Silic - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Quang phổ vạch của silic

Ánh kim xám sẫm ánh xanh

Silic trong bảng tuần hoàn

C↑Si↓Ge Nhôm ← Silic → Phosphor

Nhôm ← Silic → Phosphor

Số nguyên tử (Z)

Khối lượng nguyên tử chuẩn (±) (Ar)

[28,084; 28,086][1](3)

Cấu hình electron

Tính chất vật lý

Trạng thái vật chất

Nhiệt độ nóng chảy

1687 K ​(1414 °C, ​2577 °F)

3538 K ​(3265 °C, ​5909 °F)

Mật độ ở thể lỏng

ở nhiệt độ nóng chảy: 2,57 g·cm−3

Nhiệt lượng nóng chảy

19,789 J·mol−1·K−1

Áp suất hơi P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k ở T (K) 1908 2102 2339 2636 3021 3537

Tính chất nguyên tử

Trạng thái oxy hóa

phổ biến: 4, -4 3, 2, 1,[2] -1, -2, -3[3]

1,90 (Thang Pauling)

Năng lượng ion hóa

Thứ nhất: 786,5 kJ·mol−1Thứ hai: 1577,1 kJ·mol−1Thứ ba: 3231,6 kJ·mol−1

Bán kính cộng hoá trị

thực nghiệm: 111 pm

Bán kính liên kết cộng hóa trị

Cấu trúc tinh thể

​Lập phương kim cương

a = 543.0986 pm (ở 20 °C)[4]

Vận tốc âm thanh

que mỏng: 8433 m·s−1 (ở 20 °C)

Độ giãn nở nhiệt

2,6 µm·m−1·K−1 (ở 25 °C)

ở 20 °C: 2.3×103 Ω·m[5]

Độ cảm từ (χmol)

−3,9×10−6 cm3/mol (ở 298 K)

Độ cứng theo thang Mohs

Đồng vị ổn định nhất

Bài chính: Đồng vị của Silic

Iso NA Chu kỳ bán rã DM DE (MeV) DP 28Si 92.23% 28Si ổn định với 14 neutron 29Si 4.67% 29Si ổn định với 15 neutron 30Si 3.1% 30Si ổn định với 16 neutron 31Si Vết 2,62 giờ β- 1.492 31P 32Si Tổng hợp 153 năm β- 0.224 32P

28Si ổn định với 14 neutron

29Si ổn định với 15 neutron

30Si ổn định với 16 neutron

Silic là một nguyên tố hóa học có ký hiệu Si và số nguyên tử 14. Đây là một chất rắn kết tinh cứng, giòn có ánh kim màu xanh xám và là một chất á kim (đôi khi được coi là phi kim) và bán dẫn có hóa trị là 4. Silic là nguyên tố thuộc nhóm 14 trong bảng tuần hoàn, trong đó carbon nằm ở phía trên còn germani, thiếc, chì, và flerovi nằm ở phía dưới. Silic tương đối trơ và là một nguyên tố cần thiết cho một số quá trình sinh lý và trao đổi chất ở thực vật. Silic được công nhận rộng rãi là vật liệu bán dẫn chiếm ưu thế do ứng dụng đa dạng trong nhiều thiết bị điện như bóng bán dẫn, pin mặt trời, mạch tích hợp và nhiều thiết bị khác. Tính chất này có thể xuất phát từ năng lượng vùng cấm lớn, phạm vi truyền quang học mở rộng, phổ hấp thụ rộng, bề mặt nhám và lớp phủ chống phản xạ hiệu quả.[8]

Vì tính ái lực cao với oxy nên phải đến năm 1823, Jöns Jacob Berzelius mới là người đầu tiên chế biến và mô tả nó ở dạng tinh khiết. Các oxide của silic tạo thành một họ anion được gọi là silicat. Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của silic lần lượt là 1414 °C và 3265 °C, cao thứ hai trong số tất cả các á kim và phi kim, và chỉ đứng sau bor.[a]

Tính theo khối lượng, silic là nguyên tố phổ biến thứ 8 trên vũ trụ; nhưng trên vỏ Trái Đất, silic rất hiếm khi xuất hiện dưới dạng tinh khiết. Silic được phân bố khắp vũ trụ trong bụi dưới dạng bụi vũ trụ, hành tinh vi hình và hành tinh dưới nhiều dạng silic dioxide (silica) hoặc silicat khác nhau. Hơn 90% lớp vỏ Trái Đất được cấu tạo từ khoáng vật silicat nên silic là nguyên tố phổ biến thứ hai trong lớp vỏ Trái Đất (khoảng 28% theo khối lượng) chỉ sau oxy.

Phần lớn silicon có thể được dùng trong thương mại mà không cần tách riêng, và thường chỉ qua rất ít quy trình xử lý các khoáng chất tự nhiên. Các ứng dụng như vậy bao gồm xây dựng công nghiệp bằng đất sét, cát silic và đá. Silicat được sử dụng trong xi măng Portland để làm vữa và vữa trát, và trộn với cát silica và sỏi để làm bê tông cho vỉa hè, nền móng và đường. Chúng cũng được sử dụng trong đồ gốm trắng như sứ, và trong thủy tinh vôi soda truyền thống làm từ silicat và nhiều loại thủy tinh đặc biệt khác. Các hợp chất silic như silic carbide được sử dụng làm chất mài mòn và là thành phần của gốm sứ có độ bền cao. Silic là cơ sở của các loại polyme tổng hợp được sử dụng rộng rãi tên silicon.

Giai đoạn cuối thế kỷ 20 đến đầu thế kỷ 21 được mô tả là Thời đại Silicon (hay còn gọi là Thời đại số hoặc Thời đại Thông tin) vì tác động lớn của nguyên tố silic đối với nền kinh tế của thế giới hiện đại. Một phần nhỏ silic nguyên tố có độ tinh khiết cao được dùng trong linh kiện bán dẫn (<15%) rất quan trọng cho bóng bán dẫn và chip mạch tích hợp được sử dụng trong hầu hết các công nghệ hiện đại như điện thoại thông minh và máy tính. Vào năm 2019, 32,4% phân khúc thị trường bán dẫn dành cho mạng lưới và thiết bị truyền thông, và ngành công nghiệp bán dẫn dự kiến sẽ đạt 726,73 tỷ USD vào năm 2027.[9]

Silic là một nguyên tố thiết yếu trong sinh học. Hầu hết các loài động vật chỉ cần một lượng nhỏ, nhưng một số loài bọt biển và vi sinh vật như tảo cát và radiolaria thì tiết ra các cấu trúc xương làm bằng silica. Silica được lắng đọng trong nhiều mô thực vật.[10]

Vì sự phổ biến của silic trong vỏ Trái Đất, các vật liệu tự nhiên gốc silic đã được sử dụng trong hàng nghìn năm. Tinh thể đá silic đã quen thuộc với nhiều nền văn minh cổ đại, chẳng hạn như khi người Ai Cập thời tiền sử sử dụng những vật liệu này để làm hạt cườm và bình hoa nhỏ, cũng như người Trung Quốc cổ đại. Thủy tinh chứa silica đã được người Ai Cập và người Phoenicia cổ đại sản xuất từ ít nhất năm 1500 trước Công nguyên. Các hợp chất silicat tự nhiên cũng được sử dụng trong nhiều loại vữa để xây dựng nhà ở thời kỳ đầu cho con người.[11]

Năm 1787, Antoine Lavoisier nghi ngờ rằng silica có thể là một oxide của một nguyên tố hóa học cơ bản,[12] nhưng ái lực hóa học của silic đối với oxy đủ cao để ông không có cách nào để khử oxide và cô lập nguyên tố này.[13] Sau nỗ lực cô lập silic vào năm 1808, Sir Humphry Davy đã đề xuất tên "silicium" cho silic, từ tiếng Latinh silex, silicis cho đá lửa và thêm đuôi "-ium" vì ông tin rằng đây là một kim loại.[14] Hầu hết các ngôn ngữ khác đều sử dụng các dạng phiên âm của tên Davy, đôi khi được điều chỉnh theo ngữ âm địa phương (ví dụ: tiếng Đức Silizium, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ silisyum, tiếng Catalunya silici, tiếng Armenia Սիլիցիում hoặc Silitzioum). Một số ngôn ngữ khác sử dụng từ dịch sao phỏng gốc La-tinh (ví dụ: tiếng Nga кремний, từ кремень "đá lửa"; tiếng Hy Lạp πυρίτιο từ πυρ "lửa"; tiếng Phần Lan pii từ piikivi "đá lửa", tiếng Séc křemík từ křemen "thạch anh", "đá lửa").[15]

Năm 1811, Gay Lussac và Thénard được cho là đã điều chế ra silic vô định hình bằng cách nung nóng kali với silic tetrafluoride, nhưng sản phẩm không được họ tinh chế và mô tả đặc tính; họ cũng không xác định đây là nguyên tố mới.[16] Tên hiên tại của silic được nhà hóa học người Scotland Thomas Thompson đặt vào năm 1817. Ông giữ lại một phần tên do Davy đặt nhưng thêm hậu tố "-on" vì tin rằng silic là một phi kim như bor và carbon.[17] Năm 1824, Jöns Jacob Berzelius điều chế silic vô định hình bằng phương pháp gần giống với phuơng pháp của Gay-Lussac (khử kali fluorosilicat với kali kim loại nóng chảy), nhưng sau khi rửa nhiều lần sản phẩm là bột màu nâu.[18] Vì lý do này mà ông thường được công nhận là người đã khám phá ra nguyên tố.[19][20] Trong cùng năm, Berzelius trở thành người đầu tiên điều chế silic tetrachloride; silic tetrafluoride đã được Carl Wilhelm Scheele điều chế vào năm 1771 bằng cách hòa tan silica trong acid hydrofluoric.[13] Năm 1823, Jacob Berzelius lần đầu tiên phát hiện silic tetrachloride (SiCl4).[21] Năm 1846, Von Ebelman tổng hợp tetraethyl orthosilicat (Si(OC2H5)4).[22][21]

Silic dưới dạng tinh thể phổ biến hơn chỉ mới được Deville điều chế sau 31 năm.[23][24] Ông thu được một dạng thù hình silic không tinh khiết vào năm 1854 bằng cách điện phân hỗn hợp natri chloride và nhôm chloride chứa khoảng 10% silic.[25] Sau đó, các phương pháp tiết kiệm chi phí hơn đã được phát triển để phân lập một số dạng thù hình, với thù hình gần đây nhất là silicene vào năm 2010.[26][27] Trong khi đó, nghiên cứu về tính chất hóa học của silic vẫn tiếp diễn; Friedrich Wöhler đã phát hiện ra các hydride dễ bay hơi đầu tiên của silic, tổng hợp trichlorosilan vào năm 1857 và silan vào năm 1858, nhưng phải đến đầu thế kỷ XX, quá trình nghiên cứu một cách chi tiết về silan mới được Alfred Stock thực hiện, mặc dù những suy đoán ban đầu về vấn đề này có niên đại từ thời kỳ đầu của hóa học hữu cơ tổng hợp vào những năm 1830.[28][29] Tương tự, hợp chất cơ-silic đầu tiên, tetraethylsilane, được Charles Friedel và James Crafts tổng hợp vào năm 1863, nhưng phải đến đầu thế kỷ XX đặc điểm chi tiết của hóa học cơ-silic mới được Frederic Kipping thực hiện.[13]

Kể từ thập niên 1920, công trình của William Lawrence Bragg về tinh thể học tia X đã làm sáng tỏ thành phần của silicat, vốn đã được biết đến trước đây trong hóa phân tích nhưng vẫn chưa được hiểu rõ, cùng với sự phát triển ngành hóa học tinh thể của Linus Pauling và sự phát triển của địa hóa học của Victor Goldschmidt. Giữa thế kỷ XX chứng kiến sự phát triển của tính chất hóa học và ứng dụng công nghiệp của siloxan, cũng như sự gia tăng sử dụng polymee silicon, chất đàn hồi và nhựa. Vào cuối thế kỷ XX, tính phức tạp của hóa học tinh thể của silicide đã được làm rõ cùng với tính chất vật lý chất rắn của chất bán dẫn pha tạp.[13]

Các thiết bị bán dẫn đầu tiên không sử dụng silic, mà sử dụng galen, bao gồm máy dò tinh thể của nhà vật lý người Đức Ferdinand Braun vào năm 1874 và máy dò tinh thể vô tuyến của nhà vật lý người Ấn Độ Jagadish Chandra Bose vào năm 1901.[30][31] Thiết bị bán dẫn silic đầu tiên là máy dò tinh thể vô tuyến silicon do kỹ sư người Mỹ Greenleaf Whittier Pickard phát triển vào năm 1906.[30]

Năm 1940, Russell Ohl khám phá tiếp giáp p–n và tính chất quang điện của silic. Năm 1941, phương thức sản xuất germani và tinh thể silic có độ tinh khiết cao đã được phát triển cho tinh thể của máy dò radar vi sóng trong Thế chiến II.[31] Năm 1947, nhà vật lý học William Shockley đưa ra giả thuyết về một bộ khuếch đại hiệu ứng trường làm từ germani và silic, nhưng ông đã không chế tạo được một thiết bị hoạt động, trước khi cuối cùng nghiên cứu thay thế bằng germani. Transistor hoạt động đầu tiên là một transistor tiếp xúc điểm được John Bardeen và Walter Brattain chế tạo vào cuối năm đó khi làm việc dưới sự chỉ đạo của Shockley.[32] Năm 1954, nhà hóa học vật lý Morris Tanenbaum đã chế tạo transistor tiếp giáp silic đầu tiên tại Phòng thí nghiệm Bell.[33] Năm 1955, Carl Frosch và Lincoln Derick tại Bell Labs tình cờ phát hiện ra rằng có thể nuôi cấy silic dioxide (SiO2) trên silic.[34][35] Đến năm 1957, Frosch và Derick công bố công trình của họ về bóng bán dẫn oxide SiO2 đầu tiên; đây là bóng bán dẫn phẳng đầu tiên, trong đó cực thoát và cực nguồn nằm cạnh nhau trên cùng một bề mặt. Năm 1959, Robert Noyce đã phát triển mạch tích hợp dựa trên silic đầu tiên tại Fairchild Semiconductor, dựa trên công trình trước đó của Jack Kilby sử dụng germani làm chất bán dẫn.[36]

Thời đại Silicon

"Thời đại Silicon" ám chỉ giai đoạn cuối thế kỷ XX cho đến đầu thế kỷ XXI.[38][39][40] Tên này xuất phát từ việc silic là vật liệu chủ yếu được sử dụng trong điện tử và công nghệ thông tin (còn được gọi là Thời đại số hoặc Thời đại thông tin), tương tự như cách Thời đồ đá, Thời đồ đồng và Thời đồ sắt được xác định bằng các vật liệu chủ yếu trong các thời đại văn minh tương ứng của chúng.[38]

Vì silic là nguyên tố quan trọng trong các thiết bị bán dẫn công nghệ cao, nên nhiều khu vực trên thế giới đã mang tên của nguyên tố này. Ví dụ, thung lũng Santa Clara ở California có biệt danh là Thung lũng Silicon, đặt tên theo nguyên tố chủ chốt trong ngành công nghiệp bán dẫn. Kể từ đó, nhiều nơi khác cũng được đặt tên tương tự, bao gồm Silicon Wadi ở Israel; Rừng Silicon ở Oregon; Đồi Silicon ở Austin, Texas; Dốc Silicon ở Thành phố Salt Lake, Utah; Silicon Saxony ở Đức; Thung lũng Silicon ở Ấn Độ; Biên giới Silicon ở Mexicali, Mexico; Silicon Fen ở Cambridge, Anh; Vòng xoay Silicon ở London; Thung lũng Silicon ở Scotland; Hẻm núi Silicon ở Bristol, Anh; Hẻm Silicon ở Thành phố New York; Bãi biển Silicon ở Los Angeles;[41] và Ốc đảo Dubai Silicon ở Dubai.

Vật lý và nguyên tử

Một nguyên tử silic có 14 electron. Ở trạng thái cơ bản, các electron được sắp xếp theo cấu hình [Ne]3s23p2. Trong số này có 4 electron hóa trị chiếm orbital 3s và hai trong số năm orbital 3p. Tương tự các nguyên tố khác trong nhóm như carbon và các nguyên tố nặng hơn là germani, thiếc và chì, số electron hóa trị và orbital hóa trị của silic bằng nhau; vì vậy mà silic có thể lấp đầy octet và đạt trạng thái khí hiếm ổn định của argon bằng cách tạo orbital lai hóa sp3, hình thành các dẫn xuất SiX4 hình tứ diện trong đó silic ở trung tâm chia sẻ một cặp electron với mỗi một nguyên tử liên kết với nó.[43] Bốn năng lượng ion hóa đầu tiên của silic lần lượt là 786,3; 1576,5; 3228,3; và 4354,4 kJ/mol; các giá trị này đủ lớn để loại trừ khả năng tạo cation của nguyên tố. Theo xu hướng tuần hoàn, bán kính cộng hóa trị liên kết đơn của silic là 117,6 pm; giá trị này nằm giữa bán kính của carbon (77,2 pm) và germani (122,3 pm). Bán kính của silic với sáu phối tử có thể được coi là 40 pm, mặc dù đây chỉ là một con số hoàn toàn mang tính khái niệm do thiếu Si4+ đơn giản trong thực tế.[44]

Ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, silic là một chất bán dẫn sáng bóng với ánh kim loại màu xám xanh lam; dựa trên đặc trưng của một chất bán dẫn, điện trở suất của silic sẽ giảm khi nhiệt độ tăng. Điều này phát sinh vì silic có một khoảng cách năng lượng nhỏ (năng lượng vùng cấm) giữa các mức năng lượng chiếm giữ cao nhất (vùng hóa trị) và các mức năng lượng chưa chiếm giữ thấp nhất (vùng dẫn). Mức Fermi nằm ở giữa vùng hóa trị và vùng dẫn và là mức năng lượng mà khả năng được lấp đầy bởi một election hay không là bằng nhau. Vì lý do này mà silic gần như là chất cách điện ở nhiệt độ phòng. Tuy nhiên, việc pha tạp các nguyên tố nhóm nitơ như phosphor, arsenic, hay antimon vào silic sẽ đưa thêm một electron vào mỗi chất pha tạp và sau đó chúng có thể được kích thích vào dải dẫn bằng nhiệt hoặc quang phân, cho ra chất bán dẫn loại n. Tương tự như vậy, nếu pha tạp các nguyên tố nhóm 13 như bor, nhôm, hay gali sẽ khiến các electron được kích thích từ vùng hóa trị đã lấp đầy bị giữ lại, cho ra chất bán dẫn loại p.[45] Kết nối silic kiểu n với silic kiểu p tạo ra mặt tiếp giáp p-n với mức Fermi giống nhau; electron di chuyển từ n đến p, còn lỗ khuyết dương di chuyển từ p đến n, sự dẫn đến sự sụt giảm điện áp. Mặt tiếp giáp p–n này từ đó trở thành một diode mà có thể chỉnh lưu dòng điện xoay chiều cho phép dòng điện dễ dàng đi qua một hướng. Một transistor là một n–p–n junction, với một lớp silic loại p mỏng kẹp giữa hai chất bán dẫn loại p. Việc phân cực cực phát qua một điện áp thuận nhỏ và cực thu qua một điện áp ngược lớn cho phép bóng bán dẫn hoạt động như một bộ khuếch đại triode.[45]

Silic kết tinh trong một cấu trúc cộng hóa trị khổng lồ ở điều kiện chuẩn, cụ thể là trong mạng tinh thể kim cương lập phương. Do đó mà silic có nhiệt độ nóng chảy cao (1414 °C) vì cần rất nhiều năng lượng để phá vỡ các liên kết cộng hóa trị mạnh và làm chảy chất rắn. Khi nóng chảy, silic co lại khi mạng lưới liên kết tứ diện tầm xa bị phá vỡ và các khoảng trống trong mạng lưới đó được lấp đầy, tương tự như nước đá khi liên kết hydro bị phá vỡ khi làm nóng. Silic không có bất kỳ dạng thù hình ổn định nhiệt động nào ở áp suất chuẩn, nhưng một số cấu trúc tinh thể khác ở áp suất cao hơn đã được biết đến. Xu hướng chung là khi áp suất tăng thì số phối trí sẽ tăng theo, đạt đến đỉnh điểm là dạng thù hình lục giác xếp chặt ở khoảng 40 °C được gọi là Si–VII (biến thể chuẩn là Si–I). Một dạng thù hình khác gọi là BC8 (hoặc bc8), có mạng tinh thể lập phương tâm khối với tám nguyên tử trên một ô đơn vị nguyên thủy, có thể được tạo ra ở áp suất cao mà vẫn ổn định trong môi trường áp suất thấp. Các tính chất của nó đã được nghiên cứu chi tiết.[46]

Nhiệt độ sôi của silic là 3265 °C. Mặc dù đây là con số lớn, nhưng giá trị này vẫn thấp hơn nhiệt độ thăng hoa của nguyên tố đi trước carbon (3642 °C). Tương tự, nhiệt hóa hơi của silic thấp hơn so với carbon, phù hợp với thực tế là liên kết Si–Si yếu hơn liên kết C–C.[47]

Cũng có thể xây dựng các lớp silicen từ silic tương tự graphen.[26][27]

Silic trong tự nhiên là hỗn hợp của ba đồng vị ổn định là 28Si (92,23%), 29Si (4,67%), và 30Si (3,10%).[48] Trong số các đồng vị này, chỉ có 29Si là được sử dụng trong cộng hưởng từ hạt nhân và cộng hưởng từ điện tử[49] do chỉ duy nhất đồng vị này có spin hạt nhân (I =1/2).[28] Cả ba đồng vị này được tạo ra từ siêu tân tinh loại Ia[50][51] qua quá trình đốt cháy oxy, trong đó 28Si được tạo thành một phần từ quá trình alpha và do đó là đồng vị phổ biến nhất. Quá trình 28Si hợp hạch với hạt alpha bằng sự sắp xếp lại do quang phân rã trong các ngôi sao được gọi là quá trình đốt cháy silic; đây là giai đoạn cuối cùng trong quá trình tổng hợp hạt nhân sao trước khi ngôi sao đó sụp đổ nhanh chóng và phát nổ dữ dội trong siêu tân tinh loại II.[52]

22 đồng vị phóng xạ của silic đã được phân loại; hai đồng vị ổn định nhất trong số này là 32Si với chu kỳ bán rã là khoảng 150 năm, và 31Si với chu kỳ bán rã 2,62 tiếng.[48] Các đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã dưới 7 giây, và phần lớn trong số này có chu kỳ bán rã dưới một phần mười giây.[48] Silic có một đồng phân hạt nhân đã biết, 34mSi, có chu kỳ bán rã dưới 210 nano giây.[48] 32Si trải qua quá trình phân rã beta năng lượng thấp thành 32P và sau đó là thành 32S ổn định. 31Si có thể được tạo từ quá trình kích hoạt neutron của silic tự nhiên và do đó có vai trò quan trọng trong phân tích định lượng; có thể dễ dàng phát hiện đồng vị này từ quá trình phân rã beta thành 31P ổn định đặc trưng, trong đó năng lượng từ electron phát ra có thể lên đến 1,48 MeV.[28]

Các đồng vị đã biết của silic có số khối từ 22 đến 46.[48][53] Cơ chế phân rã phổ biến nhất của các đồng vị có số khối nhỏ hơn giá trị của ba đồng vị ổn định là phân rã β+, với sản phẩm phân rã chủ yếu là các đồng vị của nhôm (13 proton).[48] Cơ chế phân rã phổ biến nhất của các đồng vị nặng không bền là phân rã beta, với sản phẩm phân rã chủ yếu là các đồng vị phosphor (15 proton).[48]

Silic có thể thâm nhập đại dương thông qua dòng chảy từ nước ngầm và sông. Các dòng nước ngầm có lưu lượng lớn thường có thành phần đồng vị khác so với silic từ nguồn sông. Sự thay đổi đồng vị trong nước ngầm và dòng chảy sông góp phần tạo nên sự biến thiên trong giá trị đồng vị 30Si trong đại dương. Hiện nay có sự khác biệt đáng kể trong giá trị đồng vị của vùng nước sâu giữa các bồn trũng đại dương trên thế giới. Biển Đại Tây Dương và Thái Bình Dương có độ chênh lệch đồng vị 30Si trong nước sâu lớn hơn 0,3 phần nghìn. 30Si thường được gắn liền với mức độ hoạt động trong đại dương.[54]

Tính chất hóa học

Silic tinh thể dạng khối khá trơ về mặt hóa học, nhưng hoạt tính sẽ gia tăng ở nhiệt độ cao. Tương tự nhôm, silic được bao phủ bởi lớp silic dioxide (SiO2) mỏng và liên tục, giúp bảo vệ nguyên tố khỏi quá trình oxy hóa. Vì lý do này mà silic không phản ứng đáng kể với không khí ở nhiệt độ dưới 900 °C. Từ 950 °C đến 1160 °C, tốc độ hình thành lớp dioxide ánh thủy tinh nhanh chóng gia tăng, và ở nhiệt độ 1400 °C, nitơ trong không khí phản ứng với silic để cho ra các nitride SiN và Si3N4. Silic phản ứng với lưu huỳnh dạng khí ở nhiệt đố 600 °C và phosphor dạng khí ở 1000 °C. Tuy nhiên, lớp oxide này không thể ngăn silic phản ứng với các halogen; fluor phản ứng mãnh liệt với silic ở nhiệt độ thường, chlor phản ứng ở nhiệt độ 300 °C, còn brom với iod phản ứng ở nhiệt độ 500 °C. Silic không tác dụng với hầu hết acid chứa nước, nhưng lại bị oxi hóa trong acid hydrofluoric chứa chlor hoặc acid nitric để tạo phức là hexafluorosilicat. Silic dễ dàng hòa tan trong kiềm nóng chảy để tạo silicat.[56] Silic cũng phản ứng với alkyl halide ở nhiệt độ cao; có thể dùng chất xúc tác là đồng cho các phản ứng này để trực tiếp tổng hợp các hợp chất cơ-silic chloride dùng làm tiền chất cho các polime silicon. Khi nóng chảy, silic có tính phản ứng rất cao; nó tạo hợp kim với hầu hết các kim loại để tạo thành silicide và khử hầu hết các oxide kim loại vì nhiệt hình thành của silic dioxide rất lớn. Trên thực tế, silic nóng chảy phản ứng với hầu hết mọi vật liệu nấu chảy đã biết (ngoại trừ oxide của chính nó, SiO2)[57](tr13) Điều này là do lực liên kết mạnh của silic với các nguyên tố nhẹ và khả năng hòa tan tốt của silic với hầu hết các nguyên tố.[57](tr13) Vì lý do này mà các thùng chứa silic lỏng cần phải làm từ vật liệu chịu lửa trơ như zirconi dioxide hay các muối boride của nhóm 4, 5 và 6.[47][58]

Các hợp chất silic thường có cấu trúc hình tứ diện tương tự các hợp chất carbon. Tuy nhiên, vì phân lớp 3p khuếch tán hơn phân lớp 2p và không lai hóa tốt với phân lớp 3s nên tính chất hóa học của silic và các đồng loại nặng hơn của nó có sự khác biệt đáng kể so với carbon,[59] vì thế mà phối trí hình bát diện cũng rất quan trọng.[60] Ví dụ, độ âm điện của silic (1,90) thấp hơn đáng kể so với carbon (2,55) vì các electron hóa trị của silic cách xa hạt nhân hơn so với các electron hóa trị của carbon và do đó chịu lực hút tĩnh điện nhỏ hơn từ hạt nhân. Sự chồng chéo kém của các orbital 3p cũng dẫn đến xu hướng tự liên kết (hình thành liên kết Si–Si) của silic thấp hơn nhiều so với carbon, do sự suy yếu đồng thời của liên kết Si–Si khi so với liên kết C–C:[61] năng lượng trung bình của liên kết Si–Si là khoảng 226 kJ/mol, so với 356 kJ/mol của liên kết C–C.[62] Việc này khiến các hợp chất silic nhiều liên kết thường kém bền hơn đáng kể so với các hợp chất carbon tương ứng, một ví dụ của quy tắc liên kết đôi. Mặt khác, sự xuất hiện của các nút xuyên tâm trong các orbital 3p của silic gợi ý khả năng có hóa trị cực đại, như thấy trong các dẫn xuất năm và sáu phối tử của silic như SiX và SiF.[63][61] Cuối cùng, do khoảng cách năng lượng giữa các orbital hóa trị s và p tăng dần đối với các nguyên tố nặng hơn trong nhóm, trạng thái hóa trị II trở nên quan trọng hơn từ carbon đến chì, do đó một số hợp chất hóa trị II không bền được biết đến với silic; việc hạ thấp trạng thái oxy hóa chính kèm theo sự tăng bán kính nguyên tử dẫn đến sự gia tăng tính kim loại theo chiều dọc của nhóm. Silic đã thể hiện một số tính chất kim loại ban đầu, đặc biệt là trong tính chất của các hợp chất oxide silic và phản ứng của silic với acid và base (mặc dù điều này đòi hỏi một số nỗ lực), và do đó thường được gọi là á kim thay vì phi kim.[61] Germani thể hiện nhiều hơn, và thiếc thường được coi là kim loại.[13]

Silic thể hiện sự khác biệt rõ ràng so với carbon. Ví dụ, hóa học hữu cơ có rất ít điểm tương đồng với hóa học silic, trong khi khoáng vật silicate có cấu trúc phức tạp chưa từng thấy trong các hợp chất oxocarbon.[64] Silic có xu hướng giống germani hơn so với carbon, và sự giống nhau này được củng cố bởi sự co khối d, khiến kích thước của nguyên tử germani gần với kích thước của nguyên tử silic hơn so với dự đoán từ các xu hướng của bảng tuần hoàn.[65] Tuy nhiên, vẫn còn một số khác biệt do tầm quan trọng ngày càng tăng của trạng thái hóa trị II trong germani so với silic. Ngoài ra, Ge–O có độ bền liên kết thấp hơn so với Si–O dẫn đến sự vắng mặt của các polyme "germanon" tương tự polyme silicon.[62]

Silic là nguyên tố phổ biến thứ tám trong vũ trụ chỉ sau hydro, heli, carbon, nitơ, oxy, sắt, và neon. Sự phổ biến này không được thấy rõ trên Trái Đất do sự phân tách đáng kể các nguyên tố trong quá trình hình thành Hệ Mặt Trời. Theo khối lượng, silic chiếm 27,2% vỏ trái đất và là nguyên tố phổ biến thứ hai chỉ sau oxy (chiếm 45,5%); silic trong tự nhiên uôn xluôn là hợp chất chứaoxy. Sự phân chia tiếp theo diễn ra trong quá trình hình thành Trái Đất thông qua sự phân hóa hành tinh: Lõi Trái Đất, chiếm 31,5% khối lượng Trái Đất, có thành phần xấp xỉ là Fe25Ni2Co0.1S3; lớp phủ chiếm 68,1% khối lượng Trái Đất và chủ yếu bao gồm các oxide và silicat đặc hơn như olivin, (Mg,Fe)2SiO4; trong khi các khoáng vật silic nhẹ hơn như aluminosilicat nổi lên bề mặt và tạo thành lớp vỏ, chiếm 0,4% khối lượng Trái Đất.[66][67]

Quá trình kết tinh mắc ma thành đá phụ thuộc vào nhiều yếu tố; trong số đó là có thành phần hóa học của mắc ma, tốc độ làm nguội và một số tính chất của từng khoáng vật được hình thành như năng lượng mạng, nhiệt độ nóng chảy và độ phức tạp của cấu trúc tinh thể của chúng. Khi mắc ma nguội, olivine xuất hiện trước, theo sau là pyroxen, amphibol, mica biotit, orthoclas, mica muscovit, thạch anh, zeolit, và cuối cùng là khoáng vật thủy nhiệt. Chuỗi này cho thấy xu hướng tạo thành các đơn vị silicat ngày càng phức tạp hơn khi mắc ma nguội và có sự xuất hiện của các anion hydroxide và flouride ngoài các oxide. Nhiều kim loại có thể thay thế silic. Sau khi các loại đá mắc ma này trải qua quá trình phong hóa, vận chuyển và lắng đọng, các loại đá trầm tích như đất sét, đá phiến sét và đá sa thạch được hình thành. Quá trình biến chất cũng có thể xảy ra ở nhiệt độ và áp suất cao, từ đó tạo ra nhiều loại khoáng chất đa dạng hơn.[66]

Có bốn nguồn tạo ra dòng silic vào đại dương: phong hóa hóa học đá lục địa, vận chuyển sông, hòa tan silicat lục địa, và phản ứng giữa bazan dưới biển và chất lỏng thủy nhiệt giải phóng silic hòa tan. Cả bốn dòng này đều có mối liên hệ với nhau trong chu trình sinh địa hóa của đại dương vì ban đầu chúng đều được hình thành từ quá trình phong hóa vỏ Trái Đất.[68]

Có khoảng 300 đến 900 triệu tấn bụi gió được đưa vào đại dương hằng năm. Trong số này, 80 đến 240 triệu tấn là dưới dạng bụi silic. Tổng lượng hạt silic lắng đọng vào đại dương vẫn hơn lượng silic tràn vào đại dương thông qua đường sông.[69] Lượng silic sinh đá dạng hạt gió đầu vào Bắc Đại Tây Dương và Tây Bắc Thái Bình Dương là kết quả của bụi lắng đọng trên đại dương từ lần lượt sa mạc Sahara và sa mạc Gobi.[68] Sông là con đường chính của nguồn silic tràn vào đại dương ở các vùng ven biển, trong khi sự lắng đọng silic ở đại dương chịu ảnh hưởng rất lớn bởi sự lắng đọng của bụi gió.[69]

Silic nồng độ 96–99% tinh khiết được sản xuất bằng cách khử nhiệt carbide quặng quartzit hoặc cát với than cốc có độ tinh khiết cao. Quá trình khử được thực hiện trong lò hồ quang điện, sử dụng dư thừa SiO để ngăn tích tụ silic carbide (SiC):[28]

Phản ứng này, được gọi là quá trình khử carbon của silic dioxide, thường được thực hiện với sắt vụn có hàm lượng phosphor và lưu huỳnh thấp, tạo ra ferrosilicon.[28] Ferrosilicon, một hợp kim sắt-silic trong đó tỷ lệ của silic nguyên tố và sắt có thể thay đổi, chiếm khoảng 80% sản lượng silic nguyên tố của thế giới, trong đó Trung Quốc, quốc gia có sản lượng silic nguyên tố cao nhất, cung cấp 4,6 triệu tấn silic (hoặc hai phần ba sản lượng toàn cầu) chủ yếu dưới dạng ferrosilic. Theo sau Trung Quốc là Nga (610.000 tấn), Na Uy (330.000 tấn), Brazil (240.000 tấn) và Hoa Kỳ (170.000 tấn).[70] Ferrosilicon được sử dụng chủ yếu trong ngành công nghiệp sắt và thép (xem bên dưới) với công dụng chính là phụ gia hợp kim trong sắt hoặc thép và để khử oxy hóa thép trong các nhà máy thép tích hợp.[28]

Một phản ứng khác mà thỉnh thoảng được áp dụng là phản ứng sử dụng nhôm để khử silic dioxide như sau:[71]

Rửa bột silic tinh khiết 96–97% bằng nước cho ra silic có độ tinh khiết khoảng 98,5%, được ứng dụng trong công nghiệp hóa chất. Tuy nhiên, để ứng dụng trong ngành bán dẫn thì cần độ tinh khiết cao hơn nhiều. Loại silic này được sản xuất từ quá trình khử silic tetrachloride hoặc silic trichloride. Silic tetrachloride được thu bằng cách chlor hóa silic phế liệu, còn silic trichloride là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất silicon. Các hợp chất này đều dễ bay hơi nên có thể tinh chế bằng cách chưng cất phân đoạn nhiều lần, sau đó được khử thành silicon nguyên tố bằng kim loại kẽm tinh khiết cao. Các mảnh silic xốp tạo thành sau đó được nấu chảy và kéo thành tinh thể đơn hình trụ, rồi tiếp tục tinh chế bằng phương pháp tinh luyện vùng (zone refining). Một số quy trình khác sử dụng sự phân hủy nhiệt của silan hoặc silic tetraiodide (SiI₄). Ngoài ra còn có phương pháp khử natri hexafluorosilicat, một chất thải phổ biến từ ngành sản xuất phân bón phosphate, bằng natri kim loại; vì phản ứng này tỏa nhiệt mạnh nên không cần nguồn năng lượng bên ngoài. Silicon siêu tinh khiết được sản xuất ở độ tinh khiết cao hơn hầu hết mọi vật liệu khác: sản xuất transistor đòi hỏi mức tạp chất trong tinh thể silicon dưới 1 phần 1010, và trong những trường hợp đặc biệt đòi hỏi mức tạp chất dưới 1 phần 1012.[28]

Các cấu trúc nano silicon có thể được sản xuất trực tiếp từ cát silica bằng các quy trình khử oxide kim loại truyền thống, hoặc bằng phương pháp tổng hợp đốt cháy. Có thể áp dụng những vật liệu silicon cấu trúc nano này trong nhiều lĩnh vực, bao gồm làm cực dương cho pin lithium-ion, các loại pin ion khác, các thiết bị tính toán trong tương lai như memristor, hoặc trong các ứng dụng quang xúc tác.[72]

Silic phần lớn được sử dụng trong công nghiệp mà không cần tinh chế, thường chỉ được xử lý tương đối ít so với dạng tự nhiên. 90% vỏ Trái đất được cấu thành từ các khoáng vật silicat, là các hợp chất của silic và oxy, thường đi kèm các ion kim loại để cân bằng điện tích âm của các anion silicat. Nhiều khoáng vật trong số này có ứng dụng thương mại trực tiếp như đất sét, cát silica và phần lớn các loại đá xây dựng. vì vậy mà các ứng dụng của silic đa phần là dưới dạng các hợp chất cấu trúc, hoặc là khoáng chất silicat hoặc silica (silic dioxide thô). Silicat được ứng dụng trong sản xuất xi măng Portland (có thành phần chủ yếu là calci silicat), được sử dụng trong vữa xây dựng và vữa trát hiện đại; quan trọng hơn, khi kết hợp xi măng với cát silic và sỏi (thường chứa các khoáng chất silicat như đá granit) tạo ra bê tông, nền tảng của hầu hết các dự án xây dựng công nghiệp lớn nhất thế giới thời hiện đại.[73]

Silica được sử dụng để sản xuất gạch chịu lửa, một dạng của gốm. Các khoáng chất silicat cũng có trong gốm sứ trắng, một nhóm sản phẩm quan trọng thường chứa nhiều loại khoáng chất đất sét nung (các phyllosilicat nhôm tự nhiên). Một ví dụ là sứ, được làm từ khoáng chất silicat kaolinit. Thủy tinh truyền thống (thủy tinh soda-lime gốc silica) cũng có nhiều ứng dụng tương tự và được sử dụng để làm cửa sổ và vật chứa. Ngoài ra, sợi thủy tinh gốc silica chuyên dụng được dùng làm sợi quang học, cũng như để sản xuất sợi thủy tinh dùng làm vật liệu hỗ trợ cấu trúc và bông thủy tinh để cách nhiệt.

Silicon thường được sử dụng trong các chất chống thấm, hợp chất tạo khuôn, chất tách khuôn, gioăng làm kín cơ khí, mỡ và sáp chịu nhiệt độ cao, và chất trám khe. Silicon cũng đôi khi được sử dụng trong cấy ghép ngực, kính áp tròng, chất nổ và pháo hoa.[74] Đồ chơi Silly Putty ban đầu được tạo ra bằng cách trộn acid boric với dầu silicon.[75] Các hợp chất silic khác hoạt động như chất mài mòn công nghệ cao và các loại gốm sứ cường độ cao mới dựa trên silic carbide. Silic là thành phần của một số hợp kim siêu bền.

Silic nguyên tố được thêm vào gang nóng chảy dưới dạng ferrosilicon hoặc quặng silicocalci để cải thiện hiệu suất trong quá trình đúc các vật liệu mỏng và ngăn ngừa sự hình thành cemantit khi tiếp xúc với không khí bên ngoài. Sự hiện diện của silic nguyên tố trong sắt nóng chảy hoạt động như một chất hấp thụ oxy, nhờ đó hàm lượng carbon trong thép, vốn phải được giữ trong giới hạn hẹp đối với mỗi loại thép, có thể được kiểm soát chặt chẽ hơn. Sản lượng ferrosilicon là một chỉ số theo dõi ngành công nghiệp thép, và mặc dù dạng silic nguyên tố này có độ tinh khiết thấp, nó chiếm 80% lượng silic tự do được sử dụng trên thế giới. Silic là một thành phần quan trọng của thép silic, có vai trò làm thay đổi điện trở suất và tính chất từ ​​​​tính của nó.[76]

Các đặc tính của silic có thể được sử dụng để cải tiến các hợp kim với các kim loại khác ngoài sắt. Silic "cấp luyện kim" có độ tinh khiết 95–99%. Khoảng 55% lượng silic tinh khiết cấp luyện kim được tiêu thụ trên thế giới được sử dụng để sản xuất hợp kim nhôm-silic (hợp kim silumin) dùng để đúc các bộ phận bằng nhôm dùng chủ yếu trong ngành công nghiệp ô tô. Tầm quan trọng của silic trong đúc nhôm là một lượng silic khá cao (12%) trong nhôm tạo thành hỗn hợp eutecti đông đặc với độ co giãn nhiệt rất nhỏ. Điều này làm giảm đáng kể hiện tượng rách và nứt do ứng suất khi hợp kim đúc nguội và đông đặc. Silic cũng cải thiện đáng kể độ cứng và do đó khả năng chống mài mòn của nhôm.[77][78] Silic cấp luyện kim được sản xuất bằng cách nấu chảy thạch anh hoặc quartzite trong lò hồ quang lớn, trong quá trình khử cacbon nhiệt với vật liệu chứa cacbon như than đá, than cốc hoặc than củi và dăm gỗ để lưu thông khí. Kỹ thuật sản xuất này không sử dụng sắt và thường được dùng để sản xuất polysilicon cho pin mặt trời và chất bán dẫn.[79][80][81][82]

Silic là nguyên tố rất có ích, là cực kỳ cần thiết trong nhiều ngành công nghiệp. Dioxide silic trong dạng cát và đất sét là thành phần quan trọng trong chế tạo bê tông và gạch cũng như trong sản xuất xi măng Portland. Silic là nguyên tố rất quan trọng cho thực vật và động vật. Silica dạng nhị nguyên tử phân lập từ nước để tạo ra lớp vỏ bảo vệ tế bào. Các ứng dụng khác có:

Gốm/men sứ - Là vật liệu chịu lửa sử dụng trong sản xuất các vật liệu chịu lửa và các silicat của nó được sử dụng trong sản xuất men sứ và đồ gốm.

Thép - Silic là thành phần quan trọng trong một số loại thép.

Đồng thau - Phần lớn đồng thau được sản xuất có chứa hợp kim của đồng với silic.

Thủy tinh - Silica từ cát là thành phần cơ bản của thủy tinh. Thủy tinh có thể sản xuất thành nhiều chủng loại đồ vật với những thuộc tính lý học khác nhau. Silica được sử dụng như vật liệu cơ bản trong sản xuất kính cửa sổ, đồ chứa (chai lọ), và sứ cách điện cũng như nhiều đồ vật có ích khác.

Giấy nhám - Carbide silic là một trong những vật liệu mài mòn quan trọng nhất.

Vật liệu bán dẫn - Silic siêu tinh khiết có thể trộn thêm asen, bo, gali hay phosphor để làm silic dẫn điện tốt hơn trong các transistor, pin mặt trời hay các thiết bị bán dẫn khác được sử dụng trong công nghiệp điện tử và các ứng dụng kỹ thuật cao (hi-tech) khác.

Trong các photonic - Silic được sử dụng trong các laser để sản xuất ánh sáng đơn sắc có bước sóng 456 nm.

Vật liệu y tế - Silicon là hợp chất dẻo chứa các liên kết silic-oxy và silic-carbon; chúng được sử dụng trong các ứng dụng như nâng ngực nhân tạo và lăng kính tiếp giáp (kính úp tròng).

LCD và pin mặt trời - Silic vô định hình có hứa hẹn trong các ứng dụng như điện tử chẳng hạn chế tạo màn hình tinh thể lỏng (LCD) với giá thành thấp và màn rộng. Nó cũng được sử dụng để chế tạo pin mặt trời.

Xây dựng - Silica là thành phần quan trọng nhất trong gạch vì tính hoạt hóa thấp của nó. Ngoài ra nó còn là một thành phần của xi măng.

Vai trò sinh học

Mặc dù silic có sẵn rất nhiều dưới dạng silicat, nhưng rất ít sinh vật sử dụng trực tiếp nguyên tố này. Tảo silic, trùng tia và bọt biển silic sử dụng silic sinh học làm vật liệu cấu tạo cho bộ xương của chúng. Một số loài thực vật, chẳng hạn như gạo, tích lũy silica trong mô của chúng và sinh trưởng dựa vào silic cho quá trình sinh trưởng. Silic có thể được thực vật hấp thu dưới dạng acid orthosilicic (còn được gọi là acid monosilicic) và được vận chuyển qua hệ mạch gỗ; tại đây, silic tạo thành các phức hợp vô định hình với các thành phần của thành tế bào. Cơ chế này đã được chứng minh là giúp tăng cường độ bền thành tế bào cũng như sự toàn vẹn về cấu trúc ở một số loài thực vật, từ đó giảm thiểu tình trạng bị côn trùng ăn hại và nhiễm các mầm bệnh. Ở một số loài thực vật nhất định, silic còn có thể thúc đẩy quá trình sản sinh các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi và các phytohormone – đóng vai trò quan trọng trong các cơ chế tự vệ của cây.[83][84][85] Ở các loài thực vật bậc cao hơn, các phytolith silica (opal) cung cấp sự hỗ trợ về mặt cấu trúc.[84][86][87]

Một số loại cây trồng làm vườn được biết đến với khả năng tự bảo vệ trước các mầm bệnh nấm gây hại bằng cách sử dụng silic; khả năng này hiệu quả đến mức việc phun thuốc diệt nấm có thể vô tác dụng nếu không đi kèm ệc cung cấp đầy đủ silic cho cây. Các phân tử tự vệ thực vật chứa silic có khả năng kích hoạt một số loại phytoalexin; điều này đồng nghĩa với việc một số phân tử silic đóng vai trò như những chất truyền tín hiệu, giúp tạo ra cơ chế miễn dịch thu nhận cho cây. Khi bị thiếu hụt silic, một số loài thực vật sẽ phản ứng lại bằng cách gia tăng sản xuất các chất tự vệ khác để thay thế.[84]

Sự sống trên Trái Đất chủ yếu được cấu thành từ carbon; tuy nhiên, sinh học vũ trụ cho rằng sự sống ngoài Trái Đất có thể sở hữu những kiểu hóa sinh giả định khác. Silic được xem là nguyên tố thay thế tiềm năng cho carbon, bởi nó có khả năng tạo thành các phân tử bền và phức tạp với bốn liên kết cộng hóa trị – yếu tố cần thiết để hình thành một cấu trúc tương tự DNA – đồng thời lại là nguyên tố với trữ lượng vô cùng dồi dào.[88]

Ảnh hưởng của vi sinh vật biển

Các loài tảo silic sử dụng silic dưới dạng sinh học (bSi);[89] dạng này được các protein vận chuyển silic (SIT) tiếp nhận để chủ yếu phục vụ cho việc cấu tạo thành tế bào dưới dạng vỏ silic.[90] Silic vào đại dương dưới dạng hòa tan, chẳng hạn như acid silicic hoặc silicat.[91] Do tảo silic là một trong những nhóm sinh vật chủ yếu tiêu thụ các dạng silic này, chúng đóng góp to lớn vào việc định hình nồng độ silic trên khắp đại dương. Silic hình thành một hồ sơ phân bố tương tự như các chất dinh dưỡng trong đại dương, chủ yếu do hoạt động sinh học của tảo silic diễn ra ở các tầng nước nông.[91] Vì vậy, nồng độ silic thường thấp hơn ở vùng biển nông và cao hơn ở vùng biển sâu.

Hoạt động của tảo silic tại các tầng nước trên của đại dương góp phần vào lượng silic được vận chuyển xuống các tầng nước sâu hơn.[92] Khi các tế bào tảo silic bị ly giải ở tầng nước trên, các chất dinh dưỡng chứa trong chúng – như sắt, kẽm và silic – sẽ được đưa xuống tầng nước sâu thông qua một quá trình gọi là "tuyết biển" (marine snow). Quá trình tuyết biển bao gồm sự vận chuyển các vật chất hữu cơ dạng hạt từ trên xuống dưới, kết hợp với sự pha trộn theo chiều thẳng đứng của các vật chất hữu cơ dạng hòa tan.[93] Một số nghiên cứu chỉ ra rằng silic đóng vai trò thiết yếu đối với năng suất sinh học của tảo silic; chừng nào còn nguồn acid silicic, tảo silic sẽ sử dụng, từ đó làm gia tăng nồng độ của các chất dinh dưỡng quan trọng khác tại các tầng nước sâu trong đại dương.[94]

Tại các vùng ven biển, tảo silic đóng vai trò là nhóm thực vật phù du chủ đạo và đóng góp đáng kể vào quá trình sản xuất silic sinh học. Tuy nhiên ở vùng biển khơi, vai trò của tảo silic trong tổng sản lượng silic hàng năm trên toàn cầu lại giảm sút. Tảo silic trong các hoàn lưu cận nhiệt đới ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Thái Bình Dương chỉ đóng góp khoảng 5–7% tổng sản lượng silic sinh học biển hàng năm trên toàn cầu. Nam Đại Dương sản sinh khoảng một phần ba tổng lượng silic sinh học biển của thế giới.[68] Nam Đại Dương được mô tả là có một "ranh giới địa hóa sinh học",[95] vì chỉ một lượng silic vô cùng nhỏ được vận chuyển ra khỏi khu vực này.

Dinh dưỡng cho con người

Có một số bằng chứng cho thấy silic đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người, cụ thể là đối với các mô móng, tóc, xương và da;[96] ví dụ, một nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ ở giai đoạn tiền mãn kinh khi dung nạp nhiều silic từ thức ăn hơn thường có mật độ xương cao hơn, và việc bổ sung silic có thể giúp tăng thể tích cũng như mật độ xương ở những bệnh nhân mắc bệnh loãng xương .[97] Silic là yếu tố cần thiết cho quá trình tổng hợp elastin và collagen, vốn là những thành phần có hàm lượng cao nhất tại động mạch chủ trong cơ thể người,[98] và từ lâu đã được xem là một nguyên tố thiết yếu;[99] tuy nhiên, việc chứng minh tính thiết yếu của silicon lại khá khó khăn bởi silic là một nguyên tố vô cùng phổ biến, và do đó rất khó để tái hiện các triệu chứng do thiếu hụt silic.[100][101]

Silic được Viện Dinh dưỡng Thực vật Quốc tế công nhận là "nguyên tố dinh dưỡng", đồng thời được Hiệp hội Các quan chức Kiểm soát Dinh dưỡng Thực vật Hoa Kỳ công nhận là một "chất có lợi".[102]

Một người có thể tiếp xúc với silic nguyên tố trong môi trường làm việc qua đường hô hấp, đường miệng, da và mắt. Trong hai trường hợp cuối cùng, silic gây kích ứng nhẹ và có thể gây hại nếu hít phải.[103] Cơ Quan Bảo Vệ Sức Khỏe và An Toàn Lao động tại Hoa Kỳ (OSHA) quy định giới hạn tiếp xúc hợp pháp với silicon trong môi trường làm việc là 15 mg/m3 bụi toàn và 5 mg/m3 bụi hô hấp trong một ca làm việc 8 tiếng. Viện An toàn và Sức khỏe lao động của Hoa Kỳ (NIOSH) khuyến nghị giới hạn tiếp xúc là 10 mg/m3 tổng cộng và 5 mg/m3 bụi hô hấp trong một ca làm việc 8 tiếng.[104] Tại Việt Nam, Bộ Y tế quy định giới hạn tiếp xúc trong một ca làm việc 8 tiếng là 0,3 mg/m3 bụi toàn phần và 0,1 mg/m3 bụi hô hấp.[105] Hít phải bụi silica tinh thể có thể gây ra bụi phổi silic, một bệnh phổi nghề nghiệp đặc trưng bởi tình trạng viêm và sẹo hình thành các nốt ở thùy trên của phổi.[106]

↑ Mặc dù carbon giữ nguyên trạng thái rắn ở nhiệt độ cao hơn silic, nhưng vì carbon thăng hoa trong áp suất khí quyển thay bì nóng chảy và sôi nên carbon không có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi.

↑ "Trọng lượng nguyên tử tiêu chuẩn: Silic". CIAAW. 2009.

↑ R. S. Ram et al. "Fourier Transform Emission Spectroscopy of the A2D–X2P Transition of SiH and SiD" J. Mol. Spectr. 190, 341–352 (1998) Lưu trữ ngày 9 tháng 2 năm 2012 tại Wayback Machine

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 28.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Arblaster, John W. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements. Materials Park, Ohio: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.

↑ Eranna, Golla (2014). Crystal Growth and Evaluation of Silicon for VLSI and ULSI. CRC Press. tr. 7. ISBN 978-1-4822-3281-3.

↑ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, trong Lide, D. R., biên tập (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (ấn bản thứ 86). Boca Raton, FL: CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5..

1 2 3 4 Hopcroft, Matthew A.; Nix, William D.; Kenny, Thomas W. (2010). "What is the Young's Modulus of Silicon?". Journal of Microelectromechanical Systems. 19 (2): 229. doi:10.1109/JMEMS.2009.2039697.

↑ Nabil, Marwa; Elnouby, Mohamed; Al-Askar, Abdulaziz A.; Kowalczewski, Przemysław Łukasz; Abdelkhalek, Ahmed; Behiry, Said I. (2024). "Porous silicon nanostructures: Synthesis, characterization, and their antifungal activity". Open Chemistry (bằng tiếng Anh). 22 (1). doi:10.1515/chem-2023-0169.

↑ Cutter, Elizabeth G. (1978). Plant Anatomy. Part 1 Cells and Tissues (ấn bản thứ 2). London: Edward Arnold. ISBN 978-0-7131-2639-6.

↑ "Silicon". Encyclopedia Britannica. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2019.

↑ Trong bảng các nguyên tố của mình, Lavoisier đã liệt kê năm loại quặng có thể phản ứng với acid để tạo ra muối (gọi là đất có khả năng muối hóa): chaux (calci oxide), magie (magnesia, magnesi oxide), baryte (bari sulfat), alumin (alumina, nhôm oxit) và silica (silica, silicon dioxide). Về những "nguyên tố" này, Lavoisier lý luận rằng: "Có lẽ chúng ta chỉ mới biết đến một số các hợp chất kim loại tồn tại trong tự nhiên, vì tất cả những chất có ái lực với oxy cao hơn carbon, cho đến nay đều không có khả năng bị khử thành kim loại, và do đó, chúng ta chỉ thấy chúng dưới dạng oxide, bị nhầm lẫn với đất. Rất có thể các baryte mà chúng ta vừa phân loại là đất đang ở trong tình huống này; vì trong nhiều thí nghiệm, nó thể hiện những đặc tính gần giống với đặc tính của kim loại. Thậm chí có khả năng là tất cả các chất mà chúng ta gọi là đất có thể chỉ là các oxide kim loại, không thể khử được bằng bất kỳ quá trình nào đã biết tại thời điểm này." – từ Lavoisier (1799). Elements of Chemistry. Robert Kerr biên dịch (ấn bản thứ 4). Edinburgh, Scotland: William Creec. tr. 218. (The original passage appears in: Lavoisier (1789). Traité Élémentaire de Chimie. Quyển 1. Paris: Cuchet. tr. 174.)

1 2 3 4 5 Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 328.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Davy, Humphry (1808). "Electro chemical researches, on the decomposition of the earths; with observations on the metals obtained from the alkaline earths, and on the amalgam procured from ammonia". Philosophical Transactions of the Royal Society of London (bằng tiếng Anh). 98. W. Bowyer and J. Nichols: 333–370. Bibcode:1808RSPT...98..333D.. On p. 353 Davy coins the name "silicium" : "Had I been so fortunate as to have obtained more certain evidences on this subject, and to have procured the metallic substances I was in search of, I should have proposed for them the names of silicium [silicon], alumium [aluminium], zirconium, and glucium [beryllium]."

↑ "14 Silicon". Elements.vanderkrogt.net. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2008.

↑ Gay-Lussac, Joseph Louis; Thénard, Louis Jacques baron (1811). Recherches physico-chimiques, faites sur la pile: sur la préparation chimique et les propriétés du potassium et du sodium; sur la décomposition de l'acide boracique; sur les acides fluorique, muriatique et muriatique oxigéné; sur l'action chimique de la lumière; sur l'analyse végétale et animale, etc (bằng tiếng Pháp). Deterville. pp. 313–314; vol. 2, pp. 55–65.

↑ Thomson, Thomas; Baldwin, Charles; Blackwood, William; Baldwin, Cradock; Bell & Bradfute, bookseller; Hodges & McArthur, bookseller (1817). A system of chemistry: in four volumes. University of Wisconsin - Madison. London : Printed for Baldwin, Craddock, and Joy, Paternoster-Row; William Blackwood, and Bell and Bradfute, Edinburgh; and Hodges and Macarthur, Dublin. tr. 252.: "The base of silica has been usually considered as a metal, and called silicium. But as there is not the smallest evidence for its metallic nature, and as it bears a close resemblance to boron and carbon, it is better to class it along with these bodies, and to give it the name of silicon."

↑ Xem: Berzelius công bố đã phát hiện silic ("silicium") trong: Berzelius, J. (trình bày: 1823; xuất bản: 1824) "Undersökning af flusspatssyran och dess märkvärdigaste föreningar" (Investigation of hydrofluoric acid and of its most noteworthy compounds), Kongliga Vetenskaps-Academiens Handlingar [Proceedings of the Royal Science Academy], 12 : 46–98. The isolation of silicon and its characterization are detailed in the section titled "Flussspatssyrad kisseljords sönderdelning med kalium," pp. 46–68. Bài viết trên được xuất bản bằng tiếng Đức trong: J.J. Berzelius (1824) "II. Untersuchungen über Flussspathsäure und deren merkwürdigsten Verbindungen" (II. Investigations of hydrofluoric acid and its most noteworthy compounds), Annalen der Physik, 77: 169–230. The isolation of silicon is detailed in the section titled: "Zersetzung der flussspaths. Kieselerde durch Kalium" (Decomposition of silicate fluoride by potassium), pp. 204–210. Bài báo trên được xuất bản bằng tiếng Đức trong: Berzelius (1824) "Décomposition du fluate de silice par le potassium" (Decomposition of silica fluoride by potassium), Annales de Chimie et de Physique, 27: 337–359. Xuất bản bằng tiếng Anh tại: "On the mode of obtaining silicium, and on the characters and properties of that substance". The Philosophical Magazine and Journal: Comprehending Various Branches of Science, the Liberal and Fine Arts, Agriculture, Manufactures, and Commerce (bằng tiếng Anh). 65. Richard Taylor and Company: 254–267. 1825.

Berzelius công bố đã phát hiện silic ("silicium") trong: Berzelius, J. (trình bày: 1823; xuất bản: 1824) "Undersökning af flusspatssyran och dess märkvärdigaste föreningar" (Investigation of hydrofluoric acid and of its most noteworthy compounds), Kongliga Vetenskaps-Academiens Handlingar [Proceedings of the Royal Science Academy], 12 : 46–98. The isolation of silicon and its characterization are detailed in the section titled "Flussspatssyrad kisseljords sönderdelning med kalium," pp. 46–68.

Bài viết trên được xuất bản bằng tiếng Đức trong: J.J. Berzelius (1824) "II. Untersuchungen über Flussspathsäure und deren merkwürdigsten Verbindungen" (II. Investigations of hydrofluoric acid and its most noteworthy compounds), Annalen der Physik, 77: 169–230. The isolation of silicon is detailed in the section titled: "Zersetzung der flussspaths. Kieselerde durch Kalium" (Decomposition of silicate fluoride by potassium), pp. 204–210.

Bài báo trên được xuất bản bằng tiếng Đức trong: Berzelius (1824) "Décomposition du fluate de silice par le potassium" (Decomposition of silica fluoride by potassium), Annales de Chimie et de Physique, 27: 337–359.

Xuất bản bằng tiếng Anh tại: "On the mode of obtaining silicium, and on the characters and properties of that substance". The Philosophical Magazine and Journal: Comprehending Various Branches of Science, the Liberal and Fine Arts, Agriculture, Manufactures, and Commerce (bằng tiếng Anh). 65. Richard Taylor and Company: 254–267. 1825.

↑ Weeks, Mary Elvira (1932). "The discovery of the elements: XII. Other elements isolated with the aid of potassium and sodium: beryllium, boron, silicon, and aluminum". Journal of Chemical Education. 9 (8): 1386–1412. Bibcode:1932JChEd...9.1386W. doi:10.1021/ed009p1386.

↑ Voronkov, M.G. (2007). "Silicon era". Russian Journal of Applied Chemistry. 80 (12): 2190–2196. doi:10.1134/S1070427207120397. S2CID 195240638.

1 2 Kipping, Frederic Stanley (ngày 1 tháng 3 năm 1937). "The bakerian lecture organic derivatives of silicon". Proceedings of the Royal Society of London, Series A. 159 (896): 139–148. Bibcode:1937RSPSA.159..139K. doi:10.1098/rspa.1937.0063.

↑ Muller, Richard (tháng 1 năm 1965). "One hundred years of organosilicon chemistry". Journal of Chemical Education (bằng tiếng Anh). 42 (1): 41. Bibcode:1965JChEd..42...41M. doi:10.1021/ed042p41. ISSN 0021-9584.

↑ Năm 1854, Deville đã cố gắng điều chế nhôm từ nhôm chloride bị nhiễm với silic chloride. Deville đã sử dụng hai phương pháp để điều chế nhôm: nung nhôm chloride với natri kim loại trong môi trường trơ (chứa khí hydro); và nấu chảy nhôm chloride với natri chloride rồi điện phân hỗn hợp. Cả hai trường hợp tạo ra silic tinh khiết: silic hòa tan trong nhôm nóng chảy, nhưng kết tinh khi làm nguội. Hòa tan nhôm thô trong acid hydrochloric sẽ thu được các vảy silic kết tinh. Xem: Henri Sainte-Claire Deville (1854) "Note sur deux procédés de préparation de l'aluminium et sur une nouvelle forme du silicium" (Note on two procedures for the preparation of aluminium and on a new form of silicon), Comptes rendus, 39: 321–326. Sau đó, Deville thu được silic tinh thể bằng cách nung nóng muối chloride hoặc fluoride của silic với natri kim loại, cô lập silic vô định hình, sau đó làm tan chảy silic vô định hình với muối và nung nóng hỗn hợp cho đến khi hầu hết muối bay hơi. Xem: Sainte-Claire Deville, H. (1855). "Du silicium et du titane (On silicon and titanium)". Comptes rendus. 40: 1034–1036.

↑ "Information on silicon – history, thermodynamic, chemical, physical and electronic properties". Etacude. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2021.

↑ "Silicon: History". Nautilus.fis.uc.pt. ngày 27 tháng 7 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 7 năm 2011.

1 2 Aufray, B.; Kara, A.; Vizzini, S. B.; Oughaddou, H.; LéAndri, C.; Ealet, B.; Le Lay, G. (2010). "Graphene-like silicon nanoribbons on Ag(110): A possible formation of silicene". Applied Physics Letters. 96 (18): 183102. Bibcode:2010ApPhL..96r3102A. doi:10.1063/1.3419932.

1 2 Lalmi, B.; Oughaddou, H.; Enriquez, H.; Kara, A.; Vizzini, S. B.; Ealet, B. N.; Aufray, B. (2010). "Epitaxial growth of a silicene sheet". Applied Physics Letters. 97 (22): 223109. arXiv:1204.0523. Bibcode:2010ApPhL..97v3109L. doi:10.1063/1.3524215. S2CID 118490651.

1 2 3 4 5 6 7 Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 330.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 337–340Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

1 2 "1901: Semiconductor Rectifiers Patented as "Cat's Whisker" Detectors". The Silicon Engine. Computer History Museum. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2019.

1 2 "Timeline". The Silicon Engine. Computer History Museum. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2019.

↑ "1947: Invention of the Point-Contact Transistor". The Silicon Engine. Computer History Museum. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2019.

↑ "1954: Morris Tanenbaum fabricates the first silicon transistor at Bell Labs". The Silicon Engine. Computer History Museum. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2019.

↑ US2802760A, Lincoln, Derick & Frosch, Carl J., "Oxidation of semiconductive surfaces for controlled diffusion", được cấp 13 tháng 8 năm 1957

↑ Bassett, Ross Knox (2007). To the Digital Age: Research Labs, Start-up Companies, and the Rise of MOS Technology. Johns Hopkins University Press. tr. 22–23. ISBN 978-0-8018-8639-3.

↑ Wolfe, Tom (ngày 1 tháng 12 năm 1983). "The Tinkerings of Robert Noyce". Esquire (bằng tiếng Anh). ISSN 0194-9535. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2026.

↑ Frosch, C. J.; Derick, L (1957). "Surface Protection and Selective Masking during Diffusion in Silicon". Journal of the Electrochemical Society (bằng tiếng Anh). 104 (9): 547. doi:10.1149/1.2428650.

1 2 Feldman, Leonard C. (2001). "Introduction". Fundamental Aspects of Silicon Oxidation. Springer Science & Business Media. tr. 1–11. ISBN 978-3-540-41682-1.

↑ Dabrowski, Jarek; Müssig, Hans-Joachim (2000). "1.2. The Silicon Age". Silicon Surfaces and Formation of Interfaces: Basic Science in the Industrial World. World Scientific. tr. 3–13. ISBN 978-981-02-3286-3.

↑ Siffert, Paul; Krimmel, Eberhard (2013). "Preface". Silicon: Evolution and Future of a Technology. Springer Science & Business Media. ISBN 978-3-662-09897-4.

↑ Uskali, T.; Nordfors, D. (ngày 23 tháng 5 năm 2007). "The role of journalism in creating the metaphor of Silicon Valley" (PDF). Innovation Journalism 4 Conference, Stanford University. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 7 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2016.

↑ "Silicon and Germanium". hyperphysics.phy-astr.gsu.edu. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2021.

↑ King 1995, tr. xiii–xviii

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 372.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

1 2 Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 332.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Vladimir E. Dmitrienko and Viacheslav A. Chizhikov (2020). "An infinite family of bc8-like metastable phases in silicon". Phys. Rev. B. 101 (24): 245203. arXiv:1912.10672. Bibcode:2020PhRvB.101x5203D. doi:10.1103/PhysRevB.101.245203. S2CID 209444444.

1 2 Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 331.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

1 2 3 4 5 6 7 Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.

↑ Jerschow, Alexej. "Interactive NMR Frequency Map". New York University. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2011.

↑ Seitenzahl, Ivo Rolf; Townsley, Dean M. (2017). "Nucleosynthesis in Thermonuclear Supernovae". Handbook of Supernovae. tr. 1955–1978. arXiv:1704.00415. Bibcode:2017hsn..book.1955S. doi:10.1007/978-3-319-21846-5_87. ISBN 978-3-319-21845-8. S2CID 118993185.

↑ Khokhlov, A. M.; Oran, E. S.; Wheeler, J. C. (tháng 4 năm 1997). "Deflagration-to-Detonation Transition in Thermonuclear Supernovae". The Astrophysical Journal. 478 (2): 678–688. arXiv:astro-ph/9612226. Bibcode:1997ApJ...478..678K. doi:10.1086/303815. S2CID 53486905.

↑ Cameron, A.G.W. (1973). "Abundance of the Elements in the Solar System" (PDF). Space Science Reviews. 15 (1): 121–146. Bibcode:1973SSRv...15..121C. doi:10.1007/BF00172440. S2CID 120201972. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 21 tháng 10 năm 2011.

↑ Yoshimoto, Masahiro; Suzuki, Hiroshi; Fukuda, Naoki; Takeda, Hiroyuki; Shimizu, Yohei; Yanagisawa, Yoshiyuki; Sato, Hiromi; Kusaka, Kensuke; Ohtake, Masao; Yoshida, Koichi; Michimasa, Shin’ichiro (2024). "Discovery of Neutron-Rich Silicon Isotopes 45,46Si". Progress of Theoretical and Experimental Physics. 2024 (10). Oxford University Press (OUP). doi:10.1093/ptep/ptae155. ISSN 2050-3911.

↑ Reynolds, B. C. (tháng 6 năm 2009). "Modeling the modern marine δ 30 Si distribution: MODELING THE MODERN MARINE δ 30 Si DISTRIBUTION". Global Biogeochemical Cycles. 23 (2): 1–13. doi:10.1029/2008GB003266. S2CID 128652214.

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 338.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Stapf, André; Gondek, Christoph; Kroke, Edwin; Roewer, Gerhard (2019), Yang, Deren (biên tập), "Wafer Cleaning, Etching, and Texturization", Handbook of Photovoltaic Silicon (bằng tiếng Anh), Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, tr. 311–358, doi:10.1007/978-3-662-56472-1_17, ISBN 978-3-662-56471-4, S2CID 226945433, truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2021

1 2 Grabmaier, J. (1982). Silicon Chemical Etching. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. ISBN 978-3-642-68765-5. OCLC 840294227.

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 331–5Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Kaupp, Martin (ngày 1 tháng 12 năm 2006). "The role of radial nodes of atomic orbitals for chemical bonding and the periodic table" (PDF). Journal of Computational Chemistry. 28 (1): 320–325. doi:10.1002/jcc.20522. PMID 17143872. S2CID 12677737. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2016.

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 335.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

1 2 3 King 1995, tr. 43–44

1 2 Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 374.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Kaupp, Martin (2007). "The role of radial nodes of atomic orbitals for chemical bonding and the periodic table". Journal of Computational Chemistry. 28 (1): 320–325. Bibcode:2007JCoCh..28..320K. doi:10.1002/jcc.20522. ISSN 0192-8651. PMID 17143872.

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 327–328.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 359-361.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

1 2 Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 329.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 329–330Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

1 2 3 Tréguer, Paul J.; De La Rocha, Christina L. (ngày 3 tháng 1 năm 2013). "The World Ocean Silica Cycle". Annual Review of Marine Science. 5 (1): 477–501. doi:10.1146/annurev-marine-121211-172346. PMID 22809182.

1 2 Tegen, Ina; Kohfeld, Karen (2006). Atmospheric transport of silicon. Island Press. tr. 81–91. ISBN 1-59726-115-7.

↑ "Silicon Commodities Report 2011" (PDF). USGS. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2011.

↑ Zulehner, Neuer & Rau 2000, tr. 574.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFZulehnerNeuerRau2000 (trợ giúp)

↑ Kamali, A.R. (2019). "Ultra-fast shock-wave combustion synthesis of nanostructured silicon from sand with excellent Li storage performance". Sustainable Energy & Fuels. 3 (6): 1396–1405. doi:10.1039/C9SE00046A. S2CID 139986478.

↑ Greenwood & Earnshaw 1997, tr. 356.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenwoodEarnshaw1997 (trợ giúp)

↑ Koch, E.C.; Clement, D. (2007). "Special Materials in Pyrotechnics: VI. Silicon – An Old Fuel with New Perspectives". Propellants, Explosives, Pyrotechnics. 32 (3): 205–212. doi:10.1002/prep.200700021.

↑ Walsh, Tim (2005). "Silly Putty". Timeless toys: classic toys and the playmakers who created them. Andrews McMeel Publishing. ISBN 978-0-7407-5571-2.

↑ Zulehner, Neuer & Rau 2000, tr. 598.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFZulehnerNeuerRau2000 (trợ giúp)

↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "USGS"

↑ Apelian, D. (2009). "Aluminum Cast Alloys: Enabling Tools for Improved Performance" (PDF). Wheeling, Illinois: North American Die Casting Association. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2012.

↑ Troszak T.A. (2021) The hidden costs of solar photovoltaic power, NATO ENSEC COE Energy highlights Vol 16, pp 22. Copyright 2021 NATO Energy Security Center of Excellence

↑ "Mining and Refining: Pure Silicon and the Incredible Effort It Takes to Get There". ngày 15 tháng 11 năm 2021.

↑ "From quartz to silicon to silicones".

↑ Forniés, Eduardo; Ceccaroli, Bruno; Méndez, Laura; Souto, Alejandro; Pérez Vázquez, Antonio; Vlasenko, Timur; Dieguez, Joaquín (ngày 19 tháng 4 năm 2019). "Mass Production Test of Solar Cells and Modules Made of 100% UMG Silicon. 20.76% Record Efficiency". Energies. 12 (8): 1495. doi:10.3390/en12081495.

↑ Kim, Sang Gyu; Kim, Ki Woo; Park, Eun Woo; Choi, Doil (2002). "Silicon-Induced Cell Wall Fortification of Rice Leaves: A Possible Cellular Mechanism of Enhanced Host Resistance to Blast". Phytopathology. 92 (10): 1095–103. Bibcode:2002PhPat..92.1095K. doi:10.1094/PHYTO.2002.92.10.1095. PMID 18944220.

1 2 3 Epstein, Emanuel (1999). "SILICON". Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology. 50: 641–664. doi:10.1146/annurev.arplant.50.1.641. PMID 15012222.

↑ Leroy, Nicolas; de Tombeur, Felix; Walgraffe, Yseult; Cornelis, Jean-Thomas; Verheggen, Francois (ngày 23 tháng 10 năm 2019). "Silicon and plant natural defenses against insect pests: impact on plant volatile organic compounds and cascade effects on multitrophic interactions". Plants. 8 (444): 444. Bibcode:2019Plnts...8..444L. doi:10.3390/plants8110444. PMC 6918431. PMID 31652861.

↑ Rahman, Atta-ur- (2008). "Silicon". Studies in Natural Products Chemistry. Quyển 35. Elsevier Science. tr. 856. ISBN 978-0-444-53181-0.

↑ Exley, C. (1998). "Silicon in life:A bioinorganic solution to bioorganic essentiality". Journal of Inorganic Biochemistry. 69 (3): 139–144. doi:10.1016/S0162-0134(97)10010-1.

↑ Aguilera Mochón, Juan Antonio (2016). La vida no terrestre [The non-terrestrial life] (bằng tiếng Spanish). RBA. tr. 43–45. ISBN 978-84-473-8665-9.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)

↑ Bidle, Kay D.; Manganelli, Maura; Azam, Farooq (ngày 6 tháng 12 năm 2002). "Regulation of Oceanic Silicon and Carbon Preservation by Temperature Control on Bacteria". Science (bằng tiếng Anh). 298 (5600): 1980–1984. Bibcode:2002Sci...298.1980B. doi:10.1126/science.1076076. ISSN 0036-8075. PMID 12471255. S2CID 216994.

↑ Durkin, Colleen A.; Koester, Julie A.; Bender, Sara J.; Armbrust, E. Virginia (2016). "The evolution of silicon transporters in diatoms". Journal of Phycology (bằng tiếng Anh). 52 (5): 716–731. Bibcode:2016JPcgy..52..716D. doi:10.1111/jpy.12441. ISSN 1529-8817. PMC 5129515. PMID 27335204.

1 2 Dugdale, R. C.; Wilkerson, F. P. (ngày 30 tháng 12 năm 2001). "Sources and fates of silicon in the ocean: the role of diatoms in the climate and glacial cycles". Scientia Marina. 65 (S2): 141–152. Bibcode:2001ScMar..65S.141D. doi:10.3989/scimar.2001.65s2141. ISSN 1886-8134.

↑ Baines, Stephen B.; Twining, Benjamin S.; Brzezinski, Mark A.; Krause, Jeffrey W.; Vogt, Stefan; Assael, Dylan; McDaniel, Hannah (tháng 12 năm 2012). "Significant silicon accumulation by marine picocyanobacteria". Nature Geoscience (bằng tiếng Anh). 5 (12): 886–891. Bibcode:2012NatGe...5..886B. doi:10.1038/ngeo1641. ISSN 1752-0908.

↑ Turner, Jefferson T. (tháng 1 năm 2015). "Zooplankton fecal pellets, marine snow, phytodetritus and the ocean's biological pump". Progress in Oceanography. 130: 205–248. Bibcode:2015PrOce.130..205T. doi:10.1016/j.pocean.2014.08.005. ISSN 0079-6611.

↑ Yool, Andrew; Tyrrell, Toby (2003). "Role of diatoms in regulating the ocean's silicon cycle". Global Biogeochemical Cycles (bằng tiếng Anh). 17 (4) 2002GB002018: n/a. Bibcode:2003GBioC..17.1103Y. CiteSeerX 10.1.1.394.3912. doi:10.1029/2002GB002018. ISSN 1944-9224. S2CID 16849373.

↑ Marinov, I.; Gnanadesikan, A.; Toggweiler, J. R.; Sarmiento, J. L. (tháng 6 năm 2006). "The Southern Ocean biogeochemical divide". Nature. 441 (7096): 964–967. Bibcode:2006Natur.441..964M. doi:10.1038/nature04883. PMID 16791191. S2CID 4428683.

↑ Martin, Keith R. (2013). "Silicon: The Health Benefits of a Metalloid". Trong Astrid Sigel; Helmut Sigel; Roland K.O. Sigel (biên tập). Interrelations between Essential Metal Ions and Human Diseases. Metal Ions in Life Sciences. Quyển 13. Springer. tr. 451–473. doi:10.1007/978-94-007-7500-8_14. ISBN 978-94-007-7499-5. PMID 24470100.

↑ Jugdaohsingh, R. (Mar–Apr 2007). "Silicon and bone health". The Journal of Nutrition, Health and Aging. 11 (2): 99–110. PMC 2658806. PMID 17435952.

↑ Loeper, J.; Fragny, M. (1978). "The Physiological Role of the Silicon and its AntiAtheromatous Action". Biochemistry of Silicon and Related Problems. tr. 281–296. doi:10.1007/978-1-4613-4018-8_13. ISBN 978-1-4613-4020-1.

↑ Nielsen, Forrest H. (1984). "Ultratrace Elements in Nutrition". Annual Review of Nutrition. 4 (1): 21–41. Bibcode:1984ARNut...4...21N. doi:10.1146/annurev.nu.04.070184.000321. PMID 6087860.

↑ Muhammad Ansar Farooq; Karl-Josef Dietz (2015). "Silicon as Versatile Player in Plant and Human Biology: Overlooked and Poorly Understood Muhammad Ansar Farooq and Karl-J". Front. Plant Sci. 6 (994): 994. doi:10.3389/fpls.2015.00994. PMC 4641902. PMID 26617630.

↑ Lippard, Stephen J.; Jeremy M. Berg (1994). Principles of Bioinorganic Chemistry. Mill Valley, CA: University Science Books. tr. 411. ISBN 978-0-935702-72-9.

↑ Thakral, Vandana; Raturi, Gaurav; Sudhakaran, Sreeja; Mandlik, Rushil; Sharma, Yogesh; Shivaraj, S.M.; Tripathi, Durgesh Kumar; Sonah, Humira; Deshmukh, Rupesh (tháng 3 năm 2024). "Silicon, a quasi-essential element: Availability in soil, fertilizer regime, optimum dosage, and uptake in plants". Plant Physiology and Biochemistry (bằng tiếng Anh). 208 108459. Bibcode:2024PlPB..20808459T. doi:10.1016/j.plaphy.2024.108459. PMID 38484684.

↑ Science Lab.com. "Material Safety Data Sheet: Silicon MSDS". sciencelab.com. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2018.

↑ "CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards – Silicon". www.cdc.gov. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2015.

↑ "Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về bụi - Giá trị giới hạn tiếp xúc cho phép yếu tố bụi tại nơi làm việc" (PDF). Bộ Y tế. ngày 21 tháng 3 năm 2019. tr. 6. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2019.

↑ Plant, Jane A.; Voulvoulis, Nick; Ragnarsdottir, K. Vala (2012). Pollutants, Human Health and the Environment: A Risk Based Approach. Applied Geochemistry. Quyển 26. John Wiley & Sons. tr. 273. Bibcode:2011ApGC...26S.238P. doi:10.1016/j.apgeochem.2011.03.113. ISBN 978-0-470-74261-7. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2012.

Clayden, Jonathan; Greeves, Nick; Warren, Stuart (2012). Organic Chemistry (ấn bản thứ 2). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-927029-3.

Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (bằng tiếng Anh) (ấn bản thứ 2). Butterworth-Heinemann. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.

Kamal, Kamal Y. (2022). "The Silicon Age: Trends in Semiconductor Devices Industry"" (PDF). Quyển 15 số 1. tr. 110–5. doi:10.25103/jestr.151.14. S2CID 249074588. {{Chú thích tạp chí}}: Chú thích magazine cần |magazine= (trợ giúp)

King, R. Bruce (1995). Inorganic Chemistry of Main Group Elements. Wiley-VCH. ISBN 978-0-471-18602-1.

Zulehner, Werner; Neuer, Bernd; Rau, Gerhard (2000). "Silicon". Bách khoa toàn thư Ullmann về Hóa chất công nghiệp. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a23_721. ISBN 978-3-527-30673-2.

Los Alamos National Laboratory – Silicon Lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2006 tại Wayback Machine

WebElements.com – Silicon

EnvironmentalChemistry.com – Silicon

Mineral.Galleries.com – Silicon Lưu trữ ngày 16 tháng 10 năm 2008 tại Wayback Machine

xtsBảng tuần hoàn

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 H He 2 Li Be B C N O F Ne 3 Na Mg Al Si P S Cl Ar 4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr 5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe 6 Cs Ba La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn 7 Fr Ra Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og

Kim loại kiềm Kim loại kiềm thổ Họ lantan Họ actini Kim loại chuyển tiếp Kim loại yếu Á kim Phi kim đa nguyên tử Phi kim hai nguyên tử Khí hiếm

Kim loại kiềm thổ

Kim loại chuyển tiếp

Phi kim đa nguyên tử

Phi kim hai nguyên tử

Nguyên tố hóa học

Vật liệu bán dẫn

Khoáng vật tự sinh

Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback

Lỗi không có mục tiêu Harv và Sfn

Nguồn CS1 tiếng Anh (en)

Bài viết có văn bản tiếng Đức

Bài viết có văn bản tiếng Thổ Nhĩ Kỳ

Bài viết có văn bản tiếng Catalunya

Bài viết có văn bản tiếng Armenia

Bài viết có văn bản tiếng Nga

Bài viết có văn bản tiếng Hy Lạp

Bài viết có văn bản tiếng Phần Lan

Bài viết có văn bản tiếng Séc

Nguồn CS1 tiếng Pháp (fr)

Bài viết có bản mẫu Hatnote trỏ đến một trang không tồn tại

Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ

Lỗi CS1: thiếu tạp chí

Trang có lỗi chú thích