Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — informatics, Θέμα A (10 μονάδες)

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως ΣΩΣΤΟ ή ΛΑΘΟΣ:
1. Το αντικείμενο πρόγραμμα παράγεται από τον μεταγλωττιστή.
2. Σε ένα δυαδικό δένδρο κάθε κόμβος έχει 0, 1 ή 2 υποδένδρα.
3. Η ενθυλάκωση υποδηλώνει ότι οι εσωτερικές λειτουργίες ενός αντικειμένου είναι ορατές στον έξω κόσμο.
4. Η ώθηση ενός στοιχείου γίνεται στην κορυφή της στοίβας.
5. Το όχημα είναι υποκλάση του αυτοκινήτου.

Απάντηση:
1. ΣΩΣΤΟ (ο μεταγλωττιστής μετατρέπει το πηγαίο πρόγραμμα σε αντικείμενο πρόγραμμα). 2. ΣΩΣΤΟ. 3. ΛΑΘΟΣ (η ενθυλάκωση αποκρύπτει τις εσωτερικές λειτουργίες του αντικειμένου από τον έξω κόσμο). 4. ΣΩΣΤΟ (η ώθηση/push γίνεται πάντα στην κορυφή της στοίβας). 5. ΛΑΘΟΣ (το όχημα είναι υπερκλάση του αυτοκινήτου· το αυτοκίνητο είναι υποκλάση του οχήματος).

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (10 μ.). 2 μονάδες ανά ορθό χαρακτηρισμό (1 ΣΩΣΤΟ, 2 ΣΩΣΤΟ, 3 ΛΑΘΟΣ, 4 ΣΩΣΤΟ, 5 ΛΑΘΟΣ). Καμία μερική πίστωση ανά πρόταση. Δεν ζητείται αιτιολόγηση.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — informatics, Θέμα A (5 μονάδες)

Να γράψετε τους αριθμούς της Στήλης Α και δίπλα το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί.
Στήλη Α:
1. Παράλειψη δήλωσης μεταβλητής
2. Εξαγωγή λανθασμένου αποτελέσματος
3. Διαίρεση με το μηδέν (0)
4. Καταχώριση από τον χρήστη γράμματος σε ακέραια μεταβλητή
5. Όνομα μεταβλητής: 3Α
Στήλη Β:
α. Συντακτικό Λάθος
β. Λάθος κατά την εκτέλεση
γ. Λογικό Λάθος

Απάντηση:
1 → α (η μη δηλωμένη μεταβλητή εντοπίζεται στη μεταγλώττιση ως συντακτικό λάθος). 2 → γ (λανθασμένο αποτέλεσμα σημαίνει λογικό λάθος). 3 → β (η διαίρεση με το μηδέν προκαλεί λάθος κατά την εκτέλεση). 4 → β (ασυμβατότητα τύπου κατά την ανάγνωση προκαλεί λάθος εκτέλεσης). 5 → α (όνομα που αρχίζει από ψηφίο παραβιάζει τους συντακτικούς κανόνες).

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (5 μ.). 1 μονάδα ανά ορθή αντιστοίχιση (1α, 2γ, 3β, 4β, 5α). Καμία μερική πίστωση ανά αντιστοίχιση. Δεν ζητείται αιτιολόγηση.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — informatics, Θέμα A (5 μονάδες)

Να αναφέρετε επιγραμματικά τις τυπικές επεξεργασίες των πινάκων.

Απάντηση:
Θεωρία σχολικού βιβλίου (ΑΕΠΠ, σ. 165-166). Οι τυπικές επεξεργασίες πινάκων είναι: (1) υπολογισμός αθροισμάτων στοιχείων του πίνακα, (2) εύρεση του μέγιστου ή του ελάχιστου στοιχείου, (3) ταξινόμηση των στοιχείων του πίνακα, (4) αναζήτηση ενός στοιχείου του πίνακα, (5) συγχώνευση δύο πινάκων.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (5 μ.). 1 μονάδα ανά ορθά κατονομαζόμενη τυπική επεξεργασία (υπολογισμός αθροισμάτων, εύρεση μεγίστου/ελαχίστου, ταξινόμηση, αναζήτηση, συγχώνευση). Ζητείται επιγραμματική αναφορά — δεν απαιτείται ανάπτυξη. Λανθασμένες ή άσχετες αναφορές: 0 μ. (χωρίς αρνητική βαθμολόγηση).

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — informatics, Θέμα A (5 μονάδες)

α) Τι ονομάζεται γράφος (graph); (μονάδες 3)
β) Να αναφέρετε επιγραμματικά τους τύπους των γράφων. (μονάδες 2)

Απάντηση:
α) Γράφος είναι μια δομή δεδομένων που αποτελείται από ένα σύνολο κόμβων (κορυφών ή σημείων) και ένα σύνολο ακμών (γραμμών ή τόξων) που συνδέουν μερικούς ή όλους τους κόμβους μεταξύ τους. Είναι η πιο γενική δομή δεδομένων, αφού όλες οι άλλες δομές μπορούν να θεωρηθούν ειδικές περιπτώσεις γράφων.
β) Οι τύποι γράφων είναι δύο: κατευθυνόμενοι και μη κατευθυνόμενοι γράφοι.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (5 μ.). α) Ορισμός γράφου με αναφορά σε σύνολο κόμβων ΚΑΙ σύνολο ακμών που τους συνδέουν: 3 μ. (αναφορά μόνο σε κόμβους ή μόνο σε ακμές: έως 1,5 μ.). β) Κατονομασία των δύο τύπων (κατευθυνόμενοι, μη κατευθυνόμενοι): 1 μ. ο καθένας, σύνολο 2 μ. Δεν απαιτείται περιγραφή των τύπων.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — informatics, Θέμα B (6 μονάδες)

Δίνεται το παρακάτω τμήμα προγράμματος:
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 10
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 20 ΜΕΧΡΙ 1 ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
    ΓΡΑΨΕ i*j
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Να μετατραπεί το παραπάνω τμήμα προγράμματος, κάνοντας χρήση των δομών επανάληψης ΟΣΟ…ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ αντί των δομών επανάληψης ΓΙΑ.

Απάντηση:
i ← 1
ΟΣΟ i <= 10 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  j ← 20
  ΟΣΟ j >= 1 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
    ΓΡΑΨΕ i*j
    j ← j - 1
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  i ← i + 1
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (6 μ.). Εξωτερικός βρόχος ΟΣΟ: αρχικοποίηση i ← 1 (1 μ.), συνθήκη i <= 10 (1 μ.), αύξηση i ← i + 1 στο σωστό σημείο (1 μ.). Εσωτερικός βρόχος ΟΣΟ: αρχικοποίηση j ← 20 ΜΕΣΑ στον εξωτερικό βρόχο (1 μ.), συνθήκη j >= 1 (1 μ.), μείωση j ← j - 1 μετά τη ΓΡΑΨΕ (1 μ.). Μερική πίστωση: αρχικοποίηση του j εκτός εξωτερικού βρόχου: -2 μ. (αλλοιώνει τη λειτουργία). Λανθασμένη σειρά ενημέρωσης μετρητή: -1 μ. ανά βρόχο.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — informatics, Θέμα B (5 μονάδες)

Δίνεται ο παρακάτω τετραγωνικός Πίνακας Α[4,4]:
Γραμμή 1: 2 4 6 8
Γραμμή 2: 3 6 9 12
Γραμμή 3: 10 12 14 16
Γραμμή 4: 15 18 21 24
Στις μονές γραμμές του Πίνακα Α[4,4] καταχωρίζονται οι τιμές 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16 και στις ζυγές γραμμές του οι τιμές 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, όπως φαίνεται παραπάνω. Να γράψετε τους αριθμούς (1) έως (5) που αντιστοιχούν στα κενά του παρακάτω τμήματος προγράμματος και δίπλα ό,τι χρειάζεται, ώστε να σχηματιστεί ο παραπάνω Πίνακας Α[4,4]:
κ ← 2
λ ← 3
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 4
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 4
    ΑΝ …(1)… ΤΟΤΕ
      …(2)… ← κ
      …(3)…
    ΑΛΛΙΩΣ
      Α[i,j] ← …(4)…
      …(5)…
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Απάντηση:
(1) i MOD 2 = 1 (έλεγχος αν η γραμμή είναι μονή)
(2) Α[i,j] (καταχώριση της τιμής κ στο τρέχον στοιχείο)
(3) κ ← κ + 2 (οι τιμές των μονών γραμμών αυξάνονται ανά 2)
(4) λ (στις ζυγές γραμμές καταχωρίζεται η τιμή λ)
(5) λ ← λ + 3 (οι τιμές των ζυγών γραμμών αυξάνονται ανά 3)

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (5 μ.). 1 μονάδα ανά ορθό συμπλήρωμα κενού: (1) i MOD 2 = 1 (ή ισοδύναμη συνθήκη π.χ. i MOD 2 <> 0), (2) Α[i,j], (3) κ ← κ + 2, (4) λ, (5) λ ← λ + 3. Αποδεκτές ισοδύναμες διατυπώσεις που παράγουν τον ίδιο πίνακα (π.χ. αντιμετάθεση των δύο κλάδων με συνθήκη i MOD 2 = 0 και αντίστοιχη εναλλαγή των συμπληρωμάτων). Καμία μερική πίστωση ανά κενό.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — informatics, Θέμα B (4 μονάδες)

Σε μια ουρά 5 θέσεων έχουν τοποθετηθεί διαδοχικά τα στοιχεία: A, B, C στην 1η, 2η και 3η θέση, αντίστοιχα.
α) Να γράψετε τις τιμές των δεικτών front και rear. (μονάδες 2)
β) Να γράψετε τις τιμές των δεικτών front και rear, αφού εφαρμόσετε τις παρακάτω λειτουργίες: Εξαγωγή, Εξαγωγή, Εισαγωγή D, Εξαγωγή και Εισαγωγή A. (μονάδες 2)

Απάντηση:
α) front = 1 και rear = 3 (το εμπρός άκρο δείχνει το Α στην 1η θέση, το πίσω άκρο το C στην 3η).
β) Μετά τις λειτουργίες: Εξαγωγή (φεύγει το A, front = 2), Εξαγωγή (φεύγει το B, front = 3), Εισαγωγή D (μπαίνει στην 4η θέση, rear = 4), Εξαγωγή (φεύγει το C, front = 4), Εισαγωγή A (μπαίνει στην 5η θέση, rear = 5). Τελικά front = 4 και rear = 5.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (4 μ.). α) front = 1: 1 μ., rear = 3: 1 μ. β) front = 4: 1 μ., rear = 5: 1 μ. Δεν απαιτείται η ενδιάμεση εξέλιξη των δεικτών, βαθμολογούνται μόνο οι τελικές τιμές. Καμία μερική πίστωση για ενδιάμεσα σωστά βήματα με λανθασμένο τελικό αποτέλεσμα.