοι πρέπει να αποδεικνύουν ότι είναι ικανοί να προετοιμάζονται για να οδηγούν με ασφάλεια εκπληρώνοντας τις ακόλουθες απαιτήσεις: 6.1.1. τοποθέτηση προστατευτικών εφοδίων, όπως γάντια, μπότες, ρουχισμός και κράνος. 6.1.2. διενέργεια δειγματοληπτικού ελέγχου της κατάστασης των ελαστικών, των πεδών του συστήματος διεύθυνσης, του διακόπτη στάθμευσης έκτακτης ανάγκης (εφόσον μπορεί να χρησιμοποιηθεί), του ιμάντα, της στάθμης λαδιού, των φώτων, των ανακλαστήρων, των δεικτών κατεύθυνσης και του ηχητικού οργάνου. 6.2. Δοκιμασία ειδικών ελιγμών που αφορούν την οδική ασφάλεια: 6.2.1. εκκίνηση, ακινητοποίηση και κίνηση της μοτοσικλέτας χωρίς τη βοήθεια του κινητήρα με βάδισμα δίπλα στο όχημα. 6.2.2. στάθμευση της μοτοσικλέτας στο πόδι της. 6.2.3. πρέπει να εκτελούνται με αργή ταχύτητα τουλάχιστον δύο ελιγμοί, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και ο ελιγμός τύπου slalom με τον τρόπο αυτό πρέπει να δίνεται η δυνατότητα αξιολόγησης της ικανότητας χειρισμού του συμπλέκτη σε συνδυασμό με την πέδηση, την ισορροπία, την κατεύθυνση ορατότητας, τη θέση της μοτοσικλέτας και τη θέση των ποδιών στα υποπόδια. 6.2.4. πρέπει να εκτελούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα τουλάχιστον δύο ελιγμοί, από τους οποίους ένας με τη δεύτερη ή τρίτη ταχύτητα, τουλάχιστον 30 χλμ/ώρα και ένας με αποφυγή εμποδίου με ελάχιστη ταχύτητα 50 χλμ/ώρα με τον τρόπο αυτό πρέπει να δίνεται η δυνατότητα αξιολόγησης της θέσης του οδηγού επί της μοτοσικλέτας, της κατεύθυνσης του βλέμματος, της ισορροπίας, της τεχνικής διεύθυνσης και της τεχνικής αλλαγής των ταχυτήτων. 6.2.5. πέδηση: εκτελούνται τουλάχιστον δύο ασκήσεις πέδησης στις οποίες περιλαμβάνεται η πέδηση εκτάκτου ανάγκης με ελάχιστη ταχύτητα 50 χλμ/ώρα με τον τρόπο αυτό πρέπει να δίνεται η δυνατότητα αξιολόγησης της ικανότητας χειρισμού της εμπρόσθιας και πίσω πέδης, της κατεύθυνσης του βλέμματος και της θέσης του οδηγού επί της μοτοσικλέτας. Οι ειδικοί ελιγμοί των σημείων 6.2.3 έως 6.2.5 τίθενται σε εφαρμογή το αργότερο μέχρι τις 30.9.2008. 6.3. Συμπεριφορά κατά την κυκλοφορία Οι υποψήφιοι οφείλουν να επιτελούν όλες τις ενέργειες που ακολουθούν υπό φυσιολογικές συνθήκες κυκλοφορίας, με πλήρη ασφάλεια και λαμβάνοντας όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις: 6.3.1. εκκίνηση: από θέση στάθμευσης, μετά από στάση κατά την κυκλοφορία, κατά την έξοδο από δευτερεύοντα δρόμο. 6.3.2. οδήγηση σε ευθεία οδό συμπεριφορά απέναντι στα οχήματα του αντίθετου ρεύματος, ακόμη και σε περιορισμένο χώρο. 6.3.3. οδήγηση επί καμπύλης οδού. 6.3.4. διασταυρώσεις: προσέγγιση και διέλευση από συμβολές δρόμων και κόμβους. 6.3.5. αλλαγή διεύθυνσης: αριστερή και δεξιά στροφή, αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας. 6.3.6. προσέγγιση/έξοδος από αυτοκινητοδρόμους ή παρεμφερείς δρόμους (εφόσον υπάρχουν): είσοδος από τη λωρίδα επιτάχυνσης έξοδος από τη λωρίδα επιβράδυνσης. 6.3.7. προσπέρασμα/διέλευση: προσπέρασμα άλλων οχημάτων (εφόσον είναι δυνατόν) οδήγηση κατά μήκος εμποδίων π.χ. σταθμευμένων αυτοκινήτων άφεση προσπεράσματος από άλλα αυτοκίνητα (εφόσον επιτρέπεται). 6.3.8. ειδικά οδικά χαρακτηριστικά (εφόσον υπάρχουν): ισόπεδοι κυκλικοί κόμβοι, διέλευση ισόπεδης σιδηροδρομικής διάβασης στάσεις τραμ/λεωφορείων διαβάσεις πεζών οδήγηση σε απότομη ανωφέρεια/κατωφέρεια σήραγγες. Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου τίθενται σε εφαρμογή στις 30.9.2008. 6.3.9. αναγκαίες προφυλάξεις κατά την αποβίβαση από το όχημα. 7. Εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς για τις κατηγορίες Β και Β+Ε 7.1. Προετοιμασία και τεχνικός έλεγχος του οχήματος για την οδική ασφάλεια Οι υποψήφιοι αποδεικνύουν ότι είναι ικανοί να προετοιμάζονται για να οδηγήσουν ασφαλώς εκπληρώνοντας τις ακόλουθες απαιτήσεις: (Μετά τη σελ. 220,8576) Σελ. 220,8577 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 7.1.1. προσαρμογή του καθίσματος εφόσον χρειάζεται για την επίτευξη ορθής θέσης καθημένου. 7.1.2. προσαρμογή κατόπτρων, τοποθέτηση ζωνών ασφαλείας και προσκεφάλων, εφόσον υπάρχουν. 7.1.3. έλεγχος ορθής ασφάλισης των θυρών. 7.1.4. διενέργεια δειγματοληπτικού ελέγχου της κατάστασης των ελαστικών, του συστήματος διεύθυνσης και πέδησης, των υγρών (π.χ. λάδι κινητήρα, ψυκτικού, υγρού υαλοκαθαριστήρα), των φώτων, των ανακλαστήρων, των δεικτών διεύθυνσης και των ηχητικών οργάνων. 7.1.5. έλεγχος των παραγόντων ασφαλείας, που συνδέονται με την φόρτωση του οχήματος: αμάξωμα, ελάσματα, θύρες του διαμερίσματος φορτίου, μανδάλωση του θαλάμου, τρόπος φόρτωσης στερέωση φορτίου (κατηγορία Β+Ε μόνο). 7.1.6. έλεγχος του μηχανισμού ζεύξης και της πέδης και των ηλεκτρολογικών συνδέσεων (κατηγορία ΒΕ μόνο). 7.2. Κατηγορία Β : δοκιμασία ειδικών ελιγμών για την οδική ασφάλεια Ελέγχεται μία επιλογή από τους ελιγμούς που ακολουθούν (τουλάχιστον δύο ελιγμοί για τα τέσσερα σημεία, συμπεριλαμβανομένου ενός με οπισθοπορεία): 7.2.1. οπισθοπορεία σε ευθεία γραμμή ή οπισθοπορεία με στροφή δεξιά ή αριστερά διατηρούμενης ταυτόχρονα της ορθής λωρίδας κυκλοφορίας. 7.2.2. στροφή του οχήματος για να έλθει κατά μέτωπο προς το αντίθετο ρεύμα, με χρήση των εμπρός και όπισθεν ταχυτήτων. 7.2.3. στάθμευση του οχήματος και εγκατάλειψη του χώρου στάθμευσης (παράλληλα, πλάγια ή δεξιά, εμπρός ή όπισθεν, σε επίπεδο χώρο, σε ανωφέρεια ή κατωφέρεια). 7.2.4. κατάλληλη πέδηση μπροστά από σήμα stop η εκτέλεση, πάντως, ακινητοποίησης έκτακτης ανάγκης είναι προαιρετική. 7.3. Κατηγορία Β+Ε: δοκιμασία ειδικών ελιγμών για την οδική ασφάλεια: 7.3.1. αποσύνδεση ρυμουλκούμενου από μηχανοκίνητο όχημα και επανασύνδεσή του με αυτό ο ελιγμός αυτός αρχίζει με το όχημα παρακείμενο στο ρυμουλκούμενο (για παράδειγμα όχι στην ίδια ευθεία) έτσι, ώστε να αξιολογείται η ικανότητα του οδηγού να ευθυγραμμίζει με ασφάλεια το ρυμουλκό και το ρυμουλκούμενο, όπως και η ικανότητά του να αποσυνδέει και να επανασυνδέει το όχημα από/στο ρυμουλκούμενο. Σελ. 220,8578 Τεύχος -Σελ.  7.3.2. οπισθοπορεία σε καμπύλη, η γραμμή της οποίας ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών/ 7.3.3. Ασφαλής στάθμευση για φόρτωση/εκφόρτωση. 7.4. Συμπεριφορά στην κυκλοφορία Οι υποψήφιοι οφείλουν να επιτελέσουν όλες τις ενέργειες που ακολουθούν υπό φυσιολογικές συνθήκες κυκλοφορίας, με πλήρη ασφάλεια και λαμβάνοντας όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις: 7.4.1. εκκίνηση: από χώρο στάθμευσης, μετά από στάση στην κυκλοφορία, κατά την έξοδο από δευτερεύοντα δρόμο. 7.4.2. οδήγηση σε ευθεία οδό συμπεριφορά προς τα οχήματα του αντιθέτου ρεύματος, ακόμη και σε περιορισμένο χώρο. 7.4.3. οδήγηση σε καμπύλη. 7.4.4. διασταυρώσεις: προσέγγιση και διέλευση από συμβολές δρόμων και κόμβους. 7.4.5. αλλαγή κατεύθυνσης: στροφή αριστερά και δεξιά αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας. 7.4.6. είσοδος σε αυτοκινητόδρομο ή παρεμφερή δρόμο (εφόσον υπάρχει)/έξοδος από αυτόν: είσοδος από τη λωρίδα επιτάχυνσης έξοδος από τη λωρίδα επιβράδυνσης. 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 7.4.7. προσπέρασμα/διέλευση: προσπέρασμα άλλων οχημάτων του αυτού ρεύματος (κατά το δυνατόν) οδήγηση κατά μήκος εμποδίων π.χ. σταθμευμένα αυτοκίνητα προσπέρασμα του οδηγούμενου αυτοκινήτου από άλλα αυτοκίνητα της κυκλοφορίας (κατά περίπτωση). 7.4.8. ειδικά οδικά χαρακτηριστικά (εφόσον υπάρχουν): ισόπεδος κυκλικός κόμβος, ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις στάσεις τραμ/λεωφορείων διαβάσεις πεζών οδήγηση σε επιμήκη ανωφέρεια/κατωφέρεια σήραγγες. Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου τίθενται σε εφαρμογή στις 30.9.2008. 7.4.9. λήψη των αναγκαίων προφυλάξεων κατά την αποβίβαση από το όχημα. 8. Εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς για τις κατηγορίες Γ, Γ+Ε, Δ, Δ+Ε. 8.1. Προετοιμασία και τεχνικός έλεγχος του οχήματος για την οδική ασφάλεια. Οι υποψήφιοι οφείλουν να αποδείξουν ότι είναι ικανοί να προετοιμάζονται να οδηγούν με ασφάλεια ικανοποιώντας τις ακόλουθες απαιτήσεις: 8.1.1. προσαρμογή του καθίσματος για να επιτευχθεί η ορθή θέση καθημένου. 8.1.2. προσαρμογή κατόπτρων, τοποθέτηση ζωνών ασφαλείας. 8.1.3. εκτέλεση δειγματοληπτικών ελέγχων της κατάστασης των ελαστικών, του συστήματος διεύθυνσης και πέδησης, των φώτων, των ανακλαστήρων, των δεικτών κατεύθυνσης και του ηχητικού οργάνου. 8.1.4. έλεγχος του σερβομηχανισμού των συστημάτων πέδησης και μετάδοσης της κίνησης, προσαρμογή προσκεφάλων, εφόσον υπάρχουν έλεγχος της κατάστασης των τροχών, των κοχλίων, των λασπωτήρων, του εμπρόσθιου υαλοπίνακα, των παραθύρων και των υαλοκαθαριστήρων, των υγρών (π.χ. λάδι μηχανής ψυκτικό, υγρό υαλοκαθαριστήρων) έλεγχος και χρήση των χειριστηρίων, καθώς και της συσκευής ελέγχου όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) υπ’ αριθμ. 3821/1985. 8.1.5. έλεγχος της πίεσης του αέρα, των δεξαμενών αέρα και της ανάρτησης. 8.1.6. έλεγχος των παραγόντων ασφαλείας που συνδέονται με τη φόρτωση του οχήματος: αμάξωμα, ελάσματα, θύρες διαμερίσματος φορτίου, μηχανισμός φόρτωσης (αν υπάρχει), ασφάλιση του θαλάμου (εάν υπάρχει), τρόπος φόρτωση, στερέωση φορτίου (κατηγορίες Γ, Γ+Ε, μόνο). 8.1.7. έλεγχος του μηχανισμού ζεύξης και της πέδης και των ηλεκτρολογικών συνδέσεων (κατηγορίες Γ+Ε, Δ+Ε μόνο). 8.1.8. ικανότητα λήψης ειδικών μέτρων ασφαλείας στο αυτοκίνητο έλεγχος αμαξώματος, θυρών, εξόδων κινδύνου, εξοπλισμού πρώτων βοηθειών, πυροσβεστήρων και άλλων εξοπλισμών ασφαλείας (κατηγορίες Δ, Δ+Ε μόνο). 8.1.9. ανάγνωση οδικού χάρτη (προαιρετική). 8.2. Δοκιμασία ειδικών ελιγμών για την οδική ασφάλεια: 8.2.1. αποσύνδεση ρυμουλκούμενου ή ημιρυμουλκούμενου από μηχανοκίνητο όχημα και επανασύνδεσή του με αυτό ο ελιγμός πρέπει να αρχίζει με το όχημα παρακείμενο στο ρυμουλκούμενό του (για παράδειγμα όχι στην ίδια ευθεία) έτσι ώστε να αξιολογείται η ικανότητα του οδηγού να ευθυγραμμίζει με ασφάλεια το ρυμουλκό και το ρυμουλκούμενο, όπως και ικανότητά του να αποσυνδέει και να επανασυνδέει το όχημα από/στο ρυμουλκούμενο (κατηγορίες Γ+Ε, Δ+Ε μόνο). 8.2.2. οπισθοπορεία σε καμπύλη, η γραμμή της οποίας ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. 8.2.3. ασφαλής στάθμευση για φόρτωση/εκφόρτωση σε κεκλιμένο επίπεδο/εξέδρα ή παρόμοια εγκατάσταση (κατηγορίες Γ, Γ+Ε μόνο). 8.2.4. στάθμευση για την ασφαλή επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών λεωφορείου (κατηγορίες Δ, Δ+Ε μόνο). 8.3. Συμπεριφορά κατά την κυκλοφορία Οι υποψήφιοι οφείλουν να επιτελούν τις ακόλουθες ενέργειες υπό φυσιολογικές συνθήκες κυκλοφορίας, με πλήρη ασφάλεια και λαμβάνοντας όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις: 8.3.1. εκκίνηση: από χώρο στάθμευσης, μετά από στάση κατά την κυκλοφορία κατά την έξοδο από δευτερεύοντα δρόμο. 8.3.2. συμπεριφορά προς τα οχήματα του αντιθέτου ρεύματος, ακόμη και σε περιορισμένο χώρο. 8.3.3. οδήγηση σε καμπύλη. 8.3.4. διασταυρώσεις: προσέγγιση και διέλευση από συμβολές δρόμων και κόμβους. 8.3.5. αλλαγή κατεύθυνσης: αριστερή και δεξιά στροφή? αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας? 8.3.6. είσοδος/έξοδος από αυτοκινητόδρομο ή παρεμφερή δρόμο (εφόσον υπάρχει): είσοδος από τη λωρίδα επιτάχυνσης? έξοδος από τη λωρίδα επιβράδυνσης? 8.3.7. προσπέρασμα/διέλευση: προσπέρασμα άλλων αυτοκινήτων (κατά το δυνατόν)? οδήγηση κατά μήκος εμποδίων π.χ. σταθμευμένα αυτοκίνητα προσπέρασμα του οδηγούμενου αυτοκινήτου από άλλα αυτοκίνητα (κατά περίπτωση)? 8.3.8. ειδικά οδικά χαρακτηριστικά (εφόσον υπάρχουν): ισόπεδοι κυκλικοί κόμβοι, ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις, στάσεις τραμ/λεωφορείων, διαβάσεις πεζών, οδήγηση σε επιμήκη ανωφέρεια/κατωφέρεια? σήραγγες?  Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου τίθενται σε εφαρμογή στις 30.9.2008. 8.3.9. λήψη των αναγκαίων προφυλάξεων κατά την αποβίβαση από το όχημα. (Μετά τη σελ. 220,8578) Σελ. 220,8579 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 9. Βαθμολόγηση της εξέτασης προσόντων και συμπεριφοράς 9.1. Για κάθε μία από τις προαναφερθείσες καταστάσεις οδήγησης, η αξιολόγηση πρέπει να αντανακλά το βαθμό άνεσης, με τον οποίο ο υποψήφιος χειρίζεται τα χειριστήρια του οχήματος, και την ικανότητα που επέδειξε κατά την οδήγηση στην κυκλοφορία με πλήρη ασφάλεια. Ο εξεταστής οφείλει να αισθάνεται ασφαλής καθ΄όλη τη διάρκεια της δοκιμασίας. Τα σφάλματα οδήγησης ή η επικίνδυνη συμπεριφορά, που θέτει αμέσως σε κίνδυνο την ασφάλεια του οχήματος εξέτασης, τους επιβάτες του ή άλλους χρήστες της οδού, πρέπει να κυρώνονται με αποτυχία του εξεταζομένου, ακόμη κι αν δεν έχει παρέμβει ο εξεταστής ή ο συνοδός. Παρόλα αυτά, ο εξεταστής είναι ελεύθερος να αποφασίσει κατά πόσον η εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς πρέπει να ολοκληρωθεί ή όχι. Οι εξεταστές οφείλουν να είναι εκπαιδευμένοι ούτως ώστε να αξιολογούν ορθά την ικανότητα ασφαλούς οδήγησης των υποψηφίων. Το έργο των εξεταστών παρακολουθείται και επιτηρείται, από εξουσιοδοτημένο φορέα, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται ορθή και συνεπής εφαρμογή της αξιολόγησης των σφαλμάτων, σύμφωνα με τα πρότυπα που ορίζει το παρόν Παράρτημα. 9.2. Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης, οι εξεταστές οφείλουν να προσέχουν, ιδιαίτερα, εάν ο υποψήφιος επιδεικνύει αμυντική και κοινωνική συμπεριφορά οδήγησης. Η συμπεριφορά αυτή πρέπει να αντανακλάται σε όλον τον τρόπο οδήγησης και ο εξεταστής οφείλει να λαμβάνει υπόψη τη γενική εικόνα του υποψηφίου. Στην εικόνα αυτή περιλαμβάνεται η προσαρμοσμένη και αποφασιστική (ασφαλής) οδήγηση, λαμβανομένων υπόψη των οδικών και καιρικών συνθηκών, της υπόλοιπης κυκλοφορίας, των συμφερόντων των υπόλοιπων χρηστών της οδού (ιδιαίτερα των πλέον ευάλωτων) και της πρόβλεψης των κινήσεων. 9.3. Ο εξεταστής εξετάζει επίσης κατά πόσον ο υποψήφιος: 9.3.1. έχει υπό τον έλεγχό του το όχημα, λαμβάνοντας υπόψη: την ορθή χρήση των ζωνών ασφαλείας, των κατόπτρων, του προσκεφάλου, του καθίσματος την ορθή χρήση των φώτων και του υπόλοιπου εξοπλισμού? την ορθή χρήση του συμπλέκτη, του κιβωτίου ταχυτήτων, του επιταχυντή, του συστήματος πέδησης (καθώς και του τρίτου συστήματος πέδησης εφόσον υπάρχει), του συστήματος διεύθυνσης? εάν έχει υπό τον έλεγχό του το όχημα υπό διαφορετικές περιστάσεις, σε διαφορετικές ταχύτητες το σταθερό κράτημα επί της οδού το Σελ. 220,8580 Τεύχος -Σελ.  βάρος και τις διαστάσεις και τα χαρακτηριστικά του οχήματος? το βάρος και τον τύπο φορτίου (κατηγορίες Β+Ε, Γ, Γ+Ε, Δ+Ε μόνο)? την άνεση των επιβατών (κατηγορίες Δ, Δ+Ε μόνο) (χωρίς μεγάλη επιτάχυνση, ήρεμη οδήγηση και χωρίς απότομη πέδηση)? 9.3.2. οδηγεί οικονομικά και φιλικά προς το περιβάλλον, λαμβάνοντας υπόψη την κατανάλωση ανά λεπτό, την αλλαγή ταχυτήτων, την πέδηση και την επιτάχυνση (κατηγορίες Β+Ε, Γ, Γ+Ε, Δ, Δ+Ε μόνο). 9.3.3. παρατήρηση: σφαιρική παρατήρηση? ορθή χρήση των κατόπτρων? ορατότητα σε μεγάλη, μεσαία και μικρή απόσταση? 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 10. Διάρκεια της εξέτασης Η διάρκεια της εξέτασης και η διανυόμενη απόσταση πρέπει να επαρκούν για να αξιολογηθούν τα προσόντα και η συμπεριφορά σύμφωνα με όσα ορίζει η παράγραφος Β του παρόντος Παραρτήματος. Σε καμία περίπτωση η διάρκεια της δοκιμασίας οδήγησης επί της οδού δεν πρέπει να είναι μικρότερη των 25 λεπτών για τις κατηγορίες Α, Β και Β+Ε και των 45 λεπτών για τις υπόλοιπες κατηγορίες. Στον χρόνο αυτό δεν περιλαμβάνεται η υποδοχή του υποψηφίου, η προετοιμασία του οχήματος, ο τεχνικός έλεγχος του οχήματος για την οδική ασφάλεια, οι ειδικοί ελιγμοί και η αναγγελία του αποτελέσματος της πρακτικής εξέτασης. 11. Τόπος της εξέτασης Η δοκιμασία για την αξιολόγηση των ειδικών ελιγμών μπορεί να πραγματοποιείται σε ειδικό γήπεδο εξέτασης. Εφόσον πρακτικά είναι δυνατόν, η δοκιμασία για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς σε κατάσταση κυκλοφορίας πρέπει να διενεργείται σε δρόμους εκτός δομημένων περιοχών, σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας και αυτοκινητοδρόμους (ή παρόμοιους), καθώς και σε όλων των ειδών τις αστικές οδούς (περιοχές κατοικίας, περιοχές όπου επιτρέπεται η ταχύτητα από 30 έως 50 χλμ/ώρα, αστικούς άξονες ταχείας κυκλοφορίας), οι οποίοι πρέπει να αντιπροσωπεύουν τους διαφόρους τύπους δυσκολίας που ενδέχεται να συναντήσουν οι οδηγοί. Κρίνεται επίσης σκόπιμο να διενεργείται η δοκιμασία υπό ποικίλες συνθήκες πυκνότητας της κυκλοφορίας.  Ο χρόνος οδήγησης επί της οδού πρέπει να χρησιμοποιείται κατά το βέλτιστο τρόπο ούτως ώστε να αξιολογείται ο υποψήφιος σε όλες τις περιοχές κυκλοφορίας που μπορεί να συναντήσει, με ιδιαίτερη έμφαση στη μεταβολή των συνθηκών μεταξύ αυτών των περιοχών. II. ΓΝΩΣΕΙΣ, ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΔΗΓΗΣΗ ΜΗΧΑΝΟΚΙΝΗΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ Οι οδηγοί όλων των μηχανοκίνητων οχημάτων οφείλουν ανά πάσα στιγμή να διαθέτουν τις γνώσεις, τα προσόντα και τη συμπεριφορά που περιγράφεται στα σημεία 1 έως 9, προκειμένου: – να αναγνωρίζουν τους κυκλοφοριακούς κινδύνους και να εκτιμούν τη σοβαρότητά τους, – να έχουν επαρκή έλεγχο του αυτοκινήτου τους, ώστε να μη δημιουργούν επικίνδυνες καταστάσεις και να αντιδρούν κατάλληλα σε περίπτωση επικίνδυνης κατάστασης, – να συμμορφώνονται προς τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, και ιδίως εκείνους που αφορούν την αποφυγή οδικών ατυχημάτων και τη διατήρηση της κυκλοφοριακής ροής, – να ανιχνεύουν τυχόν πρωτίστης σημασίας τεχνικές βλάβες του οχήματός τους, ιδίως εκείνες που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια, και να τις επισκευάζουν με κατάλληλο τρόπο, – να λαμβάνουν υπόψη όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά οδήγησης (π.χ. κατανάλωση οινοπνεύματος, κόπωση, κακή όραση, κ.λπ.) έτσι ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν όλες τις σωματικές και διανοητικές τους ικανότητες που χρειάζονται για την ασφαλή οδήγηση, – να συνεπικουρούν την ασφάλεια όλων των χρηστών της οδού, και ιδίως των πλέον αδύναμων και των πλέον εκτεθειμένων επιδεικνύοντας τον δέοντα σεβασμό προς τους άλλους. Σε οδηγούς, οι οποίοι δεν πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις γνώσεων, προσόντων και συμπεριφοράς, σύμφωνα με όσα ορίζουν τα σημεία 1 έως 9 ανωτέρω, δύναται να εφαρμόζονται τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να εξασφαλίζεται ότι έχουν ανακτήσει τις εν λόγω γνώσεις και προσόντα και εξακολουθήσουν να επιδεικνύουν τη συμπεριφορά που απαιτείται για την οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος». Το Παράρτημα ΙΙ, όπως είχε αντικατασταθεί από το άρθρ.3 της με αριθ.47919/5195/6-26 Αυγ.2003 (ΦΕΚ Β΄1205), απόφ. Υπ. Οικονομίας και Οικονομικών-Μεταφ. και Επικοινωνιών, κατωτ.αριθ.164, αντικαταστάθηκε και πάλι ως άνω από το άρθρ.1 της με αριθ.οικ.43206/6028/29 Ιουλ.-4 Αυγ.2008 (ΦΕΚ Β΄1541), απόφ. Υπ. Οικονομίας και Οικονομικών-Μεταφ. και Επικοινωνιών, κατωτ.αριθ.175, με έναρξη ισχύος της αντικατάστασης από 19-12009. (Μετά τη σελ. 220,8580) Σελ. 220,8581 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ  ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΜΗΧΑΝΟΚΙΝΗΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ Α΄ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΚΑΙ ΟΔΗΓΩΝ Οι υποψήφιοι οδηγοί και οι οδηγοί, για να έχουν δικαίωμα να υποβληθούν στις προβλεπόμενες εξετάσεις (θεωρητική και στη συνέχεια, προσόντων και συμπεριφοράς), πρέπει προηγουμένως να κριθούν ικανοί, έπειτα από ιατρική εξέταση. Η ικανότητά τους αυτή ελέγχεται με βάση τις ελάχιστες απαιτούμενες προδιαγραφές σωματικής και διανοητικής ικανότητας, όπως αυτές περιγράφονται στο παρόν Παράρτημα. Με τις ίδιες προδιαγραφές ελέγχονται και οι οδηγοί, οι οποίοι, για διαφόρους λόγους, παραπέμπονται προς ιατρική εξέταση ( ανανέωση της άδειας οδήγησης, λόγω εφαρμογή της διάταξης της παρ. 8 του άρθρου 13 του Κ.Ο.Κ. κ.λ.π.). Για τους σκοπούς του παρόντος Παραρτήματος: α) οι οδηγοί κατατάσσονται σε δύο ομάδες:  ΟΜΑΔΑ 1 : Οδηγοί οχημάτων των κατηγοριών Α, Β και Β+Ε. ΟΜΑΔΑ 2 : Οδηγοί οχημάτων των κατηγοριών Γ, Γ+E, Δ, Δ+E και Β όταν η κατηγορία αυτή χρησιμοποιείται για οδήγηση επιβατικού αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης (ΕΔΧ). β) Οι υποψήφιοι οδηγοί για χορήγηση άδειας οδήγησης ή επέκτασης της άδειας οδήγησης σε άλλη κατηγορία, κατατάσσονται στην ΟΜΑΔΑ 1 ή στην ΟΜΑΔΑ 2 στην οποία θα ανήκουν μετά τη χορήγηση ή τη μετατροπή ή την ανανέωση ή την επέκταση της άδειάς τους. Η ιατρική εξέταση διακρίνεται σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια. γ) Δημιουργείται στη Διεύθυνση Οργάνωσης και Πληροφορικής του ΥΜΕ ηλεκτρονικό αρχείο «Υποψηφίων οδηγών ή οδηγών με ελλιπείς προϋποθέσεις» στο οποίο καταγράφονται οι υποψήφιοι οδηγοί ή οδηγοί, οι οποίοι δεν πληρούν τις ελάχιστες προϋποθέσεις του παρόντος Παραρτήματος,, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.2472/1997, όπως αυτές εξειδικεύονται στην υπ’ αριθμ. 56/2006 απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.  Σελ. 220,8582 Τεύχος -Σελ.  Πηγές ενημέρωσης του αρχείου είναι: i) Η Πρωτοβάθμια Ιατρική Εξέταση, όπως περιγράφεται πιο κάτω. ii) Η Δευτεροβάθμια Ιατρική Επιτροπή και ο ΗΝΙΟΧΟΣ (όπως περιγράφεται στο παρόν Παράρτημα). iii) Οι αρμόδιες υγειονομικές αρχές ή νοσηλευτικά ιδρύματα επί των παθήσεων υγείας όπως περιγράφονται στο κεφάλαιο Β του παρόντος. iv) Τα στρατολογικά γραφεία για περιπτώσεις αναβολών ή απαλλαγής στράτευσης με αιτιολογία που περιγράφεται στο κεφάλαιο Β του παρόντος Παραρτήματος. v) Τα δικαστήρια (Πολιτικά ή Στρατιωτικά) προκειμένου για αποφάσεις στέρησης δικαιώματος απόκτησης αδείας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα με βάση διατάξεις του άρθρου 98 του ΚΟΚ. Όλες οι παραπάνω πηγές ενημερώνουν τις οικείες υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών με χρήση ειδικών εντύπων, υποδείγματα των οποίων παρατίθενται στο τέλος του κεφαλαίου αυτού. Οι υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών ενημερώνουν το παραπάνω ηλεκτρονικό αρχείο. Η διαδικασία ενημέρωσης του ηλεκτρονικού αρχείου από τις παραπάνω πηγές, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Δικαιοσύνης, Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Μεταφορών & Επικοινωνιών, όπου αυτό απαιτείται. 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Το αρχείο αυτό δεν περιλαμβάνει ιατρικά δεδομένα.  Άρθρ.3.-(Αντικαθίστανται οι διατάξεις των παρ. 1, 3, 4, 5 και 6 του άρθρ. 94 του Κ.Ο.Κ., που κυρώθηκε με το Νόμ. 2094/92 (Α΄ 182), κατωτ.σελ.262,96370 και αναριθμούνται σε παρ. 1, 2, 3, 4 και 5 αντιστοίχως. Η παρ. 2 του αρθρ. 94 αριθμείται ως παρ. 6 και παραμένει ως έχει.) Σελ. 220,856(β) Τεύχος -Σελ.  Ισχύς αδειών οδήγησης αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών Άρθρ.4.-( Αντικαθίσταται το άρθρ. 95 του Κ.Ο.Κ., που κυρώθηκε με το Νόμ. 2094/92 (ΦΕΚ Α΄ 182), κατωτ.σελ.262,96370.) Ειδικές περιπτώσεις αφαίρεσης αδειών οδήγησης Άρθρ.5-( Αντικαθίσταται το άρθρ. 98 του Κ.Ο.Κ., που κυρώθηκε με το Νόμ. 2094/92 (ΦΕΚ Α΄ 182), κατωτ.σελ.262,96370.)  Υπόδειγμα άδειας οδήγησης Άρθρ.6.-Το έντυπο της άδειας έχει χρώμα ροζ και εξωτερικές διαστάσεις 222Χ106 χιλιοστά, σύμφωνα με το περιλαμβανόμενο στο παράρτημα Ι του παρόντος υποδείγματος, οι δε τεχνικές προδιαγραφές του χαρτιού καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, με σκοπό την αποτροπή παραποίησης ή πλαστογραφίας της άδειας. 1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Προϋποθέσεις και διαδικασία χορήγησης αδειών οδήγησης Άρθρ.7.-1.Για την κατάθεση αίτησης και για την εν συνεχεία χορήγηση αδείας οδήγησης οποιαδήποτε κατηγορίας ή υποκατηγορίας, απαιτείται όπως ο ενδιαφερόμενος: α. Έχει κανονική διαμονή στην Ελλάδα και την κατοικία του στην περιοχή που υπάγεται η Υπηρεσία Συγκοινωνιών, η οποία θα του χορηγήσει την άδεια. «β. Έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο ελάχιστο όριο ηλικίας το οποίο είναι: β1. Για την Κατηγορία Α: Το 18ο έτος της ηλικίας του για την οδήγηση μοτοσικλέτας ισχύος μέχρι 25KW ή με λόγο ισχύος προς βάρος μέχρι 0.16KW/Kg (ή μοτοσικλέτας με πλευρικό κάνιστρο με λόγο ισχύος προς βάρος μέχρι 0.16KW/Kg). Μετά τη συμπλήρωση δύο ετών από τη χορήγηση της ανωτέρω άδειας οδήγησης ο κάτοχός της μπορεί να οδηγεί μοτοσικλέτες οποιασδήποτε ισχύος ή με λόγο ισχύος προς βάρος. Το 21ο έτος της ηλικίας του για την οδήγηση μοτοσικλέτας οποιασδήποτε ισχύος ή με λόγο ισχύος προς βάρος. β2. Για τις κατηγορίες Β και Β+Ε: το 18ο έτος της ηλικίας του. Για την απόκτηση της άδειας οδήγησης Β+Ε ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης Β κατηγορίας. β3. Για τις κατηγορίες Γ και Γ+Ε: (ι) Για οχήματα των οποίων το ανώτατο επιτρεπόμενο βάρος είναι κατώτερο ή ίσο με 7.5 τόνους, το 18ο έτος της ηλικίας του. (ii) Για οχήματα των οποίων το ανώτατο επιτρεπόμενο βάρος είναι μεγαλύτερο από 7.5 τόνους, το 21ο έτος της ηλικίας του. Εν τούτοις αρκεί η ηλικία των 18 ετών, αν ο ενδιαφερόμενος κατέχει πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας αναγνωρισμένο από ένα από τα Κράτη - Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τη Νορβηγία, Ισλανδία ή Λιχνενστάιν, το οποίο να πιστοποιεί την ολοκλήρωση κατάρτισης ως οδηγού οχημάτων για ειδική μεταφορά εμπορευμάτων σύμφωνα με τις κοινοτικές ρυθμίσεις. Για την απόκτηση της άδειας Γ ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης Β κατηγορίας, τουλάχιστον και για την απόκτηση της άδειας Γ + Ε ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης Γ κατηγορίας, τουλάχιστον. β4. Για τις κατηγορίες Δ και Δ + Ε: το 21ο έτος της ηλικίας του." Η περίπτ.β΄ τροποποιήθηκε ως άνω από την παρ.3 άρθρ.42 Νόμ.2963/22-23 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Α΄268), κατωτ.σελ.312,812. Σύμφωνα δε με την παρ.6 του ίδιου άρθρ.42 ισχύει 4 μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ.2963/2001 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Για την κατάργηση από τον Σεπτέμβριο του 2009 της ως άνω περιπτ.β΄, βλ. παρ.1 άρθρ.12 Π.Δ.74/9-18 Ιουν.2008 (ΦΕΚ Α΄112), κατωτ.σελ.226,867. γ.Έχει τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας, όπως αυτές περιγράφονται στο παράρτημα ΙΙΙ του παρόντος διατάγματος. δ.Επιτύχει σε θεωρητική και πρακτική εξέταση επί των αναφερομένων στο παράρτημα ΙΙ του παρόντος διατάγματος θεμάτων. ε.Δεν είναι κάτοχος άλλης οδήγησης ελληνικής ή που να έχει εκδοθεί από οποιοδήποτε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «στ.Καταβάλει τα προβλεπόμενα από τις οικείες διατάξεις ποσά υπέρ του Δημοσίου και τρίτων, ήτοι: -το παράβολο των 1000 δρχ. υπέρ του Δημοσίου για κάθε θεωρητική και πρακτική εξέταση. -το προβλεπόμενο από τις σχετικές διατάξεις, ποσό για την ιατρική εξέταση των υποψηφίων οδηγών κ.λ.π. -το πάγιο τέλος χαρτοσήμου παραλαβής της άδειας. -τις εισφορές υπέρ τρίτων (ΕΛΠΑ, ΤΣΑ, κ.λ.π.)». Η περ. στ΄ αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 άρθρ. 4 Π.Δ. 155/30 Μαΐου/14 Ιουν. 1996, (ΦΕΚ-Α-118). Σύμφωνα δε με το άρθρ. 3 του ιδίου Π.Δ. 155/96 η ισχύς του αρχίζει από 1 Ιουλ. 1996. 2.Κάθε λεπτομέρεια σχετική με τη διαδικασία εξέτασης των υποψηφίων και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. «3.Η πρακτική εξέταση των υποψηφίων οδηγών, καθώς και των οδηγών που επιθυμούν την επέκταση της άδειά τους σε άλλη ή άλλες κατηγορίες ή υποκατηγορίες ή επαναξετάζονται για οποιονδήποτε λόγο, γίνεται σε εκπαιδευτικό όχημα της κατηγορίας ή υποκατηγορίας για την οποία ο εξεταζόμενος έχει ζητήσει άδεια οδήγησης. Κατά την πρακτική εξέταση ο εξεταζόμενος συνοδεύεται, υποχρεωτικά από εκπαιδευτή υποψηφίων οδηγών. Όσοι έχουν αναπηρία τέτοια, ώστε να είναι απαραίτητο να οδηγούν ειδικό ή διασκευασμένο όχημα επιτρέπεται να εξετασθούν πρακτικά στο συγκεκριμένο αυτό όχημα, με παρουσία εκπαιδευτή. (Μετά τη σελ. 220,856(β) Σελ. 220,8561 Τεύχος -Σελ.  Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.138 4.Σε περίπτωση πρόσκλησης οποιασδήποτε αξιόποινης πράξης κατά το χρόνο της πρακτικής εκπαίδευση ή της πρακτικής εξέτασης η ευθύνη βαρύνει τον εκπαιδευτή, σύμφωνα με τις περί υπαιτιότητας διατάξεις του Ποινικού Κώδικα. Δεν αποκλείεται όμως η ευθύνη του υποψηφίου οδηγού ή οδηγού εφόσον κατά τις ως άνω διατάξεις υφίσταται τοιαύτη». 21.Ε.β.138 Οι παρ. 3 και 4 προστέθηκαν από το άρθρ. 2 Π.Δ. 155/30 Μαΐου/14 Ιουν. 1996, (ΦΕΚ-Α118). Σύμφωνα δε με το άρθρ. 3 του ιδίου Π.Δ. 155/96 η ισχύς του αρχίζει 1-7-1996. ΄Αρθρ.8.-Άδεια οδήγησης χορηγείται σε πρόσωπο το οποίο έχει κανονική διαμονή στην Ελλάδα, αν έχει υποστεί στο έδαφος κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης τέτοια κύρωση, η οποία δεν του επιτρέπει να πάρει άδεια οδήγησης στο κράτος αυτό. Σελ. 220,8562 Τεύχος -Σελ.  1.Ε.β.138 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας Άρθρ.9.-1.Οι ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας που πρέπει να εκπληρώνει ο υποψήφιος για έκδοση ή ανανέωση ή κατοχή άδειας οδήγησης, καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ του παρόντος. 2.Η διαπίστωση των προϋποθέσεων σωματικής και διανοητικής ικανότητας γίνεται από γιατρούς οι οποίοι θα ορίζονται με τις διατάξεις της παρ. 2 του