Nước - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Cấu trúc phân tử cơ bản của nước

Nước và giọt nước

Hydrogen oxide, Dihydrogen monoxide (DHMO), Hydrogen monoxide, Dihydrogen oxide, Hydrogen hydroxide (HH hoặc HOH), Hydric acid, Hydrohydroxic acid, Hydroxic acid, Hydrol,[1] μ-Oxido dihydrogen

Công thức phân tử

18.01528(33) g/mol

thể lỏng trắng, hầu như không màu, độ trong suốt cao, phần lớn màu sắc ngả về màu lam khi kết tinh hoặc dưới trạng thái lỏng.

Khối lượng riêng

999.9720 kg/m³ ≈ 1 t/m³ = 1 kg/l = 1 g/cm³ ≈ 62.4 lb/ft3 (liquid, maximum, at ~4 °C) 917 kg/m³ (solid) see text

0 °C (273 K; 32 °F) [2]

100 °C (373 K; 212 °F) [2]

Ít hòa tan được haloalkanes, aliphatic và aromatic hydrocarbons, ethers.[3] Hòa tan được một phần carboxylates, Alcohol, Keton, Amin. Hòa tan hoàn toàn methanol, ethanol, isopropanol, acetone, glycerol.

3.1690 kilopascals hoặc 0.031276 atm tại 25 °C

−1.298·10−5 cm³/mol (20 °C, 1 atm)

Cấu trúc tinh thể

Hình dạng phân tử

Enthalpyhình thành ΔfHo298

-285.83 kJ/mol[3]

Entropy mol tiêu chuẩn So298

75.375 ±0.05 J/mol·K

Chết đuối (xem thêm Trò lừa dihydro monoxide) Ngộ độc nước Tuyết lở (dưới dạng tuyết)

Các hợp chất liên quan

Hydro sulfide Hydrogen selenide Hydrogen telluride Hydrogen polonide Hydro peroxid

Nhóm chức liên quan

Acetone Methanol

Hợp chất liên quan

Nước nặng Băng Nước siêu nặng

Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa). Y kiểm chứng (cái gì YN ?) Tham khảo hộp thông tin

Nước (Hán Việt: thủy) là một hợp chất vô cơ, không có mùi, không vị và gần như không màu là thành phần chính của thủy quyển Trái đất và chất lỏng trong tất cả các sinh vật sống đã biết (trong đó nó hoạt động như một dung môi[5]).

Nước rất quan trọng đối với tất cả các dạng sống đã biết, mặc dù nó không cung cấp calo hoặc chất dinh dưỡng hữu cơ. Công thức hóa học của nó là H2O, có nghĩa là mỗi phân tử của nó chứa một nguyên tử oxy và hai nguyên tử hydro, được nối với nhau bằng liên kết cộng hóa trị. Hai nguyên tử hydro liên kết với một nguyên tử oxy một góc 104,45°.[6]

"Nước" là tên trạng thái lỏng của H2O ở điều kiện tiêu chuẩn về nhiệt độ và áp suất. Nó tạo thành kết tủa dưới dạng mưa và sol khí dưới dạng sương mù. Mây bao gồm những giọt nước và băng lơ lửng, ở trạng thái rắn. Khi được phân chia dạng mịn, nước đá kết tinh có thể kết tủa dưới dạng tuyết. Trạng thái khí của nước là hơi nước.

Nước bao phủ 71% bề mặt Trái đất, chủ yếu ở các biển và đại dương.[7] Một phần nhỏ nước xuất hiện dưới dạng nước ngầm (1,7%), trong các sông băng và chỏm băng ở Nam Cực và Greenland (1,7%), và trong không khí dưới dạng hơi, mây (bao gồm băng và nước lỏng lơ lửng trong không khí) và giáng thủy (0,001%).[8][9] Nước di chuyển liên tục theo chu trình nước bốc hơi, thoát hơi nước, ngưng tụ, kết tủa và dòng chảy, thường là đi ra biển.

Nước đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế thế giới. Khoảng 70% lượng nước ngọt mà con người sử dụng được dùng cho nông nghiệp.[10] Đánh bắt cá ở các vùng nước mặn và nước ngọt là nguồn cung cấp thực phẩm chính cho nhiều nơi trên thế giới. Phần lớn thương mại đường dài của các hàng hóa (như dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và các sản phẩm chế tạo) được vận chuyển bằng thuyền qua các biển, sông, hồ và kênh đào. Một lượng lớn nước, đá và hơi nước được sử dụng để làm mát và sưởi ấm, trong công nghiệp và gia đình. Nước là một dung môi tuyệt vời cho nhiều loại chất cả vô cơ và hữu cơ; vì vậy nó được sử dụng rộng rãi trong các quy trình công nghiệp, nấu ăn và giặt giũ. Nước, băng và tuyết cũng là trung tâm của nhiều môn thể thao và các hình thức giải trí khác, chẳng hạn như bơi lội, chèo thuyền giải trí, đua thuyền, lướt sóng, câu cá thể thao, lặn, trượt băng và trượt tuyết.

Cấu tạo và tính chất của phân tử nước

Nước tinh khiết thường được mô tả là không vị và không mùi, mặc dù con người có cảm biến đặc biệt có thể cảm nhận được sự có mặt của nước trong miệng, và ếch được biết là có khả năng ngửi thấy nó. Tuy nhiên, nước từ các nguồn thông thường (bao gồm nước khoáng đóng chai) thường có nhiều chất hòa tan, có thể làm cho nó có nhiều hương vị và mùi khác nhau. Con người và các động vật khác đã phát triển những giác quan cho phép họ đánh giá được chất lượng của nước bằng cách tránh nước quá mặn hoặc quá hôi.

Nước là một hợp chất được tạo thành bởi hai nguyên tố Hydro và Oxy. Hai nguyên tố này được liên với nhau bằng liên kết cộng hóa trị, công thức hóa học là H2O. Nước cũng chiếm khoảng 70% diện tích bề mặt của Trái Đất.

Màu sắc và hình dáng

Màu sắc tự nhiên của nước thường được xác định bởi các chất rắn lơ lửng và chất lơ lửng, hoặc bằng cách phản chiếu bầu trời, hơn là do nước. Điều này có nghĩa là màu sắc của nước phụ thuộc vào góc phản xạ và khúc xạ của ánh sáng chiếu đến.

Ánh sáng trong phổ điện từ nhìn thấy có thể đi qua một vài mét nước tinh khiết (hoặc băng) mà không có sự hấp thụ đáng kể, vì vậy nó trông trong suốt và không màu. Như vậy thực vật thủy sinh, tảo, và sinh vật quang hợp khác có thể sống trong nước sâu đến hàng trăm mét, bởi vì ánh sáng mặt trời có thể tiếp cận chúng. Hơi nước cơ bản không nhìn thấy được như một chất khí.

Tuy nhiên, với độ dày 10 mét trở lên, màu sắc của nước (hoặc băng) là màu ngọc lam (màu xanh lục nhạt), vì phổ hấp thụ của nó có độ sắc nét tối thiểu ở màu tương ứng của ánh sáng (1/227 m −1 tại 418 nm). Màu sắc trở nên ngày càng mạnh mẽ và tối hơn với độ dày ngày càng tăng. (Thực tế không có ánh sáng mặt trời đến được các phần của đại dương dưới độ sâu 1000 mét) Mặt khác, tia cực tím bị nước hấp thụ mạnh. Và do thiếu ánh sáng và áp lực vô cùng lớn, như rãnh Mariana, hơn 1 × 10 8 {\displaystyle 1\times 10^{8}} N / m 2 {\displaystyle N/m^{2}} . Do đó không sinh vật nào có thể sống dưới đáy đại dương này.

Các chỉ số khúc xạ của nước lỏng (1.333 ở 20°C) là cao hơn nhiều so với không khí (1.0), tương tự như của alkan và ethanol, nhưng thấp hơn so với glycerol (1,473), benzen (1,501), carbon disulfide (1.627), và các loại kính phổ biến (1.4 đến 1.6). Chỉ số khúc xạ của băng (1.31) thấp hơn nước.

Nước không có hình dạng nhất định, nó chỉ tồn tại với hình dạng tại một thời điểm trong vật chứa nó. Nó có cấu trúc phân tử di chuyển trượt lên nhau và do đó nước rất dễ mất hình dạng, tuy vậy nước rất khó nén, lợi dụng tính chất này, người ta áp dụng nguyên lý Pascal cho các máy nén thủy lực.

Hình học của phân tử nước

Phân tử nước bao gồm hai nguyên tử hydrogen và một nguyên tử oxygen. Về mặt hình học thì phân tử nước có góc liên kết là 104,45°. Do các cặp điện tử tự do chiếm nhiều chỗ nên góc này sai lệch đi so với góc lý tưởng của hình tứ diện. Chiều dài của liên kết O-H là 95,84 picômét.

Oxygen có độ âm điện cao hơn hydrogen. Việc cấu tạo thành hình ba góc và việc tích điện từng phần khác nhau của các nguyên tử đã dẫn đến cực tính dương ở các nguyên tử hydrogen và cực tính âm ở nguyên tử oxygen, gây ra sự lưỡng cực. Dựa trên hai cặp điện tử đơn độc của nguyên tử oxygen, lý thuyết VSEPR đã giải thích sự sắp xếp thành góc của hai nguyên tử hydrogen, việc tạo thành moment lưỡng cực và vì vậy mà nước có các tính chất đặc biệt. Vì phân tử nước có tích điện từng phần khác nhau nên một số sóng điện từ nhất định như sóng cực ngắn có khả năng làm cho các phân tử nước dao động, dẫn đến việc nước được đun nóng. Hiện tượng này được áp dụng để chế tạo lò vi sóng.

Các phân tử nước tương tác lẫn nhau thông qua liên kết hydrogen và nhờ vậy có lực hút phân tử lớn. Đây không phải là một liên kết bền vững. Liên kết của các phân tử nước thông qua liên kết hydro chỉ tồn tại trong một phần nhỏ của một giây, sau đó các phân tử nước tách ra khỏi liên kết này và liên kết với các phân tử nước khác.

Đường kính nhỏ của nguyên tử hydrogen đóng vai trò quan trọng cho việc tạo thành các liên kết hydrogen, bởi vì chỉ có như vậy nguyên tử hydrogen mới có thể đến gần nguyên tử oxygen một chừng mực đầy đủ. Các chất tương đương của nước, Ví dụ như acid sulfurhydric (H2S), không tạo thành các liên kết tương tự vì hiệu số điện tích quá nhỏ giữa các phần liên kết. Việc tạo chuỗi của các phân tử nước thông qua liên kết cầu nối hydrogen là nguyên nhân cho nhiều tính chất đặc biệt của nước, ví dụ như nước mặc dù có khối lượng mol nhỏ vào khoảng 18 g/mol vẫn ở thể lỏng trong điều kiện tiêu chuẩn. Ngược lại, H2S tồn tại ở dạng khí cùng ở trong những điều kiện này. Nước có khối lượng riêng lớn nhất ở 4 độ Celcius và nhờ vào đó mà băng đá có thể nổi lên trên mặt nước; hiện tượng này được giải thích nhờ vào liên kết cầu nối hiđrô.

Tính chất của nước

Cấu tạo của phân tử nước tạo nên các liên kết hiđrô giữa các phân tử là cơ sở cho nhiều tính chất của nước. Cho đến nay một số tính chất của nước vẫn còn là câu đố cho các nhà nghiên cứu mặc dù nước đã được nghiên cứu từ lâu.

Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của nước đã được Anders Celsius dùng làm hai điểm mốc cho độ bách phân Celcius. Cụ thể, nhiệt độ đóng băng của nước là 0 độ Celcius, còn nhiệt độ sôi (760 mmHg) bằng 100 độ Celcius. Nước đóng băng được gọi là nước đá. Nước đã hóa hơi được gọi là hơi nước. Nước có nhiệt độ sôi tương đối cao nhờ liên kết hydro.

Dưới áp suất bình thường nước có khối lượng riêng (tỉ trọng) cao nhất là ở 4°C: 1 g/cm³ đó là vì nước vẫn tiếp tục giãn nở khi nhiệt độ giảm xuống dưới 4°C. Điều này không được quan sát ở bất kỳ một chất nào khác. Điều này có nghĩa là: Với nhiệt độ trên 4°C, nước có đặc tính giống mọi vật khác là nóng nở, lạnh co; nhưng với nhiệt độ dưới 4°C, nước lại lạnh nở, nóng co. Do hình thể đặc biệt của phân tử nước ( với góc liên kết 104,45° ), khi bị làm lạnh các phân tử phải dời xa ra để tạo liên kết tinh thể lục giác mở. Vì vậy mà tỉ trọng của nước đá nhẹ hơn nước thể lỏng.[11]

Nước là một dung môi tốt nhờ vào tính lưỡng cực. Các hợp chất phân cực hoặc có tính ion như acid, rượu và muối đều dễ tan trong nước. Tính hòa tan của nước đóng vai trò rất quan trọng trong sinh học vì nhiều phản ứng hóa sinh chỉ xảy ra trong dung dịch nước.

Nước tinh khiết không dẫn điện. Mặc dù vậy, do có tính hòa tan tốt, nước hay có tạp chất pha lẫn, thường là các muối, tạo ra các ion tự do trong dung dịch nước cho phép dòng điện chạy qua.

Về mặt hóa học, nước là một chất lưỡng tính, có thể phản ứng như một, có thể hiểu đơn giản khi một oxide acid hoặc một oxide base tác dụng với nước sẽ tạo ra dung dịch acid hay base tương ứng. Ở 7 pH (trung tính) hàm lượng các ion hydroxide (OH-) cân bằng với hàm lượng của hydronium (H3O+). Khi phản ứng với một axit mạnh hơn ví dụ như HCl, nước phản ứng như một chất kiềm:

Với ammoniac nước lại phản ứng như một axit:

Trong công nghiệp

Trong công nghiệp, nước có thể hóa lỏng bằng cách làm tan băng đá, hoặc lọc từ nước biển và các nguồn nước không tinh khiết bằng các phương pháp khác nhau như lọc, chiết, tách, chưng cất (Chưng cất là một phương pháp tách dùng nhiệt để tách hỗn hợp đồng thể của các chất lỏng khác nhau. Chất rắn hòa tan, ví dụ như các loại muối, được tách ra khỏi chất lỏng bằng cách kết tinh. Dung dịch muối có thể làm cô đặc bằng cách cho bay hơi), bốc hơi nước... có sự kết hợp của ngưng tụ.

Trong phòng thí nghiệm

Chủ yếu người ta dùng cách cho H 2 {\displaystyle {\ce {H2}}} tác dụng với O 2 {\displaystyle {\ce {O2}}} để xảy ra phản ứng hóa hợp tạo nước nhưng nguy hiểm vì nó phát nổ, khi tỉ lệ H:O là 2:1 thì hỗn hợp nổ mạnh nhất. Ta có phương trình điều chế nước như sau:

2 H 2 + O 2 ⟶ 2 H 2 O {\displaystyle {\ce {2H2 + O2 -> 2H2O}}}

Hiện nay nguồn nước mà người dân sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày thường được lấy từ: Hệ thống cung cấp nước tập trung (nước máy), nước mưa, nước giếng khơi, nước máng lần, nước giếng khoan...[12]

Nước trong đời sống

Sự sống trên Trái Đất bắt nguồn từ trong nước. Tất cả các dạng sống trên Trái Đất đều phụ thuộc vào nước và vòng tuần hoàn nước.

Nước có ảnh hưởng quyết định đến khí hậu và là nguyên nhân tạo ra thời tiết. Năng lượng mặt trời sưởi ấm không đồng đều các đại dương đã tạo nên các dòng hải lưu trên toàn cầu. Dòng hải lưu Gulf Stream vận chuyển nước ấm từ vùng Vịnh Mexico đến Bắc Đại Tây Dương làm ảnh hưởng đến khí hậu của vài vùng châu Âu.

Nước là thành phần quan trọng của các tế bào sinh học và là môi trường của các quá trình sinh hóa cơ bản như quang hợp.

Hơn 75% diện tích của Trái Đất được bao phủ bởi nước. Lượng nước trên Trái Đất có vào khoảng 1,38 tỉ km³. Trong đó 97,4% là nước mặn trong các đại dương trên thế giới, phần còn lại, 2,6%, là nước ngọt, tồn tại chủ yếu dưới dạng băng tuyết đóng ở hai cực và trên các ngọn núi, chỉ có 0,3% nước trên toàn thế giới (hay 3,6 triệu km³) là có thể sử dụng làm nước uống. Việc cung cấp nước uống sẽ là một trong những thử thách lớn nhất của loài người trong vài thập niên tới đây. Nguồn nước cũng đã là nguyên nhân gây ra một trong những cuộc chiến tranh ở Trung Cận Đông.

Nước được sử dụng trong công nghiệp từ lâu như là nguồn nhiên liệu (cối xay nước, máy hơi nước, nhà máy thủy điện) như là chất trao đổi nhiệt.

Nhà triết học người Hy Lạp Empedocles đã coi nước là một trong bốn nguồn gốc tạo ra vật chất (bên cạnh lửa, đất và không khí). Nước cũng nằm trong Ngũ Hành của triết học cổ Trung Hoa.

Với tình trạng ô nhiễm ngày một nặng và dân số ngày càng tăng, nước sạch dự báo sẽ sớm trở thành một thứ tài nguyên quý giá không kém dầu mỏ trong thế kỷ trước. Nhưng không như dầu mỏ có thể thay thế bằng các loại nhiên liệu khác như điện, nhiên liệu sinh học, khí đốt..., nước không thể thay thế và trên thế giới tất cả các dân tộc đều cần đến nó để bảo đảm cuộc sống của mình, cho nên vấn đề nước trở thành chủ đề quan trọng trên các hội đàm quốc tế và những mâu thuẫn về nguồn nước đã được dự báo trong tương lai. Tuy nhiên gần đây người ta đã lọc được nước biển từ một thiết bị lọc rẻ tiền và từ đó giải quyết được vấn đề thiếu nước.

Nhà triết học Hy Lạp cổ đại Empedocles coi nước là một trong bốn nguyên tố cổ điển (cùng với lửa, đất và không khí), và coi nó như một ylem, hay chất cơ bản của vũ trụ. Thales, người Aristotle miêu tả là một nhà thiên văn học và một kỹ sư, đã đưa ra giả thuyết rằng đất, đặc hơn nước, nổi lên từ nước. Thales, một nhà theo thuyết nhất nguyên, còn tin rằng mọi thứ đều được tạo ra từ nước. Plato tin rằng hình dạng của nước là nhị thập diện – chảy dễ dàng so với trái đất hình lập phương.[13]

Lý thuyết về bốn chất của cơ thể liên kết nước với đờm, là lạnh và ẩm. nguyên tố cổ điển nước cũng là một trong ngũ hành trong triết học Trung Quốc truyền thống (cùng với đất (thổ), lửa (hỏa), gỗ (mộc) và kim loại (kim)).

Một số hệ thống triết học châu Á truyền thống và phổ biến lấy nước làm hình mẫu. Bản dịch Đạo Đức Kinh của James Legge năm 1891 nói rằng, "Tính ưu việt cao nhất giống như nước. Tính ưu việt của nước thể hiện ở chỗ nó mang lại lợi ích cho vạn vật, và trong sự chiếm chỗ của nó, không tranh giành (với các thế lực đối nghịch), ở nơi thấp mà tất cả mọi người đều không thích. Do đó (cách của nó) gần với (đường lối của) Đạo" và "Không có gì trên thế giới mềm yếu hơn nước, nhưng để tấn công những thứ chắc chắn và mạnh mẽ thì không có thứ gì có thể hơn nó."[14] Trong Guanzi, chương "Thủy di" (水地) nói thêm về biểu tượng của nước, tuyên bố rằng "con người là nước" và tại tôn vinh phẩm chất tự nhiên của người dân ở các vùng khác nhau của Trung Quốc đối với đặc điểm của nguồn nước địa phương.[15]

Chiến tranh nước

↑ Definition of Hydrol Merriam-Webster

1 2 Vienna Standard Mean Ocean Water (VSMOW), used for calibration, melts at 273.1500089(10) K (0.000089(10) °C, and boils at 373.1339 K (99.9839 °C). Other isotopic compositions melt or boil at slightly different temperatures.

1 2 http://chemister.ru/Database/properties-en.php?dbid=1&id=1

↑ Thermal Conductivity of some common Materials. Engineeringtoolbox.com. Truy cập 2011-11-22

↑ "Water Q&A: Why is water the "universal solvent"?". www.usgs.gov. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2021.

↑ "10.2: Hybrid Orbitals in Water". Chemistry LibreTexts (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2021.

↑ "CIA – The world factbook". Central Intelligence Agency. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2008.

↑ Gleick, P.H., biên tập (1993). Water in Crisis: A Guide to the World's Freshwater Resources. Oxford University Press. tr. 13, Table 2.1 "Water reserves on the earth". Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 4 năm 2013.

↑ Water Vapor in the Climate System Lưu trữ ngày 20 tháng 3 năm 2007 tại Wayback Machine, Special Report, [AGU], December 1995 (linked 4/2007). Vital Water Lưu trữ ngày 20 tháng 2 năm 2008 tại Wayback Machine UNEP.

↑ Baroni, L.; Cenci, L.; Tettamanti, M.; Berati, M. (2007). "Evaluating the environmental impact of various dietary patterns combined with different food production systems". European Journal of Clinical Nutrition. Quyển 61 số 2. tr. 279–286. doi:10.1038/sj.ejcn.1602522. PMID 17035955.

↑ The Expansion of Water Upon Freezing hyperphysics.phy-astr.gsu.edu

↑ Kim, Lavane; Nguyễn, Trường Thành; Phạm, Văn Toàn (ngày 16 tháng 6 năm 2023). "Sử dụng tấm Jmat làm giá thể vi sinh trong hệ thống lọc sinh học ngập nước hiếu khí xử lý nước thải sinh hoạt". Can Tho University Journal of Science. Quyển 59 số Environment and Climate change. tr. 97–103. doi:10.22144/ctu.jvn.2023.111. ISSN 2815-5599.

↑ Lindberg, D. (2008). The beginnings of western science: The European scientific tradition in a philosophical, religious, and institutional context, prehistory to A.D. 1450 (2nd ed.). Chicago: University of Chicago Press.

↑ Tao Te Ching. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2010 – qua Internet Sacred Text Archive Home.

↑ "Guanzi : Shui Di". Chinese Text Project. Lưu trữ ngày 6 tháng 11 năm 2014 tại archive.today. Retrieved on 28 September 2015.

OA Jones, JN Lester and N Voulvoulis, Pharmaceuticals: a threat to drinking water? TRENDS in Biotechnology 23(4): 163, 2005

Franks, F (Ed), Water, A comprehensive treatise, Plenum Press, New York, 1972-1982

PH Gleick and associates, The World's Water: The Biennial Report on Freshwater Resources. Island Press, Washington, D.C. (published every two years, beginning in 1998.)

Marks, William E., The Holy Order of Water: Healing Earth's Waters and Ourselves. Bell Pond Books (a div. of Steiner Books), Great Barrington, MA, November 2001 [ISBN 0-88010-483-X]

Debenedetti, P. G., and Stanley, H. E.; "Supercooled and Glassy Water", Physics Today 56 (6), p. 40-46 (2003). Downloadable PDF (1.9 MB)

Nước như một nguồn tài nguyên tự nhiên

Anderson (1991). Water Rights: Scarce Resource Allocation, Bureaucracy, and the Environment. ISBN 0884103900.

Maude Barlow, Tony Clarke (2003). Blue Gold: The Fight to Stop the Corporate Theft of the World's Water. ISBN 1565848136.

Gleick, Peter H. (2000). The World's Water: The Biennial Report on Freshwater Resources. Washington: Island Press. ISBN 1559637927.

Miriam R. Lowi (1995). Water and Power: The Politics of a Scarce Resource in the Jordan River Basin. ISBN 0521431646. (Cambridge Middle East Library)

William E. Marks (2001). The Holy Order of Water: Healing Earths Waters and Ourselves.

Postel, Sandra (1997). Last Oasis: Facing Water Scarcity . New York: Norton Press. ISBN 0393034283.

Reisner, Marc (1993). Cadillac Desert: The American West and Its Disappearing Water. ISBN 0670199273.

Vandana Shiva (2002). Water Wars: Privatization, Pollution, and Profit. London: Pluto Press [u.a.] ISBN 0-7453-1837-1. OCLC 231955339.

Anita Roddickyear=2004. Troubled Water: Saints, Sinners, Truth And Lies About The Global Water Crisis. ISBN 095439593X.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết)

Marq de Villiers (2003). Water: The Fate of Our Most Precious Resource . ISBN 0618030093.

Diane Raines Ward (2002). Water Wars: Drought, Flood, Folly and the Politics of Thirst. ISBN 1573222291.

Worster, Donald (1992). Rivers of Empire: Water, Aridity, and the Growth of the American West. ISBN 039451680X.

Tìm hiểu thêm vềNướctại các dự án liên quan

Từ điển từ Wiktionary

Tập tin phương tiện từ Commons

Danh ngôn từ Wikiquote

Văn kiện từ Wikisource

Nước tại Từ điển bách khoa Việt Nam

Water tại Encyclopædia Britannica (bằng tiếng Anh)

OECD Water statistics Lưu trữ ngày 1 tháng 1 năm 2009 tại Wayback Machine

The World's Water Data Page

FAO Comprehensive Water Database, AQUASTAT

Tổng quan Dữ liệu Model Tính chất

Lỏng Băng Hơi nước nóng siêu nhiệt

Hơi nước nóng siêu nhiệt

Bán nặng Nặng Siêu nặng Hiđrôni

Vòng tuần hoàn Phân bố Thủy quyển Thủy văn học Sinh học thủy sinh Nguồn gốc Ô nhiễm Tài nguyên quản lý chính sách Cung cấp

Thủy quyển Thủy văn học Sinh học thủy sinh

Sinh học thủy sinh

Tài nguyên quản lý chính sách

Nước lỏng ngoài Trái Đất Nước trên tiểu hành tinh Hải dương học hành tinh Hành tinh đại dương Hành tinh hycean Danh sách ứng cử viên nước lỏng ngoài hệ Mặt Trời Nước trên Europa Sao Hỏa Mặt Trăng Enceladus

Nước trên tiểu hành tinh

Hải dương học hành tinh

Hành tinh đại dương

Hành tinh hycean

Danh sách ứng cử viên nước lỏng ngoài hệ Mặt Trời

Nước trên Europa

Chủ đề Thể loại Commons Wiktionary

Thể rắn của nước

Ih Ic II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV

Amorphous ice Anchor ice Băng đen Diamond dust Drift ice Firn Frazil ice Sương muối Frost flower Frost flower (sea ice) Sông băng Hard rime Băng trôi (calving) Icicle Chỏm băng Ice cave Ice circle / Ice disc Ice crystals Ice dam Ice dam (roof) Ice dune Ice field Ice fog Ice nucleus Ice sheet Ice shove Ice spike Nhũ đá Névé Needle ice Sea ice Slurry ice

Frost flower (sea ice)

Băng trôi (calving)

Ice circle / Ice disc

Hoạt động liên quanđến băng

Câu cá Tắm nước đá Trượt băng Thể thao Bi đá trên băng Trượt băng nghệ thuật Trượt băng Khúc côn cầu Ice blocking Ice boat và yachting Cold-weather biking Leo băng Cricket trên băng Ice racing Tour skating

Câu cá Tắm nước đá Trượt băng

Bi đá trên băng Trượt băng nghệ thuật Trượt băng Khúc côn cầu Ice blocking Ice boat và yachting Cold-weather biking Leo băng Cricket trên băng Ice racing Tour skating

Trượt băng nghệ thuật

Ice boat và yachting

Cold-weather biking

Cricket trên băng

Băng hà học Thời kỳ băng hà nhỏ Thế Pleistocen Quả cầu tuyết Trái Đất

Thời kỳ băng hà nhỏ

Quả cầu tuyết Trái Đất

Frost heaving Ice hotel Ice palace Ice pier Ice bath Ice blasting Ice chips Ice core Kem Ice cube Ice cutting Ice pack Ice rafting Ice road Ice sculpture Bão băng Pykrete

Thể loại Wikimedia Commons Wiktionary

Wikimedia Commons

Số oxy hóa hỗn hợp

Antimon tetroxide (Sb2O4) Cobalt(II,III) oxide (Co3O4) Sắt(II,III) oxide (Fe3O4) Chì(II,IV) oxide (Pb3O4) Mangan(II,III) oxide (Mn3O4) Triurani octoxide (U3O8)

Antimon tetroxide (Sb2O4)

Cobalt(II,III) oxide (Co3O4)

Sắt(II,III) oxide (Fe3O4)

Chì(II,IV) oxide (Pb3O4)

Mangan(II,III) oxide (Mn3O4)

Triurani octoxide (U3O8)

Đồng(I) oxide (Cu2O) Dicarbon monoxide (C2O) Dichlor monoxide (Cl2O) Lithi oxide (Li2O) Kali oxide (K2O) Rubidi oxide (Rb2O) Bạc oxide (Ag2O) Thali(I) oxide (Tl2O) Natri oxide (Na2O) Nước (H2O) Bor monoxide (B2O) Dinitơ monoxide (N2O)

Đồng(I) oxide (Cu2O)

Dicarbon monoxide (C2O)

Dichlor monoxide (Cl2O)

Lithi oxide (Li2O)

Kali oxide (K2O)

Rubidi oxide (Rb2O)

Bạc oxide (Ag2O)

Thali(I) oxide (Tl2O)

Natri oxide (Na2O)

Bor monoxide (B2O)

Dinitơ monoxide (N2O)

Nhôm(II) oxide (AlO) Bari oxide (BaO) Beryli oxide (BeO) Cadmi(II) oxide (CdO) Calci oxide (CaO) Carbon monoxide (CO) Chromi(II) oxide (CrO) Cobalt(II) oxide (CoO) Đồng(II) oxide (CuO) Sắt(II) oxide (FeO) Chì(II) oxide (PbO) Magnesi oxide (MgO) Thủy ngân(II) oxide (HgO) Nickel(II) oxide (NiO) Nitơ monoxide (NO) Paladi(II) oxide (PdO) Stronti oxide (SrO) Lưu huỳnh monoxide (SO) Disulfur dioxide (S2O2) Thiếc(II) oxide (SnO) Titani(II) oxide (TiO) Vanadi(II) oxide (VO) Kẽm oxide (ZnO)

Nhôm(II) oxide (AlO)

Bari oxide (BaO)

Beryli oxide (BeO)

Cadmi(II) oxide (CdO)

Calci oxide (CaO)

Carbon monoxide (CO)

Chromi(II) oxide (CrO)

Cobalt(II) oxide (CoO)

Đồng(II) oxide (CuO)

Sắt(II) oxide (FeO)

Chì(II) oxide (PbO)

Magnesi oxide (MgO)

Thủy ngân(II) oxide (HgO)

Nickel(II) oxide (NiO)

Nitơ monoxide (NO)

Paladi(II) oxide (PdO)

Stronti oxide (SrO)

Lưu huỳnh monoxide (SO)

Disulfur dioxide (S2O2)

Thiếc(II) oxide (SnO)

Titani(II) oxide (TiO)

Vanadi(II) oxide (VO)

Nhôm oxide (Al2O3) Antimon trioxide (Sb2O3) Diarsenic trioxide (As2O3) Bismuth(III) oxide (Bi2O3) Chromi(III) oxide (Cr2O3) Dinitơ trioxide (N2O3) Erbi(III) oxide (Er2O3) Gadolini(III) oxide (Gd2O3) Gali(III) oxide (Ga2O3) Holmi(III) oxide (Ho2O3) Indi(III) oxide (In2O3) Sắt(III) oxide (Fe2O3) Lanthan oxide (La2O3) Luteti(III) oxide (Lu2O3) Nickel(III) oxide (Ni2O3) Diphosphor trioxide (P4O6) Promethi(III) oxide (Pm2O3) Rhodi(III) oxide (Rh2O3) Samari(III) oxide (Sm2O3) Scandi(III) oxide (Sc2O3) Terbi(III) oxide (Tb2O3) Thali(III) oxide (Tl2O3) Thulium(III) oxide (Tm2O3) Titani(III) oxide (Ti2O3) Wolfram(III) oxide (W2O3) Vanadi(III) oxide (V2O3) Yterbi(III) oxide (Yb2O3) Ytri(III) oxide (Y2O3) Dibor trioxide (B2O3)

Nhôm oxide (Al2O3)

Antimon trioxide (Sb2O3)

Diarsenic trioxide (As2O3)

Bismuth(III) oxide (Bi2O3)

Chromi(III) oxide (Cr2O3)

Dinitơ trioxide (N2O3)

Erbi(III) oxide (Er2O3)

Gadolini(III) oxide (Gd2O3)

Gali(III) oxide (Ga2O3)

Holmi(III) oxide (Ho2O3)

Indi(III) oxide (In2O3)

Sắt(III) oxide (Fe2O3)

Lanthan oxide (La2O3)

Luteti(III) oxide (Lu2O3)

Nickel(III) oxide (Ni2O3)

Diphosphor trioxide (P4O6)

Promethi(III) oxide (Pm2O3)

Rhodi(III) oxide (Rh2O3)

Samari(III) oxide (Sm2O3)

Scandi(III) oxide (Sc2O3)

Terbi(III) oxide (Tb2O3)

Thali(III) oxide (Tl2O3)

Thulium(III) oxide (Tm2O3)

Titani(III) oxide (Ti2O3)

Wolfram(III) oxide (W2O3)

Vanadi(III) oxide (V2O3)

Yterbi(III) oxide (Yb2O3)

Ytri(III) oxide (Y2O3)

Dibor trioxide (B2O3)

Carbon dioxide (CO2) Carbon trioxide (CO3) Ceri(IV) oxide (CeO2) Chlor dioxide (ClO2) Chromi(IV) oxide (CrO2) Dinitơ tetroxide (N2O4) Germani dioxide (GeO2) Hafni(IV) oxide (HfO2) Chì(IV) oxide (PbO2) Mangan dioxide (MnO2) Nitơ dioxide (NO2) Plutoni(IV) oxide (PuO2) Rhodi(IV) oxide (RhO2) Rutheni(IV) oxide (RuO2) Selen dioxide (SeO2) Silic dioxide (SiO2) Lưu huỳnh dioxide (SO2) Teluri dioxide (TeO2) Thori dioxide (ThO2) Thiếc(IV) oxide (SnO2) Titani dioxide (TiO2) Wolfram(IV) oxide (WO2) Urani dioxide (UO2) Vanadi(IV) oxide (VO2) Zirconi dioxide (ZrO2) Rubidi superoxide (RbO2) Natri superoxide (NaO2) Kali superoxide (KO2)

Carbon dioxide (CO2)

Carbon trioxide (CO3)

Ceri(IV) oxide (CeO2)

Chlor dioxide (ClO2)

Chromi(IV) oxide (CrO2)

Dinitơ tetroxide (N2O4)

Germani dioxide (GeO2)

Hafni(IV) oxide (HfO2)

Chì(IV) oxide (PbO2)

Mangan dioxide (MnO2)

Nitơ dioxide (NO2)

Plutoni(IV) oxide (PuO2)

Rhodi(IV) oxide (RhO2)

Rutheni(IV) oxide (RuO2)

Selen dioxide (SeO2)

Silic dioxide (SiO2)

Lưu huỳnh dioxide (SO2)

Teluri dioxide (TeO2)

Thori dioxide (ThO2)

Thiếc(IV) oxide (SnO2)

Titani dioxide (TiO2)

Wolfram(IV) oxide (WO2)

Urani dioxide (UO2)

Vanadi(IV) oxide (VO2)

Zirconi dioxide (ZrO2)

Rubidi superoxide (RbO2)

Natri superoxide (NaO2)

Kali superoxide (KO2)

Antimon pentoxide (Sb2O5) Diarsenic pentoxide (As2O5) Dinitơ pentoxide (N2O5) Niobi pentoxide (Nb2O5) Diphosphor pentoxide (P2O5) Tantal pentoxide (Ta2O5) Vanadi(V) oxide (V2O5)

Antimon pentoxide (Sb2O5)

Diarsenic pentoxide (As2O5)

Dinitơ pentoxide (N2O5)

Niobi pentoxide (Nb2O5)

Diphosphor pentoxide (P2O5)

Tantal pentoxide (Ta2O5)

Vanadi(V) oxide (V2O5)

Chromi trioxide (CrO3) Molybden trioxide (MoO3) Rheni trioxide (ReO3) Seleni trioxide (SeO3) Lưu huỳnh trioxide (SO3) Teluri trioxide (TeO3) Wolfram(VI) oxide (WO3) Urani trioxide (UO3) Xenon trioxide (XeO3) Bor suboxide (B6O)

Chromi trioxide (CrO3)

Molybden trioxide (MoO3)

Rheni trioxide (ReO3)

Seleni trioxide (SeO3)

Lưu huỳnh trioxide (SO3)

Teluri trioxide (TeO3)

Wolfram(VI) oxide (WO3)

Urani trioxide (UO3)

Xenon trioxide (XeO3)

Bor suboxide (B6O)

Dichlor heptoxide (Cl2O7) Mangan heptoxide (Mn2O7) Rheni(VII) oxide (Re2O7) Techneti(VII) oxide (Tc2O7)

Dichlor heptoxide (Cl2O7)

Mangan heptoxide (Mn2O7)

Rheni(VII) oxide (Re2O7)

Techneti(VII) oxide (Tc2O7)

Osmi tetroxide (OsO4) Rutheni tetroxide (RuO4) Xenon tetroxide (XeO4) Iridi tetroxide (IrO4) Hassi tetroxide (HsO4)

Osmi tetroxide (OsO4)

Rutheni tetroxide (RuO4)

Xenon tetroxide (XeO4)

Iridi tetroxide (IrO4)

Hassi tetroxide (HsO4)

Oxocarbon Suboxide Oxyanion Ozonide

Carbon sắp xếp theo số oxy hóa. Thể loại:oxide

xtsHợp chất hydro

H3AsO3 H3AsO4 HAt HSO3F HBF4 HBr HBrO HIO HBrO2 HBrO3 HBrO4 HCl HClO HClO2 HClO3 HClO4 HCN HCNO H2CrO4 H2Cr2O7 H2CO3 H2CS3 HF HFΟ HI HIO HIO2 HIO3 HIO4 HMnO4 H2MoO4 HNC NaHCO3 HNCO HNO HNO3 H2N2O2 HNO5S H3NSO3 H2O H2O2 H2O3 H3PO2 H3PO3 H3PO4 H4P2O7 H5P3O10 H2PtCl6 H2S H2S2 H2Se H2SeO3 H2SeO4 H4SiO4 H2SiF6 HSCN H2SO3 H2SO4 H2SO5 H2S2O3 H2S2O6 H2S2O7 H2S2O8 CF3SO3H H2Te H2TeO3 H2TeO4 H4TiO4 H2Po HCo(CO)4 BH3 B2H4 B2H6 B4H10 B5H9 B5H11 B6H10 B6H12 B10H14 B18H22 H(CXB11Y5Z6)

xtsHóa thực phẩm

Phụ gia Carbohydrat Màu Enzym Axit béo thiết yếu Hương liệu Bổ sung Lipid "Chất khoáng" (Nguyên tố hóa học) Protein Vitamin Nước

Axit béo thiết yếu

"Chất khoáng" (Nguyên tố hóa học)

xtsKhoa học thực phẩm

Dị ứng Kỹ thuật thực phẩm Vi sinh vật Dinh dưỡng Chế độ ăn Lâm sàng Xử lý Xử lý cứu trợ Chất lượng Phân biệt cảm giác Kỹ thuật xét nghiệm Lưu biến học Dự trữ Công nghệ xtsHóa thực phẩm Phụ gia Carbohydrat Màu Enzym Axit béo thiết yếu Hương liệu Bổ sung Lipid "Chất khoáng" (Nguyên tố hóa học) Protein Vitamin Nước Bản mẫu:Bảo quản thực phẩm

Kỹ thuật thực phẩm

Dinh dưỡng Chế độ ăn Lâm sàng

Phân biệt cảm giác Kỹ thuật xét nghiệm

Kỹ thuật xét nghiệm

xtsHóa thực phẩm Phụ gia Carbohydrat Màu Enzym Axit béo thiết yếu Hương liệu Bổ sung Lipid "Chất khoáng" (Nguyên tố hóa học) Protein Vitamin Nước

Bản mẫu:Bảo quản thực phẩm

Công nghiệp thực phẩm

Sản xuất Đóng gói Marketing Dịch vụ thực phẩm Phát triền bền vững xtsAn toàn thực phẩm cho người tiêu dùngAdulterants, food contaminants 3-MCPD Aldicarb Cyanide Formaldehyde Lead poisoning Melamine Mercury in fish Sudan I Hương liệu Monosodium glutamate (MSG) Salt Sugar High-fructose corn syrup Microorganisms Botulism Campylobacter jejuni Clostridium perfringens Escherichia coli O104:H4 Escherichia coli O157:H7 Hepatitis A Hepatitis E Listeria Norovirus Rotavirus Salmonella Bệnh ký sinh trùng Amoebiasis Anisakiasis Cryptosporidiosis Cyclosporiasis Diphyllobothriasis Enterobiasis Fasciolopsiasis Fasciolosis Giardiasis Gnathostomiasis Paragonimiasis Toxoplasmosis Trichinosis Trichuriasis Pesticides Chlorpyrifos DDT Lindane Malathion Methamidophos Preservatives Benzoic acid Ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA) Sodium benzoate Sugar substitutes Acesulfame potassium Aspartame Saccharin Sodium cyclamate Sorbitol Sucralose Toxins, poisons, environment pollution Aflatoxin Arsenic contamination of groundwater Benzene in soft drinks Bisphenol A Dieldrin Diethylstilbestrol Dioxin Mycotoxins Nonylphenol Shellfish poisoning Food contamination incidents Devon colic Swill milk scandal 1858 Bradford sweets poisoning 1900 English beer poisoning Morinaga Milk arsenic poisoning incident Minamata disease 1971 Iraq poison grain disaster Toxic oil syndrome 1993 Jack in the Box E. coli outbreak 1996 Odwalla E. coli outbreak 2006 North American E. coli outbreaks ICA meat repackaging controversy 2008 Canada listeriosis outbreak 2008 Chinese milk scandal 2008 Irish pork crisis 2008 United States salmonellosis outbreak 2011 Germany E. coli outbreak 2011 Taiwan food scandal 2011 United States listeriosis outbreak 2013 Bihar school meal poisoning 2013 horse meat scandal 2013 Taiwan food scandal 2014 Taiwan food scandal 2017 Brazil weak meat scandal 2017–18 South African listeriosis outbreak 2018 Australian rockmelon listeriosis outbreak 2018 Australian strawberry contamination Food safety incidents in China Food safety in Australia Foodborne illness outbreaks death toll United States Regulation, standards, watchdogs Acceptable daily intake E number Food labeling regulations Food libel laws International Food Safety Network ISO 22000 Quality Assurance International Food processing 4-Hydroxynonenal Acid-hydrolyzed vegetable protein Acrylamide Bệnh Creutzfeldt-Jakob Phụ gia thực phẩm Food irradiation Heterocyclic amines Modified starch Nitrosamines Polycyclic aromatic hydrocarbon Shortening Chất béo trans Related topics Curing (food preservation) Food and drink prohibitions Food marketing Food politics Food preservation Food quality Genetically modified food Intestinal parasites Institutions Centre for Food Safety European Food Safety Authority Institute for Food Safety and Health International Food Safety Network Ministry of Food and Drug Safety Category Commons Cookbook WikiProject Bản mẫu:Thay thế thực phẩm

Dịch vụ thực phẩm

Phát triền bền vững

xtsAn toàn thực phẩm cho người tiêu dùngAdulterants, food contaminants 3-MCPD Aldicarb Cyanide Formaldehyde Lead poisoning Melamine Mercury in fish Sudan I Hương liệu Monosodium glutamate (MSG) Salt Sugar High-fructose corn syrup Microorganisms Botulism Campylobacter jejuni Clostridium perfringens Escherichia coli O104:H4 Escherichia coli O157:H7 Hepatitis A Hepatitis E Listeria Norovirus Rotavirus Salmonella Bệnh ký sinh trùng Amoebiasis Anisakiasis Cryptosporidiosis Cyclosporiasis Diphyllobothriasis Enterobiasis Fasciolopsiasis Fasciolosis Giardiasis Gnathostomiasis Paragonimiasis Toxoplasmosis Trichinosis Trichuriasis Pesticides Chlorpyrifos DDT Lindane Malathion Methamidophos Preservatives Benzoic acid Ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA) Sodium benzoate Sugar substitutes Acesulfame potassium Aspartame Saccharin Sodium cyclamate Sorbitol Sucralose Toxins, poisons, environment pollution Aflatoxin Arsenic contamination of groundwater Benzene in soft drinks Bisphenol A Dieldrin Diethylstilbestrol Dioxin Mycotoxins Nonylphenol Shellfish poisoning Food contamination incidents Devon colic Swill milk scandal 1858 Bradford sweets poisoning 1900 English beer poisoning Morinaga Milk arsenic poisoning incident Minamata disease 1971 Iraq poison grain disaster Toxic oil syndrome 1993 Jack in the Box E. coli outbreak 1996 Odwalla E. coli outbreak 2006 North American E. coli outbreaks ICA meat repackaging controversy 2008 Canada listeriosis outbreak 2008 Chinese milk scandal 2008 Irish pork crisis 2008 United States salmonellosis outbreak 2011 Germany E. coli outbreak 2011 Taiwan food scandal 2011 United States listeriosis outbreak 2013 Bihar school meal poisoning 2013 horse meat scandal 2013 Taiwan food scandal 2014 Taiwan food scandal 2017 Brazil weak meat scandal 2017–18 South African listeriosis outbreak 2018 Australian rockmelon listeriosis outbreak 2018 Australian strawberry contamination Food safety incidents in China Food safety in Australia Foodborne illness outbreaks death toll United States Regulation, standards, watchdogs Acceptable daily intake E number Food labeling regulations Food libel laws International Food Safety Network ISO 22000 Quality Assurance International Food processing 4-Hydroxynonenal Acid-hydrolyzed vegetable protein Acrylamide Bệnh Creutzfeldt-Jakob Phụ gia thực phẩm Food irradiation Heterocyclic amines Modified starch Nitrosamines Polycyclic aromatic hydrocarbon Shortening Chất béo trans Related topics Curing (food preservation) Food and drink prohibitions Food marketing Food politics Food preservation Food quality Genetically modified food Intestinal parasites Institutions Centre for Food Safety European Food Safety Authority Institute for Food Safety and Health International Food Safety Network Ministry of Food and Drug Safety Category Commons Cookbook WikiProject

xtsAn toàn thực phẩm cho người tiêu dùng

Adulterants, food contaminants

3-MCPD Aldicarb Cyanide Formaldehyde Lead poisoning Melamine Mercury in fish Sudan I

Monosodium glutamate (MSG) Salt Sugar High-fructose corn syrup

Monosodium glutamate (MSG)

Sugar High-fructose corn syrup

High-fructose corn syrup

Botulism Campylobacter jejuni Clostridium perfringens Escherichia coli O104:H4 Escherichia coli O157:H7 Hepatitis A Hepatitis E Listeria Norovirus Rotavirus Salmonella

Campylobacter jejuni

Clostridium perfringens

Escherichia coli O104:H4

Escherichia coli O157:H7

Bệnh ký sinh trùng

Amoebiasis Anisakiasis Cryptosporidiosis Cyclosporiasis Diphyllobothriasis Enterobiasis Fasciolopsiasis Fasciolosis Giardiasis Gnathostomiasis Paragonimiasis Toxoplasmosis Trichinosis Trichuriasis

Cryptosporidiosis

Diphyllobothriasis

Chlorpyrifos DDT Lindane Malathion Methamidophos

Benzoic acid Ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA) Sodium benzoate

Ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA)

Sugar substitutes

Acesulfame potassium Aspartame Saccharin Sodium cyclamate Sorbitol Sucralose

Acesulfame potassium

Sodium cyclamate

Toxins, poisons, environment pollution

Aflatoxin Arsenic contamination of groundwater Benzene in soft drinks Bisphenol A Dieldrin Diethylstilbestrol Dioxin Mycotoxins Nonylphenol Shellfish poisoning

Arsenic contamination of groundwater

Benzene in soft drinks

Diethylstilbestrol

Shellfish poisoning

Food contamination incidents

Devon colic Swill milk scandal 1858 Bradford sweets poisoning 1900 English beer poisoning Morinaga Milk arsenic poisoning incident Minamata disease 1971 Iraq poison grain disaster Toxic oil syndrome 1993 Jack in the Box E. coli outbreak 1996 Odwalla E. coli outbreak 2006 North American E. coli outbreaks ICA meat repackaging controversy 2008 Canada listeriosis outbreak 2008 Chinese milk scandal 2008 Irish pork crisis 2008 United States salmonellosis outbreak 2011 Germany E. coli outbreak 2011 Taiwan food scandal 2011 United States listeriosis outbreak 2013 Bihar school meal poisoning 2013 horse meat scandal 2013 Taiwan food scandal 2014 Taiwan food scandal 2017 Brazil weak meat scandal 2017–18 South African listeriosis outbreak 2018 Australian rockmelon listeriosis outbreak 2018 Australian strawberry contamination Food safety incidents in China Food safety in Australia Foodborne illness outbreaks death toll United States

Swill milk scandal

1858 Bradford sweets poisoning

1900 English beer poisoning

Morinaga Milk arsenic poisoning incident

Minamata disease

1971 Iraq poison grain disaster

Toxic oil syndrome

1993 Jack in the Box E. coli outbreak

1996 Odwalla E. coli outbreak

2006 North American E. coli outbreaks

ICA meat repackaging controversy

2008 Canada listeriosis outbreak

2008 Chinese milk scandal

2008 Irish pork crisis

2008 United States salmonellosis outbreak

2011 Germany E. coli outbreak

2011 Taiwan food scandal

2011 United States listeriosis outbreak

2013 Bihar school meal poisoning

2013 horse meat scandal

2013 Taiwan food scandal

2014 Taiwan food scandal

2017 Brazil weak meat scandal

2017–18 South African listeriosis outbreak

2018 Australian rockmelon listeriosis outbreak

2018 Australian strawberry contamination

Food safety incidents in China

Food safety in Australia

Foodborne illness outbreaks death toll United States

Regulation, standards, watchdogs

Acceptable daily intake E number Food labeling regulations Food libel laws International Food Safety Network ISO 22000 Quality Assurance International

Acceptable daily intake

Food labeling regulations

International Food Safety Network

Quality Assurance International

4-Hydroxynonenal Acid-hydrolyzed vegetable protein Acrylamide Bệnh Creutzfeldt-Jakob Phụ gia thực phẩm Food irradiation Heterocyclic amines Modified starch Nitrosamines Polycyclic aromatic hydrocarbon Shortening Chất béo trans

4-Hydroxynonenal

Acid-hydrolyzed vegetable protein

Bệnh Creutzfeldt-Jakob

Phụ gia thực phẩm

Food irradiation

Heterocyclic amines

Polycyclic aromatic hydrocarbon

Curing (food preservation) Food and drink prohibitions Food marketing Food politics Food preservation Food quality Genetically modified food Intestinal parasites

Curing (food preservation)

Food and drink prohibitions

Food preservation

Genetically modified food

Intestinal parasites

Centre for Food Safety European Food Safety Authority Institute for Food Safety and Health International Food Safety Network Ministry of Food and Drug Safety

Centre for Food Safety

European Food Safety Authority

Institute for Food Safety and Health

Ministry of Food and Drug Safety

Category Commons Cookbook WikiProject

Bản mẫu:Thay thế thực phẩm

Chính trị thực phẩm

Năng lượng thực phẩm An ninh thực phẩm Nạn đói Suy dinh dưỡng Quá độ dinh dưỡng

Năng lượng thực phẩm

An ninh thực phẩm

Quá độ dinh dưỡng

Hiệp hội Quốc tế về bảo vệ thực phẩm Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Tổ chức nghiên cứu Nông nghiệp và Thực phẩm quốc gia Cơ quan quản lý Dược phẩm và Thực phẩm quốc gia

Hiệp hội Quốc tế về bảo vệ thực phẩm

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp

Tổ chức nghiên cứu Nông nghiệp và Thực phẩm quốc gia

Cơ quan quản lý Dược phẩm và Thực phẩm quốc gia

xtsTài nguyên thiên nhiên

Khí quyển Trái Đất

Ô nhiễm không khí Chỉ số chất lượng không khí Chỉ số sức khỏe chất lượng không khí Luật chất lượng không khí Airshed Tiêu chuẩn chất lượng không khí xung quanh Thương mại phát thải Chất lượng không khí trong nhà Sự suy giảm ôzôn Giảm phát thải từ chặt phá rừng

Ô nhiễm không khí

Chỉ số chất lượng không khí Chỉ số sức khỏe chất lượng không khí

Chỉ số sức khỏe chất lượng không khí

Luật chất lượng không khí

Tiêu chuẩn chất lượng không khí xung quanh

Thương mại phát thải

Chất lượng không khí trong nhà

Sự suy giảm ôzôn

Giảm phát thải từ chặt phá rừng

Đa dạng sinh học Bioprospecting Sinh quyển Bushfood Thịt rừng Thủy sản Luật Thủy sản Quản lý thủy sản Thực phẩm Rừng Forest genetic resources Luật Bảo vệ rừng Quản lý rừng Game (food) Game law Ngân hàng gen Bảo tồn biển List of plants used in herbalism Non-timber forest products Rangeland Seedbank Loài hoang dã Bảo tồn loài hoang dã Quản lý loài hoang dã Gỗ

Đa dạng sinh học

Thủy sản Luật Thủy sản Quản lý thủy sản

Quản lý thủy sản

Rừng Forest genetic resources Luật Bảo vệ rừng Quản lý rừng

Forest genetic resources

Luật Bảo vệ rừng

Game (food) Game law

List of plants used in herbalism

Non-timber forest products

Loài hoang dã Bảo tồn loài hoang dã Quản lý loài hoang dã

Bảo tồn loài hoang dã

Quản lý loài hoang dã

Luật năng lượng Tài nguyên năng lượng Nhiên liệu hóa thạch Năng lượng địa nhiệt Năng lượng hạt nhân Đỉnh dầu Shade (shadow) Năng lượng Mặt Trời Bức xạ Mặt Trời Năng lượng thủy triều Năng lượng sóng Năng lượng gió

Tài nguyên năng lượng

Nhiên liệu hóa thạch

Năng lượng địa nhiệt

Năng lượng hạt nhân

Năng lượng Mặt Trời

Năng lượng thủy triều

Đất vàKhoáng vật

Conflict minerals Bảo tồn sinh cảnh Đất đai Arable land Thoái hóa đất Luật đất đai Quản lý đất đai Quy hoạch sử dụng đất Sử dụng đất Quyền khoáng sản Khai thác mỏ Luật khoáng sản Khai thác mỏ cát Open space reserve Đỉnh khoáng sản Property law Đất Bảo tồn đất Soil fertility Soil health Soil resilience

Conflict minerals

Bảo tồn sinh cảnh

Đất đai Arable land Thoái hóa đất Luật đất đai Quản lý đất đai Quy hoạch sử dụng đất Sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất

Quyền khoáng sản

Khai thác mỏ Luật khoáng sản Khai thác mỏ cát

Khai thác mỏ cát

Open space reserve

Đất Bảo tồn đất Soil fertility Soil health Soil resilience

Tầng ngậm nước Nước uống Nước ngọt Nước ngầm Bổ cập nước dưới đất Groundwater remediation Thủy quyển Leaching (agriculture) Đỉnh nước Nước Chiến tranh nước Bảo tồn nước Băng Luật nước Ô nhiễm nước Water privatization Chất lượng nước Water right Tài nguyên nước Quản lý tài nguyên nước Chính sách tài nguyên nước

Nước ngầm Bổ cập nước dưới đất Groundwater remediation

Bổ cập nước dưới đất

Groundwater remediation

Leaching (agriculture)

Nước Chiến tranh nước Bảo tồn nước Băng Luật nước Ô nhiễm nước Water privatization Chất lượng nước Water right

Water privatization

Tài nguyên nước Quản lý tài nguyên nước Chính sách tài nguyên nước

Quản lý tài nguyên nước

Chính sách tài nguyên nước

Commons Common-pool resource Enclosure Global commons Bi kịch của mảnh đất công Kinh tế sinh thái Dịch vụ sinh thái Natural capital Tài nguyên không tái tạo Khai thác quá mức Tài nguyên tái tạo Resource curse Natural resource economics Khai thác tài nguyên thiên nhiên Resource extraction Quản lý tài nguyên thiên nhiên Quản lý thích nghi Hệ sinh thái Wilderness

Commons Common-pool resource Enclosure Global commons Bi kịch của mảnh đất công

Common-pool resource

Bi kịch của mảnh đất công

Kinh tế sinh thái

Dịch vụ sinh thái

Tài nguyên không tái tạo

Khai thác quá mức

Tài nguyên tái tạo

Natural resource economics

Khai thác tài nguyên thiên nhiên

Resource extraction

Quản lý tài nguyên thiên nhiên Quản lý thích nghi

Quản lý thích nghi

Thể loại:Tài nguyên thiên nhiên Commons:Category:Tài nguyên thiên nhiên

Thể loại:Tài nguyên thiên nhiên

Commons:Category:Tài nguyên thiên nhiên

xtsPhát triển bền vững

Nghiên cứu phát triển • Phát triển kinh tế • Phát triển năng lượng • Thương mại công bằng • Chỉ số phát triển con người • Kinh tế phi chính thức • Công nghệ thông tin và truyền thông dành cho phát triển • Phát triển quốc tế • Những quốc gia chậm phát triển • Make Poverty History • Tài chính vi mô • Ngân hàng phát triển đa phương • Nghèo • Ngân hàng Thế giới

Phân hủy kỵ khí • Công nghệ thích hợp • Chất dẻo sinh học có thể phân hủy • Nhiên liệu sinh học • Economics of biodiversity • Làng sinh thái • Bảo tồn năng lượng • Thiết kế môi trường • Phát triển năng lượng • Công nghệ môi trường • Luật môi trường • Kinh tế carbon thấp • Văn hóa tiếp biến • Dân số • Tái chế • Năng lượng tái tạo • Bền vững xã hội • Nông nghiệp bền vững • Thiết kế bền vững • Phương tiện vận tải bền vững • Quản lý chất thải • Nước

Đề tài khác về phát triển năng lượng và phát triển bền vững

Xã hội 2000 Watt

Giao thông vận tải

Năng lượng tái tạo · Xe đạp · Hệ thống chia sẻ xe đạp · Xe chạy điện · Trạm hydro · Xe hiđrô · Phương tiện năng lượng thấp · Giao thông công cộng

Chuyển đổi năng lượng

Sản xuất điện năngHệ thống năng lượng cộng đồng bền vữngNăng lượng hóa họcNăng lượng bền vững · Pin nhiên liệu · Sản xuất hydroThủy điệnNăng lượng thủy triều · Tua bin nước · Năng lượng sóngNăng lượng Mặt TrờiPin mặt trời · Làm nóng nước bằng năng lượng mặt trời · Năng lượng Mặt Trời dựa trên không gian · Tháp năng lượng mặt trời · Quang điện tích hợp trong tòa nhà · Năng lượng nhiệt mặt trờiNăng lượng gióTrang trại gió · Turbine gióTích luỹPin điện · Tích luỹ nhiệt năng

Sản xuất điện năng

Hệ thống năng lượng cộng đồng bền vững

Năng lượng hóa học

Năng lượng bền vững · Pin nhiên liệu · Sản xuất hydro

Năng lượng thủy triều · Tua bin nước · Năng lượng sóng

Pin mặt trời · Làm nóng nước bằng năng lượng mặt trời · Năng lượng Mặt Trời dựa trên không gian · Tháp năng lượng mặt trời · Quang điện tích hợp trong tòa nhà · Năng lượng nhiệt mặt trời

Trang trại gió · Turbine gió

Pin điện · Tích luỹ nhiệt năng

Dấu chân sinh tháiDịch vụ hệ sinh thái · Làng sinh thái · Chuyển đổi năng lượng · Quản lý nhu cầu năng lượng · Bản đồ xanh · Chỉ số phát triển con người · Nguồn vốn về kết cấu hạ tầng · Năng lượng tái tạo · Self-sufficiency · Sống đơn giản · Phát triển bền vững · Sống bền vững · Giá trị của Trái Đất · Nguồn năng lượng và tiêu thụ năng lượng trên thế giớiCông nghệ thích hợpĐộng cơ không khíCông trìnhMái xanh · Công trình tiết kiệm năng lượng · Nhà thụ động · Siêu cách nhiệt · Nhà tự cấp năng lượngNông nghiệp bền vữngVệ sinh an toàn thực phẩmThiết kế bền vữngThiết kế môi trường · Kiến trúc bền vững · Kiến trúc cảnh quan bền vữngKinh tế bền vữngPhát triển kinh tế · Kinh tế xanh · Kinh tế hydroCông nghiệp bền vữngCông trình xanh · Hóa học xanh · Máy tính xanh · Sinh thái công nghiệp · Công trình tự nhiên · Năng lượng bền vững · Quản lý rừng bền vững · Cung ứng bền vững · Phương tiện vận chuyển bền vữngDân sốKiểm soát sinh sản · Kế hoạch hóa gia đình · I = PAT · Nhập cư · Quá tải dân số · Điều khiển dân số

Dấu chân sinh thái

Dịch vụ hệ sinh thái · Làng sinh thái · Chuyển đổi năng lượng · Quản lý nhu cầu năng lượng · Bản đồ xanh · Chỉ số phát triển con người · Nguồn vốn về kết cấu hạ tầng · Năng lượng tái tạo · Self-sufficiency · Sống đơn giản · Phát triển bền vững · Sống bền vững · Giá trị của Trái Đất · Nguồn năng lượng và tiêu thụ năng lượng trên thế giới

Công nghệ thích hợp

Động cơ không khí

Mái xanh · Công trình tiết kiệm năng lượng · Nhà thụ động · Siêu cách nhiệt · Nhà tự cấp năng lượng

Nông nghiệp bền vững

Vệ sinh an toàn thực phẩm

Thiết kế bền vững

Thiết kế môi trường · Kiến trúc bền vững · Kiến trúc cảnh quan bền vững

Kinh tế bền vững

Phát triển kinh tế · Kinh tế xanh · Kinh tế hydro

Công nghiệp bền vững

Công trình xanh · Hóa học xanh · Máy tính xanh · Sinh thái công nghiệp · Công trình tự nhiên · Năng lượng bền vững · Quản lý rừng bền vững · Cung ứng bền vững · Phương tiện vận chuyển bền vững

Kiểm soát sinh sản · Kế hoạch hóa gia đình · I = PAT · Nhập cư · Quá tải dân số · Điều khiển dân số

Lý thuyết phát triển con người

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn

Hoa KỳPhápBnF dataNhật BảnCộng hòa SécTây Ban NhaIsrael

NARAİslâm AnsiklopedisiYale LUX

İslâm Ansiklopedisi

Tài nguyên thiên nhiên

Vật liệu trong suốt

Chất làm mát lò phản ứng hạt nhân

Nguồn CS1 tiếng Anh (en)

Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback

Bản mẫu webarchive dùng liên kết archiveis

Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả

Bài viết có nguồn tham khảo tiếng Anh (en)

Bản mẫu Portal-inline có liên kết đỏ đến cổng thông tin

Trang có bản mẫu cổng thông tin trống

Bài cơ bản dài trung bình

Trang sử dụng liên kết tự động ISBN