5. ΝΟΜΟΣ 4844 της 30 Ιουλ./4 Αυγ. 1930 Περί διατάξεων αφορωσών την εκμετάλλευσιν των ιαματικών πηγών. Άρθρ.1.-1.Περί πάσαν ιαματικήν πηγήν δημοσίαν ή ιδιωτικήν σχηματίζεται προστατευτική περιοχή, εντός της οποίας η εκτέλεσις έργων δυναμένων να παραβλάψωσι τας πηγάς υπόκειται εις τους κατωτέρω τιθεμένους περιορισμούς. 2.Η έκτασις της προστατευτικής περιοχής είναι κύκλος με κέντρον την ιαματικήν πηγήν και ακτίνα χιλίων μέτρων. Η προστατευτική περιοχή δύναται εις ειδικάς περιπτώσεις να επεκταθή ή μειωθή δι’ αποφάσεως του υπουργικού συμβουλίου, μετά σύμφωνον πάντοτε γνωμοδότησιν της κατά το άρθρ. 13 του παρόντος επιτροπής. 3.Εντός της προστατευτικής περιοχής απαγορεύεται μόνον εκμετάλλευσις του εδάφους δυναμένη να επιφέρη βλάβην εις τας πηγάς ή την καθαριότητα του ύδατος κατά την κρίσιν της προς τούτο τεταγμένης αρχής. Πάσα άλλη χρήσις και εκμετάλλευσις επιτρέπεται και ιδία πάσα καλλιέργεια δημητριακών, καπνοφυτειών, δενδροφυτειών και εν γένει οιαδήποτε, ως επίσης και οικοδομικαί εργασίαι. Ως προς τας οικοδομικάς εργασίας μόνον απαιτείται προηγουμένη άδεια δι’ ανόρυξιν φρεάτων, βόθρων και δι’ οιασδήποτε φύσεως υδρομαστευτικάς εργασίας. Επί των ωκοδομημένων δε κατά την ισχύν του παρόντος χώρων εντός της προστατευτικής περιοχής, δύνανται να επιβάλλωνται μέτρα καθαριότητος, αποχετεύσεως ακαθάρτων υδάτων ή άλλα επί ταις ποιναίς του νόμ. 2188 περί ιαματικών πηγών. Η αρμοδία αρχή εν προκειμένω καθορίζεται δι’ αποφάσεως του επί της Εθνικής Οικονομίας υπουργού. Η ως άνω αρμοδιότης του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας ασκείται ήδη υπό του Γενικού Γραμματέως του Ε.Ο.Τ. δυνάμει της υπ’ αριθ. 11868/1951 αποφάσεως Υπουργού Εμπορίου (ανωτ. σελ. 61). 18.Δ.α.4-5 Ιαματικές Πηγές Άρθρ.6.-1.Ο ιδιοκτήτης ή ενοικιαστής των ιαματικών πηγών δύναται να ζητήση, συμφώνως τοις κατωτέρω άρθροις του παρόντος νόμου, την απαγόρευσιν ή διακοπήν αρξαμένων έργων και εκτός της προστατευτικής ζώνης, εάν εκ της τελέσεως τούτων απειλήται σοβαρός κίνδυνος βλάβης της ιαματικής πηγής. 2.Προς τούτο υποβάλλει αίτησιν εις το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας, το οποίον αποφασίζει κατόπιν επιτοπίου μελέτης και συμφώνου γνωμοδοτήσεως της κατά το άρθρ.13 του παρόντος επιτροπής, εις ην δια την περίπτωσιν ταύτην υποχρεωτικώς μετέχει και ο εν τω Μετσοβίω Πολυτεχνείω ή ο εν τω Εθνικώ Πανεπιστημίω καθηγητής της γεωλογίας. 3.Εν καταφανεί βλάβη των ιαματικών πηγών έχει το δικαίωμα ο ιδιοκτήτης να επιζητήση την αναστολήν των αρξαμένων έργων μέχρι της εκδόσεως της αποφάσεως του υπουργείου δια προσωρινών μέτρων της αρμοδίας δικαστικής αρχής. Ο ιδιοκτήτης ή ενοικιαστής των ιαματικών πηγών οφείλει εντός εβδομάδος από της λήξεως των προσωρινών μέτρων να υποβάλη προς το υπουργείον Εθνικής Οικονομίας αίτησιν περί απαγορεύσεως των αρξαμένων έργων, άλλως αίρονται αφ’ εαυτών τα προσωρινά μέτρα. 4.Το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας αποφασίζει, μετά σύμφωνον γνωμοδότησιν της κατά τον αριθ. 2 του παρόντος άρθρου επιτροπής και έχον υπ’ όψει τας προτάσεις των ενδιαφερομένων μερών, εντός μηνός από της πρωτοκολλήσεως ή επιδόσεως της αιτήσεως εις το υπουργείον. Άλλως αίρονται τα προσωρινά μέτρα αυτοδικαίως. Η ως άνω αρμοδιότης του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας ασκείται ήδη υπό του Γενικού Γραμματέως του Ε.Ο.Τ. δυνάμει της υπ’ αριθ. 11868/1951 αποφάσεως Υπουργού Εμπορίου (ανωτ. σελ. 61). Άρθρ.7.-Τα κατά παράβασιν των διατάξεων του παρόντος νόμου εκτελεσθησόμενα έργα δύνανται να καταστραφώσιν υπό της αστυνομικής αρχής κατόπιν ειδικής προς τούτο διαταγής του επί της Εθνικής Οικονομίας υπουργού. Σελ.133 Ιαματικές Πηγές 18.Δ.α.5 Άρθρ.8.-1.Εάν το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας αρνηθή την χορήγησιν αδείας κατά το άρθρ. 2 προς επιχείρησιν απηγορευμένων έργων επί κτήματος κειμένου εντός της προστατευτικής περιοχής, ή εάν απηγόρευσε την εκτέλεσιν ή την συνέχισιν ωρισμένων έργων επί κτήματος κειμένου εκτός της προστατευτικής περιοχής, ή αν ανεκάλεσε χορηγηθείσαν προηγουμένως άδειαν εκτελέσεως έργων εντός της ειρημένης περιοχής, δικαιούται ο ιδιοκτήτης του κτήματος τούτου εις αποζημίωσιν δια τε την εκ της απαγορεύσεως τυχόν μείωσιν της αξίας του κτήματος, ως και δια πάσαν άλλην ζημίαν αυτού ούσαν άμεσον συνέπειαν της απαγορεύσεως. 2.Την αποζημίωσιν ταύτην υποχρεούται να καταβάλη ο ιδιοκτήτης της ιαματικής πηγής, όστις όμως, εφ’ όσον είναι ιδιώτης, δικαιούται εν τοιαύτη περιπτώσει να ζητήση την αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν της ιαματικής πηγής του λόγω δημοσίας ωφελείας, του υπουργείου της Εθνικής Οικονομίας υποχρεουμένου να προβή εις ταύτην, πλην αν προτιμά ν’ ανακαλέση την απαγόρευσιν. Άρθρ.9.-Πάσα κατά το άρθρ.6 του παρόντος απόφασις απαγορεύσεως, διακοπής ή αναστολής έργων επί εδάφους εκτός της προστατευτικής περιοχής ή των προσκειμένων αυτή, δέον να εγγράφηται, επιμελεία του ιδιοκτήτου της ιαματικής πηγής επί καταβολή παγίου τέλους δραχ. 50, εις τα οικεία βιβλία των υποθηκών εις βάρος του κτήματος το οποίον αφορά. Άρθρ.10.-Τα ανωτέρω οριζόμενα δεν ισχύουσι δι’ έργα μείζονος σπουδαιότητος και μεγαλυτέρας κοινωνικής ωφελείας, ως δι’ εκμεταλλεύσεις μεταλλείων, επίσης εάν τα επιχειρηθησόμενα έργα ασφαλίζωσι την ανακάλυψιν σπουδαιοτέρων των υπαρχουσών ιαματικών πηγών κλπ. Περί της μείζονος σπουδαιότητος ή μη τούτων αποφαίνεται ο υπουργός επί της Εθνικής Οικονομίας μετά γνωμοδότησιν του παρά τω υπουργείω διευθυντού της γεωλογικής υπηρεσίας και του συμβουλίου ξένων και εκθέσεων, εις ο συμμετέχουσι, προκειμένου περί τοιούτου ζητήματος, δύο τεχνικοί της υπηρεσίας μεταλλείων και ο καθηγητής της γεωλογίας του Πανεπιστημίου. Άρθρ.11.-Αι πέριξ των ιαματικών πηγών και εις απόστασιν 500 μέτρων απ’ αυτών γαίαι, αι ανήκουσαι εις το Δημόσιον ή μονάς, διατίθενται προς τον σκοπόν της εκμεταλλεύσεως των παρακειμένων δημοσίων ιαματικών πηγών, θεωρούμεναι ως αναπόσπαστον τμήμα αυτών και διοικούμεναι κατά τας σχετικάς διατάξεις του περί ιαματικών πηγών νόμ. 2188/1920. Βλ. και άρθρ.14 Β.Δ. 29 Οκτ./6 Δεκ. 1949 (Τόμ. 17 σελ. 128(α). Σελ.134 Άρθρ.12.-Το υπουργικόν συμβούλιον δύναται, προτάσει του υπουργού Εθνικής Οικονομίας μετά γνώμην του διοικητικού συμβουλίου υπηρεσίας ξένων και εκθέσεων, να επιτρέπη την χρήσιν υδάτων ιαματικών πηγών του Δημοσίου εις τας κοινότητας εν αις κείνται αι πηγαί αύται, εφ’ όσον τα ύδατα ταύτα δεν χρησιμοποιούνται παρά του Δημοσίου, επιφυλασσομένου του δικαιώματος της ανακλήσεως της αδείας χρήσεως, εάν πρόκειται να εκχωρηθώσιν αι πηγαί πολυετώς. Άρθρ.13.-1.Όπου κατά τας διατάξεις του παρόντος νόμου απαιτείται η γνώμη της τεχνικής υπηρεσίας του υπουργείου, αύτη παρέχεται υπό επιτροπής, συνιστωμένης εκ του εκάστοτε διευθυντού της γεωλογικής υπηρεσίας του υπουργείου, ενός επιθεωρητού των μεταλλείων, ενός των ανωτέρων υπαλλήλων της υπηρεσίας ξένων και εκθέσεων και του καθηγητού της γεωλογίας του Πανεπιστημίου. 2.Προκειμένου να ενεργηθή επιτόπιος έρευνα δια ζητήματα προκύπτοντα εκ της εφαρμογής του παρόντος αποτελεί μέλος της προς έρευναν αυτών επιτροπής και ο εν τω Εθνικώ Πανεπιστημίω ή τω Εθνικώ Μετσοβίω Πολυτεχνείω καθηγητής της γεωλογίας. Άρθρ.14.-1.Δι’ αποφάσεως (των επί των Οικονομικών και Εθνικής Οικονομίας υπουργών) εκ του καθοριζομένου συμφώνως προς τας διατάξεις του εδαφίου ογδόου του άρθρ.1 του νόμ. 3509 περί ανασυστάσεως του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας (τ. 13) λουτρικού δικαιώματος παρ’ εκάστη ιαματική πηγή, δύναται να παρέχηται ποσοστόν τι εις τα κατά τόπους ταμεία των ειδικών τοπικών επιτροπών των λουτροπόλεων χάριν εκτελέσεως έργων και λοιπών αναγκών εν ταις λουτροπόλεσι. 2.Δι’ αποφάσεως (του επί της Εθνικής Οικονομίας) υπουργού, μετά γνώμην του διοικητικού συμβουλίου της αρμοδίας υπηρεσίας, δύναται να καθορίζηται κατώτατον όριον λουτρικού δικαιώματος παρ’ οιαδήποτε ιαματική πηγή. Η παράβασις της διατάξεως ταύτης συνεπάγεται τας ποινάς των νόμων περί αισχροκερδείας. Βλ. και άρθρ.2 του Α.Ν. 1765/1935 (κατωτ. αριθ. 7) και απόφασιν Γεν. Γραμματείας Ε.Ο.Τ. αριθ. 5221 της 15 Μαρτ./8 Απρ. 1953 (κατωτ. αριθ. 10). Ήδη το ανωτέρω ποσοστόν αποτελεί έσοδον του Ε.Ο.Τ. κατά το άρθρ.13 παρ. 1 εδ. η΄ του νόμ. 1624/1951 (ανωτ. σελ. 53). 18.Δ.α.5 Ιαματικές Πηγές Δια της υπ’ αριθ. Β/11782 της 22 Μαΐου/1 Αυγ. 1951 αποφάσεως Υπουργών Οικονομικών και Εμπορίου ωρίσθη ότι «το υπό του άρθρ.14 του νόμ. 4844/1930 ποσοστόν υπέρ των Τοπικών Επιτροπών Τουρισμού, καθορισθέν δυνάμει της παρ.1 της υπ’ αριθ. 1002/27 Μαρτ. 1946 αποφάσεως του Αντιπροέδρου της Κυβερνήσεως και του Υπουργού των Οικονομικών εις οκτώ τοις εκατόν (8%) επί του δικαιώματος λούσεως, εισπράττεται από της λουτρικής περιόδου του 1951 εις απάσας τας Λουτροπόλεις της Χώρας, έστω και αν εν αυταίς δεν υφίσταται Τοπική Επιτροπή Τουρισμού, συμφώνως προς το άρθρ.13 παρ. 1 εδ. η΄ υπεδ. 2 του νόμ. 1624/51, εφ’ όσον πραγματοποιούνται εν αυταίς άνω των δέκα χιλιάδων λούσεων ετησίως». Ήδη ο τρόπος εισπράξεως και διαθέσεως του ανωτέρω ποσοστού ρυθμίζεται υπό του άρθρ.11 του Νόμ. 4086/1960 (κατωτ. αριθ. 13). Το ανωτέρω ποσοστό στο βασικό λουτρικό δικαίωμα καταργήθηκε από την παρ.7 άρθρ.29 Νομ. 1473/1984, ΦΕΚ Α΄ 127 (τομ. 27, σελ. 196,361). Άρθρ.15.-1.Η επί ποσίμων μεταλλικών υδάτων φορολογία εκ μέρους δήμων ή κοινοτήτων επί εκάστης φιάλης, δοχείου, ή κατ’ άλλον τρόπον επιβαλλομένη, δεν δύναται να είναι μείζων του 1/10 της υπό του Δημοσίου δια νόμου ή συμβάσεως επιβαλλομένης τοιαύτης. 2.Φορολογίαι εκ μέρους δήμων ή κοινοτήτων εις βάρος οιωνδήποτε εγκαταστάσεων ή προσώπων παρά ιαματικαίς πηγαίς επιβάλλονται βάσει των κειμένων νόμων μόνον εφ’ όσον αι πηγαί ευρίσκονται εντός «της έδρας» των ανωτέρω δήμων ή κοινοτήτων ή πέριξ «αυτής» εντός ακτίνος 2000 μέτρων. Αι εντός « » λέξεις τίθενται κατά τροποποίησιν του άρθρ.3 του νόμ. 5472 (18.Δβ.10) όπερ ώρισεν ότι η διάταξις αύτη δεν εφαρμόζεται επί της κοινότητος Υπάτης. Πρβλ. και τα άρθρ.2 και 6 του ΚΝΔΚ (τόμ. 3). Άρθρ.2.-1.Κατόπιν αδείας του επί της Εθνικής Οικονομίας υπουργού μετά γνώμην της κατά το Άρθρ.16.-1.Απαγορεύεται η εμπορία ποσίμων μεταλλικών υδάτων μη εμφιαλισμένων εν αυτή τη πηγή. 2.Δια Δ/τος θέλει κανονισθή ο τρόπος του εμφιαλισμού και το είδος των δοχείων. Ως προς τα ήδη όμως λειτουργούντα καταστήματα εμπορίας ποσίμων μεταλλικών υδάτων, διατηρείται ο υφιστάμενος τρόπος εμφιαλισμού και το είδος των δοχείων, εφόσον δι’ αποφάσεως του υγειονομικού συμβουλίου δεν ήθελον κριθή επιβλαβή. 3.Ο παραβάτης των ανωτέρω διατάξεων τιμωρείται με κράτησιν μέχρι 30 ημερών και πρόστιμον μέχρι 10.000 δραχμών ή με την ετέραν των ποινών τούτων. Εξεδόθη το Β.Δ. της 18/25 Ιουλ. 1935 περί αδείας εμπορίας και πωλήσεως μεταλλικού φυσικού ύδατος. Βλ. και Α.Ν. 2398 (κατωτ. αριθ. 8). Δια το μέτρον των χρηματικών ποινών βλ. άρθρ.2 Ν. 110/1945 και άρθρ.57 Ποιν. Κώδικος (τόμ. 8 σελ. 6 και 28) εν συνδιασμώ προς το άρθρ.6 παρ.1 Ν.Δ. 3016/954 (18.Δβ.). Άρθρ.17.-Οι παρά ταις ιαματικαίς πηγαίς διοριζόμενοι ιατροί υπάγονται δι’ υπηρεσιακάς παραβάσεις και παραπτώματα εν τη ασκήσει των έργων των εις τας πειθαρχικάς διατάξεις του οργανικού νόμου του υπουργείου Εθνικής οικονομίας. Άρθρ.18.-Δια Δ/των, εκδιδομένων τη προτάσει του επί της Εθνικής Οικονομίας υπουργού, κανονισθήσονται αι λεπτομέρειαι του παρόντος. Πάσα διάταξις ετέρου νόμου αντικειμένη εις τον παρόντα καταργείται, διατηρούνται όμως εν πλήρει ισχύϊ πάσαι αι διατάξεις του νόμου του αφορώντος τον Αυτόνομον Οργανισμόν Σεισμοπαθών Κορινθίας. Εις εκτέλεσιν του ανωτέρω άρθρου εξεδόθη το Β.Δ. 18/25 Ιουλ. 1935 περί αδείας εμπορίας και πωλήσεως μεταλλικού φυσικού ύδατος. άρθρ.13 του παρόντος τεχνικής υπηρεσίας, επιτρέπεται και η επιχείρησις οιασδήποτε πράξεως, δι’ ην δεν εδόθη άδεια ή απηγορεύθη παρά της κατά το προηγούμενον άρθρον αρχής. 2.Η αίτησις προς εκτέλεσιν των εν τω προηγουμένω άρθρω απαγορευομένων έργων υποβάλλεται εις το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας (υπηρεσία ξένων και εκθέσεων), δέον δε να επισυνάπτηται και σχέδιον των εκτελεσθησομένων έργων, δια τα οποία ζητείται η άδεια. Η άδεια χορηγείται κατόπιν επιτοπίου μελέτης και γνωμοδοτήσεως της κατά το άρθρ.13 του παρόντος επιτροπής εντός μηνός από της πρωτοκολλήσεως ή επιδόσεως της αιτήσεως εις το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας. Εάν εντός της προθεσμίας αυτής δεν εκδοθή η άδεια τα έργα εκτελούνται. Άρθρ.3.-Προς διακοπήν έργων αρξαμένων εντός της προστατευτικής περιοχής άνευ αδείας του υπουργείου δύναται ο ιδιοκτήτης της ιαματικής πηγής ή ο εξ αυτού αντλών δικαιώματα να ζητήση την λήψιν προσωρινών μέτρων παρά των αρμοδίων δικαστικών αρχών. Επίσης αι ειδικώς εντεταλμέναι υπό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας αρχαί της περιφερείας, εν η κείται η ιαματική πηγή, δικαιούνται είτε κατ’ αίτησιν των ενδιαφερομένων, είτε και εξ επαγγέλματος, να διατάξωσι την αναστολήν των έργων, τα οποία κατά την εκτίμησιν αυτών δύνανται να παραβλάψωσι τας πηγάς. 2.Εάν επακολουθήση άδεια του υπουργείου της Εθνικής Οικονομίας περί εκτελέσεως των απαγορευθέντων έργων, εκδιδομένη κατά τας διατάξεις του άρθρ.2, τα ληφθέντα είτε δικαστικώς είτε διοικητικώς προσωρινά μέτρα αίρονται αυτοδικαίως. 3.Ο υπουργός οφείλει ν’ αποφανθή εντός μηνός από της πρωτοκολλήσεως ή επιδόσεως της σχετικής αιτήσεως εις το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας άλλως τα ληφθέντα προσωρινά μέτρα αίρονται αυτοδικαίως. Άρθρ.4.-Η κατά τα άρθρ.2 και 3 χορηγηθείσα άδεια δύναται ν’ ανακληθή κατόπιν συμφώνου γνώμης της κατά το άρθρ.13 επιτροπής, ότε αναστέλλονται τα αρξάμενα έργα. Το αυτό ισχύει και εις τας περιπτώσεις καθ’ ας παρήλθεν άπρακτος η κατά τον αριθ. 2 του άρθρ.2 και αριθ. 3 του άρθρ.3 μηνιαία προθεσμία. Άρθρ.5.-Ο εκτελών έργα εντός της προστατευτικής περιοχής άνευ αδείας του υπουργείου τιμωρείται δια φυλακίσεως μέχρις 8 μηνών και δια χρηματικής ποινής μέχρις 100.000 δραχμών ή δια της ετέρας των ποινών τούτων. Εν υποτροπή τα ανωτέρω όρια διπλασιάζονται. Επίσης είναι υπεύθυνος εις αποζημίωσιν δια την προσγενομένην βλάβην εις τας ιαματικάς πηγάς, λόγω των εκτελεσθέντων έργων. Δια το μέτρον των χρηματικών ποινών βλ. άρθρ.2 Ν. 110/1945 και άρθρ. 57 Ποιν. Κώδικος (τόμ. 8 σελ. 6 και 28) εν συνδυασμώ προς το άρθρ.6 παρ. 1 Ν.Δ. 3017/954 (18.Δβ.).