36. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 312 της 2/16 Σεπτ. 1992 (ΦΕΚ Α΄ 157) Οργάνωση και συγκρότηση των φαρμακείων. Έχοντας υπόψη: 1.Τις διατάξεις του άρθρ. 44 του Νόμ. 5607/32 (ΦΕΚ 300/Α΄/ 32) και της παρ. 5 του άρθρ. 4 του Νόμ. 1963/1991 (ΦΕΚ 138/Α΄/91). 2.Την αριθ. 404/1992 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας με πρόταση του Υπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αποφασίζουμε: Άρθρ.1.–1.Στο φαρμακείο: α)Εκτελούνται οι πάσης φύσεως αναγραφόμενες από τους ιατρούς, οδοντιάτρους, μαίες και κτηνιάτρους συνταγές και β)Πωλούνται λιανικώς φάρμακα, φαρμακευτικά προϊόντα, και φαρμακευτικές ουσίες, και γενικά τα είδη που αναφέρονται στις περιπτώσεις α – ιζ της παρ. 2 του άρθρ. 2 του Νόμ. 1316/83, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 1 του Νόμ. 1965/1991, εκτός εκείνων που με απόφαση του ΕΟΦ εξαιρεθούν της δικαιοδοσίας των φαρμακείων ως και είδη που επιτρέπονται από άλλες διατάξεις νόμων ή αποφάσεων. Επίσης στα φαρμακεία πωλούνται ελεύθερα είδη ιατρικής γενικά χρήσεως, καλλυντικά, διαιτητικά προϊόντα, γάλατα και τροφές βρεφικής ηλικίας, είδη υγιεινής βρεφών, εγκύων και λεχωϊδών, καλλωπισμού, ορθοπεδικά είδη και μηχανήματα ιατρικά εργαλεία, μηχανήματα και βοηθήματα. 2.Τα φαρμακεία μπορούν να πωλούν και κτηνιατρικά φάρμακα, αλλά στην περίπτωση αυτή πρέπει να διαθέτουν, για φύλαξη και πώληση αυτών, ιδιαίτερη προθήκη, στην οποία πρέπει, να αναγράφεται ευκρινώς, με κεφαλαία γράμματα, η φράση «ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ». 3.Η πώληση στα φαρμακεία ξένων αντικειμένων που δεν προβλέπονται από τις ανωτέρω 1 και 2 παραγράφους απαγορεύεται. Άρθρ.10.–Οι θεσπιζόμενες με το παρόν διάταγμα υποχρεώσεις επιβάλλονται και επί των φαρμακείων που λειτουργούν από την έναρξη της ισχύος του εν λόγω διατάγματος. Κατ’ εξαίρεση οι αδειούχοι – υπεύθυνοι φαρμακοποιοί ήδη λειτουργούντων φαρμακείων υποχρεούνται να συμμορφωθούν προς την κατά την παράγρ. 1 του άρθρ. 2 του παρόντος υποχρέωση, καθώς και προς τις υποχρεώσεις των παρ. 2 και 4 του άρθρ. 4 του Νόμ. 1963/1991, μέχρι 31.12.1993. Άρθρ.11.–Από της ισχύος του παρόντος καταργούνται: Τα άρθρα 9, 10 και 11 του Π.Δτος 3/1930 (ΦΕΚ 367 Α΄/30) «περί καταρτισμού των φαρμακείων». Το Β.Δ/γμα 675/1968 (ΦΕΚ 239/Α΄/68) «περί οργανώσεως και συγκροτήσεως των φαρμακείων». Το άρθρ. 2 του Π.Δ/τος 1131/80 (ΦΕΚ 284/Α΄/ 80) «περί του τρόπου διαθέσεως φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων κ.λπ.». Με την με αριθ.1044425/323/0015/10 Απρ.-6 Μαΐου 1996 (ΦΕΚ Β΄303) απόφ. Υπ. Οικον., τόμ.27 σελ.136,445, δόθηκε η δυνατότητα  τήρησης ειδικού βιβλίου διάθεσης φαρμάκων από τα φαρμακεία αντί της έκδοσης απόδειξης λιανικής πώλησης. Άρθρ.2.–1.Επί της προσόψεως του καταστήματος των φαρμακείων τοποθετείται υποχρεωτικά, εντός φωτεινού πλαισίου, σταυρός πρασίνου χρώματος, στο κέντρο του οποίου μπορεί να υπάρχει η απεικόνιση του συμπλέγματος φαρμακευτικού σκεύους και φιδιού. 2.Οι φαρμακοποιοί, κατά την ώρα της εργασίας τους υποχρεούνται να φορούν λευκή μπλούζα και στην αριστερή πλευρά αυτής να φέρει σήμα (κονκάρδα) με το ονοματεπώνυμό τους και την ιδιότητά τους. Επίσης λευκές μπλούζες υποχρεούνται να φέρουν και οι αδειούχοι βοηθοί φαρμακείου, με το ονοματεπώνυμό τους και την ιδιότητά τους. Άρθρ.3.–1.Τα φαρμακεία απαραίτητα πρέπει να έχουν: α.Την ισχύουσα Ελληνική Φαρμακοποιΐα. β.Τη διατίμηση φαρμάκων. γ.Βιβλίο αντιγραφής συνταγών (Συνταγολόγιον), στο οποίο αντιγράφονται αυθημερόν οι ειδικές συνταγές ναρκωτικών (δίγραμμες συνταγές), ως επίσης συνταγές ιδιαίτερης σοβαρότητας, κατά την κρίση του φαρμακοποιού, που διευθύνει το φαρμακείο. Σε περίπτωση τήρησης μηχανογραφικού συστήματος στο φαρμακείο οι προαναφερόμενες συνταγές μπορούν να καταχωρούνται σε μηχανογραφικό έντυπο θεωρημένο από το αρμόδιο Τμήμα ή Διεύθυνση Υγείας της αρμόδιας Νομαρχίας. δ.Βιβλίο ασκουμένων φοιτητών και πτυχιούχων της Φαρμακευτικής. ε.Βιβλίο μαθητών φαρμακείου, στο οποίο αναγράφεται η κίνηση των μαθητών στο φαρμακείο, δηλαδή η ημερομηνία εγγραφής σε αυτό, οι απουσίες, η ημερομηνία αποχώρησης, η επίδοση των μαθητών και η επιμέλειά τους, κατά την κρίση του φαρμακοποιού που έχει την υπεύθυνη διεύθυνση του φαρμακείου. στ.Βιβλίο Εργαστηρίου, για την αναγραφή των παρασκευαζόμενων κάθε φορά, σκευασμάτων και αποθέτων φαρμάκων, σύμφωνα με την ισχύουσα Ελληνική Φαρμακοποιΐα εφόσον αναγράφονται σ’ αυτή, ή γενικότερα σύμφωνα με τις υποδείξεις της επιστήμης αν αυτά δεν αναγράφονται στην Ελληνική Φαρμακοποιΐα. ζ.Τα βιβλιάρια ναρκωτικών, για την αναγραφή της κινήσεως αυτών. η.Επιστημονική Βιβλιοθήκη, τα βασικά βιβλία της οποίας ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου. (Μετά τη σελ. 750,14) Σελ. 750,15 Τεύχος 1237 – Σελ. 93 Γενικές Διατάξεις περί φαρμακείων 34.Θ.α.35-36 2.Τα με στοιχεία γ μέχρι ζ βιβλία που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο πρέπει να είναι θεωρημένα, πριν από τη χρησιμοποίησή τους από το Τμήμα ή τη Διεύθυνση Υγείας της αρμόδιας Νομαρχίας. Άρθρ.4.–Κάθε φαρμακείο υποχρεούται να είναι εφοδιασμένο με τα εξής: 1.Φάρμακα α.Τα καθοριζόμενα από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων φάρμακα, χημικές ουσίες και δρόγες, της Ελληνικής Φαρμακοποιΐας. β.Επαρκείς ποσότητες ιδιοσκευασμάτων και σκευασμάτων αντιβιοτικών, ορμονούχων, αιμοστατικών, καρδιοτονωτικών, αναλγητικών, θεραπευτικών ορρών και λοιπών κυκλοφορούντων φαρμάκων, για την κάλυψη των αναγκών του Κοινού, σε συσχετισμό με την πληθυσμιακή πυκνότητα της περιοχής, τη συχνότητα διημερεύσεων και διανυκτερεύσεων αυτού και γενικά την κίνηση εκτελέσεως συνταγών. γ.Καθαρό οξυγόνο, σε μεταλλικές φιάλες, έτοιμο για χρήση, μαζί, με τ’ απαραίτητα εξαρτήματα, για τη χρησιμοποίησή του από τον ασθενή. δ.Τα από το Κρατικό Μονοπώλιο Ναρκωτικών νομίμως κυκλοφορούντα ναρκωτικά στις ποσότητες που ορίζονται κάθε φορά, με απόφαση του Υπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. ε.Διάφορα προϊόντα υγειονομικής χρήσεως, όπως σύριγγες, θερμόμετρα, κλύσματα, θερμοφόρες, παγοκύστες, καθετήρες, συσκευές μεταγγίσεως, βελόνες ενέσεων κ.λπ. Η ύπαρξη των παραπάνω ειδών σε επαρκείς ποσότητες και η ποικιλία τους θα ελέγχονται πάντοτε, τόσο κατά την αρχική επιθεώρηση του φαρμακείου, όσο και κατά τις περιοδικές επιθεωρήσεις του, από τα αρμόδια όργανα επιθεωρήσεως του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. 2.Όργανα και σκεύη. α.Τουλάχιστον 2 ζυγούς, μετά των αναγκαίων σταθμών, κατά το δεκαδικό σύστημα: Ένα ευπαθή για ζύγιση μικροποσοτήτων, με ευπάθεια 0,005 (5 χιλιοστών) του γραμμαρίου και ένα μικρότερης ευπάθειας για τη ζύγιση μεγαλυτέρων ποσοτήτων μέχρι 20 γραμμάρια. Επίσης ένα ζυγό για τη ζύγιση ουσιών, υγρών και στερεών, και σε ποσότητες άνω του κιλού. β.Ιγδία πορσελάνης, λαβίδες, σπαθίδες, κάψες, χωνιά, ογκομετρικούς σωλήνες, δοκιμαστικούς σωλήνες, ηθμούς και γενικά κάθε σκεύος, ώστε να μπορεί να εκπληρώνει απρόσκοπτα τον προορισμό του. γ.Ηλεκτρικό ψυγείο. δ.Χρηματοκιβώτιο, σε μόνιμη βάση και ικανού βάρους, ή εντοιχισμένο σιδηροκιβώτιο, που θα είναι ασφαλισμένο και στις δύο περιπτώσεις, με κλειδιά ασφαλείας ή συνδυασμό γραμμάτων ή αριθμών, για τη φύλαξη των ναρκωτικών, για την οποία αποκλειστικά υπεύθυνος είναι ο αδειούχος φαρμακοποιός. Σελ. 750,16 Τεύχος 1237 – Σελ. 94 Άρθρ.5.–Απαγορεύεται η ύπαρξη και λειτουργία μέσα στα φαρμακεία χημικών ή μικροβιολογικών εργαστηρίων, ή οπτικών τμημάτων, εκτός αν υπάρχει ειδική προς τούτο άδεια. Άρθρ.6.–1.Οι προθήκες του φαρμακείου πρέπει να είναι καλής κατασκευής και εμφάνισης. 2.Τα υπάρχοντα στο φαρμακείο φάρμακα πρέπει να φυλάσσονται μέσα στις προθήκες ή τα συρτάρια αυτού, κατά τρόπο που να εξασφαλίζει η καλή φύλαξή τους. 3.Τα χημικά και οι δρόγες φυλάσσονται σε κατάλληλα δοχεία, στην εξωτερική επιφάνεια των οποίων θα αναγράφεται ελληνικά ή λατινικά η ονομασία του περιεχομένου προϊόντος. Η αποθήκευση χημικών φαρμάκων και δρογών πρέπει να είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές που προβλέπονται στην Ελληνική Φαρμακοποιΐα. 4.Τα φάρμακα που αναγράφονται στον κατωτέρω πίνακα τοποθετούνται σε ιδιαίτερο ερμάριο. ΠΙΝΑΚΑΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΦΥΛΑΣΣΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ 1.Acidum aceticum 2.Acidum arsenicosum 3.Acidum hydrochloricum 4.Acidum nitricum 5.Acidum sulfuricum 6.Adrenalinum 7.Aether 8.Apomorphinum hydrochloricum 9.Aqya Laurocerasi 10.Aqya phenolata (Aq. Carbolica) 11.Argentum nitricum 12.Atropinum sulfuricum 13.Chloralum hydratum 14.Chloroformium 15.Coffeinum 16.Cresolum 17.Curpum sulfuricum 34.Θ.α.36 Γενικές Διατάξεις περί φαρμακείων 18.Emetinum 19.Ergotinum (Extract. Secal. cornut.) 20.Extractum Belladonnae 21.Extractum Ipecacuanhae fluid. 22.Extractum Strychni 23.Folium Belladonnae 24.Formaldehydum 25.Hydrargyrum 26.Hydrargyrum benzoicum 27.Hydrargyrum bichloratum 28.Hydrargyrum bijodatum 29.Hydrargyrum chloratum 30.Hydrargyrum jodatum 31.Hydrargyrum oxycyanatum 32.Hydrargyrum oxydatum 33.Hydrargyrum praecipitatum album 34.Hydrastininum hydrochloricum 35.Iodoformium 36.Iodum 37.Kalium hydricum 38.Kalium hypermanganicum 39.Kreosotum 40.Natrium arsenicicum 41.Natrium cacodylicum 42.Natrium hydricum 43.Nitroglycerinum Solut. (Trinitrin 1%) 44.Novocainum 45.Oleum Sinapis 46.Phenacetinum 47.Phenolum 48.Physostigminum salicylicym 49.Pilocarpinum hydrochloricum 50.Plumbum aciticum 51.Podophyllinum 52.Pulv. Ipecacuanhae 53.Quajacolum liquidum 54.Santoninum 55.Scopolaminum hydrobromicum 56.Secale Cornutum 57.Semen Strychni 58.Sparteinum sulfuricum 59.Strophantinum 60.Strychninum nitricum 61.Theobrominum 62.Tinctura Belladonae 63.Tinctura Croci 64.Tinctura Digitalis 65.Tinctura Strychni 66.Veratrinum 67.Zincum chloratum 68.Zincum phosphoratum 69.Zincum sulfuricum 70.Zincum valerianicum 5.Τα ιδιοσκευάσματα και τα τυποποιημένα φαρμακοτεχνικά σκευάσματα φυλάσσονται στο φαρμακοπωλείο, σύμφωνα με τις υποδείξεις της επιστήμης και των οδηγιών του παρασκευαστού που αναγράφονται στη συσκευασία αυτών. Άρθρ.7 –1.Το φαρμακείο πρέπει να συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις και τους όρους του Υγειονομικού Κανονισμού, ως προς την ύδρευση, αποχέτευση, χώρους υγιεινής κ.λπ. 2.Στο φαρμακοπωλείο εκτός από τις προθήκες πρέπει να υπάρχει κατάλληλη τράπεζα (πάγκος) για την εκτέλεση των συνταγών. 3.Στο εργαστήριο του φαρμακείου, που αποτελεί ανεξάρτητο χώρο κύριας χρήσης ευρίσκεται τράπεζα εργασίας για την παρασκευή των Γαληνικών φαρμάκων και των διαφόρων φαρμακευτικών συσκευασιών και είναι εξοπλισμένο με νεροχύτη και προθήκες με συρτάρια. Στο εργαστήριο φυλάσσονται οι χημικές ουσίες τα απόθετα φάρμακα, τα αντιδραστήρια και τα όργανα και σκεύη που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή των παραπάνω προϊόντων. Το εργαστήριο πρέπει να διαθέτει συσκευές για θέρμανση ουσιών. Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση του εργαστηρίου ως αποθήκης και η τοποθέτηση σ’ αυτό αντικειμένων ξένων προς τις εργαστηριακές ανάγκες του φαρμακείου. 4.Το φαρμακοπωλείο και το εργαστήριο του φαρμακείου πρέπει να διατηρούνται σε απόλυτη καθαριότητα και τάξη. Άρθρ.8.–1.Οι συνταγές των ιατρών που ασκούν νομίμως την ιατρική στην Ελλάδα, εκτελούνται υποχρεωτικά, αποκλειστικά και μόνον στα λειτουργούντα φαρμακεία. 2.Κάθε συνταγή πρέπει να φέρει με έντυπα στοιχεία το ονοματεπώνυμο του ιατρού, την ειδικότητά του, τη διεύθυνσή του και το τηλέφωνό του, ως επίσης την ημερομηνία εκδόσεώς της, την υπογραφή του και τη σφραγίδα του. 3.Συνταγές στις οποίες αναγράφεται δόση μεγαλύτερη της αναγραφόμενης στη φαρμακοποιΐα ανωτάτης επιτρεπομένης θεραπευτικής δόσεως εκτελούνται μόνον, αν η αναγραφομένη στη συνταγή δόση υπογραμμίζεται από τον ιατρό και τίθεται σ’ αυτή το σημείο: (1), μετά νέας υπογραφής του ιατρού. Σε περίπτωση αμφιβολιών, ως προς τη γνησιότητα της συνταγής, το είδος του χορηγουμένου φαρμάκου και την ποσότητα αυτού, ο φαρμακοποιός οφείλει πριν την εκτέλεση αυτής, να επικοινωνήσει με τον εκδόσαντα αυτήν ιατρό και αν δεν τον ανεύρει να θέσει δόση που να μην υπερβαίνει την ανωτάτη από αυτή που ορίζεται στην φαρμακοποιΐα, ή να χορηγήσει το αναγραφόμενο ιδιοσκεύασμα σε ποσότητα της μικρότερης κυκλοφορούσης συσκευασίας, ή της μικρότερης σε περιεκτικότητα δραστικής ουσίας, μορφής, με την υποχρέωση πάντοτε να ειδοποιήσει εγκαίρως τον ιατρό που εξέδωσε αυτή. Αν η συνταγή είναι δυσανάγνωστη, ή όταν ο φαρμακοποιός βάσιμα υποπτεύεται ότι έγινε λάθος κατά τη σύνταξή της, ο ίδιος οφείλει προς την εκτέλεσή της να συνεννοηθεί με τον ιατρό που την εξέδωσε. 4.Κατά την εκτέλεση συνταγών των ασφαλισμένων και των μελών αυτών, του Δημοσίου  και των Ασφαλιστικών Οργανισμών και Ταμείων,   εφαρμόζονται,   επί    πλέον    και    οι   ειδι(Αντί για τη σελ. 750,17) Σελ. 750,17(α) Τεύχος 1309 Σελ. 41 Γενικές Διατάξεις περί φαρμακείων 34.Θ.α.36 κοί όροι της μετ’ αυτών συμβάσεως, εφόσον αυτοί δεν αντιβαίνουν στις διατάξεις του παρόντος. Άρθρ.9 –Οι συνταγές εκτελούνται από τον αδειούχο φαρμακοποιό, ή τον νόμιμο αντικαταστάτη του. Ο φαρμακοποιός που εξετέλεσε τη συνταγή υπογράφει και σφραγίζει αυτή με την προσωπική του σφραγίδα.