αρθρ.53α του ν. 2190, των ασφαλιστικών εταιρειών, άρθρ.24 του Β.Δ. της 8/20 Οκτ. 1920 περί κώδ. των νόμων περί ασφαλιστ. εταιρειών, των μεσιτών του χρηματιστηρίου, άρθρ.12 ν. 3632 περί Χρηματιστηρίων αξιών, και άρθρ. 7288 του Κανονισμού Χρηματιστηρίου Αθηνών (τόμ.12). 1. Εγκύκλιος Υπουργείων  Οικονομικών και Δικαιοσύνης  Αριθ. 216 του 1893 Περί των υποχρέων προς τήρησιν εμπορικών βιβλίων. Κατά το άρθρον 1 Εμπ.Ν. "έμποροι είναι όσοι μετέρχονται πράξεις εμπορικάς και κύριον (σύνηθες) επάγγελμα έχουν την εμπορίαν".Κατά την εκ της πείρας και της νομολογίας δοθείσαν ερμηνείαν, έμποροι μετερχόμενοι πράξεις εμπορικάς εισίν εκείνοι οίτινες αγοράζουσι και μεταπωλούσιν εμπορεύματα, εμπορεύματα δε εισί πάντα τα εις τον ανθρώπινον βίον χρειώδη αντικείμενα. Και κοινώς μεν ως έμποροι υπολαμβάνονται όσοι, αγοράζοντες προς μεταπώλησιν εμπορεύσιμα είδη, αποταμιεύουσι ταύτα εν καταστήμασιν, ή εν αποθήκαις, εξ ων εξάγουσι ταύτα εν ώρα μεταπώλησεώς των προς ετέρους. Γενικώτερον όμως και νομικώτερον εμπορικάς πράξεις μετέρχεται και ο αγοράζων οιονδήποτε αντικείμενον, προς τον σκοπόν της υποβολής αυτού εις κατεργασίαν ή παρασκευήν οιανδήποτε, και μετ' αυτήν μεταπωλών τούτο εις ετέρους. Εις την κατασκευήν ταύτην υπάγονται αναμφισβητήτως και οι οιανδήποτε βιομηχανίαν μετερχόμενοι. Προκειμένου όμως ενταύθα να εξετασθή το θέμα τούτο εν σχέσει προς την υπό του Εμπορικού Νόμου επιβαλλομένην υποχρέωσιν της τηρήσεως καθημερινού και βιβλίου απογραφών, και προς την εφαρμογήν της υπό του νόμου περί χαρτοσήμου επιβαλλομένης φορολογίας των βιβλίων τούτων, εύλογον είναι να μη επεκταθή η υποχρέωσις αύτη πέραν του προσήκοντος. Ευχερής είναι εις τους επιτετραμμένους την εφαρμογήν του νόμου περί χαρτοσήμου η διάκρισις των μετερχομένων εμπορικάς πράξεις από τους απλούς επιτηδεματίας. Συμβαίνει μεταξύ των μετερχομένων έν και το αυτό επιτήδευμα να ώσι τινές μεν απλοί επιτηδευματίαι, τίνες δε να μετέρχωνται και εμπορικάς πράξεις. Υπάρχουσιν, επί παραδείγματι, ράπται, οίτινες ασκούσιν απλώς το επιτήδευμα τούτο, εργαζόμενοι επί των παρεχομένων αυτοίς υπό των πελατών των ειδών, αλλ' υπάρχουσι και ράπται οίτινες, κοινώς αποκαλούμενοι εμπορορράπται, αγοράζουσι και έχουσιν εν τοις καταστήμασιν αυτών τα εις ιματισμόν μεταβλητέα είδη, άτινα και μεταπωλούσι, προστιθέμενοι εις ταύτα το αντίτιμον τις ιδίας εργασίας. Οι τελευταίοι ούτοι εισί βεβαίως έμποροι και οφείλουσι να τηρώσι καθημερινόν και βιβλίον απογραφών. Υπάρχουσι λαχανοπώλαι και οπωροπώλαι οίτινες, αγοράζοντες, αποταμιεύουσιν εν τοις καταστήμασιν αυτών τα λάχανα και τας οπώρας και μεταπωλούσι ταύτα. Ούτοι μετέρχονται εμπορικήν πράξιν και οφείλουσι να τηρώσι καθημερινόν και βιβλίον απογραφών. Υπάρχουσιν όμως και λαχανοπώλαι και οπωροπώλαι οίτινες δεν τηρούσι καταστήματα, αλλ' εν ταις οδοίς πωλούσιν ο, τι την αυτήν ημέραν εκ λαχανικήπου ή περιβολίου τινός επρομηθεύθησαν. Οι τοιούτοι βεβαίως δεν είναι υπόχρεοι εις τήρησιν βιβλίου. Εν γένει δε οι πλανόδιοι επαγγελματίαι, οίτινες, ως εκ του είδους του έργου των, διατελούσιν εις πλήρη αδυναμίαν προς τήρησιν βιβλίων εισίν ευλόγως εξηρτημένοι της υποχρεώσεως ταύτης. Εξηρτημένοι  ωσαύτως είναι και οι μετερχόμενοι ημεροβίως  παγγέλματά τινα, προσαπαιτούνται μεν την εντός της αυτής ημέρας αγοράν και μεταπώλησιν ειδών τινων,   αλλά μη   καθιστώντα    αναγκαίαν   την τήΣελ.77 Εμπορικά Βιβλία 11.Α.β.1 ρησιν βιβλίων. Εις την τελευταίαν ταύτην κατηγορίαν υπάγονται, επί παραδείγματι, εκείνοι οίτινες, αγοράζοντες εκ κρεοπωλείου, παρασκευάζουσιν εν τινι γωνία καταστήματος, εις άλλον ανήκοντος, τρόφιμα είδη. Εν γένει δε δέον να σημειωθή ενταύθα, προς οδηγίαν των επιτετραμένων την εφαρμογήν του νόμου, ότι σκοπός αυτού δεν είναι να επιβληθή η κράτησις καθημερινού και βιβλίου απογραφών ειμή εις εκείνους οίτινες δύνανται και οφείλουσιν, ένεκα των οποίων διεξάγουσιν εμπορικών πράξεων, να τηρώσιν εμπορικά βιβλία. Του λόγου γενομένου περί βιβλίων απογραφών, τα οποία οφείλουσι να τηρώσιν οι έμποροι, επάναγκες είναι να σημειωθή ενταύθα ότι, κατά το άρθρον 9 Εμπορικού Νόμου, το βιβλίον των απογραφών δέον να είναι ειδικόν βιβλίον, δεν δύναται δε τούτο να συγχωνεύηται εις το καθολικόν ή έτερον βοηθητικόν βιβλίον, ως ισχυρίσθησάν τινες. Εάν όμως έμπορός τις προτιμά, λόγω ευκολίας, να εγγράφη εις έτερον βιβλίον τας εγγραφάς αίτινες εισί προωρισμέναι δια το βιβλίον των απογραφών, οφείλει να υποβάλη το βιβλίον τούτο εις το νόμιμον τέλος του χαρτοσήμου, ίνα μη υποβληθή εις το πρόστιμον το υπό του νόμου οριζόμενον.  ΄Ηδη δια του Ν.Δ. 578/1948 επεβλήθη, δια λόγους φορολογικούς, εις ευρύτερον κύκλον επιτηδευματιών η τήρησις βιβλίων κατά τα εν τω Ν.Δ. τούτω οριζόμενον. Βλ.τόμ.27 σελ.157 και επ.  Σελ.78 11.Α.β.1 Εμπορικά Βιβλία