Πανελλαδικές Εξετάσεις 2025 — informatics, Θέμα A (10 μονάδες)

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως ΣΩΣΤΟ ή ΛΑΘΟΣ:
1. Η δυαδική αναζήτηση στοιχείου σε ταξινομημένο πίνακα ακολουθεί τη μέθοδο σχεδίασης αλγορίθμου «ΔΙΑΙΡΕΙ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΕΥΕ».
2. Στην περίπτωση που κατά την ανάγνωση ενός ακεραίου εισαχθεί ένα γράμμα, προκύπτει λάθος που οδηγεί σε αντικανονικό τερματισμό του προγράμματος.
3. Ο διερμηνευτής παράγει το αντικείμενο πρόγραμμα.
4. Η εντολή Χ ← 'α' < 'β' είναι έγκυρη εντολή της ΓΛΩΣΣΑΣ.
5. Σε μια λογική έκφραση οι λογικές πράξεις εκτελούνται πριν τις αριθμητικές πράξεις.

Απάντηση:
1. ΣΩΣΤΟ. 2. ΣΩΣΤΟ. 3. ΛΑΘΟΣ (το αντικείμενο πρόγραμμα το παράγει ο μεταγλωττιστής· ο διερμηνευτής εκτελεί εντολή προς εντολή). 4. ΣΩΣΤΟ (η σύγκριση χαρακτήρων δίνει λογική τιμή που εκχωρείται σε λογική μεταβλητή Χ). 5. ΛΑΘΟΣ (προηγούνται οι αριθμητικές, ακολουθούν οι συγκριτικές και τελευταίες οι λογικές πράξεις).

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (10 μ.). 2 μονάδες ανά ορθό χαρακτηρισμό (1 ΣΩΣΤΟ, 2 ΣΩΣΤΟ, 3 ΛΑΘΟΣ, 4 ΣΩΣΤΟ, 5 ΛΑΘΟΣ). Καμία μερική πίστωση ανά πρόταση. Δεν ζητείται αιτιολόγηση.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2025 — informatics, Θέμα A (5 μονάδες)

Να αναπτύξετε τμήμα προγράμματος σε ΓΛΩΣΣΑ, που να διαβάζει ένα στοιχείο και να πραγματοποιεί την ώθηση του στοιχείου στην κορυφή της στοίβας με χρήση μονοδιάστατου πίνακα Α, 10 θέσεων.

Απάντηση:
ΔΙΑΒΑΣΕ x
ΑΝ top = 10 ΤΟΤΕ
  ΓΡΑΨΕ 'Υπερχείλιση στοίβας'
ΑΛΛΙΩΣ
  top ← top + 1
  A[top] ← x
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
(Θεωρείται ότι η μεταβλητή top έχει αρχικοποιηθεί με 0 όταν η στοίβα είναι κενή.)

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (5 μ.). Ανάγνωση στοιχείου: 1 μ. Έλεγχος υπερχείλισης πριν την ώθηση (top = 10 ή top < 10): 2 μ. Αύξηση του δείκτη κορυφής και καταχώριση A[top] ← x με ΟΡΘΗ ΣΕΙΡΑ: 2 μ. Μερική πίστωση: αντιστροφή σειράς (καταχώριση πριν την αύξηση του top): -1 μ. Παράλειψη ελέγχου υπερχείλισης: -2 μ. Χρήση εντολών εκτός ΓΛΩΣΣΑΣ (π.χ. push): -1 μ.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2025 — informatics, Θέμα A (6 μονάδες)

Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ πινάκων και λιστών;

Απάντηση:
Θεωρία σχολικού βιβλίου: (1) Στους πίνακες τα στοιχεία αποθηκεύονται σε συνεχόμενες θέσεις μνήμης, ενώ στις λίστες όχι απαραίτητα — η σειρά καθορίζεται από δείκτες. (2) Ο πίνακας έχει σταθερό μέγεθος που δηλώνεται εκ των προτέρων (στατική δομή), ενώ η λίστα είναι δυναμική δομή και το μέγεθός της μεταβάλλεται κατά την εκτέλεση. (3) Στους πίνακες η προσπέλαση είναι άμεση μέσω δείκτη θέσης, ενώ στις λίστες γίνεται σειριακά ακολουθώντας τους συνδέσμους. (4) Η εισαγωγή/διαγραφή στοιχείου σε πίνακα απαιτεί μετακίνηση στοιχείων, ενώ σε λίστα γίνεται με απλή μεταβολή δεικτών.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (6 μ.). 2 μονάδες ανά ορθή διαφορά, για τρεις διαφορές του σχολικού βιβλίου (σ. 42): (i) τυχαία προσπέλαση πίνακα έναντι σειριακής προσπέλασης λίστας, (ii) στατική δομή σταθερού μεγέθους έναντι δυναμικής δομής μεταβλητού μεγέθους, (iii) συνεχόμενες έναντι μη συνεχόμενων θέσεων μνήμης. Μερική πίστωση: αναφορά διαφοράς χωρίς επεξήγηση: 1 μ. Αναφορά περισσότερων από τρεις διαφορές: βαθμολογούνται οι τρεις ορθότερες. Λανθασμένη διαφορά: 0 μ. (χωρίς αρνητική βαθμολόγηση).

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2025 — informatics, Θέμα A (4 μονάδες)

Να αναφέρετε ονομαστικά τα είδη της εμβέλειας μεταβλητών (μονάδες 3). Ποια εμβέλεια μεταβλητών χρησιμοποιείται στη ΓΛΩΣΣΑ (μονάδα 1);

Απάντηση:
Σύμφωνα με το σχολικό βιβλίο (ΑΕΠΠ, σ. 184) τα είδη εμβέλειας μεταβλητών είναι: απεριόριστη εμβέλεια, περιορισμένη εμβέλεια και μερικώς περιορισμένη εμβέλεια. Στη ΓΛΩΣΣΑ χρησιμοποιείται η περιορισμένη εμβέλεια.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (4 μ.). 1 μονάδα για κάθε ορθά κατονομαζόμενο είδος εμβέλειας (απεριόριστη, περιορισμένη, μερικώς περιορισμένη): 3 μ. Αναφορά ότι η ΓΛΩΣΣΑ χρησιμοποιεί περιορισμένη εμβέλεια: 1 μ. Μερική πίστωση: αποδεκτοί και οι ισοδύναμοι όροι «καθολική/ολική» για την απεριόριστη και «τοπική» για την περιορισμένη. Περιγραφή της έννοιας χωρίς ονομαστική αναφορά: -1 μ. ανά είδος.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2025 — informatics, Θέμα B (9 μονάδες)

Σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα διαμοιρασμού υπάρχει το εξής ψηφιακό περιεχόμενο:
- βίντεο που έχει κωδικό, τίτλο, δημιουργό, γλώσσα, κόστος χρήσης, ανάλυση
- ήχος που έχει κωδικό, τίτλο, συνθέτη, ρυθμό δειγματοληψίας, κόστος χρήσης
Το ψηφιακό περιεχόμενο μπορεί να ζητηθεί για αναπαραγωγή και για μεταφόρτωση (download). Η αναπαραγωγή υλοποιείται με διαφορετικό τρόπο στο βίντεο και στον ήχο.
Με βάση την περιγραφή, οργανώστε τις ιδιότητες κάθε κλάσης αντικειμένων σε μια ιεραρχία, καταγράφοντας τις μεθόδους και ιδιότητες κάθε κλάσης.

Απάντηση:
Υπερκλάση «Ψηφιακό Περιεχόμενο» με ιδιότητες: κωδικός, τίτλος, κόστος χρήσης· και μεθόδους: μεταφόρτωση (κοινή υλοποίηση), αναπαραγωγή (υπερκαλύπτεται στις υποκλάσεις).
Υποκλάση «Βίντεο» (κληρονομεί τις παραπάνω): επιπλέον ιδιότητες δημιουργός, γλώσσα, ανάλυση· μέθοδος αναπαραγωγή (δική της υλοποίηση).
Υποκλάση «Ήχος» (κληρονομεί τις παραπάνω): επιπλέον ιδιότητες συνθέτης, ρυθμός δειγματοληψίας· μέθοδος αναπαραγωγή (δική της υλοποίηση).

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (9 μ.). Υπερκλάση «Ψηφιακό Περιεχόμενο» με τις κοινές ιδιότητες κωδικός, τίτλος, κόστος χρήσης: 3 μ. (1 μ. ανά ορθή τοποθέτηση ιδιότητας στο σωστό επίπεδο). Υποκλάσεις Βίντεο (δημιουργός, γλώσσα, ανάλυση) και Ήχος (συνθέτης, ρυθμός δειγματοληψίας): 3 μ. Μέθοδοι: μεταφόρτωση στην υπερκλάση (1,5 μ.) και αναπαραγωγή με διαφορετική υλοποίηση σε κάθε υποκλάση/υπερκάλυψη (1,5 μ.). Μερική πίστωση: επανάληψη των κοινών ιδιοτήτων στις υποκλάσεις αντί κληρονόμησης: -2 μ. Τοποθέτηση της μεθόδου αναπαραγωγής μόνο στην υπερκλάση χωρίς υπερκάλυψη: -1,5 μ. Απουσία ιεραρχίας (τρεις ανεξάρτητες κλάσεις): μέγιστο 3 μ.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2025 — informatics, Θέμα B (7 μονάδες)

Η συνάρτηση CHECK ελέγχει αν ένας τετραγωνικός πίνακας ακεραίων 5x5 έχει τη μορφή όπου οι δύο διαγώνιοι έχουν την τιμή 1 και όλα τα υπόλοιπα στοιχεία την τιμή 0. Να συμπληρώσετε τα κενά (1) έως (7):
ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ CHECK (A) : ...(1)...
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, j, A[5,5]
  ΛΟΓΙΚΕΣ: f
ΑΡΧΗ
  f ← ...(2)...
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
      ΑΝ i = ...(3)... Ή ...(4)... = 6 ΤΟΤΕ
        ΑΝ A[i,j] <> 1 ΤΟΤΕ
          f ← ΨΕΥΔΗΣ
        ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
      ΑΛΛΙΩΣ
        ΑΝ A[i,j] <> ...(5)... ΤΟΤΕ
          f ← ...(6)...
        ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  CHECK ← ...(7)...
ΤΕΛΟΣ_ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

Απάντηση:
(1) ΛΟΓΙΚΗ  (2) ΑΛΗΘΗΣ  (3) j  (4) i+j  (5) 0  (6) ΨΕΥΔΗΣ  (7) f

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (7 μ.). 1 μονάδα ανά ορθό κενό: (1) ΛΟΓΙΚΗ, (2) ΑΛΗΘΗΣ, (3) j, (4) i+j, (5) 0, (6) ΨΕΥΔΗΣ, (7) f. Καμία μερική πίστωση ανά κενό. Δεκτή εναλλαγή των (3) και (4) εφόσον η συνθήκη παραμένει ισοδύναμη (i=j Ή i+j=6).

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2025 — informatics, Θέμα C (2 μονάδες)

Στους προκριματικούς σχολικούς αγώνες σφαιροβολίας το όριο πρόκρισης είναι 10,30 μέτρα. Κάθε μαθητής έχει δικαίωμα για πέντε το πολύ προσπάθειες για να πετύχει την πρόκριση. Αν κάποιος μαθητής ξεπεράσει το όριο, προκρίνεται και σταματά τις προσπάθειές του. Να κατασκευάσετε πρόγραμμα σε ΓΛΩΣΣΑ, το οποίο:
Γ1. Να περιλαμβάνει κατάλληλο τμήμα δηλώσεων.

Απάντηση:
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Σφαιροβολία
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, plith, prok, kal
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: epid, max1, max2, pos
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: onoma, on1, on2
  ΛΟΓΙΚΕΣ: flag
ΑΡΧΗ
...

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (2 μ.). Ορθή επικεφαλίδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ <όνομα> και τμήμα ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ: 1 μ. Ορθοί τύποι για όλες τις μεταβλητές που χρησιμοποιούνται (ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ για επιδόσεις/ποσοστό, ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ για ονόματα, ΑΚΕΡΑΙΕΣ για μετρητές): 1 μ. Μερική πίστωση: παράλειψη δήλωσης μεταβλητής που χρησιμοποιείται στα επόμενα ερωτήματα: -0,5 μ. (μέγιστη αφαίρεση 1 μ.). Λάθος τύπος για την επίδοση (ακέραιος αντί πραγματικού): -0,5 μ.