6α. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 16 Μαρτ. / 5 Απρ. 1923 (ΦΕΚ Α΄  91) Περί κανονισμού των μέτρων υγιεινής και καθαριότητος των σταφιδαποθηκών. Έχοντες υπ’ όψιν τους Νόμ. ΓπΛΔ΄, ΔΚΘ΄, 551 και 2943, γνωμοδότησιν του Υγειοτεχνικού Συμβουλίου και του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Εργασίας, προτάσει του Ημετέρου επί της Εθνικής Οικονομίας Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν. Άρθρ.1.-Εις τας σταφιδαποθήκας πλην των γενικών όρων του Β. Δ. της 25 Απρ. 1923 «περί μέτρων υγιεινής και ασφαλείας εν τοις βιομηχανικοίς και βιοτεχνικοίς καταστήμασι κ.λπ.», οίτινες εφαρμόζονται εφ’ όσον δεν συγκρούονται προς τας διατάξεις των εφεξής άρθρων, τηρούνται και αι ειδικαί διατάξεις των επομένων άρθρων. Άρθρ.10.-Εις εκάστην αποθήκην υπάρχει ιδιαίτερον διαμέρισμα προγεύματος, ιματιοφυλακείου, εις ο τοποθετούνται οι ενδυμασίαι προσωπικού, νιπτήρες και κατάλληλα αποχωρητήρια δι’ άνδρας και γυναίκας, άτινα δεν συγκοινωνούν μετά των αιθουσών. Οι βόθροι των αποχωρητηρίων κατασκευάζονται στεγανοί κατά ασηπτικόν σύστημα, ίνα μη μολύνωνται τα φρεάτεια ύδατα .  εξαίρεσις γίνεται εφ’ όσον υπάρχει υπόνομος προς θάλασσαν διήκουσα, ότε απαιτείται απαραιτήτως η τοποθέτησις υδραυλικών σιφώνων. Άρθρ.11.-Εις τα διαμερίσματα εργασίας υπάρχουν πτυελίθραι αναλόγως του αριθμού των εργαζομένων, αίτινες καθαρίζονται καθ’ εκάστην. Απαγορεύεται αυστηρώς το πτύειν κατά γης. Υποχρεωτικώς τοποθετούνται εις διάφορα σημεία μυοπαγίδες. Άρθρ.12.-Απαγορεύεται η σύγχρονος χρησιμοποίησις των διαμερισμάτων σταφίδος δι’ άλλον παρά δι’ ον προωρίσθησαν σκοπόν. Απαγορεύεται το πρόγευμα εις τον τόπον εργασίας και η εισαγωγή οινοπνευματωδών ποτών. Άρθρ.13.-Οι εργάται και εργάτριαι κατά την εργασίαν των φέρουν ειδικήν ενδυμασίαν δαπάναις του εργοδότου, ήτις πρέπει να τηρήται καθαρά και εν καλή καταστάσει. Η ενδυμασία συνίσταται διατους άνδρας από χιτώνα (μπλούζαν) και περισκελίδα, δια δε τας γυναίκας από ποδήρη χιτώνα καλύπτοντα εντελώς τα εσωτερικά του φέροντος ενδύματα. Προς αποφυγήν πτώσεως σταγόνων ιδρώτος οι εργάται φέρουσι λευκούς καθαρούς σκούφους. Άρθρ.14.-Προ της ενάρξεως της εργασίας πάντες οι εις την συσκευασίαν εργαζόμενοι οφείλουσι να πλύνωσι τας χείρας και τους βραχίονας δι’ αφθόνου καθαρού ύδατος και σάπωνος. Δι’ έκαστον εργάτην ο εργοδότης οφείλει να διαθέτη σάπωνα και χειρόμακτρον το οποίον πρέπει να τηρήται καθαρόν. (Αντί για τη σελ. 306.01) Σελ. 306,01(α) Τεύχος ΣΤ72 Σελ. 123 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.6α Άρθρ.15.-Η δια της πιέσεως των ποδών συσκευασία εντός των κιβωτίων ή βαρελίων απαγορεύεται δύο έτη από της ημέρας της δημοσιεύσεως του παρόντος. Εξαιρετικώς κατά το διάστημα τούτο επιτρέπεται η δια των ποδών συσκευασία υπό τον όρον της παρεμβολής μεταξύ των ποδών και του καρπού τεμαχίου κηρωτού υφάσματος. Τα τεμάχια του υφάσματος πλύνονται ανά 15 λεπτά της ώρας ή αντικαθίστανται δι’ άλλων καθαρών. Τα υφάσματα ταύτα φέρουσιν ειδικόν σήμα επί της επιφανείας του πατήματος. Άρθρ.16.-Ειδικά μηχανήματα θέλουσιν υποδειχθή παρ’ αρμοδίας επιτροπής προς τον σκοπόν τούτον, εξ ων οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να χρησιμοποιήσωσι κατ’ αρέσκειαν. Τα συσκευαζόμενα κιβώτια, βαρέλια ή σάκκοι, σημειούνται προηγουμένως με ειδικά γράμματα εμφαίνοντα τον τόπον αποστολής των ίνα γίνεται η παρά των ενδιαφερομένων επιθεώρησις. Άρθρ.17.-(Τροποποιηθέν δια του Π. Δ. 6/19 Σεπτ. 1925, ΦΕΚ Α΄ 258, κατηργήθη δια του Β. Δ. 16 Ιουν./ 14 Ιουλ. 1953 περί καταργήσεως Β. Δ/των περί χορηγήσεως βιβλιαρίων υγείας κ.λπ. ΦΕΚ Α΄ 178). Άρθρ.18.-Δια την τήρησιν των ανωτέρω διατάξεων και πάσης άλλης προερχομένης εκ των Νόμ. ΓπΛΔ΄ (3934), ΔΚΘ΄(4029), 551 και 2943 υπεύθυνος θεωρείται ο κύριος της επιχειρήσεως ή ο αντιπρόσωπός του. Αι παραβάσεις του παρόντος διώκονται συμφώνως προς το άρθρ. 1 του Νόμ. 2943. Άρθρ.19.-=Εις τα μηχανοκίνητα εργοστάσια, εκτός των ανωτέρω διατάξεων, εφαρμόζονται και αι ακόλουθοι. Τα μηχανοστάσια τοποθετούνται εκτός των αιθουσών εργασίας εις τρόπον ώστε να μη διατρέχη κίνδυνον το προσωπικόν το χειριζόμενον τας μηχανάς είτε από έλλειψιν χώρου κυκλοφορίας ή επαρκούς φωτισμού. Εξαίρεσις της τοποθετήσεως γίνεται δια τας ηλεκτροκινήτους εγκαταστάσεις, ων οι κινητήρες δύνανται να τοποθετούνται εντός των αιθουσών εις θέσιν μεμονωμένην. Τα καθαριστικά μηχανήματα τοποθετούνται εις χωριστά της αποθήκης διαμερίσματα καλώς φωτιζόμενα και αεριζόμενα, επιτρέποντα την ελευθέραν κυκλοφορίαν του προσωπικού. Οι άξονες και λοιπά εξαρτήματα κινήσεως των μηχανημάτων τοποθετούνται εις τρόπον, ώστε να μη είναι προσιτοί εις τους εργαζομένους. Σελ. 306,02(α) Τεύχος ΣΤ72-Σελ. 124 Άρθρ.2.-Σταφιδαποθήκη θεωρείται ο κλειστός χώρος εντός του οποίου αποθηκεύεται, καθαρίζεται, οπωσδήποτε συσκευάζεται εις σάκκους, βαρέλια, κιβώτια σταφιδόκαρπος παντός είδους. Άρθρ.20.-Ειδικός μηχανοδηγός ανεγνωρισμένος παρά της αρμοδίας αρχής διευθύνει την κινητήριον μηχανήν, επιβλέπει την καλήν λειτουργίαν των κινήσεων και μηχανημάτων και είναι υπεύθυνος δια την εφαρμογήν του παρόντος. Άρθρ.21.-«Οι χειριζόμενοι τα μηχανήματα εξετάζονται προηγουμένως από το μηχανοδηγό ο οποίος οφείλει να πεισθεί ότι είναι ικανοί για την εργασία αυτή. Σε κανένα δεν επιτρέπεται να αναμιγνύεται σε εργασία ξένη προς την ειδικότητά του. Οι παραβάτες της διάταξης αυτής αποβάλλονται από την εργασία». Το άρθρο 21 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 4 άρθρ. 11 Νόμ. 1414/1984, ανωτ. σελ. 32,33. Άρθρ.22.-Κατ’ έτος κατά τα διαστήματα της πλήρους λειτουργίας του σταφιδοεργοστασίου, ειδικός επόπτης Επιθεωρήσεως εργασίας επιβλέπει την εφαρμογήν του παρόντος, υποβάλλων εκάστοτε έκθεσιν επί των παρατηρουμένων ελλείψεων. Άρθρ.23.-Αι υπάρχουσαι εγκαταστάσεις θέλουσι μεταρρυθμισθή εντός δύο ετών από της δημοσιεύσεως του παρόντος, συμφώνως προς τας διατάξεις του παρόντος. Οι προτιθέμενοι να ιδρύσωσι νέας οφείλουσι να υποβάλωσι σχέδιον της εγκαταστάσεως προς το Υπουργείον Εθν. Οικονομίας, το οποίον θέλει εγκρίνει τούτο και εκδώσει άδειαν εγκαταστάσεως συμφώνως με τας διατάξεις του Νόμ. ΔΚΣΤ΄ και του Β. Δ/τος της 29 Σεπτ. 1922. Άρθρ.24.-Μετά το πέρας της εγκαταστάσεως ο ιδιοκτήτης ειδοποιεί εγγράφως τον αρμόδιον επιθεωρητήν ή επόπτην επιθεωρήσεως εργασίας της περιφερείας του περί τούτου, ούτος δε μεταβαίνει επί τόπου μετά του διευθυντού της αστυνομικής περιφερείας, του αστυϊάτρου και δύο αντιπροσώπων του Βιομηχανικού Επιμελητηρίου του τόπου και συντάσσει πρωτόκολλον επιθεωρήσεως, υπογραφόμενον παρά των μελών ενώπιον του ιδιοκτήτου. Αντίγραφον του πρωτοκόλλου πέμπεται προς την προϊσταμένην υπηρεσίαν ήτις, κρίνουσα επί των αναφερομένων, προτείνει την έκδοσιν αδείας λειτουργίας κατά τας διατάξεις του Ν. Δ/τος της 29 Σεπτ. 1922. Άρθρ.25.-Άρσις της αδείας δύναται να γίνη παρά της αρμοδίας αρχής, συμφώνως προς τας διατάξεις του από 29-9-22 β. Δ/τος, τη προτάσει του επιθεωρητού επιθεωρήσεως εργασίας εφ’ όσον ούτος ήθελε πιστοποιήσει παράβασιν των ανωτέρω διατάξεων. Άρθρ.26.-Η ισχύς του παρόντος άρχεται από της δημοσιεύσεως αυτού εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 15.Λ.α.6α Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Άρθρ.3.-Όταν εν τη σταφιδαποθήκη ευρίσκονται μηχανήματα προς εκτέλεσιν καθαρισμού και συσκευασίας της σταφίδος, εάν μεν τα μηχανήματα ταύτα κινούνται δι’ εμψύχου δυνάμεως, η αποθήκη θεωρείται εργαστήριον, εάν δε δια μηχανικής τοιαύτης, θεωρείται εργοστάσιον. Άρθρ.4.-Το ύψος των αιθουσών εν αις αποθηκεύεται ο σταφιδόκαρπος δεν πρέπει να είναι έλασσον των τριών μέτρων, ο δε χώρος τοιούτος ώστε ν’ αναλογίζωνται δι’ έκαστον εργάτην 10 κατ’ ελάχιστον κυβικά μέτρα. Άρθρ.5.-Οι τοίχοι και αι οροφαί πρέπει να είναι λείοι και άνευ γωνιών, δι’ επιστρώσεως δυναμένης να υδροχρωματίζηται, το δε δάπεδον επιστρώνεται δι’ υλικού αδιαποτίστου και στεγανού, ώστε να μη παράγη σκόνην και υγρασίαν, δυνάμενον να πλύνεται και καθαρίζεται ευκόλως. Ταύτα κατ’ αρχήν κατασκευάζονται εκ ξύλου επαλειφομένου δι’ ύλης, μη υγροσκοπικής ή εκ πλακών λείων και καλώς συνηρμοσμένων εις τρόπον μη αφίνοντα κενά διαστήματα. Άρθρ.6.-Τα διαμερίσματα, εις α τοποθετείται η σταφίς εις χύμα πρέπει να κατασκευάζωνται από υλικόν αδιαπότιστον, δυνάμενον να πλύνεται και καθαρίζεται ευκόλως. Το δάπεδον να χωρίζεται από τας διαβάσεις, ίνα μη σκορπίζεται και πατήται ο καρπός από τους διερχομένους, τα δε σάρωθρα και εργαλεία συλλογής, μεταφοράς καθαρίζονται καθ’ εκάστην. Άρθρ.7.-Το χρησιμοποιούμενον ύδωρ προς ψεκασμόν πρέπει να είναι πηγαίον και καθαρόν ή φρεάτειον μη μεμολυσμένον, τα δε δοχεία της μεταφοράς να διατηρούνται εις αρίστην κατάστασιν. Απαγορεύεται η χρήσις θαλασσίου ύδατος ή μεμολυσμένων φρεάτων. Ειδική δεξαμενή ύδατος καθαρού να υπάρχη εις την διάθεσιν του προσωπικού, η δε ποσότης τούτου πρέπει να είναι ανάλογος με την ημερησίαν απαιτουμένην κατανάλωσιν εκάστης αποθήκης. Ειδικός αγωγός εγκαθίσταται δια την ροήν των ακαθάρτων υδάτων, ούτος δε τηρείται κεκαλυμμένος και συγκοινωνεί με τας διαφόρους ροάς δια σιφώνων. Άρθρ.8.-Ο φωτισμός των αιθουσών και ο αερισμός τούτων πρέπει να είναι επαρκής .  εάν δεν είναι αρκετός ο πλάγιος φωτισμός, επιβάλλεται ο εκ της οροφής, εις τρόπον ώστε το εσωτερικόν τούτων να φωτίζηται καταλλήλως. Τεχνητός αερισμός επιβάλλεται όπου ο φυσικός δεν επαρκεί ένεκα της θερινής θερμότητος. Άρθρ.9.-Εις τα πολυώροφα εργαστήρια η διάταξις της εγκαταστάσεως των μηχανημάτων γίνεται εις τρόπον τοιούτον, ώστε ταύτα να εγκαθίστανται εις το μάλλον φωτιζόμενον διαμέρισμα, ίνα μη εκτίθεται εις κίνδυνον το εις ταύτα εργαζόμενον προσωπικόν.