Kỹ thuật điện - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Kỹ thuật điện là một lĩnh vực kỹ thuật nghiên cứu và áp dụng liên quan đến điện, điện tử và điện từ. Lĩnh vực này lần đầu tiên trở nên quan trọng và hình thành nghề nghiệp liên quan đến nó là vào cuối thế kỷ 19 sau khi điện báo và cung cấp năng lượng điện đi vào thương mại hóa. Ngày nay, ngành này có nhiều ngành con như năng lượng, điện tử học, hệ thống điều khiển, xử lý tín hiệu và viễn thông.

Kỹ thuật điện có thể bao gồm kỹ thuật điện tử. Nếu phân biệt rõ hơn, kỹ thuật điện giải quyết các vấn đề ở các hệ thống điện vĩ mô như truyền tải năng lượng và điều khiển motor, trong khi kỹ thuật điện tử nghiên cứu các hệ thống điện nhỏ hơn nhiều như máy tính và mạch tích hợp. Hay nói cách khác, các kỹ sư điện thường làm việc với vấn đề truyền tải điện năng, trong khi các kỹ sư điện tử nghiên cứu các vấn đề sử dụng điện để xử lý thông tin. Nhưng gần đây, sự khác biệt giữa hai ngành trở lên lu mờ do sự phát triển của ngành điện tử công suất (power electronics).

Điện đã trở thành một chủ đề nghiên cứu khoa học ưa thích từ đầu thế kỷ 17. Kỹ sư điện đầu tiên có lẽ là William Gilbert, ông đã thiết kế ra versorium: một thiết bị cho phép xác định sự có mặt của các vật tích điện. Ông cũng là người đầu tiên nêu ra sự phân biệt giữa từ học và tĩnh điện học và được coi là người đưa ra thuật ngữ điện.[1] Những thí nghiệm khoa học năm 1775 của Alessandro Volta đã cho ra đời electrophorus, một thiết bị tạo ra điện tích cho vật, và năm 1800 Volta phát triển pin Volta, chính là tiền thân của pin hiện đại.[2]

Tuy thế, chỉ đến tận thế kỷ 19 người ta mới bắt đầu tập trung nghiên cứu lĩnh vực này. Những phát triển nổi bật trong thế kỷ này bao gồm nghiên cứu của Georg Simon Ohm với sự liên hệ định lượng giữa cường độ dòng điện và hiệu điện thế trên hai đầu của vật dẫn vào năm 1827, sự phát hiện của Michael Faraday về hiện tượng cảm ứng điện từ năm 1831, và lý thuyết của James Clerk Maxwell về sự thống nhất giữa từ học và điện học trong bản luận Electricity and Magnetism năm 1873 của ông.[3]

Trong suốt thời kỳ này, việc nghiên cứu điện phần lớn được xem là một nhánh con của vật lý học. Cho đến cuối thế kỷ 19 các trường đại học mới mở ngành đào tạo về kỹ thuật điện. Đại học công nghệ Darmstadt đã thành lập khoa kỹ thuật điện và trưởng khoa đầu tiên trên thế giới vào năm 1882. Cũng trong năm này, dưới sự lãnh đạo của giáo sư Charles Cross, Học viện công nghệ Massachusetts bắt đầu mở thêm ngành kỹ thuật điện nằm trong phòng Vật lý.[4] Năm 1883, Đại học công nghệ Darmstadt và Đại học Cornell bắt đầu khóa học đầu tiên về điện kỹ thuật, và vào năm 1885 Đại học College London thành lập trưởng khoa điện kỹ thuật đầu tiên ở Anh quốc.[5] Sau đó Đại học Missouri thành lập khoa đầu tiên về kỹ thuật điện ở Hoa Kỳ năm 1886.[6]

Thomas Edison, phát minh ra bóng điện và mạng lưới điện một chiều

Károly Zipernowsky, Ottó Bláthy, Miksa Déri, Máy biến áp ZDB

William Stanley, Jr., Máy biến áp

Galileo Ferraris, Lý thuyết điện, động cơ không đồng bộ

Nikola Tesla, Nghiên cứu dòng điện xoay chiều đa pha và thiết kế động cơ không đồng bộ

Mikhail Dolivo-Dobrovolsky Phát triển hệ thống điện xoay chiều 3 pha tiêu chuẩn

Charles Proteus Steinmetz, Lý thuyết mạch điện xoay chiều

Oliver Heaviside, phát triển các mô hình lý thuyết về mạch điện

Đến cuối thế kỷ 19, các hoạt động liên quan đến kỹ thuật điện đã tăng lên mạnh mẽ. Năm 1882, Edison mang đến cho thế giới mạng lưới cung cấp điện năng đầu tiên với khả năng cung cấp dòng điện một chiều 110 vôn cho 59 khách hàng ở hạ Manhattan. Năm 1884 Sir Charles Parsons phát minh ra tuốc bin hơi nước nhờ đó mà ngày này mang lại 80 phần trăm sản lượng điện trên thế giới bằng sử dụng nhiều nguồn nhiệt khác nhau. Năm 1887, Nikola Tesla đăng ký một số bằng sáng chế liên quan đến hình thức cạnh tranh trong phân phối điện gọi là dòng điện xoay chiều. Những năm sau đã nổ ra sự cạnh tranh gay gắt giữa Tesla và Edison, gọi là "Chiến tranh dòng điện", xung quanh vấn đề lựa chọn phương pháp truyền tải dòng điện. Dòng điện xoay chiều đã lấn át và thay thế dòng điện một chiều trong các máy phát điện và phân phối năng lượng diện, làm mở rộng rất lớn phạm vi và nâng cao tính an toàn và hiệu suất trong phân phối năng lượng điện.

Nhưng những nỗ lực của hai ông cũng thúc đẩy kỹ thuật điện tiến một bước xa— nghiên cứu của Tesla về động cơ điện không đồng bộ và hệ thống truyền tải điện đa pha (đặc biệt là hệ thống điện ba pha) đã ảnh hưởng đến ngành này trong nhiều năm về sau, trong khi các nghiên cứu của Edison về điện báo và phát triển băng điện báo (stock ticker) đã mang lại lợi ích lớn cho công ty của ông, sau này là công ty General Electric. Tuy nhiên, cuối thể kỷ19, bước sang thế kỷ 20 những hình ảnh điển hình trong tiến trình phát triển của kỹ thuật điện đã bắt đầu nổi lên.[7]

Những phát triển hiện đại

Trong thời gian phát triển radio, nhiều nhà khoa học và nhà sáng chế đã đóng góp vào công nghệ radio và điện tử học. Trong các thí nghiệm UHF năm 1888, Heinrich Hertz đã truyền (thông qua máy phát khe điện cực spark-gap transmitter) và thu được sóng radio bằng cách sử dụng các thiết bị điện. Năm 1895, Nikola Tesla đã thu được tín hiệu phát từ phòng thí nghiệm của ông tại New York ở West Point (với khoảng cách 80,4 km / 49,95 dặm).[8] Năm 1897, Karl Ferdinand Braun nghĩ ra ống tia âm cực là một bộ phận của dao động ký, và đặt nền tảng cho công nghệ ti vi màn hình ống.[9] John Fleming lần đầu tiên phát minh ra điốt vào năm 1904. Hai năm sau, Robert von Lieben và Lee De Forest độc lập với nhau phát triển bộ khuếch đại triốt.[10] Năm 1895, Guglielmo Marconi cải tiến phương pháp truyền tín hiệu không dây của Hertz. Ban đầu, ông gửi tín hiệu không dây trên khoảng cách 1,5 dặm. Vào tháng 12 năm 1901, ông gửi những bước sóng radio mà không bị ảnh hưởng bởi độ cong của Trái Đất. Sau đó Marconi đã truyền tín hiệu không dây giữa hai bờ Đại Tây Dương từ Poldhu, Cornwall, tới St. John's, Newfoundland, với khoảng cách 2.100 dặm (3.400 km).[11] Năm 1920 Albert Hull phát minh ra hốc magnetron đặt cơ sở cho sự ra đời của lò vi sóng do Percy Spencer phát minh năm 1946.[12][13] Năm 1934, quân đội Anh bắt đầu thực hiện phát triển radar (nó cũng sử dụng magnetron) dưới sự quản lý của tiến sĩ Wimperis, mà đỉnh cao là sự hoạt động của trạm radar đầu tiên ở Bawdsey vào tháng 8 năm 1936.[14]

Năm 1941 Konrad Zuse giới thiệu máy tính Z3, chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới với khả năng lập trình được.[15] Năm 1946 máy ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) của John Presper Eckert và John Mauchly ra đời, mở ra một kỷ nguyên cho máy tính. Sự hoạt động theo thuật toán của những máy này cho phép các kỹ sư phát triển những công nghệ hoàn toàn mới và hoàn thiện những mục đích mới, bao gồm chương trình Apollo và đổ bộ lên Mặt Trăng của NASA.[16]

Bóng bán dẫn (transistor) trạng thái rắn

Năm 1947, William B. Shockley, John Bardeen và Walter Brattain phát minh ra transistor đã mở ra một hướng đi mới trong sự phát triển các thiết bị nhỏ gọn và dẫn đến sự ra đời của mạch tích hợp do Jack Kilby phát minh năm 1958 và độc lập bởi Robert Noyce năm 1959.[17] Đầu năm 1968, Ted Hoff cùng một đội nghiên cứu ở Intel lần đầu tiên phát minh ra vi xử lý, thúc đẩy ngoạn mục sự phát triển của máy tính cá nhân. Bộ vi xử lý 4-bit Intel 4004 được ra đời năm 1971, nhưng cho tới năm 1973 khi Intel 8080, một bộ vi xử lý 8-bit ra đời, thì nó mới được lắp vào máy tính cá nhân, chiếc Altair 8800.[18]

↑ "William Gilbert (1544–1603)". Pioneers in Electricity. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2007.

↑ Vaunt Design Group. (2005).Inventor Alessandro Volta Biography. Lưu trữ ngày 2 tháng 1 năm 2010 tại Wayback Machine Troy MI: The Great Idea Finder. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2008.

↑ ""Ohm, Georg Simon", "Faraday, Michael" and "Maxwell, James Clerk"". (ấn bản thứ 11). 1911. {{Chú thích bách khoa toàn thư}}: |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |ency= (trợ giúp)

↑ Weber, Ernst (1994). The Evolution of Electrical Engineering: A Personal Perspective. Frederik Nebeker. IEEE Press. ISBN 0-7803-1066-7.

↑ "Welcome to ECE!". Cornell University - School of Electrical and Computer Engineering. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2005.

↑ Ryder, John (1984). Engineers and Electrons. Donald G. Fink. IEEE Press. ISBN 0-87942-172-X.

↑ "History". National Fire Protection Association (NFPA). Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2006. (published 1996 in the NFPA Journal)

↑ Leland Anderson, "Nikola Tesla On His Work With Alternating Currents and Their Application to Wireless Telegraphy, Telephony, and Transmission of Power", Sun Publishing Company, LC 92-60482, ISBN 0-9632652-0-2 (ed. excerpts available online)

↑ "Karl Ferdinand Braun". Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2006.

↑ "History of Amateur Radio". What is Amateur Radio?. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2006.

↑ Marconi's biography at Nobelprize.org retrieved ngày 21 tháng 6 năm 2008.

↑ "Albert W. Hull (1880–1966)". IEEE History Center. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2006.

↑ "Who Invented Microwaves?". Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2006.

↑ "Early Radar History". Peneley Radar Archives. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2006.

↑ "The Z3". Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2006.

↑ "The ENIAC Museum Online". Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2006.

↑ "Electronics Timeline". Greatest Engineering Achievements of the Twentieth Century. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2006.

↑ "Computing History (1971–1975)". Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2006.

IEEE Global History Network A wiki-based site with many resources about the history of IEEE, its members, their professions and electrical and informational technologies and sciences.

International Electrotechnical Commission (IEC)

MIT OpenCourseWare Lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2008 tại Wayback Machine In-depth look at Electrical Engineering with online courses featuring video lectures.

Phác thảo của công nghệ Phác thảo của khoa học ứng dụng

Phác thảo của công nghệ

Phác thảo của khoa học ứng dụng

Nông nghiệp Kỹ thuật nông nghiệp Nuôi trồng thủy sản Khoa học thủy sản Hóa thực phẩm Kỹ thuật thực phẩm Vi sinh thực phẩm Công nghệ thực phẩm Công nghệ hạn chế sử dụng di truyền Công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp Dinh dưỡng Công nghệ y sinh học Tin sinh học Biomechatronics Kỹ thuật y sinh Công nghệ sinh học Tin hóa học Kỹ thuật di truyền Khoa học chăm sóc sức khỏe Nghiên cứu y học Công nghệ y học Y học nano Khoa học thần kinh Công nghệ thần kinh Dược lý học Công nghệ sinh sản Kỹ thuật mô Xây dựng Kỹ thuật âm thanh Kỹ sư kiến trúc Kỹ thuật xây dựng dân dụng Kỹ thuật xây dựng Công nghệ trong nhà Facade engineering Fire protection engineering Safety engineering Sanitary engineering Structural engineering Công nghệ giáo dục Phần mềm giáo dục Giáo dục trực tuyến Information and communication technologies in education Impact of technology on the educational system Virtual campus Công nghệ năng lượng Kỹ thuật hạt nhân Công nghệ hạt nhân Kỹ thuật xăng dầu Công nghệ năng lượng mềm Công nghệ môi trường Công nghệ sạch Công nghệ than sạch Thiết kế sinh thái Kỹ thuật sinh thái Công nghệ Eco Kỹ thuật môi trường Khoa học kỹ thuật môi trường Công trình xanh Công nghệ nano xanh Kỹ thuật cảnh quan Năng lượng tái tạo Thiết kế bền vững Kỹ thuật bền vững Công nghệ công nghiệp Tự động hóa Tin học kinh tế Quản lý kỹ thuật Kỹ thuật doanh nghiệp Kỹ thuật tài chính Công nghệ sinh học công nghiệp Kỹ thuật công nghiệp Luyện kim Kỹ thuật khai thác mỏ Năng suất cải thiện công nghệ Ma sát học CNTT và truyền thông Trí tuệ nhân tạo Broadcast engineering Kỹ thuật máy tính Khoa học máy tính Công nghệ tài chính Công nghệ thông tin Công nghệ âm nhạc Ontology engineering RF engineering Công nghệ phần mềm Kỹ thuật viễn thông Công nghệ hình ảnh Kỹ thuật Web Công nghệ quân sự Tác chiến điện tử Thông tin liên lạc quân sự Công binh Công nghệ tàng hình Giao thông Vận tải Kỹ thuật hàng không vũ trụ Kỹ thuật ô tô Kiến trúc hàng hải Công nghệ vũ trụ Kỹ thuật giao thông Khoa học ứng dụng khác Chất làm lạnh Electro-optics Điện tử học Kỹ thuật địa chất Vật lý kỹ thuật Thủy lực học Khoa học vật liệu Vi chế Kỹ thuật nano Khoa học kỹ thuật khác Kỹ thuật âm thanh Kỹ thuật sinh hóa Kỹ thuật gốm sứ Kỹ thuật hóa học Kỹ thuật Polymer Kiểm soát kỹ thuật Kỹ thuật điện Kỹ thuật điện tử Công nghệ giải trí Địa kỹ thuật Kỹ thuật thủy lực Kỹ thuật cơ khí Cơ điện tử Kỹ thuật quang học Kỹ thuật Protein Công nghệ lượng tử Tự động hóa Robot Hệ thống kỹ thuật

Kỹ thuật nông nghiệp Nuôi trồng thủy sản Khoa học thủy sản Hóa thực phẩm Kỹ thuật thực phẩm Vi sinh thực phẩm Công nghệ thực phẩm Công nghệ hạn chế sử dụng di truyền Công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp Dinh dưỡng

Kỹ thuật nông nghiệp

Nuôi trồng thủy sản

Khoa học thủy sản

Kỹ thuật thực phẩm

Vi sinh thực phẩm

Công nghệ thực phẩm

Công nghệ hạn chế sử dụng di truyền

Công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp

Công nghệ y sinh học

Tin sinh học Biomechatronics Kỹ thuật y sinh Công nghệ sinh học Tin hóa học Kỹ thuật di truyền Khoa học chăm sóc sức khỏe Nghiên cứu y học Công nghệ y học Y học nano Khoa học thần kinh Công nghệ thần kinh Dược lý học Công nghệ sinh sản Kỹ thuật mô

Công nghệ sinh học

Kỹ thuật di truyền

Khoa học chăm sóc sức khỏe

Nghiên cứu y học

Khoa học thần kinh

Công nghệ thần kinh

Công nghệ sinh sản

Kỹ thuật âm thanh Kỹ sư kiến trúc Kỹ thuật xây dựng dân dụng Kỹ thuật xây dựng Công nghệ trong nhà Facade engineering Fire protection engineering Safety engineering Sanitary engineering Structural engineering

Kỹ thuật âm thanh

Kỹ thuật xây dựng dân dụng

Kỹ thuật xây dựng

Công nghệ trong nhà

Facade engineering

Fire protection engineering

Safety engineering

Sanitary engineering

Structural engineering

Công nghệ giáo dục

Phần mềm giáo dục Giáo dục trực tuyến Information and communication technologies in education Impact of technology on the educational system Virtual campus

Phần mềm giáo dục

Giáo dục trực tuyến

Information and communication technologies in education

Impact of technology on the educational system

Công nghệ năng lượng

Kỹ thuật hạt nhân Công nghệ hạt nhân Kỹ thuật xăng dầu Công nghệ năng lượng mềm

Kỹ thuật hạt nhân

Công nghệ hạt nhân

Kỹ thuật xăng dầu

Công nghệ năng lượng mềm

Công nghệ môi trường

Công nghệ sạch Công nghệ than sạch Thiết kế sinh thái Kỹ thuật sinh thái Công nghệ Eco Kỹ thuật môi trường Khoa học kỹ thuật môi trường Công trình xanh Công nghệ nano xanh Kỹ thuật cảnh quan Năng lượng tái tạo Thiết kế bền vững Kỹ thuật bền vững

Công nghệ than sạch

Thiết kế sinh thái

Kỹ thuật sinh thái

Kỹ thuật môi trường

Khoa học kỹ thuật môi trường

Công nghệ nano xanh

Kỹ thuật cảnh quan

Năng lượng tái tạo

Thiết kế bền vững

Kỹ thuật bền vững

Công nghệ công nghiệp

Tự động hóa Tin học kinh tế Quản lý kỹ thuật Kỹ thuật doanh nghiệp Kỹ thuật tài chính Công nghệ sinh học công nghiệp Kỹ thuật công nghiệp Luyện kim Kỹ thuật khai thác mỏ Năng suất cải thiện công nghệ Ma sát học

Quản lý kỹ thuật

Kỹ thuật doanh nghiệp

Kỹ thuật tài chính

Công nghệ sinh học công nghiệp

Kỹ thuật công nghiệp

Kỹ thuật khai thác mỏ

Năng suất cải thiện công nghệ

CNTT và truyền thông

Trí tuệ nhân tạo Broadcast engineering Kỹ thuật máy tính Khoa học máy tính Công nghệ tài chính Công nghệ thông tin Công nghệ âm nhạc Ontology engineering RF engineering Công nghệ phần mềm Kỹ thuật viễn thông Công nghệ hình ảnh Kỹ thuật Web

Trí tuệ nhân tạo

Broadcast engineering

Kỹ thuật máy tính

Khoa học máy tính

Công nghệ tài chính

Công nghệ thông tin

Công nghệ âm nhạc

Ontology engineering

Công nghệ phần mềm

Kỹ thuật viễn thông

Công nghệ hình ảnh

Công nghệ quân sự

Tác chiến điện tử Thông tin liên lạc quân sự Công binh Công nghệ tàng hình

Tác chiến điện tử

Thông tin liên lạc quân sự

Công nghệ tàng hình

Giao thông Vận tải

Kỹ thuật hàng không vũ trụ Kỹ thuật ô tô Kiến trúc hàng hải Công nghệ vũ trụ Kỹ thuật giao thông

Kỹ thuật hàng không vũ trụ

Kiến trúc hàng hải

Công nghệ vũ trụ

Kỹ thuật giao thông

Khoa học ứng dụng khác

Chất làm lạnh Electro-optics Điện tử học Kỹ thuật địa chất Vật lý kỹ thuật Thủy lực học Khoa học vật liệu Vi chế Kỹ thuật nano

Kỹ thuật địa chất

Khoa học vật liệu

Khoa học kỹ thuật khác

Kỹ thuật âm thanh Kỹ thuật sinh hóa Kỹ thuật gốm sứ Kỹ thuật hóa học Kỹ thuật Polymer Kiểm soát kỹ thuật Kỹ thuật điện Kỹ thuật điện tử Công nghệ giải trí Địa kỹ thuật Kỹ thuật thủy lực Kỹ thuật cơ khí Cơ điện tử Kỹ thuật quang học Kỹ thuật Protein Công nghệ lượng tử Tự động hóa Robot Hệ thống kỹ thuật

Kỹ thuật sinh hóa

Kỹ thuật hóa học

Kỹ thuật Polymer

Kiểm soát kỹ thuật

Kỹ thuật điện tử

Công nghệ giải trí

Kỹ thuật thủy lực

Kỹ thuật quang học

Kỹ thuật Protein

Công nghệ lượng tử

Tự động hóa Robot

Hệ thống kỹ thuật

Công trình hạ tầng xã hội Sáng chế Biên niên sử các sáng chế Tri thức Máy móc Kỹ năng Nghề Dụng cụ Gadget

Công trình hạ tầng xã hội

Sáng chế Biên niên sử các sáng chế

Biên niên sử các sáng chế

Công nghệ femto Công nghệ pico Công nghệ nano Công nghệ micro Kỹ thuật Macro Kỹ thuật Megascale

Kỹ thuật Megascale

Lịch sử công nghệ

Outline of prehistoric technology Neolithic Revolution Ancient technology Medieval technology Renaissance technology Cách mạng công nghiệp Cách mạng công nghiệp lần thứ hai Jet Age Digital Revolution Information Age

Outline of prehistoric technology

Neolithic Revolution

Ancient technology

Medieval technology

Renaissance technology

Cách mạng công nghiệp Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

Digital Revolution

Các lý thuyết công nghệ,các khái niệm

Appropriate technology Critique of technology Diffusion of innovations Disruptive innovation Dual-use technology Ephemeralization Ethics of technology Công nghệ cao Hype cycle Inevitability thesis Low-technology Mature technology Philosophy of technology Strategy of Technology Technicism Techno-progressivism Technocapitalism Technocentrism Technocracy Technocriticism Technoetic Technoethics Technological change Technological convergence Technological determinism Technological escalation Technological evolution Technological fix Technological innovation system Technological momentum Technological nationalism Technological rationality Technological revival Điểm kỳ dị công nghệ Technological somnambulism Technological utopianism Technology lifecycle Technology acceptance model Technology adoption lifecycle Technomancy Technorealism Triết học siêu nhân học

Appropriate technology

Critique of technology

Diffusion of innovations

Disruptive innovation

Dual-use technology

Ephemeralization

Ethics of technology

Inevitability thesis

Mature technology

Philosophy of technology

Strategy of Technology

Techno-progressivism

Technocapitalism

Technological change

Technological convergence

Technological determinism

Technological escalation

Technological evolution

Technological fix

Technological innovation system

Technological momentum

Technological nationalism

Technological rationality

Technological revival

Điểm kỳ dị công nghệ

Technological somnambulism

Technological utopianism

Technology lifecycle Technology acceptance model Technology adoption lifecycle

Technology acceptance model

Technology adoption lifecycle

Triết học siêu nhân học

Công nghệ mới nổi Danh sách Công nghệ hư cấu Technopaganism Khu thương mại công nghệ cao Thang Kardashev Danh mục công nghệ Khoa học, Công nghệ và xã hội Technology dynamics Khoa học và công nghệ theo quốc gia Technology alignment Technology assessment Technology brokering Công ty công nghệ Technology demonstration Technology education Đại học Kỹ thuật Công nghệ truyền giáo Công nghệ tổng hợp Quản trị công nghệ Tích hợp công nghệ Công nghệ báo chí Quản lý công nghệ Bảo tàng công nghệ Chính sách công nghệ Công nghệ sốc Công nghệ và xã hội Chiến lược công nghệ Chuyển giao công nghệ Vũ khí Danh sách vũ khí

Công nghệ mới nổi Danh sách

Công nghệ hư cấu

Khu thương mại công nghệ cao

Danh mục công nghệ

Khoa học, Công nghệ và xã hội Technology dynamics

Technology dynamics

Khoa học và công nghệ theo quốc gia

Technology alignment

Technology assessment

Technology brokering

Công ty công nghệ

Technology demonstration

Technology education Đại học Kỹ thuật

Đại học Kỹ thuật

Công nghệ truyền giáo

Công nghệ tổng hợp

Quản trị công nghệ

Tích hợp công nghệ

Công nghệ báo chí

Quản lý công nghệ

Bảo tàng công nghệ

Chính sách công nghệ

Công nghệ và xã hội

Chiến lược công nghệ

Chuyển giao công nghệ

Vũ khí Danh sách vũ khí

Danh sách vũ khí

Sách Thể loại Commons Chủ đề Wikiquote

Chuyên ngành kỹ thuật

Bài viết có bản mẫu Hatnote trỏ đến một trang không tồn tại

Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback

Lỗi CS1: tham số không rõ

Lỗi CS1: thiếu tiêu đề

Trang sử dụng liên kết tự động ISBN