Động vật học - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Động vật học (tiếng Anh zoology /zoʊˈɒlədʒi/)[note 1] là ngành khoa học nghiên cứu về giới Động vật bao gồm cấu trúc, phôi học, phân loại học, hành vi và phân bố của các động vật cả động vật còn sinh tồn và tuyệt chủng, với cách thức chúng tương tác với hệ sinh thái. Thuật ngữ zoology có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Cổ đại là ζῷον, zōion ('động vật'), và λόγος, logos ('kiến thức', 'môn học').[1] Động vật học gắn liền với hoạt động thực tiễn của con người, nhằm bảo vệ và khôi phục vốn di truyền động vật, sử dụng động vật có lợi và hạn chế động vật gây hại. Động vật học bao gồm các lĩnh vực:Hệ thống động vật học hay Phân loại động vật học, nghiên cứu sự đa dạng của giới động vật. Hình thái học động vật, nghiên cứu cấu tạo ngoài và đời sống của động vật. Sinh lý học động vật, nghiên cứu cấu trúc và chức năng sống của nội quan cơ thể động vật. Địa động vật học, nghiên cứu sự phân bố theo địa lý của động vật. Sinh thái học động vật, nghiên cứu mối quan hệ của động vật với môi trường. Phôi sinh học động vật,[2][3] nghiên cứu quy luật phát triển cá thể động vật. Như định luật Von Baer.[4] Phát sinh chủng loại học động vật, nghiên cứu sự tiến hóa và lịch sử phát triển của giới động vật.

Nghiên cứu về động vật phần lớn đã chuyển sang hình thức và chức năng, sự thích nghi, mối quan hệ giữa các nhóm sinh vật, hành vi với hệ sinh thái. Động vật học ngày càng được chia thành các chuyên ngành như phân loại sinh học, sinh lý học, hóa sinh và tiến hóa. Với việc Francis Crick và James Watson phát hiện ra cấu trúc DNA vào năm 1953,[5] lĩnh vực sinh học phân tử đã ra đời và dẫn đến nhiều tiến bộ trong sinh học tế bào, sinh học phát triển và di truyền phân tử.

Động vật học là một ngành khoa học nghiên cứu về động vật. Một loài được định nghĩa là một nhóm sinh vật với hai cá thể trong đó có khả năng sinh sản tốt và thích hợp thì thế hệ con sinh ra có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt; khoảng 1,5 triệu loài được mô tả và ước tính có tới 8 triệu loài động vật có thể đang tồn tại.[6]

Các quy ước trong động vật học

Đơn vị phân loại và thứ bậc phân loại

Đơn vị phân loại là một nhóm phân loại của một bậc nào đó phân biệt khá rõ với các nhóm khác. Ví dụ: chuột nhà (Rattus flavipectus), chuột cống (Rattus norvegicus) và chuột nhắt (Mus muculus) là các đơn vị phân loại bậc loài. Chuột nhà và chuột cống là thành viên của giống Rattus còn chuột nhắt là thành viên của giống Mus. Rattus và Mus là 2 đơn vị phân loại bậc giống. 2 giống này đều la thành viên của họ Chuột (Muridae). Muridae là đơn vị phân loại bậc họ. Đơn vị phân loại là một nhóm cụ thể khác với thứ bậc phân loại là những nấc giống như cái thang trên đó sắp xếp các đơn vị phân loại cùng bậc. Có 9 bậc phân loại từ thấp lên cao gồm loài, chi (giống), họ, bộ, lớp, ngành, giới, vực và sự sống. Xen giữa còn có thể có thêm các thứ bậc phụ như phân giống, liên giống, phân họ, liên họ,... Ví dụ: khi nói đến Musca domestica (ruồi nhà) là đơn vị phân loại bậc loài, Musca là đơn vị phân loại bậc giống... thì loài, giống ở đây là các thứ bậc phân loại.

Cách gọi tên khoa học của động vật

Tên khoa học của động vật được toàn thế giới nhất trí gọi bằng tiếng La-tinh (hoặc La-tinh hóa). Tên của các đơn vị phân loại bậc giới, ngành, lớp, bộ, họ, chi (giống) được gọi bằng tên đơn. Ví dụ: giới Animalia (động vật), ngành Chordata (động vật có dây sống),... là những tên đơn. Riêng tên loài được gọi bằng tên kép: tên chi viết trước (viết hoa chữ cái đầu) và tên loài viết sau (viết thường). Ví dụ: Euglena viridis (trùng roi xanh), Hydra vulgaris (thủy tức lưỡng tính),... là những tên loài viết kép. Quy ước này không chỉ áp dụng cho giới Động vật mà còn áp dụng cho cả bốn giới khác (giới Khởi sinh, giới Nguyên sinh, giới Nấm và giới Thực vật).

Các nhánh của động vật học

Sinh lý học nghiên cứu về các quá trình sinh hóa, cơ học, vật lý của sinh vật sống bằng cách nghiên cứu về tất cả cấu trúc hoạt động như tổng thể. Cấu trúc để hoạt động là việc nghiên cứu trọng tâm của sinh học. Sinh lý học được phân loại cơ bản thành sinh lý học thực vật và sinh lý học động vật.

Sinh học phát triển

Sinh học phát triển là khoa học nghiên cứu về các quá trình sinh sản và phát triển của động vật và thực vật. Bộ môn này nghiên cứu bao gồm quá trình phát triển phôi, biệt hóa tế bào, tái sinh, sinh sản vô tính, sinh sản hữu tính, biến thái hoàn toàn cũng như sự phát triển và biệt hóa tế bào gốc của cơ thể trưởng thành.[7] Sự phát triển của cả động vật và thực vật được xem xét kỹ hơn trong các bài viết về tiến hóa, di truyền học quần thể, di truyền, biến dị di truyền, di truyền Mendel và sinh sản.

Địa lý sinh học là khoa học nghiên cứu về không gian phân bố của sinh vật sống trên Trái Đất,[8] tập trung vào các chủ đề như sự phân tán sinh học và di cư, kiến tạo mảng, biến đổi khí hậu và miêu tả theo nhánh học. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu tích hợp, thống nhất các khái niệm và thông tin từ sinh học tiến hóa, phân loại sinh học, sinh thái học, địa lý tự nhiên, địa chất, cổ sinh vật học và khí hậu học.[9] Nguồn gốc của lĩnh vực này được công nhận rộng rãi bởi Alfred Russel Wallace, một nhà sinh học người Anh, người đã cùng xuất bản một số công trình của mình với Charles Darwin.[10]

Sinh học phân tử

Sinh học phân tử nghiên cứu các di truyền học và phát triển chung của động vật và thực vật, trả lời các cơ chế di truyền và cấu trúc của gen. Năm 1953, James Watson và Francis Crick đã mô tả cấu trúc của DNA và các tương tác bên trong phân tử này,[11][12] ấn phẩm này đã khởi đầu cho nghiên cứu về sinh học phân tử và làm tăng sự quan tâm đến chủ đề khoa học này.[13] Trong khi các nhà nghiên cứu sinh học phân tử thực hành các kỹ thuật riêng, thì nó thường kết hợp với phương pháp di truyền và hóa sinh. Phần lớn sinh học phân tử mang tính định lượng và hiện nay số lượng công việc đáng kể này đã được thực hiện bằng cách sử dụng các kỹ thuật khoa học máy tính như tin sinh học và sinh học tính toán. Di truyền phân tử, nghiên cứu về cấu trúc và chức năng gen,[14] một trong những lĩnh vực nổi bật nhất của sinh học phân tử kể từ đầu những năm 2000. Các ngành sinh học khác cũng được cung cấp thông tin bằng sinh học phân tử, bằng cách nghiên cứu trực tiếp sự tương tác của các phân tử theo đúng nghĩa của chúng chẳng hạn như trong sinh học tế bào và sinh học phát triển hoặc gián tiếp, trong đó các kỹ thuật phân tử được sử dụng để suy ra các thuộc tính lịch sử của quần thể hoặc loài, như trong lĩnh vực trong sinh học tiến hóa như di truyền học quần thể và phát sinh chủng loại học.

Hổ đấu với sư tử

Phân loại giới Động vật

↑ "zoology". Online Etymology Dictionary.

↑ Werneburg, Ingmar (2009). "A Standard System to Study Vertebrate Embryos". PLOS ONE. Quyển 4 số 6. tr. e5887. Bibcode:2009PLoSO...4.5887W. doi:10.1371/journal.pone.0005887. PMC 2693928. PMID 19521537.

↑ "Embryology Definition".

↑ Abzhanov, Arhat (2013). "von Baer's law for the ages: lost and found principles of developmental evolution". Trends in Genetics. Quyển 29 số 12. tr. 712–722. doi:10.1016/j.tig.2013.09.004. PMID 24120296.

↑ "James Watson, The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962". NobelPrize.org. 1964. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.

↑ Mora, Camilo; Tittensor, Derek P.; Adl, Sina; Simpson, Alastair G. B.; Worm, Boris (ngày 23 tháng 8 năm 2011). "How Many Species Are There on Earth and in the Ocean?". PLOS Biology. Quyển 9 số 8. tr. e1001127. doi:10.1371/journal.pbio.1001127. ISSN 1545-7885. PMC 3160336. PMID 21886479.{{Chú thích tạp chí}}: Quản lý CS1: DOI truy cập mở nhưng không được đánh ký hiệu (liên kết)

↑ "Developmental biology". Stanford Encyclopedia of Philosophy. ngày 14 tháng 2 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2021.

↑ Wiley, R. H. (1981). "Social structure and individual ontogenies: problems of description, mechanism, and evolution" (PDF). Perspectives in Ethology. Quyển 4. tr. 105–133. doi:10.1007/978-1-4615-7575-7_5. ISBN 978-1-4615-7577-1. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 8 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2012.

↑ Cox, C. Barry; Moore, Peter D.; Ladle, Richard J. (2016). Biogeography:An Ecological and Evolutionary Approach. Chichester, UK: Wiley. tr. xi. ISBN 9781118968581. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2020.

↑ Browne, Janet (1983). The secular ark: studies in the history of biogeography. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-300-02460-9.

↑ Rich, A.; Stevens, C. F. (2004). "Obituary: Francis Crick (1916–2004)". Nature. Quyển 430 số 7002. tr. 845–847. Bibcode:2004Natur.430..845R. doi:10.1038/430845a. PMID 15318208. S2CID 686071.

↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962. Nobel Prize Site for Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962.

↑ Tabery, James; Piotrowska, Monika; Darden, Lindley. "Molecular Biology (Fall 2019 Edition)". Trong Zalta, Edward N. (biên tập). The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Metaphysics Research Lab, Stanford University. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2020.

↑ "Molecular genetics". Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2018.

↑ The pronunciation of zoology as /zuˈɒlədʒi/ is usually regarded as nonstandard, though it is not uncommon.

Books on Zoology at Project Gutenberg

Online Dictionary of Invertebrate Zoology

Apiology Nhện học Arthropodology Batrachology Biological Anthropology Cetology Coleopterology Conchology Côn trùng học Tập tính học Helminthology Herpetology (Ophiology) Ngư học Lepidopterology Malacology (Teuthology) Mammalogy Myrmecology Nematology Neuroethology Điểu học Ký sinh trùng học Paleozoology Planktology Linh trưởng học Zooarchaeology

Biological Anthropology

Herpetology (Ophiology)

Malacology (Teuthology)

Ký sinh trùng học

Karl Ernst von Baer Richard C. Banks Georges Cuvier Charles Darwin Jean-Henri Fabre William Kirby Carl Linnaeus Konrad Lorenz Thomas Say Jakob von Uexküll Alfred Russel Wallace

Karl Ernst von Baer

Richard C. Banks

Jean-Henri Fabre

Jakob von Uexküll

Alfred Russel Wallace

Tiền Darwin Hậu Darwin Niên biểu động vật học

Niên biểu động vật học

Cổng thông tin Sinh học Thể loại

Cổng thông tin Sinh học

xtsPhân ngành sinh học

Địa chất sinh học Địa lý sinh học Bệnh lý học Cổ sinh vật học Công nghệ sinh học Di truyền học (Di truyền học biểu sinh, Di truyền học tế bào. Di truyền học sinh thái) Dịch tễ học Dinh dưỡng Dược lý học Độc chất học Động vật học (Bò sát-lưỡng cư học) Giải phẫu học Hệ gen học Hệ thống sinh học Hiện sinh vật học Hóa sinh Khoa học thần kinh Ký sinh trùng học Kỹ thuật sinh học Lịch sử sinh học Lý sinh học (Cơ sinh học) Miễn dịch học Mô học Nấm học Phôi thai học Quái thai học Sinh địa học Sinh học bảo tồn Sinh học băng quyển Sinh học biển Sinh học cấu trúc Sinh học hệ thống Sinh học hóa học Sinh học không khí Sinh học lượng tử Sinh học ngoại vi Sinh học người Sinh học nước ngọt Sinh học phát triển Sinh học phân tử Sinh học tế bào Sinh học thời gian Sinh học tiến hóa (Cội nguồn sự sống, Phát sinh chủng loại học, Phân loại sinh học) Sinh học tính toán Sinh học tổng hợp Sinh học vũ trụ Sinh học xã hội Sinh lý học Sinh thái học Tảo học Thống kê sinh học Thực vật học Tin sinh học Toán sinh học Vi sinh vật học (Vi sinh học tế bào) Virus học (Vật lý virus)

Địa chất sinh học

Công nghệ sinh học

Di truyền học (Di truyền học biểu sinh, Di truyền học tế bào. Di truyền học sinh thái)

Động vật học (Bò sát-lưỡng cư học)

Hệ thống sinh học

Hiện sinh vật học

Khoa học thần kinh

Kỹ thuật sinh học

Lịch sử sinh học

Lý sinh học (Cơ sinh học)

Sinh học bảo tồn

Sinh học băng quyển

Sinh học cấu trúc

Sinh học hệ thống

Sinh học hóa học

Sinh học không khí

Sinh học lượng tử

Sinh học ngoại vi

Sinh học nước ngọt

Sinh học thời gian

Sinh học tiến hóa (Cội nguồn sự sống, Phát sinh chủng loại học, Phân loại sinh học)

Sinh học tính toán

Sinh học tổng hợp

Thống kê sinh học

Vi sinh vật học (Vi sinh học tế bào)

Virus học (Vật lý virus)

Phác thảo của công nghệ Phác thảo của khoa học ứng dụng

Phác thảo của công nghệ

Phác thảo của khoa học ứng dụng

Nông nghiệp Kỹ thuật nông nghiệp Nuôi trồng thủy sản Khoa học thủy sản Hóa thực phẩm Kỹ thuật thực phẩm Vi sinh thực phẩm Công nghệ thực phẩm Công nghệ hạn chế sử dụng di truyền Công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp Dinh dưỡng Công nghệ y sinh học Tin sinh học Biomechatronics Kỹ thuật y sinh Công nghệ sinh học Tin hóa học Kỹ thuật di truyền Khoa học chăm sóc sức khỏe Nghiên cứu y học Công nghệ y học Y học nano Khoa học thần kinh Công nghệ thần kinh Dược lý học Công nghệ sinh sản Kỹ thuật mô Xây dựng Kỹ thuật âm thanh Kỹ sư kiến trúc Kỹ thuật xây dựng dân dụng Kỹ thuật xây dựng Công nghệ trong nhà Facade engineering Fire protection engineering Safety engineering Sanitary engineering Structural engineering Công nghệ giáo dục Phần mềm giáo dục Giáo dục trực tuyến Information and communication technologies in education Impact of technology on the educational system Virtual campus Công nghệ năng lượng Kỹ thuật hạt nhân Công nghệ hạt nhân Kỹ thuật xăng dầu Công nghệ năng lượng mềm Công nghệ môi trường Công nghệ sạch Công nghệ than sạch Thiết kế sinh thái Kỹ thuật sinh thái Công nghệ Eco Kỹ thuật môi trường Khoa học kỹ thuật môi trường Công trình xanh Công nghệ nano xanh Kỹ thuật cảnh quan Năng lượng tái tạo Thiết kế bền vững Kỹ thuật bền vững Công nghệ công nghiệp Tự động hóa Tin học kinh tế Quản lý kỹ thuật Kỹ thuật doanh nghiệp Kỹ thuật tài chính Công nghệ sinh học công nghiệp Kỹ thuật công nghiệp Luyện kim Kỹ thuật khai thác mỏ Năng suất cải thiện công nghệ Ma sát học CNTT và truyền thông Trí tuệ nhân tạo Broadcast engineering Kỹ thuật máy tính Khoa học máy tính Công nghệ tài chính Công nghệ thông tin Công nghệ âm nhạc Ontology engineering RF engineering Công nghệ phần mềm Kỹ thuật viễn thông Công nghệ hình ảnh Kỹ thuật Web Công nghệ quân sự Tác chiến điện tử Thông tin liên lạc quân sự Công binh Công nghệ tàng hình Giao thông Vận tải Kỹ thuật hàng không vũ trụ Kỹ thuật ô tô Kiến trúc hàng hải Công nghệ vũ trụ Kỹ thuật giao thông Khoa học ứng dụng khác Chất làm lạnh Electro-optics Điện tử học Kỹ thuật địa chất Vật lý kỹ thuật Thủy lực học Khoa học vật liệu Vi chế Kỹ thuật nano Khoa học kỹ thuật khác Kỹ thuật âm thanh Kỹ thuật sinh hóa Kỹ thuật gốm sứ Kỹ thuật hóa học Kỹ thuật Polymer Kiểm soát kỹ thuật Kỹ thuật điện Kỹ thuật điện tử Công nghệ giải trí Địa kỹ thuật Kỹ thuật thủy lực Kỹ thuật cơ khí Cơ điện tử Kỹ thuật quang học Kỹ thuật Protein Công nghệ lượng tử Tự động hóa Robot Hệ thống kỹ thuật

Kỹ thuật nông nghiệp Nuôi trồng thủy sản Khoa học thủy sản Hóa thực phẩm Kỹ thuật thực phẩm Vi sinh thực phẩm Công nghệ thực phẩm Công nghệ hạn chế sử dụng di truyền Công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp Dinh dưỡng

Kỹ thuật nông nghiệp

Nuôi trồng thủy sản

Khoa học thủy sản

Kỹ thuật thực phẩm

Vi sinh thực phẩm

Công nghệ thực phẩm

Công nghệ hạn chế sử dụng di truyền

Công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp

Công nghệ y sinh học

Tin sinh học Biomechatronics Kỹ thuật y sinh Công nghệ sinh học Tin hóa học Kỹ thuật di truyền Khoa học chăm sóc sức khỏe Nghiên cứu y học Công nghệ y học Y học nano Khoa học thần kinh Công nghệ thần kinh Dược lý học Công nghệ sinh sản Kỹ thuật mô

Kỹ thuật di truyền

Khoa học chăm sóc sức khỏe

Nghiên cứu y học

Công nghệ thần kinh

Công nghệ sinh sản

Kỹ thuật âm thanh Kỹ sư kiến trúc Kỹ thuật xây dựng dân dụng Kỹ thuật xây dựng Công nghệ trong nhà Facade engineering Fire protection engineering Safety engineering Sanitary engineering Structural engineering

Kỹ thuật âm thanh

Kỹ thuật xây dựng dân dụng

Kỹ thuật xây dựng

Công nghệ trong nhà

Facade engineering

Fire protection engineering

Safety engineering

Sanitary engineering

Structural engineering

Công nghệ giáo dục

Phần mềm giáo dục Giáo dục trực tuyến Information and communication technologies in education Impact of technology on the educational system Virtual campus

Phần mềm giáo dục

Giáo dục trực tuyến

Information and communication technologies in education

Impact of technology on the educational system

Công nghệ năng lượng

Kỹ thuật hạt nhân Công nghệ hạt nhân Kỹ thuật xăng dầu Công nghệ năng lượng mềm

Kỹ thuật hạt nhân

Công nghệ hạt nhân

Kỹ thuật xăng dầu

Công nghệ năng lượng mềm

Công nghệ môi trường

Công nghệ sạch Công nghệ than sạch Thiết kế sinh thái Kỹ thuật sinh thái Công nghệ Eco Kỹ thuật môi trường Khoa học kỹ thuật môi trường Công trình xanh Công nghệ nano xanh Kỹ thuật cảnh quan Năng lượng tái tạo Thiết kế bền vững Kỹ thuật bền vững

Công nghệ than sạch

Thiết kế sinh thái

Kỹ thuật sinh thái

Kỹ thuật môi trường

Khoa học kỹ thuật môi trường

Công nghệ nano xanh

Kỹ thuật cảnh quan

Năng lượng tái tạo

Thiết kế bền vững

Kỹ thuật bền vững

Công nghệ công nghiệp

Tự động hóa Tin học kinh tế Quản lý kỹ thuật Kỹ thuật doanh nghiệp Kỹ thuật tài chính Công nghệ sinh học công nghiệp Kỹ thuật công nghiệp Luyện kim Kỹ thuật khai thác mỏ Năng suất cải thiện công nghệ Ma sát học

Quản lý kỹ thuật

Kỹ thuật doanh nghiệp

Kỹ thuật tài chính

Công nghệ sinh học công nghiệp

Kỹ thuật công nghiệp

Kỹ thuật khai thác mỏ

Năng suất cải thiện công nghệ

CNTT và truyền thông

Trí tuệ nhân tạo Broadcast engineering Kỹ thuật máy tính Khoa học máy tính Công nghệ tài chính Công nghệ thông tin Công nghệ âm nhạc Ontology engineering RF engineering Công nghệ phần mềm Kỹ thuật viễn thông Công nghệ hình ảnh Kỹ thuật Web

Trí tuệ nhân tạo

Broadcast engineering

Kỹ thuật máy tính

Khoa học máy tính

Công nghệ tài chính

Công nghệ thông tin

Công nghệ âm nhạc

Ontology engineering

Công nghệ phần mềm

Kỹ thuật viễn thông

Công nghệ hình ảnh

Công nghệ quân sự

Tác chiến điện tử Thông tin liên lạc quân sự Công binh Công nghệ tàng hình

Tác chiến điện tử

Thông tin liên lạc quân sự

Công nghệ tàng hình

Giao thông Vận tải

Kỹ thuật hàng không vũ trụ Kỹ thuật ô tô Kiến trúc hàng hải Công nghệ vũ trụ Kỹ thuật giao thông

Kỹ thuật hàng không vũ trụ

Kiến trúc hàng hải

Công nghệ vũ trụ

Kỹ thuật giao thông

Khoa học ứng dụng khác

Chất làm lạnh Electro-optics Điện tử học Kỹ thuật địa chất Vật lý kỹ thuật Thủy lực học Khoa học vật liệu Vi chế Kỹ thuật nano

Kỹ thuật địa chất

Khoa học vật liệu

Khoa học kỹ thuật khác

Kỹ thuật âm thanh Kỹ thuật sinh hóa Kỹ thuật gốm sứ Kỹ thuật hóa học Kỹ thuật Polymer Kiểm soát kỹ thuật Kỹ thuật điện Kỹ thuật điện tử Công nghệ giải trí Địa kỹ thuật Kỹ thuật thủy lực Kỹ thuật cơ khí Cơ điện tử Kỹ thuật quang học Kỹ thuật Protein Công nghệ lượng tử Tự động hóa Robot Hệ thống kỹ thuật

Kỹ thuật sinh hóa

Kỹ thuật hóa học

Kỹ thuật Polymer

Kiểm soát kỹ thuật

Kỹ thuật điện tử

Công nghệ giải trí

Kỹ thuật thủy lực

Kỹ thuật quang học

Kỹ thuật Protein

Công nghệ lượng tử

Tự động hóa Robot

Hệ thống kỹ thuật

Công trình hạ tầng xã hội Sáng chế Biên niên sử các sáng chế Tri thức Máy móc Kỹ năng Nghề Dụng cụ Gadget

Công trình hạ tầng xã hội

Sáng chế Biên niên sử các sáng chế

Biên niên sử các sáng chế

Công nghệ femto Công nghệ pico Công nghệ nano Công nghệ micro Kỹ thuật Macro Kỹ thuật Megascale

Kỹ thuật Megascale

Lịch sử công nghệ

Outline of prehistoric technology Neolithic Revolution Ancient technology Medieval technology Renaissance technology Cách mạng công nghiệp Cách mạng công nghiệp lần thứ hai Jet Age Digital Revolution Information Age

Outline of prehistoric technology

Neolithic Revolution

Ancient technology

Medieval technology

Renaissance technology

Cách mạng công nghiệp Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

Digital Revolution

Các lý thuyết công nghệ,các khái niệm

Appropriate technology Critique of technology Diffusion of innovations Disruptive innovation Dual-use technology Ephemeralization Ethics of technology Công nghệ cao Hype cycle Inevitability thesis Low-technology Mature technology Philosophy of technology Strategy of Technology Technicism Techno-progressivism Technocapitalism Technocentrism Technocracy Technocriticism Technoetic Technoethics Technological change Technological convergence Technological determinism Technological escalation Technological evolution Technological fix Technological innovation system Technological momentum Technological nationalism Technological rationality Technological revival Điểm kỳ dị công nghệ Technological somnambulism Technological utopianism Technology lifecycle Technology acceptance model Technology adoption lifecycle Technomancy Technorealism Triết học siêu nhân học

Appropriate technology

Critique of technology

Diffusion of innovations

Disruptive innovation

Dual-use technology

Ephemeralization

Ethics of technology

Inevitability thesis

Mature technology

Philosophy of technology

Strategy of Technology

Techno-progressivism

Technocapitalism

Technological change

Technological convergence

Technological determinism

Technological escalation

Technological evolution

Technological fix

Technological innovation system

Technological momentum

Technological nationalism

Technological rationality

Technological revival

Điểm kỳ dị công nghệ

Technological somnambulism

Technological utopianism

Technology lifecycle Technology acceptance model Technology adoption lifecycle

Technology acceptance model

Technology adoption lifecycle

Triết học siêu nhân học

Công nghệ mới nổi Danh sách Công nghệ hư cấu Technopaganism Khu thương mại công nghệ cao Thang Kardashev Danh mục công nghệ Khoa học, Công nghệ và xã hội Technology dynamics Khoa học và công nghệ theo quốc gia Technology alignment Technology assessment Technology brokering Công ty công nghệ Technology demonstration Technology education Đại học Kỹ thuật Công nghệ truyền giáo Công nghệ tổng hợp Quản trị công nghệ Tích hợp công nghệ Công nghệ báo chí Quản lý công nghệ Bảo tàng công nghệ Chính sách công nghệ Công nghệ sốc Công nghệ và xã hội Chiến lược công nghệ Chuyển giao công nghệ Vũ khí Danh sách vũ khí

Công nghệ mới nổi Danh sách

Công nghệ hư cấu

Khu thương mại công nghệ cao

Danh mục công nghệ

Khoa học, Công nghệ và xã hội Technology dynamics

Technology dynamics

Khoa học và công nghệ theo quốc gia

Technology alignment

Technology assessment

Technology brokering

Công ty công nghệ

Technology demonstration

Technology education Đại học Kỹ thuật

Đại học Kỹ thuật

Công nghệ truyền giáo

Công nghệ tổng hợp

Quản trị công nghệ

Tích hợp công nghệ

Công nghệ báo chí

Quản lý công nghệ

Bảo tàng công nghệ

Chính sách công nghệ

Công nghệ và xã hội

Chiến lược công nghệ

Chuyển giao công nghệ

Vũ khí Danh sách vũ khí

Danh sách vũ khí

Sách Thể loại Commons Chủ đề Wikiquote

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn

Hoa KỳPhápBnF dataNhật BảnCộng hòa SécTây Ban NhaIsrael

Từ điển lịch sử Thụy SĩNARAEncyclopedia of Modern UkraineYale LUX

Từ điển lịch sử Thụy Sĩ

Encyclopedia of Modern Ukraine

Bài viết liên quan đến động vật học này vẫn còn sơ khai. Bạn hãy giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

Sơ khai động vật học

Bài viết có văn bản tiếng Hy Lạp cổ (tới 1453)

Quản lý CS1: DOI truy cập mở nhưng không được đánh ký hiệu

Bản mẫu Portal-inline có liên kết đỏ đến cổng thông tin

Trang có bản mẫu cổng thông tin trống

Tất cả bài viết sơ khai