Sơn La - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Từ trên xuống dưới, từ trái sang phải: Sống lưng khủng long Tà Xùa (Tà Xùa), Thác Dải Yếm (Mộc Châu), Nhà tù Sơn La (phường Tô Hiệu), Đập thủy điện Sơn La (Mường La), Đồi chè Mộc Châu, Ruộng bậc thang ở Sơn La

Tây Bắc Bộ (địa lý) Trung du và miền núi phía Bắc (kinh tế)

Tây Bắc Bộ (địa lý)

Trung du và miền núi phía Bắc (kinh tế)

Trung tâm hành chính

Phường Chiềng Cơi

Phân chia hành chính

Lịch sử hình thành

Tổ chức lãnh đạo

Hoàng Văn Nghiệm

Nguyễn Đình Việt

Hội đồng nhân dân

Viện trưởng VKSND

Tọa độ: 21°19′43″B 103°54′52″Đ / 21,328716°B 103,914528°Đ / 21.328716; 103.914528

Bản đồ tỉnh Sơn La Vị trí tỉnh Sơn La trên bản đồ Việt NamVị trí tỉnh Sơn La trên bản đồ Việt Nam

Bản đồ tỉnh Sơn La

Vị trí tỉnh Sơn La trên bản đồ Việt NamVị trí tỉnh Sơn La trên bản đồ Việt Nam

14.108,89 km²[1][2]

Dân số (31/12/2024)

1.404.587 người[1][2]

99 người/km²[1][2]

Thái, Kinh, H'Mông, Mường, Xinh Mun, Dao, Khơ Mú

Kinh tế (2025 [3])

96.020 tỉ đồng (3.64 tỉ USD) [1][2][3]

68,4 triệu đồng (2.598 USD) [1][2][3]

Sơn La là một tỉnh thuộc vùng Tây Bắc Bộ, miền Bắc Việt Nam.

Theo dữ liệu Sáp nhập tỉnh, thành Việt Nam 2025, Sơn La có diện tích: 14.109 km², xếp thứ 6; dân số: 1.404.587 người, xếp thứ 30; GRDP 2024: 76.626.373 triệu VNĐ, xếp thứ 30; thu ngân sách 2024: 4.138.845 triệu VNĐ, xếp thứ 31; thu nhập bình quân: 32,50 triệu VNĐ/năm, xếp thứ 31.[5]

Vào thời nhà Lý, thế kỷ 11-12, vùng trung tâm tỉnh Sơn La ngày nay (gồm thành phố Sơn La, các huyện Mường La, Thuận Châu (Mường Muổi), Mai Sơn,...) là khu vực lãnh thổ định cư của một vương quốc được ghi nhận trong Đại Việt sử ký toàn thư tên là Ngưu Hống.[6]

Ngày 24 tháng 5 năm 1886, thành lập châu Sơn La (thuộc phủ Gia Hưng, tỉnh Hưng Hoá), tách từ tỉnh Hưng Hóa thành cấp tương đương với tỉnh. Thiếu tá De Chateaurochet làm Phó công sứ Sơn La. Kế nhiệm là Moulié (11/1886). Ngày 9 tháng 9 năm 1891, thuộc Đạo Quan binh 4.

Ngày 27 tháng 2 năm 1892, thành lập tiểu quân khu Vạn Bú gồm 2 phủ và 8 châu, do thiếu tá Pennequin làm chỉ huy trưởng. Kế nhiệm ông là Đại uý Diguet (1893 - 1895) và thiếu tá Norminot (1895). Ngày 10 tháng 10 năm 1895, thành lập tỉnh Vạn Bú, tỉnh lỵ ở Vạn Bú (tức Tạ Bú). Lúc này M.Caillat lên thay thiếu tá Norminot làm Công sứ Pháp ở tỉnh Vạn Bú.

Ngày 23 tháng 8 năm 1904, đổi tên thành tỉnh Sơn La, tỉnh lỵ chuyển về nơi ngày nay là thành phố Sơn La. Công sứ Pháp đầu tiên là Jean G. Monpeyrat, lên cầm quyền thay công sứ Sévénier từ năm 1902 đến năm 1909. Kế nhiệm ông là các công sứ Pháp như Hernandez (1909 - 1911), Fillion, Bonnermain, Louis Rene, Pierre Grossin, Nempont, Romanetti, Saint Poulof (1928 - 1933), Cousseau, Gabon, Robert.[7] Năm 1907, công sứ Monpeyrat cho xây dựng nhà tù Sơn La. Năm 1917, công sứ Pháp Laumet mở trường dạy chữ quốc ngữ và chữ Pháp. Năm 1933, công sứ Gabriel M. de Saint-Poulof (cầm quyền thay Romanetti từ năm 1928) bị đầu độc chết trong cuộc chiến đấu đòi vượt ngục của tù nhân ở Sơn La. Năm 1939, công sứ Cousseau lên thay. Năm 1944, Robert thay ông ta làm công sứ Sơn La và cai trị đến tận năm 1945.

Sau năm 1946, tỉnh Sơn La cùng với hai tỉnh Lai Châu và Phong Thổ (do Pháp lập ra) lập thành "Xứ Thái tự trị"nằm dưới sự chỉ đạo của Pháp. Bạc Cầm Quý làm tỉnh trưởng Sơn La. Từ nằm 1948 đến 1953, thuộc Liên khu Việt Bắc. Lúc này tỉnh Sơn La có 6 huyện: Mường La, Thuận Châu, Phù Yên, Mai Sơn, Yên Châu, Mộc Châu.

Từ năn 1953 đến 1955, Sơn La thuộc Khu Tây Bắc. Từ năm 1955 đến 1962, bỏ cấp tỉnh, thuộc Khu tự trị Thái Mèo. Từ năm 1962 đến 1975, tái lập tỉnh, thuộc Khu tự trị Tây Bắc (đổi tên từ Khu tự trị Thái Mèo), có 7 huyện: thêm huyện Quỳnh Nhai và Sông Mã, còn huyện Phù Yên chuyển sang tỉnh Nghĩa Lộ mới thành lập.

Đến cuối năm 1975, tỉnh Sơn La có tỉnh lị là thị xã Sơn La và 7 huyện: Mai Sơn, Mộc Châu, Mường La, Quỳnh Nhai, Sông Mã, Thuận Châu, Yên Châu. Sau khi giải thể Khu tự trị Tây Bắc, tỉnh Sơn La nhập thêm 2 huyện của tỉnh Nghĩa Lộ vừa giải thể là Phù Yên và Bắc Yên. Từ đó, tỉnh Sơn La có tỉnh lị là thị xã Sơn La và 9 huyện: Bắc Yên, Mai Sơn, Mộc Châu, Mường La, Phù Yên, Quỳnh Nhai, Sông Mã, Thuận Châu, Yên Châu. Ngày 2 tháng 12 năm 2003, chia huyện Sông Mã thành 2 huyện: Sông Mã và Sốp Cộp.[8]

Ngày 3 tháng 9 năm 2008, chuyển thị xã Sơn La thành thành phố Sơn La.[9]

Ngày 10 tháng 6 năm 2013, chia huyện Mộc Châu thành 2 huyện: Mộc Châu và Vân Hồ.[10]

Ngày 1 tháng 2 năm 2025, thành lập thị xã Mộc Châu trên cơ sở toàn bộ diện tích và quy mô dân số của huyện Mộc Châu cũ.

Từ đó, tỉnh Sơn La có 1 thành phố Sơn La (tỉnh lị), 1 thị xã Mộc Châu và 10 huyện: Bắc Yên, Mai Sơn, Mường La, Phù Yên, Quỳnh Nhai, Sông Mã, Sốp Cộp, Thuận Châu, Vân Hồ, Yên Châu.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, theo nghị quyết sửa đổi Hiến pháp năm 2013, toàn bộ các đơn vị hành chính cấp huyện tại tỉnh Sơn La được giải thể. Cùng ngày, theo nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, tỉnh Sơn La có 75 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 8 phường và 67 xã.[11][12]

Tỉnh Sơn La có toạ độ địa lý: 20o37' - 22o02' vĩ độ Bắc và 103o11' - 105o02' kinh độ Đông. Trung tâm hành chính của tỉnh là phường Chiềng Cơi, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 302 km, có vị trí địa lý:

Phía đông giáp tỉnh Phú Thọ

Phía tây giáp tỉnh Điện Biên

Phía nam giáp với tỉnh Thanh Hóa và các tỉnh Huaphanh, Luangprabang (Lào)

Phía bắc giáp các tỉnh Lai Châu và Lào Cai.

Sơn La có đường biên giới quốc gia dài 274 km, chiều dài giáp ranh với các tỉnh khác là 628 km.

Các điểm cực của tỉnh Sơn La

Điểm cực bắc tại: xã Mường Chiên.

Điểm cực đông tại: xã Vân Hồ.

Điểm cực tây tại: xã Mường Lèo.

Điểm cực nam tại: xã Xuân Nha.

Sơn La nằm cách Hà Nội 302 km trên trục Quốc lộ 6 Hà Nội - Sơn La - Điện Biên, Sơn La là một tỉnh nằm sâu trong nội địa. Tỉnh này có 3 cửa khẩu với Lào là cửa khẩu quốc tế Chiềng Khương, Cửa khẩu Lóng Sập và Nà Cài.

Sơn La có độ cao trung bình 600 - 700m so với mặt biển, địa hình chia cắt sâu và mạnh, 97% diện tích tự nhiên thuộc lưu vực sông Đà, sông Mã, có 2 cao nguyên là Cao nguyên Mộc Châu và Cao nguyên Sơn La, địa hình tương đối bằng phẳng. Cùng với các tỉnh Hòa Bình, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La là mái nhà của khu vực Bắc Bộ. Địa hình phần lớn là đồi núi, trong đó các đồi núi cao tập trung ở các huyện Sốp Cộp, Thuận Châu, Bắc Yên,... Sơn La có dòng sông Mã, sông Đà đi qua, phù sa từ hai con sông này đã bồi nên những thung lũng, 2 dòng sông này còn gây ra tình trạng xâm thực, sức nước mạnh khoét sâu vào các ngọn đồi, làm sụp những phần đất cao và mở rộng thung lũng ra. Phía Đông là các cao nguyên rộng lớn như cao nguyên Mộc Châu, đây là nơi có đồng cỏ lớn, là nơi chăn nuôi gia súc phù hợp.

Địa hình bị chia cắt mạnh, sông suối nhiều, lắm thác ghềnh, nên đây là nơi có nguồn thủy điện dồi dào, nhà máy thủy điện Sơn La được xây dựng ở đây là nhà máy lớn nhất Đông Nam Á hiện tại. Phía Bắc và Đông là những dãy núi cao vắt ngang chắn lại các lối giao thông, vì thế đã tạo ra các đèo như đèo Pha Đin, đèo Tà Xùa, đèo Chiềng Đông, đèo Cón, đèo Lũng Lô...

Sơn La có khí hậu cận nhiệt đới ẩm vùng núi, mùa đông phi nhiệt đới lạnh khô, mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều. Do địa hình bị chia cắt sâu và mạnh nên hình thành nhiều tiểu vùng khí hậu, cho phép phát triển một nền sản xuất nông - lâm nghiệp phong phú. Vùng cao nguyên Mộc Châu phù hợp với cây trồng và vật nuôi vùng ôn đới. Vùng dọc sông Đà phù hợp với cây rừng nhiệt đới xanh quanh năm.

Thống kê nhiệt độ trung bình năm của Sơn La có xu hướng tăng trong 20 năm lại đây với mức tăng 0,5 °C - 0,6 °C, nhiệt độ trung bình năm của Thành phố Sơn La hiện ở mức 21,1 °C, Yên Châu 23 °C; lượng mưa trung bình năm có xu hướng giảm (thành phố hiện ở mức 1.402 mm, Mộc Châu 1.563 mm); độ ẩm không khí trung bình năm cũng giảm. Mùa mưa kết thúc khá sớm vào khoảng đầu tháng 9 và bắt đầu một mùa khô kéo dài khốc liệt đến tận cuối tháng 4 năm sau gây ra tình trạng khô hạn và thiếu nước, gió tây khô nóng vào những tháng cuối mùa khô đầu mùa mưa (tháng 4-6) là yếu tố gây ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Sương muối, mưa đá, lũ quét là yếu tố bất lợi.[13]

NămSố dân±%1990 710.700— 1991 730.900+2.8%1992 751.100+2.8%1993 771.300+2.7%1994 791.500+2.6%1995 811.700+2.6%1996 833.400+2.7%1997 855.000+2.6%1998 877.000+2.6%1999 886.500+1.1%2000 909.900+2.6%2001 931.400+2.4%2002 953.000+2.3%2003 974.500+2.3%2004 994.600+2.1%2005 1.014.500+2.0%2006 1.033.500+1.9%2007 1.050.800+1.7%2008 1.067.200+1.6%

NămSố dân±%2009 1.079.200+1.1%2010 1.097.520+1.7%2011 1.118.600+1.9%2012 1.134.400+1.4%2013 1.150.500+1.4%2014 1.166.400+1.4%2015 1.182.400+1.4%2016 1.208.000+2.2%2017 1.228.900+1.7%2018 1.242.700+1.1%2019 1.252.700+0.8%2020 1.270.560+1.4%2021 1.287.720+1.4%2022 1.300.130+1.0%31/12/2022 1.339.324+3.0%2023 1.313.340−1.9%31/12/2023 1.369.243+4.3%2024 1.330.580−2.8%31/12/2024 1.404.587+5.6%

Nguồn: Trang Thông tin điện tử Cục Thống kê - Bộ Tài chính[14]

Theo số liệu thống kê, số lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế của Sơn La, tại thời điểm ngày 1-7 hằng năm, luôn có chiều hướng tăng, năm sau cao hơn năm trước. Cụ thể: năm 2004 là 501,89 nghìn người, năm 2007 là 566,39 nghìn người; năm 2009 là 635,84 nghìn người; năm 2011 là 772,45 nghìn người; đến năm 2014 là 730,29 nghìn người (chiếm 63,42% tổng số dân toàn tỉnh).[15]

Ở Sơn La, trong suốt quá trình chuyển dân (2004-2010), cũng như giai đoạn 2011-2015, là thời kỳ bước đầu ổn định các khu tái định cư và thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng tái định cư thủy điện Sơn La. Thời kỳ này cũng cho thấy sự chênh lệch về giới tính dân số qua các năm và giữa các địa phương trong tỉnh không cao.[15]

Kết cấu theo dân tộc, theo số liệu của Ban Dân tộc tỉnh, đến tháng 7-2015, toàn tỉnh Sơn La có 1.184.437 người, trong đó dân tộc Thái chiếm số đông, gồm 636.727 người (chiếm 53,76% tổng số dân toàn tỉnh); dân tộc Kinh: 186.999 người (chiếm 15,76%); dân tộc Mông: 184.618 người (chiếm 15,59%); dân tộc Mường: 89.196 người (chiếm 7,53%); dân tộc Xinh Mun: 25.544 người (chiếm 2,16%). Các dân tộc khác chiếm tỷ lệ thấp như: dân tộc Dao có 20.698 người (chiếm 1,75%); dân tộc Khơ Mú: 14.542 người (chiếm 1,23%); dân tộc Kháng: 9.879 người (chiếm 0,83%); dân tộc La Ha: 10.326 người (chiếm 0,87%); dân tộc Lào: 3.904 người (chiếm 0,33%); dân tộc Tày: 1.636 người (chiếm 0,14%). Ở thành phố và các huyện, xã, phường thị trấn, tỷ lệ dân số giữa các dân tộc có sự khác nhau.[15]

Tính đến ngày 31/12/2022, tỉnh Sơn La có diện tích tự nhiên 14.109,83 km², quy mô dân số là 1.339.324 người, mật độ dân số đạt 94 người/km²[16].

Tính đến 31/12/2023, tỉnh Sơn La có 14.109,83 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 1.369.243 người.[17][18]

Theo kết quả điều tra dân số ngày 1/4/2024, tỉnh Sơn La có 1.327.430 người,[19] tổng số hộ là 314.946 hộ,[19] nam có 687.500 người, nữ có 677.300 người.[19] Sơn La là tỉnh đông dân nhất vùng Tây Bắc Bộ. 17% dân số sống ở thành thị và 83% dân số sống ở nông thôn.[19]

Tính đến năm 2024, tỉnh Sơn La có diện tích tự nhiên 14.108,89 km²,[14] dân số trung bình là 1.330.580 người,[14] trong đó dân số nam ước tính đạt khoảng 675.350 người chiếm (50,76%),[14] dân số nữ ước tính đạt khoảng 655.230 người chiếm (49,24%),[14] dân số thành thị ước tính đạt khoảng 191.710 người chiếm (14,41%),[14] dân số nông thôn ước tính đạt khoảng 1.138.870 người chiếm (85,59%),[14] với mật độ dân số là 94 người/km².[14]

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2024, tỉnh Sơn La có 14.108,89 km² diện tích đất tự nhiên, quy mô dân số 1.404.587 người, trong đó dân số thành thị 195.916 người chiếm (13,95%), dân số nông thôn 1.208.671 người chiếm (86,05%), với mật độ dân số 99 người/km².[1][2]

Sơn La có tổng cộng 39 dân tộc anh em, trong đó người Thái là nhiều nhất với 731.900 người, người Kinh 222.000 người, người Mông 219.000 người.[19]

Tỉnh Sơn La có 75 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 8 phường và 67 xã.

Danh sách các đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Sơn La[20]

Tên Diện tích(km²) Dân số(người) Phường (08) Chiềng An 149,08 20.322 Chiềng Cơi 93,56 22.694 Chiềng Sinh 68,40 27.099 Mộc Châu 167,62 21.087 Mộc Sơn 37,88 15.025 Thảo Nguyên 53,09 22.479 Tô Hiệu 11,92 51.293 Vân Sơn 39,61 15.917 Xã (67) Bắc Yên 195,23 21.825 Bình Thuận 121,78 17.128 Bó Sinh 153,83 16.461 Chiềng Hặc 239,91 18.721 Chiềng Hoa 296,48 17.644 Chiềng Khoong 253,87 23.222 Chiềng Khương 149,82 18.712 Chiềng La 126,13 20.373 Chiềng Lao 358,55 21.010 Chiềng Mai 151,85 23.786

Tên Diện tích(km²) Dân số(người) Chiềng Mung 142,14 27.797 Chiềng Sại 124,55 6.720 Chiềng Sơ 140,31 17.145 Chiềng Sơn 204,90 14.155 Chiềng Sung 109,28 14.171 Co Mạ 214,28 14.560 Đoàn Kết 240,66 17.938 Gia Phù 111,32 21.929 Huổi Một 240,66 12.349 Kim Bon 104,51 9.873 Long Hẹ 158,40 8.473 Lóng Phiêng 147,81 11.152 Lóng Sập 211,30 9.629 Mai Sơn 164,40 52.361 Muổi Nọi 128,70 15.633 Mường Bám 76,16 10.731 Mường Bang 270,15 12.831 Mường Bú 213,65 25.284 Mường Chanh 101,47 11.275 Mường Chiên 382,20 14.028

Tên Diện tích(km²) Dân số(người) Mường Cơi 194,98 19.557 Mường É 139,91 14.858 Mường Giôn 290,54 16.145 Mường Hung 226,09 24.613 Mường Khiêng 204,20 24.570 Mường La 341,86 32.712 Mường Lạn 264,89 10.901 Mường Lầm 167,10 15.647 Mường Lèo 375,76 4.277 Mường Sại 122,94 9.557 Nậm Lầu 247,63 18.095 Nậm Ty 201,89 16.679 Ngọc Chiến 212,19 12.021 Pắc Ngà 122,59 13.274 Phiêng Cằm 280,33 14.459 Phiêng Khoài 103,77 12.424 Phiêng Pằn 320,65 24.685 Phù Yên 117,98 47.299 Púng Bánh 364,64 17.264 Quỳnh Nhai 244,31 30.554

Tên Diện tích(km²) Dân số(người) Song Khủa 192,45 15.845 Sông Mã 105,99 26.179 Sốp Cộp 466,95 24.086 Suối Tọ 177,49 6.343 Tà Hộc 149,56 13.692 Tạ Khoa 191,88 15.522 Tà Xùa 233,67 11.199 Tân Phong 135,45 6.787 Tân Yên 192,79 18.380 Thuận Châu 132,83 46.958 Tô Múa 181,98 14.701 Tường Hạ 120,85 14.076 Vân Hồ 268,40 24.998 Xím Vàng 232,35 7.596 Xuân Nha 263,37 10.127 Yên Châu 246,55 33.061 Yên Sơn 116,62 12.614

Văn hóa, du lịch

Sơn La là tỉnh có nhiều dân tộc cư trú nên có sự đa dạng về văn hoá truyền thống, đời sống, tập tục.

Sơn La có nhiều lễ hội của các dân tộc, mỗi lễ hội đều có nét đặc sắc riêng như Tết cơm mới của người Khơ Mú, Lễ hội hoa ban, Lễ hội Pang Cẩu Nỏ của dân tộc Khơ Mú, Xinh Mun; Lễ hội dâng hoa măng của người La Ha; Lễ cầu phúc của người Mường; Lễ hội xên bản, cầu mưa của người Thái, Lễ mừng măng mọc của nhiều dân tộc vùng Tây Bắc...

Sơn La còn có các di tích như Nhà tù Sơn La, bảo tàng Sơn La ở thành phố Sơn La, chùa Chiền Viện ở Mộc Châu...

Bên cạnh đó thiên nhiên còn tạo hóa cho Sơn La nhiều khu du lịch, khu danh thắng đẹp rất thích hợp với loại hình du lịch nghỉ dưỡng, dã ngoại và khám phá như: Suối nước nóng Bản Mòng (Hua La), danh thắng Yên Châu, các hang Thẩm Tát, Thẩm Ké... ở Chiềng An, Bản Hìn, cao nguyên Mộc Châu, khám phá chinh phục các đỉnh núi ở Bắc Yên...

Các đặc sản, ẩm thực địa phương trong tỉnh: táo mèo Bắc Yên, bánh dày Mông, rượu chuối Yên Châu, nộm da trâu, pa tỉnh tộp, măng trúc muối ớt Háng Đồng, nhót xanh chấm chéo, mận Phiêng Khoài, canh mọ, rượu thóc men lá Hang Chú, thảo quả Bắc Yên, mẳm cá, long nhãn Chiềng Khoong, cà rừng, cá ngần sông Đà, cam Phù Yên, hoa gừng, rượu hoẵng Mộc Châu, tỏi Chiềng Đông, thịt thối, trám, pa giảng, khoai sọ Cụ Cang, bọ xít rang, chè Mộc Châu, mắc ten, nậm pịa, quýt Chiềng Cọ, canh bon, tỏi tía Phù Yên, thịt trâu gác bếp, gỏi cá Thái, na dai Mai Sơn, ốc đá suối Bàng, nộm hoa ban, gà đen Mông, vịt Chiềng Mai, ớt ngâm Na Viên, mơ Mộc Châu, rau thối, thịt chua người Dao, dưa mèo, gân bò xé Mường Tấc, hạt dổi, mắc khén, thịt dơi Chiềng Khoi, nhãn Sông Mã, xôi sắn, cháo mắc nhung, nếp tan Mường Và, đào Mộc Châu, mẳm hén, bánh gai Hát Lót, măng, xôi ngũ sắc, cá tép dầu Quỳnh Nhai, xoài tròn Yên Châu, đọt song mây, rượu cần Thái, núc nác, xôi trám, mận hậu Mộc Châu, hoa đu đủ đực, bê chao Mộc Châu, chẳm chéo, cốm Mường Tấc, rêu đá, khoai sọ Thuận Châu, chè Tà Xùa.

Chè Tà Xùa là loại búp trắng cánh vàng xuất xứ từ xã vùng cao Tà Xùa (Bắc Yên). Chè được bà con dân tộc Mèo sao tẩm trực tiếp. Nước chè vị đắng chát khi mới nhấp nhưng lại ngọt dần. Chè Tà Xùa kén nước, tốt nhất là pha bằng nước suối vùng này, nếu dưới xuôi phải là nước khoáng đun sôi mới ngon.

Thịt dơi Chiềng Khoi

Tại bản người Thái, bản Hiêm, Chiềng Khoi (Yên Châu) có một hang đá là hang Dơi. Đây là hang rộng, nhiều ngách rất nhiều Dơi. Từ xưa, người Thái nơi đây đã bắt Dơi về chế biến các món ăn như: Hăm pịch kia, Lám kia... Đây là món được coi là quý hiếm để biếu cha mẹ. Theo dân gian người Thái trẻ em ăn thịt Dơi thì chóng lớn, nhanh nhẹn, người già ăn thì khỏe mạnh, kéo dài tuổi thọ.

Sơn tra ở đây có vị đậm đà hương thơm đặc trưng. Càng lên cao, khí hậu lạnh táo mèo sơn tra càng vàng tươi, thơm hơn và có vị chua ngọt. Sơn tra tiếng dân tộc Mông gọi là Tu Di. Mùa sơn tra ra hoa, màu trắng thấp thoáng giữa khu rừng trên những dãy núi cao càng làm vẻ đẹp nơi đây thêm thi vị.

Người Thái ở đây chế biến rêu từ những tảng đá ngầm ở thượng nguồn sông Mã (thuộc huyện Sông Mã) thành món nướng, món xào ăn vừa thơm, vừa ngọt mát. Tháng giêng, sông Mã chỉ như một con suối hiền hòa, nước mát rượi, tinh khiết, xanh trong đó cũng là bắt đầu mùa rêu, một loại đặc sản của người Thái.

Sơn La là một tỉnh thuộc Trung du và miền núi phía Bắc, rất khó khăn về mặt kinh tế.

Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm 2018 ước tính tăng 5,59% so với năm 2017, trong đó 6 tháng đầu năm tăng 5,62%, mức tăng trưởng năm nay tuy không đạt mục tiêu tăng trưởng 8,5% đề ra nhưng trong bối cảnh kinh tế địa phương gặp nhiều khó khăn do thời tiết và biến đổi khí hậu thì đạt được mức tăng trưởng trên cũng đã khẳng định tính đúng đắn, kịp thời, hiệu quả của các biện pháp, giải pháp được Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo quyết liệt các cấp, các ngành, các địa phương cùng thực hiện.

Trong mức tăng trưởng chung của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng 6,18%, đóng góp 1,40 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp, xây dựng tăng 4,33%, đóng góp 1,44 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 6,33%, đóng góp 2,40 điểm phần trăm; thuế sản phẩm tăng 5,67%, đóng góp 0,35 điểm phần trăm.

Trong khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp tăng 3,67% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp 0,97 điểm phần trăm vào mức tăng chung, trong đó sản xuất và phân phối điện đạt mức tăng 2,53%, đóng góp 0,57 điểm phần trăm; ngành công nghiệp chế biến chế tạo tăng 9,87%, đóng góp 0,32 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước và hoạt động xử lý rác thải, nước thải giảm 1,69%, làm giảm 0,005 điểm phần trăm; ngành khai khoáng tăng 34,66%, làm tăng 0,08 điểm phần trăm mức tăng trưởng chung. Ngành xây dựng tăng trưởng khá với tốc độ 6,95%, đóng góp 0,46 điểm phần trăm vào mức tăng chung.

Trong khu vực dịch vụ, các ngành vẫn giữ mức tăng ổn định so với cùng kỳ năm trước đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của nền kinh tế, trong đó đóng góp của một số ngành có tỷ trọng lớn vào mức tăng trưởng chung như sau: Ngành giáo dục và đào tạo chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt mức tăng 5,52% so với năm 2017, đóng góp 0,44 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung; ngành bán buôn và bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy năm nay có mức tăng trưởng khá cao 7,62%, đóng góp 0,43 điểm phần trăm; hoạt động của Đảng cộng sản, tổ chức chính trị xã hội tăng 6,02%, đóng góp 0,33 điểm phần trăm; hoạt động kinh doanh bất động sản tăng 4,27%, đóng góp 0,19 điểm phần trăm...

Về cơ cấu kinh tế năm nay, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 22,28%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 33,44%; khu vực dịch vụ chiếm 38,11%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 6,17% (cơ cấu tương ứng của năm 2017 là 21,88%; 34,59%; 37,36%; 6,17%). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm tỷ trọng khu vực nông, lâm nghiệp thủy sản, tăng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ.[21]

Sơn La là một trong những tỉnh có hệ thống giao thông chưa đồng bộ, thiếu sót: đường bộ, đường thủy và đường hàng không.

Trên toàn tỉnh có 4 tuyến đường bộ của Việt Nam: Quốc lộ 6 (AH13) mở rộng, Quốc lộ 37, Quốc lộ 43, Quốc lộ 279, Quốc lộ 32B và đường tỉnh lộ, huyện lộ.

Đường thủy của Sơn La còn hạn chế chủ yếu dọc sông Đà bởi cảng Tà Hộc tại huyện Mai Sơn.

Theo Quy hoạch 648, sân bay Nà Sản được quy hoạch cấp 4C với nhà ga công suất 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030; nâng lên 2 triệu khách/năm vào 2050.

Vận tải công cộng, đến năm 2019, Sơn La đã phát triển mạng lưới xe buýt tư nhân gồm 6 tuyến kết nối thành phố Sơn La đi các huyện lân cận.

Tuyến số 1: Mai Sơn - thành phố Sơn La với tần suất 30 phút/1 chuyến:

Ngã ba Cò Nòi - Thống Nhất - 19/5 - thị trấn Hát Lót - sân bay Nà Sản - Chiềng Mung - Bệnh viện Đa khoa Sơn La khu vực Tây Bắc - ngã tư Quốc lộ 4G - Đại học Tây Bắc - Vincom Center Plaza Sơn La - Bệnh viện Đa khoa Sơn La - Bản Cá

Tuyến số 2: Thuận Châu - thành phố Sơn La

Tuyến số 3: Mường La - thành phố Sơn La

Tuyến số 4: Sông Mã - thành phố Sơn La

Tuyến số 5: Quỳnh Nhai - thành phố Sơn La

Tuyến số 6: Bắc Yên - thành phố Sơn La

1 2 3 4 5 6 Thành Chung (ngày 13 tháng 5 năm 2025). "Chi tiết dự kiến quy mô dân số, diện tích, kinh tế của 34 tỉnh, thành sau sáp nhập". Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2025.

1 2 3 4 5 6 Lê Hoa (ngày 9 tháng 6 năm 2025). "Dự kiến chi tiết diện tích, dân số, quy mô kinh tế của 34 tỉnh, thành mới". Báo Dân Trí. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2025.

1 2 3 "Kinh tế Sơn La 2025". Thống kê Sơn La. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2026. {{Chú thích web}}: Chú thích có tham số trống không rõ: |1= (trợ giúp)

↑ "Quyết định số 19/2025/QĐ-TTg về việc ban hành Bảng danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam" (PDF). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. ngày 30 tháng 6 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2025. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2025.

↑ "Danh sách dự kiến tên gọi của 34 tỉnh, thành phố và trung tâm chính trị - hành chính". vtv.vn. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2025.

↑ "Người Thái xây dựng miền Tây Bắc, Cầm Trọng". Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2019.

↑ Tổ chức xã hội cổ truyền và bộ máy quản lí nhà nước tại tỉnh Sơn La dưới các chế độ cũ. Nghiên cứu Lịch sư, 24/06/2016.

↑ [http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-148-2003-ND-CP-thanh-lap-huyen-Sop-Cop-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-huyen-Thuan-Chau-Quynh-Nhai-tinh-Son-La-vb6270t11.aspx Nghị định 148/2003/NĐ-CP về việc thành lập huyện Sốp Cộp và điều chỉnh địa giới hành chính các huyện Thuận Châu, Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La

↑ Nghị định 98/2008/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Sơn La thuộc tỉnh Sơn La

↑ "Nghị quyết số 72/NQ-CP năm 2013 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Mộc Châu để thành lập huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La".

↑ Nghị quyết số 203/2025/QH15 ban hành ngày 16/06/2025 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

↑ Nghị quyết 1681/NQ-UBTVQH15 năm 2025 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La.

↑ "Giới thiệu khái quát về tỉnh Sơn La". Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 6 năm 2020.

1 2 3 4 5 6 7 8 Diện tích, dân số và mật độ dân số phân theo địa phương, Trang Thông tin điện tử Cục Thống kê - Bộ Tài chính

1 2 3 https://sonla.gov.vn/dan-so/dan-so-tinh-son-la-631208

↑ UBND tỉnh Sơn La (ngày 28 tháng 12 năm 2024). "Phương án số 2853/PA-UBND ngày 28/12/2023 về việc tổng thể sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 – 2025 của tỉnh Sơn La" (PDF). Sở Nội vụ tỉnh Sơn La. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2024.

↑ "Đề án thành lập thị xã Mộc Châu" (PDF). ngày 9 tháng 5 năm 2024. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 12 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2024.

↑ "Tóm tắt Đề án thành lập thị xã Mộc Châu". ngày 9 tháng 5 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2024.

1 2 3 4 5 Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2024 (Việt Nam)|Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2024 Tổng cục Thống kê

↑ Căn cứ theo đề án số 346/ĐA-CP ngày 09 tháng 05 năm 2025 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025

↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên ":023"

Website chính thức

Hòa BìnhThanh Hóa

xts Đơn vị hành chính cấp tỉnh của Việt Nam

Trung du và miền núi phía Bắc

Cao Bằng Điện Biên Lai Châu Lạng Sơn Lào Cai Sơn La Phú Thọ Thái Nguyên Tuyên Quang

Đồng bằng sông Hồng

Hà Nội Hải Phòng Bắc Ninh Hưng Yên Ninh Bình Quảng Ninh

Huế Hà Tĩnh Nghệ An Quảng Trị Thanh Hóa

Duyên hải Nam Trung Bộvà Tây Nguyên

Đà Nẵng Đắk Lắk Gia Lai Khánh Hòa Lâm Đồng Quảng Ngãi

Thành phố Hồ Chí Minh Đồng Nai Tây Ninh

Thành phố Hồ Chí Minh

Đồng bằng sông Cửu Long

Cần Thơ An Giang Cà Mau Đồng Tháp Vĩnh Long

In đậm: Thành phố trực thuộc trung ương In thường: Tỉnh

In đậm: Thành phố trực thuộc trung ương

Pages using multiple image with unknown parameters

Tỉnh của Việt Nam

Khởi đầu năm 1895

Lỗi CS1: tham số trống không rõ

Trang sử dụng bản mẫu nhiều hình với các hình được chia tỷ lệ tự động

Tọa độ trên Wikidata

Trang có các đối số formatnum không phải số

Trang có lỗi chú thích

Trang sử dụng phần mở rộng Kartographer