พระราชบัญญัติเหรียญรัชมงคล รัตนโกสินทรศก 126
ประกาศวันที่ 1907-12-08

content: พระราชบัญญัติเหรียญรัชมงคล รัตนโกสินทรศก ๑๒๖
content: พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงธรรมทศพิธ เสด็จสถิตย์พระที่นั่งอัมพรสถาน มีพระบรมราชการโองการตรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่า จำเดิมแต่เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ในปีมะโรง สัมฤทธิศก จุลศักราช ๑๒๓๐ นับเรียงปีมาถึงรัตนโกสินทรศก ๑๒๖ นี้ รัชพรรษาพอบรรจบสี่สิบปี
content: เสมอด้วยรัชกาลแห่งสมเด็จพระรามาธิบดีพระองค์ที่ ๒ ซึ่งได้ครองราชสมบัติในกรุงศรีอยุธยา ผู้มีรัชกาลยืนยาวกว่าพระเจ้าแผ่นดินทุกพระองค์ อันมีปรากฏในพระราชพงศาวดาร เป็นเหตุให้ทรงพระปิติเบิกบานพระราชหฤทัย จึงจะได้ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลในกรุงศรีอยุธยา ทรงพระราชอุทิศส่วนพระราชกุศล
content: ถวายสมเด็จพระรามาธิบดีพระองค์นั้น ตามรัชสมัยได้เท่าทันเสมอภาค ยากที่จะเทียมถึง จึงจัดว่าเป็นพระราชกุศลรัชมงคลอันอุดม สมควรจะมีสิ่งซึ่งเป็นที่ระลึกถึงบุญญาภินิหารแห่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไว้ ให้อยู่ชั่วกาลนาน จึงทรงพระราชดำริให้สร้างเหรียญที่ระลึกด้านหน้าเป็นรูปครุฑพาห
content: อันเป็นพระราชลัญจกรสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ และมีพระจุฬาลงกรณ์ซ้อนบนอกครุฑเป็นเครื่องหมายพระนามาภิไธย ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หมายความว่ารัชกาลในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสมอภาคด้วยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ ด้านหลังมีอักษรแสดงความอย่างนี้ และมีห่วงร้อยด้วยแถบแพรนพรัตนราชวราภรณ์
content: อันเป็นราชาภรณ์แต่โบราณกาลใช้ตลอดมาจนกาลบัดนี้ สำหรับพระราชทาน เป็นเครื่องประดับกายได้ทุกเมื่อ เพื่อไว้เป็นที่ระลึก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติไว้ดังนี้
sectionNo: 1
content: มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติเหรียญรัชมงคล รัตนโกสินทรศก ๑๒๖ ให้ใช้ตั้งแต่วันที่ ๓๐ พฤศจิกายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๖ เป็นต้นไป
sectionNo: 2
content: มาตรา ๒ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเหรียญรูปไข่ ด้านหน้าเป็นรูปพระครุฑพาห์ มีพระจุฬาลงกรณ์ซ้อนบนอก ด้านหลังมีอักษรว่า “ที่ระลึกรัชกาลที่ ๕ กรุงรัตนโกสินทร เสมอรัชกาลสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ กรุงอยุธยา ร.ศ. ๑๒๖” มีห่วงห้อยร้อยด้วยแถบแพรนพรัตนราชวราภรณ์ พระราชทานนามว่า “เหรียญรัชมงคล”
sectionNo: 3
content: มาตรา ๓ เหรียญรัชมงคลนี้มีเป็นสองอย่าง คือ ทองอย่างหนึ่ง เงินอย่างหนึ่ง สำหรับพระราชทานพระบรมวงศานุวงษ์ และข้าทูลละอองธุลีพระบาท ในการพระราชกุศลรัชมงคลให้กลัดอกเสื้อข้างซ้าย ผู้ใดสมควรจะได้รับพระราชทานชนิดใด แล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
sectionNo: 4
content: มาตรา ๔ เมื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญนี้แก่ผู้ใด ถ้าเป็นฝ่ายหน้าให้ลงนามยศนามเดิม และตำแหน่งราชการในสมุดสารบบกรมวัง ถ้าเป็นฝ่ายในให้ลงในสมุดสารบบเจ้าพนักงานฝ่ายใน แล้วจะได้โปรดเกล้าฯ ให้เสนาบดีกระทรวงวัง ออกประกาศนียบัตรพระราชทานเป็นสำคัญ จึงใช้เหรียญนั้นประดับกายได้ทุกเมื่อ
sectionNo: 5
content: มาตรา ๕ เหรียญรัชมงคลนี้ เป็นของสำหรับพระราชทานในงานกุศลรัชมงคล รัตนโกสินศก ๑๒๖ นี้คราวเดียว ผู้ได้รับพระราชทานนั้นได้เป็นสิทธิขาด แม้ถึงล่วงลับไปแล้วก็ไม่ต้องคืน แต่ผู้รับมรดกจะใช้ประดับกายไม่ได้ ได้แต่เก็บไว้เป็นที่ระลึก
sectionNo: 6
content: มาตรา ๖ ห้ามมิให้ผู้ซึ่งไม่ได้รับพระราชทานเหรียญนี้ ประดับเหรียญเช่นผู้ซึ่งได้รับพระราชทานและห้ามมิให้ผู้ซึ่งได้รับพระราชทานเหรียญเงินประดับเหรียญทอง
sectionNo: 7
content: มาตรา ๗ พระราชบัญญัตินี้ ให้เป็นหน้าที่กรมวัง และกรมพระอาลักษณ์รักษาให้เป็นไปโดยที่ถูกต้อง พระราชบัญญัติตรัสเหนือเกล้าฯ แต่วันที่ ๒๒ พฤศจิกายน รัตนโกสินทรศก ๑๒๖