30. ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Αριθ.οικ.24841/1144 της 17-30 Απρ.2001 (ΦΕΚ Β΄502) Καθορισμός όρων, προϋποθέσεων και διαδικασιών για την διενέργεια: α) επιθεωρήσεων και β) ελέγχων, σε εγκαταστάσεις Πρατηρίων υγρών καυσίμων, Σταθμών αυτοκινήτων και λοιπών συναφών εγκαταστάσεων. Έχοντας υπόψη τις διατάξεις: 1. των παραγράφων 5,6 και 7 του άρθρου 4 του ν.2801/2000 (ΦΕΚ 46Α/00 της 3.3.2000) «Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών και άλλες διατάξεις» 2. του άρθρου 29Α του ν.1558/85  (Α 137) «Κυβέρνηση και κυβερνητικά όργανα», όπως το άρθρο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 27 του ν.2081/92 (Α 154) και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1, παρ 2α του ν.2469/97 (Α 38) 3. του π.δ. 293/99 (Α 263) «Οργανισμός του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών» 4. Το γεγονός ό,τι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού, αποφασίζουμε: Σελ. 264,0968 Τεύχος-Σελ.  1 Άρθρο Σκοπός Η παρούσα απόφαση αποσκοπεί στο :  α. να εφαρμόσει τις περί επιθεωρήσεων και ελέγχων διατάξεις της παραγράφου 7 του άρθρου 4 του ν.2801/2000 β. να καθορίσει κατά ενιαίο τρόπο, τα δικαιολογητικά, τις διαδικασίες και τα έντυπα, για την υλοποίηση των παραπάνω επιθεωρήσεων και ελέγχων,  γ. να διασφαλίσει, την πρόληψη κινδύνων στις παραπάνω εγκαταστάσεις, περιορίζοντας την πιθανή εμφάνισή τους. δ. να διευκολύνει τα στελέχη της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, i) στη περιοδική επιθεώρηση, με ενιαία διαδικασία, των εγκαταστάσεων πρατηρίων υγρών καυσίμων, σταθμών αυτοκινήτων και πλυντηρίων-λιπαντηρίων, προκειμένου να ελέγχεται η τήρηση των όρων και προϋποθέσεων ασφαλούς λειτουργίας τους, ώστε να προλαμβάνονται επισφαλείς καταστάσεις και ii) στον εκτεταμένο έλεγχο των ηλεκτρολογικών εν γένει εγκαταστάσεων και στη λήψη προληπτικών μέτρων που θα μειώσει σημαντικά τους κινδύνους πυρκαϊάς και λοιπών ατυχημάτων στις επιχειρήσεις που αναφέρεται η παρούσα απόφαση. 21.Ε.κ.29-30 Πρατήρια Υγρών Καυσίμων  2 Άρθρο   μ Πεδίο εφαρ ογής Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται: α. σε όλα τα νομίμως λειτουργούντα Πρατήρια υγρών καυσίμων, δημοσίας και ιδιωτικής χρήσεως β. σε όλους τους στεγασμένους Σταθμούς αυτοκινήτων, που υπάγονται στις διατάξεις του ισχύοντος Π.Δ. 455/76 ή των προγενεστέρων αυτού Π.Δ/των ή Κανονιστικών Αποφάσεων, ανεξαρτήτως του αν είναι αμιγείς ή περιλαμβάνουν και λοιπές εξυπηρετικές εγκαταστάσεις (αντλίες καυσίμων, πλυντήρια) γ. σε όλα τα αυτοτελή πλυντήρια ή λιπαντήρια ή πλυντήρια - λιπαντήρια τα οποία εξυπηρετούν οχήματα  δ. στα Πρατήρια υγραερίου, στο εκτός της εγκατάστασης υγραερίου τμήμα τους (υγρά καύσιμα,πλυντήρια, λιπαντήρια), εξαιρουμένου του τυχόν υπάρχοντος συνεργείου τοποθέτησης συσκευών.  3 Άρθρο Δ       ιενέργεια Επιθεώρησης της εγκατάστασης 1.Η επιθεώρηση κάθε εγκατάστασης, που περιλαμβάνεται στο άρθρο 2 της παρούσας, διενεργείται υποχρεωτικά ανά τετραετία με εξαίρεση τους σταθμούς με αντλίες καυσίμων όπου προβλέπεται διετία, από υπάλληλο της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. 2. Προς τούτο μέχρι την 31η Ιανουαρίου κάθε έτους η αρμόδια Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών κάθε Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης αναρτά σε εμφανές σημείο της Υπηρεσίας (π.χ Πίνακα ανακοινώσεων) κατάσταση των εγκαταστάσεων, οι οποίες πρόκειται να επιθεωρηθούν εντός του αντιστοίχου έτους. Η κατάσταση αυτή κοινοποιείται στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση καθώς επίσης, για την έγκαιρη ενημέρωση των ενδιαφερομένων, στα οικεία επαγγελματικά Σωματεία, εάν υφίστανται, καθώς και στην Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος. Ο αριθμός των εγκαταστάσεων της κατάστασης ισούται περίπου προς το 1/4 (ή 1/2 εφόσον πρόκειται για σταθμούς αυτοκινήτων) του συνόλου των εγκαταστάσεων, οι οποίες υπάγονται στην δικαιοδοσία της Υπηρεσίας. Η διαδικασία αυτή θα επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, ώστε με την συμπλήρωση τετραετίας (ή διετίας εφόσον πρόκειται για σταθμούς αυτοκινήτων) να γίνεται επιθεώρηση του συνόλου των εγκαταστάσεων. 3. Η διενέργεια των επιθεωρήσεων πραγματοποιείται από τεχνικό υπάλληλο διπλωματούχο Μηχανολόγο ή Ηλεκτρολόγο Μηχανικό ή Τεχνολόγο Μηχανικό αντίστοιχης ειδικότητας (ή διπλωματούχο Μηχανικό ή Τεχνολόγο Μηχανικό άλλης ειδικότητας, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για τα επαγγελματικά δικαιώματα) της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος ορίζεται από τον οικείο Νομάρχη με εμπειρία κατά το δυνατόν στις εγκαταστάσεις που αναφέρονται στην απόφαση αυτή. Η χρονική κατανομή των επιθεωρήσεων κατά την διάρκεια του έτους γίνεται, κατά την κρίση του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, αφού σταθμισθούν διάφοροι παράγοντες όπως, φόρτος εργασίας, άδειες προσωπικού, δυνατότητα πραγματοποίησης δρομολογίων και ληφθούν υπόψη και οι λοιπές τρέχουσες ανάγκες της Υπηρεσίας. Η χωροταξική κατανομή των επιθεωρήσεων γίνεται από τον Προϊστάμενο της οικείας υπηρεσίας, με γνώμονα την μείωση των νεκρών χρόνων - διαδρομών, την γεωγραφική ομαδοποίηση, αφού φυσικά ληφθούν υπόψη τα πραγματικά δεδομένα όπως οι χιλιομετρικές αποστάσεις και η κατάσταση οδικού δικτύου. 4. Κατά την διάρκεια της επιθεώρησης υποχρεούται να παρίσταται ο εκμεταλλευτής της εγκατάστασης ή εξουσιοδοτημένος από αυτόν υπάλληλος για την παροχή διευκολύνσεων, στον υπάλληλο που διενεργεί την επιθεώρηση. 5. Η επιθεώρηση διενεργείται με τρόπο ώστε να απεικονίζεται η πραγματική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η εγκατάσταση. Προς τούτο ο υπάλληλος που διενεργεί την επιθεώρηση συμπληρώνει, για κάθε εγκατάσταση που επιθεωρεί, το αντίστοιχο γι αυτήν έντυπο επιθεώρησης, όπως καθορίζεται στα Παραρτήματα Α,Β,Γ,Δ και Ε της παρούσας απόφασης, τα οποία προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτής. Η επιθεώρηση επικεντρώνεται στην καταγραφή του εξοπλισμού και την αντιστοιχία αυτού προς τον αντίστοιχο εγκεκριμένο, τον εντοπισμό καταστάσεων που ενδεχομένως εγκυμονούν κινδύνους (γειτνίαση με φλόγα ή με αποθήκες ευφλέκτων υλών) καθώς και τον έλεγχο της γενικής διάταξης της εγκατάστασης και των κτιρίων αυτής. Κτιριακά και δομικά εν γένει έργα και εγκαταστάσεις που βρίσκονται μέσα στον ευρύτερο χώρο της ελεγχόμενης εγκατάστασης, τα οποία έχουν λειτουργική συνάφεια με αυτήν, δεν  (Μετά τη σελ.264,0968) Σελ. 264,0969 Τεύχος-Σελ. Πρατήρια Υγρών Καυσίμων 21.Ε.κ.30 ελέγχονται, παρά μόνον ως προς την πραγματική χρήση τους, για να διαπιστωθεί αν αυτή αντίκειται προς την λειτουργία της εγκατάστασης. Χώροι ευρισκόμενοι στο ίδιο κτίριο με την εγκατάσταση, κάτωθεν ή άνωθεν αυτής ελέγχονται, εφ όσον υπάγονται στις περιπτώσεις που προβλέπει το άρθρο 4 του Ν.2801/2000. Η επιθεώρηση δεν επεκτείνεται σε πολεοδομικά θέματα ούτε στον έλεγχο της πληρότητας και καλής καταστάσεως των πυροσβεστικών μέσων και εγκαταστάσεων. 6. Οι επιθεωρήσεις που διεξάγονται με βάση την παρούσα απόφαση είναι ανεξάρτητες από τις έκτακτες επιθεωρήσεις (αυτοψίες), λόγω καταγγελίας ή για άλλη αιτία, ούτε, με τις προβλεπόμενες από το άρθρο 30 του Π.Δ/τος 595/84 (ΦΕΚ 218 Α ), όπως ισχύει, επιθεωρήσεις για τα πρατήρια υγραερίου.  4 Άρθρο             Ενέργειες που απορρέουν από την επιθεώρηση των εγκαταστάσεων 1. Εάν υπάρχουν προσθήκες ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού που δεν είναι δυνατή η έγκρισή τους, τότε η Υπηρεσία με έγγραφό της ζητεί την αποξήλωση του σχετικού εξοπλισμού ή την με άλλο τρόπο απενεργοποίησή του (όπως πλήρωση δεξαμενής με άμμο ή σφράγιση της ανθρωποθυρίδας με τσιμέντο), τάσσοντας προθεσμία 20 ημερών.  5 Άρθρο Δ           ιενέργεια ελέγχου ηλεκτρολογικών εν γένει εγκα ­ ταστάσεων 1. Ο έλεγχος των ηλεκτρολογικών εν γένει εγκαταστάσεων των επιχειρήσεων του άρθρου 2 της παρούσας, εκτός του πρώτου ελέγχου που διενεργείται στο μεταβατικό στάδιο, διενεργείται ανα διετία για όλα τα Πρατήρια και για όλους τους Σταθμούς που περιλαμβάνουν αντλίες, ενώ διενεργείται ανά τετραετία για τους λοιπούς Σταθμούς άνευ αντλιών ή αυτοτελείς εγκαταστάσεις πλυντηρίων, λιπαντηρίων.  2. Ο έλεγχος διενεργείται από το μελετητή μηχανικό ή τον επιβλέποντα ή άλλο διπλωματούχο Μηχανολόγο ή Ηλεκτρολόγο Μηχανικό ή Τεχνολόγο Μηχανικό αντίστοιχης ειδικότητας (ή άλλης ειδικότητας σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για τα επαγγελματικά δικαιώματα). Για το λόγο αυτό υποβάλλεται στην αρμόδια Υπηρεσία Σελ. 264,0970 Τεύχος-Σελ.   Μεταφορών και Επικοινωνιών τεχνική έκθεση, με συνημμένα τα αποτελέσματα των σχετικών μετρήσεων συνοδευόμενη από υπεύθυνη δήλωση του Ν 1599/86 από την οποία να προκύπτει ότι οι παρακάτω υπό στοιχεία (α), (β), (γ) και (δ) μετρήσεις βρίσκονται εντός των επιτρεπομένων ορίων, και ότι η όλη εγκατάσταση τηρεί τους όρους και τις προϋποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας της. Ταυτόχρονα υποβάλλεται αίτηση του ενδιαφερόμενου πρατηριούχου για την έκδοση από την υπηρεσία σχετικής βεβαίωσης. Ο έλεγχος περιλαμβάνει τις εξής μετρήσεις: α) της αντίστασης γείωσης ως προς το έδαφος του ηλεκτρικού πίνακα, των αντλιών και διανομέων υγρών καυσίμων, καθώς και των δεξαμενών και των σωληνογραμμών υγρών καυσίμων, β) της αντίστασης γείωσης ως προς το έδαφος του γενικού ηλεκτρικού πίνακα, υποπινάκων και αντλιών πυρόσβεσης των σταθμών αυτοκινήτων, γ) του εκκρηκτικού μίγματος ατμών στο εσωτερικό υπογείου ή στο εσωτερικού ηλεκτρικού πίνακα με ένδειξη 0% LEL (κατώτερο όριο εκκρηκτικότητας και δ) της χωρητικότητας των δεξαμενών καυσίμων. Στη παραπάνω δήλωση επίσης δηλώνεται κατά περίπτωση ότι: 21.Ε.κ.30 Πρατήρια Υγρών Καυσίμων ε) Γειώσεις. Υπάρχουν γειώσεις στις αντλίες καυσίμων, στα φρεάτιά τους, στις ανθρωποθυρίδες των δεξαμενών, καθώς και στα στηρίγματα και τους αγωγούς μεταφοράς καυσίμου και είναι σε καλή κατάσταση οι ακροδέκτες και ο χάλκινος αγωγός γείωσης. Επίσης, αναφέρεται και το είδος των ηλεκτροδίων γείωσης που χρησιμοποιούνται ζ) Υπόγειο κτίριο. Σε περίπτωση ύπαρξης υπογείου κτιρίου κοντά σε δεξαμενές καυσίμων, δηλώνεται ότι εξετάσθηκε το ενδεχόμενο:  i) να υπάρξει εισροή ατμών καυσίμου στο υπόγειο,  ii) να υπάρχουν τυχόν ηλεκτρικές εγκαταστάσεις που μπορεί να παρουσιάσουν σπινθήρα και  iii) προτείνονται μέτρα ασφαλείας για αντιεκκρηκτική εγκατάσταση, ή απομάκρυνση μηχανημάτων κινητήρων ή εγκατάσταση συστήματος ανίχνευσης ατμών καυσίμου η) Ηλεκτρική εγκατάσταση.  i) τα κουτιά των διακοπτών αστέρα - τριγώνου κινητήρα αεροσυμπιεστή είναι στεγανά,  ii) υπάρχει ηλεκτρονόμος διαφυγής έντασης(ρελέ διαρροής), iii) ελέγχθηκε η λειτουργία του ρελέ διαρροής μέσω του κομβίου δοκιμαστικής λειτουργίας, iv) τα καλώδια ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, ύστερα από οπτικό έλεγχο, βρέθηκαν σε καλή κατάσταση, χωρίς τραυματισμούς και όχι γυμνά,  v) η είσοδος των καλωδίων σε αντλίες και φρεάτια δεξαμενών είναι στεγανή, vi) υπάρχει γενικός διακόπτης που απομονώνει ηλεκτρικά το δίκτυο καυσίμων σε περίπτωση ανάγκης, τοποθετημένος στο γραφείο της εγκατάστασης,  vii) υπάρχει αντίγραφο σχεδίου ηλεκτρικού πίνακα στο εσωτερικό του πίνακα,     viii) η ηλεκτρολογική εγκατάσταση αντλιών και διανομέων καυσίμων είναι σε καλή κατάσταση, στεγανή, χωρίς εμφανείς φθορές και κινδύνους βραχυκυκλώματος,  ix) ελέγχθηκαν οι καλωδιώσεις που τροφοδοτούν τα φώτα της οροφής του στεγάστρου, τις τυχόν φωτιζόμενες μετώπες του και τα φωτιστικό σώματα πάνω από τις αντλίες ή τους διανομείς. θ) Μηχανήματα. i) Υπάρχει διακόπτης αστέρος τριγώνου του αεροσυμπιεστή, είναι σωστά ρυθμισμένο το θερμικό του και ο πιεζοστάτης λειτουργεί κανονικά μεταξύ του άνω και κάτω ορίου πίεσης και είναι σωστή η υδραυλική εγκατάσταση, ii) υπάρχει πρόβλεψη για σωστή κυκλοφορία του αέρα στο χώρο του μηχανοστασίου για να αποφεύγεται η υπερθέρμανση των κινητήρων, ιιι) έχει γίνει σωστή υδραυλική και ηλεκτρολογική εγκατάσταση της σταθερής πλυστικής μηχανής (αντλίας), υπάρχει διακόπτης αστέρα, τριγώνου, είναι ρυθμισμένο το θερμικό στη σωστή ένταση. iv) η ηλεκτρολογική εγκατάσταση φυγοκεντρικών ανεμιστήρων απαγωγής ή προσαγωγής αέρα στους υπόγειους χώρους (σταθμοί αυτοκινήτων) είναι σύμφωνη με τους ισχύοντες κανονισμούς, v) είναι σε καλή κατάσταση η τροφοδοσία του πίνακα πυρανίχνευσης και ελέγχθηκε όλη η ηλεκτρολογική εγκατάσταση του πυροσβεστικού συγκροτήματος. vi) έχει γίνει σωστή ηλεκτρολογική εγκατάσταση του δικόλωνου ή τετρακόλωνου ηλεκτρομηχανικού ανυψωτήρα ή της ράμπας, vii) δεν υπάρχουν ίχνη διαρροής από τα μηχανικά μέρη της αντλίας ή του διανομέα ή από τα ακροσωλήνια viii) το αυτόματο πλυντήριο λειτουργεί κανονικά με σωστή υδραυλική και ηλεκτρολογική εγκατάσταση καθώς και σύνδεση με το δίκτυο αέρα. 3. Εάν από τη τεχνική έκθεση και την υπεύθυνη δήλωση της παραγράφου 2 προκύπτει η ανάγκη επεμβάσεων και τροποποιήσεων στην εγκατάσταση, ειδοποιείται με έγγραφο ο εκμεταλλευτής της εγκατάστασης για την αποκατάσταση των ελλείψεων. Η σχετική προθεσμία για την αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας, ανάλογα και με την σοβαρότητα των ελλείψεων, καθορίζεται από την υπηρεσία και πάντως δεν μπορεί να υπερβαίνει το τρίμηνο, από την ημέρα παραλαβής του εγγράφου. Μετά την αποκατάσταση των ελλείψεων διενεργείται νέος έλεγχος από τον ίδιο ή άλλον Τεχνικό και υποβάλλονται εκ νέου τα στοιχεία της παραγράφου 2 του παρόντος και ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία.  6 Άρθρο   Μεταβατικές διατάξεις 1. Ανεξαρτήτως της χρονολογίας, κατά την οποία διενεργήθηκε για τελευταία φορά επιθεώρηση σε εγκατάσταση του άρθρου 2 της παρούσας απόφασης, οι τμηματικές επιθεωρήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3 της παρούσας θα αρχίσουν να διενεργούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα αντίστοιχα άρθρα, αρχής γενομένης από το έτος 2001. 2. Οι για πρώτη φορά διενεργούμενοι έλεγχοι του άρθρου 5 θα πρέπει να έχουν αποπερατωθεί και να έχουν υποβληθεί οι σχετικές δηλώσεις ελέγχου στην υπηρεσία, εντός δύο ετών από την ισχύ της παρούσας απόφασης, για όλες τις εγκαταστάσεις 3. Σαν ημερομηνία έναρξης του ελέγχου για το έτος 2001 λαμβάνεται η 1η του επομένου μηνός από την δημοσίευση της παρούσας στην εφημερίδα της Kυβερνήσεως. (Μετά τη σελ.264,0970) Σελ. 264,0971 Τεύχος-Σελ. Πρατήρια Υγρών Καυσίμων 21.Ε.κ.30