Nhạc cổ điển - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Các nhà soạn nhạc

A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K-L-M-N

O-P-Q-R-S-T-UV-W-XYZ-Tất cả

Các giai đoạn chính

Trung cổ - Phục hưng

Barốc - Cổ điển - Lãng mạn

Thế kỷ 20 - Đương đại (2001–nay)

Các thể loại âm nhạc

Khí nhạc - Thanh nhạc - Nhạc tôn giáo

Bộ gỗ - Bộ phím - Bộ dây

Bộ đồng - Bộ gõ - Giọng

Các hình thức và đoàn nhóm

Các tác phẩm âm nhạc

Các tác phẩm cổ điển

Lý thuyết / Thuật ngữ

Từ vựng - Thể nhạc

Thuật ngữ tiếng Ý - Xướng âm

Nhạc cổ điển là dòng nhạc nghệ thuật được sản xuất, hoặc được bắt nguồn từ truyền thống tế lễ ở phương Tây bao gồm cả nhạc tôn giáo và nhạc thế tục, một khoảng thời gian rộng lớn từ khoảng thế kỷ thứ Xl đến thời điểm hiện tại.[1] Các tiêu chuẩn chính của loại nhạc truyền thống này được hệ thống hóa giữa những năm 1550 và 1900, gọi là giai đoạn thực hành chung.

Nhạc Âu Châu được phân biệt rõ ràng với nhiều loại nhạc không có nguồn gốc từ châu Âu và nhạc thị trường bởi những hệ thống ký hiệu âm nhạc của chính nó được sử dụng từ thế kỷ XVI.[2] Ký hiệu âm nhạc ở phương Tây được các nhà soạn nhạc sử dụng để quy định cho người biểu diễn về cao độ, tốc độ, phách, nhịp điệu riêng và cách thể hiện chính xác nhất của một đoạn nhạc. Thể loại nhạc này cho phép mọi người có thể biểu diễn tùy hứng và cải biên tự do, mà chúng ta thường xuyên được nghe trong những dòng nhạc nghệ thuật không bắt nguồn từ châu Âu (như trong nhạc Ấn Độ cổ điển và nhạc dân gian của Nhật Bản) và nhạc thị trường.[3][4][5]

Thuật ngữ "nhạc cổ điển" không xuất hiện cho đến đầu thế kỷ XIX, khi người ta nỗ lực "phong thánh" cho khoảng thời gian vàng son của Johann Sebastian Bach và Beethoven.[6] Tham khảo mới nhất của thuật ngữ này được ghi lại bởi Từ điển tiếng Anh Oxford là khoảng vào năm 1836.[1][7]

Các giai đoạn chính của nhạc cổ điển

Các tác phẩm âm nhạc cổ điển được phân chia theo các giai đoạn chính sau:

Trung cổ: thông thường được coi là giai đoạn trước 1450. Giai đoạn này đặc trưng bởi đơn âm với các ca khúc thế tục.

Phục hưng: khoảng từ 1450-1600, đặc trưng bởi sử dụng nhiều sự phối dàn nhạc và nhiều loại giai điệu.

Baroque: khoảng 1600-1750, đặc trưng bởi việc dùng đối âm việc phổ biến của nhạc phím và nhạc dàn.

Cổ điển: khoảng 1730-1820, là một giai đoạn quan trọng đã đặt ra nhiều tiêu chuẩn biên soạn, trình bày cũng như phong cách.

Lãng mạn, 1815-1910: là một giai đoạn mà âm nhạc đã vào sâu hơn đời sống văn hoá và nhiều cơ quan giảng dạy, trình diễn và bảo tồn các tác phẩm âm nhạc đã ra đời.

Thế kỷ 20: thường dùng để chỉ các thể loại nhạc khác nhau theo phong cách hậu lãng mạn cho đến năm 2000, bao gồm Hậu Lãng Mạn, Hiện đại và Hậu Hiện đại.

Âm nhạc đương đại: thuật ngữ thường được dùng để gọi âm nhạc tính từ đầu thế kỷ XXI.

Tiếp đầu ngữ tân thường được dùng để chỉ âm nhạc thế kỷ XX hay đương đại được soạn theo phong cách của các giai đoạn trước đây, như cổ điển, lãng mạn, v.v. Ví dụ như tác phẩm Classical Symphony của Prokofiev được coi là một tác phẩm "Tân Cổ Điển".

Việc chia các thời kỳ âm nhạc phương Tây ở một mức độ nào đó là không hoàn toàn chặt chẽ, các giai đoạn có thể gối lên nhau. Ngoài ra mỗi giai đoạn lại có thể được chia nhỏ theo thời gian hoặc phong cách.

Biểu đồ dưới đây liệt kê các nhà soạn nhạc cổ điển nổi tiếng nhất theo các thời kỳ. Xem danh sách đầy đủ hơn tại Biểu đồ niên đại các nhà soạn nhạc cổ điển.

Bản chất của nhạc cổ điển

Đặc điểm nổi bật nhất của âm nhạc cổ điển là tác phẩm được ghi lại bằng ký hiệu âm nhạc. Các chất lượng bằng văn bản của âm nhạc thể hiện sự bảo tồn các tác phẩm.

Việc thực hiện tiết mục âm nhạc cổ điển đòi hỏi một mức độ đáng kể, sự hiểu biết thấu đáo các nguyên tắc âm và hài hòa, kiến thức thực hành hiệu suất, và quen thuộc với phong cách, nhà soạn nhạc là trong số các kỹ năng cần thiết nhất cho các nhạc sĩ được đào tạo.

Âm nhạc là một nghệ thuật, có thể nói âm nhạc cổ điển là nghệ thuật âm nhạc phát triển sớm ở châu Âu và có sức ảnh hưởng đến nhân loại; trong âm nhạc cổ điển, các nhạc sĩ đã gửi tâm tư, ý nguyện của mình trong các giai điệu, lời ca và một phần rõ rệt nữa là đã thể hiện được ranh giới giữa các giai đoạn phát triển trong âm nhạc cổ điển nói riêng và sự liên quan với lịch sử châu Âu nói chung.

Đã quá rõ ràng để thấy được sự phát triển của âm nhạc cổ điển, đó là sự phát triển lên một cấp bậc mới qua các giai đoạn; tại thời kì chuyển giao chúng ta thấy được sự phát triển, thay thế các nhạc cụ; sự phát triển, thay thế các thể loại nhằm mục đích làm mới hơn và phù hợp với thời kì lịch sử đương thời.

Nghệ thuật do con người tạo nên, do vậy nghệ thuật cũng đáp ứng cho nhu cầu con người mà con người làm nên xã hội nên nghệ thuật cũng có tính xã hội trong đó. Chúng ta đã được biết về lịch sử phát triển của châu Âu vì vậy âm nhạc cổ điển cũng dựa trên đó mà phát triển theo nên trong âm nhạc cổ điển cũng thể hiện những đặc trưng của từng mốc giai đoạn lịch sử.

Âm nhạc cổ điển cũng đóng góp một phần không nhỏ cho ngành công nghiệp âm nhạc được thể hiện qua các hình thức giải trí. Như chúng ta đã biết việc hằng năm các ca sĩ, nghệ sĩ tung các sản phẩm của mình ra thị trường dưới các hình thức như băng đĩa nhạc, các buổi hòa nhạc góp phần không nhỏ cho vấn đề tài chính.

Âm nhạc cổ điển đã xuất hiện trong các ấn phẩm của ngành giáo dục, các sách báo tạp chí về âm nhạc và đồng thời cũng là những bài tập vỡ lòng khi bước chân vào thế giới âm nhạc; từ thời cổ điển cho đến thời lãng mạn đã thể hiện điều đó.

Nhạc cổ điển theo nghĩa "âm nhạc phương Tây giai đoạn Cổ điển"

Bài chính: Âm nhạc phương Tây giai đoạn Cổ điển

Trong lịch sử âm nhạc, thuật ngữ nhạc cổ điển còn có một nghĩa ít khi dùng để chỉ âm nhạc thuộc giai đoạn trong lịch sử âm nhạc tính từ thời Carl Philipp Emanuel Bach cho đến Beethoven—tính ra khoảng từ 1730–1820. Khi dùng theo nghĩa này, thông thường hai chữ c và đ trong nhạc cổ điển được viết hoa để tránh nhầm lẫn.

Nhạc cụ diễn tấu

Trong nhạc cổ điển, số lượng và chủng loại nhạc cụ để diễn tấu thường có số lượng lớn và rất phong phú. Danh sách dưới đây chỉ nêu nhữnng nhạc cụ trong Dàn nhạc giao hưởng.

Vĩ cầm, Viola, Cello, Đại hồ cầm, Hạc cầm, Ghi-ta, Măng cầm

Sáo, Kèn Ô-boa, Kèn Cla-ri-nét, Kèn Pha-gốt, Sáo Piccolo, Cor anglais, Clarinette basse, Contrebasson, Petie Clarinette

Kèn Cor, Kèn Trôm-pét, Kèn Trombone, Kèn Tuba, Kèn Sắc-xô

Timbales, Campanelli, Mộc cầm, Kẻng tam giác, Tambourine, Dương cầm

Các nhà soạn nhạc cổ điển

Đây là danh sách những nhà soạn nhạc cổ điển xếp theo giai đoạn. Không phải tất cả các nhà soạn nhạc đều có thể xếp vào một giai đoạn vì các nhạc sĩ hoạt động ở cuối một thời kì âm nhạc thì cũng hoạt động vào đầu thời kì âm nhạc tiếp theo.

Danh sách các nhà soạn nhạc cổ điển

Thuật ngữ nhạc cổ điển

Về các thuật ngữ trong âm nhạc cổ điển phương Tây, xin đọc:

Từ vựng âm nhạc phương Tây

Thuật ngữ tiếng Ý trong âm nhạc

1 2 "Classical", The Oxford Concise Dictionary of Music, ed. Michael Kennedy, (Oxford, 2007), Oxford Reference Online. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2007.

↑ Sadie, Stanley; Tyrrell, John, biên tập (2001). "Notation, §III, 1(vi): Plainchant: Pitch-specific notations, 13th–16th centuries". Từ điển âm nhạc và nhạc sĩ New Grove (bằng tiếng Anh) (ấn bản thứ 2). London: Macmillan.

↑ Sadie, Stanley; Tyrrell, John, biên tập (2001). "Japan, §III, 1: Notation systems: Introduction". Từ điển âm nhạc và nhạc sĩ New Grove (bằng tiếng Anh) (ấn bản thứ 2). London: Macmillan.

↑ Sadie, Stanley; Tyrrell, John, biên tập (2001). "Notation, §I: General". Từ điển âm nhạc và nhạc sĩ New Grove (bằng tiếng Anh) (ấn bản thứ 2). London: Macmillan.

↑ Sadie, Stanley; Tyrrell, John, biên tập (2001). "Popular music, §I, 4: Europe & North America: Genre, form, style". Từ điển âm nhạc và nhạc sĩ New Grove (bằng tiếng Anh) (ấn bản thứ 2). London: Macmillan.

↑ Rushton, Julian, Classical Music, (Luân Đôn, 1994), 10

↑ The Oxford English Dictionary (2007). "classical, a." The OED Online. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2007.

Everett, Walter (1997). "Swallowed by a Song: Paul Simon's Crisis of Chromaticism", Understanding Rock: Essays in Musical Analysis. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-510004-2.

Middleton, Richard (1990/2002). Studying Popular Music. Philadelphia: Open University Press. ISBN 0-335-15275-9.

Becker, Judith (1969). "The Anatomy of a Mode", Ethnomusicology 13, no.2:267-79.

Tư liệu liên quan tới Classical music tại Wikimedia Commons

ClassicalArchives

Mutopiaproject.org Lưu trữ ngày 8 tháng 11 năm 2008 tại Wayback Machine – bản nhạc miễn phí dùng dạng PDF và Lilypond

Danh sách các bản nhạc cổ điển (tải về được)

Nhaccodien.info Lưu trữ ngày 8 tháng 7 năm 2010 tại Wayback Machine - Trang thông tin về âm nhạc cổ điển bằng tiếng Việt

"Nhạc cổ điển là gì?" Lưu trữ ngày 5 tháng 10 năm 2021 tại Wayback Machine - Bài giảng của Leonard Bernstein (Phụ đề tiếng Việt)

Thời tiền sử Cổ đại Nhảy Quân sự Tôn giáo Kinh Thánh Thế tục Nhạc nghệ thuật Nhạc cổ điển Afghan—Klasik Nhạc cổ điển Andalusi Nhạc Ả Rập Azerbaijani Mugham Nhạc cổ điển Miến Điện—Mahāgīta Nhạc lễ nghi Campuchia—Pinpeat Nhạc truyền thống Trung Quốc Nhạc cổ điển Ấn Độ Nhạc Đông La Mã Nhạc nghệ thuật Indonesia—Gamelan Nhạc cung đình Nhật Bản—Gagaku Nhạc cung đình Triều Tiên Nhạc cổ điển Lào Nhạc nghệ thuật Mandé Nhạc Ottoman Nhạc truyền thống Ba Tư Nhạc nghệ thuật Philippines—Kundiman Ceòl Mór của Scotland Điệu nhảy Kandyan của Sri Lanka Nhạc cổ điển Thái Lan—Piphat Nhạc cung đình Việt Nam—Nhã nhạc Nhạc cổ điển phương Tây Nhạc địa phương Blues Dân gian Điện tử Đồng quê Hip hop Jazz Lễ hội Pop Progressive Psychedelic Soul Nhạc cụ Arched Harp Angular harp Lịch sử harpsichord Lịch sử nhạc cụ họ đàn lute Nafir Sự phát triển của trống định âm ở thế kỷ 18 và 19 Lịch sử trumpet Lịch sử vĩ cầm

Tôn giáo Kinh Thánh

Nhạc cổ điển Afghan—Klasik Nhạc cổ điển Andalusi Nhạc Ả Rập Azerbaijani Mugham Nhạc cổ điển Miến Điện—Mahāgīta Nhạc lễ nghi Campuchia—Pinpeat Nhạc truyền thống Trung Quốc Nhạc cổ điển Ấn Độ Nhạc Đông La Mã Nhạc nghệ thuật Indonesia—Gamelan Nhạc cung đình Nhật Bản—Gagaku Nhạc cung đình Triều Tiên Nhạc cổ điển Lào Nhạc nghệ thuật Mandé Nhạc Ottoman Nhạc truyền thống Ba Tư Nhạc nghệ thuật Philippines—Kundiman Ceòl Mór của Scotland Điệu nhảy Kandyan của Sri Lanka Nhạc cổ điển Thái Lan—Piphat Nhạc cung đình Việt Nam—Nhã nhạc Nhạc cổ điển phương Tây

Nhạc cổ điển Afghan—Klasik

Nhạc cổ điển Andalusi

Azerbaijani Mugham

Nhạc cổ điển Miến Điện—Mahāgīta

Nhạc lễ nghi Campuchia—Pinpeat

Nhạc truyền thống Trung Quốc

Nhạc cổ điển Ấn Độ

Nhạc nghệ thuật Indonesia—Gamelan

Nhạc cung đình Nhật Bản—Gagaku

Nhạc cung đình Triều Tiên

Nhạc cổ điển Lào

Nhạc nghệ thuật Mandé

Nhạc truyền thống Ba Tư

Nhạc nghệ thuật Philippines—Kundiman

Ceòl Mór của Scotland

Điệu nhảy Kandyan của Sri Lanka

Nhạc cổ điển Thái Lan—Piphat

Nhạc cung đình Việt Nam—Nhã nhạc

Nhạc cổ điển phương Tây

Blues Dân gian Điện tử Đồng quê Hip hop Jazz Lễ hội Pop Progressive Psychedelic Soul

Arched Harp Angular harp Lịch sử harpsichord Lịch sử nhạc cụ họ đàn lute Nafir Sự phát triển của trống định âm ở thế kỷ 18 và 19 Lịch sử trumpet Lịch sử vĩ cầm

Lịch sử harpsichord

Lịch sử nhạc cụ họ đàn lute

Sự phát triển của trống định âm ở thế kỷ 18 và 19

Nhạc sĩNhóm nhạc

Ban nhạc (pop và rock) Ban nhạc bè đệm Ban nhạc toàn nữ Ban nhạc bè nhịp Big band Ban nhạc chơi nhạc cụ hơi DJ Ban nhạc quân đội Giọng ca chính Giọng ca bè

Ban nhạc (pop và rock) Ban nhạc bè đệm Ban nhạc toàn nữ Ban nhạc bè nhịp

Ban nhạc toàn nữ

Ban nhạc bè nhịp

Ban nhạc chơi nhạc cụ hơi

Ban nhạc quân đội Giọng ca chính Giọng ca bè

Nhạc lýNhạc phẩm

Bài hát Hát Hình thức Ký âm Kỹ thuật Lời bài hát Ứng tác Thể loại

Giáo dục và nghiên cứu

Âm nhạc học Âm nhạc học dân tộc Âm nhạc học động vật Âm nhạc học nhận thức Âm nhạc học máy tính Âm nhạc học mới Âm nhạc học sinh thái Âm nhạc sinh học Âm nhạc học xã hội Nhạc cụ học Cử nhân âm nhạc PhD Khảo cổ âm nhạc Lịch sử âm nhạc Sách dạy nhạc Tâm lý âm nhạc Thạc sĩ âm nhạc Tiến sĩ âm nhạc Trường nhạc Nhóm sáng tác nhạc

Âm nhạc học Âm nhạc học dân tộc Âm nhạc học động vật Âm nhạc học nhận thức Âm nhạc học máy tính Âm nhạc học mới Âm nhạc học sinh thái Âm nhạc sinh học Âm nhạc học xã hội Nhạc cụ học

Âm nhạc học dân tộc

Âm nhạc học động vật

Âm nhạc học nhận thức

Âm nhạc học máy tính

Âm nhạc học sinh thái

Âm nhạc sinh học

Âm nhạc học xã hội

Trường nhạc Nhóm sáng tác nhạc

Nhóm sáng tác nhạc

Đĩa đơn Mặt A và mặt B Đĩa mở rộng Album tuyển tập Trực tiếp Remix Kỹ sư thu âm Hãng thu âm Nhà sản xuất nhạc Sample Công nghệ âm nhạc (điện tử) Công nghệ âm nhạc (điện tử và kỹ thuật số) Thu thanh và tái tạo âm thanh Cover Remix

Đĩa đơn Mặt A và mặt B

Đĩa mở rộng Album tuyển tập Trực tiếp Remix

Nhà sản xuất nhạc

Công nghệ âm nhạc (điện tử)

Công nghệ âm nhạc (điện tử và kỹ thuật số)

Thu thanh và tái tạo âm thanh

Thể loại nhạcđịa phương và văn hóa

Châu Phi Trung Đông Tây Nam Bắc Châu Á Trung Á Đông Trung Đông Nam Đông Nam Á Châu Âu Balkan Nordic Mỹ Latinh Trung Mỹ Nam Mỹ Bắc Mỹ Caribe Châu Đại Dương Melanesian Micronesian Polynesian

Châu Phi Trung Đông Tây Nam Bắc

Châu Á Trung Á Đông Trung Đông Nam Đông Nam Á

Châu Âu Balkan Nordic

Mỹ Latinh Trung Mỹ Nam Mỹ

Châu Đại Dương Melanesian Micronesian Polynesian

Mục lục Sơ lược Niên biểu Album Truyền thống nhạc cổ điển và nghệ thuật Thể loại nhạc cổ điển Thể loại nhạc địa phương và văn hóa Nhạc cụ Thuật ngữ trong nhạc jazz và nhạc đại chúng Thể loại và phong cách âm nhạc Bài hát Thuật ngữ

Truyền thống nhạc cổ điển và nghệ thuật

Thể loại nhạc cổ điển

Thể loại nhạc địa phương và văn hóa

Thuật ngữ trong nhạc jazz và nhạc đại chúng

Thể loại và phong cách âm nhạc

Bài viết liên quan

Thẩm mỹ âm nhạc Kỷ nguyên album Nhạc hư cấu Âm nhạc và cảm xúc Âm nhạc và thời trang Công nghiệp âm nhạc Âm nhạc và chính trị Chiến tranh Chủ nghĩa môi trường Lễ hội âm nhạc Công nghệ âm nhạc Trị liệu âm nhạc Nhạc cụ Phân loại Dân gian Phụ nữ trong âm nhạc

Âm nhạc và cảm xúc

Âm nhạc và thời trang

Công nghiệp âm nhạc

Âm nhạc và chính trị Chiến tranh Chủ nghĩa môi trường

Chủ nghĩa môi trường

Công nghệ âm nhạc

Trị liệu âm nhạc

Nhạc cụ Phân loại Dân gian

Phụ nữ trong âm nhạc

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn

Nguồn CS1 tiếng Anh (en)

Trang sử dụng phần mở rộng EasyTimeline

Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback

Bài cơ bản dài trung bình

Bài cơ bản sơ khai

Trang sử dụng liên kết tự động ISBN