Tiền mã hóa - Bách khoa toàn thư Wikipedia

Tiền mã hóa (Cryptocurrency) là một dạng của tiền điện tử hoặc tiền kỹ thuật số hay tiền ảo là một tài sản kỹ thuật số được thiết kế để thực hiện chức năng như là một trung gian trao đổi thông qua việc sử dụng mật mã để đảm bảo các giao dịch của nó, để kiểm soát việc tạo ra các đơn vị bổ sung và để xác minh việc chuyển giao tài sản.[1][2][3] Mật tính (cryptographic computation) là từ được tạm dịch từ các thuật toán mã hóa tư liệu thông tin kỹ thuật số để bảo toàn nội dung và chữ ký của những tư liệu thông tin đó. Tiền mã hóa được phân loại như là một tập con của các loại tiền kỹ thuật số[4] và cũng được phân loại là một tập con của các loại tiền tệ thay thế (Altcoin). Tuy nhiên danh từ tiền ảo không nên được sử dụng quá phổ biến vì nó chứa đựng một hàm ngữ mang tính chất phi thực tế và không có tính năng hoặc công dụng thật ngoài đời sống. Bitcoin, được tạo ra trong năm 2009, là tiền mã hoá đầu tiên.[5] Kể từ đó, nhiều loại tiền mã hóa khác đã được tạo ra.[6] Chúng thường được gọi là Altcoin.[7][8][9] Bitcoin và các dẫn xuất của nó sử dụng kiểm soát phi tập trung[10] đối lập với tiền điện tử tập trung và các hệ thống ngân hàng trung ương.[11] Việc kiểm soát phi tập trung này có liên quan đến việc sử dụng cơ sở dữ liệu giao dịch blockchain của bitcoin trong vai trò như một sổ cái lưu trữ dạng phân tán.[12]

Vào năm 1983, mã hóa viên người Mỹ David Chaum tạo ra một loại tiền điện tử mã hóa gọi là ecash.[13][14] Sau đó, vào năm 1995, ông ấy triển khai việc sử dụng đồng tiền này thông qua Digicash, một phương thức thanh toán bằng tiền điện tử mã hóa.

Vào năm 1996, Cơ quan An ninh quốc gia xuất bản một bài báo với tựa đề How to Make a Mint: the cryptography of Anonymous Electronic Cash mô tả về hệ thống tiền mã hóa. Bài báo được xuất hiện lần đầu trong viện MIT và sau đó xuất hiện trên The American Law Review vào năm 1997.

Vào năm 1997, trong cuốn Sovereign Individual, tác giả William Rees-Mogg và James Dale Davidson đã dự đoán rằng trong thời đại thông tin, tiền sẽ là "các thuật toán toán học và không tồn tại dưới dạng vật lý". Điều này được các cộng đồng tiền mã hóa gọi là một lời tiên tri.

Năm 2009, Bitcoin được tạo ra bởi Satoshi Nakamoto.

Vào tháng tư năm 2011, Namecoin được tao ra để thiét lập một DNS phi tập trung. Tháng 10 cùng năm, Litecoin ra đời, sử dụng hàm dẫn xuất thay vì hàm SHA-256. Peercoin, được tạo ra vào tháng 8 năm 2012, sử dụng kết hợp POS và POW.

Vào ngày mùng 6 tháng 8 năm 2014, Anh công bố rằng Kho bạc của nhà vua dã nhờ nghiên cứu về tiền mã hóa đề phòng trường hợp nó có thể đóng một vai trò nào đó vào nền kinh tế nước Anh.

Vào tháng 6 năm 2021, El Salvador trở thành quốc gia đầu tiên chấp nhận Bitcoin như là một đồng tiền hợp pháp. Điều này được thông qua bởi Quốc hội sau khi Tổng thống Nayib Bukele trình quốc hội dự thảo luật hợp pháp hóa tiền mã hóa.

Tháng 8 năm 2021, Cuba ra nghị quyết 215 công nhận và điều chỉnh các loại tiền mã hóa.[15]

Vào tháng 9 năm 2021, Chính phủ Trung Quốc tuyên bố rằng tất cả các giao dịch bằng tiền mã hóa là bất hợp pháp.

Theo Jan Lansky, tiền mã hóa là một hệ thống mà trong đó phải có đủ 6 điều kiện sau đây:

Một hệ thống không

Hệ thống có cái nhìn tổng quan về các đơn vị tiền điện tử và quyền sở hữu chúng.

Hệ thống xác định liệu các đồng tiền mới có thể được tạo ra hay không. Nếu các đồng tiền mới được tạo ra, hệ thống sẽ xác định nguồn gốc và quyền sở hữu đối với những đồng tiền đó.

Chủ sở hữu của đồng tiền mã hóa có thể được proved độc quyền bằng mật mã

Hệ thông cho phép thực hiện giao dịch mà trong đó quyền sở hữu của các đơn vị mật mã được thay đổi. Thông báo giao dịch chỉ có thể được gửi từ một thực thể có thể chứng mình được quyền sở hữu hiện tại của các đơn vị này.

↑ Andy Greenberg (ngày 20 tháng 4 năm 2011). "Crypto Currency". Forbes.com. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2014.

↑ Cryptocurrencies: A Brief Thematic Review. Economics of Networks Journal. Social Science Research Network (SSRN). Date accessed ngày 28 tháng 8 năm 2017.

↑ Schuettel, Patrick (2017). The Concise Fintech Compendium. Fribourg: School of Management Fribourg/Switzerland. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2018.

↑ "Tiền kỹ thuật số là gì?".

↑ Sagona-Stophel, Katherine. "Bitcoin 101 white paper" (PDF). Thomson Reuters. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2016.

↑ Tasca, Paolo (ngày 7 tháng 9 năm 2015). "Digital Currencies: Principles, Trends, Opportunities, and Risks". SSRN 2657598. {{Chú thích tạp chí}}: Chú thích magazine cần |magazine= (trợ giúp)

↑ "Altcoin". Investopedia. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2015.

↑ Wilmoth, Josiah. "What is an Altcoin?". cryptocoinsnews.com. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2015.

↑ Handbook of digital currency: bitcoin, innovation, financial instruments, and big data. Lee Kuo Chuen, David. Amsterdam. ISBN 9780128021170. OCLC 908550531.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: khác (liên kết)

↑ McDonnell, Patrick "PK" (ngày 9 tháng 9 năm 2015). "What Is The Difference Between Bitcoin, Forex, and Gold". NewsBTC. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2015.

↑ Allison, Ian (ngày 8 tháng 9 năm 2015). "If Banks Want Benefits Of Blockchains, They Must Go Permissionless". NewsBTC. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2015.

↑ Matteo D’Agnolo. "All you need to know about Bitcoin". timesofindia-economictimes. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2018.

↑ Chaum, David (1983), "Blind Signatures for Untraceable Payments", Advances in Cryptology, Boston, MA: Springer US, tr. 199–203, ISBN 978-1-4757-0604-8, truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2022

↑ Chaum, David; Fiat, Amos; Naor, Moni (1990), "Untraceable Electronic Cash", Advances in Cryptology — CRYPTO’ 88, New York, NY: Springer New York, tr. 319–327, ISBN 978-0-387-97196-4, truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2022

↑ "Crypto là gì? Sơ lược về tiền mã hóa cho người mới". ngày 4 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2024.

Chuỗi khối Máy trộn tiền mã hóa Ví tiền mã hóa Hàm băm mật mã Sàn giao dịch phi tập trung Tài chính phi tập trung Sổ cái phân tán Fork Lightning Network MetaMask Token không thể thay thế (NFT) Hợp đồng thông minh Web3

Máy trộn tiền mã hóa

Sàn giao dịch phi tập trung

Tài chính phi tập trung

Lightning Network

Token không thể thay thế (NFT)

Hợp đồng thông minh

Cơ chế đồng thuận

Bằng chứng ủy quyền Bằng chứng không gian Bằng chứng cổ phần Bằng chứng công việc

Bằng chứng ủy quyền

Bằng chứng không gian

Bằng chứng cổ phần

Bằng chứng công việc

Đồng tiền theobằng chứng công việc

Dựa trên SHA-256 Bitcoin Bitcoin Cash Counterparty LBRY MazaCoin Namecoin Peercoin Titcoin Dựa trên Ethash Ethereum (1.0) Ethereum Classic Dựa trên scrypt Auroracoin Bitconnect Coinye Dogecoin Litecoin Dựa trên Equihash Bitcoin Gold Zcash Dựa trên RandomX Monero Dựa trên X11 Dash Petro Khác AmbaCoin Firo IOTA Nervos Network Primecoin Verge Vertcoin

Dựa trên SHA-256

Bitcoin Bitcoin Cash Counterparty LBRY MazaCoin Namecoin Peercoin Titcoin

Ethereum (1.0) Ethereum Classic

Ethereum Classic

Auroracoin Bitconnect Coinye Dogecoin Litecoin

Dựa trên Equihash

Bitcoin Gold Zcash

Dựa trên RandomX

AmbaCoin Firo IOTA Nervos Network Primecoin Verge Vertcoin

Đồng tiền theobằng chứng cổ phần

Algorand Avalanche Cardano EOS.IO Ethereum (2.0) Gridcoin Kin Nxt Peercoin Polkadot Solana Steem Tezos TRON

Augur Aventus Basic Attention Token Chainlink Kin KodakCoin Minds Polygon Shiba Inu The DAO TRON

Basic Attention Token

Dai Diem First Digital USD Pax Tether USD Coin XIDR

First Digital USD

Tiền mã hóa khác

Chia Filecoin HBAR (Hashgraph) Helium MobileCoin Nano NEO Ripple SafeMoon Stellar WhopperCoin

HBAR (Hashgraph)

Tiền mã hóangừng hoạt động

BitConnect Coinye KodakCoin OneCoin Petro

Sàn giao dịchtiền mã hóa

Abra Binance Bitfinex bitFlyer Bitkub Bitpanda Bithumb BitMEX Bitso Bitstamp BTCC BUX Circle Coinbase Coincheck Crypto.com EDX Markets eToro Gemini Genesis Huobi ItBit (Paxos) Kraken Kuna LocalBitcoins OKX ShapeShift Uniswap Upbit Ngừng hoạt động BTC-e FTX Mt. Gox QuadrigaCX Thodex

BTC-e FTX Mt. Gox QuadrigaCX Thodex

Công ty dịch vụtiền mã hóa

Hyperledger IQ.Wiki Initiative Q

Airdrop BitLicense Trò chơi blockchain Bong bóng tiền mã hóa Tiền mã hóa ở Nigeria Cryptocurrency scams Tiền kỹ thuật số tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) Ứng dụng phi tập trung Luật DLT Chi tiêu hai lần Tác động môi trường của bitcoin Phát hành tiền mã hóa lần đầu (ICO) Chào bán trên sàn lần đầu (IEO) Danh sách tiền mã hóa Tiền ký hiệu Tiền ảo

Trò chơi blockchain

Bong bóng tiền mã hóa

Tiền mã hóa ở Nigeria

Cryptocurrency scams

Tiền kỹ thuật số

tổ chức tự trị phi tập trung (DAO)

Ứng dụng phi tập trung

Chi tiêu hai lần

Tác động môi trường của bitcoin

Phát hành tiền mã hóa lần đầu (ICO)

Chào bán trên sàn lần đầu (IEO)

Danh sách tiền mã hóa

Thể loại:Tiền mã hóa Commons:Category:Cryptocurrency Danh sách tiền mã hóa

Thể loại:Tiền mã hóa

Commons:Category:Cryptocurrency

Bài viết liên quan đến tài chính này vẫn còn sơ khai. Bạn hãy giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

Sơ khai tài chính

Ứng dụng mật mã học

Phi tập trung hóa

Lỗi CS1: thiếu tạp chí

Quản lý CS1: khác

Tất cả bài viết sơ khai