Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — history, Θέμα B (11 μονάδες)

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ — ΘΕΜΑ Β2
Πώς διαμορφώθηκε η πολιτική κατάσταση στην Κρήτη μετά το πρώτο ενωτικό ψήφισμα των Κρητών έως και την παραίτηση της προσωρινής διακομματικής Κυβέρνησης;

Απάντηση:
Μετά την ομόφωνη έγκριση του πρώτου ψηφίσματος της ένωσης και την έκδοση επίσημου ψηφίσματος από την Κρητική κυβέρνηση (24 Σεπτεμβρίου 1908) σχηματίστηκε προσωρινή διακομματική κυβέρνηση, που σηματοδότησε την επίσημη έναρξη νέας περιόδου στην πολιτική ζωή της Κρήτης. Η ελληνική κυβέρνηση, για να μην προκαλέσει διεθνείς περιπλοκές με την αντίδραση της Τουρκίας, απέφυγε να αναγνωρίσει επίσημα την ένωση και περιορίστηκε σε παρασκηνιακές οδηγίες προς τη νέα προσωρινή κυβέρνηση της Κρήτης. Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες της Τουρκίας, οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν αντέδρασαν δυναμικά και φάνηκαν να αποδέχονται σιωπηρά τις νέες εξελίξεις, χωρίς όμως να προχωρήσουν σε επίσημη αναίρεση του πολιτικού καθεστώτος που είχαν υπογράψει το 1898. Όταν υψώθηκε στο φρούριο του Φιρκά η ελληνική σημαία, οι Μεγάλες Δυνάμεις απαίτησαν αμέσως την υποστολή της· η κυβέρνηση της Κρήτης δεν υπάκουσε και παραιτήθηκε. Καθώς δεν βρέθηκε Κρητικός να υποστείλει τη σημαία, οι Δυνάμεις αποβίβασαν στρατιωτικό άγημα, το οποίο απέκοψε τον ιστό της.

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ: Κεφ. «Το Κρητικό ζήτημα», Ε. «Η περίοδος της αυτονομίας και η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα», ενότητα Ε6 «Η κατάλυση της Αρμοστείας στην Κρήτη. Το πρώτο ενωτικό Ψήφισμα των Κρητών». ΠΗΓΗ: σχολικό βιβλίο «Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας», Γ΄ Γενικού Λυκείου, Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών, ΙΤΥΕ «Διόφαντος» (Βιβλίο Μαθητή, 22-0163-02, ebooks.edu.gr/ebooks/handle/8547/2399).

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (11 μ.). Απαιτούμενα σημεία περιεχομένου, με ρητή κατανομή μονάδων: 1) ομόφωνη έγκριση του πρώτου ενωτικού ψηφίσματος και έκδοση επίσημου ψηφίσματος από την Κρητική κυβέρνηση (24 Σεπτεμβρίου 1908) — σχηματισμός προσωρινής διακομματικής κυβέρνησης, έναρξη νέας περιόδου: 2,5 μ. 2) επιφυλακτική στάση της ελληνικής κυβέρνησης — μη επίσημη αναγνώριση της ένωσης για αποφυγή διεθνών περιπλοκών με την Τουρκία, παρασκηνιακές οδηγίες προς τη νέα κρητική κυβέρνηση: 2 μ. 3) στάση των Μεγάλων Δυνάμεων — καμία δυναμική αντίδραση, σιωπηρή αποδοχή των εξελίξεων, χωρίς όμως επίσημη αναίρεση του καθεστώτος του 1898, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες της Τουρκίας: 2,5 μ. 4) το επεισόδιο της ελληνικής σημαίας στο φρούριο του Φιρκά — απαίτηση υποστολής, άρνηση και παραίτηση της κρητικής κυβέρνησης: 2 μ. 5) αποβίβαση στρατιωτικού αγήματος των Δυνάμεων και αποκοπή του ιστού, καθώς δεν βρέθηκε Κρητικός να υποστείλει τη σημαία: 2 μ. Μερική πίστωση: αναφορά ενός σημείου χωρίς ανάπτυξη/τεκμηρίωση πιστώνεται με το 50% των μονάδων του. Γενικόλογη ή εκτός θέματος ανάπτυξη χωρίς τα ζητούμενα στοιχεία: μέχρι 30% των μονάδων. Χρονολογικά ή ονοματολογικά λάθη σε ουσιώδη στοιχεία: −1 μ. ανά λάθος (μέγιστο −3 μ.). Ο βαθμολογητής δέχεται κάθε τεκμηριωμένη διατύπωση ισοδύναμου περιεχομένου· ΔΕΝ απαιτείται κατά λέξη αναπαραγωγή του σχολικού βιβλίου. Κρίνεται το περιεχόμενο, όχι η φρασεολογία: παράφραση, αναδιάταξη της σειράς των σημείων και διαφορετική ορολογία με το ίδιο ιστορικό νόημα βαθμολογούνται πλήρως.