Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 — latin, Θέμα C (15 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026)

[Κείμενο 1]
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

[Κείμενο 2]
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:
senātum: τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό
rus: την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό
id: τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό
dotem: τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό
illis: την ονομαστική πτώση, στο ουδέτερο γένος, στον ίδιο αριθμό
Aequum: τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση
populum: την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό
viri: τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό
cultellum tonsorium: την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό
ancillārum: τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό
certissimum: τον θετικό βαθμό του επιρρήματος
tale consilium: την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό

Απάντηση:
senātum → senātūs (senatus, -ūs, δ΄ κλίση, γενική ενικού)
rus → rura (rus, ruris, ουδ. γ΄ κλίσης, αιτιατική πληθυντικού)
id → eārum (is, ea, id — γενική πληθυντικού θηλυκού)
dotem → dotium (dos, dotis, θηλ. γ΄ κλίσης, γενική πληθυντικού)
illis → illa (ille, illa, illud — ονομαστική πληθυντικού ουδετέρου)
Aequum → aequius (συγκριτικός) / aequissimum (υπερθετικός) — ουδ. ονομ.-αιτ. ενικού
populum → popule (populus, -i, κλητική ενικού)
viri → virōrum (vir, viri, γενική πληθυντικού)
cultellum tonsorium → cultellō tonsoriō (αφαιρετική ενικού)
ancillārum → ancillae (ancilla, -ae, δοτική ενικού)
certissimum → certē (θετικός βαθμός επιρρήματος: certē – certius – certissimē)
tale consilium → talia consilia (ονομαστική πληθυντικού ουδετέρου)

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 12 ζητούμενα λήμματα / 13 συνολικά τύποι, 15 μονάδες.
Βαθμολόγηση αναλογικά: κάθε ζητούμενος τύπος 15/13 ≈ 1,15 μονάδας (το Aequum μετρά δύο τύπους, τα υπόλοιπα από έναν). Ισοδύναμη πρακτική: 1,25 μονάδα ανά λήμμα (12 λήμματα).
Μερική πίστωση: σωστό θέμα αλλά λάθος κατάληξη (π.χ. senati αντί senatūs, ruum αντί rura): μισή μονάδα. Σωστός τύπος σε λάθος πτώση ή αριθμό από αυτούς που ζητήθηκαν: 0 μονάδες. Στη συνεκφορά cultellum tonsorium και tale consilium απαιτείται σωστή και η επιθετική και η ουσιαστική λέξη· αν είναι σωστή μόνο η μία, δίνεται η μισή μονάδα. Στο Aequum, κάθε βαθμός βαθμολογείται χωριστά· ο τύπος πρέπει να είναι ουδέτερου γένους ενικού (aequius, aequissimum) — τα αρσενικά aequior/aequissimus παίρνουν μισή μονάδα. Στο certissimum γίνεται δεκτό μόνο το επίρρημα certē· ο θετικός του επιθέτου (certum/certus) βαθμολογείται με 0. Ο τονισμός/η σήμανση της μακρότητας δεν βαθμολογείται.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 — latin, Θέμα C (6 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026)

[Κείμενο 1]
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

[Κείμενο 2]
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3).

Απάντηση:
Μετοχές του δεύτερου κειμένου:
1. elapso (μετοχή παρακειμένου του αποθετικού elābor, με ενεργητική σημασία) → απαρέμφατο ενεστώτα: elābi
2. vocātus (μετοχή παρακειμένου παθητικής φωνής του voco) → απαρέμφατο ενεστώτα παθητικής φωνής: vocāri
3. molientem (μετοχή ενεστώτα του αποθετικού molior) → απαρέμφατο ενεστώτα: molīri
Σημείωση: οι τύποι interficiendo, resecandōrum και obiurgandam είναι γερουνδιακά (ρηματικά επίθετα) και όχι μετοχές, γι' αυτό δεν καταγράφονται εδώ.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 6 μονάδες: 3 για τον εντοπισμό (1 μονάδα ανά μετοχή) + 3 για τα απαρέμφατα (1 μονάδα ανά απαρέμφατο).
Ο εντοπισμός βαθμολογείται ανεξάρτητα από το απαρέμφατο: σωστή μετοχή με λάθος απαρέμφατο παίρνει 1 από τις 2 μονάδες του λήμματος.
Αν καταγραφεί γερουνδιακό (interficiendo, resecandōrum, obiurgandam) ως μετοχή: 0 μονάδες γι' αυτό το λήμμα και δεν βαθμολογείται το αντίστοιχο απαρέμφατο.
Στο vocātus απαιτείται απαρέμφατο παθητικής φωνής (vocāri)· η απάντηση vocāre βαθμολογείται με 0 (λάθος φωνή). Στα αποθετικά elābi και molīri δεν γίνεται δεκτό ενεργητικό απαρέμφατο (elabere, molire). Ορθογραφικό λάθος που δεν αλλοιώνει τον τύπο: μισή μονάδα αφαίρεση.