Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — latin, Θέμα C (15 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Πέμπτη 6 Ιουνίου 2024)

[Κείμενο 1]
Marco Tullio Cicerōne et Gaio Antōnio consulibus, Lucius Sergius Catilīna, nobilissimi generis vir sed ingenii pravissimi, contra rem publicam coniurāvit. Eum clari quidam sed improbi viri consecūti erant. Catilīna a Cicerōne ex urbe expulsus est. Socii eius deprehensi sunt et in carcere strangulāti sunt. Ab Antōnio, altero consule, Catilīna ipse cum exercitu suo, proelio victus, interfectus est.

[Κείμενο 2]
qui spem Catilīnae mollibus sententiis aluērunt coniurationemque nascentem non credendo confirmavērunt; quorum auctoritātem secūti multi, non solum improbi verum etiam imperīti, si in hunc animadvertissem, crudeliter et regie id factum esse dicerent. Nunc intellego, si iste in Manliāna castra pervenerit, quo intendit, neminem tam stultum fore, qui non videat coniuratiōnem esse factam, neminem tam improbum, qui non fateātur.

Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:
nobilissimi generis: την αιτιατική πτώση στον άλλο αριθμό
clari: τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση
quidam: τη γενική πτώση στο ίδιο γένος, στον άλλο αριθμό
viri: την αιτιατική πτώση στον ίδιο αριθμό
urbe: τη γενική πτώση στον άλλο αριθμό
carcere: την κλητική πτώση στον ίδιο αριθμό
spem: την αφαιρετική πτώση στον ίδιο αριθμό
sententiis: την αιτιατική πτώση στον άλλο αριθμό
multi: τους τρεις βαθμούς του επιρρήματος
id: τη γενική πτώση στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό
coniuratiōnem: την ονομαστική πτώση στον ίδιο αριθμό

Απάντηση:
nobilissimi generis → nobilissima genera (genus, generis, ουδ. γ΄ κλίσης· αιτιατική πληθυντικού)
clari → clariōres (συγκριτικός) / clarissimi (υπερθετικός) — αρσενικό, ονομαστική πληθυντικού
quidam → cuiusdam (quidam, quaedam, quoddam· γενική ενικού αρσενικού)
viri → virōs (αιτιατική πληθυντικού· το viri στο κείμενο είναι ονομαστική πληθυντικού)
urbe → urbium (urbs, urbis, θηλ. γ΄ κλίσης, γενική πληθυντικού)
carcere → carcer (carcer, carceris· η κλητική ταυτίζεται με την ονομαστική)
spem → spē (spes, spei, ε΄ κλίση, αφαιρετική ενικού)
sententiis → sententiam (sententia, -ae, αιτιατική ενικού)
multi → multum – plus – plurimum (οι τρεις βαθμοί του επιρρήματος)
id → eārum (is, ea, id· γενική πληθυντικού θηλυκού)
coniuratiōnem → coniurātio (ονομαστική ενικού)

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 11 λήμματα / 14 συνολικά ζητούμενοι τύποι, 15 μονάδες.
Βαθμολόγηση αναλογικά: 15/14 ≈ 1,07 μονάδας ανά ζητούμενο τύπο (το clari απαιτεί δύο τύπους, το multi τρεις).
Μερική πίστωση: σωστό θέμα, λάθος κατάληξη (π.χ. urbum αντί urbium, virum αντί virōs): μισή μονάδα.
Στο nobilissimi generis απαιτούνται σωστοί και οι δύο τύποι· ένας σωστός: μισή μονάδα.
Στο clari απαιτείται αρσενικό ονομαστικής πληθυντικού· τύποι σε άλλη πτώση ή γένος: μισή μονάδα ανά τύπο.
Στο multi ζητούνται και οι τρεις βαθμοί του επιρρήματος· κάθε σωστός βαθμός βαθμολογείται χωριστά. Επιθετικοί τύποι (multus, plures, plurimi): 0 μονάδες.
Στο spē γίνεται δεκτός ο τύπος και χωρίς σήμανση μακρότητας.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — latin, Θέμα C (6 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Πέμπτη 6 Ιουνίου 2024)

[Κείμενο 1]
Marco Tullio Cicerōne et Gaio Antōnio consulibus, Lucius Sergius Catilīna, nobilissimi generis vir sed ingenii pravissimi, contra rem publicam coniurāvit. Eum clari quidam sed improbi viri consecūti erant. Catilīna a Cicerōne ex urbe expulsus est. Socii eius deprehensi sunt et in carcere strangulāti sunt. Ab Antōnio, altero consule, Catilīna ipse cum exercitu suo, proelio victus, interfectus est.

[Κείμενο 2]
qui spem Catilīnae mollibus sententiis aluērunt coniurationemque nascentem non credendo confirmavērunt; quorum auctoritātem secūti multi, non solum improbi verum etiam imperīti, si in hunc animadvertissem, crudeliter et regie id factum esse dicerent. Nunc intellego, si iste in Manliāna castra pervenerit, quo intendit, neminem tam stultum fore, qui non videat coniuratiōnem esse factam, neminem tam improbum, qui non fateātur.

Γ2α. «Nunc intellego … qui non fateātur»: Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε και να γράψετε τα τρία (3) ρήματα που βρίσκονται σε υποτακτική έγκλιση (μονάδες 3). Στη συνέχεια, να γράψετε τα απαρέμφατα ενεστώτα των ρημάτων αυτών στην ίδια φωνή (μονάδες 3).

Απάντηση:
Ρήματα σε υποτακτική έγκλιση:
1. pervenerit (υποτακτική παρακειμένου του pervenio· βρίσκεται σε υποτακτική λόγω πλάγιου λόγου, εξαρτώμενη από το intellego) → απαρέμφατο ενεστώτα ενεργητικής φωνής: pervenīre
2. videat (υποτακτική ενεστώτα του video) → vidēre
3. fateātur (υποτακτική ενεστώτα του αποθετικού fateor) → fatēri

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 6 μονάδες: 3 για τον εντοπισμό (1 μονάδα ανά ρήμα) + 3 για τα απαρέμφατα (1 μονάδα ανά απαρέμφατο).
Εντοπισμός και σχηματισμός βαθμολογούνται χωριστά.
Αν καταγραφεί οριστική (intellego, intendit) ή απαρέμφατο (fore, esse factam) ως υποτακτική: 0 μονάδες γι' αυτό το λήμμα και δεν βαθμολογείται το αντίστοιχο απαρέμφατο.
Το pervenerit γίνεται δεκτό ως υποτακτική παρακειμένου (πλάγιος λόγος)· δεν απαιτείται σχολιασμός.
Στο fatēri δεν γίνεται δεκτός ενεργητικός τύπος (fatēre): 0 μονάδες, γιατί το ρήμα είναι αποθετικό.