18. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 288 της 29 Απρ./15 Μαΐου 1976 (ΦΕΚ Α΄ 115) Περί κανονισμού ωρών εργασίας και εβδομαδιαίας αναπαύσεως του προσωπικού κινήσεως των Αστικών Λεωφορείων των Κοινών Ταμείων Εισπράξεων Λεωφορείων (ΚΤΕΛ) εις α υφίσταται διπλή φυλακή. Έχοντες υπ’ όψει: 1.Τας διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 21 του Ν.Δ. 102/1973 «περί οργανώσεως των δια λεωφορείων αυτοκινήτων εκτελουμένων δημοσίων επιβατικών συγκοινωνιών». 2.Τας διατάξεις της υπ’ αριθμ. 1 Διεθνούς Συμβάσεως Εργασίας «περί περιορισμού των ωρών εργασίας εν ταις βιομηχανικαίς επιχειρήσεσιν εις 8 καθ’ ημέραν και 48 καθ’ εβδομάδα», επικυρωθείσης δια του Νόμου 2269/1920. 3.Την γνώμην του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας διατυπωθείσαν εις την από 19/1/1976 συνεδρίασιν αυτού. 4.Την υπ’ αριθμ. 184/1976 γνωμοδότησιν του Συμβουλίου της Επικρατείας, προτάσει των Ημετέρων επί της Απασχολήσεως και Μεταφορών και Επικοινωνιών Υπουργών, απεφασίσαμεν: Άρθρον 1. Αντικείμενον Κανονισμού. Ο παρών κανονισμός καθορίζει τας ώρας εργασίας και ημέρας αναπαύσεως του προσωπικού κινήσεως των αστικών λεωφορείων των Κοινών Ταμείων Εισπράξεων Λεωφορείων (ΚΤΕΛ), εις α υφίσταται διπλή φυλακή, τας περιόδους εργασίας, την διάρκειαν των διακοπών ή διαλειμμάτων, το μέγιστον χρονικόν διάστημα μέχρι του οποίου δύναται να εκτείνηται η διαλείπουσα ημερησία εργασία, ως και την διάρκειαν της καθ’ ημέραν και εβδομάδα εργασίας. «Οι διατάξεις του Κανονισμού αυτού, που καθορίζουν για τους μισθωτούς χρονικά όρια εργασίας, αναπαύσεως, τήρηση ορισμένων εντύπων κλπ., ισχύουν και για τους ιδιοκτήτες και συνιδιοκτήτες των λεωφορείων, εφόσον αυτοί εργάζονται ως οδηγοί στα λεωφορεία τους που είναι ενταγμένα στα ΚΤΕΛ». Η άνω μέσα σε « » δεύτερη παράγραφος προστέθηκε από το άρθρ. 1 Π.Δ. 549/20 Ιουλ.-13 Αυγ. 1982 (ΦΕΚ Α΄ 96). Άρθρον 10. Τόπος αναλήψεως υπηρεσίας. 1.Ως τόπος αναλήψεως της ημερησίας εργασίας των σταθμαρχών και ελεγκτών λεωφορείων ορίζεται η αφετηρία των λεωφορειακών γραμμών. 2.Η Β΄ φυλακή (βραδυνή) των οδηγών και εισπρακτόρων αναλαμβάνει εργασίαν εις την αφετηρίαν των λεωφορειακών γραμμών, δέκα (10΄) πρώτα λεπτά της ώρας προ της λήξεως της εργασίας της Α΄ φυλακής (πρωϊνής). Άρθρον 11. Τηρούμενα στοιχεία. 1.Ο Πρόεδρος του ΚΤΕΛ ή ο αντ’ αυτού εξουσιοδοτούμενος υπάλληλος καταρτίζουν, εις διπλούν, ευανάγνωστον πίνακα ον υπογράφοντες υποβάλλουν προς έγκρισιν εις την αρμοδίαν Υπηρεσίαν του Υπουργείου Απασχολήσεως. Ο πίναξ ούτος επέχει θέσιν βιβλιαρίου εργασίας. 2.Εις τον ως άνω πίνακα αναγράφονται: α)Το ονοματεπώνυμον των μισθωτών εκάστης φυλακής. β)Η εκάστοτε εναλλαγή της σειράς εργασίας εκάστης φυλακής. γ)Αι ημέραι αναπαύσεως. 3.Αντίτυπον του πίνακος αναρτάται εις εμφανές μέρος του λεωφορείου αυτοκινήτου και εντός προθήκης κατασκευαζομένης επί τούτω. 4.Ο Πρόεδρος του ΚΤΕΛ ή ο αντ’ αυτού εξουσιοδοτημένος υπάλληλος υποχρεούται καθ’ εκάστην και μέχρι της 10ης προμεσημβρινής ώρας να υποβάλλουν εις την οικείαν Υπηρεσίαν του Υπουργείου Απασχολήσεως τα παρά του ΚΤΕΛ συντασσόμενα δελτία υπηρεσίας της επομένης ημέρας. Εις το δελτίον θα αναγράφωνται κατά λεωφορείον η ώρα ενάρξεως και λήξεως της εργασίας εκάστης φυλακής, η εβδομαδιαία ανάπαυσις αυτής και η τυχόν διακοπή, ούτως ώστε εν συνδυασμώ προς τον εν παραγράφω 1 πίνακα να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος των ωρών εργασίας του προσωπικού υπό των αρμοδίων οργάνων επιθεωρήσεως. 15.Ι.δ.18 Ώρες εργασίας προσωπικού αυτοκινήτων 369 Άρθρον 12. Βιβλίον δρομολογίων. 1.Ο Πρόεδρος του ΚΤΕΛ ή ο αντ’ αυτού εξουσιοδοτούμενος υπάλληλος υποχρεούνται να εφοδιάζουν τα λεωφορεία δι’ ειδικού βιβλίου δρομολογίων και μεριμνούν δια την τακτικήν και προ της χρησιμοποιήσεως αυτού αρίθμησιν και θεώρησιν υπό της αρμοδίας Υπηρεσίας του Υπουργείου Απασχολήσεως. 2.Δι’ εκάστην ημέραν εργασίας και δι’ εκάστην φυλακήν θα χρησιμοποιήται ιδιαιτέρα σελίς του βιβλίου δρομολογίων, το «ημερήσιον δελτίον δρομολογίων», εις το οποίον αι εγγραφαί θα αποτυπώνται εις τριπλούν δια χημικού χάρτου (καρμπόν). Το ημερήσιον δελτίον δρομολογίων περιλαμβάνει τα κάτωθι στοιχεία: Α)Άνωθεν: α)Αριστερά της σελίδος τον τίτλον του ΚΤΕΛ, τον αριθμόν κυκλοφορίας του αυτοκινήτου, το ονοματεπώνυμον του ιδιοκτήτου, του οδηγού και του εισπράκτορος, την οικείαν Υπηρεσίαν του Υπουργείου Απασχολήσεως και την περίοδον εργασίας του προσωπικού. β)Δεξιά της σελίδος τον αύξοντα αριθμόν ταύτης. γ)Εις το κέντρον της σελίδος την φράσιν «ημερήσιον δελτίον δρομολογίων» και κάτωθι ταύτης την ημερομηνίαν. Β)Κάτωθι των ως άνω στοιχείων περιλαμβάνει πίνακας με οριζοντίους και καθέτους στήλας. α)Εις τας οριζοντίους στήλας αναγράφονται: Έναρξις εργασίας, καθυστέρησις, διάλειμμα (από-έως), εφεδρεία, λήξις εργασίας, θεώρησις σταθμάρχου ή ελεγκτού και παρατηρήσεις. β)Εις τας καθέτους στήλας αναγράφονται: Άνωθεν η γραμμή εις ην κυκλοφορεί το λεωφορείον και κάτωθι εις τας αντιστοίχους θέσεις αι ώραι και η θεώρησις και η τελευταία στήλη θα αφίεται δια παρατηρήσεις. Γ)Κάτωθι του πίνακος αναγράφονται αι φράσεις: Ο Πρόεδρος των ΚΤΕΛ ή ο αντ’ αυτού εξουσιοδοτούμενος υπάλληλος, ο Εισπράκτωρ, ο Οδηγός, ο Σταθμάρχης, κάτωθι των οποίων θα τίθενται αι υπογραφαί. 3.Προ της εξόδου του λεωφορείου αυτοκινήτου εκ του σταθμού διανυκτερεύσεως, της ενάρξεως και λήξεως διαλείμματος ή εφεδρείας, ως και εν περιπτώσει καθυστερήσεως, ο σταθμάρχης ή ο ελεγκτής και ο οδηγός ή ο εισπράκτωρ, αναλόγως της περιπτώσεως, υποχρεούνται ν’ αναγράφουν ακριβώς και ευκρινώς εις τας οικείας κατά περίπτωσιν στήλας ημερησίου δελτίου δρομολογίων την ώραν ενάρξεως της εργασίας, τας ώρας διαλείμματος ή της εφεδρείας ως και τα λοιπά στοιχεία. 4.Ο οδηγός ή ο εισπράκτωρ υποχρεούται όπως μετά το πέρας της εργασίας εκάστης ημέρας καταθέση εις τον αρμόδιον σταθμάρχην της γραμμής τα δύο αντίτυπα του Ημερησίου Δελτίου Δρομολογίων, του τρίτου αντιτύπου παραμένοντος εις το στέλεχος. 5.Εντός πενθημέρου από του τέλους εκάστης περιόδου εργασίας ή μηνός ο Πρόεδρος του ΚΤΕΛ ή ο αντ’ αυτού εξουσιοδοτούμενος υπάλληλος υποχρεούται να υποβάλη εις την αρμοδίαν Υπηρεσίαν του Υπουργείου Απασχολήσεως το εν αντίτυπον των ημερησίων δελτίων δρομολογίων, των εντός της αμέσως προηγουμένης περιόδου εργασίας ή μηνός, ημερών εργασίας του προσωπικού. Μετά των Ημερησίων δελτίων δρομολογίων, θα συνυποβάλληται συγκεντρωτική κατάστασις περιλαμβάνουσα το σύνολον των ωρών εργασίας, κανονικών, καθ’ υπερωρίαν, κατά περίοδον εργασίας ή μηνός, άπαντος του προσωπικού εκάστου λεωφορείου. 6.Δια την κανονικήν τήρησιν και συμπλήρωσιν των ημερησίων δελτίων δρομολογίων του βιβλίου δρομολογίων, συμφώνως προς τας ανωτέρω διατάξεις, ευθύνονται αναλόγως της περιπτώσεως ο Σταθμάρχης, ο Ελεγκτής, ο Οδηγός και ο Εισπράκτωρ δια δε την προμήθειαν, θεώρησιν και υποβολήν εις την αρμοδίαν Υπηρεσίαν του Υπουργείου Απασχολήσεως, ο Πρόεδρος του ΚΤΕΛ ή ο αντ’ αυτού εξουσιοδοτούμενος υπάλληλος. Τέλος, δια τας εξακριβουμένας παρά των αρμοδίων οργάνων ή τας διαπιστουμένας εκ των ημερησίων δελτίων δρομολογίων παραβάσεις των περί ωρών εργασίας διατάξεων του παρόντος ευθύνονται ο Πρόεδρος του ΚΤΕΛ ή ο αντ’ αυτού εξουσιοδοτούμενος υπάλληλος. Άρθρον 13. Αλλαγή φυλακής. Η σειρά εργασίας των φυλακών δέον όπως μεταβάλληται καθ’ εκάστην περίοδον εργασίας, εις τρόπον ώστε η εργαζομένη φυλακή κατά τας απογευματινάς και εσπερινάς ώρας, κατά μίαν περίοδον εργασίας να εργάζηται κατά την επομένην περίοδον εργασίας εις πρωϊνάς ώρας, επιτρεπομένης της μη εναλλαγής της φυλακής εις τας περιπτώσεις φοιτήσεως προσωπικού κινήσεως εις Σχολάς Επιμορφώσεως Προσωπικού Λεωφορείων. Άρθρον 14. Καταργούμεναι διατάξεις. Από της ενάρξεως ισχύος του παρόντος καταργούνται δια το προσωπικόν κινήσεως αι διατάξεις του Β.Δ/τος 381/1965 «περί κανονισμού ωρών εργασίας του προσωπικού των αστικών λεωφορείων αυτοκινήτων εις α υφίσταται διπλή φυλακή και τροποποιήσεως του υπ’ αριθμ. 385/1964 Β.Δ/τος, ως αύται ετροποποιήθησαν και συνεπληρώθησαν μεταγενεστέρως, πλην των άρθρων 9, 10 και 11 τούτου. Άρθρ.15.-«1.Οι ιδιοκτήτες των λεωφορείων και ο Πρόεδρος του ΚΤΕΛ δεν επιτρέπεται να απασχολήσουν κατά την ίδια εργασιακή ημέρα προσωπικό που εργάσθηκε σε άλλο εργοδότη και συμπλήρωσε ωράριο εργασίας που προβλέπεται στο άρθρ. 3. 2.Προσωπικό που απασχολείται στο ΚΤΕΛ δεν επιτρέπεται να απασχολείται και σε άλλο εργοδότη. Επίσης δεν επιτρέπεται να απασχολείται κατά τη διάρκεια της κανονικής του άδειας και κατά τη διάρκεια της αναπαύσεώς του» Άρθρ.16.-«Η παράλειψη θεωρήσεως των εντύπων που προβλέπονται στα άρθρ. 11 και 12 (βιβλιάρια εργασίαςβιβλία δρομολογίων), η κακή συμπλήρωση και τήρηση των βιβλίων δρομολογίων καθώς και οποιαδήποτε παράβαση των διατάξεων του δ/τος αυτού τιμωρείται με τις ποινές που προβλέπει το άρθρ. 458 του Ποινικού Κώδικα». Τα άρθρ. 15 και 16 προστέθηκαν από το άρθρ. 3 Π.Δ. 549/20 Ιουλ.-13 Αυγ. 1982 (ΦΕΚ Α΄ 96) και το άρθρ. 15 που υπήρχε πήρε τον αριθ. 17. Άρθρον 17(15) Η ισχύς του παρόντος άρχεται την 1ην του επομένου από της δημοσιεύσεώς του δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, μηνός. (Αντί για τη σελ. 254,29)Σελ. 254,29(α) Τεύχος ΣΤ72-Σελ. 113 Ώρες εργασίας προσωπικού αυτοκινήτων 15.Ι.δ.18 370 15.Ι.δ.18 Ώρες εργασίας προσωπικού αυτοκινήτων 371 Άρθρον 2. Καθορισμός εννοιών. Οι εις τον παρόντα κανονισμόν όροι έχουν την ακόλουθον έκαστος έννοιαν. α)Κανονική εργασία: Το σύνολον των εργασίμων ωρών καθ’ εκάστην ημέραν ή εν εκάστη εβδομάδι. β)Διορία: Το σύνολον των ωρών κανονικής εργασίας και των ωρών των διαλειμμάτων καθ’ εκάστην εβδομάδα. γ)Διάλειμμα: Το ενδιάμεσον χρονικόν διάστημα παύσεως της ημερησίας εργασίας. δ)Διακοπή εργασίας: Το χρονικόν διάστημα το παρεμβαλλόμενον μεταξύ της λήξεως της ημερησίας εργασίας και της ενάρξεως της επομένης τοιαύτης υπό του ιδίου. ε)Περίοδος εργασίας: Το μεταξύ δύο διαδοχικών αναπαύσεων χρονικόν διάστημα. στ)Ανάπαυσις: Διακοπή εργασίας εικοσιτεσσάρων (24) ωρών τουλάχιστον. ζ)Εφεδρεία: Ο χρόνος παραμονής του μισθωτού εις τεταγμένην θέσιν, άνευ άλλης τινός υποχρεώσεως μέχρις ου κληθή ούτος ν’ αναλάβη υπηρεσίαν. Άρθρον 3. Κανονική εργασία. Αι ώραι κανονικής ημερησίας και εβδομαδιαίας εργασίας του προσωπικού κινήσεως ορίζονται εις οκτώ (8) και τεσσαράκοντα πέντε (45), αντιστοίχως. Η καθ’ υπέρβασιν των τεσσαράκοντα πέντε (45) ωρών εβδομαδιαίως και μέχρι συμπληρώσεως 48ώρου, απασχόλησις του μισθωτού εναπόκειται εις την κρίσιν του εργοδότου, του μισθωτού υποχρεουμένου εις την παροχήν της εργασίας. Άρθρον 4. Χρόνος ημερησίας εργασίας. 1.Εις τον χρόνον κανονικής ημερησίας εργασίας περιλαμβάνονται: α)Η πραγματική εργασία. β)Παν διάλειμμα έλασσον των δύο(2) ωρών. γ)Ο χρόνος της εφεδρείας. δ)Ο χρόνος της εκπαιδεύσεως, εφ’ όσον αύτη πραγματοποιείται μετά την πρόσληψιν και επί του οχήματος. ε)Ο χρόνος της παραδόσεως των εισπράξεων υπό του εισπράκτορος, όστις ορίζεται εις είκοσι (20΄) πρώτα λεπτά της ώρας, δι’ εκάστην παράδοσιν. στ)Ο χρόνος παραλαβής, επιθεωρήσεως και παραδόσεως του λεωφορείου αυτοκινήτου από ή εις τον σταθμόν αυτοκινήτων, ως και της αγόνου διαδρομής από του σταθμού αυτοκινήτων εις την αφετηρίαν και αντιστρόφως. Ο χρόνος ούτος ορίζεται δια τους οδηγούς και τους εισπράκτορας εις είκοσι (20΄) πρώτα λεπτά της ώρας δι’ εκάστην παράδοσιν. ζ)Πάσα εν γένει απασχόλησις σχετιζομένη προς την εκμετάλλευσιν των λεωφορείων, ενεργουμένη κατ’ έγγραφον εντολήν του ΚΤΕΛ, ως και τυχόν απασχόλησις οφειλομένη εις απρόοπτον βλάβην του λεωφορείου. Άρθρον 5. Διορία. 1.Η διορία δι’ εβδομαδιαίαν περίοδον εργασίας, πρωϊνήν ή βραδυνήν, ορίζεται εις πεντήκοντα τέσσαρας (54) ώρας με εν διάλειμμα ημερησίως ουχί μείζον των τεσσάρων (4) ωρών και έλασσον των δύο (2) τοιούτων. Το διάλειμμα δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθή προ της εκτελέσεως τριώρου, τουλάχιστον, υπηρεσίας από της ενάρξεως της εργασίας. Τα διαλείμματα ταύτα ορίζονται κατ’ ανώτατον όριον εις δύο (2) εβδομαδιαίως. Κατά την διάρκειαν του διαλείμματος μείζονος των δύο (2) ωρών το προσωπικόν κινήσεως δικαιούται να εγκαταλείπη τον τόπον της εργασίας ή τα οχήματα. 2.Οι οδηγοί και οι εισπράκτορες δικαιούνται ενός τουλάχιστον 20λέπτου διαλείμματος εντός της ημερησίας κανονικής εργασίας πραγματοποιουμένου μεταξύ δύο (2) δρομολογίων εις την αφετηρίαν ή το τέρμα εκάστης γραμμής. Ο χρόνος και το σύστημα πραγματοποιήσεως του διαλείμματος τούτου καθορίζεται εκάστοτε και δι’ έκαστον μισθωτόν υπό του ΚΤΕΛ. Το κατά την παρούσαν παράγραφον διάλειμμα δεν παρέχεται οσάκις πραγματοποιείται τοιούτον διαρκείας μείζονος των δύο (2) ωρών. Άρθρον 6. Διακοπή εργασίας. Η διακοπή εργασίας είναι 12ωρος. Επιτρέπεται όπως άπαξ του 15θημέρου κατά την αλλαγήν της φυλακής από βραδυνής εις πρωϊνήν, η διακοπή κατά την προηγουμένην της αναπαύσεως ημέραν εργασίας περιορίζεται εις 8ωρον, η δε εργασία κατά την ημέραν ταύτην είναι δυνατόν να παρατείνεται κατά τας ανάγκας της συγκοινωνίας, υπό τον όρον της μη υπερβάσεως του καθ’ ημέραν επιτρεπομένου ωραρίου εργασίας. Άρθρον 7. Περίοδος Εργασίας. Η περίοδος εργασίας ορίζεται κατ’ ανώτατον όριον 8ήμερος. (Αντί για τη σελ. 254,27)Σελ. 254,27(α) Τεύχος ΣΤ72-Σελ. 111 Ώρες εργασίας προσωπικού αυτοκινήτων 15.Ι.δ.18 368 Άρθρον 8. Αναπαύσεις. 1.Αι αναπαύσεις ορίζονται εις δέκα τρεις (13) εντός ενενήκοντα μιάς (91) ημερών από της ενάρξεως οιασδήποτε περιόδου εργασίας, εκ των οποίων δύο τουλάχιστον αναπαύσεις θα πραγματοποιούνται κατά τας Κυριακάς, εκτός εάν τα εφαρμοζόμενα προγράμματα εξασφαλίζουν επτά (7) αναπαύσεις κατά Κυριακήν εντός του έτους. Η ανάπαυσις αρχομένη από της λήξεως της διακοπής της τελευταίας προ της αναπαύσεως ημερησίας εργασίας πρέπει να είναι διαρκείας τουλάχιστον είκοσι τεσσάρων (24) ωρών, υπολογιζομένη από της λήξεως της διακοπής της τελευταίας προ της αναπαύσεως ημερησίας εργασίας. Η εργασία της πρωϊνής φυλακής κατά τας Κυριακάς και εξαιρεσίμους ημέρας δεν δύναται να παραταθή πέραν της 16ης ώρας. Επιτρέπεται κατόπιν προηγουμένης ενημερώσεως του αρμοδίου Προϊσταμένου η αμοιβαία αλλαγή της υπηρεσίας και της αναπαύσεως λόγω εκτάκτου και ητιολογημένης ανάγκης του ενδιαφερομένου. 2.Πέραν των κατά την προηγουμένην παράγραφον οριζομένων, το προσωπικόν κινήσεως δικαιούται κατ’ έτος προσθέτων αναπαύσεων ισαρίθμων προς τας κατά το Β.Δ/γμα 748/1966 «περί κωδικοποιήσεως, καταργήσεως, τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των διατάξεων της κειμένης νομοθεσίας περί εβδομαδιαίας και Κυριακής αναπαύσεως και ημερών αργίας», και τον Α. Νόμον 380/1968 «περί καθιερώσεως της 1ης Μαΐου ως ημέρας υποχρεωτικής αργίας». Αι πρόσθετοι αύται αναπαύσεις χορηγούνται κατά την κρίσιν του ΚΤΕΛ εντός της εβδομάδος εις ην εμπίπτει η ημέρα υποχρεωτικής αργίας ή κατά την προηγουμένην ή επομένην εβδομάδα. Άρθρον 9. Υπερωρίαι. 1.Καθ’ υπέρβασιν των εν άρθρω 3 του παρόντος οριζομένων ορίων εργασίας, επιτρέπεται η απασχόλησις του προσωπικού κινήσεως υπερωριακώς, ως ακολούθως: α)Οι σταθμάρχαι και ελεγκταί μίαν (1) και ημίσειαν (1.30΄) ώραν ημερησίως και ουχί πλέον των επτά (7) ωρών εβδομαδιαίως. β)Οι εισπράκτορες των λεωφορείων μίαν (1) ώραν και είκοσι (1.20΄) πρώτα λεπτά της ώρας και άπαξ της εβδομάδος δύο (2) ώρας ημερησίως και ουχί πλέον των επτά (7) ωρών εβδομαδιαίως. γ)Οι οδηγοί των λεωφορείων μία ώρα ημερησίως και άπαξ της εβδομάδος δύο (2) ώρας ημερησίως και ουχί πλέον των πέντε (5) ωρών εβδομαδιαίως. Σελ. 254,28(α) Τεύχος ΣΤ72-Σελ. 112 2.Οι οδηγοί και οι εισπράκτορες υποχρεούνται να εκτελούν το τελευταίον δρομολόγιον το προ της λήξεως της ημερησίας εργασίας των, έστω και αν απαιτείται προς τούτο, μετά την λήξιν της κατά τα ως άνω εργασίας των, τριακοντάλεπτος εργασία. Δια την πρόσθετον ταύτην, μετά την λήξιν της εργασίας, απασχόλησιν ήτις είναι άσχετος προς τας εν τη παραγράφω 1 του παρόντος προβλεπομένας υπερωρίας, καταβάλλεται το ωρομίσθιον προσηυξημένον, εν πάση περιπτώσει, κατά 75%.