Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 — latin, Θέμα C (9 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026)

[Κείμενο 1]
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

[Κείμενο 2]
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
scripsit: τη γενική του γερουνδίου
discessisse: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή
aberat: τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος
accepērunt: την αιτιατική στο σουπίνο
conferre: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή
exigeret: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή
interficiendo: το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή
vulnerāvit: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή
vēnit: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου

Απάντηση:
scripsit (scribo, scripsi, scriptum, scribĕre 3) → scribendi
discessisse (discedo, discessi, discessum, discedĕre 3) → discedāmus
aberat (absum, afui, —, abesse) → absens
accepērunt (accipio, accēpi, acceptum, accipĕre 3*) → acceptum
conferre (confero, contuli, collātum, conferre) → confertō
exigeret (exigo, exēgi, exactum, exigĕre 3) → exēgimus
interficiendo (interficio, interfēci, interfectum, interficĕre 3*) → interficiet
vulnerāvit (vulnero, vulnerāvi, vulnerātum, vulnerāre 1) → vulnerābātis
vēnit (venio, vēni, ventum, venīre 4) → vēnissent

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 9 ζητούμενοι τύποι × 1 μονάδα = 9 μονάδες.
Μερική πίστωση: σωστό θέμα αλλά λάθος κατάληξη (π.χ. discedēmus αντί discedāmus, exēgamus αντί exēgimus): μισή μονάδα. Σωστή κατάληξη σε λάθος χρονικό θέμα (π.χ. exigimus αντί exēgimus): μισή μονάδα.
Λάθος φωνή (π.χ. conferri αντί confertō, vulnerābāmini αντί vulnerābātis): 0 μονάδες.
Λάθος πρόσωπο ή αριθμός: 0 μονάδες.
Στο conferto γίνεται δεκτός μόνο ο τύπος του μέλλοντα· το conferre/confer (προστακτική ενεστώτα) βαθμολογείται με 0.
Στο absens απαιτείται ονομαστική ενικού· ο τύπος absentis παίρνει μισή μονάδα.
Η σήμανση της μακρότητας των φωνηέντων δεν βαθμολογείται.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 — latin, Θέμα D (12 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026)

[Κείμενο 1]
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

[Κείμενο 2]
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους: ab eo, curāri, semper, uxor, temerarium, amōris.

Απάντηση:
ab eo: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός του ποιητικού αιτίου στο απαρέμφατο desertum esse (παθητικής φωνής). Επιλέγεται εμπρόθετη αφαιρετική (a/ab + αφαιρετική), γιατί το ποιητικό αίτιο είναι έμψυχο.
curāri: τελικό απαρέμφατο, υποκείμενο του απρόσωπου ρήματος placuit (υποκείμενο του curāri είναι το id — ετεροπροσωπία).
semper: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα exigeret.
uxor: ομοιόπτωτος προσδιορισμός, παράθεση στο Porcia.
temerarium: ομοιόπτωτος επιθετικός προσδιορισμός στο factum (το «temerarium factum meum» λειτουργεί ως κατηγορούμενο στο hoc μέσω του συνδετικού est).
amōris: ετερόπτωτος ονοματικός προσδιορισμός, γενική αντικειμενική στο indicium.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 6 όροι × 2 μονάδες = 12 μονάδες.
Ανά όρο: 1 μονάδα για το είδος του προσδιορισμού / τη συντακτική θέση και 1 μονάδα για τον σωστό προσδιοριζόμενο όρο.
Σωστό είδος με λάθος προσδιοριζόμενο (π.χ. «ποιητικό αίτιο στο scripsit»): 1 μονάδα.
Στο ab eo δεν απαιτείται η αιτιολόγηση της εμπρόθετης εκφοράς· αν δοθεί λανθασμένη (π.χ. «γιατί είναι άψυχο»), αφαιρείται μισή μονάδα.
Στο curāri γίνεται δεκτό «υποκείμενο στο placuit»· ο χαρακτηρισμός «αντικείμενο στο placuit» βαθμολογείται με 0, καθώς το placuit είναι απρόσωπο.
Στο temerarium γίνεται δεκτή και η απάντηση «κατηγορούμενο στο hoc» με τεκμηρίωση (η αντιστοιχία με το certissimum indicium επιτρέπει και τις δύο αναλύσεις): πλήρεις 2 μονάδες αν συνοδεύεται από αιτιολόγηση, 1 μονάδα χωρίς αυτήν.
Στο amōris η απάντηση «γενική κτητική» ή «γενική υποκειμενική» βαθμολογείται με 1 μονάδα (σωστός προσδιοριζόμενος, λάθος είδος).

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 — latin, Θέμα D (3 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026)

[Κείμενο 1]
Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

[Κείμενο 2]
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.

Απάντηση:
Ο προσδιορισμός in Africā είναι εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός που δηλώνει στάση σε τόπο στο ρήμα funderet. Στα ονόματα πόλεων η στάση σε τόπο εκφέρεται απρόθετα:
Roma → Rōmae (απρόθετη γενική — τοπική/locativus, όνομα πόλης α΄ κλίσης ενικού αριθμού)
Athenae → Athēnis (απρόθετη αφαιρετική, όνομα πόλης α΄ κλίσης πληθυντικού αριθμού)
Carthago → Carthagine (απρόθετη αφαιρετική, όνομα πόλης γ΄ κλίσης)

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 3 τύποι × 1 μονάδα = 3 μονάδες.
Κάθε σωστός τύπος 1 μονάδα. Δεν απαιτείται αιτιολόγηση για τη μονάδα.
Εμπρόθετη εκφορά (in Rōmā, in Athēnis, in Carthagine) βαθμολογείται με 0 μονάδες, με μία εξαίρεση: στο Carthagine γίνεται δεκτός και ο εμπρόθετος τύπος (in Carthagine) καθώς η Καρχηδόνα εκλαμβάνεται και ως ευρύτερη επικράτεια — αν ο εξεταζόμενος το τεκμηριώσει, παίρνει την πλήρη μονάδα. Γίνεται δεκτός και ο τύπος Carthagini (τοπική).
Λάθος πτώση με σωστό θέμα (π.χ. Rōmā, Athēnās): μισή μονάδα.