2. ΝΟΜΟΣ 550 της 31 Δεκ. 1914/7 Ιαν. 1915 (ΦΕΚ Α΄ 9) Περί εκτελέσεως υδραυλικών εν γένει έργων. Άρθρ.1.-Δια την μελέτην και εκτέλεσιν έργων προς αποξήρανσιν λιμνών, ελών, τελμάτων, προς διευθέτησιν ποταμών και χειμάρρων, προς άμυναν κατά των εκ τούτων πλημμυρών και προς εξυγίανσιν ελωδών εκτάσεων, ως και αποζημίωσιν των κατά το άρθρ. 2 απαλλοτριουμένων εκτάσεων, αναγράφεται κατ’ έτος, εν τω ειδικώ προϋπολογισμώ του Υπουργείου της Συγκοινωνίας ποσόν ουχί έλαττον των 500.000 δραχμών, όπερ κατατίθεται παρά τη Εθνική Τραπέζη της Ελλάδος εντόκως και επ’ ανοικτώ λογαριασμώ, προστιθέμενον εις το δια του άρθρ. 1 του Νόμ.ΔΛΣΤ (υπ’ αριθ. 4036) διατεθέν ποσόν των 3.000.000 δραχμών. άρθρ. 5 του από 27 Απρ. 1925 Ν.Δ/τος». Το εντός « » πέμπτον εδάφιον αντικατεστάθη ως άνω δια του άρθρ. 3 του κατωτ. Νόμ. 5176/1931. Οι κατά τον Νόμ., ΔΛΣΤ΄τοπογράφοι επί βαθμών και μισθώ υπομηχανικού α΄ τάξεως προς μελέτην και εκτέλεσιν έργων αποξηράνσεως ελών κλπ. και οι ομοιόβαθμοι του εν άρθρ. 4ω του Νόμ. ΓΦΜΒ αναφερομένου τεχνικού προσωπικού, οι κεκτημένοι δίπλωμα τεχνικής σχολής, θεωρούνται ως ανήκοντες και ούτοι εις το ειρημένον προσωπικόν, κατά την ορθήν ερμηνείαν του εδαφ. α΄ του άρθρ. 6 του Νόμ. 310. Άρθρ.9.-Η δαπάνη δια τας εντός των αποξηρανθέντων ελών οδούς συγκοινωνίας, τας μεμονωμένας γεφύρας και εν γένει δια μόνιμα έργα χρησιμεύοντα προς συμφορωτέραν καλλιέργειαν και εκμετάλλευσιν των αποξηρανθεισών ή βελτειωθεισών γαιών καταβάλλεται εκ του κατά το άθρ. 1 κεφαλαίου. Άρθρ.10.-Η εκτέλεσις των έργων γίνεται κατά τα περί δημοσίων έργων κεκανονισμένα, και εφ’ όσον υπάρχει διαθέσιμον ποσόν εκ του κατά το άρθρ. 1 κεφαλαίου. «Προκειμένου περί έργων επειγόντων λόγω δημοσίας υγείας επιβαλλομένων, ή φύσεως τοιαύτης ώστε να καθίσταται αδύνατος η εκπόνησις πλήρους οριστικής μελέτης δύναται να αποφασισθή η εκτέλεσις αυτών επί τη βάσει γενικής μόνον προμελέτης των έργων, κατόπιν γνωμοδοτήσεως του Συμβουλίου των Δημοσίων Έργων, εγκρινούσης την γενικήν προμελέτην, και η εκτέλεσις αυτών να γίνη και δια προχείρου συναγωνισμού ή απολογιστικώς, εκδιδομένων προς τούτο ενταλμάτων επί αποδόσει λογαριασμού, μέχρι ποσού διακοσίων χιλιάδων δραχμών εκάστου, επ’ ονόματι του επιβλέποντος τα έργα μηχανικού συμφώνως προς το από 22 Σεπτ. 1923 Ν. Δ/μα «περί προπληρωμών» και εφ’ όσον υπάρχει διαθέσιμον ποσόν εκ του κατά το άρθρ. 1 κεφαλαίου». Το εντός « » δεύτερον εδάφιον προσετέθη δια του άρθρ. 4 Νόμ. 5176/1931. Άρθρ.11.-Η έκδοσις ,θεώρησις και εξόφλησις των προς πληρωμήν των δαπανών χρηματικών ενταλμάτων, γίνεται κατά τας διατάξεις του από 17 Μαρτ. 1912 Β. Δ/τος, του εκδοθέντος προς εκτέλεσιν του Νόμ. ΔΛΣΤ΄ιδ. έτους, ως και παντός ετέρου σχετικού Β.Δ/τος εκδοθησομένου τη προτάσει των Υπουργών των Οικονομικών και της Συγκοινωνίας. Άρθρ.12.-Η δαπάνη δια την συντήρησιν των κατά τα προηγούμενα άρθρα εκτελεσθέντων έργων, επιβαρύνουσα το δημόσιον ταμείον, αναγράφεται κατ’ έτος εν ιδίω άρθρω εις τον ειδικόν προϋπολογισμόν του επί της Συγκοινωνίας Υπουργείου. Άρθρ.13.-Επιτρέπεται εις την Κυβέρνησιν, ίνα μετά διαγωνισμόν προκηρυσσόμενον προ εξ τουλάχιστον μηνών και κατόπιν γνωμοδοτήσεως του Συμβουλίου των δημοσίων έργων, παραχωρή εις άτομα ή εταιρείας ή συνεταιρισμούς την αποξήρανσιν, ιδίαις αυτών δαπάναις, λιμών ή ελών, επί τη βάσει πάντοτε σχετικής μελέτης και όρων συμφωνιών. Δια την τοιαύτην παραχώρησιν εκδίδεται Β.Δ/γμα τη προτάσει του Υπουργικού Συμβουλίου. Υπέρ των αναλαμβανόντων τοιαύτας αποξηράνσεις, δύνανται να γίνωσιν αι εξής παραχωρήσεις. α)Μέχρι των δύο τρίτων το πολύ των αποξηρανθησομένων γαιών, εις πλήρη ιδιοκτησίαν. β)Η επικαρπία του παραχωρουμένου υπολοίπου εδάφους μέχρις 75 το πολύ ετών. γ)Η απαλλαγή παντός φόρου επί δεκαετίαν από της παραλαβής των έργων .  και δ)Η ατέλεια επί του εισαγομένου υλικού του αναγκαιούντος δια την αποξήρανσιν και την καλλιέργειαν επί μίαν δεκαετίαν από της παραχωρήσεως,. «Η προθεσμία αύτη δύναται εις εκάστην περίπτωσιν να παραταθή δια Β. Δ/τος, εκδιδομένου προτάσει των Υπουργών Οικονομικών και Συγκοινωνίας, μετά γνώμην του Συμβουλίου των Δημοσίων Έργων, εν περιπτώσει βραδύτητος της εκτελέσεως των έργων, οφειλομένης είτε εις υπαιτιότητα του Δημοσίου είτε εις ανωτέραν βίαν». Τα άνω εντός « » προσετέθησαν δια του κατωτ. Α.Ν. 2207/1940. Η δαπάνη της συντηρήσεως των έργων τούτων, καθ’ όλον το διάστημα της παραχωρήσεως, επιβαρύνει τον ανάδοχον. Εις τας εντός ή εκτός των αποξηραινομένων  εκτάσεων     ιδιωτικάς      κτήσεις,    τας      ωφελουΣελ. 727 Εκτέλεση υδραυλικών έργων 23.Κ.α.2 μένας εκ της αποξηράνσεως, εφαρμόζονται αι διατάξεις των άρθρ. 3 και εφεξής, υπέρ του προς ον εγένετο η παραχώρησις. Άρθρ.14.-επιτρέπεται η απαλλοτρίωσις των εντός των παραχωρουμένων προς αποξήρανσιν λιμνών ή ελών ιδιωτικών γαιών και κτημάτων, των χρησίμων δια τα έργα της αποξηράνσεως, δαπάναις των αναλαμβανόντων την επιχείρησιν. Μη συναινούντων δε των ιδιοκτητών, εφαρμόζονται και επί των κτημάτων τούτων υπέρ του αναδόχου αι διατάξεις των άρθρ. 2-7 του παρόντος Νόμου. Άρθρ.15.-Αι δαπάνη του Δημοσίου αποξηραινόμεναι γαίαι ή άλλως πως εις αυτό δυνάμει του παρόντος Νόμου περιερχόμεναι, διαιρούμεναι εις τεμάχια, ουχί μικρότερα των δέκα στρεμμάτων, εκποιούνται υπό του επί των Οικονομικών Υπουργείου, κατά τας διατάξεις περί εκποιήσεως εθνικών φθαρτών κτημάτων. Άρθρ.16.-Αι διατάξεις των άρθρ. 3,4,5,6,7 και 15 του Νόμου τούτου δεν εφαρμόζονται επί των εν εκτελέσει έργων εκ των αναγραφομένων εν τω Νόμ. ΔΛΣΤ΄(υπ’ αριθ. 4036) και εν παντί νεωτέρω Νόμω, δι’ ου εχορηγήθη ειδική πίστωσις εις εκτέλεσιν ωρισμένων έργων αποξηράνσεως ελών και διευθετήσεως ποταμών ή χειμάρρων ή ηυξήθησαν οι προϋπολογισμοί ήδη εγκεκριμμένων δια Νόμου σχετικών έργων. Άρθρ. 2.-Προς εκτέλεσιν των ανωτέρω έργων, θεωρουμένων δημοσίας ωφελείας, δύνανται ν’ απαλλοτριωθώσιν οριστικώς η προσωρινώς παντός είδους κτήματα οριζόμενα δια Β.Δ/τος και αποζημιούμενα συμφώνως τω Νόμ. ΓπΝΑ του 1911 (άρθρ. 2-5), της προς τούτο δαπάνης καταβαλλομένης εκ του κατά το άρθρ. 1 κεφαλαίου. Άρθρ.17.-Απαγορεύεται η κατασκευή γεφυρών, προχωμάτων, τοίχων αντιστηρίξεως, φραγμάτων, υδραγωγών κρεμαστών ή υπογείων διοχετεύσεων, λήψεων ύδατος, οικοδομών και εν γένει παντός έργου επαγομένου μεταβολάς, είτε εις το ύψος της επιφανείας και την δίαιταν των υδάτων, είτε εις το ρείθρον και τας όχθας αυτού, άνευ αδείας του επί της Συγκοινωνίας Υπουργού, ο οποίος κανονίζει δια Β. Δ/τος τον τρόπον της κατασκευής των έργων τούτων. Ο Υπουργός της Συγκοινωνίας, έχει το δικαίωμα να διατάξη την κατεδάφισιν εις βάρος του παραβάτου οιουδήποτε έργου εκτελεσθέντος άνευ εγκρίσεως αυτού, δια της αστυνομικής αρχής, ήτις οφείλει αμελλητί να προβή εις την καταστροφήν των τοιούτων έργων. Απαγορεύεται η εκρίζωσις ή η αποκοπή των δένδρων και δενδρυλλίων ή οιωνδήποτε εμφυτεύσεων παρά τας όχθας των ρείθρων. Απαγορεύεται η μετατόπισις, αφαίρεσις και καταστροφή των δεικτικών στύλων, των ομβρομέτρων, ποταμομέτρων, ή μετεωρολογικών εργαλείων χρησίμων εις τα υδραυλικά έργα. Σελ. 728 Πάσα παράβασις των δια του παρόντος άρθρου κανονιζομένων διατάξεων ως και των δια Β. Δ/τος εκδοθησομένων κανονισμών των αφορώντων την συντήρησιν, χρήσιν και αστυνομίαν των εκτελεσθησομένων υδραυλικών έργων, καταδιώκεται και αυτεπαγγέλτως και τιμωρείται με χρηματικήν ποινήν δραχμών είκοσι πέντε μέχρι χιλίων, εν υποτροπή δε εντός του αυτού έτους, το Πλημμελειοδικείον δύναται να επιβάλη εκτός της χρηματικής ποινής και φυλάκισιν τουλάχιστον 15 ημερών. Η βεβαίωσις των άνω παραβάσεων γίνεται, μετά επιτόπιον αυτοψίαν δια πρωτοκόλλου συντασσομένου υπό των αρμοδίων υπαλλήλων της υπηρεσίας των δημοσίων έργων και σιδηροδρόμων, ασκούντων εν προκειμένω αστυνομικά καθήκοντα, κατά τα δια Β. Δ/τος ορισθησόμενα. Εν τω πρωτοκόλλω τούτω, συντασσομένω εις διπλούν, βεβαιούται ητιολογημένως η γενομένη παράβασις, αντίτυπον δε αυτού αποστελλόμενον εις τον αρμόδιον εισαγγελέα έχει την κατά το άρθρ. 134 της ποινικής δικονομίας ισχύν, αποτελούν απόδειξιν περί της διαπραχθείσης κολασίμου πράξεως μέχρις εναντίας αποδείξεως. Άρθρ.18.-Τα εν τη κοιλάδι του Παμίσου και εν τω χειμάρρω Νέδοντι υδραυλικά έργα εκτελούνται και εν τω μέλλοντι κατά τας διατάξεις των οικείων Νόμων. Άρθρ.19.-Ο Νόμ. ΒπΝΕ΄ της 27 Μαΐου 1903 περί αποξηράνσεως ελών και τελμάτων, ως και πάσα άλλη διάταξις αντικειμένη εις τον παρόντα Νόμον καταργούνται. Άρθρ.20.-Δια Β. Δ/τος κανονισθήσεται πάσα τυχόν αναγκαία λεπτομέρεια δια την εν γένει εκτέλεσιν του Νόμου τούτου. 23.Κ.α.2 Εκτέλεση υδραυλικών έργων Άρθρ.3.-Τα ακίνητα τα ευρισκόμενα εντός ή εκτός της περιφερείας των εκτελουμένων έργων και οπωσδήποτε εξ αυτών ωφελούμενα, θέλουσιν επιβαρυνθή με ανάλογον μέρος της καταβληθείσης δια το έργον δαπάνης.  «Προς τούτο μετά την αποπεράτωσιν των έργων συντάσσεται διάγραμμα και κτηματολογικός πίναξ εν οις αναγράφονται εν λεπτομερεία η περιφέρεια του μονίμως εξ υδάτων κατακλυζομένου εδάφους, αι ιδιόκτητοι γαίαι,  αίτινες περιοδικώς κατακλύζονται, ως και αι εκτάσεις αι υποκείμεναι εις πλημμύρας λιμνών, ποταμών ή χειμάρρων». Το εντός « » δεύτερον εδάφιον αντικατεστάθη ως άνω δια του άρθρ. 1 Νόμ. 5176/1931. «Εφ’ όσον δια των εκτελουμένων έργων σκοπείται και η εκ της ελονοσίας απαλλαγή της περιοχής εφ’ ης τα έργα εκτελούνται, δύναται το Υπουργικόν Συμβούλιον δι’ αποφάσεώς του να απαλλάξη τα ακίνητα τα ευρισκόμενα εκτός ή εντός της περιφερείας των εκτελουμένων έργων και οπωσδήποτε εξ αυτών ωφελούμενα της εις αυτά αναλογούσης επιβαρύνσεως της κατασκευής των έργων».  Το εντός « » τρίτον εδάφιον προσετέθη δια του άρθρ. 2 του ως άνω Νόμ. 5176/1931. Άρθρ.4.-Η επιβαρύνουσα έκαστον ακίνητον δαπάνη, κατά το προηγούμενον άρθρον, δεν δύναται να υπερβαίνη την εκ των έργων επελθούσαν αύξησιν της αξίας αυτού. Καταβάλλεται δε υπό των ιδιοκτητών ή νομέων, φυσικών ή νομικών προσώπων, εις το δημόσιον ταμείον μετά την περαίωσιν των έργων, είτε δια μιας είτε δια 10, κατά μέγιστον όρον, ετησίων δόσεων, εντόκων όμως τούτων προς 4%. Κατά των καθυστερούντων την πληρωμήν, εφαρμόζονται αι διατάξεις του περί εισπράξεως των δημοσίων εσόδων Νόμου. Άρθρ.5.-Η αύξησις της αξίας εκάστου ακινήτου προσδιορίζεται υπό επιτροπής αποτελουμένης εκ του νομάρχου, ως προέδρου, του νομομηχανικού, του νομογεωπόνου, ή των νομίμων αυτών αναπληρωτών, ενός πρωτοδίκου, υποδεικνυομένου  υπό του προέδρου του εν τη πρωτευούση του νομού Πρωτοδικείου και εξ ενός αντιπροσώπου εκάστου ενδιαφερομένου δήμου ή κοινότητος, εν η το ακίνητον κείται, οριζομένων υπό των οικείων δημοτικών ή κοινοτικών συμβουλίων. Η επιτροπή δύναται να προβή νομίμως  εις τας ενεργείας της  και άνευ των αντιπροσώπων  των δήμων ή κοινοτήτων, εάν μετά έγγραφον πρόσκλησιν       του        νομάρχου,      προ       10        τουλάχιστον Σελ. 725 Εκτέλεση υδραυλικών έργων 23.Κ.α.1-2 ημερών κοινοποιουμένην, ούτοι δεν ήθελον προσέλθει κατά τον προσδιορισθέντα τόπον και χρόνον, ή εάν τα δημοτικά ή κοινοτικά συμβούλια δεν ήθελον εκλέξει τους αντιπροσώπους των εντός της ταχθείσης υπό του νομάρχου προθεσμίας, ήτις δεν δύναται να η ελάσσων των 20 ημερών. Δια Β. Δ/των κανονισθήσονται ο τρόπος του προσδιορισμού υπό της ως άνω επιτροπής της αξίας των ακινήτων προ της ενάρξεως και μετά την περαίωσιν των έργων, ως και ο τρόπος της συντάξεως του κατά το άρθρ. 3 διαγράμματος και κτηματολογικού πίνακος και ο τρόπος εν γένει της διεξαγωγής των εργασιών της επιτροπής. Άρθρ.6.-Η κατά το προηγούμενον άρθρον επιτροπή καταρτίζει πίνακα εν ω αναγράφεται η έκτασις εκάστου ακινήτου και το καταβληθησόμενον υπό του ιδιοκτήτου ή νομέως ποσόν, κατά τα εν άρθ. 4 και 5 οριζόμενα. Περί τούτου ειδοποιείται υπό του νομάρχου έκαστος ιδιοκτήτης ή νομεύς δια κοινοποιήσεως σχετικού αποσπάσματος του πίνακος γιγνομένης δια δικαστικού κλητήρος ή δια του ταχυδρομείου, επί συστάσει. Αντίγραφα του πίνακος τούτου εκτίθενται επί ένα μήνα εν τοις γραφείοις της νομαρχίας, των δήμων και κοινοτήτων και τοιχοκολλώνται εις τας θύρας των εκκλησιών της περιφερείας, εν η εξετελέσθησαν τα έργα. Εφ’ όσον εντός της μηνιαίας ταύτης προθεσμίας ο πίναξ δεν ήθελε προσβληθή δι’ ενστάσεως, θεωρείται οριστικός και αμετάκλητος. Άρθρ.7.-Εντός της ταχθείσης μηναίας προθεσμίας από της κοινοποιήσεως του αποσπάσματος κατά το προηγούμενον άρθρον, οι έχοντες έννομον συμφέρον υποβάλλουσιν εις τον νομάρχην, ως πρόεδρον της επιτροπής, δια δικαστικού κλητήρος, τας κατά του πίνακος ενστάσεις των, η δε επιτροπή εκδικάζει ταύτας εν δημοσία συνεδριάσει. Δια Β.Δ/τος ορισθήσονται τα του τόπου και χρόνου των συνεδριάσεων και της προσηκούσης γνωστοποιήσεως περί των εκάστοτε συζητηθησομένων υποθέσεων. Κατά της αποφάσεως της επιτροπής συγχωρείται έφεσις εις τον ιδιοκτήτην ή νομέα και πάντα έχοντα έννομον συμφέρον, εντός μηνός από της προς αυτόν κονοποιήσεως της αποφάσεως (γιγνομένης ως εν άρθρ. 6), απευθυνομένη προς το Συμβούλιον της Επικρατείας δικάζον κατά τα άρθρ. 35 και επέκεινα του Νόμ. 290 «περί Συμβουλίου Επικρατείας», μέχρι δε της συστάσεως του Συμβουλίου τούτου, εις το Εφετείον, εν ου τη περιφερεία εκτελείται το έργον, όπερ αποφασίζει κατά την παρ’ αυτώ νόμιμον διαδικασίαν. Σελ. 726 Η απόφασις του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Εφετείου, είναι οριστική και αμετάκλητος. Πάντα τα ανωτέρω έγγραφα, κοινοποιήσεις, διαδικαστικαί πράξεις και αποφάσεις, συντάσσονται εφ’ απλού χάρτου, έξοδα δε δεν επιδικάζονται, αλλ’ έκαστος των διαδίκων βαρύνεται δια της δαπάνης των παρ’ αυτού ενεργουμένων πράξεων. Η διάταξις αύτη ισχύει και δια τας ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Εφετείου δίκας. Άρθρ.8.-Επιτρέπεται εις τον επί της Συγκοινωνίας Υπουργόν ν’ αναθέτη εις πεπειραμένους μηχανικούς μετά γνωμοδότησιν του Συμβουλίου των δημοσίων έργων την εκπόνησιν ακριβών τοπογραφικών διαγραμμάτων, μεθ’ υψομετρικών καμπυλών, αντί τιμής ουχί ανωτέρας των πεντήκοντα λεπτών κατά στρέμμα. Δι’ εκτάσεις μείζονας των 30.000 στρεμμάτων απαιτείται και απόφασις του Υπουργικού Συμβουλίου, δια δε εκτάσεις μείζονας των 60.000 στρεμμάτων, δέον να γίνεται μειοδοτική δημοπρασία. Δια Β.Δ/τος κανονισθήσονται ο τρόπος της συντάξεως και πληρωμής των διαγραμμάτων τούτων, η επί τόπου εξέλεγξις αυτών υπό της υπηρεσίας των δημοσίων έργων, ως και πάσαι αι αναγκαίαι σχετικαί λεπτομέρειαι. Επιτρέπεται η δια Β.Δ/τος, μετά σύμφωνον γνώμην του Ιατροσυνεδρίου, πρόσληψις εν τη υπηρεσία του Υπουργείου της Συγκοινωνίας υγειονομικού συμβούλου, επί βαθμώ και μισθώ τμηματάρχου, ιατρού, ειδικώς περί την δημοσίαν υγιεινήν και την ελονοσίαν ασχοληθέντος .  εις τα καθήκοντα δε τούτου υπάγονται η από υγιεινής απόψεως μελέτη πάσης εξυγιαστέας ελώδους εκτάσεως προ πάσης εκτελέσεως έργων, ως και η κατά την εκτέλεσιν των έργων εποπτεία, επί τω σκοπώ πλήρους καταστολής της εντεύθεν πηγαζούσης ελονοσίας. 23.Κ.α.2 Εκτέλεση υδραυλικών έργων «Επίσης δια τας ενεργηθησομένας μελέτας και την εκτέλεσιν υδραυλικών έργων επιτρέπεται η εις το τακτικόν προσωπικόν της υπηρεσίας των Δημοσίων Έργων πρόσληψις επί βαθμώ κανονισθησομένω δια του Δ/τος, κατόπιν γνωμοδοτήσεως του Συμβουλίου των Δημοσίων Έργων, δύο επί δεκαετίαν τουλάχιστον συνεχή ειδικώς εις μελέτας υδραυλικών έργων ασχοληθέντων μηχανικών. Ο αριθμός των οργανικών θέσεων του βαθμού εις ον έκαστος τούτων καταταχθήσεται αυξάνεται κατά μίαν, ο δε χρόνος της προγενεστέρας αυτών υπηρεσίας των Δημοσίων Έργων, ή ως μηχανικών εις Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου σκοπούντα την μελέτην και εκτέλεσιν δημοσίων έργων προσμετράται αυτοίς δι’ αποφάσεως του Υπουργού, κατόπιν γνωμοδοτήσεως του Συμβουλίου των Δημοσίων Έργων, ως έμμισθος δημοσία πολιτική υπηρεσία, λογιζομένη μόνον δια την προσαύξησιν λόγω συμπληρώσεως πολυετούς υπηρεσίας, συμφώνως προς το