4. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 281 της 6/27 Αυγ. 1996 (ΦΕΚ Α΄ 198) Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας κατά την εργασία στα αλιευτικά σκάφη σύμφωνα με την οδηγία 93/103/ΕΚ του Συμβουλίου της 23ης Νοεμ. 1993. Έχοντας υπόψη: 1.Τις διατάξεις του άρθρ. 1 παρ. 1, 2, 3 και 4 του Νόμ. 1338/1983 «Εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου» (Α΄ 34), που τροποποιήθηκε από το άρθρ. 6 του Νόμ. 1440/1984 (Α΄ 70), και 65 του Νόμ. 1892/1990 (Α΄ 101). 2.Τις διατάξεις των άρθρ. 2 παρ. 1, 32, 35 και 36 του ν.δ. 187/1973 (Α΄ 261). 3.Τις διατάξεις του άρθρ. 36 του Π.Δ. 259/1988 (Α΄ 117) «Οργανισμός Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας». 4.Τις διατάξεις του άρθρ. 29Α του Νόμ. 1558/1985 (Α΄ 137), «Κυβέρνηση και Κυβερνητικά Όργανα» όπως προστέθηκε με το άρθρ. 27 του Νόμ. 2081/1992 (Α΄ 154). 5.Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. 6.Την 324/21-03-96 γνωμοδότηση του Συμβουλίου Εμπορικού Ναυτικού. 7.Την 298/1996 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά από πρόταση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Εμπορικής Ναυτιλίας, αποφασίζουμε: Σκοπός Άρθρ.1.-Σκοπός του παρόντος δ/τος είναι η προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της οδηγίας 93/103/ΕΚ του Συμβουλίου της 23ης Νοεμ. 1993 σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας κατά την εργασία στα αλιευτικά σκάφη του άρθρ. 2 του παρόντος (L 307/13-12-93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων). Ορισμοί  (Άρθρ. 2 οδηγίας) Άρθρ.10.-Με την επιφύλαξη του άρθρ. 6 παρ. 3 του Π.Δ. 376/95 «Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για την προώθηση βελτιωμένης ιατρικής περίθαλψης στα πλοία, σύμφωνα με την οδηγία 92/29/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 31ης Μαρτ. 1992» (Α΄ 206) κάθε άτομο που πρόκειται να κυβερνήσει σκάφος πρέπει να γνωρίζει σε βάθος τους εξής τομείς: (α)πρόληψη επαγγελματικών ασθενειών και εργατικών ατυχημάτων επί του σκάφους και μέτρα αντιμετώπισης ατυχήματος. (β)ευστάθεια του σκάφους και συντήρησή του υπό όλες τις προβλέψιμες συνθήκες φόρτωσης και κατά τη διάρκεια της αλιείας. (γ)ναυτιλία και ραδιοεπικοινωνία συμπεριλαμβανομένων των σχετικών διαδικασιών. (άρθρ. 11 οδηγίας) Άρθρ.11.-Ο πλοιοκτήτης ζητά τη γνώμη του πλοιάρχου του Σκάφους για την εφαρμογή των απαιτήσεων του παρόντος. Ο πλοίαρχος του σκάφους διατυπώνοντας τη γνώμη του λαμβάνει υπόψη του και τις τυχόν υποδείξεις των λοιπών εργαζομένων. Αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή Άρθρ.12.-Αρμόδιες Αρχές για τον έλεγχο της εφαρμογής των διατάξεων του δ/τος αυτού είναι στο εσωτερικό η ΔΕΕΠ και οι Λιμενικές Αρχές, ενώ στο εξωτερικό οι Προξενικές Λιμενικές Αρχές και οι παράλιες Προξενικές Αρχές. Κυρώσεις Άρθρ.13.-Στους παραβάτες των διατάξεων του δ/τος αυτού ανεξάρτητα από κάθε άλλη ποινική ή πειθαρχική ευθύνη επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρ. 45 του ν.δ. 187/73 (261 Α΄), όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 301/94 (159 Α΄). Άρθρ.14.-Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παρόντος τα ακόλουθα Παρ. Ι. II, III και IV. (Ακολουθεί κείμενο) Άρθρ.2.-Για τους σκοπούς του παρόντος δ/τος νοούνται ως: (α)αλιευτικό σκάφος: κάθε σκάφος που φέρει Ελληνική σημαία και χρησιμοποιείται για εμπορικούς σκοπούς είτε μόνο για αλιεία είτε και για επεξεργασία ψαριών ή άλλων έμβιων θαλάσσιων οργανισμών. (β)νέο αλιευτικό σκάφος: κάθε αλιευτικό σκάφος που έχει μήκος μεταξύ καθέτων 15 μέτρα και άνω και για το οποίο κατά ή μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος δ/τος: (ι)συνάπτεται σύμβαση ναυπήγησης ή σημαντικής μετασκευής, ή (ιι)εάν η παραγγελία ναυπήγησης ή σημαντικής μετασκευής έχει δοθεί πριν την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος δ/τος κάθε σκάφος που παραδίδεται τουλάχιστον τρία έτη μετά την εν λόγω ημερομηνία, ή (ιιι)εάν, δεν υπάρχει παραγγελία ναυπήγησης, κάθε σκάφος: -στο οποίο τοποθετείται η τρόπιδα ή -για το οποίο αρχίζουν εργασίες ναυπήγησης που θα οδηγήσουν εμφανώς στην κατασκευή του συγκεκριμένου σκάφους, ή -του οποίου έχει αρχίσει η συναρμολόγηση, με χρήση τουλάχιστον 50 τόνων του προβλεπόμενου συνολικού υλικού ναυπήγησης ή του 1% της μάζας του υλικού αυτού, οποιοδήποτε είναι μικρότερο. (γ)υπάρχον αλιευτικό σκάφος: κάθε αλιευτικό σκάφος που έχει μήκος μεταξύ καθέτων 18 μέτρα και άνω και δεν είναι νέο. (δ)σκάφος: κάθε νέο ή υπάρχον αλιευτικό σκάφος. (ε)εργαζόμενος: κάθε άτομο το οποίο ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα σε σκάφος, συμπεριλαμβανωμένων των δοκίμων και των μαθητευομένων, αλλά εξαιρουμένων των πλοηγών και του προσωπικού ξηράς που εκτελεί εργασίες σε προσορμισμένο σκάφος. (στ)πλοιοκτήτης: Ο εγγεγραμμένος στο νηολόγιο πλοιοκτήτης ενός σκάφους, εκτός εάν το σκάφος έχει ναυλωθεί κατά παραχώρηση (demise charter ή bare ή boat) ή αν η διαχείριση του ασκείται, συνολικά ή μερικά βάσει διαχειριστικής συμφωνίας, από φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δεν είναι ο εγγεγραμμένος στο νηολόγιο πλοιοκτήτης. Στην περίπτωση αυτή θεωρείται ότι ο πλοιοκτήτης είναι, αντίστοιχα, ο κατά παραχώρηση (demise charter ή bare ή boat) ναυλωτής του σκάφους ή το φυσικό ή νομικό πρόσωπο - διαχειριστής του σκάφους. (ζ)πλοίαρχος: ο εργαζόμενος, ο οποίος ασκεί τη διακυβέρνηση του σκάφους. (η)Δ.Ε.Ε.Π.: Η Διεύθυνση Ελέγχου Εμπορικών Πλοίων του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, η οποία εδρεύει στον Πειραιά. (θ)Λιμενικές Αρχές: Τα Κεντρικά Λιμεναρχεία, Λιμεναρχεία και Υπολιμεναρχεία. Γενικές διατάξεις  (Άρθρ.3 της οδηγίας) Άρθρ.3.-1.Μέτρα για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων στα σκάφη: (α)Ο πλοιοκτήτης με την επιφύλαξη της ευθύνης του πλοιάρχου, εξασφαλίζει ότι τα σκάφη χρησιμοποιούνται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων, όταν επικρατούν οι ανάλογες για την κατηγορία των σκαφών κατάλληλες καιρικές συνθήκες τηρουμένων για την περίπτωση αυτήν των διαδικασιών που προβλέπονται στο Π.Δ. 852/76 (Α΄ 312). (β)Για την απομάκρυνσή του, σε περίπτωση σοβαρού, άμεσου και αναπόφευκτου κινδύνου που απειλεί τη σωματική του ασφάλεια και υγεία, από τη θέση εργασίας του, ο εργαζόμενος λαμβάνει υπόψη του ενδεχόμενους κινδύνους που διατρέχουν οι υπόλοιποι εργαζόμενοι, με βάση τους κανόνες της ναυτικής τέχνης και εμπειρίας. Σε τέτοια περίπτωση  ενημερώνει άμεσα  τον πλοίαρχο ώστε αυτός να (Μετά τη σελ. 334,838) Σελ. 334,839 Τεύχος 1279-Σελ. 47 Πρόληψη Εργατικών Ατυχημάτων των Ναυτικών 19.Γ.ν.4 λάβει τα μέτρα, που επιβάλλουν η ναυτική τέχνη και εμπειρία, για την αποτροπή του κινδύνου. Ο εργαζόμενος δεν μπορεί να εγκαταλείψει το σκάφος χωρίς την ειδική προς τούτο εντολή του πλοιάρχου. (γ)Προκειμένου να αξιολογούνται κατάλληλα οι σχετικές με ατυχήματα στα σκάφη πληροφορίες πρέπει για τα εν πλω συμβάντα που έχουν ή ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια και στην υγεία των εργαζομένων στο σκάφος να συντάσσεται αναλυτικό δελτίο ατυχήματος το οποίο πρέπει να διαβιβάζεται από τον Πλοίαρχο στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας/Διεύθυνση Λιμενικής Αστυνομίας (Δ.Λ.Α.) ή στις κατά τόπους αρμόδιες Λιμενικές Αρχές και να καταγράφονται ανελλιπώς και αναλυτικά στο ημερολόγιο του πλοίου. 2.Τα σκάφη για τους σκοπούς του παρόντος δ/τος υπόκεινται σε αρχική, περιοδικές και έκτακτες ή συμπληρωματικές επιθεωρήσεις σύμφωνα με τα οριζόμενα στο β.δ. 542/1968 «Περί εφαρμογής του Νόμ. 4473/1965 «περί ελέγχου της ναυσιπλοΐας, Επιθεωρήσεως Εμπορικών Πλοίων και άλλων τινών διατάξεων» (Α 181) όπως ισχύει κάθε φορά. Επιθεωρήσεις, εκτός των ανωτέρω, μπορούν να διενεργούνται και εν πλω για να διαπιστώνεται αν τηρούνται οι διατάξεις του δ/τος αυτού. Νέα αλιευτικά σκάφη  (Άρθρ. 4 της οδηγίας) Άρθρ.4.-Τα νέα αλιευτικά σκάφη πρέπει από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος δ/τος να συμμορφώνονται προς τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που καθορίζονται στο παρ. Ι του δ/τος αυτού. Υπάρχοντα αλιευτικά σκάφη  (Άρθρ. 5 της οδηγίας) Άρθρ.5.-Τα υπάρχοντα αλιευτικά σκάφη πρέπει να έχουν συμμορφωθεί προς τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που καθορίζονται στο παρ. II του παρόντος δ/τος, το αργότερο μέχρι την 23η Νοεμ. 2002. Σημαντικές επισκευές, μετασκευές και μετατροπές (Άρθρ. 6 της οδηγίας) Άρθρ.6.-Όταν κατά ή μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος, τα σκάφη υφίστανται σημαντικές επισκευές, μετασκευές και μετατροπές, αυτές πρέπει να γίνονται σύμφωνα με τις αντίστοιχες ελάχιστες προδιαγραφές του παρ. Ι του δ/τος αυτού. Σελ. 334,840 Τεύχος 1279-Σελ. 48 Εξοπλισμοί και συντήρηση (Άρθρ. 7 της οδηγίας) Άρθρ.7.-1.Με την επιφύλαξη της ευθύνης του πλοιάρχου, ο πλοιοκτήτης προς διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων πρέπει να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα ώστε: (α)να γίνεται τεχνική συντήρηση του σκάφους, των εγκαταστάσεων και των συστημάτων του και ιδίως όσων αναφέρονται στα παρ. Ι και II του δ/τος αυτού, καθώς και όσο το δυνατόν ταχύτερη επιδιόρθωση τους, σε περίπτωση που διαπιστώνονται βλάβες ή ελλείψεις που μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων,  (β)να γίνεται τακτικός καθαρισμός του σκάφους και του συνόλου των εγκαταστάσεων και συστημάτων, ώστε να διατηρούνται οι κατάλληλες συνθήκες υγιεινής,  γ)να διατηρούνται στο σκάφος κατάλληλα μέσα διάσωσης και επιβίωσης, σε καλή κατάσταση λειτουργίας και σε επαρκή ποσότητα σύμφωνα προς τον «Κανονισμό σωστικών μέσων των πλοίων» που τέθηκε σε εφαρμογή με το β.δ. 36/66 (Α΄ 9/67). (δ)να τηρούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας σχετικά με τα μέσα διάσωσης και επιβίωσης του σκάφους, οι οποίες περιέχονται στο Παρ. III του δ/τος αυτού. (ε)με την επιφύλαξη των διατάξεων του Π.Δ. 395/1994 «Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για τη χρησιμοποίηση εξοπλισμού εργασίας από τους εργαζόμενους κατά την εργασία τους σε συμμόρφωση με την οδηγία 89/655/Ε.Ο.Κ.» (Α΄ 220) και του Π.Δ. 17/1996 «Μέτρα για την βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 89/391/Ε.Ο.Κ. και 91/383/Ε.Ο.Κ» (Α΄ 11) να τηρούνται οι προδιαγραφές του παρ. IV του δ/τος αυτού σχετικά με τα μέσα ατομικής προστασίας που πρέπει να φέρουν τα σκάφη. 2.Ο πλοιοκτήτης οφείλει να παρέχει στον πλοίαρχο τα αναγκαία μέσα προς εκπλήρωση των υποχρεώσεών του, που απορρέουν από τις διατάξεις του δ/τος αυτού και έχουν σχέση με τη διαφύλαξη της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων. 19.Γ.ν.4 Πρόληψη Εργατικών Ατυχημάτων των Ναυτικών Ενημέρωση των εργαζομένων (Άρθρ. 8 οδηγίας) Άρθρ.8.-Με μέριμνα του πλοιάρχου οι εργαζόμενοι ενημερώνονται κατά τρόπο κατανοητό σε αυτούς για την ποσότητα, τη θέση και τον ειδικό τρόπο χρήσης των διατιθέμενων στο σκάφος μέσων διάσωσης, ασφαλείας και προστασίας της υγείας. Κατάρτιση των εργαζομένων (Άρθρ. 9 οδηγίας) Άρθρ.9.-1.Οι εργαζόμενοι επί αλιευτικών σκαφών τα οποία εμπίπτουν στην παρούσα οδηγία αποκτούν τις απαιτούμενες γνώσεις που αφορούν στην ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων στο σκάφος, με έμφαση στην πρόληψη ατυχημάτων, κατόπιν επιτυχούς αποφοίτησης από Δημόσια Σχολή Σωστικών και Πυροσβεστικών Μέσων. 2.Εμπρόσθετα για την ενημέρωση των εργαζομένων-χειριστών στα αλιευτικά σκάφη πρέπει να υπάρχουν σε αυτά έντυπες οδηγίες για θέματα πυρασφάλειας, για χρήση σωστικών μέσων και μέσων επιβίωσης, όπως και για τη χρήση των αλιευτικών εργαλείων, των εξοπλισμών έλξης και των διαφόρων κωδικών σημάτων, ιδίως σημάτων με τη χρήση των χεριών και των βραχιόνων. Ανανέωση της εν λόγω ενημέρωσης θα γίνεται όταν απαιτείται λόγω μεταβολής των δραστηριοτήτων του σκάφους. Σε βάθος κατάρτιση ατόμων που ενδέχεται  να κυβερνήσουν σκάφος (Άρθρ. 10 οδηγίας)