2. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 17/20 Ιουλ. 1923 (ΦΕΚ Α΄ 198) Περί εκμεταλλεύσεως της δυνάμεως των ρεόντων υδάτων. Άρθρ.1.-(1.Η εκμετάλλευσις της δυνάμεως των ρεόντων υδάτων, δι’ εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενεργείας, αποτελεί αυτοτελές εμπράγματον δικαίωμα, όπερ ανήκει εις το Δημόσιον και προστατεύεται δι’ ων και η κυριότης ενδίκων μέσων. 2.Ρέοντα ύδατα εν τη εννοία του παρόντος εισί τα ύδατα των λιμνών, ποταμών, χειμάρρων και των συμβαλλουσών εις αυτούς ροών εν γένει). Το άρθρ.1 κατηργήθη δια του άρθρ.56 του Εισαγωγικού του Αστικού Κώδικος Νομ. 2783/1941. Βλ. ήδη άρθρ.967 και επ. του Αστικού Κώδικος (τόμ. 7 σελ. 97). Άρθρ.2.-1.Το κατά το προηγούμενον άρθρον δικαίωμα ουδείς ιδιώτης δύναται ν’ ασκήση άνευ παραχωρήσεως υπό του Δημοσίου, ήτις μόνον δια νόμου δύναται να γίνη. «2.Προκειμένου περί δυνάμεως μη υπερβαινούσης τους 200 ίππους, δύναται να παραχωρηθή αύτη δι’ αποφάσεως του Υπουργού της Συγκοινωνίας μετά γνώμην του Συμβουλίου των Δημοσίων Έργων, προκειμένου δε περί δυνάμεως ανωτέρας των 200 ίππων και μη υπερβαινούσης τους 3.000 ίππους, η παραχώρησις γίνεται δια Δ/τος, προτάσει του επί της Συγκοινωνίας Υπουργού, μετά γνώμην του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, αποτελουμένου εκ του Γενικού Διευθυντού των Δημοσίων Έργων ως  Προέδρου και των Προϊσταμένων των Διευθύνσεων κατασκευής οδών και Γεφυρών, Υδραυλικών έργων, και Γενικών Υδραυλικών έργων, του Προϊσταμένου του Γραφείου Μελετών Υδραυλικών έργων, του Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Συγκοινωνίας και των Προϊσταμένων των Διευθύνσεων Ηλεκτρολογικού και Μηχανολογικού του Υπουργείου Σιδηροδρόμων ως μελών». Η παρ. 2 αντικατεστάθη ως άνω δια του άρθρ. 1 Α.Ν. 145/1936. 3.Ως υδραυλική δύναμις λογίζεται η μεγίστη δυνατή, ήτοι το γινόμενον του ύψους της πτώσεως επί την μεγίστην παροχήν της παροχετεύσεως. Άρθρ.3.-1.Εάν επί υδάτων υφίστανται νομίμως κεκτημένα ιδιωτικά δικαιώματα, παραβλαπτόμενα εκ της ασκήσεως του δικαιώματος του Δημοσίου, δικαιούται τούτο ν’ απαλλοτριώση αυτά, λόγω δημοσίας ωφελείας, συμφώνως ταις περί αναγκαστικής απαλλοτριώσεως κειμέναις διατάξεσι. 2.Δυνάμει του κατά το άρθρ.1 δικαιώματος, το Δημόσιον δύναται να προβή εις κατασκευήν οχετών, υδατοφραγμάτων ή άλλων σχετικών τεχνικών έργων, επί αλλοτρίου εδάφους, άνευ αποζημιώσεως του ιδιοκτήτου του εδάφους τούτου υποχρεουμένου ν’ ανεχθή την κατασκευήν των έργων. Εν περιπτώσει όμως καθ’ ην εκ της κατασκευής ταύτης βλάπτεται η ιδιοκτησία του ιδιώτου, το Δημόσιον υποχρεούται ν’ αποζημιώση αυτόν, εφαρμοζομένων κατ’ αναλογίαν των περί αναγκαστικής απαλλοτριώσες κειμένων διατάξεων. 3.Το δικαίωμα απαλλοτριώσεως ή της καταλήψεως αλλοτρίου εδάφους, κατά τας ανωτέρω διατάξεις, δύναται ν’ ασκήση το Δημόσιον υπέρ των αναδόχων παραχωρήσεως της εκμετταλλεύσεως υδραυλικής δυνάμεως και δαπάνη αυτών, αλλά μόνον εφ’ όσον κύριος σκοπός της επιχειρήσεως είναι η παροχή ηλεκτρικής ενεργείας εις το Δημόσιον, Δήμους ή Κοινότητας, της ούτω παρεχομένης  μη    δυναμένης    να    η    μικροτέρα   των    πεντήΣελ. 743 Εκμετάλλευση δυνάμεως ρεόντων υδάτων 23.Κ.β.1-2 κοντα εκατοστών της όλης παραγομένης ηλεκτρικής ενεργείας. Άρθρ.4.-1.Η παραχώρησις της εκμεταλλεύσεως της δυνάμεως των ρεόντων υδάτων δεν δύναται να έχη διάρκειαν μεγαλυτέραν των εξήκοντα πέντε ετών, δυναμένην κατά την προ της λήξεως της παραχωρήσεως τελευταίαν τριετίαν, κατά τριάκοντα το πολύ έτη. 2.Εν τη αποφάσει της παραχωρήσεως καθορίζονται: α΄)η διάρκεια αυτής β΄)ο πρωτεύων σκοπός της επιχειρήσεως. γ΄)η ρύθμισις των υδάτων και τα σχετικά μέτρα προς προστασίαν από των πλημμυρών, εξασφάλισιν της δημοσίας υγείας, εξυπηρέτησιν της υδρεύσεως των παροχθίων πληθυσμών, εξασφάλισιν της αρδεύσεως και αποτροπήν πάσης βλάβης εις την ιχθυοτροφίαν. δ΄)Το χρονικόν διάστημα εκτελέσεως έργων. ε΄)Το χρονικόν όριον πέραν του οποίου δεν δύναται να παραμένη αργούσα η εκμετάλλευσις, ς)Πάσαι αι υποχρεώσεις του αναδόχου δια την συμφώνως ταις διατάξεσι του παρόντος και των κειμένων νόμων άσκησιν του παραχωρουμένου δικαιώματος, ως και πάσα λεπτομέρεια κρινομένη αναγκαία. 3.Πάσα παράβασις των εν τη αποφάσει της παραχωρήσεως όρων, συνεπάγεται την ανάκλησιν της παραχωρήσεως. 4.Το Κράτος δικαιούται να τροποποιήση οπωσδήποτε τους εν τη αποφάσει της παραχωρήσεως όρους ή ν’ ανακαλέση την παραχώρησιν καθ’ οιανδήποτε στιγμήν, άνευ ουδεμιάς αποζημιώσεως προς τον ανάδοχον της παραχωρήσεως, αλλά μόνον εφ’ όσον η τροποποίησις των όρων ή η ανάκλησις της παραχωρήσεως επιβάλλονται εκ λόγων αναγομένων εις την δίαιταν των υδάτων. 5.Κατά την λήξιν της παραχωρήσεως ή εν περιπτώσει ανακλήσεως αυτής, ο ανάδοχος υποχρεούται να επαναφέρη την ελευθέραν διοχέτευσιν του ύδατος και αφαιρέση τας τεχνικάς εγκαταστάσεις αίτινες παρακωλύουσι την ελευθέραν ροήν των υδάτων. Το Κράτος δικαιούται ν’ αξιώση την πρόσκτησιν των φραγμάτων και έργων υδροληψίας, επί αποζημιώσει, κανονιζομένη κατά τας περί απαλλοτριώσεως διατάξεις. Άρθρ.5.-1.Αι κατά το εδαφ. 2 του άρθρ. 2 παραχωρήσεις δεν κωλύουσιν νεωτέραν παραχώρησιν προς μείζονα εκμετάλλευσιν της υδραυλικής πτώσεως, ουδέ την εφαρμογήν των διατάξεων του άρθρ.3 του παρόντος. Ο νέος όμως ανάδοχος υποχρεούται είτε να χορηγήση εις τους αναδόχους προγενεστέρων παραχωρήσεων την υπ’ αυτών παραγομένην δυνάμει της παραχωρήσεως ηλεκτρικήν ενέργειαν, είτε ν’ αποδώση αυτοίς την χρησιμοποιουμένην δύναμιν, υφιστάμενος εν πάση περιπτώσει πάσας τας δαπάνας των αναγκαίων μετατροπών επί των προϋπαρχουσών εγκαταστάσεων, αίτινες επιβάλλονται λόγω των γενομένων εις τας συνθήκας της χρησιμοποιήσεως μεταλλαγών. Σελ. 744 23.Κ.β.2 Εκμετάλλευση δυνάμεως ρεόντων υδάτων Άρθρ.6.-«1.Επιτρέπεται η δια Δ/τος, εκδιδομένου προτάσει του Υπουργικού Συμβουλίου, μετά γνώμην του κατά το άρθρ. 2 Γνωμοδοτικού Συμβουλίου και επί καταθέσει εγγυήσεως, παροχή επί ωρισμένη προθεσμία, αδείας προς εκπόνησιν τεχνικής και οικονομικής μελέτης εκμεταλλεύσεως υδραυλικής πτώσεως και υποβολής προτάσεως προς παραχώρησιν της εκμεταλλεύσεως της πτώσεως ταύτης. 2.Το Κράτος δεν δικαιούται να παραχωρήση εις τρίτους το δικαίωμα της εκμεταλλεύσεως δυνάμεως, ης η άδεια μελέτης παρεσχέθη επί προθεσμία κατά τας διατάξεις της προηγουμένης παραγράφου, εκτός εάν υποβληθή μεν η μελέτη υπό των παραχωρησιούχων, αλλά δεν υποβληθώσι προτάσεις εκμεταλλεύσεως ή υποβληθώσι μεν προτάσεις αλλά δεν επέλθη συμφωνία και απορριφθώσιν οριστικώς. 3.Το προς διεξαγωγήν των διαπραγματεύσεων δια τον καταρτισμόν της οριστικής συμβάσεως της παραχωρήσεως χρονικόν διάστημα, δεν δύναται να υπερβή τους έξ μήνας από της λήξεως της κατά την παρ. 1 του παρόντος άρθρου ορισθείσης προθεσμίας, δυνάμενον να παραταθή μόνον δι’ αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου, μετά γνωμοδότησιν του κατά το άρθρ.2 Γνωμοδοτικού Συμβουλίου. 4.Εν περιπτώσει μη εκχωρήσεως υπό του Κράτους εις τον υποβαλόντα την αίτησιν της εκμεταλλεύσεως της πτώσεως, μετά την υποβολήν υπ’ αυτού των προτάσεων αναλήψεως του σχετικού Προνομίου, αι εκπονηθείσαι μελέται περιέρχωνται εις το Κράτος, άνευ ουδεμιάς αποζημιώσεως του εκπονήσαντος αυτάς. Εν περιπτώσει όμως καθ’ ην, παραχωρουμένου του δικαιώματος της εκμεταλλεύσεως εις τρίτον χρησιμοποιηθή κατά την εκτέλεσιν των έργων, εν όλω ή εν μέρει, η εκπονηθείσα τεχνική μελέτη, υποχρεούται ο ανάδοχος να καταβάλη εις τον αρχικώς μελετήσαντα αποζημίωσιν, ης το μεν ποσόν καθορισθήσεται δι’ αποφάσεως του Υπουργού της Συγκοινωνίας, μετά γνώμην του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, ο δε τρόπος πληρωμής εν τη πράξει της παραχωρήσεως». Το άρθρ.6 προσετέθη δια του άρθρ.2 Α.Ν.145/1936, του πρώην άρθρ.6 αριθμηθέντος ως 7. Άρθρ.(6)7.-Καταργούνται αι διατάξεις του Νόμ. 1379 ως και πάσα διάταξις αντικειμένη εις το παρόν, ούτινος η ισχύς άρχεται από της δημοσιεύσεώς του.