13. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ.226 της 1-20 Σεπτ.1999 (ΦΕΚ Α΄190) Υπηρεσίες και οργανώσεις αρμόδιες για τη διεξαγωγή κοινωνικής έρευνας σε υιοθεσίες ανηλίκων και για την πραγματοποίηση υιοθεσιών ανηλίκων και διαδικασία προπαρασκευής και πραγματοποίησης των εν λόγω υιοθεσιών. Έχοντας υπόψη: α) Τις διατάξεις: 1. Των παρ.1 και 2 του άρθρ.6 του Νόμ.2447/1996. 2. Του άρθρ.29Α του Νόμ.1558/1985, όπως προστέθηκε με το άρθρ.27 του Νόμ.2081/1992 (ΦΕΚ 154 τ.Α΄). β) Το γεγονός ότι το παρόν δ/μα δεν προκαλεί δαπάνη σε  βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. γ) Τη γνωμοδότηση του Σ.τ.Ε. με αριθ.223/99. Με πρόταση των Υπουργών Υγείας και Πρόνοιας και Δικαιοσύνης, αποφασίζουμε: Άρθρ.1.-1.Αναγνωρίζονται ως εξειδικευμένες να διεξάγουν την προβλεπόμενη από το άρθρ.1557 του Αστικού Κώδικα κοινωνική έρευνα σε υιοθεσίες ανηλίκων που τελούνται στο εσωτερικό της χώρας, καθώς και να διαμεσολαβούν για την πραγματοποίηση των υιοθεσιών ανηλίκων που έχουν υπό την προστασία τους οι εξής υπηρεσίες και οργανώσεις: α)Οι Διευθύνεις Κοινωνικής Πρόνοιας ή, κατά περίπτωση, τα Τμήματα Πρόνοιας των Διευθύνσεων Υγείας και Πρόνοιας των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, για υιοθεσίες συγκεκριμένων ανηλίκων, ύστερα από αίτηση υποβαλλόμενη από συγκεκριμένους  υποψήφιους θετούς γονείς. β)Ο Εθνικός Οργανισμός Κοινωνικής Φροντίδας (πρώην Π.Ι.Κ.Π.Α. Ε.Ο.Π. και Κέντρο Βρεφών «Η Μητέρα»). γ)Το Δημοτικό Βρεφοκομείο Θεσσαλονίκης «Άγιος Στυλιανός». Οι υπό τα στοιχ.β΄και γ΄οργανώσεις είναι αρμόδιες, ακόμα και για την κοινωνική έρευνα, μόνο για τους ανηλίκους που έχουν υπό την προστασία τους και εφόσον δεν υφίσταται για αυτούς κανένα νομικό ή διαδικαστικό κώλυμα να υποβληθούν σε υιοθεσία. 2.Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας που προβλέπεται από το άρθρ.4 του Νόμ.2447/1996 για τις περιπτώσεις υιοθεσιών ανηλίκων στις οποίες, είτε αυτοί είτε οι υποψήφιοι θετοί γονείς έχουν τη συνήθη διαμονή τους στο εξωτερικό (διακρατικές υιοθεσίες), καθώς και για τη διαμεσολάβηση προς πραγματοποίηση αυτών των υιοθεσιών, όταν πρόκειται για ανηλίκους που έχουν υπό την προστασία τους, αναγνωρίζονται ως εξειδικευμένες οι εξής υπηρεσίες ή οργανώσεις: Σελ. 240,24(β) Τεύχος 1349 Σελ. 90 α)Οι Διευθύνσεις Κοινωνικής Πρόνοιας των τεσσάρων τομέων της Νομαρχίας Αθηνών για το Νομό Αττικής, πλην της Νομαρχίας Πειραιά, καθώς και για τους νομούς των περιφερειών Στερεάς Ελλάδος και Θεσσαλίας. β)Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Πειραιά για τη Νομαρχία του Πειραιά και για τους νομούς των περιφερειών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου. γ)Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης για τους νομούς των περιφερειών Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. δ)Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Αχαΐας για τους νομούς των περιφερειών Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Ιονίων νήσων. ε)Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Ηρακλείου για τους νομούς της περιφέρειας Κρήτης. στ)Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Ιωαννίνων για τους νομούς της περιφέρειας Ηπείρου. ζ)Ο Ελληνικός Κλάδος της Διεθνούς Κοινωνικής Υπηρεσίας, με έδρα την Αθήνα. η)Ο Εθνικός Οργανισμός Κοινωνικής Φροντίδας και το Δημοτικό Βρεφοκομείο Θεσσαλονίκης «΄Αγιος Στυλιανός», που διεξάγουν κοινωνική έρευνα μόνο για τα παιδιά που έχουν υπό την προστασία τους. Άρθρ.2.-1.Η κοινωνική έρευνα διεξάγεται ύστερα από αίτηση του υποψηφίου θετού γονέα. Η αίτηση αφορά την υιοθεσία συγκεκριμένου παιδιού και υποβάλλεται στην αρμόδια κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση παράλληλα με την υποβολή της σχετικής αίτησης υιοθεσίας στο δικαστήριο. 2.Αμέσως μετά την υποβολή της αίτησης, ο προϊστάμενος της υπηρεσίας ή της οργάνωσης στην οποία αυτή υποβλήθηκε ορίζει τον κοινωνικό λειτουργό που θα διενεργήσει την έρευνα και καθορίζει για τη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση τα πιστοποιητικά που θα πρέπει να  προσκομιστούν για τη διεξαγωγή της έρευνας.  7.Β.δ.13 Υιοθεσία Ανάλογα με τις ανάγκες που πιθανόν να προκύψουν κατά περίπτωση, ο προϊστάμενος της υπηρεσίας ή της οργάνωσης μπορεί να ορίσει, ύστερα από εισήγηση του κοινωνικού λειτουργού στον οποίο ανατέθηκε η διεξαγωγή της έρευνας ή και αυτεπαγγέλτως και άλλους ειδικούς επιστήμονες, όπως ψυχολόγο ή ψυχίατρο, από αυτούς που υπηρετούν στην υπηρεσία του ή σε άλλη υπηρεσία, προκειμένου ο ειδικός αυτός επιστήμονας να συνεργαστεί με τον κοινωνικό λειτουργό και να συμβάλει στην πληρέστερη εξακρίβωση της καταλληλότητας των υποψηφίων θετών γονέων ή και άλλων στοιχείων ικανών να διευκολύνουν τη διάγνωση, αν η υιοθεσία θα αποβεί προς το συμφέρον του ανηλίκου. 3.Αντικείμενο της κοινωνικής έρευνας στις περιπτώσεις τόσο των υιοθεσιών ανηλίκων στο εσωτερικό όσο και των διακρατικών είναι ό,τι μπορεί να έχει σημασία για την υιοθεσία και προπαντός για το αν αυτή θα αποβεί προς το συμφέρον του ανηλίκου, με αφετηρία τα θέματα που αναφέρονται ενδεικτικά στο άρθρ.7 παρ.1 του Νόμ.2447/1996. Η διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να εκτείνεται και προς τη φυσική οικογένεια του παιδιού και το περιβάλλον της, εφόσον αυτό είναι εφικτό, με σκοπό να διαπιστωθεί αν υπάρχει πράγματι αδυναμία της φυσικής οικογένειας να κρατήσει το παιδί και να διασφαλιστεί, ύστερα από σύγκριση των καταστάσεων των δύο οικογενειών, φυσικής και θετής, ότι η υιοθεσία θα αποβεί πράγματι προς το συμφέρον του. Για την ολοκλήρωση της εκτίμησης αυτής πρέπει κατά την κοινωνική έρευνα, ανάλογα με την ωριμότητα του παιδιού και οπωσδήποτε μετά τη συμπλήρωση του δωδέκατου έτους της ηλικίας του, να ζητείται και η δική του γνώμη η οποία να αναφέρεται στην έκθεση. 4.Μετά την ολοκλήρωση της κοινωνικής έρευνας, η σχετική έκθεση, υπογραφόμενη και από τον προϊστάμενο της αρμόδιας υπηρεσίας ή οργάνωσης, υποβάλλεται απευθείας στο δικαστήριο μέσα στην αποκλειστική προθεσμία που ορίζει το άρθρ.7 του Νόμ.2447/1996.Έκθεση συντάσσεται και υποβάλλεται ακόμα και αν δεν προσκομίστηκαν τα στοιχεία που είχαν ζητηθεί και είναι ενδεχομένως, για το λόγο αυτό, αρνητική. Αμέσως μετά την υποβολή της στο δικαστήριο, η έκθεση γνωστοποιείται στους υποψήφιους θετούς γονείς. Άρθρ.3.-Μετά την τελεσιδικία της απόφασης που τέλεσε την υιοθεσία, η κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση που συνέπραξε στην τέλεσή της υποχρεούται να συνεχίσει τη συνεργασία της με την θετή οικογένεια, επί μία τριετία, με επισκέψεις τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, με σκοπό την παρακολούθηση της προσαρμογής του παιδιού στο νέο περιβάλλον και την παροχή σχετικών συμβουλών. Η υπηρεσία αυτή υποχρεούται να παρέχει, όταν το ζητήσουν οι ενδιαφερόμενοι, τη συνδρομή της για την αναζήτηση ριζών υπό τους όρους που το επιτρέπει ο νόμος. Άρθρ.4.-1.Στις περιπτώσεις διακρατικών υιοθεσιών, μετά την υποβολή της σχετικής αίτησης από τους υποψήφιους θετούς γονείς για υιοθεσία παιδιού που έχει την συνήθη διαμονή του στην αλλοδαπή ή και αντίστροφα, από υποψήφιους θετούς γονείς που διαμένουν συνήθως στην αλλοδαπή για υιοθεσία παιδιού που έχει τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα, ακολουθεί στάδιο συνεργασίας μεταξύ των αναγνωρισμένων ελληνικών υπηρεσιών ή οργανώσεων της δεύτερης παραγράφου του άρθρ.1 του παρόντος και των αντίστοιχων υπηρεσιών ή οργανώσεων της ξένης χώρας, κατά περίπτωση δε και των τοπικών ελληνικών προξενικών ή ελληνορθόδοξων αρχών ή των τοπικών ελληνικών κοινοτήτων, με σκοπό τη συγκέντρωση των στοιχείων που απαιτούνται για διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας και τη συμπλήρωση του σχετικού φακέλου της υιοθεσίας, που θα υποβληθεί στη συνέχεια, μαζί με την έκθεση που προβλέπεται από το άρθρ.4 του Νόμ.2447/1996, στις αρμόδιες αρχές της χώρας όπου θα τελεστεί η υιοθεσία, είτε αυτή είναι η Ελλάδα είτε η ξένη χώρα. 2.Όταν υποψήφιοι θετοί γονείς, που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην Ελλάδα, υποβάλλουν αίτηση σε ξένη χώρα για υιοθεσία παιδιού που έχει τη συνήθη διαμονή του σ’ αυτήν την χώρα ο σχετικός φάκελος των υποψηφίων θετών γονέων αποστέλλεται από την αρμόδια ελληνική κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση, με μεταφρασμένα τα έγγραφα στη γλώσσα του ξένου κράτους, στην αρμόδια υπηρεσία του τελευταίου, που έχει εξουσιοδοτηθεί επίσημα από τη νομοθεσία του να ασχολείται με υποθέσεις υιοθεσιών. Για την ταχύτερη διεξαγωγή της διαδικασίας οι υποψήφιοι θετοί γονείς δικαιούνται να μεριμνούν οι ίδιοι για την επίσημη μετάφραση στην ξένη γλώσσα των εγγράφων του φακέλου που τους αφορά. Για τον ίδιο λόγο η αποστολή, στη συνέχεια του φακέλου από την ελληνική υπηρεσία  στο εξωτερικό γίνεται, αν το ζητήσουν οι ενδιαφερόμενοι, με υπερεπείγον ταχυδρομείο με δαπάνη των ενδιαφερομένων. Αν η ξένη υπηρεσία δεν ανταποκριθεί στο αίτημα της ελληνικής για αποστολή στοιχείων που αφορούν το παιδί που θα υιοθετηθεί, ιδίως το κοινωνικό και το ιατρικό ιστορικό του και παραμείνει, έτσι η έρευνα της ελληνικής υπηρεσίας ανολοκλήρωτη, η συντασσόμενη έκθεση της τελευταίας είναι υποχρεωτικώς αρνητική. Ο υπεύθυνος κοινωνικός λειτουργός της ελληνικής κοινωνικής υπηρεσίας ή οργάνωσης ενημερώνει τους υποψήφιους θετούς γονείς για τα στάδια που θα χρειαστεί να διανυθούν έως την ολοκλήρωση της υιοθεσίας. (Μετά τη σελ.240,24(β) Σελ. 240,25 Τεύχος 1349 Σελ. 91 Υιοθεσία 7.Β.δ.13 Άρθρ.5.-1.Έλληνες ανήλικοι που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην Ελλάδα και προστατεύονται από εγχώριους κοινωνικούς φορείς ή οργανώσεις μπορούν να προωθούνται για υιοθεσία στο εξωτερικό, εφόσον δεν κατέστη αποδεδειγμένα δυνατή η υιοθεσία τους στην Ελλάδα. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται να έχει προηγηθεί κοινωνική έρευνα για τους υποψήφιους θετούς γονείς από αναγνωρισμένη κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση της χώρας όπου αυτοί έχουν την συνήθη διαμονή τους, η οποία αποστέλλεται στην αρμόδια να αποφασίσει οργάνωση προστασίας του παιδιού, αν θα προωθήσει ή όχι την διαδικασία της υιοθεσίας μετά την ολοκλήρωση της κοινωνικής έρευνας συντάσσοντας και τη σχετική έκθεση του άρθρ.4 του Νόμ.2447/1996. 2.Οι υποψήφιοι θετοί γονείς που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στο εξωτερικό, Έλληνες ή αλλοδαποί, έχουν την υποχρέωση, μετά την ολοκλήρωση της κοινωνικής έρευνας και την έγκριση της προώθησης της υιοθεσίας από την αρμόδια ελληνική υπηρεσία ή οργάνωση, να έλθουν στην Ελλάδα για τη διαδικασία προσαρμογής τους με το παιδί και για να προσέλθουν στο αρμόδιο ελληνικό δικαστήριο, προκειμένου να δηλώσουν σ’ αυτό τη συναίνεσή τους σύμφωνα με το άρθρ. 5 του Νόμ. 2447/1996 και να παραστούν, στη συνέχεια, στη δίκη για την τέλεση της υιοθεσίας. Αναχώρηση στο εξωτερικό, του παιδιού που προστατεύεται από ελληνική κοινωνική οργάνωση δεν επιτρέπεται πριν από την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης. 3.Στην περίπτωση που η υιοθεσία ανηλίκου, που έχει τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα αλλά δεν προστατεύεται από ελληνική κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση πρόκειται να τελεστεί στην ξένη χώρα όπου έχουν την συνήθη διαμονή τους οι υποψήφιοι θετοί γονείς, η αρμόδια ελληνική κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση που συνέπραξε, σύμφωνα με το άρθρ. 4 του Νόμ. 2447/1996, με την αντίστοιχη αλλοδαπή για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας οφείλει να μεριμνά, ώστε να πληροφορείται από την τελευταία ή και από άλλες πηγές για την τυχόν ματαίωση της υιοθεσίας στο εξωτερικό και να φροντίζει σε συνεργασία με την ξένη υπηρεσία για την επιστροφή του παιδιού στην Ελλάδα και την περαιτέρω οικογενειακή αποκατάστασή του. 4.Τα οριζόμενα στην προηγούμενη παράγραφο ισχύουν και για την περίπτωση όπου Έλληνες ανήλικοι υιοθετούνται, σύμφωνα με τις δύο πρώτες παραγράφους του παρόντος άρθρου, στην αλλοδαπή, στη συνέχεια δε, μετά την μετάβασή τους στην ξένη χώρα, δεν τελεσφορεί η υιοθεσία τους ή και εγκαταλείπονται από τους θετούς γονείς. Σελ. 240,26 Τεύχος 1349 Σελ. 92 Άρθρ.6.-1.Οι υπηρεσίες ή οργανώσεις που συμπράττουν στην τέλεση υιοθεσιών τηρούν απόρρητο αρχείο όπου καταγράφονται: α)οι υποψήφιοι θετοί γονείς που καταθέτουν αίτηση διεξαγωγής κοινωνικής έρευνας για συγκεκριμένη υιοθεσία, β)εκείνοι οι οποίοι τελικά υιοθετούν και γ)ο αριθμός και τα λοιπά στοιχεία της δικαστικής απόφασης με την οποία τελέσθηκε η υιοθεσία. Το εν λόγω αρχείο υπάγεται στις διατάξεις του Νόμ. 2472/1997 (ΦΕΚ 50 τ.Α΄). Στις αρμόδιες υπηρεσίες των Υπουργείων Υγείας και Πρόνοιας και Δικαιοσύνης τηρείται, απόρρητο μητρώο υιοθεσιών. 2.Οι γραμματείς των κατά τόπους Πρωτοδικείων είναι υποχρεωμένοι κάθε χρόνο, μετά την 31η Δεκεμβρίου, να υποβάλλουν με απόρρητο έγγραφο στις υπηρεσίες της πρώτης παραγράφου του παρόντος άρθρου, καταστάσεις όπου θα εμφανίζονται οι κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους αποφάσεις υιοθεσιών, τα ονοματεπώνυμα, η συνήθης διαμονή, η ιθαγένεια και το θρήσκευμα των υιοθετούντων, καθώς και τα στοιχεία ταυτότητος των υιοθετουμένων και των φυσικών γονέων τους. 3.Οι υπηρεσίες ή οργανώσεις που συμπράττουν στην τέλεση υιοθεσιών οφείλουν να υποβάλλουν στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας ετήσιες στατιστικές εκθέσεις για τις υιοθεσίες στις οποίες έχουν συμπράξει, καθώς και για την παρακολούθησή τους. Οι εκθέσεις αυτές αφορούν, τόσο τις υιοθεσίες εσωτερικού όσο και τις διακρατικές υιοθεσίες. Άρθρ.7.-Στις περιπτώσεις που έχουν συναφθεί με ξένες χώρες διμερείς συμφωνίες συνεργασίας σε θέματα υιοθεσίας, εφαρμόζονται οι διαδικασίες που προβλέπονται από αυτές τις συμφωνίες. Άρθρ.8.-Τα Προεδρικά Διατάγματα 795/1970 και 193/73 καταργούνται. 7.Β.δ.13 Υιοθεσία