1. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 4/14 Αυγ. 1923 Περί αδειών ηνιοχίας Είδος αδειών Άρθρ.1.-Πας ηνίοχος τροχοφόρου οχήματος (π.χ. αμάξης επιβατικής, σούστας, κάρρου, διτρόχου ή τετρατρόχου), όπως ασκή το επάγγελμά του, οφείλει να είναι κάτοχος αδείας, κατά τας διατάξεις του παρόντος. Αι άδειαι είναι α)άδεια ηνιόχου αμάξης επιβατικής και β)άδεια ηνιόχου φορτηγού αμάξης, οιασδήποτε φύσεως. Η άδεια παρέχεται υπό της αστυνομικής αρχής, κατόπιν γνωματεύσεως της κατά το παρόν Ν.Δ/μα εξεταστικής επιτροπής. Εν ειδικώ δελτίω, το οποίον ο ηνίοχος υποχρεούται να παρουσιάζη άμα τη αιτήσει, αναγράφεται 1)ο αριθμός της αδείας, 2)το ονοματεπώνυμον του οδηγού, 3)η ηλικία, 4)η διεύθυνσις της κατοικίας, 5)το είδος του οχήματος που οδηγεί. Εάν ο ηνιοχών είναι και ιδιοκτήτης, προστίθεται εις το δελτίον και ο αριθμός του οχήματος ή των οχημάτων αυτού. Ηνίοχοι εισερχόμενοι εις πόλιν ένθα ισχύει το παρόν Ν.Δ/μα, εκ των πέριξ χωρίων, ών είναι κάτοικοι, υποχρεούνται μόνον να έχωσι μεθ’ εαυτών πιστοποιητικόν ταυτότητος μετά φωτογραφίας, εκδιδομένον υπό της αρμοδίας κοινοτικής αρχής και επικεκυρωμένον υπό της εκεί αστυνομίας. Εξεταστική επιτροπή Άρθρ.9.-Το παρόν Ν.Δ/μα δια μεν τους ηνιόχους επιβατικών αμαξών των πόλεων Αθηνών και Πειραιώς ισχύει από της δημοσιεύσεως αυτού εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δια δε τους ηνιόχους των λοιπών τροχοφόρων του άρθρ. 1 τίθεται εν ισχύϊ δι’ ειδικού Β.Δ/τος, προκαλουμένου παρά των υπουργών της (Εθνικής Οικονομίας), Εσωτερικών και Δικαιοσύνης. Το άρθρ. 8 του παρόντος έχει απόλυτον εφαρμογήν από της δημοσιεύσεως αυτού. Εις τας λοιπάς πόλεις του κράτους το παρόν, εν όλω ή εν μέρει, τίθεται εν ισχύϊ δια Β.Δ/των, προκαλουμένων παρά των Υπουργών Εσωτερικών, Δικαιοσύνης, και (Εθνικής Οικονομίας). Πάσα λεπτομέρεια κανονισθήσεται ομοίως δια Β.Δ/των, εκδιδομένων προτάσει των Υπουργών της (Εθνικής Οικονομίας), Δικαιοσύνης και Εσωτερικών. Βλ. σχόλιον άρθρ. 2 Εις εκτέλεσιν της παρ. 1 εξεδόθη το Δ. 9/12 Απρ. 1924, δι’ ου ο άνω νόμος ετέθη εις εφαρμογήν δια τους ηνιόχους φορτηγού αμάξης, οιασδήποτε φύσεως, των πόλεων Αθηνών και Πειραιώς. Εις εκτέλεσιν της παρ. 2 η ισχύς του παρόντος Ν.Δ/τος επεξετάθη ως προς απάσας αυτού τας διατάξεις εις τας πόλεις: Αγρινίου (Β.Δ. 10/22 Δεκ. 1938), Αιγίου (Π.Δ. 16 Μαρτ./6 Απρ. 1935), Αιτωλικού (Β.Δ. 28 Οκτ./2 Νοεμ. 1939), Αλεξανδρουπόλεως (Π.Δ. 16 Μαρτ./6 Απρ. 1935), Άργους (Β.Δ. 22/28 Οκτ. 1936), Βερροίας (Β.Δ. 8/17 Ιουν. 1939), Βόλου (Π.Δ. 16 Μαρτ./6 Απρ. 1935), Δράμας (Π.Δ. 2/24 Ιουν. 1932), Ζακύνθου (Β.Δ. 16/21 Οκτ. 1936), Ηρακλείου Κρήτης (Β.Δ. 8 Αυγ./12 Σεπτ. 1938), Θεσσαλονίκης (Π.Δ. 10/14 Απρ. 1925), Ιωαννίνων (Β.Δ. 28 Φεβρ./8 Μαρτ. 1939), Καβάλλας (Π.Δ. 11/18 Φεβρ. 1929), Καλαμών (Π.Δ. 16 Μαρτ./6 Απρ. 1935), Καρδίτσης (Β.Δ. 30 Ιουν./14 Ιουλ. 1938), Καρλοβασίου Νέου Σάμου (Β.Δ. 7/18 Ιουλ. 1939), Κερκύρας (Π.Δ. 5/20 Αυγ. 1925), Κομοτινής (Π.Δ. 16 Μαρτ./6 Απρ. 1935), Κορίνθου (Β.Δ. 22/28 Οκτ. 1936), Κυπαρισσίας (Β.Δ. 19/29 Μαΐου 1937), Λαρίσης (Π.Δ. 16 Μαρτ./6 Απριλίου 1935), Μεσολογγίου (Π.Δ. 16 Ιουλ./1 Αυγ. 1935), Ναούσης (Β.Δ. 9/18 Σεπτ. 1939), Ναυπλίου (Β.Δ. 22/28 Οκτ. 1936), Ξάνθης (Β.Δ. 8 Αυγ./12 Σεπτ. 1938), Πρεβέζης (Π.Δ. 16 Μαρτ./6 Απρ. 1935), Πύργου (Β.Δ. 28 Απρ./8 Μαΐου 1939), Σερρών (Β.Δ. 27 Μαρτ./4 Απρ. 1938), Τρικκάλων (Β.Δ. 27 Ιουν./19 Ιουλ. 1937), Τριπόλεως (Β.Δ. 23 Δεκ. 1938/3 Ιαν. 1939), Χαλκίδος (Π.Δ. 16 Μαρτ./6    Απρ.  1935), Χίου      (Β.Δ.  30  Αυγ. /4 (Αντί της σελ. 273(β) Σελ. 273(γ) Τεύχος 383-Σελ. 1 270 Σεπτ. 1939), Κατερίνης (Β.Δ. 24 Απρ./8 Μαΐου 1940), Εδέσσης και Γιαννιτσών (Β.Δ. 31 Ιουλ./10 Αυγ. 1940), Σπάρτης (Β.Δ. 24 Ιουλ./10 Αυγ. 1950), Λαμίας (Β.Δ. 11 Οκτ./23 Νοεμ. 1950), Λεβαδείας και Θηβών (Β.Δ. 11 Οκτ./25 Νοεμ. 1950), Αμφίσσης και Ιτέας (Β.Δ. 16/19 Φεβρ. 1951), και Ερμουπόλεως Σύρου (Β.Δ. 16/19 Φεβρ. 1951) Μυτιλήνης, Ερμουπόλεως Σύρου και Κιλκίς (Β.Δ. 7/14 Ιουν. 1952), Φιλιατρών (9/25 Νοεμ. 1955) Ηγουμενίτσης, Παραμυθιάς και Φιλιατρών (Β.Δ. 9/25 Νοεμ. 1955), Χανίων και Ρεθύμνης (Β.Δ. 27 Σεπτ./26 Οκτ. 1956). Αιγίνης, Σπετσών και κωμοπόλεως Μυρίνης Λήμνου (Β.Δ. 27 Φεβρ./18 Μαρτ. 1957). Τέλος δια του Β.Δ. 726 της 5/10 Σεπτ. 1966 (ΦΕΚ Α΄ 175) άπασαι αι διατάξεις του ανωτέρω Ν.Δ/τος επεξετάθησαν εις ας πόλεις αύται δεν είχον επεκταθή εισέτι. Άρθρ.2.-Η παρέχουσα την άδειαν επιτροπή αποτελείται: 1)Εξ ενός αντιπροσώπου (της διευθύνσεως εργασίας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας), όπου υπάρχει τοιούτος, έχοντος βαθμόν τουλάχιστον γραμματέως α΄ τάξεως και οριζομένου υπό του υπουργού. 2)Εκ του προϊσταμένου της αστυνομικής αρχής ή ενός αξιωματικού, οριζομένου υπ’ αυτής. 3)Ενός ιατρού, οριζομένου υπό του υπουργείου Υγιεινής, Κοινωνικής Προνοίας και Αντιλήψεως, δια τας Αθήνας και τον Πειραιά, άλλως υπό του νομάρχου ή, ελλείψει τοιούτου, παρά της Αστυνομικής Αρχής. 4) Ενός κτηνιάτρου, όπου υπάρχει τοιούτος, οριζομένου παρά του υπουργείου Στρατιωτικών, δια τας Αθήνας και Πειραιά, άλλως υπό του νομάρχου ή, ελλείψει τοιούτου, υπό της Αστυνομικής Αρχής. 5)Ενός αντιπροσώπου της ομοσπονδίας τροχαίας κινήσεως των εργατών της Ελλάδος, οριζομένου υπό του Συμβουλίου αυτής, δια τας Αθήνας και τον Πειραιά, δια δε τας λοιπάς πόλεις ενός αντιπροσώπου του εκάστοτε ενδιαφερομένου εργατικού σωματείου αμαξηλατών ή καρραγωγέων, οριζομένου υπό του συμβουλίου αυτού όπου του Κράτους δεν υπάρχει εργατική οργάνωσις, ο αντιπρόσωπος ορίζεται υπό της αστυνομικής αρχής, τη προτάσει των ενδιαφερομένων παρά την εν Αθήναις και Πειραιεί εξεταστική επιτροπή δύναται, αποφάσει αυτής, να παρίστανται άνευ ψήφου προς παροχήν πληροφοριών, και οι πρόεδροι των σωματείων εργατών αμαξηλατών και αμαξοϋπηρετών. 6)Ενός αντιπροσώπου του εκάστοτε ενδιαφερομένου εργοδοτικού σωματείου αμαξηλατών ή καρραγωγέων, οριζομένου υπό του συμβουλίου αυτών και, όπου δεν υπάρχει σχετική οργάνωσις, υπό της Αστυνομικής Αρχής, τη προτάσει των ενδιαφερομένων. (Αντί για τη σελ. 271) Σελ. 271(α) Τεύχος 1173- Σελ. 103 268 Της επιτροπής προεδρεύει ο κατά βαθμόν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος, θεωρείται δε αύτη ούσα εν απαρτία, εάν παρέστησαν τρία τουλάχιστον μέλη και εάν τινα τούτων πάντως, ως εκ της σχετικής ειδικότητός των, είναι εις θέσιν να εξετάσουν τον δοκιμαζόμενον και δι’ ότι κατά πρώτον λόγον θα ήσαν αρμόδια τα απουσιάζοντα μέλη. Αι αποφάσεις της επιτροπής λαμβάνονται κατά πλειοψηφίαν εν ισοψηφία δε νικά η ψήφος του προέδρου. Ο γραμματεύς της επιτροπής ορίζεται μεταξύ του αστυνομικού προσωπικού, υπό του διευθυντού της αστυνομίας. Η συγκρότησις των επιτροπών ενεργείται δις του έτους, κατά Μάρτιον και Σεπτέμβριον, τη επιμελεία της αστυνομικής αρχής του τόπου ένθα πρόκειται να ισχύση το παρόν Ν.Δ/μα, αι δε εργασίαι της επιτροπής δεν είναι δυνατόν εκάστοτε να παρατείνωνται πέραν μηνιαίου χρονικού διαστήματος. Κατά την πρώτην εφαρμογήν του παρόντος δύναται να παραταθή η προθεσμία αύτη επί μήνα εισέτι, επί τη αιτήσει της επιτροπής και κατόπιν αποφάσεως του υπουργού της (Εθνικής Οικονομίας). Η κατά το άρθρ. 2 και επ. αρμοδιότης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας ανήκει νυν εις το Υπουργείον Εργασίας (πρβλ. Β.Δ. 6/8 Νοεμ. 1935 τόμ. 15 σελ. 7). Για τη νέα σύνθεση των εξεταστικών επιτροπών του άνω άρθρ. 2 βλέπε παρ. 13 άρθρ.2 της 7004/15/7λβ/21-23 Σεπτ. 1992 (ΦΕΚ Β΄ 576) απ. Υπ. Προεδρ. Κυβ., Οικον. και Δημ. Τάξης, ανωτ. σελ. 16,60714. Άρθρ.3.-Οι θέλοντες ν’ αποκτήσουν άδειαν ηνιόχου υποβάλλουσιν εις την αστυνομικήν Αρχήν αίτησιν, εις την οποίαν επισυνάπτουσι: α)Πιστοποιητικόν δημοσίας, δημοτικής, ή κοινοτικής αρχής ή, αν είναι πρόσφυγες, υπεύθυνον πιστοποίησιν του πατριωτικού σωματείου του τόπου της καταγωγής των, ότι συνεπλήρωσαν πραγματικώς το 19ον έτος της ηλικίας των. Εν ελλείψει πιστοποιητικού, αρκεί η ομόφωνος αντίληψις της επιτροπής σχετικώς προς την ηλικίαν του εξεταζομένου. β)Αντίγραφον ποινικού μητρώου του τόπου της γεννήσεώς των. γ)Γραμμάτιον εισπράξεως εμφαίνον την εν τινι δημοσίω ταμείω κατάθεσιν δραχμών δέκα, όπως εκ του όλου ποσού ορισθή, δι’ αποφάσεως του υπουργού της (Εθνικής Οικονομίας), ποσόν τι δι’ αμοιβήν των μελών της εξεταστικής επιτροπής, κατανεμόμενον εξ ίσου εις τα μέλη αυτής και τον γραμματέα, δι’ αποφάσεως του αυτού υπουργού. Το υπόλοιπον, δια πράξεως του αυτού υπουργού, διατίθεται υπέρ του νοσοκομείου κτηνών. δ)Δύο φωτογραφίας των μικρού μεγέθους. Εάν ο αιτών κατεδικάσθη δι’ αδίκημα σχετικόν προς την άσκησιν του επαγγέλματος του ηνιόχου, εκ των αναφερομένων εις τα άρθρ. 610, 611, 612, 613, 614 και 616 του Ποινικού Νόμου ή, καθ’ υποτροπήν, επί παραβάσει αστυνομικών διατάξεων αφορωσών την κίνησιν των οχημάτων εν ταις οδοίς, ή δι’ ανθρωποκτονίαν εξ αμελείας, ή δια τραύματα εξ αμελείας, ή δια φθοράν ξένης ιδιοκτησίας, διαπραχθέντα υπ’ αυτού εν τη ασκήσει του επαγγέλματός του, ή κατεδικάσθη επί αδικήματι εκ των εν άρθρ. 22 του Ποινικού Νόμου αναφερομένων, ήτοι, κλοπή, υπεξαιρέσει, απάτη κλπ., η επιτροπή αποφαίνεται κατά πλειοψηφίαν περί της αποδοχής ή μη αυτού προς εξέτασιν. Εν η περιπτώσει ο αιτών είναι πρόσφυξ, το υπό στοιχείον β΄ πιστοποιητικόν δύναται ν’ αντικαταστήση ένορκος βεβαίωσις ενώπιον του ειρηνοδικείου δύο ευϋπολήπτων προσώπων περί της διαγωγής του. Βλ. σχόλιον άρθρ. 2 Εξέτασις Άρθρ.4.-Ο αιτών εξετάζεται: 1)Αν δεν έχη ελάττωμά τι υπό έποψιν υγείας, δυνάμενον να επιδράση επιζημίως εις την ασφαλή διεύθυνσιν του οχήματος. 2)Αν γνωρίζη την τοπογραφίαν της πόλεως ή της περιοχής όπου πρόκειται να εξασκήση το επάγγελμά του. 3)Αν γνωρίζη τας ισχυούσας αστυνομικάς διατάξεις περί της κυκλοφορίας των οχημάτων και της κινήσεως εν γένει ανά τας οδούς. 4)Αν γνωρίζη να ηνιοχή, ούτως ώστε ν’ αποφεύγωνται δυστυχήματα εις τας οδούς. Επί τούτου δύναται να υποβληθή και εις πρακτικήν δοκιμασίαν. 5)Αν γνωρίζη ανάγνωσιν και γραφήν. Επί του τελευταίου τούτου, κατά την πρώτην εφαρμογήν του παρόντος Ν.Δ/τος, δεν εξετάζονται οι προ πολλού εξασκούντες το επάγγελμα του ηνιόχου. Οσάκις εις το αυτό πρόσωπον συντρέχει η ιδιότης του τε ιδιοκτήτου και του ηνιόχου, απαιτούνται υπό της εξεταστικής επιτροπής παρά του εξεταζομένου προσέτι και τα εξής προσόντα: 1)Να έχη καταλλήλους σταύλους και φάτνας και να κατέχη τας σχετικάς γνώσεις περί τηρήσεως αυτών καθαρών και εις κατάστασιν υγιεινήν. 2)Να έχη ζώα κατάλληλα προς έλξιν των σχετικών τροχοφόρων. 3)Να κατέχη επαρκείς γνώσεις σχετικάς προς την επιμέλειαν των ζώων και την παροχήν αυτοίς της αναγκαίας βοηθείας, εν περιπτώσει ελαφράς βλάβης ή ελαφρών τραυμάτων. Σελ. 272(α) Τεύχος 1173-Σελ. 104 269 Βιβλία μητρώου Άρθρ.5.-Υπό της αστυνομικής αρχής τηρείται βιβλίον μητρώου των εχόντων άδειαν του ηνιοχείν, κατ’ αύξοντα αριθμόν. Παρ’ εκάστω αριθμώ του βιβλίου μητρώου είναι επικεκολλημένη και φωτογραφία του ηνιόχου, ετέρα δε επί του παρεχομένου εις αυτόν δελτίου αδείας. Του ως άνω βιβλίου δύναται να γίνη και υποδιαίρεσις, κατά κατηγορίας ηνιόχων ή δι’ άλλην αιτίαν, ανανέωσις δε όταν η πάροδος του χρόνου καταστήση αυτήν αναγκαίαν. Ποιναί Άρθρ.6.-Ηνίοχος, κυκλοφορών άνευ αδείας εκδεδομένης κατά τας διατάξεις του παρόντος, τιμωρείται, δια πρώτην φοράν, υπό του πταισματοδικείου, δια προστίμου από 50-300 δραχμών, ή δια κρατήσεως 1-30 ημερών, ή δι’ αμφοτέρων των ποινών. Εν υποτροπή, το πρόστιμον δεν δύναται να είναι κατώτερον των 150 δραχμών, η δε κράτησις ελάσσων των 8 ημερών. Εις την ως άνω ποινήν υπόκειται, εκτός του παραβάτου ηνιόχου, και ο ιδιοκτήτης του οχήματος. Άρθρ.7.-Ηνίοχος, έχων την κατά το παρόν άδειαν και καταδικασθείς δις επί αδικήματι, σχετικώ προς την άσκησιν του επαγγέλματός του, εκ των αναφερομένων εις τα άρθρ. 610, 611, 612, 613, 614 και 616 του Ποινικού Νόμου, ή επί παραβάσει αστυνομικών διατάξεων αφορωσών την κίνησιν των οχημάτων εν ταις οδοίς, ή δια ανθρωποκτονίαν εξ αμελείας, ή δια τραύματα εξ αμελείας, ή δια φθοράν ξένης ιδιοκτησίας, ή επ’ αδικήματι εκ των αναφερομένων εν τω άρθρ. 22 του ποινικού Νόμου, ήτοι κλοπή, υπεξαιρέσει, απάτη κλπ. στερείται προσωρινώς και της αδείας του ηνιοχείν επί 1-3 μήνας, της στερήσεως ταύτης απαγγελλομένης δια της δικαστικής αποφάσεως, ήτις δέον, δια τον έλεγχον, να κοινοποιήται αρμοδίως εις την αστυνομικήν αρχήν του τόπου ένθα ήσκει τελευταίως ο καταδικασθείς το επάγγελμα του ηνιόχου. Κατόπιν τρίτης καταδίκης επί τινι εκ των ως άνω αδικημάτων, δύναται καθ’ όμοιον τρόπον να στερηθή ο καταδικασθείς παντελώς της αδείας εξασκήσεως του επαγγέλματος του ηνιόχου. Άρθρ.8.-Πάσα άμαξα επιβατική ή σούστα δέον να είναι εφωδιασμένη δια δύο φανών, λευκού χρώματος, εντάσεως 20 μέτρων, εφ’ ων είναι εγγεγραμμένος και ο αριθμός του οχήματος. Οι φανοί ούτοι δέον ν’ ανάπτωνται ημισείαν ώραν μετά την δύσιν του ηλίου και τρία τέταρτα προ της ανατολής. Η παράβασις των διατάξεων του άρθρου τούτου θεωρείται ως αδίκημα, συνεπαγόμενον τας εν άρθρ. 7 μνημονευομένας ποινάς.