10. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 3/17 Δεκ. 1938 (ΦΕΚ Α΄ 473) Περί κανονισμού υγιεινής εργαστηρίων αλαντοποιΐας. Έχοντες υπ’ όψιν το άρθρ. 7 του Νόμ. ΓπΛΔ΄ «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών και περί ωρών εργασίας», μετά γνώμην του Συμβουλίου Εργασίας και σύμφωνον γνώμην του Συμβουλίου Επικρατείας, προτάσει του Ημετέρου επί της Εργασίας Υφυπουργού, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν. Άρθρ.1.-Εντός των εργαστηρίων αλαντοποιΐας, καθαρισμού εντέρων και άκρων και επεξεργασίας εντέρων αλαντοποιΐας, πλην των γενικών όρων των δια του από 14/3/34 Β.Δ/τος «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών κ.λπ.» επιβαλλομένων, δέον να τηρώνται και αι ειδικαί διατάξεις των επομένων άρθρων. Διάταξις των Εργαστηρίων Άρθρ.10.-Πάντες οι τόποι ούτοι εργασίας δέον να αερίζωνται κατά τρόπον ώστε η εντός αυτών ατμόσφαιρα να ανανεούται πλήρως τετράκις καθ’ ώρας. Θερμοκρασία Άρθρ.11.-Η εντός των εργαστηρίων τούτων θερμοκρασία δεν πρέπει να κατέρχεται κατά τους χειμερινούς μήνας κάτω των 12ο Κελσίου. Προς τούτο δέον να εγκαθίσταται τεχνητή θέρμανσις. Άρθρ.12.-Επίσης κατά τους χειμερινούς μήνας το χρησιμοποιούμενον δια καθαρισμόν των εντέρων και άκρων ύδωρ δέον να είναι θερμόν. Επεξεργασία υλικού Άρθρ.13.-Μετά τον πρώτον καθαρισμόν και καθ’ όλην την διάρκειαν της μετέπειτα επεξεργασίας τα κρέατα, τα έντερα και τα άκρα δέον να εναποτίθενται εις δοχεία κατάλληλα και καθαρά. Απαγορεύε Σελ. 306,26 Τεύχος 396- Σελ. 132 ται απολύτως η εναπόθεσις αυτών εις μέρη ακάθαρτα ως και η συσσώρευσις των εντέρων και άκρων μετά τον καθαρισμόν αυτών επί του εδάφους. Άρθρ.14.-Ο βρασμός των γαστέρων, εντέρων και άκρων δέον να εκτελήται επί κλειστής εστίας μετά καλύπτας άνωθεν αυτής (τζάκι) και καπναγωγών. Εν ουδεμιά περιπτώσει επιτρέπεται ο βρασμός των εντέρων και γαστέρων προ του πλήρους καθαρισμού αυτών από του περιεχομένου των. Άρθρ.15.-Η εμφύσησις των εντέρων δέον να γίνεται δια φυσητήρων ειδικών απαγορευομένης απολύτως της εμφυσήσεως και διογκώσεως αυτών δια του στόματος. Άρθρ.16.-Τα ξηραντήρια εντός των οποίων αναρτώνται προς αποξήρανσιν τα έντερα, δέον να περιβάλλωνται δια πυκνού συρματοπλέγματος παρεμποδίζοντος την είσοδον των μυϊών. Τόπος εστιάσεως του προσωπικού Άρθρ.17.-Τα εργαστήρια ταύτα όταν απασχολώσι πλέον των δέκα εργατών δέον να διαθέτωσιν ίδιον χώρον, έξω της αιθούσης της εργασίας, δια την μεσημβρινήν εστίασιν και ανάπαυσιν των εργατών μετά του αναγκαιούντος αριθμού καθισμάτων και τραπεζών. 15.Λ.α.10 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Ατομική καθαριότης Άρθρ.18.-1.-Επίσης δέον να διαθέτωσι, δαπάναις του εργοδότου, πάντα τα μέσα δια την τήρησιν της ατομικής καθαριότητος των εργατών (νιπτήρας, σάπωνας, χειρόμακτρα κ.λπ.), ίνα ούτοι προβαίνωσιν εις επιμελή πλύσιν του προσώπου και των χειρών κατά πάσαν διακοπήν και εις το τέλος της εργασίας. 2.Τα χειρόμακτρα, δαπάναις του εργοδότου δέον να τηρώνται απολύτως καθαρά. Ενδύματα εργασίας Άρθρ.19.-Οι εργάται δέον να προφυλάσσωνται από τα αποπίπτοντα υγρά, φέροντες καθ’ όλην την διάρκειαν της εργασίας αδιάβροχα περιζώματα (ποδιές) και υποδήματα. Επίσης οι πλύνοντες τας γαστέρας και τα έντερα δέον να προφυλάσσωσι τας χείρας των επαλείφοντες αυτάς κατά την διάρκειαν της εργασίας δι’ ουδετέρας βαζελίνης. Η δαπάνη δια την προμήθειαν αυτών βαρύνει τον εργοδότην. Άρθρ.2.-Πάντες οι ως άνω τόποι εργασίας δέον να έχωσιν έδαφος μετ’ αδιαποτίστου, αλλ’ ουχί ολισθηράς επιστρώσεις (εξ ασφάλτου, τσιμέντου κλπ) μετά καταλλήλου αποκλίσεως και αυλάκων αποχετεύσεως κεκαλυμμένων δια σιδηράς εσχάρας προς άμεσον και αυτόματον απομάκρυνσιν των αποπιπτόντων υγρών. Οι τοίχοι και πάντα τα εξαρτήματα των εργαστηρίων τούτων δέον να φέρωσιν λείαν επικάλυψιν, επιτρέπουσαν την εύκολον πλύσιν και απολύμανσιν αυτών και να ασβεστοχρίωνται δις τουλάχιστον κατ’ έτος. Άρθρ.20.-Οι εργάται δέον να φέρωσι ενδύματα εργασίας (φόρμες) πλυνόμενα εις το τέλος εκάστης εβδομάδας και διατηρούμενα κατά το δυνατόν καθαρώτερα. Ιματιοφυλάκια Άρθρ.21.-Εις τα εργασήρια ταύτα δέον να υπάρχωσιν ίδια ιματιοφυλάκια, μετά ατομικών ερμαρίων ή κρεμαστρών αραιώς τοποθετημένων, όπου να κλείωνται ή να ανατώνται τα ενδύματα των εργατών, προφυλασσόμενα από τα αποπίπτοντα υγρά και τας ακαθαρσίας της εργασίας. Ηλικία των Εργατών Άρθρ.22.-Απαγορεύεται η εις τας εργασίας ταύτας πρόσληψις εργατών μη συμπληρωσάντων το 16ον έτος της ηλικίας των. Πρώται Βοήθειαι Άρθρ.23.-Παν εργαστήριον αλαντοποιΐας δέον να διαθέτη κιβώτιον πρώτων βοηθειών, περιέχον τα φάρμακα και τα είδη επιδέσεως τα προβλεπόμενα υπό του άρθρ. 139 του από 14/3/34 Δ/τος «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών κ.λπ.», ήτοι. 1)φιαλίδιον βάμματος ιωδίου 2.100 (20 γραμμάρια). 2)φιάλην γουλαρδίου ύδατος (50 γραμμαρίων). 3)φιαλίδιον πικρικού οξέος (10 γραμμάρια). 4)φιαλίδιον πτητικών αλάτων. 5)φιαλίδιον υγράς αμμωνίας. 6)20 γραμμάρια βάμβακος υπερχλωριούχου σιδήρου. 7)6 δέματα αποστειρωμένης γάζης. 8)6 δέματα αποστειρωμένου βάμβακος, υδροφίλου των 25 γραμμαρίων. 9)10 επιδέσμους διαφόρου πλάτους. 10)ποσότητα συγκολλητικού εμπλάστρου (τσιρότο). 11)μία δωδεκάδα καρφοβελλονών σσφαλείας (παραμάνες). 12)σύριγγα δι’ υποδορείους ενέσεις μετ’ αριθμού τινός φυσίγγων (αμπούλες) θειϊκού αιθέρος, καμφορούχου ελαίου, μορφίνης, εργοτίνης, αντιτετανικού ορρού. Το τελευταίον επιβάλλεται εις τα εργοστάσια τα χρησιμοποιούντα πλέον των 50 εργατών. Υποχρεώσεις των Εργοδοτών Άρθρ.24.-Οι εργοδόται υποχρεούνται να αναρτήσωσιν υελόφρακτον πινακίδα εντός των τόπων εργασίας και εις μέρος εμφανές εγκλείουσαν το κείμενον του παρόντος Δ/τος. Άρθρ.25.-Πάσαν εμφάνισιν άνθρακος μεταξύ του εργαζομένου προσωπικού των, δέον να αναγγέλλωσιν οι εργοδόται αυθωρεί εις τας πλησιεστέρας Αστυνονικάς και Υγειονομικάς Αρχάς, ως και εις τα όργανα της Επιθεωρήσεως Εργασίας, προς λήψιν των ενδεικνυομένων μέτρων προφυλάξεως από της μολύνσεως (απολύμανσις των τόπων εργασίας απομόνωσις, και θεραπεία του παθόντος, προφύλαξις των λοιπών εργατών κ.λπ.) Πάσαι αι δαπάναι δια τα κατασταλτικά και προληπτικά μέτρα κατά της μολύνσεως βαρύνουσι τους εργοδότας. Γενικαί Διατάξεις Άρθρ.26.-Εις τους εκ μεταδοτικών νοσημάτων πάσχοντας εργάτας απαγορεύεται αυστηρώς η εργασία μέχρι της τελείας ιασεώς των. Άρθρ.27.-Ο θεράπων ιατρός ή το θεραπευτικόν Ίδρυμα δέον να αναγράψωσιν εις το βιβλιάριον υγείας του παθόντος, το είδος και την έδραν της μολύνσεως εξ ης έπαθε και τας ημέρας θεραπείας. Άρθρ.28.-Απαγορεύεται η ίδρυσις πάσης νέας εγκαταστάσεως αλαντοποιΐας και καθαρισμού εντέρων και άκρων, μη πληρούσης τους δια των προηγουμένων άρθρων επιβαλλομένους όρους, αι δε ήδη λειτουργούσαι τοιαύται υποχρεούνται όπως, εντός τριμήνου από της δημοσιεύσεως του παρόντος Δ/τος, να συμμορφωθώσι προς τας δι’ αυτού επιβαλλομένας διατάξεις. (Ματά την σελ. 306,26) Σελ. 306,27 Τεύχος 396- Σελ. 133 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.10 Άρθρ.29.-Πάσα βραδύτης, αμέλεια ή παράλειψις του εργοδότου προς άμεσον αναγγελίαν της μολύνσεως εξ άνθρακος και γενικώς πάσα παράβασις των διατάξεων του παρόντος Δ/τος τιμωρείται συμφώνως προς τα άρθρ. 3 και 4 του από 25 Αυγ. 1920 Β.Δ/τος «περί κωδικοποιήσεως των περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών κ.λπ. διατάξεων». Εις τον Ημέτερον επί της Εργασίας Υφυπουργόν ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος Δ/τος. Σελ. 306,28 Τεύχος 396- Σελ. 134 15.Λ.α.10 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Άρθρ.3.-Αι λεκάναι και αι δεξαμεναί πλύσεως και καθαρισμού των εντέρων και άκρων δέον να είναι κατασκευασμέναι εξ υλικού αδιαποτίστου μετ’ επιφανείας λείας και ευκόλως πλυνομένης. Αύται δε πρέπει να αποτελώσι κοιλότητας εν τω εδάφει, αλλά να ανυψούνται κατά τρόπον ώστε ο εντός αυτών εκτελούμενος καθαρισμός των εντέρων και άκρων να διεξάγεται εν ορθία στάσει των εργατών και χωρίς ούτοι να είναι υποχρεωμένοι να κάμπτωσι τον κορμόν κατά την τέλεσιν της εργασίας των. Εις το εν άκρον των λεκανών και των δεξαμενών τούτων δέον να υπάρχη στόμιον αποχετεύσεως των υδάτων του καθαρισμού, εις δε το έτερον στρόφιγξ προσάγουσα καθαρόν ύδωρ δια την πλύσιν των εντέρων και άκρων. Αι λεκάναι και αι δεξαμεναί εντός των οποίων εκτελείται η εκκένωσις του περιεχομένου των γαστέρων και εντέρων και ο καθαρισμός αυτών δέον να φέρωσιν αποχετευτικούς αγωγούς αρκούντως ευρείς μη δυναμένους να υποστούν έμφραξιν εκ των απομακρυνομένων ακαθαρσιών. Αι τράπεζαι διαλογής των εντέρων και εναποθέσεως των κρεάτων και των άκρων πρέπει να είναι επικεκαλυμμέναι δια πλακός ψευδαργύρου ή εκ μαρμάρου ή εκ λείου μετάλου, ίνα καθαρίζωνται ευκόλως. Όπου αι τράπεζαι δέον να είναι εκ ξύλου, τούτο δέον να είναι σκληρόν, ίνα είναι εύκολος η απόξεσις και ο καθαρισμός αυτού. Επίσης τα δι’ οχημάτων εκ των σφαγείων μεταφερόμενα έντερα μετά των γαστέρων δέον να εναποτίθενται προ του καθαρισμού αυτών εις ίδιον χώρον κεχωρισμένον από τας αιθούσας, έχοντα έδαφος τσιμεντόστρωτον ή πλακόστρωτον μετ’ αποκλίσεως και αποχετεύσεως καταλλήλου προς εύκολον καθαρισμόν. Ύδρευσις Άρθρ.4.-Εντός των τόπων τούτων εργασίας δέον να υπάρχη εγκατάστασις ύδατος υπό πίεσιν, κατανεμομένου δι’ υδραγωγών σωλήνων και καλώς προφυλασσομένου από πάσης μολύνσεως. Το χρησιμοποιούμενον ύδωρ όταν δεν προέρχεται εκ της κοινής υδρεύσεως της πόλεως, δέον να εξετάζηται χημικώς και μικροβιολογικώς τρις τουλάχιστον κατ’ έτος, ίνα ελέγχηται εάν είναι κατάλληλον δι’ ην χρήσιν προορίζεται. Τα αντίγραφα δε των σχετικών αναλύσεων δέον να υποβάλλωνται εις τας οικείας Επιθεωρήσεις Εργασίας ή ελλείψει τοιούτων εις τας οικείας Αστυνομικάς Αρχάς. Καθαριότης Εργαστηρίων Άρθρ.5.-Μετά το τέλος της εργασίας πάντες οι τόποι ούτοι εργασίας πρέπει να καθαρίζωνται επιμελώς δι’ εκτοξεύσεως ύδατος. Πάσαι αι τράπεζαι, αι λεκάναι και αι δεξαμεναί, ως και τα χρησιμοποιούμενα δοχεία μετά το τέλος της εργασίας δέον να πλύνωνται επιμελώς δια ζέοντος ύδατος. Εντός των οχετών δέον να χύνωνται συχνάκις απολυμαντικαί διαλύσεις καυστικής ποτάσσης, χλωριούχου ασβέστου, γάλακτος ασβέστου κ.λπ. Αι τράπεζαι αι φέρουσαι επιφάνειαν ξυλίνην δέον να αποξέωνται τρις τουλάχιστον της εβδομάδος. Άρθρ.6.-Αι αυλαί, οι διάδρομοι και τα παραρτήματα των τόπων τούτων εργασίας δέον να τηρώνται εν άκρα καθαριότητι και να εκτελώνται επιμελώς αι σαρώσεις αυτών καθ’ εκάστην μετά το τέλος της εργασίας. Πάντα τα απορρίμματα της κατεργασίας εντέρων και άκρων δέον να συλλέγωνται επιμελώς κατά το τέλος της εργασίας και να φυλάσσωνται εντός καλώς κλειομένων και μη διαρρεόντων δοχείων, να απομακρύνωνται δε καθ’ εκάστην προς (Μετά την σελ. 306,22) Σελ. 306,25 Τεύχος 396- Σελ. 131 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.10 τους τόπους απορρίψεως αυτών ή να καίωνται εις τον κλίβανον καύσεως απορριμάτων, εάν υπάρχη τοιούτος. Άρθρ.7.-Εις όσα τοιαύτα εργαστήρια δεν υπάρχει αποχέτευσις προς κεντρικόν τινά οχετόν, δέον να κατασκευάζωνται κλειστοί σηπτικοί βόθροι εκ τσιμέντων, αυτομάτως ή περιοδικώς καθαριζόμενοι, εντός των οποίων να αποχετεύωνται τα αποπίπτοντα υγρά. Άρθρ.8.-Το εντός των εργαστηρίων συσσωρευόμενον προς επεξεργασίαν υλικόν (κρέατα, έντερα, άκρα) δεν πρέπει να υπερβαίνη τας ανάγκας της ημέρας. Κατά τους θερινούς μήνας δέον να λαμβάνωνται μέτρα κατά της προώρου σήψεως του υλικού τούτου, φυλασσομένου εις μέρη υπόγεια και δροσερά ή εντός πάγου μέχρι της αποστολής του προς κατανάλωσιν. Άρθρ.9.-Εις πάντας τους τόπους τούτους εργασίας δέον να λαμβάνωνται διαρκώς μέτρα καταπολεμήσεως των μυϊών (επιμελής και διαρκής καθαριότης, ουσίαι και υγρά φονεύοντα ή αιχμαλωτίζοντα τας μύϊας κλπ) Πάντα τα παράθυρα και αι θύραι των εργαστηρίων δέον να φέρωσι πλαίσια εκ λεπτού συρματοπλέγματος, παρεμποδίζοντος την είσοδον των μυϊών εντός των τόπων εργασίας. Ομοίως αι θύραι να κλείωνται δια θυροφύλλων ή πλαισίων εκ συρματοπλέγματος.  Αερισμός