6α. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αριθ.34 της 16 Φεβρ.1955 Περί κοινοποιήσεως του αρθρ. 2 του Νόμ. 3104/1954 «περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως διατάξεών τινων φορολογικών νόμων». Προς του κ.κ. Οικον. Εφόρους και Διευθυντάς  Ταμείων του Κράτους Κοινοποιούντες κατωτέρω το άρθρ. 2 του ανωτέρω νόμου, αναφερόμενον εις την φορολογίαν μεταβιβάσεως ακινήτων, μετά της σχετικής περικοπής της εισηγητικής εκθέσεως, παρέχομεν δια την εφαρμογήν τούτου τας ακολούθους οδηγίας. 1.Έννοια πλοίου δι’ επιβολήν φόρου μεταβιβάσεως. Δια της παρ. 12 της υπ’ αριθ. 208/1950 εγκυκλίου διαταγής, δι’ ης εκοινοποιήθη ο υπ’ αριθ. 1587/1950 νόμος «περί φορολογίας μεταβιβάσεως ακινήτων», ορίζεται ότι δια την εφαρμογήν της φορολογίας ταύτης ως πλοία λογίζονται τα κατά τον εμπορικόν νόμον θεωρούμενα τοιαύτα. Η έλλειψις όμως σχετικής εν τω νόμω διατάξεως εδημιούργησεν εν τη πράξει αμφισβητήσεις ως προς τον χαρακτηρισμόν των πλοίων, προς άρσιν δε των αμφισβητήσεων τούτων εκρίθη αναγκαία η θέσπισις της περί ης η παρ. 1 του κοινοποιουμένου άρθρ. 2 διατάξεως, το περιεχόμενον της οποίας είναι σύμφωνον προς τας δια της ως άνω εγκυκλίου παρεχομένας οδηγίας. 2.Τεκμήριον μεταβιβάσεως αποπερατωμένης πολυκατοικίας ή διαμερίσματος αυτής. Δια της παρ. 2 του ιδίου ως άνω άρθρου αντικαθίστανται αφ’ ης ίσχυσαν αι παρ. 1 και 2 του άρθρ. 2 του Νόμ. 1587/1950. Ως είχον αι αντικατασταθείσαι διατάξεις, επί μεταβιβάσεως οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτού, εθεωρείτο κατ’ αμάχητον τεκμήριον, ότι συμμετεβιβάζετο μετά του οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτού αποπερατωμένη η πολυκατοικία ή κατά περίπτωσιν το διαμέρισμα αυτής, εφ’ όσον κατά τον χρόνον της μεταβιβάσεως υπήρχεν εγκεκριμένον σχέδιον ανεγέρσεως της πολυκατοικίας ή ήθελεν υποβληθή προς έγκρισιν τοιούτο σχέδιον εντός έτους από της μεταβιβάσεως. Ηδη, δια της αντικαταστάσεως των διατάξεων τούτων, το τεκμήριον καθίσταται μαχητόν, δυναμένου του αγοραστού να αποδείξη ότι η ανέγερσις της οικοδομής ή η αποπεράτωσις ταύτης εγένετο δια χρημάτων αυτού, οπότε ο φόρος μεταβιβάσεως περιορίζεται επί μόνης της αξίας του οικοπέδου ή του ιδανικού μεριδίου αυτού, ως και της αξίας των τυχόν υπαρχόντων κατά τον χρόνον της μεταβιβάσεως ημιτελών κτισμάτων. Κατ’ εξαίρεσιν το τεκμήριον παραμένει αμάχητον οσάκις, συντρεχουσών των προϋποθέσεων της παρ. 1 του άρθρ. 2 του Νόμ. 1587/1950, κατά την σύνταξιν του οριστικού συμβολαίου μεταβιβάσεως οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτού συμβάλλεται πρόσωπον μη κατονομαζόμενον εν τω προσυμφώνω. Εις την περίπτωσιν ταύτην της διπλής μεταβιβάσεως, ο αναλογών φόρος θα υπολογισθή δια μεν την πρώτη μεταβίβασιν επί μόνης της αξίας του μεταβιβαζομένου οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου, δια δε την δευτέραν μεταβίβασιν επί τε της αξίας του μεταβιβαζομένου οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου και της τοιαύτης των κτισμάτων, των προβλεπομένων υπό του εγκεκριμένου σχεδίου. Περίπτωσιν εφαρμογής του αμαχήτου τεκμηρίου έχομεν εις το εξής παράδειγμα: Ο Α (ιδιοκτήτης οικοπέδου) συνεφώνησε μετά  του Β όπως μεταβιβάση εις τούτον ή εις τα υπ’ αυτού υποδειχθησόμενα πρόσωπα διαμερίσματα της δαπάναις του Β ανεγερθησομένης επί του οικοπέδου πολυκατοικίας. Εις εκτέλεσιν του προσυμφώνου τούτου ο Α μεταβιβάζει εις τον Γ, υποδειχθέντα υπό του Β, έν διαμέρισμα της υπό ανέγερσιν πολυκατοικίας. Εν προκειμένω θεωρείται ότι λαμβάνουσι χώραν δύο μεταβιβάσεις, ήτοι μία του οικοπέδου από του Α προς τον Β και δευτέρα του διαμερίσματος (οικοπέδου και κτισμάτων) από τον Β προς τον Γ. Δια την πρώτην μεταβίβασιν ο φόρος θα υπολογισθή επί μόνης της αξίας των μεταβιβαζομένων ποσοστών του οικοπέδου, διότι αντικείμενον της συμβάσεως είναι το οικόπεδον και ουχί τα δαπάναις του Β ανεγερθέντα κτίσματα. Δια την δευτέραν μεταβίβασιν ο φόρος θα υπολογισθή επί της αξίας των μεταβιβαζομένων ποσοστών του οικοπέδου και των κτισμάτων, δια τα οποία θα ληφθή υπ’ όψιν η αξία την οποίαν θα είχον εάν το διαμέρισμα ήτο κατά την ημέραν της μεταβιβάσεως πλήρως οικοδομημένον. 3.Μεταβίβασις ακινήτου ή πλοίου δια πλειστηριασμού. Δια της παρ. 3 του κοινοποιουμένου άρθρ. 2 προστίθεται τετάρτη παράγραφος εις το άρθρ. 2 του Νόμ. 1587/1950. Δια της διατάξεως ταύτης εξαιρείται του φόρου μεταβιβάσεως το μερίδιον του πλειστηριασθέντος ακινήτου ή πλοίου, το ανήκον ενδεχομένως εις τον υπερθεματιστήν. Π.χ. Οι Α, Β και Γ είναι συνιδιοκτήται εξ αδιαιρέτου κατά το 1/3 έκαστος ενός ακινήτου. Το εν λόγω ακίνητον εκτίθεται εις πλειστηριασμόν, κατά τον οποίον τελευταίος υπερθεματισής αναδεικνύεται ο Α, εις ον και κατακυρούται τούτο. Ο αναλογών φόρος δια την περίπτωσιν ταύτην θα υπολογισθή επί της αξίας των 2/3 του πλειστηριασθέντος ακινήτου, ήτοι επί μόνης της αξίας των περιερχομένων εις τον Α μεριδίων των Β. και Γ. 4.Σύνταξις προσυμφώνου μετά συγχρόνου καταβολής τιμήματος και παραδόσεως της χρήσεως ακινήτου κλπ. Προσδιορισμός φορολογητέας αξίας. Δια της διατάξεως της περιπτώσεως β΄της παρ. 1 του άρθρ. 3 του Νόμ. 1587/1950, ως είχε προ της αντικαταστάσεώς της δια της παρ. 4 του κοινοποιουμένου άρθρου, ωρίζετο άνευ διακρίσεώς τινος ότι εις τας περιπτώσεις συντάξεως προσυμφώνου μετά συγχρόνου καταβολής του τιμήματος ή συμψηφισμού τούτου προς χρέη του πωλητού αναληφθέντα υπό του αγοραστού, ως αξία δια την επιβολήν του αναλογούντος φόρου ελαμβάνετο η αξία ην είχε το ακίνητο κατά την ημέραν της συντάξεως του προσυμφώνου. Η εφαρμογή της διατάξεως ταύτης συνήντησεν εν τη πράξει δυσχερείας οσάκις τα προσύμφωνα συνετάγησαν εις χρόνον πολύ απομεμακρυσμένον του τοιούτου υπογραφής του οριστικού συμβολαίου. Δια την άρσιν των δυσχερειών τούτων ορίζεται,  δια της διατάξεως της παρ. 4 του κοινοποιουμένου  άρθρου, ότι, επί προσυμφώνων συνταγέντων προ  της ισχύος του Νόμ. 1587/1950, ήτοι προ της 1.1.1951,  ως φορολογητέα αξία θα λαμβάνεται ουχί η αξία ην  είχε το ακίνητον κατά την σύνταξιν του προσυμφώνου,     αλλ’   η     αξία    του    χρόνου       της     οριστι(Μετά τη σελ. 54(γ) Σελ. 54,001 Φορολογία Μεταβίβασης Ακινήτων και Πλοίων 27.Α.θ.6α κής μεταβιβάσεως εις την οποίαν αξίαν δεν θα υπολογίζεται η αξία των κατά τον διαρρεύσαντα χρόνον από της συντάξεως του προσυμφώνου μέχρι του οριστικού συμβολαίου γενομένων υπό του αγοραστού προσθηκών και βελτιώσεων. Προς αποφυγήν της υπερμέτρου επιβαρύνσεως του πωλητού, λόγω της εκ των νομισματικών συνθηκών κλπ. υπερτιμήσεως των ακινήτων, ορίζεται ως κατωτέρω εν παρ. 7 της παρούσης εκτίθεται, ότι ο αναλογών φόρος θα υπολογίζηται επί τω μειωμένω συντελεστή 4%. 5.Διανομή ακινήτων. Δια της παρ. 5 του κοινοποιουμένου άρθρ. 2 ερμηνεύονται αυθεντικώς αι διατάξεις του εδαφ. Α της παρ. 1 του άρθρ. 4 του Νόμ. 1587/1950, αποσαφηνιζομένου ότι επί διανομής ακινήτων εις φόρον υπόκεινται μόνον τα ατομικώς εξερχόμενα της κοινωνίας μερίδια. Εάν δια της διανομής δημιουργώνται πλείονες μερικώτεραι κοινωνίαι ουδείς φόρος οφείλεται. Παράδειγμα Α΄. Οι Α, Β και Γ είναι συγκύριοι εξ αδιαιρέτου δύο οικιών. Μετά διανομήν ο Γ εξέρχεται της κοινωνίας λαμβάνων την μίαν των οικιών, ήτις αντιστοιχεί εις το ιδανικόν αυτού μερίδιον. Εις την περίπτωσιν ταύτην ο αναλογών φόρος μεταβιβάσεως θα υπολογισθή επί μόνης της αξίας της οικίας ήτις περιέρχεται εις τον Γ, η οποία είναι το ατομικώς εξερχόμενον της κοινωνίας μερίδιον. Παράδειγμα Β΄.Οι Α, Β, Γ, Δ, Ε και Ζ συγκύριοι εξ αδιαιρέτου επί τριών ακινήτων α, β και γ αποφασίζουν να διανείμωσι ταύτα εις τρόπον ώστε οι Α και Β να λάβουν εξ αδιαιρέτου το α ακίνητον, όπερ αντιστοιχεί εις τα ιδανικά αυτών μερίδια, ομοίως οι Γ και Δ το β ακίνητον και οι Ε και Ζ το γ ακίνητον. Εις την περίπτωσιν ταύτην δεν οφείλεται ο φόρος, καθ’ όσον δια της γενομένης διανομής δεν επραγματοποιήθη ατομική έξοδος εκ της κοινωνίας μεριδίου τινός, αλλ’ η αρχική κοινωνία διεσπάσθη εις τρεις μερικωτέρους τοιαύτας.  6.Αγορά ακινήτου παρ’ ομογενούς. Δια της διατάξεως της παρ. 6 του κοιονοποιουμένου άρθρ. 2, δι’ ης αντικατεστάθη η περίπτωσις δ΄ του εδαφ. Β΄ της παρ. 1 του άρθρ. 4 του Νόμ. 1587/1950, το ευεργέτημα της μειώσεως του φόρου από 9% εις 4%, όπερ προβλέπεται υπό των κειμένων διατάξεων υπέρ των ομογενών του εξωτερικού, οίτινες προβαίνουν εις την αγοράν εν Ελλάδι αστικών ακινήτων, επεκτείνεται: 1)επί πάντων των ακινήτων (αστικών ή αγροτικών) και 2)εις τας περιπτώσεις καθ’ ας η αγορά ήθελε πραγματοποιηθή το βραδύτερον εντός διετίας από της εν Ελλάδι εγκαταστάσεως του ομογενούς. Προϋποθέσεις δια την εφαρμογήν της ως άνω διατάξεως ως έχει μετά την γενομένην αντικατάστασιν, είναι αι ακόλουθοι: α)Μόνιμος εγκατάστασις του ομογενούς εις την αλλοδαπήν επί πενταετίας και πλέον. β)Η αγορά να γίνη δια κεφαλαίων εισαγομένων εκ της αλλοδαπής και γ) Εάν τυχόν ομογενής επανεγκατεστάθη εν Ελλάδι, η αγορά να πραγματοποιηθή το βραδύτερον εντός διετίας από της επανεγκαταστάσεώς του ταύτης. Η ύπαρξις των ως άνω προϋποθέσεων δέον να αποδεικνύεται ως κατωτέρω: 1)Δια της προσαγωγής πιστοποιητικού της οικείας εν τη αλλοδαπή Ελληνικής Προξενικής Αρχής ή πιστοποιητικού της εν τη αλλοδαπή της  Σελ. 54,002 οικείας Ελληνικής Κοινότητος, θεωρουμένου παρά της αρμοδίας Ελληνικής Προξενικής Αρχής, βεβαιούντος την συνδρομήν της πρώτης της ως άνω προϋποθέσεων. 2)Εάν τα εισαχθέντα κεφάλαια συνίστανται εις συνάλλαγμα, δια της προσαγωγής «υπηρεσιακού σημειώματος βεβαιώσεως» της Τραπέζης, μέσω της οποίας επραγματοποιήθη η αγορά του εισαχθέντος συναλλάγματος, εις ο θα αναγράφηται η ένδειξις «μοναδική βεβαίωσις». To σημείωμα τούτο επ’ ουδενί λόγω επιστρέφεται εις τον ενδιαφερόμενον και  3)Προκειμένου περί ομογενούς εγκαταστάσεως εν Ελλάδι, δια της υποβολής βεβαιώσεως του οικείου Κέντρου αλλοδαπών, εμφαινούσης τον χρόνον ενάρξεως της εν Ελλάδι εγκαταστάσεως τούτου. 7.Μειωμένος φορολογικός συντελεστής δια μεταβιβάσεις γενομένας εις εκτέλεσιν προσυμφώνων συνταγέντων προ της 1.1.1951. Δια της προστιθεμένης δια της παρ. 7 του κοινοποιουμένου άρθρ. 2 ενάτης περιπτώσεως, εις το εδάφ. Β΄ της παρ. 1 του άρθρ. 4 του Νόμ. 1587/1950 προβλέπεται η υπαγωγή εις τον μειωμένον φορολογικόν συντελεστήν των μεταβιβάσεων εκείνων αίτινες συντελούνται εις εκτέλεσιν προσυμφώνων συνταγέντων προ της ισχύος του Νόμ. 1587/1950, ήτοι προ της 1.1.1951, υπό την προϋπόθεσιν ότι κατά την σύνταξιν των προσυμφώνων κατεβλήθη ολόκληρον το συμφωνηθέν τίμημα του ακινήτου. Δια την εφαρμογήν του μειωμένου τούτου συντελεστού δεν τίθεται ως προϋπόθεσις και η παραχώρησις της χρήσεως του ακινήτου, ήτις απαιτείται, κατά τα εν τη ανωτέρω παρ. 4 της παρούσης εγκυκλίου οριζόμενα, προκειμένου περί προσυμφώνων συνταγέντων προ της 1.1.1951 δια τον μη υπολογισμόν των δαπάναις του αγοραστού ανεγερθέντων κτισμάτων, προκειμένου δεν περί των προσυμφώνων των συνταγέντων μετά την 1.1.1951 δια τον υπολογισμόν του φόρου επί τη βάσει της αξίας ην είχε το ακίνητον κατά την υπογραφήν του προσυμφώνου. Ο εις την ανωτέρω περίπτωσιν μειωμένος φορολογικός συντελεστής 4% δικαιολογείται εκ του ότι, ο φορολογικός συντελεστής προ της 1.1.1951 ήτο 3% (Νόμ. 4225/1929), δια τα συναφθέντα δε προ της χρονολογίας ταύτης προσύμφωνα κατεβλήθησαν αναλογικά τέλη χαρτοσήμου, των οποίων η έκπτωσις σήμερον εκ του οφειλομένου φόρου δια την οριστικήν μεταβίβασιν θα ήτο περιωρισμένης σημασίας, λόγω της έκτοτε μειώσεως της αγοραστικής αξίας της δραχμής. Οίκοθεν νοείται ότι, εις τας περιπτώσεις εφαρμογής του μειωμένου συντελεστού 4%, δεν θα ενεργήται κατά την καταβολήν του φόρου έκπτωσις ή συμψηφισμός των κατά την σύνταξιν του προσυμφώνου καταβληθέντων τελών χαρτοσήμου ή δικαιωμάτων υπέρ τρίτων. 8.Υπόχρεως εις καταβολήν φόρου επί αλλαγής σημαίας μεταβιβαζομένου πλοίου. Δια της παρ.8 του κοινοποιουμένου άρθρου ορίζεται ότι εις περίπτωσιν καθ’ ην δια της μεταβιβάσεως πλοίου ή μεριδίου αυτού επέρχεται και ταυτόχρονος αλλαγή της σημαίας αυτού, ο επί της τυχόν προκυπτούσης διαφοράς μεταξύ της δηλουμένης αξίας και της πραγματικής αγοραίας τοιαύτης αναλογών φόρος και αι προσαυξήσεις βαρύνουν τον πωλητήν. 27.Α.θ.6α Φορολογία Μεταβίβασης Ακινήτων και Πλοίων