Khởi nghiệp - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Khởi nghiệp (startup, start-up) hoặc Công ty khởi nghiệp (Startup company) là những công ty đang trong giai đoạn bắt đầu kinh doanh nói chung. Khái niệm này thường được dùng với nghĩa hẹp để chỉ các công ty công nghệ trong giai đoạn lập nghiệp. Khởi nghiệp là một tổ chức được thiết kế nhằm cung cấp sản phẩm và dịch vụ trong những điều kiện không chắc chắn nhất. Cần phân biệt giữa khởi nghiệp và lập nghiệp (entrepreneurship). Theo ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT: "Một bên là Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, một bên hiểu là Lập nghiệp (entrepreneurship). Lập nghiệp cũng có thể trở thành doanh nghiệp cực kỳ lớn. Còn nói đến startup phải nói đến đỉnh cao của khoa học công nghệ, nói đến điều thế giới chưa từng làm, còn bán cà phê, bán phở thì không thể gọi là khởi nghiệp".[1] Còn theo ông Bùi Thế Duy, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ: "Doanh nghiệp khởi nghiệp phải dựa trên một công nghệ mới hoặc tạo ra một hình thức kinh doanh mới, xây dựng một phân khúc thị trường mới, nghĩa là phải tạo ra sự khác biệt không chỉ ở trong nước mà với tất cả công ty trên thế giới".[2] Nhiều startups bắt đầu từ chính tiền túi của người sáng lập, hoặc đóng góp từ gia đình và bạn bè. Một số trường hợp thì gọi vốn cộng đồng (crowdfunding). Tuy nhiên, phần lớn các startup đều phải gọn vốn từ các Nhà đầu tư thiên thần (Angel investors) và Quỹ đầu tư mạo hiểm (Venture capital). Công nghệ thường là đặc tính tiêu biểu của sản phẩm từ một startup. Dù vậy, ngay cả khi sản phẩm không dựa nhiều vào công nghệ, thì startup cũng cần áp dụng công nghệ để đạt được mục tiêu kinh doanh cũng như tham vọng tăng trưởng.

Chỉ cần chịu quan sát, các anh sẽ thấy xung quanh mình luôn tồn tại cơ hội; chỉ cần các anh chăm chú lắng nghe, các anh sẽ nghe thấy tiếng kêu ngày càng yếu đi của những người đang cầu cứu sự giúp đỡ; chỉ cần các anh có một tấm lòng nhân ái, các anh sẽ không chỉ làm việc vì lợi ích cá nhân mình; chỉ cần các anh chấp nhận vươn tay ra, bao giờ cũng có những ngành nghề cao quý đang chờ các anh sáng lập.

Tính đột phá: tạo ra một điều gì đấy chưa hề có trên thị trường hoặc tạo ra một giá trị tốt hơn so với những thứ đang có sẵn, chẳng hạn như có thể tạo ra một phân khúc mới trong sản xuất (như thiết bị thông minh đo lường sức khoẻ cá nhân), một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới (như AirBnb), hoặc một loại công nghệ độc đáo, chưa hề thấy (như công nghệ in 3D). Cơ hội thành công là vô hạn. Trong mỗi ngành nghề đều có vô số cơ hội để phát minh ra sản phẩm, cải thiện quy trình chế tạo và quản lý, thậm chí là cơ hội để cung cấp các dịch vụ ưu việt hơn đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, các cơ hội đều chỉ đến rồi mất đi nếu bạn không biết nắm bắt và tận dụng nó, khi phát hiện ra cơ hội, có thể vượt qua đối thủ của mình, cơ hội mỗi ngày chỉ thuộc về những người biết chủ động tìm kiếm cơ hội.[4]

Tăng trưởng: Một công ty khởi nghiệp (startup) sẽ không đặt ra giới hạn cho sự tăng trưởng, và họ có tham vọng phát triển đến mức lớn nhất có thể. Họ tạo ra sự ảnh hưởng cực lớn, có thể được xem là người khai phá thị trường (như điện thoại thông minh Apple là công ty đầu tiên khai phá và luôn dẫn đầu trong mảng đó sau này)

Giai đoạn 1 - Định hướng: Đây là giai đoạn khởi đầu của tất cả các công ty startups. Tại giai đoạn này, việc triển khai các ý tưởng đầu tiên và lên kế hoạch thực hiện là cực kỳ quan trọng. Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, cẩn thận, startups sẽ rất dễ lạc lối ngay từ bước chân khởi đầu. Khi đã xác định được ý tưởng và xây dựng kế hoạch chỉnh chu, sẽ là thời điểm các thành viên trong nhóm bắt tay vào thực hiện. Trong giai đoạn đầu khởi nghiệp, bạn nên hiểu rằng bản thân cuộc sống của bạn còn phong phú hơn nhiều so với tiền bạc và ăn mặc.[5]

Giai đoạn 2 - Thử thách: Sau khi kết thúc giai đoạn 1, đây sẽ là quãng thời gian khó khăn nhất đối với các startups. Đa phần hầu hết công ty startup tại Việt Nam không thể vượt qua giai đoạn này và nhanh chóng đi đến thất bại hoặc phải thay đổi mô hình. Thời điểm này, các thành viên thường sẽ bị "vỡ mộng", do kết quả đặt ra không cách nào đạt được như mong muốn, kể cả các yếu tố khách quan và chủ quan tác động đến khiến cho số lượng nhân sự giảm phi mã so với lúc khởi đầu.

Giai đoạn 3 - Hoà nhập: Đây được xem như là giai đoạn phục hồi sau khó khăn của các startups. Năng suất lao động tăng, các thành viên bắt đầu làm việc ăn ý và hiểu nhau hơn. Công ty bước đầu xuất hiện các dấu hiệu hy vọng như đạt được doanh thu, tăng trưởng dương hoặc không bị thua lỗ quá nhiều như trước. Các mục tiêu trong ngắn hạn dần dần đạt được, công ty sẽ hướng đến việc xây dựng kiên cố hơn cơ sở hạ tầng và tạo nền móng phát triển kiến trúc thượng tầng, đội ngũ nhân sự để phục vụ cho các kế hoạch "dài hơi".

Giai đoạn 4 - Phát triển: Là giai đoạn lý tưởng nhất, là mục tiêu hướng đến của các startups. Ở giai đoạn này, các co-founders sẽ đề ra những kế hoạch, nhưng mục tiêu dài hạn. Bộ máy doanh nghiệp bắt đầu đi vào "guồng", trở nên hệ thống hơn, chặt chẽ hơn. Kinh nghiệm, kỹ năng chuyên môn của đội ngũ nhân sự sẽ giúp công ty đạt được những bước phát triển thần tốc.

↑ "Ông Trương Gia Bình: Đừng nhầm lẫn, bán cà phê, bán phở thì không thể gọi là khởi nghiệp! - ICTNEWS". Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2016.

↑ Bộ Khoa học: Lập nghiệp không đồng nghĩa với khởi nghiệp, VnExpress, 5/4/2017

↑ Nguyễn Gia Linh (biên soạn), 11 lời khuyên dành cho thế hệ trẻ của Bill Gates, Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội, năm 2011, trang 125

↑ Nguyễn Gia Linh (biên soạn), 11 lời khuyên dành cho thế hệ trẻ của Bill Gates, Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội, năm 2011, trang 124-125

↑ Nguyễn Gia Linh (biên soạn), 11 lời khuyên dành cho thế hệ trẻ của Bill Gates, Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội, năm 2011, trang 105

Lueg, Rainer, Lina Malinauskaite, and Irina Marinova. "The vital role of business processes for a business model: the case of a startup company." Problems and Perspectives in Management 12.4 (2014): 213-220.

Kask, Johan; Linton, Gabriel (2013). "Business mating: When start-ups get it right". Journal of Small Business & Entrepreneurship. 26 (5): 511. doi:10.1080/08276331.2013.876765.

AMES F. MCDONOUGH III (2007). "The Myth of the Patent Troll: An Alternative View of the Function of Patent Dealers in an Idea Economy". Emory Law Journal. Truy cập 2007-07-27.

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn: Quốc gia

xtsVốn đầu tư tư nhân and Vốn đầu tư mạo hiểm

Các loại hình đầu tư

Mua lại Sử dụng đòn bẩy Tăng trưởng Mạo hiểm Mezzanine Tăng trưởng Thị trường thứ cấp Đồng đầu tư vốn chủ sở hữu Cho vay dựa trên NAV

Mua lại Sử dụng đòn bẩy Tăng trưởng

Thị trường thứ cấp

Đồng đầu tư vốn chủ sở hữu

Cho vay dựa trên NAV

Lịch sử ban đầu Thập niên 1980 Thập niên 1990 Thập niên 2000 Thập niên 2010 Thập niên 2020

Thuật ngữ và khái niệm

Mua lại Nhà tài trợ tài chính Mua lại do ban quản lý Mua lại bộ phận Thỏa thuận mua – bán Tái cấu trúc vốn có sử dụng đòn bẩy Tái cấp vốn bằng cổ tức Mạo hiểm Nhà đầu tư thiên thần Vườn ươm doanh nghiệp Định giá sau đầu tư Định giá trước đầu tư SAFE Vốn hạt giống Công ty khởi nghiệp Tài trợ vốn đầu tư mạo hiểm Nợ đầu tư mạo hiểm Vòng gọi vốn mạo hiểm Cơ cấu Các công ty vốn đầu tư tư nhân và quỹ vốn đầu tư tư nhân Hợp danh hữu hạn Công ty trách nhiệm hữu hạn Lợi nhuận chia cho nhà quản lý Phí quản lý Quỹ cam kết Vốn đầu tư tư nhân niêm yết công khai Công ty phát triển kinh doanh Quỹ đầu tư mạo hiểm niêm yết Đầu tư tư nhân vào công ty đại chúng (PIPE) SPAC

Nhà tài trợ tài chính Mua lại do ban quản lý Mua lại bộ phận Thỏa thuận mua – bán Tái cấu trúc vốn có sử dụng đòn bẩy Tái cấp vốn bằng cổ tức

Nhà tài trợ tài chính

Mua lại do ban quản lý

Thỏa thuận mua – bán

Tái cấu trúc vốn có sử dụng đòn bẩy

Tái cấp vốn bằng cổ tức

Nhà đầu tư thiên thần Vườn ươm doanh nghiệp Định giá sau đầu tư Định giá trước đầu tư SAFE Vốn hạt giống Công ty khởi nghiệp Tài trợ vốn đầu tư mạo hiểm Nợ đầu tư mạo hiểm Vòng gọi vốn mạo hiểm

Nhà đầu tư thiên thần

Vườn ươm doanh nghiệp

Định giá sau đầu tư

Định giá trước đầu tư

Công ty khởi nghiệp

Tài trợ vốn đầu tư mạo hiểm

Nợ đầu tư mạo hiểm

Vòng gọi vốn mạo hiểm

Các công ty vốn đầu tư tư nhân và quỹ vốn đầu tư tư nhân Hợp danh hữu hạn Công ty trách nhiệm hữu hạn Lợi nhuận chia cho nhà quản lý Phí quản lý Quỹ cam kết Vốn đầu tư tư nhân niêm yết công khai Công ty phát triển kinh doanh Quỹ đầu tư mạo hiểm niêm yết Đầu tư tư nhân vào công ty đại chúng (PIPE) SPAC

Các công ty vốn đầu tư tư nhân và quỹ vốn đầu tư tư nhân

Hợp danh hữu hạn

Công ty trách nhiệm hữu hạn

Lợi nhuận chia cho nhà quản lý

Vốn đầu tư tư nhân niêm yết công khai Công ty phát triển kinh doanh Quỹ đầu tư mạo hiểm niêm yết

Công ty phát triển kinh doanh

Quỹ đầu tư mạo hiểm niêm yết

Đầu tư tư nhân vào công ty đại chúng (PIPE)

Doanh nghiệp Nhà đầu tư tổ chức Quỹ hưu trí Công ty bảo hiểm Quỹ của các quỹ Quỹ hỗ trợ tài chính Quỹ từ thiện Ngân hàng đầu tư Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương gia Các cá nhân có giá trị tài sản ròng cao Văn phòng gia đình Quỹ tài sản quốc gia Gây quỹ cộng đồng Đại lý huy động vốn tư nhân

Nhà đầu tư tổ chức

Công ty bảo hiểm

Quỹ hỗ trợ tài chính

Ngân hàng đầu tư

Ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương gia

Các cá nhân có giá trị tài sản ròng cao

Văn phòng gia đình

Quỹ tài sản quốc gia

Gây quỹ cộng đồng

Đại lý huy động vốn tư nhân

Thuật ngữ tài chính liên quan

AUM Bảng cấu trúc vốn Yêu cầu góp vốn Cam kết góp vốn Cấu trúc vốn Thứ tự phân phối lợi nhuận EBITDA Tỷ lệ đố kỵ Nợ lợi suất cao IPO IRR Đòn bẩy Ưu tiên thanh lý M&A PME Đánh thuế vốn đầu tư tư nhân và quỹ phòng hộ Thiếu vốn Năm đầu tư

Bảng cấu trúc vốn

Thứ tự phân phối lợi nhuận

Ưu tiên thanh lý

Đánh thuế vốn đầu tư tư nhân và quỹ phòng hộ

Danh sách các công ty vốn đầu tư tư nhân Danh sách các công ty vốn đầu tư mạo hiểm

Danh sách các công ty vốn đầu tư tư nhân

Danh sách các công ty vốn đầu tư mạo hiểm

Bài viết sử dụng pull quote có nguồn