Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — ancient_greek, Θέμα B (10 μονάδες)

Β4. Να γράψετε δίπλα στον αριθμό της Στήλης Α το γράμμα από τη Στήλη Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση. (Ερώτηση εισαγωγικών/γραμματολογικών γνώσεων της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.)
Στήλη Α
1. Μία από τις μεθόδους του Σωκράτη για την αναζήτηση της αλήθειας ήταν
2. Η ιδεώδης Πολιτεία του Πλάτωνα κοσμείται από
3. Ο Αριστοτέλης είχε ως πατέρα
4. Ο Ξενοκράτης διηύθυνε
5. Ο Ηράκλειτος υποστήριξε ότι
Στήλη Β
1: α. το πείραμα. β. η διάλεξη. γ. η διαλεκτική.
2: α. σοφία, ανδρεία, δικαιοσύνη, σωφροσύνη. β. σοφία, ανδρεία, πραότητα, δικαιοσύνη. γ. μετριοφροσύνη, ανδρεία, δικαιοσύνη, παρρησία.
3: α. τον Αμύντα τον Γ΄. β. τον Νικόμαχο. γ. τον Διογένη τον Λαέρτιο.
4: α. την Ακαδημία. β. το Λύκειο. γ. τον Περίπατο.
5: α. δαίμων είναι ο χαρακτήρας του ανθρώπου. β. η ευδαιμονία σχετίζεται με τα πλούσια κοπάδια. γ. η ευδαιμονία είναι ενέργεια της ψυχής.

Απάντηση:
1 → γ (η διαλεκτική). 2 → α (σοφία, ανδρεία, δικαιοσύνη, σωφροσύνη). 3 → β (ο Νικόμαχος). 4 → α (την Ακαδημία). 5 → α (δαίμων είναι ο χαρακτήρας του ανθρώπου, «ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων»).

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (10 μ.). 2 μ. ανά ορθή αντιστοίχιση: 1 → γ, 2 → α, 3 → β, 4 → α, 5 → α. Καμία μερική πίστωση ανά ερώτημα. Αν σημειωθούν δύο γράμματα για το ίδιο ερώτημα: 0 μ. για το ερώτημα αυτό. Τυχόν αιτιολόγηση δεν ζητείται και δεν βαθμολογείται.

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2024 — ancient_greek, Θέμα C (20 μονάδες)

Γ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ — Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, Θ 81.1-2 (εκδ. H.S. Jones και J.E. Powell, Thucydidis Historiae, Oxford Classical Texts, Οξφόρδη 1902)

Μετά το ολιγαρχικό πραξικόπημα του 411 π.Χ. στην Αθήνα και την ανταρσία των δημοκρατικών του αθηναϊκού στόλου που ναυλοχούσε στη Σάμο, ο Θρασύβουλος επιτυγχάνει την επιστροφή του Αλκιβιάδη από την εξορία.

Οἱ δὲ προεστῶτες ἐν τῇ Σάμῳ καὶ μάλιστα Θρασύβουλος, αἰεί γε τῆς αὐτῆς γνώμης ἐχόμενος, ἐπειδὴ μετέστησε τὰ πράγματα, ὥστε κατάγειν Ἀλκιβιάδην, [καὶ] τέλος ἀπ’ ἐκκλησίας ἔπεισε τὸ πλῆθος τῶν στρατιωτῶν, καὶ ψηφισαμένων αὐτῶν Ἀλκιβιάδῃ κάθοδον καὶ ἄδειαν πλεύσας ὡς τὸν Τισσαφέρνην κατῆγεν ἐς τὴν Σάμον τὸν Ἀλκιβιάδην, νομίζων μόνην σωτηρίαν εἰ Τισσαφέρνην αὐτοῖς μεταστήσειεν ἀπὸ Πελοποννησίων. γενομένης δὲ ἐκκλησίας τήν τε ἰδίαν ξυμφορὰν τῆς φυγῆς ἐπῃτιάσατο καὶ ἀνωλοφύρατο ὁ Ἀλκιβιάδης, καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν πολλὰ εἰπὼν ἐς ἐλπίδας τε αὐτοὺς οὐ σμικρὰς τῶν μελλόντων καθίστη, καὶ ὑπερβάλλων ἐμεγάλυνε τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν παρὰ τῷ Τισσαφέρνει, ἵνα οἵ τε οἴκοι τὴν ὀλιγαρχίαν ἔχοντες φοβοῖντο αὐτὸν καὶ μᾶλλον αἱ ξυνωμοσίαι διαλυθεῖεν καὶ οἱ ἐν τῇ Σάμῳ τιμιώτερόν τε αὐτὸν ἄγοιεν καὶ αὐτοὶ ἐπὶ πλέον θαρσοῖεν, οἵ τε πολέμιοι τῷ Τισσαφέρνει ὡς μάλιστα διαβάλλοιντο καὶ [ἀπὸ] τῶν ὑπαρχουσῶν ἐλπίδων ἐκπίπτοιεν.

Γλωσσικά σχόλια: ἄδειαν: αμνηστία· ἀνωλοφύρατο: θρηνολογούσε· ξυνωμοσίαι: ολιγαρχικές οργανώσεις.

Γ1. Να γράψετε τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «Οἱ δὲ προεστῶτες … Πελοποννησίων.»

Απάντηση:
Οι επικεφαλής στη Σάμο και προπάντων ο Θρασύβουλος, ο οποίος έμενε πάντοτε σταθερός στην ίδια γνώμη, αφού μετέβαλε την κατάσταση, ώστε να επαναφέρει τον Αλκιβιάδη από την εξορία, τελικά σε συνέλευση έπεισε το πλήθος των στρατιωτών· και όταν αυτοί ψήφισαν να δοθεί στον Αλκιβιάδη άδεια επιστροφής και αμνηστία, αφού έπλευσε προς τον Τισσαφέρνη, επανέφερε τον Αλκιβιάδη στη Σάμο, επειδή θεωρούσε ότι μόνη σωτηρία θα ήταν, αν αυτός αποσπούσε γι’ αυτούς τον Τισσαφέρνη από τους Πελοποννησίους.

ΚΛΕΙΔΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ (20 μ.) — κατανομή ανά νοηματική ενότητα. (α) «Οἱ δὲ προεστῶτες ἐν τῇ Σάμῳ καὶ μάλιστα Θρασύβουλος» 3 μ. (2 μ. η μετοχή «προεστῶτες» ως ουσιαστικοποιημένη, 1 μ. το «μάλιστα»). (β) «αἰεί γε τῆς αὐτῆς γνώμης ἐχόμενος» 3 μ. (γ) «ἐπειδὴ μετέστησε τὰ πράγματα» 2 μ. (δ) «ὥστε κατάγειν Ἀλκιβιάδην» 2 μ. (ε) «[καὶ] τέλος ἀπ’ ἐκκλησίας ἔπεισε τὸ πλῆθος τῶν στρατιωτῶν» 3 μ. (στ) «καὶ ψηφισαμένων αὐτῶν Ἀλκιβιάδῃ κάθοδον καὶ ἄδειαν» 3 μ. (2 μ. η γενική απόλυτη, 1 μ. τα «κάθοδον καὶ ἄδειαν»). (ζ) «πλεύσας ὡς τὸν Τισσαφέρνην κατῆγεν ἐς τὴν Σάμον τὸν Ἀλκιβιάδην» 3 μ. (η) «νομίζων μόνην σωτηρίαν εἰ Τισσαφέρνην αὐτοῖς μεταστήσειεν ἀπὸ Πελοποννησίων» 1 μ. ΚΑΝΟΝΕΣ ΜΕΡΙΚΗΣ ΠΙΣΤΩΣΗΣ: σωστή απόδοση ρήματος αλλά λάθος χρόνος: -1 μ. Παράλειψη μετοχής (προεστῶτες, ἐχόμενος, ψηφισαμένων, πλεύσας, νομίζων): -2 μ. ανά μετοχή, με ανώτατο -4 μ. Απόδοση της γενικής απόλυτης ως συνημμένης, με αλλαγή υποκειμένου: -2 μ. Παράλειψη ή λάθος στην απόδοση της συμπερασματικής «ὥστε κατάγειν»: -2 μ. Απόδοση του «ἄδειαν» χωρίς τη σημασία «αμνηστία» (δίνεται στα γλωσσικά σχόλια): -1 μ. Λάθος στην απόδοση της πλάγιας υποθετικής «εἰ … μεταστήσειεν» (π.χ. ως χρονικής): -1 μ. Παράλειψη ολόκληρης νοηματικής ενότητας: αφαιρούνται οι μονάδες της. Ορθογραφικά λάθη της νέας ελληνικής δεν βαθμολογούνται.