Πανελλαδικές Εξετάσεις 2023 — latin, Θέμα C (4 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Πέμπτη 8 Ιουνίου 2023)

[Κείμενο 1]
Deinde, cum lacrimae suae, diu cohibitae, vincerent prorumperentque, egrediebātur; tum se dolōri dabat et paulo post siccis oculis redībat. Scribōniānus arma in Illyrico contra Claudium moverat; fuerat Paetus in partibus eius et, occīso Scribōniāno, Rōmam trahebātur. Erat ascensūrus navem; Arria milites orābat, ut simul imponerētur. Non impetrāvit: conduxit piscatoriam naviculam ingentemque navem secūta est.

[Κείμενο 2]
Caecilia, uxor Metelli, dum more prisco omen nuptiāle petit filiae sorōris, ipsa fēcit omen. Nam in sacello quodam nocte cum sorōris filiā persedēbat expectabatque dum aliqua vox congruens proposito audirētur. Tandem puella, longā morā standi fessa, rogāvit materteram, ut sibi paulisper loco cederet. Tum Caecilia puellae dixit: «ego libenter tibi meā sede cedo». Hoc dictum paulo post res ipsa confirmāvit.

Γ1α. «Nam in sacello … meā sede cedo»: Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε τέσσερα (4) ουσιαστικά της γ΄ κλίσης (μονάδες 2) και να τα μεταφέρετε στη γενική του πληθυντικού αριθμού (μονάδες 2).

Απάντηση:
1. nocte (nox, noctis, θηλυκό) → noctium
2. sorōris (soror, sorōris, θηλυκό) → sorōrum
3. vox (vox, vocis, θηλυκό) → vōcum
4. sede (sedes, sedis, θηλυκό) → sedium

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 4 μονάδες: 2 για τον εντοπισμό (0,5 μονάδα ανά ουσιαστικό) + 2 για τις γενικές πληθυντικού (0,5 μονάδα ανά τύπο).
Εντοπισμός και σχηματισμός βαθμολογούνται χωριστά: σωστό ουσιαστικό με λάθος γενική πληθυντικού παίρνει 0,5 από τη 1 μονάδα του λήμματος.
Ουσιαστικό άλλης κλίσης (sacello, puella, mora, loco, filiā, materteram, proposito, Caecilia): 0 μονάδες γι' αυτό το λήμμα και δεν βαθμολογείται ο τύπος του.
Λάθος στο i-στέλεχος (noctum αντί noctium, sedum αντί sedium): 0,25 μονάδας.
Αν καταγραφούν περισσότερα από τέσσερα ουσιαστικά, βαθμολογούνται τα τέσσερα πρώτα.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2023 — latin, Θέμα C (11 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Πέμπτη 8 Ιουνίου 2023)

[Κείμενο 1]
Deinde, cum lacrimae suae, diu cohibitae, vincerent prorumperentque, egrediebātur; tum se dolōri dabat et paulo post siccis oculis redībat. Scribōniānus arma in Illyrico contra Claudium moverat; fuerat Paetus in partibus eius et, occīso Scribōniāno, Rōmam trahebātur. Erat ascensūrus navem; Arria milites orābat, ut simul imponerētur. Non impetrāvit: conduxit piscatoriam naviculam ingentemque navem secūta est.

[Κείμενο 2]
Caecilia, uxor Metelli, dum more prisco omen nuptiāle petit filiae sorōris, ipsa fēcit omen. Nam in sacello quodam nocte cum sorōris filiā persedēbat expectabatque dum aliqua vox congruens proposito audirētur. Tandem puella, longā morā standi fessa, rogāvit materteram, ut sibi paulisper loco cederet. Tum Caecilia puellae dixit: «ego libenter tibi meā sede cedo». Hoc dictum paulo post res ipsa confirmāvit.

Γ1β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:
lacrimae: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό
diu: τους άλλους δύο βαθμούς του επιρρήματος
siccis: την ίδια πτώση του θηλυκού γένους στον άλλο αριθμό
eius: την αιτιατική πληθυντικού αριθμού στο ουδέτερο γένος
ingentem(que): τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου (στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση)
Hoc dictum: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό
res ipsa: τη γενική πτώση στον ίδιο αριθμό

Απάντηση:
lacrimae → lacrima (ονομαστική ενικού· στο κείμενο είναι ονομαστική πληθυντικού)
diu → diutius (συγκριτικός) / diutissimē (υπερθετικός)
siccis → siccā (αφαιρετική ενικού θηλυκού· στο κείμενο «siccis oculis», αφαιρετική πληθυντικού αρσενικού)
eius → ea (αιτιατική πληθυντικού ουδετέρου του is, ea, id)
ingentem → ingentiōrem (συγκριτικός) / ingentissimam (υπερθετικός) — θηλυκό, αιτιατική ενικού, σε συμφωνία με το navem
Hoc dictum → haec dicta (ονομαστική/αιτιατική πληθυντικού ουδετέρου· στο κείμενο αιτιατική ενικού)
res ipsa → rei ipsīus (γενική ενικού)

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 7 λήμματα / 9 συνολικά ζητούμενοι τύποι, 11 μονάδες.
Βαθμολόγηση αναλογικά: 11/9 ≈ 1,22 μονάδας ανά ζητούμενο τύπο (τα diu και ingentem απαιτούν δύο τύπους το καθένα).
Μερική πίστωση: σωστό θέμα, λάθος κατάληξη (π.χ. diutissime γραμμένο diutissimus, ipsius γραμμένο ipsi): μισή μονάδα.
Στα Hoc dictum και res ipsa απαιτούνται σωστοί και οι δύο τύποι της συνεκφοράς· ένας σωστός: μισή μονάδα. Ο τύπος rei ipsīus γίνεται δεκτός και ως rei ipsius (χωρίς σήμανση μακρότητας).
Στο ingentem απαιτείται θηλυκό αιτιατικής ενικού· ingentior / ingentissimus (αρσενικό ονομαστικής): μισή μονάδα ανά τύπο.
Στο diu γίνονται δεκτά μόνο επιρρηματικά· τυχόν επιθετικοί τύποι: 0 μονάδες.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2023 — latin, Θέμα C (4 μονάδες)

ΚΕΙΜΕΝΑ (Λατινικά Προσανατολισμού, ΓΕΛ, Πέμπτη 8 Ιουνίου 2023)

[Κείμενο 1]
Deinde, cum lacrimae suae, diu cohibitae, vincerent prorumperentque, egrediebātur; tum se dolōri dabat et paulo post siccis oculis redībat. Scribōniānus arma in Illyrico contra Claudium moverat; fuerat Paetus in partibus eius et, occīso Scribōniāno, Rōmam trahebātur. Erat ascensūrus navem; Arria milites orābat, ut simul imponerētur. Non impetrāvit: conduxit piscatoriam naviculam ingentemque navem secūta est.

[Κείμενο 2]
Caecilia, uxor Metelli, dum more prisco omen nuptiāle petit filiae sorōris, ipsa fēcit omen. Nam in sacello quodam nocte cum sorōris filiā persedēbat expectabatque dum aliqua vox congruens proposito audirētur. Tandem puella, longā morā standi fessa, rogāvit materteram, ut sibi paulisper loco cederet. Tum Caecilia puellae dixit: «ego libenter tibi meā sede cedo». Hoc dictum paulo post res ipsa confirmāvit.

Γ2α. «Arria … secūta est»: Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε τέσσερα (4) ρήματα που βρίσκονται σε οριστική έγκλιση (μονάδες 2) και να τα μεταφέρετε στο γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα στην ίδια φωνή (μονάδες 2).

Απάντηση:
1. orābat (oro, orāvi, orātum, orāre 1) → orābunt
2. impetrāvit (impetro, impetrāvi, impetrātum, impetrāre 1) → impetrābunt
3. conduxit (conduco, conduxi, conductum, conducĕre 3) → condūcent
4. secūta est (sequor, secūtus sum, sequi 3, αποθετικό) → sequentur

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — 4 μονάδες: 2 για τον εντοπισμό (0,5 μονάδα ανά ρήμα) + 2 για τους τύπους του μέλλοντα (0,5 μονάδα ανά τύπο).
Εντοπισμός και σχηματισμός βαθμολογούνται χωριστά.
Το imponerētur είναι υποτακτική· αν καταγραφεί: 0 μονάδες γι' αυτό το λήμμα και δεν βαθμολογείται ο τύπος του.
Λάθος συζυγία στον σχηματισμό του μέλλοντα (conducēbunt αντί condūcent, sequērunt αντί sequentur): 0,25 μονάδας.
Στο sequentur απαιτείται τύπος αποθετικού· ενεργητικός τύπος (sequent): 0 μονάδες.