mpvasilis/thema-panhellenic-exams huggingface dataset:
Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 — ancient_greek, Θέμα C (4 μονάδες)

Γ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ — Λυσίας, Περὶ τοῦ Σηκοῦ Ἀπολογία, 7.27-29 (εκδ. T. Thalheim, Lysiae Orationes, Bibliotheca Teubneriana, Λειψία 1913)

Οι μορίαι ήταν ιερά ελαιόδεντρα, συνήθως οριοθετημένα μέσα σε περίβολο (σηκόν). Οποιαδήποτε ανθρώπινη επέμβαση απαγορευόταν, ενώ ενδεχόμενη παράνομη δραστηριότητα (καλλιέργεια, μάζεμα καρπών, κλάδεμα) επέσυρε βαριές ποινές. Ο ομιλητής του λόγου του Λυσία «Περὶ τοῦ Σηκοῦ Ἀπολογία» υπερασπίζεται τον εαυτό του από την κατηγορία ότι έκοψε ένα τέτοιο ελαιόδεντρο. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα καταδεικνύει γιατί δεν θα μπορούσε να είχε διαπράξει το αδίκημα, για το οποίο κατηγορείται.

Πότερον δέ μοι κρεῖττον ἦν, ὦ βουλή, δημοκρατίας οὔσης παρανομεῖν ἢ ἐπὶ τῶν τριάκοντα; καὶ οὐ λέγω ὡς τότε δυνάμενος ἢ ὡς νῦν διαβεβλημένος, ἀλλὰ τῷ βουλομένῳ τότε μᾶλλον ἐξῆν ἀδικεῖν ἢ νυνί. ἐγὼ τοίνυν οὐδ’ ἐν ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ οὔτε τοιοῦτον οὔτε ἄλλο οὐδὲν κακὸν ποιήσας φανήσομαι. Πῶς δ’ ἄν, εἰ μὴ πάντων ἀνθρώπων ἐμαυτῷ κακονούστατος ἦν, ὑμῶν οὕτως ἐπιμελουμένων ἐκ τούτου τὴν μορίαν ἀφανίζειν ἐπεχείρησα τοῦ χωρίου, ἐν ᾧ δένδρον μὲν οὐδὲ ἕν ἐστι, μιᾶς δὲ ἐλάας σηκός, ὡς οὗτός φησιν, ἦν, κυκλόθεν δὲ ὁδὸς περιέχει, ἀμφοτέρωθεν δὲ γείτονες περιοικοῦσιν, ἄερκτον δὲ καὶ πανταχόθεν κάτοπτόν ἐστιν; ὥστε τίς ἂν ἀπετόλμησε, τούτων οὕτως ἐχόντων, ἐπιχειρῆσαι τοιούτῳ πράγματι; Δεινὸν δέ μοι δοκεῖ εἶναι ὑμᾶς μέν, οἷς ὑπὸ τῆς πόλεως τὸν ἅπαντα χρόνον προστέτακται τῶν μορίων ἐλαῶν ἐπιμελεῖσθαι, μήθ’ ὡς ἐπεργαζόμενον πώποτε ζημιῶσαί <με> μήθ’ ὡς ἀφανίσαντα εἰς κίνδυνον καταστῆσαι, τοῦτον δ’ ὃς οὔτε γεωργῶν ἐγγὺς τυγχάνει οὔτ’ ἐπιμελητὴς ᾑρημένος οὔθ’ ἡλικίαν ἔχων εἰδέναι περὶ τῶν τοιούτων, ἀπογράψαι με ἐκ τῆς γῆς μορίαν ἀφανίζειν.

Γλωσσικά σχόλια: ἄερκτος: αφύλακτος· ἐπεργάζομαι: εργάζομαι παράνομα· ἀπογράφω: καταγγέλλω, υποβάλλω γραπτή καταγγελία.

Γ4.β. «Πῶς δ’ ἄν, εἰ μὴ πάντων ἀνθρώπων ἐμαυτῷ κακονούστατος ἦν, ὑμῶν οὕτως ἐπιμελουμένων ἐκ τούτου τὴν μορίαν ἀφανίζειν ἐπεχείρησα τοῦ χωρίου»: να αναγνωρίσετε το είδος του υποθετικού λόγου και να τον μετατρέψετε στο προσδοκώμενο.

Απάντηση:
Υπόθεση: «εἰ μὴ … κακονούστατος ἦν» (εἰ + οριστική ιστορικού χρόνου)· απόδοση: «ἂν … ἐπεχείρησα» (δυνητική οριστική). Είδος: το μη πραγματικό (αντίθετο του πραγματικού). Μετατροπή στο προσδοκώμενο: «ἐὰν (ἂν / ἢν) μὴ πάντων ἀνθρώπων ἐμαυτῷ κακονούστατος ὦ, … ἐπιχειρήσω».

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (4 μ.). ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ (2 μ.): 1 μ. για τον ορθό εντοπισμό υπόθεσης και απόδοσης με την εκφορά τους (εἰ + οριστική ιστορικού χρόνου — δυνητική οριστική)· 1 μ. για τον χαρακτηρισμό «μη πραγματικό / αντίθετο του πραγματικού». ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ (2 μ.): 1 μ. για την υπόθεση «ἐὰν/ἂν/ἢν μὴ … ὦ» (υποτακτική ενεστώτα ή αορίστου, δεκτές και οι τρεις μορφές του συνδέσμου)· 1 μ. για την απόδοση «ἐπιχειρήσω» (οριστική μέλλοντα). ΜΕΡΙΚΗ ΠΙΣΤΩΣΗ: 0,5 μ. αν διατηρηθεί το αρνητικό «οὐ» αντί του «μή» στην υπόθεση. 0 μ. αν στην υπόθεση παραμείνει το «εἰ» ή οριστική. Αν η απόδοση δοθεί ως δυνητική ευκτική ή υποτακτική: 0 μ. για το σκέλος αυτό (αυτό χαρακτηρίζει την απλή σκέψη ή το προσδοκώμενο-δέον, όχι το ζητούμενο).